Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
अवनितलं पुनरवतीर्णा स्यात्
संस्कृतगङ्गाधारा ।
धीरभगीरथवंशोऽस्माकं
वयं तु कृतनिर्धाराः ॥
Verse 1
निपततु पण्डितहरशिरसि
प्रवहतु नित्यमिदं वचसि
प्रविशतु वैयाकरणमुखं
पुनरपि वहताज्जनमनसि
पुत्रसहस्रं समुद्धृतं स्यात्
यान्तु च जन्मविकाराः ॥ 1 ॥
प्रवहतु नित्यमिदं वचसि
प्रविशतु वैयाकरणमुखं
पुनरपि वहताज्जनमनसि
पुत्रसहस्रं समुद्धृतं स्यात्
यान्तु च जन्मविकाराः ॥ 1 ॥
nipatatu paṇḍitaharaśirasi
pravahatu nityamidaṃ vacasi
praviśatu vaiyākaraṇamukhaṃ
punarapi vahatājjanamanasi
putrasahasraṃ samuddhṛtaṃ syāt
yāntu ca janmavikārāḥ || 1 ||
pravahatu nityamidaṃ vacasi
praviśatu vaiyākaraṇamukhaṃ
punarapi vahatājjanamanasi
putrasahasraṃ samuddhṛtaṃ syāt
yāntu ca janmavikārāḥ || 1 ||
Verse 2
ग्रामं ग्रामं गच्छाम
संस्कृतशिक्षां यच्छाम
सर्वेषामपि तृप्तिहितार्थं
स्वक्लेशं न हि गणयेम
कृते प्रयत्ने किं न लभेत
एवं सन्ति विचाराः ॥ 2 ॥
संस्कृतशिक्षां यच्छाम
सर्वेषामपि तृप्तिहितार्थं
स्वक्लेशं न हि गणयेम
कृते प्रयत्ने किं न लभेत
एवं सन्ति विचाराः ॥ 2 ॥
grāmaṃ grāmaṃ gacchāma
saṃskṛtaśikṣāṃ yacchāma
sarveṣāmapi tṛptihitārthaṃ
svakleśaṃ na hi gaṇayema
kṛte prayatne kiṃ na labheta
evaṃ santi vicārāḥ || 2 ||
saṃskṛtaśikṣāṃ yacchāma
sarveṣāmapi tṛptihitārthaṃ
svakleśaṃ na hi gaṇayema
kṛte prayatne kiṃ na labheta
evaṃ santi vicārāḥ || 2 ||
Verse 3
या माता संस्कृतिमूला
यस्या व्याप्तिस्सुविशाला
वाङ्मयरूपा सा भवतु
लसतु चिरं सा वाङ्माला
सुरवाणीं जनवाणीं कर्तुं
यतामहे कृतिशूराः ॥ 3 ॥
यस्या व्याप्तिस्सुविशाला
वाङ्मयरूपा सा भवतु
लसतु चिरं सा वाङ्माला
सुरवाणीं जनवाणीं कर्तुं
यतामहे कृतिशूराः ॥ 3 ॥
yā mātā saṃskṛtimūlā
yasyā vyāptissuviśālā
vāṅmayarūpā sā bhavatu
lasatu ciraṃ sā vāṅmālā
suravāṇīṃ janavāṇīṃ kartuṃ
yatāmahe kṛtiśūrāḥ || 3 ||
yasyā vyāptissuviśālā
vāṅmayarūpā sā bhavatu
lasatu ciraṃ sā vāṅmālā
suravāṇīṃ janavāṇīṃ kartuṃ
yatāmahe kṛtiśūrāḥ || 3 ||
रचन: डा. नारायणभट्टः
racana: ḍā. nārāyaṇabhaṭṭaḥ
Sanskrit — Devanagari (original)
अवनितलं पुनरवतीर्णा स्यात्
संस्कृतगङ्गाधारा ।
धीरभगीरथवंशोऽस्माकं
वयं तु कृतनिर्धाराः ॥
निपततु पण्डितहरशिरसि
प्रवहतु नित्यमिदं वचसि
प्रविशतु वैयाकरणमुखं
पुनरपि वहताज्जनमनसि
पुत्रसहस्रं समुद्धृतं स्यात्
यान्तु च जन्मविकाराः ॥ 1 ॥
ग्रामं ग्रामं गच्छाम
संस्कृतशिक्षां यच्छाम
सर्वेषामपि तृप्तिहितार्थं
स्वक्लेशं न हि गणयेम
कृते प्रयत्ने किं न लभेत
एवं सन्ति विचाराः ॥ 2 ॥
या माता संस्कृतिमूला
यस्या व्याप्तिस्सुविशाला
वाङ्मयरूपा सा भवतु
लसतु चिरं सा वाङ्माला
सुरवाणीं जनवाणीं कर्तुं
यतामहे कृतिशूराः ॥ 3 ॥
रचन: डा. नारायणभट्टः
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.