ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಿಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಏವಮುಕ್ತಾ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಮರುದಂ ದುಃಖಿತೋ ಭೃಶಮ್ ।
ಅಥ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಮುಹೂರ್ತಂ ತು ಭಗವಾನಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥
ಪಕ್ಷೌ ತು ತೇ ಪ್ರಪಕ್ಷೌ ಚ ಪುನರನ್ಯೌಭವಿಷ್ಯತಃ ।
ಪ್ರಾಣಾಶ್ಚ ಚಕ್ಷುಷೀ ಚೈವ ವಿಕ್ರಮಶ್ಚ ಬಲಂ ಚ ತೇ ॥ 2 ॥
ಪುರಾಣೇ ಸುಮಹತ್ಕಾರ್ಯಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ಮಯಾ ಶ್ರುತಮ್ ।
ದೃಷ್ಟಂ ಮೇ ತಪಸಾ ಚೈವ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ವಿದಿತಂ ಮಮ ॥ 3 ॥
ರಾಜಾ ದಶರಥೋ ನಾಮ ಕಶ್ಚಿದಿಕ್ಷ್ವಾಕುನನ್ದನಃ ।
ತಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಮಹಾತೇಜಾ ರಮೋನಾಮ ಭವಿಷ್ಯತಿ ॥ 4 ॥
ಅರಣ್ಯಂ ಚ ಸಹ ರ್ಭಾತ್ರಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಗಮಿಷ್ಯತಿ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ನರ್ಥೇ ನಿಯುಕ್ತ ಸ್ಸನ್ಪಿತ್ರಾ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ ॥ 5 ॥
ನೈಋತೋ ರಾವಣೋ ನಾಮ ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಂ ಹರಿಷ್ಯತಿ ।
ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರೋ ಜನಸ್ಥನಾದವಧ್ಯ ಸ್ಸುರದಾನವೈಃ ॥ 6 ॥
ಸಾ ಚ ಕಾಮೈಃ ಪ್ರಲೋಭ್ಯನ್ತೀ ಭಕ್ಷ್ಯೈಃಭೋಜ್ಯೈಶ್ಚ ಮೈಥಿಲೀ ।
ನಭೋಕ್ಷ್ಯತಿ ಮಹಾಭಾಗಾ ದುಃಖೇ ಮಗ್ನಾ ಯಶಸ್ವಿನೀ ॥ 7 ॥
ಪರಮಾನ್ನನ್ತು ವೈದೇಹ್ಯಾ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ದಾಸ್ಯತಿ ವಾ ಸಃ ।
ಯದನ್ನಮಮೃತಪ್ರಖ್ಯಂ ಸುರಾಣಾಮಪಿದುರ್ಲಭಮ್ ॥ 8 ॥
ತದನ್ನಂ ಮೈಥಿಲೀಪ್ರಾಪ್ಯ ವಿಜ್ಞಾಯೇನ್ದ್ರಾದಿದನ್ತ್ವಿತಿ ।
ಅಗ್ರಮುದೃತ್ಯ ರಾಮಾಯ ಭೂತಲೇ ನಿರ್ವಪಿಷ್ಯತಿ ॥ 9 ॥
ಯದಿ ಜೀವತಿ ಮೇ ಭರ್ತಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಸಹ ಪ್ರಭುಃ ।
ದೇವತ್ವಂ ಗಚ್ಛ್ತೋ ರ್ವಾಪಿ ತಯೋ ರನ್ನಮಿದನ್ತ್ವಿತಿ ॥ 10 ॥
ಏಷ್ಯನ್ತ್ಯನ್ವೇಷಕಾ ಸ್ತಸ್ಯಾ ರಾಮದೂತಾಃ ಪ್ಲವಾಙ್ಗಮಾಃ ।
ಆಖ್ಯೇಯಾ ರಾಮ ಮಹೀಷೀ ತ್ವಯಾ ತೇಭ್ಯೋ ವಿಹಙ್ಗಮ ॥ 11 ॥
ಸರ್ವಥಾ ಹಿ ನಗನ್ತವ್ಯಮೀದೃಶಃ ಕ್ವ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ ।
ದೇಶಕಾಲೌ ಪ್ರತೀಕ್ಷಸ್ವ ಪಕ್ಷೌ ತ್ವಂ ಪ್ರತಿಪತ್ಸ್ಯಸೇ ॥ 12 ॥
ನೋತ್ಸಹೇಯಮಹಙ್ಕರ್ತುಮಧ್ಯೈವ ತ್ವಾಂ ಸಪಕ್ಷಕಮ್ ।
ಇಹಸ್ಥ ಸ್ತ್ವಂ ತು ಲೋಕಾನಾಂ ಹಿತಂ ಕಾರ್ಯಂ ಕರಿಷ್ಯಸಿ ॥ 13 ॥
ತ್ವಯಾಪಿ ಖಲು ತತ್ಕಾರ್ಯಂ ತಯೋಶ್ಚನೃಪಪುತ್ರಯೋಃ ।
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಸುರಾಣಾಂ ಚ ಮುನೀನಾಂ ವಾಸವಸ್ಯ ಚ ॥ 14 ॥
ಇಚ್ಛಾಮ್ಯಹಮಪಿದ್ರಷ್ಟುಂ ಭ್ರಾತರೌ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ।
ನೇಚ್ಛೇಚಿರಂ ಧಾರಯುತುಂ ಪ್ರಾಣಾಂ ಸ್ತ್ಯಕ್ಷ್ಯೇ ಕಲೇಬರಮ್ ।
ಮಹರ್ಷಿ ಸ್ತ್ವಬ್ರವೀದೇವಂ ದೃಷ್ಟತತ್ವಾರ್ಥದರ್ಶನಃ ॥ 15 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |
evamuktā muniśreṣṭha marudaṃ duḥkhito bhṛśam |
atha dhyātvā muhūrtaṃ tu bhagavānidamabravīt || 1 ||
pakṣau tu te prapakṣau ca punaranyaubhaviṣyataḥ |
prāṇāśca cakṣuṣī caiva vikramaśca balaṃ ca te || 2 ||
purāṇe sumahatkāryaṃ bhaviṣyati mayā śrutam |
dṛṣṭaṃ me tapasā caiva śrutvā ca viditaṃ mama || 3 ||
rājā daśaratho nāma kaścidikṣvākunandanaḥ |
tasya putro mahātejā ramonāma bhaviṣyati || 4 ||
araṇyaṃ ca saha rbhātrā lakṣmaṇenagamiṣyati |
asminnarthe niyukta ssanpitrā satyaparākramaḥ || 5 ||
naiṛto rāvaṇo nāma tasya bhāryāṃ hariṣyati |
rākṣasendro janasthanādavadhya ssuradānavaiḥ || 6 ||
sā ca kāmaiḥ pralobhyantī bhakṣyaiḥbhojyaiśca maithilī |
nabhokṣyati mahābhāgā duḥkhe magnā yaśasvinī || 7 ||
paramānnantu vaidehyā jñātvā dāsyati vā saḥ |
yadannamamṛtaprakhyaṃ surāṇāmapidurlabham || 8 ||
tadannaṃ maithilīprāpya vijñāyendrādidantviti |
agramudṛtya rāmāya bhūtale nirvapiṣyati || 9 ||
yadi jīvati me bhartā lakṣmaṇena saha prabhuḥ |
devatvaṃ gacchto rvāpi tayo rannamidantviti || 10 ||
eṣyantyanveṣakā stasyā rāmadūtāḥ plavāṅgamāḥ |
ākhyeyā rāma mahīṣī tvayā tebhyo vihaṅgama || 11 ||
sarvathā hi nagantavyamīdṛśaḥ kva gamiṣyasi |
deśakālau pratīkṣasva pakṣau tvaṃ pratipatsyase || 12 ||
notsaheyamahaṅkartumadhyaiva tvāṃ sapakṣakam |
ihastha stvaṃ tu lokānāṃ hitaṃ kāryaṃ kariṣyasi || 13 ||
tvayāpi khalu tatkāryaṃ tayoścanṛpaputrayoḥ |
brāhmaṇānāṃ surāṇāṃ ca munīnāṃ vāsavasya ca || 14 ||
icchāmyahamapidraṣṭuṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
neccheciraṃ dhārayutuṃ prāṇāṃ styakṣye kalebaram |
maharṣi stvabravīdevaṃ dṛṣṭatatvārthadarśanaḥ || 15 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ द्विषष्टितमस्सर्गः ।
एवमुक्ता मुनिश्रेष्ठ मरुदं दुःखितो भृशम् ।
अथ ध्यात्वा मुहूर्तं तु भगवानिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
पक्षौ तु ते प्रपक्षौ च पुनरन्यौभविष्यतः ।
प्राणाश्च चक्षुषी चैव विक्रमश्च बलं च ते ॥ 2 ॥
पुराणे सुमहत्कार्यं भविष्यति मया श्रुतम् ।
दृष्टं मे तपसा चैव श्रुत्वा च विदितं मम ॥ 3 ॥
राजा दशरथो नाम कश्चिदिक्ष्वाकुनन्दनः ।
तस्य पुत्रो महातेजा रमोनाम भविष्यति ॥ 4 ॥
अरण्यं च सह र्भात्रा लक्ष्मणेनगमिष्यति ।
अस्मिन्नर्थे नियुक्त स्सन्पित्रा सत्यपराक्रमः ॥ 5 ॥
नैऋतो रावणो नाम तस्य भार्यां हरिष्यति ।
राक्षसेन्द्रो जनस्थनादवध्य स्सुरदानवैः ॥ 6 ॥
सा च कामैः प्रलोभ्यन्ती भक्ष्यैःभोज्यैश्च मैथिली ।
नभोक्ष्यति महाभागा दुःखे मग्ना यशस्विनी ॥ 7 ॥
परमान्नन्तु वैदेह्या ज्ञात्वा दास्यति वा सः ।
यदन्नममृतप्रख्यं सुराणामपिदुर्लभम् ॥ 8 ॥
तदन्नं मैथिलीप्राप्य विज्ञायेन्द्रादिदन्त्विति ।
अग्रमुदृत्य रामाय भूतले निर्वपिष्यति ॥ 9 ॥
यदि जीवति मे भर्ता लक्ष्मणेन सह प्रभुः ।
देवत्वं गच्छ्तो र्वापि तयो रन्नमिदन्त्विति ॥ 10 ॥
एष्यन्त्यन्वेषका स्तस्या रामदूताः प्लवाङ्गमाः ।
आख्येया राम महीषी त्वया तेभ्यो विहङ्गम ॥ 11 ॥
सर्वथा हि नगन्तव्यमीदृशः क्व गमिष्यसि ।
देशकालौ प्रतीक्षस्व पक्षौ त्वं प्रतिपत्स्यसे ॥ 12 ॥
नोत्सहेयमहङ्कर्तुमध्यैव त्वां सपक्षकम् ।
इहस्थ स्त्वं तु लोकानां हितं कार्यं करिष्यसि ॥ 13 ॥
त्वयापि खलु तत्कार्यं तयोश्चनृपपुत्रयोः ।
ब्राह्मणानां सुराणां च मुनीनां वासवस्य च ॥ 14 ॥
इच्छाम्यहमपिद्रष्टुं भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ।
नेच्छेचिरं धारयुतुं प्राणां स्त्यक्ष्ये कलेबरम् ।
महर्षि स्त्वब्रवीदेवं दृष्टतत्वार्थदर्शनः ॥ 15 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे द्विषष्टितमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ |
evamuktā muniśreṣṭha marudaṃ duḥkhito bhṛśam |
atha dhyātvā muhūrtaṃ tu bhagavānidamabravīt || 1 ||
pakṣau tu te prapakṣau ca punaranyaubhaviṣyataḥ |
prāṇāśca cakṣuṣī caiva vikramaśca balaṃ ca te || 2 ||
purāṇe sumahatkāryaṃ bhaviṣyati mayā śrutam |
dṛṣṭaṃ me tapasā caiva śrutvā ca viditaṃ mama || 3 ||
rājā daśaratho nāma kaścidikṣvākunandanaḥ |
tasya putro mahātejā ramonāma bhaviṣyati || 4 ||
araṇyaṃ ca saha rbhātrā lakṣmaṇenagamiṣyati |
asminnarthe niyukta ssanpitrā satyaparākramaḥ || 5 ||
naiṛto rāvaṇo nāma tasya bhāryāṃ hariṣyati |
rākṣasendro janasthanādavadhya ssuradānavaiḥ || 6 ||
sā ca kāmaiḥ pralobhyantī bhakṣyaiḥbhojyaiśca maithilī |
nabhokṣyati mahābhāgā duḥkhe magnā yaśasvinī || 7 ||
paramānnantu vaidehyā jñātvā dāsyati vā saḥ |
yadannamamṛtaprakhyaṃ surāṇāmapidurlabham || 8 ||
tadannaṃ maithilīprāpya vijñāyendrādidantviti |
agramudṛtya rāmāya bhūtale nirvapiṣyati || 9 ||
yadi jīvati me bhartā lakṣmaṇena saha prabhuḥ |
devatvaṃ gacchto rvāpi tayo rannamidantviti || 10 ||
eṣyantyanveṣakā stasyā rāmadūtāḥ plavāṅgamāḥ |
ākhyeyā rāma mahīṣī tvayā tebhyo vihaṅgama || 11 ||
sarvathā hi nagantavyamīdṛśaḥ kva gamiṣyasi |
deśakālau pratīkṣasva pakṣau tvaṃ pratipatsyase || 12 ||
notsaheyamahaṅkartumadhyaiva tvāṃ sapakṣakam |
ihastha stvaṃ tu lokānāṃ hitaṃ kāryaṃ kariṣyasi || 13 ||
tvayāpi khalu tatkāryaṃ tayoścanṛpaputrayoḥ |
brāhmaṇānāṃ surāṇāṃ ca munīnāṃ vāsavasya ca || 14 ||
icchāmyahamapidraṣṭuṃ bhrātarau rāmalakṣmaṇau |
neccheciraṃ dhārayutuṃ prāṇāṃ styakṣye kalebaram |
maharṣi stvabravīdevaṃ dṛṣṭatatvārthadarśanaḥ || 15 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe dviṣaṣṭitamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.