Narayaniyam Dashaka 72 - Akruragokulayatra — Oriya Script

କଂସୋଽଥ ନାରଦଗିରା ଵ୍ରଜଵାସିନଂ ତ୍ଵା-

ମାକର୍ଣ୍ଯ ଦୀର୍ଣହୃଦଯଃ ସ ହି ଗାନ୍ଦିନେଯମ୍ ।

ଆହୂଯ କାର୍ମୁକମଖଚ୍ଛଲତୋ ଭଵନ୍ତ-

ମାନେତୁମେନମହିନୋଦହିନାଥଶାଯିନ୍ ॥1॥

ଅକ୍ରୂର ଏଷ ଭଵଦଙ୍ଘ୍ରିପରଶ୍ଚିରାଯ

ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନାକ୍ଷମମନାଃ କ୍ଷିତିପାଲଭୀତ୍ଯା ।

ତସ୍ଯାଜ୍ଞଯୈଵ ପୁନରୀକ୍ଷିତୁମୁଦ୍ଯତସ୍ତ୍ଵା-

ମାନନ୍ଦଭାରମତିଭୂରିତରଂ ବଭାର ॥2॥

ସୋଽଯଂ ରଥେନ ସୁକୃତୀ ଭଵତୋ ନିଵାସଂ

ଗଚ୍ଛନ୍ ମନୋରଥଗଣାଂସ୍ତ୍ଵଯି ଧାର୍ଯମାଣାନ୍ ।

ଆସ୍ଵାଦଯନ୍ ମୁହୁରପାଯଭଯେନ ଦୈଵଂ

ସମ୍ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ ପଥି ନ କିଞ୍ଚିଦପି ଵ୍ଯଜାନାତ୍ ॥3॥

ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଵେଦଶତଗୀତଗତିଂ ପୁମାଂସଂ

ସ୍ପ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି କିଂସ୍ଵିଦପି ନାମ ପରିଷ୍ଵଜେଯମ୍ ।

କିଂ ଵକ୍ଷ୍ଯତେ ସ ଖଲୁ ମାଂ କ୍ଵନୁ ଵୀକ୍ଷିତଃ ସ୍ଯା-

ଦିତ୍ଥଂ ନିନାଯ ସ ଭଵନ୍ମଯମେଵ ମାର୍ଗମ୍ ॥4॥

ଭୂଯଃ କ୍ରମାଦଭିଵିଶନ୍ ଭଵଦଙ୍ଘ୍ରିପୂତଂ

ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ହରଵିରିଞ୍ଚସୁରାଭିଵନ୍ଦ୍ଯମ୍ ।

ଆନନ୍ଦମଗ୍ନ ଇଵ ଲଗ୍ନ ଇଵ ପ୍ରମୋହେ

କିଂ କିଂ ଦଶାନ୍ତରମଵାପ ନ ପଙ୍କଜାକ୍ଷ ॥5॥

ପଶ୍ଯନ୍ନଵନ୍ଦତ ଭଵଦ୍ଵିହୃତିସ୍ଥଲାନି

ପାଂସୁଷ୍ଵଵେଷ୍ଟତ ଭଵଚ୍ଚରଣାଙ୍କିତେଷୁ ।

କିଂ ବ୍ରୂମହେ ବହୁଜନା ହି ତଦାପି ଜାତା

ଏଵଂ ତୁ ଭକ୍ତିତରଲା ଵିରଲାଃ ପରାତ୍ମନ୍ ॥6॥

ସାଯଂ ସ ଗୋପଭଵନାନି ଭଵଚ୍ଚରିତ୍ର-

ଗୀତାମୃତପ୍ରସୃତକର୍ଣରସାଯନାନି ।

ପଶ୍ଯନ୍ ପ୍ରମୋଦସରିତେଵ କିଲୋହ୍ଯମାନୋ

ଗଚ୍ଛନ୍ ଭଵଦ୍ଭଵନସନ୍ନିଧିମନ୍ଵଯାସୀତ୍ ॥7॥

ତାଵଦ୍ଦଦର୍ଶ ପଶୁଦୋହଵିଲୋକଲୋଲଂ

ଭକ୍ତୋତ୍ତମାଗତିମିଵ ପ୍ରତିପାଲଯନ୍ତମ୍ ।

ଭୂମନ୍ ଭଵନ୍ତମଯମଗ୍ରଜଵନ୍ତମନ୍ତ-

ର୍ବ୍ରହ୍ମାନୁଭୂତିରସସିନ୍ଧୁମିଵୋଦ୍ଵମନ୍ତମ୍ ॥8॥

ସାଯନ୍ତନାପ୍ଲଵଵିଶେଷଵିଵିକ୍ତଗାତ୍ରୌ

ଦ୍ଵୌ ପୀତନୀଲରୁଚିରାମ୍ବରଲୋଭନୀଯୌ ।

ନାତିପ୍ରପଞ୍ଚଧୃତଭୂଷଣଚାରୁଵେଷୌ

ମନ୍ଦସ୍ମିତାର୍ଦ୍ରଵଦନୌ ସ ଯୁଵାଂ ଦଦର୍ଶ ॥9॥

ଦୂରାଦ୍ରଥାତ୍ସମଵରୁହ୍ଯ ନମନ୍ତମେନ-

ମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ଭକ୍ତକୁଲମୌଲିମଥୋପଗୂହନ୍ ।

ହର୍ଷାନ୍ମିତାକ୍ଷରଗିରା କୁଶଲାନୁଯୋଗୀ

ପାଣିଂ ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ସବଲୋଽଥ ଗୃହଂ ନିନେଥ ॥10॥

ନନ୍ଦେନ ସାକମମିତାଦରମର୍ଚଯିତ୍ଵା

ତଂ ଯାଦଵଂ ତଦୁଦିତାଂ ନିଶମଯ୍ଯ ଵାର୍ତାମ୍ ।

ଗୋପେଷୁ ଭୂପତିନିଦେଶକଥାଂ ନିଵେଦ୍ଯ

ନାନାକଥାଭିରିହ ତେନ ନିଶାମନୈଷୀଃ ॥11॥

ଚନ୍ଦ୍ରାଗୃହେ କିମୁତ ଚନ୍ଦ୍ରଭଗାଗୃହେ ନୁ

ରାଧାଗୃହେ ନୁ ଭଵନେ କିମୁ ମୈତ୍ରଵିନ୍ଦେ ।

ଧୂର୍ତୋ ଵିଲମ୍ବତ ଇତି ପ୍ରମଦାଭିରୁଚ୍ଚୈ-

ରାଶଙ୍କିତୋ ନିଶି ମରୁତ୍ପୁରନାଥ ପାଯାଃ ॥12॥

Roman (IAST) Transliteration

kaṃso'tha nāradagirā vrajavāsinaṃ tvā-

mākarṇya dīrṇahṛdayaḥ sa hi gāndineyam |

āhūya kārmukamakhacchalato bhavanta-

mānetumenamahinodahināthaśāyin ||1||

akrūra eṣa bhavadaṅghriparaścirāya

tvaddarśanākṣamamanāḥ kṣitipālabhītyā |

tasyājñayaiva punarīkṣitumudyatastvā-

mānandabhāramatibhūritaraṃ babhāra ||2||

so'yaṃ rathena sukṛtī bhavato nivāsaṃ

gacchan manorathagaṇāṃstvayi dhāryamāṇān |

āsvādayan muhurapāyabhayena daivaṃ

samprārthayan pathi na kiñcidapi vyajānāt ||3||

drakṣyāmi vedaśatagītagatiṃ pumāṃsaṃ

sprakṣyāmi kiṃsvidapi nāma pariṣvajeyam |

kiṃ vakṣyate sa khalu māṃ kvanu vīkṣitaḥ syā-

ditthaṃ nināya sa bhavanmayameva mārgam ||4||

bhūyaḥ kramādabhiviśan bhavadaṅghripūtaṃ

vṛndāvanaṃ haraviriñcasurābhivandyam |

ānandamagna iva lagna iva pramohe

kiṃ kiṃ daśāntaramavāpa na paṅkajākṣa ||5||

paśyannavandata bhavadvihṛtisthalāni

pāṃsuṣvaveṣṭata bhavaccaraṇāṅkiteṣu |

kiṃ brūmahe bahujanā hi tadāpi jātā

evaṃ tu bhaktitaralā viralāḥ parātman ||6||

sāyaṃ sa gopabhavanāni bhavaccaritra-

gītāmṛtaprasṛtakarṇarasāyanāni |

paśyan pramodasariteva kilohyamāno

gacchan bhavadbhavanasannidhimanvayāsīt ||7||

tāvaddadarśa paśudohavilokalolaṃ

bhaktottamāgatimiva pratipālayantam |

bhūman bhavantamayamagrajavantamanta-

rbrahmānubhūtirasasindhumivodvamantam ||8||

sāyantanāplavaviśeṣaviviktagātrau

dvau pītanīlarucirāmbaralobhanīyau |

nātiprapañcadhṛtabhūṣaṇacāruveṣau

mandasmitārdravadanau sa yuvāṃ dadarśa ||9||

dūrādrathātsamavaruhya namantamena-

mutthāpya bhaktakulamaulimathopagūhan |

harṣānmitākṣaragirā kuśalānuyogī

pāṇiṃ pragṛhya sabalo'tha gṛhaṃ ninetha ||10||

nandena sākamamitādaramarcayitvā

taṃ yādavaṃ taduditāṃ niśamayya vārtām |

gopeṣu bhūpatinideśakathāṃ nivedya

nānākathābhiriha tena niśāmanaiṣīḥ ||11||

candrāgṛhe kimuta candrabhagāgṛhe nu

rādhāgṛhe nu bhavane kimu maitravinde |

dhūrto vilambata iti pramadābhiruccai-

rāśaṅkito niśi marutpuranātha pāyāḥ ||12||

Sanskrit — Devanagari (original)

कंसोऽथ नारदगिरा व्रजवासिनं त्वा-

माकर्ण्य दीर्णहृदयः स हि गान्दिनेयम् ।

आहूय कार्मुकमखच्छलतो भवन्त-

मानेतुमेनमहिनोदहिनाथशायिन् ॥1॥

अक्रूर एष भवदङ्घ्रिपरश्चिराय

त्वद्दर्शनाक्षममनाः क्षितिपालभीत्या ।

तस्याज्ञयैव पुनरीक्षितुमुद्यतस्त्वा-

मानन्दभारमतिभूरितरं बभार ॥2॥

सोऽयं रथेन सुकृती भवतो निवासं

गच्छन् मनोरथगणांस्त्वयि धार्यमाणान् ।

आस्वादयन् मुहुरपायभयेन दैवं

सम्प्रार्थयन् पथि न किञ्चिदपि व्यजानात् ॥3॥

द्रक्ष्यामि वेदशतगीतगतिं पुमांसं

स्प्रक्ष्यामि किंस्विदपि नाम परिष्वजेयम् ।

किं वक्ष्यते स खलु मां क्वनु वीक्षितः स्या-

दित्थं निनाय स भवन्मयमेव मार्गम् ॥4॥

भूयः क्रमादभिविशन् भवदङ्घ्रिपूतं

वृन्दावनं हरविरिञ्चसुराभिवन्द्यम् ।

आनन्दमग्न इव लग्न इव प्रमोहे

किं किं दशान्तरमवाप न पङ्कजाक्ष ॥5॥

पश्यन्नवन्दत भवद्विहृतिस्थलानि

पांसुष्ववेष्टत भवच्चरणाङ्कितेषु ।

किं ब्रूमहे बहुजना हि तदापि जाता

एवं तु भक्तितरला विरलाः परात्मन् ॥6॥

सायं स गोपभवनानि भवच्चरित्र-

गीतामृतप्रसृतकर्णरसायनानि ।

पश्यन् प्रमोदसरितेव किलोह्यमानो

गच्छन् भवद्भवनसन्निधिमन्वयासीत् ॥7॥

तावद्ददर्श पशुदोहविलोकलोलं

भक्तोत्तमागतिमिव प्रतिपालयन्तम् ।

भूमन् भवन्तमयमग्रजवन्तमन्त-

र्ब्रह्मानुभूतिरससिन्धुमिवोद्वमन्तम् ॥8॥

सायन्तनाप्लवविशेषविविक्तगात्रौ

द्वौ पीतनीलरुचिराम्बरलोभनीयौ ।

नातिप्रपञ्चधृतभूषणचारुवेषौ

मन्दस्मितार्द्रवदनौ स युवां ददर्श ॥9॥

दूराद्रथात्समवरुह्य नमन्तमेन-

मुत्थाप्य भक्तकुलमौलिमथोपगूहन् ।

हर्षान्मिताक्षरगिरा कुशलानुयोगी

पाणिं प्रगृह्य सबलोऽथ गृहं निनेथ ॥10॥

नन्देन साकममितादरमर्चयित्वा

तं यादवं तदुदितां निशमय्य वार्ताम् ।

गोपेषु भूपतिनिदेशकथां निवेद्य

नानाकथाभिरिह तेन निशामनैषीः ॥11॥

चन्द्रागृहे किमुत चन्द्रभगागृहे नु

राधागृहे नु भवने किमु मैत्रविन्दे ।

धूर्तो विलम्बत इति प्रमदाभिरुच्चै-

राशङ्कितो निशि मरुत्पुरनाथ पायाः ॥12॥