ଓ-ମ୍ଭ॒ଦ୍ର-ଙ୍କର୍ଣେ॑ଭି-ଶ୍ଶୃଣୁ॒ଯାମ॑ ଦେଵାଃ । ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପ॑ଶ୍ଯେମା॒କ୍ଷଭି॒-ର୍ଯଜ॑ତ୍ରାଃ । ସ୍ଥି॒ରୈରଙ୍ଗୈ᳚ସ୍ତୁଷ୍ଟୁ॒ଵାଗ୍ଂ ସ॑ସ୍ତ॒ନୂଭିଃ॑ । ଵ୍ଯଶେ॑ମ ଦେ॒ଵହି॑ତଂ॒-ଯଁଦାଯୁଃ॑ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ଦ୍ଧଶ୍ର॑ଵାଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନଃ॑ ପୂ॒ଷା ଵି॒ଶ୍ଵଵେ॑ଦାଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନ॒ସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯୋ॒ ଅରି॑ଷ୍ଟନେମିଃ । ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ନୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ଦଧାତୁ ॥
ଓଁ ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତି॒-ଶ୍ଶାନ୍ତିଃ॑ ॥
॥ ଓ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ ॥
॥ ପ୍ରଥମମୁଣ୍ଡକେ ପ୍ରଥମଃ ଖଣ୍ଡଃ ॥
ଓ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା ଦେଵାନା-ମ୍ପ୍ରଥମ-ସ୍ସମ୍ବଭୂଵ ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ କର୍ତା
ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପ୍ତା । ସ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଂ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାପ୍ରତିଷ୍ଠାମଥର୍ଵାଯ
ଜ୍ଯେଷ୍ଠପୁତ୍ରାଯ ପ୍ରାହ ॥ 1॥
ଅଥର୍ଵଣେ ଯା-ମ୍ପ୍ରଵଦେତ ବ୍ରହ୍ମା-ଽଥର୍ଵା ତଂ
ପୁରୋଵାଚାଙ୍ଗିରେ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାମ୍ ।
ସ ଭାରଦ୍ଵାଜାଯ ସତ୍ଯଵାହାଯ ପ୍ରାହ
ଭାରଦ୍ଵାଜୋ-ଽଙ୍ଗିରସେ ପରାଵରାମ୍ ॥ 2॥
ଶୌନକୋ ହ ଵୈ ମହାଶାଲୋ-ଽଙ୍ଗିରସଂ-ଵିଁଧିଵଦୁପସନ୍ନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ।
କସ୍ମିନ୍ନୁ ଭଗଵୋ ଵିଜ୍ଞାତେ ସର୍ଵମିଦଂ-ଵିଁଜ୍ଞାତ-ମ୍ଭଵତୀତି ॥ 3॥
ତସ୍ମୈ ସ ହୋଵାଚ ।
ଦ୍ଵେ ଵିଦ୍ଯେ ଵେଦିତଵ୍ଯେ ଇତି ହ ସ୍ମ
ଯଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦୋ ଵଦନ୍ତି ପରା ଚୈଵାପରା ଚ ॥ 4॥
ତତ୍ରାପରା ଋଗ୍ଵେଦୋ ଯଜୁର୍ଵେଦ-ସ୍ସାମଵେଦୋ-ଽଥର୍ଵଵେଦଃ
ଶିକ୍ଷା କଲ୍ପୋ ଵ୍ଯାକରଣ-ନ୍ନିରୁକ୍ତ-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ ଜ୍ଯୋତିଷମିତି ।
ଅଥ ପରା ଯଯା ତଦକ୍ଷରମଧିଗମ୍ଯତେ ॥ 5॥
ଯତ୍ତଦଦ୍ରେଶ୍ଯମଗ୍ରାହ୍ଯମଗୋତ୍ରମଵର୍ଣ-
ମଚକ୍ଷୁସ୍ଶ୍ରୋତ୍ର-ନ୍ତଦପାଣିପାଦମ୍ ।
ନିତ୍ଯଂ-ଵିଁଭୁଂ ସର୍ଵଗତଂ ସୁସୂକ୍ଷ୍ମଂ
ତଦଵ୍ଯଯଂ-ଯଁଦ୍ଭୂତଯୋନି-ମ୍ପରିପଶ୍ଯନ୍ତି ଧୀରାଃ ॥ 6॥
ଯଥୋର୍ଣନାଭି-ସ୍ସୃଜତେ ଗୃହ୍ଣତେ ଚ
ଯଥା ପୃଥିଵ୍ଯାମୋଷଧଯ-ସ୍ସମ୍ଭଵନ୍ତି ।
ଯଥା ସତଃ ପୁରୁଷା-ତ୍କେଶଲୋମାନି
ତଥା-ଽକ୍ଷରା-ଥ୍ସମ୍ଭଵତୀହ ଵିଶ୍ଵମ୍ ॥ 7॥
ତପସା ଚୀଯତେ ବ୍ରହ୍ମ ତତୋ-ଽନ୍ନମଭିଜାଯତେ ।
ଅନ୍ନା-ତ୍ପ୍ରାଣୋ ମନ-ସ୍ସତ୍ଯଂ-ଲୋଁକାଃ କର୍ମସୁ ଚାମୃତମ୍ ॥ 8॥
ଯ-ସ୍ସର୍ଵଜ୍ଞ-ସ୍ସର୍ଵଵିଦ୍ଯସ୍ଯ ଜ୍ଞାନମଯ-ନ୍ତପଃ ।
ତସ୍ମାଦେତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ନାମ ରୂପମନ୍ନ-ଞ୍ଚ ଜାଯତେ ॥ 9॥
॥ ଇତି ମୁଣ୍ଡକୋପନିଷଦି ପ୍ରଥମମୁଣ୍ଡକେ ପ୍ରଥମଃ ଖଣ୍ଡଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| o-mbrahmaṇe namaḥ ||
|| prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
o-mbrahmā devānā-mprathama-ssambabhūva viśvasya kartā
bhuvanasya goptā | sa brahmavidyāṃ sarvavidyāpratiṣṭhāmatharvāya
jyeṣṭhaputrāya prāha || 1||
atharvaṇe yā-mpravadeta brahmā-'tharvā taṃ
purovācāṅgire brahmavidyām |
sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha
bhāradvājo-'ṅgirase parāvarām || 2||
śaunako ha vai mahāśālo-'ṅgirasaṃ-vi~dhivadupasannaḥ papraccha |
kasminnu bhagavo vijñāte sarvamidaṃ-vi~jñāta-mbhavatīti || 3||
tasmai sa hovāca |
dve vidye veditavye iti ha sma
yadbrahmavido vadanti parā caivāparā ca || 4||
tatrāparā ṛgvedo yajurveda-ssāmavedo-'tharvavedaḥ
śikṣā kalpo vyākaraṇa-nnirukta-ñchando jyotiṣamiti |
atha parā yayā tadakṣaramadhigamyate || 5||
yattadadreśyamagrāhyamagotramavarṇa-
macakṣusśrotra-ntadapāṇipādam |
nityaṃ-vi~bhuṃ sarvagataṃ susūkṣmaṃ
tadavyayaṃ-ya~dbhūtayoni-mparipaśyanti dhīrāḥ || 6||
yathorṇanābhi-ssṛjate gṛhṇate ca
yathā pṛthivyāmoṣadhaya-ssambhavanti |
yathā sataḥ puruṣā-tkeśalomāni
tathā-'kṣarā-thsambhavatīha viśvam || 7||
tapasā cīyate brahma tato-'nnamabhijāyate |
annā-tprāṇo mana-ssatyaṃ-lo~kāḥ karmasu cāmṛtam || 8||
ya-ssarvajña-ssarvavidyasya jñānamaya-ntapaḥ |
tasmādetadbrahma nāma rūpamanna-ñca jāyate || 9||
|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ओ-म्भ॒द्र-ङ्कर्णे॑भि-श्शृणु॒याम॑ देवाः । भ॒द्र-म्प॑श्येमा॒क्षभि॒-र्यज॑त्राः । स्थि॒रैरङ्गै᳚स्तुष्टु॒वाग्ं स॑स्त॒नूभिः॑ । व्यशे॑म दे॒वहि॑तं॒-यँदायुः॑ । स्व॒स्ति न॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः । स्व॒स्ति नः॑ पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः । स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमिः । स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑-र्दधातु ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
॥ ओ-म्ब्रह्मणे नमः ॥
॥ प्रथममुण्डके प्रथमः खण्डः ॥
ओ-म्ब्रह्मा देवाना-म्प्रथम-स्सम्बभूव विश्वस्य कर्ता
भुवनस्य गोप्ता । स ब्रह्मविद्यां सर्वविद्याप्रतिष्ठामथर्वाय
ज्येष्ठपुत्राय प्राह ॥ 1॥
अथर्वणे या-म्प्रवदेत ब्रह्मा-ऽथर्वा तं
पुरोवाचाङ्गिरे ब्रह्मविद्याम् ।
स भारद्वाजाय सत्यवाहाय प्राह
भारद्वाजो-ऽङ्गिरसे परावराम् ॥ 2॥
शौनको ह वै महाशालो-ऽङ्गिरसं-विँधिवदुपसन्नः पप्रच्छ ।
कस्मिन्नु भगवो विज्ञाते सर्वमिदं-विँज्ञात-म्भवतीति ॥ 3॥
तस्मै स होवाच ।
द्वे विद्ये वेदितव्ये इति ह स्म
यद्ब्रह्मविदो वदन्ति परा चैवापरा च ॥ 4॥
तत्रापरा ऋग्वेदो यजुर्वेद-स्सामवेदो-ऽथर्ववेदः
शिक्षा कल्पो व्याकरण-न्निरुक्त-ञ्छन्दो ज्योतिषमिति ।
अथ परा यया तदक्षरमधिगम्यते ॥ 5॥
यत्तदद्रेश्यमग्राह्यमगोत्रमवर्ण-
मचक्षुस्श्रोत्र-न्तदपाणिपादम् ।
नित्यं-विँभुं सर्वगतं सुसूक्ष्मं
तदव्ययं-यँद्भूतयोनि-म्परिपश्यन्ति धीराः ॥ 6॥
यथोर्णनाभि-स्सृजते गृह्णते च
यथा पृथिव्यामोषधय-स्सम्भवन्ति ।
यथा सतः पुरुषा-त्केशलोमानि
तथा-ऽक्षरा-थ्सम्भवतीह विश्वम् ॥ 7॥
तपसा चीयते ब्रह्म ततो-ऽन्नमभिजायते ।
अन्ना-त्प्राणो मन-स्सत्यं-लोँकाः कर्मसु चामृतम् ॥ 8॥
य-स्सर्वज्ञ-स्सर्वविद्यस्य ज्ञानमय-न्तपः ।
तस्मादेतद्ब्रह्म नाम रूपमन्न-ञ्च जायते ॥ 9॥
॥ इति मुण्डकोपनिषदि प्रथममुण्डके प्रथमः खण्डः ॥
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| o-mbrahmaṇe namaḥ ||
|| prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
o-mbrahmā devānā-mprathama-ssambabhūva viśvasya kartā
bhuvanasya goptā | sa brahmavidyāṃ sarvavidyāpratiṣṭhāmatharvāya
jyeṣṭhaputrāya prāha || 1||
atharvaṇe yā-mpravadeta brahmā-'tharvā taṃ
purovācāṅgire brahmavidyām |
sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha
bhāradvājo-'ṅgirase parāvarām || 2||
śaunako ha vai mahāśālo-'ṅgirasaṃ-vi~dhivadupasannaḥ papraccha |
kasminnu bhagavo vijñāte sarvamidaṃ-vi~jñāta-mbhavatīti || 3||
tasmai sa hovāca |
dve vidye veditavye iti ha sma
yadbrahmavido vadanti parā caivāparā ca || 4||
tatrāparā ṛgvedo yajurveda-ssāmavedo-'tharvavedaḥ
śikṣā kalpo vyākaraṇa-nnirukta-ñchando jyotiṣamiti |
atha parā yayā tadakṣaramadhigamyate || 5||
yattadadreśyamagrāhyamagotramavarṇa-
macakṣusśrotra-ntadapāṇipādam |
nityaṃ-vi~bhuṃ sarvagataṃ susūkṣmaṃ
tadavyayaṃ-ya~dbhūtayoni-mparipaśyanti dhīrāḥ || 6||
yathorṇanābhi-ssṛjate gṛhṇate ca
yathā pṛthivyāmoṣadhaya-ssambhavanti |
yathā sataḥ puruṣā-tkeśalomāni
tathā-'kṣarā-thsambhavatīha viśvam || 7||
tapasā cīyate brahma tato-'nnamabhijāyate |
annā-tprāṇo mana-ssatyaṃ-lo~kāḥ karmasu cāmṛtam || 8||
ya-ssarvajña-ssarvavidyasya jñānamaya-ntapaḥ |
tasmādetadbrahma nāma rūpamanna-ñca jāyate || 9||
|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.