ବ୍ରହ୍ମ ହ ଦେଵେଭ୍ଯୋ ଵିଜିଗ୍ଯେ ତସ୍ଯ ହ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵିଜଯେ ଦେଵା ଅମହୀଯନ୍ତ ॥ 1॥
ତ ଐକ୍ଷନ୍ତାସ୍ମାକମେଵାଯଂ-ଵିଁଜଯୋ-ଽସ୍ମାକମେଵାଯ-ମ୍ମହିମେତି । ତଦ୍ଧୈଷାଂ-ଵିଁଜଜ୍ଞୌ ତେଭ୍ଯୋ ହ ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵ ତନ୍ନ ଵ୍ଯଜାନତ କିମିଦଂ-ଯଁକ୍ଷମିତି ॥ 2॥
ତେ-ଽଗ୍ନିମବ୍ରୁଵଞ୍ଜାତଵେଦ ଏତଦ୍ଵିଜାନୀହି କିମିଦଂ-ଯଁକ୍ଷମିତି ତଥେତି ॥ 3॥
ତଦଭ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ତମଭ୍ଯଵଦତ୍କୋ-ଽସୀତ୍ଯଗ୍ନିର୍ଵା ଅହମସ୍ମୀତ୍ଯବ୍ରଵୀଜ୍ଜାତଵେଦା ଵା ଅହମସ୍ମୀତି ॥ 4॥
ତସ୍ମିନ୍ସ୍ତ୍ଵଯି କିଂ-ଵୀଁର୍ଯମିତ୍ଯପୀଦꣳ ସର୍ଵ-ନ୍ଦହେଯଂ-ଯଁଦିଦ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯାମିତି ॥ 5॥
ତସ୍ମୈ ତୃଣ-ନ୍ନିଦଧାଵେତଦ୍ଦହେତି । ତଦୁପପ୍ରେଯାଯ ସର୍ଵଜଵେନ ତନ୍ନ ଶଶାକ ଦଗ୍ଧୁଂ ସ ତତ ଏଵ ନିଵଵୃତେ ନୈତଦଶକଂ-ଵିଁଜ୍ଞାତୁଂ-ଯଁଦେତଦ୍ଯକ୍ଷମିତି ॥ 6॥
ଅଥ ଵାଯୁମବ୍ରୁଵନ୍ଵାଯଵେତଦ୍ଵିଜାନୀହି କିମେତଦ୍ଯକ୍ଷମିତି ତଥେତି ॥ 7॥
ତଦଭ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ତମଭ୍ଯଵଦତ୍କୋ-ଽସୀତି ଵାଯୁର୍ଵା ଅହମସ୍ମୀତ୍ଯବ୍ରଵୀନ୍ମାତରିଶ୍ଵା ଵା ଅହମସ୍ମୀତି ॥ 8॥
ତସ୍ମିନ୍ସ୍ତ୍ଵଯି କିଂ-ଵୀଁର୍ଯମିତ୍ଯପୀଦଂ ସର୍ଵମାଦଦୀଯ ଯଦିଦ-ମ୍ପୃଥିଵ୍ଯାମିତି ॥ 9॥
ତସ୍ମୈ ତୃଣ-ନ୍ନିଦଧାଵେତଦାଦତ୍ସ୍ଵେତି ତଦୁପପ୍ରେଯାଯ ସର୍ଵଜଵେନ ତନ୍ନ ଶଶାକାଦାତୁଂ ସ ତତ ଏଵ ନିଵଵୃତେ ନୈତଦଶକଂ-ଵିଁଜ୍ଞାତୁଂ-ଯଁଦେତଦ୍ଯକ୍ଷମିତି ॥ 10॥
ଅଥେନ୍ଦ୍ରମବ୍ରୁଵନ୍ମଘଵନ୍ନେତଦ୍ଵିଜାନୀହି କିମେତଦ୍ଯକ୍ଷମିତି ତଥେତି ତଦଭ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ତସ୍ମାତ୍ତିରୋଦଧେ ॥ 11॥
ସ ତସ୍ମିନ୍ନେଵାକାଶେ ସ୍ତ୍ରିଯମାଜଗାମ ବହୁଶୋଭମାନାମୁମାଂ ହୈମଵତୀ-ନ୍ତାଗ୍ଂହୋଵାଚ କିମେତଦ୍ଯକ୍ଷମିତି ॥ 12॥
॥ ଇତି କେନୋପନିଷଦି ତୃତୀଯଃ ଖଣ୍ଡଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||
ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||
te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||
atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||
athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||
sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||
|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त ॥ 1॥
त ऐक्षन्तास्माकमेवायं-विँजयो-ऽस्माकमेवाय-म्महिमेति । तद्धैषां-विँजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव तन्न व्यजानत किमिदं-यँक्षमिति ॥ 2॥
ते-ऽग्निमब्रुवञ्जातवेद एतद्विजानीहि किमिदं-यँक्षमिति तथेति ॥ 3॥
तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीत्यग्निर्वा अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति ॥ 4॥
तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदꣳ सर्व-न्दहेयं-यँदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 5॥
तस्मै तृण-न्निदधावेतद्दहेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाक दग्धुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 6॥
अथ वायुमब्रुवन्वायवेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति ॥ 7॥
तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीति वायुर्वा अहमस्मीत्यब्रवीन्मातरिश्वा वा अहमस्मीति ॥ 8॥
तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदं सर्वमाददीय यदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 9॥
तस्मै तृण-न्निदधावेतदादत्स्वेति तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाकादातुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 10॥
अथेन्द्रमब्रुवन्मघवन्नेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति तदभ्यद्रवत्तस्मात्तिरोदधे ॥ 11॥
स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवती-न्ताग्ंहोवाच किमेतद्यक्षमिति ॥ 12॥
॥ इति केनोपनिषदि तृतीयः खण्डः ॥
brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||
ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||
te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||
atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||
athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||
sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||
|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.