(തൈ. ആ. 8-1-1)
ഓം സ॒ഹ നാ॑വവതു । സ॒ഹ നൌ॑ ഭുനക്തു । സ॒ഹ വീ॒ര്യ॑-ങ്കരവാവഹൈ । തേ॒ജ॒സ്വിനാ॒വധീ॑തമസ്തു॒ മാ വി॑ദ്വിഷാ॒വഹൈ᳚ । ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥
ബ്ര॒ഹ്മ॒വിദാ᳚പ്നോതി॒ പരമ്᳚ । തദേ॒ഷാ-ഽഭ്യു॑ക്താ । സ॒ത്യ-ഞ്ജ്ഞാ॒നമ॑ന॒ന്ത-മ്ബ്രഹ്മ॑ । യോ വേദ॒ നിഹി॑ത॒-ങ്ഗുഹാ॑യാ-മ്പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് । സോ᳚-ഽശ്നു॒തേ സര്വാ॒ന്കാമാ᳚ന്ഥ്സ॒ഹ । ബ്രഹ്മ॑ണാ വിപ॒ശ്ചിതേതി॑ ॥ തസ്മാ॒ദ്വാ ഏ॒തസ്മാ॑ദാ॒ത്മന॑ ആകാ॒ശസ്സമ്ഭൂ॑തഃ । ആ॒കാ॒ശാദ്വാ॒യുഃ । വാ॒യോര॒ഗ്നിഃ । അ॒ഗ്നേരാപഃ॑ । അ॒ദ്ഭ്യഃ പൃ॑ഥി॒വീ । പൃ॒ഥി॒വ്യാ ഓഷ॑ധയഃ । ഓഷ॑ധീ॒ഭ്യോ-ഽന്നമ്᳚ । അന്നാ॒ത്പുരു॑ഷഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷോ-ഽന്ന॑രസ॒മയഃ । തസ്യേദ॑മേവ॒ ശിരഃ । അയ-ന്ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । അയമുത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । അയമാത്മാ᳚ । ഇദ-മ്പുച്ഛ॑-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി പ്രഥമോ-ഽനുവാകഃ ॥
അന്നാ॒ദ്വൈ പ്ര॒ജാഃ പ്ര॒ജായ॑ന്തേ । യാഃ കാശ്ച॑ പൃഥി॒വീഗ് ശ്രി॒താഃ । അഥോ॒ അന്നേ॑നൈ॒വ ജീ॑വന്തി । അഥൈ॑ന॒ദപി॑ യന്ത്യന്ത॒തഃ । അന്ന॒ഗ്ം॒ ഹി ഭൂ॒താനാ॒-ഞ്ജ്യേഷ്ഠമ്᳚ । തസ്മാ᳚ഥ്സര്വൌഷ॒ധമു॑ച്യതേ । സര്വം॒-വൈഁ തേ-ഽന്ന॑മാപ്നുവന്തി । യേ-ഽന്ന॒-മ്ബ്രഹ്മോ॒പാസ॑തേ । അന്ന॒ഗ്ം॒ ഹി ഭൂ॒താനാ॒-ഞ്ജ്യേഷ്ഠമ്᳚ । തസ്മാ᳚ഥ്സര്വൌഷ॒ധമു॑ച്യതേ । അന്നാ᳚ദ്ഭൂ॒താനി॒ ജായ॑ന്തേ । ജാതാ॒ന്യന്നേ॑ന വര്ധന്തേ । അദ്യതേ-ഽത്തി ച॑ ഭൂതാ॒നി । തസ്മാദന്ന-ന്തദുച്യ॑ത ഇ॒തി । തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാദന്ന॑രസ॒മയാത് । അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ᳚ പ്രാണ॒മയഃ । തേനൈ॑ഷ പൂ॒ര്ണഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷവി॑ധ ഏ॒വ । തസ്യ പുരു॑ഷവി॒ധതാമ് । അന്വയ॑-മ്പുരുഷ॒വിധഃ । തസ്യ പ്രാണ॑ ഏവ॒ ശിരഃ । വ്യാനോ ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । അപാന ഉത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । ആകാ॑ശ ആ॒ത്മാ । പൃഥിവീ പുച്ഛ॑-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി ദ്വിതീയോ-ഽനുവാകഃ ॥
പ്രാ॒ണ-ന്ദേ॒വാ അനു॒പ്രാണ॑ന്തി । മ॒നു॒ഷ്യാഃ᳚ പ॒ശവ॑ശ്ച॒ യേ । പ്രാ॒ണോ ഹി ഭൂ॒താനാ॒മായുഃ॑ । തസ്മാ᳚ഥ്സര്വായു॒ഷമു॑ച്യതേ । സര്വ॑മേ॒വ ത॒ ആയു॑ര്യന്തി । യേ പ്രാ॒ണ-മ്ബ്രഹ്മോ॒പാസ॑തേ । പ്രാണോ ഹി ഭൂതാ॑നാമാ॒യുഃ । തസ്മാഥ്സര്വായുഷമുച്യ॑ത ഇ॒തി । തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീ॑ര ആ॒ത്മാ । യഃ॑ പൂര്വ॒സ്യ । തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ᳚ത്പ്രാണ॒മയാത് । അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ॑ മനോ॒മയഃ । തേനൈ॑ഷ പൂ॒ര്ണഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷവി॑ധ ഏ॒വ । തസ്യ പുരു॑ഷവി॒ധതാമ് । അന്വയ॑-മ്പുരുഷ॒വിധഃ । തസ്യ യജു॑രേവ॒ ശിരഃ । ഋഗ്ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । സാമോത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । ആദേ॑ശ ആ॒ത്മാ । അഥര്വാങ്ഗിരസഃ പുച്ഛ॑-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി തൃതീയോ-ഽനുവാകഃ ॥
യതോ॒ വാചോ॒ നിവ॑ര്തന്തേ । അപ്രാ᳚പ്യ॒ മന॑സാ സ॒ഹ । ആനന്ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ണോ വി॒ദ്വാന് । ന ബിഭേതി കദാ॑ചനേ॒തി । തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീ॑ര ആ॒ത്മാ । യഃ॑ പൂര്വ॒സ്യ । തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാ᳚ന്മനോ॒മയാത് । അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ വി॑ജ്ഞാന॒മയഃ । തേനൈ॑ഷ പൂ॒ര്ണഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷവി॑ധ ഏ॒വ । തസ്യ പുരു॑ഷവി॒ധതാമ് । അന്വയ॑-മ്പുരുഷ॒വിധഃ । തസ്യ ശ്ര॑ദ്ധൈവ॒ ശിരഃ । ഋത-ന്ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । സത്യമുത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । യോ॑ഗ ആ॒ത്മാ । മഹഃ പുച്ഛ॑-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി ചതുര്ഥോ-ഽനുവാകഃ ॥
വി॒ജ്ഞാനം॑-യഁ॒ജ്ഞ-ന്ത॑നുതേ । കര്മാ॑ണി തനു॒തേ-ഽപി॑ ച । വി॒ജ്ഞാന॑-ന്ദേ॒വാസ്സര്വേ᳚ । ബ്രഹ്മ॒ ജ്യേഷ്ഠ॒മുപാ॑സതേ । വി॒ജ്ഞാന॒-മ്ബ്രഹ്മ॒ ചേദ്വേദ॑ । തസ്മാ॒ച്ചേന്ന പ്ര॒മാദ്യ॑തി । ശ॒രീരേ॑ പാപ്മ॑നോ ഹി॒ത്വാ । സര്വാന്കാമാന്ഥ്സമശ്നു॑ത ഇ॒തി । തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീ॑ര ആ॒ത്മാ । യഃ॑ പൂര്വ॒സ്യ । തസ്മാദ്വാ ഏതസ്മാദ്വി॑ജ്ഞാന॒മയാത് । അന്യോ-ഽന്തര ആത്മാ॑-ഽഽനന്ദ॒മയഃ । തേനൈ॑ഷ പൂ॒ര്ണഃ । സ വാ ഏഷ പുരുഷവി॑ധ ഏ॒വ । തസ്യ പുരു॑ഷവി॒ധതാമ് । അന്വയ॑-മ്പുരുഷ॒വിധഃ । തസ്യ പ്രിയ॑മേവ॒ ശിരഃ । മോദോ ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । പ്രമോദ ഉത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । ആന॑ന്ദ ആ॒ത്മാ । ബ്രഹ്മ പുച്ഛ॑-മ്പ്രതി॒ഷ്ഠാ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി പഞ്ചമോ-ഽനുവാകഃ ॥
അസ॑ന്നേ॒വ സ॑ ഭവതി । അസ॒ദ്ബ്രഹ്മേതി॒ വേദ॒ ചേത് । അസ്തി ബ്രഹ്മേതി॑ ചേദ്വേ॒ദ । സന്തമേന-ന്തതോ വി॑ദുരി॒തി । തസ്യൈഷ ഏവ ശാരീ॑ര ആ॒ത്മാ । യഃ॑ പൂര്വ॒സ്യ । അഥാതോ॑-ഽനുപ്ര॒ശ്നാഃ । ഉ॒താവി॒ദ്വാന॒മും-ലോഁ॒ക-മ്പ്രേത്യ॑ । കശ്ച॒ന ഗ॑ച്ഛ॒തീ(3) । ആഹോ॑ വി॒ദ്വാന॒മും-ലോഁ॒ക-മ്പ്രേത്യ॑ । കശ്ചി॒ഥ്സമ॑ശ്നു॒താ(3) ഉ॒ । സോ॑-ഽകാമയത । ബ॒ഹുസ്യാ॒-മ്പ്രജാ॑യേ॒യേതി॑ । സ തപോ॑-ഽതപ്യത । സ തപ॑സ്ത॒പ്ത്വാ । ഇ॒ദഗ്ം സര്വ॑മസൃജത । യദി॒ദ-ങ്കിഞ്ച॑ । തഥ്സൃ॒ഷ്ട്വാ । തദേ॒വാനു॒പ്രാവി॑ശത് । തദ॑നു പ്ര॒വിശ്യ॑ । സച്ച॒ ത്യച്ചാ॑ഭവത് । നി॒രുക്ത॒-ഞ്ചാനി॑രുക്ത-ഞ്ച । നി॒ലയ॑ന॒-ഞ്ചാനി॑ലയന-ഞ്ച । വി॒ജ്ഞാന॒-ഞ്ചാവി॑ജ്ഞാന-ഞ്ച । സത്യ-ഞ്ചാനൃത-ഞ്ച സ॑ത്യമ॒ഭവത് । യദി॑ദ-ങ്കി॒ഞ്ച । തത്സത്യമി॑ത്യാച॒ക്ഷതേ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി ഷഷ്ഠോ-ഽനുവാകഃ ॥
അസ॒ദ്വാ ഇ॒ദമഗ്ര॑ ആസീത് । തതോ॒ വൈ സദ॑ജായത । തദാത്മാനഗ്ഗ് സ്വയ॑മകു॒രുത । തസ്മാത്തഥ്സുകൃതമുച്യ॑ത ഇ॒തി । യദ്വൈ॑ തഥ്സു॒കൃതമ് । ര॑സോ വൈ॒ സഃ । രസഗ്ഗ് ഹ്യേവായം-ലഁബ്ധ്വാ-ഽഽന॑ന്ദീ ഭ॒വതി । കോ ഹ്യേവാന്യാ᳚ത്കഃ പ്രാ॒ണ്യാത് । യദേഷ ആകാശ ആന॑ന്ദോ ന॒ സ്യാത് । ഏഷ ഹ്യേവാ-ഽഽന॑ന്ദയാ॒തി । യ॒ദാ ഹ്യേ॑വൈഷ॒ ഏതസ്മിന്നദൃശ്യേ-ഽനാത്മ്യേ-ഽനിരുക്തേ-ഽനിലയനേ-ഽഭയം
പ്രതി॑ഷ്ഠാം-വിഁ॒ന്ദതേ । അഥ സോ-ഽഭയ-ങ്ഗ॑തോ ഭ॒വതി । യ॒ദാ ഹ്യേ॑വൈഷ॒ ഏതസ്മിന്നുദരമന്ത॑ര-ങ്കു॒രുതേ । അഥ തസ്യ ഭ॑യ-മ്ഭ॒വതി । തത്ത്വേവ ഭയം-വിഁദുഷോ-ഽമ॑ന്വാന॒സ്യ । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 1 ॥
ഇതി സപ്തമോ-ഽനുവാകഃ ॥
ഭീ॒ഷാ-ഽസ്മാ॒ദ്വാതഃ॑ പവതേ । ഭീ॒ഷോദേ॑തി॒ സൂര്യഃ॑ । ഭീഷാ-ഽസ്മാദഗ്നി॑ശ്ചേന്ദ്ര॒ശ്ച । മൃത്യുര്ധാവതി പഞ്ച॑മ ഇ॒തി । സൈഷാ-ഽഽനന്ദസ്യ മീമാഗ്ം॑സാ ഭ॒വതി । യുവാ സ്യാഥ്സാധുയു॑വാ-ഽധ്യാ॒യകഃ । ആശിഷ്ഠോ ദൃഢിഷ്ഠോ॑ ബലി॒ഷ്ഠഃ । തസ്യേയ-മ്പൃഥിവീ സര്വാ വിത്തസ്യ॑ പൂര്ണാ॒ സ്യാത് । സ ഏകോ മാനുഷ॑ ആന॒ന്ദഃ । തേ യേ ശത-മ്മാനുഷാ॑ ആന॒ന്ദാഃ ॥ 1 ॥
സ ഏകോ മനുഷ്യഗന്ധര്വാണാ॑മാന॒ന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശത-മ്മനുഷ്യഗന്ധര്വാണാ॑മാന॒ന്ദാഃ । സ ഏകോ ദേവഗന്ധര്വാണാ॑മാന॒ന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശത-ന്ദേവഗന്ധര്വാണാ॑മാന॒ന്ദാഃ । സ ഏകഃ പിതൃണാ-ഞ്ചിരലോകലോകാനാ॑മാന॒ന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശത-മ്പിതൃണാ-ഞ്ചിരലോകലോകാനാ॑മാന॒ന്ദാഃ । സ ഏക ആജാനജാനാ-ന്ദേവാനാ॑മാന॒ന്ദഃ ॥ 2 ॥
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതമാജാനജാനാ-ന്ദേവാനാ॑മാന॒ന്ദാഃ । സ ഏകഃ കര്മദേവാനാ-ന്ദേവാനാ॑മാന॒ന്ദഃ । യേ കര്മണാ ദേവാന॑പിയ॒ന്തി । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശത-ങ്കര്മദേവാനാ-ന്ദേവാനാ॑മാന॒ന്ദാഃ । സ ഏകോ ദേവാനാ॑മാന॒ന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശത-ന്ദേവാനാ॑മാന॒ന്ദാഃ । സ ഏക ഇന്ദ്ര॑സ്യാ-ഽഽന॒ന്ദഃ ॥ 3 ॥
ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശതമിന്ദ്ര॑സ്യാ-ഽഽന॒ന്ദാഃ । സ ഏകോ ബൃഹസ്പതേ॑രാന॒ന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശത-മ്ബൃഹസ്പതേ॑രാന॒ന്ദാഃ । സ ഏകഃ പ്രജാപതേ॑രാന॒ന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ । തേ യേ ശത-മ്പ്രജാപതേ॑രാന॒ന്ദാഃ । സ ഏകോ ബ്രഹ്മണ॑ ആന॒ന്ദഃ । ശ്രോത്രിയസ്യ ചാകാമ॑ഹത॒സ്യ ॥ 4 ॥
സ യശ്ചാ॑യ-മ്പു॒രുഷേ । യശ്ചാസാ॑വാദി॒ത്യേ । സ ഏകഃ॑ । സ യ॑ ഏവം॒വിഁത് । അസ്മാല്ലോ॑കാത്പ്രേ॒ത്യ । ഏതമന്നമയമാത്മാനമുപ॑സങ്ക്രാ॒മതി । ഏത-മ്പ്രാണമയമാത്മാനമുപ॑സങ്ക്രാ॒മതി । ഏത-മ്മനോമയമാത്മാനമുപ॑സങ്ക്രാ॒മതി । ഏതം-വിഁജ്ഞാനമയമാത്മാനമുപ॑സങ്ക്രാ॒മതി । ഏതമാനന്ദമയമാത്മാനമുപ॑സങ്ക്രാ॒മതി । തദപ്യേഷ ശ്ലോ॑കോ ഭ॒വതി ॥ 5 ॥
ഇത്യഷ്ടമോ-ഽനുവാകഃ ॥
യതോ॒ വാചോ॒ നിവ॑ര്തന്തേ । അപ്രാ᳚പ്യ॒ മന॑സാ സ॒ഹ । ആനന്ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ണോ വി॒ദ്വാന് । ന ബിഭേതി കുത॑ശ്ചനേ॒തി । ഏതഗ്ം ഹ വാവ॑ ന ത॒പതി । കിമഹഗ്ം സാധു॑ നാക॒രവമ് । കിമഹ-മ്പാപമകര॑വമി॒തി । സ യ ഏവം-വിഁദ്വാനേതേ ആത്മാ॑നഗ്ഗ് സ്പൃ॒ണുതേ । ഉ॒ഭേ ഹ്യേ॑വൈഷ॒ ഏതേ ആത്മാ॑നഗ്ഗ് സ്പൃ॒ണുതേ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । ഇത്യു॑പ॒നിഷ॑ത് ॥ 1 ॥
ഇതി നവമോ-ഽനുവാകഃ ॥
ഓം സ॒ഹ നാ॑വവതു । സ॒ഹ നൌ॑ ഭുനക്തു । സ॒ഹ വീ॒ര്യ॑-ങ്കരവാവഹൈ । തേ॒ജ॒സ്വിനാ॒വധീ॑തമസ്തു॒ മാ വി॑ദ്വിഷാ॒വഹൈ᳚ । ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥
॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ ശ്രീ കൃഷ്ണാര്പണമസ്തു ॥
Roman (IAST) Transliteration
(tai. ā. 8-1-1)
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
bra॒hma॒vidā᳚pnoti॒ param᳚ | tade॒ṣā-'bhyṷktā | sa॒tya-ñjñā॒nama̭na॒nta-mbrahma̭ | yo veda॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭yā-mpara॒me vyo̭mann | so᳚-'śnu॒te sarvā॒nkāmā᳚nthsa॒ha | brahma̭ṇā vipa॒ściteti̭ || tasmā॒dvā e॒tasmā̭dā॒tmana̭ ākā॒śassambhṷ̄taḥ | ā॒kā॒śādvā॒yuḥ | vā॒yora॒gniḥ | a॒gnerāpaḥ̭ | a॒dbhyaḥ pṛ̭thi॒vī | pṛ॒thi॒vyā oṣa̭dhayaḥ | oṣa̭dhī॒bhyo-'nnam᳚ | annā॒tpurṷṣaḥ | sa vā eṣa puruṣo-'nna̭rasa॒mayaḥ | tasyeda̭meva॒ śiraḥ | aya-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | ayamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ayamātmā᳚ | ida-mpuccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti prathamo-'nuvākaḥ ||
annā॒dvai pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte | yāḥ kāśca̭ pṛthi॒vīg śri॒tāḥ | atho॒ annḙnai॒va jī̭vanti | athai̭na॒dapi̭ yantyanta॒taḥ | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭham᳚ | tasmā᳚thsarvauṣa॒dhamṷcyate | sarvaṃ॒-vai~ te-'nna̭māpnuvanti | ye-'nna॒-mbrahmo॒pāsa̭te | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭham᳚ | tasmā᳚thsarvauṣa॒dhamṷcyate | annā᳚dbhū॒tāni॒ jāya̭nte | jātā॒nyannḙna vardhante | adyate-'tti ca̭ bhūtā॒ni | tasmādanna-ntaducya̭ta i॒ti | tasmādvā etasmādanna̭rasa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā᳚ prāṇa॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya prāṇa̭ eva॒ śiraḥ | vyāno dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | apāna utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ākā̭śa ā॒tmā | pṛthivī puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti dvitīyo-'nuvākaḥ ||
prā॒ṇa-nde॒vā anu॒prāṇa̭nti | ma॒nu॒ṣyāḥ᳚ pa॒śava̭śca॒ ye | prā॒ṇo hi bhū॒tānā॒māyuḥ̭ | tasmā᳚thsarvāyu॒ṣamṷcyate | sarva̭me॒va ta॒ āyṷryanti | ye prā॒ṇa-mbrahmo॒pāsa̭te | prāṇo hi bhūtā̭nāmā॒yuḥ | tasmāthsarvāyuṣamucya̭ta i॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmā᳚tprāṇa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭ mano॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya yajṷreva॒ śiraḥ | ṛgdakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | sāmotta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ādḙśa ā॒tmā | atharvāṅgirasaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti tṛtīyo-'nuvākaḥ ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kadā̭cane॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmā᳚nmano॒mayāt | anyo-'ntara ātmā vi̭jñāna॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya śra̭ddhaiva॒ śiraḥ | ṛta-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | satyamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | yo̭ga ā॒tmā | mahaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti caturtho-'nuvākaḥ ||
vi॒jñānaṃ̭-ya~॒jña-nta̭nute | karmā̭ṇi tanu॒te-'pi̭ ca | vi॒jñāna̭-nde॒vāssarve᳚ | brahma॒ jyeṣṭha॒mupā̭sate | vi॒jñāna॒-mbrahma॒ cedveda̭ | tasmā॒ccenna pra॒mādya̭ti | śa॒rīrḙ pāpma̭no hi॒tvā | sarvānkāmānthsamaśnṷta i॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmādvi̭jñāna॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭-''nanda॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya priya̭meva॒ śiraḥ | modo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | pramoda utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | āna̭nda ā॒tmā | brahma puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti pañcamo-'nuvākaḥ ||
asa̭nne॒va sa̭ bhavati | asa॒dbrahmeti॒ veda॒ cet | asti brahmeti̭ cedve॒da | santamena-ntato vi̭duri॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | athāto̭-'nupra॒śnāḥ | u॒tāvi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaśca॒na ga̭ccha॒tī(3) | āho̭ vi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaści॒thsama̭śnu॒tā(3) u॒ | so̭-'kāmayata | ba॒husyā॒-mprajā̭ye॒yeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭sta॒ptvā | i॒dagṃ sarva̭masṛjata | yadi॒da-ṅkiñca̭ | tathsṛ॒ṣṭvā | tade॒vānu॒prāvi̭śat | tada̭nu pra॒viśya̭ | sacca॒ tyaccā̭bhavat | ni॒rukta॒-ñcāni̭rukta-ñca | ni॒laya̭na॒-ñcāni̭layana-ñca | vi॒jñāna॒-ñcāvi̭jñāna-ñca | satya-ñcānṛta-ñca sa̭tyama॒bhavat | yadi̭da-ṅki॒ñca | tatsatyami̭tyāca॒kṣate | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti ṣaṣṭho-'nuvākaḥ ||
asa॒dvā i॒damagra̭ āsīt | tato॒ vai sada̭jāyata | tadātmānagg svaya̭maku॒ruta | tasmāttathsukṛtamucya̭ta i॒ti | yadvai̭ tathsu॒kṛtam | ra̭so vai॒ saḥ | rasagg hyevāyaṃ-la~bdhvā-''na̭ndī bha॒vati | ko hyevānyā᳚tkaḥ prā॒ṇyāt | yadeṣa ākāśa āna̭ndo na॒ syāt | eṣa hyevā-''na̭ndayā॒ti | ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasminnadṛśye-'nātmye-'nirukte-'nilayane-'bhayaṃ
prati̭ṣṭhāṃ-vi~॒ndate | atha so-'bhaya-ṅga̭to bha॒vati | ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasminnudaramanta̭ra-ṅku॒rute | atha tasya bha̭ya-mbha॒vati | tattveva bhayaṃ-vi~duṣo-'ma̭nvāna॒sya | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti saptamo-'nuvākaḥ ||
bhī॒ṣā-'smā॒dvātaḥ̭ pavate | bhī॒ṣodḙti॒ sūryaḥ̭ | bhīṣā-'smādagni̭ścendra॒śca | mṛtyurdhāvati pañca̭ma i॒ti | saiṣā-''nandasya mīmāgṃ̭sā bha॒vati | yuvā syāthsādhuyṷvā-'dhyā॒yakaḥ | āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho̭ bali॒ṣṭhaḥ | tasyeya-mpṛthivī sarvā vittasya̭ pūrṇā॒ syāt | sa eko mānuṣa̭ āna॒ndaḥ | te ye śata-mmānuṣā̭ āna॒ndāḥ || 1 ||
sa eko manuṣyagandharvāṇā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mmanuṣyagandharvāṇā̭māna॒ndāḥ | sa eko devagandharvāṇā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ndevagandharvāṇā̭māna॒ndāḥ | sa ekaḥ pitṛṇā-ñciralokalokānā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mpitṛṇā-ñciralokalokānā̭māna॒ndāḥ | sa eka ājānajānā-ndevānā̭māna॒ndaḥ || 2 ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śatamājānajānā-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa ekaḥ karmadevānā-ndevānā̭māna॒ndaḥ | ye karmaṇā devāna̭piya॒nti | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ṅkarmadevānā-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa eko devānā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa eka indra̭syā-''na॒ndaḥ || 3 ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śatamindra̭syā-''na॒ndāḥ | sa eko bṛhaspatḙrāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mbṛhaspatḙrāna॒ndāḥ | sa ekaḥ prajāpatḙrāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mprajāpatḙrāna॒ndāḥ | sa eko brahmaṇa̭ āna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || 4 ||
sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭vādi॒tye | sa ekaḥ̭ | sa ya̭ evaṃ॒vi~t | asmāllo̭kātpre॒tya | etamannamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | eta-mprāṇamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | eta-mmanomayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | etaṃ-vi~jñānamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | etamānandamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 5 ||
ityaṣṭamo-'nuvākaḥ ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kuta̭ścane॒ti | etagṃ ha vāva̭ na ta॒pati | kimahagṃ sādhṷ nāka॒ravam | kimaha-mpāpamakara̭vami॒ti | sa ya evaṃ-vi~dvānete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute | u॒bhe hyḙvaiṣa॒ ete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | ityṷpa॒niṣa̭t || 1 ||
iti navamo-'nuvākaḥ ||
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| hariḥ̭ om ||
|| śrī kṛṣṇārpaṇamastu ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(तै. आ. 8-1-1)
ॐ स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ । ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
ब्र॒ह्म॒विदा᳚प्नोति॒ परम्᳚ । तदे॒षा-ऽभ्यु॑क्ता । स॒त्य-ञ्ज्ञा॒नम॑न॒न्त-म्ब्रह्म॑ । यो वेद॒ निहि॑त॒-ङ्गुहा॑या-म्पर॒मे व्यो॑मन्न् । सो᳚-ऽश्नु॒ते सर्वा॒न्कामा᳚न्थ्स॒ह । ब्रह्म॑णा विप॒श्चितेति॑ ॥ तस्मा॒द्वा ए॒तस्मा॑दा॒त्मन॑ आका॒शस्सम्भू॑तः । आ॒का॒शाद्वा॒युः । वा॒योर॒ग्निः । अ॒ग्नेरापः॑ । अ॒द्भ्यः पृ॑थि॒वी । पृ॒थि॒व्या ओष॑धयः । ओष॑धी॒भ्यो-ऽन्नम्᳚ । अन्ना॒त्पुरु॑षः । स वा एष पुरुषो-ऽन्न॑रस॒मयः । तस्येद॑मेव॒ शिरः । अय-न्दक्षि॑णः प॒क्षः । अयमुत्त॑रः प॒क्षः । अयमात्मा᳚ । इद-म्पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति प्रथमो-ऽनुवाकः ॥
अन्ना॒द्वै प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते । याः काश्च॑ पृथि॒वीग् श्रि॒ताः । अथो॒ अन्ने॑नै॒व जी॑वन्ति । अथै॑न॒दपि॑ यन्त्यन्त॒तः । अन्न॒ग्ं॒ हि भू॒ताना॒-ञ्ज्येष्ठम्᳚ । तस्मा᳚थ्सर्वौष॒धमु॑च्यते । सर्वं॒-वैँ ते-ऽन्न॑माप्नुवन्ति । ये-ऽन्न॒-म्ब्रह्मो॒पास॑ते । अन्न॒ग्ं॒ हि भू॒ताना॒-ञ्ज्येष्ठम्᳚ । तस्मा᳚थ्सर्वौष॒धमु॑च्यते । अन्ना᳚द्भू॒तानि॒ जाय॑न्ते । जाता॒न्यन्ने॑न वर्धन्ते । अद्यते-ऽत्ति च॑ भूता॒नि । तस्मादन्न-न्तदुच्य॑त इ॒ति । तस्माद्वा एतस्मादन्न॑रस॒मयात् । अन्यो-ऽन्तर आत्मा᳚ प्राण॒मयः । तेनै॑ष पू॒र्णः । स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व । तस्य पुरु॑षवि॒धताम् । अन्वय॑-म्पुरुष॒विधः । तस्य प्राण॑ एव॒ शिरः । व्यानो दक्षि॑णः प॒क्षः । अपान उत्त॑रः प॒क्षः । आका॑श आ॒त्मा । पृथिवी पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति द्वितीयो-ऽनुवाकः ॥
प्रा॒ण-न्दे॒वा अनु॒प्राण॑न्ति । म॒नु॒ष्याः᳚ प॒शव॑श्च॒ ये । प्रा॒णो हि भू॒ताना॒मायुः॑ । तस्मा᳚थ्सर्वायु॒षमु॑च्यते । सर्व॑मे॒व त॒ आयु॑र्यन्ति । ये प्रा॒ण-म्ब्रह्मो॒पास॑ते । प्राणो हि भूता॑नामा॒युः । तस्माथ्सर्वायुषमुच्य॑त इ॒ति । तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा । यः॑ पूर्व॒स्य । तस्माद्वा एतस्मा᳚त्प्राण॒मयात् । अन्यो-ऽन्तर आत्मा॑ मनो॒मयः । तेनै॑ष पू॒र्णः । स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व । तस्य पुरु॑षवि॒धताम् । अन्वय॑-म्पुरुष॒विधः । तस्य यजु॑रेव॒ शिरः । ऋग्दक्षि॑णः प॒क्षः । सामोत्त॑रः प॒क्षः । आदे॑श आ॒त्मा । अथर्वाङ्गिरसः पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति तृतीयो-ऽनुवाकः ॥
यतो॒ वाचो॒ निव॑र्तन्ते । अप्रा᳚प्य॒ मन॑सा स॒ह । आनन्द-म्ब्रह्म॑णो वि॒द्वान् । न बिभेति कदा॑चने॒ति । तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा । यः॑ पूर्व॒स्य । तस्माद्वा एतस्मा᳚न्मनो॒मयात् । अन्यो-ऽन्तर आत्मा वि॑ज्ञान॒मयः । तेनै॑ष पू॒र्णः । स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व । तस्य पुरु॑षवि॒धताम् । अन्वय॑-म्पुरुष॒विधः । तस्य श्र॑द्धैव॒ शिरः । ऋत-न्दक्षि॑णः प॒क्षः । सत्यमुत्त॑रः प॒क्षः । यो॑ग आ॒त्मा । महः पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति चतुर्थो-ऽनुवाकः ॥
वि॒ज्ञानं॑-यँ॒ज्ञ-न्त॑नुते । कर्मा॑णि तनु॒ते-ऽपि॑ च । वि॒ज्ञान॑-न्दे॒वास्सर्वे᳚ । ब्रह्म॒ ज्येष्ठ॒मुपा॑सते । वि॒ज्ञान॒-म्ब्रह्म॒ चेद्वेद॑ । तस्मा॒च्चेन्न प्र॒माद्य॑ति । श॒रीरे॑ पाप्म॑नो हि॒त्वा । सर्वान्कामान्थ्समश्नु॑त इ॒ति । तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा । यः॑ पूर्व॒स्य । तस्माद्वा एतस्माद्वि॑ज्ञान॒मयात् । अन्यो-ऽन्तर आत्मा॑-ऽऽनन्द॒मयः । तेनै॑ष पू॒र्णः । स वा एष पुरुषवि॑ध ए॒व । तस्य पुरु॑षवि॒धताम् । अन्वय॑-म्पुरुष॒विधः । तस्य प्रिय॑मेव॒ शिरः । मोदो दक्षि॑णः प॒क्षः । प्रमोद उत्त॑रः प॒क्षः । आन॑न्द आ॒त्मा । ब्रह्म पुच्छ॑-म्प्रति॒ष्ठा । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति पञ्चमो-ऽनुवाकः ॥
अस॑न्ने॒व स॑ भवति । अस॒द्ब्रह्मेति॒ वेद॒ चेत् । अस्ति ब्रह्मेति॑ चेद्वे॒द । सन्तमेन-न्ततो वि॑दुरि॒ति । तस्यैष एव शारी॑र आ॒त्मा । यः॑ पूर्व॒स्य । अथातो॑-ऽनुप्र॒श्नाः । उ॒तावि॒द्वान॒मुं-लोँ॒क-म्प्रेत्य॑ । कश्च॒न ग॑च्छ॒ती(3) । आहो॑ वि॒द्वान॒मुं-लोँ॒क-म्प्रेत्य॑ । कश्चि॒थ्सम॑श्नु॒ता(3) उ॒ । सो॑-ऽकामयत । ब॒हुस्या॒-म्प्रजा॑ये॒येति॑ । स तपो॑-ऽतप्यत । स तप॑स्त॒प्त्वा । इ॒दग्ं सर्व॑मसृजत । यदि॒द-ङ्किञ्च॑ । तथ्सृ॒ष्ट्वा । तदे॒वानु॒प्रावि॑शत् । तद॑नु प्र॒विश्य॑ । सच्च॒ त्यच्चा॑भवत् । नि॒रुक्त॒-ञ्चानि॑रुक्त-ञ्च । नि॒लय॑न॒-ञ्चानि॑लयन-ञ्च । वि॒ज्ञान॒-ञ्चावि॑ज्ञान-ञ्च । सत्य-ञ्चानृत-ञ्च स॑त्यम॒भवत् । यदि॑द-ङ्कि॒ञ्च । तत्सत्यमि॑त्याच॒क्षते । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति षष्ठो-ऽनुवाकः ॥
अस॒द्वा इ॒दमग्र॑ आसीत् । ततो॒ वै सद॑जायत । तदात्मानग्ग् स्वय॑मकु॒रुत । तस्मात्तथ्सुकृतमुच्य॑त इ॒ति । यद्वै॑ तथ्सु॒कृतम् । र॑सो वै॒ सः । रसग्ग् ह्येवायं-लँब्ध्वा-ऽऽन॑न्दी भ॒वति । को ह्येवान्या᳚त्कः प्रा॒ण्यात् । यदेष आकाश आन॑न्दो न॒ स्यात् । एष ह्येवा-ऽऽन॑न्दया॒ति । य॒दा ह्ये॑वैष॒ एतस्मिन्नदृश्ये-ऽनात्म्ये-ऽनिरुक्ते-ऽनिलयने-ऽभयं
प्रति॑ष्ठां-विँ॒न्दते । अथ सो-ऽभय-ङ्ग॑तो भ॒वति । य॒दा ह्ये॑वैष॒ एतस्मिन्नुदरमन्त॑र-ङ्कु॒रुते । अथ तस्य भ॑य-म्भ॒वति । तत्त्वेव भयं-विँदुषो-ऽम॑न्वान॒स्य । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 1 ॥
इति सप्तमो-ऽनुवाकः ॥
भी॒षा-ऽस्मा॒द्वातः॑ पवते । भी॒षोदे॑ति॒ सूर्यः॑ । भीषा-ऽस्मादग्नि॑श्चेन्द्र॒श्च । मृत्युर्धावति पञ्च॑म इ॒ति । सैषा-ऽऽनन्दस्य मीमाग्ं॑सा भ॒वति । युवा स्याथ्साधुयु॑वा-ऽध्या॒यकः । आशिष्ठो दृढिष्ठो॑ बलि॒ष्ठः । तस्येय-म्पृथिवी सर्वा वित्तस्य॑ पूर्णा॒ स्यात् । स एको मानुष॑ आन॒न्दः । ते ये शत-म्मानुषा॑ आन॒न्दाः ॥ 1 ॥
स एको मनुष्यगन्धर्वाणा॑मान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-म्मनुष्यगन्धर्वाणा॑मान॒न्दाः । स एको देवगन्धर्वाणा॑मान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-न्देवगन्धर्वाणा॑मान॒न्दाः । स एकः पितृणा-ञ्चिरलोकलोकाना॑मान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-म्पितृणा-ञ्चिरलोकलोकाना॑मान॒न्दाः । स एक आजानजाना-न्देवाना॑मान॒न्दः ॥ 2 ॥
श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शतमाजानजाना-न्देवाना॑मान॒न्दाः । स एकः कर्मदेवाना-न्देवाना॑मान॒न्दः । ये कर्मणा देवान॑पिय॒न्ति । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-ङ्कर्मदेवाना-न्देवाना॑मान॒न्दाः । स एको देवाना॑मान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-न्देवाना॑मान॒न्दाः । स एक इन्द्र॑स्या-ऽऽन॒न्दः ॥ 3 ॥
श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शतमिन्द्र॑स्या-ऽऽन॒न्दाः । स एको बृहस्पते॑रान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-म्बृहस्पते॑रान॒न्दाः । स एकः प्रजापते॑रान॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य । ते ये शत-म्प्रजापते॑रान॒न्दाः । स एको ब्रह्मण॑ आन॒न्दः । श्रोत्रियस्य चाकाम॑हत॒स्य ॥ 4 ॥
स यश्चा॑य-म्पु॒रुषे । यश्चासा॑वादि॒त्ये । स एकः॑ । स य॑ एवं॒विँत् । अस्माल्लो॑कात्प्रे॒त्य । एतमन्नमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । एत-म्प्राणमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । एत-म्मनोमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । एतं-विँज्ञानमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । एतमानन्दमयमात्मानमुप॑सङ्क्रा॒मति । तदप्येष श्लो॑को भ॒वति ॥ 5 ॥
इत्यष्टमो-ऽनुवाकः ॥
यतो॒ वाचो॒ निव॑र्तन्ते । अप्रा᳚प्य॒ मन॑सा स॒ह । आनन्द-म्ब्रह्म॑णो वि॒द्वान् । न बिभेति कुत॑श्चने॒ति । एतग्ं ह वाव॑ न त॒पति । किमहग्ं साधु॑ नाक॒रवम् । किमह-म्पापमकर॑वमि॒ति । स य एवं-विँद्वानेते आत्मा॑नग्ग् स्पृ॒णुते । उ॒भे ह्ये॑वैष॒ एते आत्मा॑नग्ग् स्पृ॒णुते । य ए॒वं-वेँद॑ । इत्यु॑प॒निष॑त् ॥ 1 ॥
इति नवमो-ऽनुवाकः ॥
ॐ स॒ह ना॑ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ । ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ श्री कृष्णार्पणमस्तु ॥
(tai. ā. 8-1-1)
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
bra॒hma॒vidā᳚pnoti॒ param᳚ | tade॒ṣā-'bhyṷktā | sa॒tya-ñjñā॒nama̭na॒nta-mbrahma̭ | yo veda॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭yā-mpara॒me vyo̭mann | so᳚-'śnu॒te sarvā॒nkāmā᳚nthsa॒ha | brahma̭ṇā vipa॒ściteti̭ || tasmā॒dvā e॒tasmā̭dā॒tmana̭ ākā॒śassambhṷ̄taḥ | ā॒kā॒śādvā॒yuḥ | vā॒yora॒gniḥ | a॒gnerāpaḥ̭ | a॒dbhyaḥ pṛ̭thi॒vī | pṛ॒thi॒vyā oṣa̭dhayaḥ | oṣa̭dhī॒bhyo-'nnam᳚ | annā॒tpurṷṣaḥ | sa vā eṣa puruṣo-'nna̭rasa॒mayaḥ | tasyeda̭meva॒ śiraḥ | aya-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | ayamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ayamātmā᳚ | ida-mpuccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti prathamo-'nuvākaḥ ||
annā॒dvai pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte | yāḥ kāśca̭ pṛthi॒vīg śri॒tāḥ | atho॒ annḙnai॒va jī̭vanti | athai̭na॒dapi̭ yantyanta॒taḥ | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭham᳚ | tasmā᳚thsarvauṣa॒dhamṷcyate | sarvaṃ॒-vai~ te-'nna̭māpnuvanti | ye-'nna॒-mbrahmo॒pāsa̭te | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭham᳚ | tasmā᳚thsarvauṣa॒dhamṷcyate | annā᳚dbhū॒tāni॒ jāya̭nte | jātā॒nyannḙna vardhante | adyate-'tti ca̭ bhūtā॒ni | tasmādanna-ntaducya̭ta i॒ti | tasmādvā etasmādanna̭rasa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā᳚ prāṇa॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya prāṇa̭ eva॒ śiraḥ | vyāno dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | apāna utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ākā̭śa ā॒tmā | pṛthivī puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti dvitīyo-'nuvākaḥ ||
prā॒ṇa-nde॒vā anu॒prāṇa̭nti | ma॒nu॒ṣyāḥ᳚ pa॒śava̭śca॒ ye | prā॒ṇo hi bhū॒tānā॒māyuḥ̭ | tasmā᳚thsarvāyu॒ṣamṷcyate | sarva̭me॒va ta॒ āyṷryanti | ye prā॒ṇa-mbrahmo॒pāsa̭te | prāṇo hi bhūtā̭nāmā॒yuḥ | tasmāthsarvāyuṣamucya̭ta i॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmā᳚tprāṇa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭ mano॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya yajṷreva॒ śiraḥ | ṛgdakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | sāmotta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ādḙśa ā॒tmā | atharvāṅgirasaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti tṛtīyo-'nuvākaḥ ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kadā̭cane॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmā᳚nmano॒mayāt | anyo-'ntara ātmā vi̭jñāna॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya śra̭ddhaiva॒ śiraḥ | ṛta-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | satyamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | yo̭ga ā॒tmā | mahaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti caturtho-'nuvākaḥ ||
vi॒jñānaṃ̭-ya~॒jña-nta̭nute | karmā̭ṇi tanu॒te-'pi̭ ca | vi॒jñāna̭-nde॒vāssarve᳚ | brahma॒ jyeṣṭha॒mupā̭sate | vi॒jñāna॒-mbrahma॒ cedveda̭ | tasmā॒ccenna pra॒mādya̭ti | śa॒rīrḙ pāpma̭no hi॒tvā | sarvānkāmānthsamaśnṷta i॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | tasmādvā etasmādvi̭jñāna॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭-''nanda॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ | sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām | anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya priya̭meva॒ śiraḥ | modo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | pramoda utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | āna̭nda ā॒tmā | brahma puccha̭-mprati॒ṣṭhā | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti pañcamo-'nuvākaḥ ||
asa̭nne॒va sa̭ bhavati | asa॒dbrahmeti॒ veda॒ cet | asti brahmeti̭ cedve॒da | santamena-ntato vi̭duri॒ti | tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya | athāto̭-'nupra॒śnāḥ | u॒tāvi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaśca॒na ga̭ccha॒tī(3) | āho̭ vi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaści॒thsama̭śnu॒tā(3) u॒ | so̭-'kāmayata | ba॒husyā॒-mprajā̭ye॒yeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭sta॒ptvā | i॒dagṃ sarva̭masṛjata | yadi॒da-ṅkiñca̭ | tathsṛ॒ṣṭvā | tade॒vānu॒prāvi̭śat | tada̭nu pra॒viśya̭ | sacca॒ tyaccā̭bhavat | ni॒rukta॒-ñcāni̭rukta-ñca | ni॒laya̭na॒-ñcāni̭layana-ñca | vi॒jñāna॒-ñcāvi̭jñāna-ñca | satya-ñcānṛta-ñca sa̭tyama॒bhavat | yadi̭da-ṅki॒ñca | tatsatyami̭tyāca॒kṣate | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti ṣaṣṭho-'nuvākaḥ ||
asa॒dvā i॒damagra̭ āsīt | tato॒ vai sada̭jāyata | tadātmānagg svaya̭maku॒ruta | tasmāttathsukṛtamucya̭ta i॒ti | yadvai̭ tathsu॒kṛtam | ra̭so vai॒ saḥ | rasagg hyevāyaṃ-la~bdhvā-''na̭ndī bha॒vati | ko hyevānyā᳚tkaḥ prā॒ṇyāt | yadeṣa ākāśa āna̭ndo na॒ syāt | eṣa hyevā-''na̭ndayā॒ti | ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasminnadṛśye-'nātmye-'nirukte-'nilayane-'bhayaṃ
prati̭ṣṭhāṃ-vi~॒ndate | atha so-'bhaya-ṅga̭to bha॒vati | ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasminnudaramanta̭ra-ṅku॒rute | atha tasya bha̭ya-mbha॒vati | tattveva bhayaṃ-vi~duṣo-'ma̭nvāna॒sya | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 1 ||
iti saptamo-'nuvākaḥ ||
bhī॒ṣā-'smā॒dvātaḥ̭ pavate | bhī॒ṣodḙti॒ sūryaḥ̭ | bhīṣā-'smādagni̭ścendra॒śca | mṛtyurdhāvati pañca̭ma i॒ti | saiṣā-''nandasya mīmāgṃ̭sā bha॒vati | yuvā syāthsādhuyṷvā-'dhyā॒yakaḥ | āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho̭ bali॒ṣṭhaḥ | tasyeya-mpṛthivī sarvā vittasya̭ pūrṇā॒ syāt | sa eko mānuṣa̭ āna॒ndaḥ | te ye śata-mmānuṣā̭ āna॒ndāḥ || 1 ||
sa eko manuṣyagandharvāṇā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mmanuṣyagandharvāṇā̭māna॒ndāḥ | sa eko devagandharvāṇā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ndevagandharvāṇā̭māna॒ndāḥ | sa ekaḥ pitṛṇā-ñciralokalokānā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mpitṛṇā-ñciralokalokānā̭māna॒ndāḥ | sa eka ājānajānā-ndevānā̭māna॒ndaḥ || 2 ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śatamājānajānā-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa ekaḥ karmadevānā-ndevānā̭māna॒ndaḥ | ye karmaṇā devāna̭piya॒nti | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ṅkarmadevānā-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa eko devānā̭māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-ndevānā̭māna॒ndāḥ | sa eka indra̭syā-''na॒ndaḥ || 3 ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śatamindra̭syā-''na॒ndāḥ | sa eko bṛhaspatḙrāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mbṛhaspatḙrāna॒ndāḥ | sa ekaḥ prajāpatḙrāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya | te ye śata-mprajāpatḙrāna॒ndāḥ | sa eko brahmaṇa̭ āna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || 4 ||
sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭vādi॒tye | sa ekaḥ̭ | sa ya̭ evaṃ॒vi~t | asmāllo̭kātpre॒tya | etamannamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | eta-mprāṇamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | eta-mmanomayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | etaṃ-vi~jñānamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | etamānandamayamātmānamupa̭saṅkrā॒mati | tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 5 ||
ityaṣṭamo-'nuvākaḥ ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kuta̭ścane॒ti | etagṃ ha vāva̭ na ta॒pati | kimahagṃ sādhṷ nāka॒ravam | kimaha-mpāpamakara̭vami॒ti | sa ya evaṃ-vi~dvānete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute | u॒bhe hyḙvaiṣa॒ ete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | ityṷpa॒niṣa̭t || 1 ||
iti navamo-'nuvākaḥ ||
oṃ sa॒ha nā̭vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| hariḥ̭ om ||
|| śrī kṛṣṇārpaṇamastu ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.