ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತತಶ್ಶೂರ್ಪಣಖಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚತುರ್ದಶ ।
ಹತಾನ್ಯೇಕೇನ ರಾಮೇಣ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭೀಮಕರ್ಮಣಾಮ್ ॥ 1 ॥
ದೂಷಣಂ ಚ ಖರಂ ಚೈವ ಹತಂ ತ್ರಿಶಿರಸಾ ಸಹ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುನರ್ಮಹಾನಾದಂ ನನಾದ ಜಲದೋ ಯಥಾ ॥ 2 ॥
ಸಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕರ್ಮ ರಾಮಸ್ಯ ಕೃತಮನ್ಯೈಸ್ಸುದುಷ್ಕರಮ್ ।
ಜಗಾಮ ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಾ ಲಙ್ಕಾಂ ರಾವಣಪಾಲಿತಾಮ್ ॥ 3 ॥
ಸಾ ದದರ್ಶ ವಿಮಾನಾಗ್ರೇ ರಾವಣಂ ದೀಪ್ತತೇಜಸಮ್ ।
ಉಪೋಪವಿಷ್ಟಂ ಸಚಿವೈರ್ಮರುದ್ಭಿರಿವ ವಾಸವಮ್ ॥ 4 ॥
ಆಸೀನಂ ಸೂರ್ಯಸಙ್ಕಾಶೇ ಕಾಞ್ಚನೇ ಪರಮಾಸನೇ ।
ರುಕ್ಮವೇದಿಗತಂ ಪ್ರಾಜ್ಯಂ ಜ್ವಲನ್ತಮಿವ ಪಾವಕಮ್ ॥ 5 ॥
ದೇವಗನ್ಧರ್ವಭೂತಾನಾಮೃಷೀಣಾಂ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।
ಅಜೇಯಂ ಸಮರೇ ಶೂರಂ ವ್ಯಾತ್ತಾನನಮಿವಾನ್ತಕಮ್ ॥ 6 ॥
ದೇವಾಸುರವಿಮರ್ದೇಷು ವಜ್ರಾಶನಿಕೃತವ್ರಣಮ್ ।
ಐರಾವತವಿಷಾಣಗ್ರೈರುದ್ಘೃಷ್ಟಕಿಣವಕ್ಷಸಮ್ ॥ 7 ॥
ವಿಂಶದ್ಭುಜಂ ದಶಗ್ರೀವಂ ದರ್ಶನೀಯಪರಿಚ್ಛದಮ್ ।
ವಿಶಾಲವಕ್ಷಸಂ ವೀರಂ ರಾಜಲಕ್ಷಣ ಶೋಭಿತಮ್ ॥ 8 ॥
ಸ್ನಿಗ್ಧವೈಡೂರ್ಯಸಙ್ಕಾಶಂ ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನಕುಣ್ಡಲಮ್ ।
ಸುಭುಜಂ ಶುಕ್ಲದಶನಂ ಮಹಾಸ್ಯಂ ಪರ್ವತೋಪಮಮ್ ॥ 9 ॥
ವಿಷ್ಣುಚಕ್ರನಿಪಾತೈಶ್ಚ ಶತಶೋ ದೇವಸಂಯುಗೇ ।
ಅನ್ಯೈಶ್ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಹಾರೈಶ್ಚ ಮಹಾಯುದ್ಧೇಷು ತಾಡಿತಮ್ ॥ 10 ॥
ಅಹತಾಙ್ಗಂ ಸಮಸ್ತೈಶ್ಚ ದೇವಪ್ರಹರಣೈಸ್ತಥಾ ।
ಅಕ್ಷೋಭ್ಯಾಣಾಂ ಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ಕ್ಷೋಭಣಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಕಾರಿಣಮ್ ॥ 11 ॥
ಕ್ಷೇಪ್ತಾರಂ ಪರ್ವತೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಸುರಾಣಾಂ ಚ ಪ್ರಮರ್ದನಮ್ ।
ಉಚ್ಛೇತ್ತಾರಂ ಚ ಧರ್ಮಾಣಾಂ ಪರದಾರಾಭಿಮರ್ಶನಮ್ ॥ 12 ॥
ಸರ್ವದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಯೋಕ್ತಾರಂ ಯಜ್ಞವಿಘ್ನಕರಂ ಸದಾ ।
ಪುರೀಂ ಭೋಗವತೀಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪರಾಜಿತ್ಯ ಚ ವಾಸುಕಿಮ್ ॥ 13 ॥
ತಕ್ಷಕಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ಪರಾಜಿತ್ಯ ಜಹಾರ ಯಃ ।
ಕೈಲಾಸಪರ್ವತಂ ಗತ್ವಾ ವಿಜಿತ್ಯ ನರವಾಹನಮ್ ।
ವಿಮಾನಂ ಪುಷ್ಪಕಂ ತಸ್ಯ ಕಾಮಗಂ ವೈ ಜಹಾರ ಯಃ ॥ 14 ॥
ವನಂ ಚೈತ್ರರಥಂ ದಿವ್ಯಂ ನಲಿನೀಂ ನನ್ದನಂ ವನಮ್ ।
ವಿನಾಶಯತಿ ಯಃ ಕ್ರೋಧಾದ್ದೇವೋದ್ಯಾನಾನಿ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 15 ॥
ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ಮಹಾಭಾಗಾವುತ್ತಿಷ್ಠನ್ತೌ ಪರನ್ತಪೌ ।
ನಿವಾರಯತಿ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಯಶ್ಶೈಲಶಿಖರೋಪಮಃ ॥ 16 ॥
ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ತಪಸ್ತಪ್ವಾ ಮಹಾವನೇ ।
ಪುರಾ ಸ್ವಯಮ್ಭುವೇ ಧೀರಶ್ಶಿರಾಂಸ್ಯುಪಜಹಾರ ಯಃ ॥ 17 ॥
ದೇವದಾನವಗನ್ಧರ್ವಪಿಶಾಚಪತಗೋರಗೈಃ ।
ಅಭಯಂ ಯಸ್ಯ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಮೃತ್ಯುತೋ ಮಾನುಷಾದೃತೇ ॥ 18 ॥
ಮನ್ತ್ರೈರಭಿಷ್ಟುತಂ ಪುಣ್ಯಮಧ್ವರೇಷು ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ ।
ಹವಿರ್ಧಾನೇಷು ಯಸ್ಸೋಮಮುಪಹನ್ತಿ ಮಹಾಬಲಃ ॥ 19 ॥
ಆಪ್ತಯಜ್ಞಹರಂ ಕ್ರೂರಂ ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನಂ ದುಷ್ಟಚಾರಿಣಮ್ ।
ಕರ್ಕಶಂ ನಿರನುಕ್ರೋಶಂ ಪ್ರಜಾನಾಮಹಿತೇ ರತಮ್ ॥ 20 ॥
ರಾವಣಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಸರ್ವಲೋಕಭಯಾವಹಮ್ ।
ರಾಕ್ಷಸೀ ಭ್ರಾತರಂ ಶೂರಂ ಸಾ ದದರ್ಶ ಮಹಾಬಲಮ್ ॥ 21 ॥
ತಂ ದಿವ್ಯವಸ್ತ್ರಾಭರಣಂ ದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯೋಪಶೋಭಿತಮ್ ।
ಆಸನೇ ಸೂಪವಿಷ್ಟಂ ಚ ಕಾಲಕಾಲಮಿವೋದ್ಯತಮ್ ॥ 22 ॥
ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಂ ಮಹಾಭಾಗಂ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಕುಲನನ್ದನಮ್ ॥ 23 ॥
ರಾವಣಂ ಶತ್ರುಹನ್ತಾರಂ ಮನ್ತ್ರಿಭಿಃ ಪರಿವಾರಿತಮ್ ।
ಅಭಿಗಮ್ಯಾಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ರಾಕ್ಷಸೀ ಭಯವಿಹ್ವಲಾ ॥ 24 ॥
ತಮಬ್ರವೀದ್ದೀಪ್ತವಿಶಾಲಲೋಚನಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ಭಯಮೋಹಮೂರ್ಛಿತಾ ।
ಸುದಾರುಣಂ ವಾಕ್ಯಮಭೀತಚಾರಿಣೀ ಮಹಾತ್ಮನಾ ಶೂರ್ಪಣಖಾ ವಿರೂಪಿತಾ ॥ 25 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha dvātriṃśassargaḥ |
tataśśūrpaṇakhā dṛṣṭvā sahasrāṇi caturdaśa |
hatānyekena rāmeṇa rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām || 1 ||
dūṣaṇaṃ ca kharaṃ caiva hataṃ triśirasā saha |
dṛṣṭvā punarmahānādaṃ nanāda jalado yathā || 2 ||
sā dṛṣṭvā karma rāmasya kṛtamanyaissuduṣkaram |
jagāma paramodvignā laṅkāṃ rāvaṇapālitām || 3 ||
sā dadarśa vimānāgre rāvaṇaṃ dīptatejasam |
upopaviṣṭaṃ sacivairmarudbhiriva vāsavam || 4 ||
āsīnaṃ sūryasaṅkāśe kāñcane paramāsane |
rukmavedigataṃ prājyaṃ jvalantamiva pāvakam || 5 ||
devagandharvabhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |
ajeyaṃ samare śūraṃ vyāttānanamivāntakam || 6 ||
devāsuravimardeṣu vajrāśanikṛtavraṇam |
airāvataviṣāṇagrairudghṛṣṭakiṇavakṣasam || 7 ||
viṃśadbhujaṃ daśagrīvaṃ darśanīyaparicchadam |
viśālavakṣasaṃ vīraṃ rājalakṣaṇa śobhitam || 8 ||
snigdhavaiḍūryasaṅkāśaṃ taptakāñcanakuṇḍalam |
subhujaṃ śukladaśanaṃ mahāsyaṃ parvatopamam || 9 ||
viṣṇucakranipātaiśca śataśo devasaṃyuge |
anyaiśśastraprahāraiśca mahāyuddheṣu tāḍitam || 10 ||
ahatāṅgaṃ samastaiśca devapraharaṇaistathā |
akṣobhyāṇāṃ samudrāṇāṃ kṣobhaṇaṃ kṣiprakāriṇam || 11 ||
kṣeptāraṃ parvatendrāṇāṃ surāṇāṃ ca pramardanam |
ucchettāraṃ ca dharmāṇāṃ paradārābhimarśanam || 12 ||
sarvadivyāstrayoktāraṃ yajñavighnakaraṃ sadā |
purīṃ bhogavatīṃ prāpya parājitya ca vāsukim || 13 ||
takṣakasya priyāṃ bhāryāṃ parājitya jahāra yaḥ |
kailāsaparvataṃ gatvā vijitya naravāhanam |
vimānaṃ puṣpakaṃ tasya kāmagaṃ vai jahāra yaḥ || 14 ||
vanaṃ caitrarathaṃ divyaṃ nalinīṃ nandanaṃ vanam |
vināśayati yaḥ krodhāddevodyānāni vīryavān || 15 ||
candrasūryau mahābhāgāvuttiṣṭhantau parantapau |
nivārayati bāhubhyāṃ yaśśailaśikharopamaḥ || 16 ||
daśavarṣasahasrāṇi tapastapvā mahāvane |
purā svayambhuve dhīraśśirāṃsyupajahāra yaḥ || 17 ||
devadānavagandharvapiśācapatagoragaiḥ |
abhayaṃ yasya saṅgrāme mṛtyuto mānuṣādṛte || 18 ||
mantrairabhiṣṭutaṃ puṇyamadhvareṣu dvijātibhiḥ |
havirdhāneṣu yassomamupahanti mahābalaḥ || 19 ||
āptayajñaharaṃ krūraṃ brahmaghnaṃ duṣṭacāriṇam |
karkaśaṃ niranukrośaṃ prajānāmahite ratam || 20 ||
rāvaṇaṃ sarvabhūtānāṃ sarvalokabhayāvaham |
rākṣasī bhrātaraṃ śūraṃ sā dadarśa mahābalam || 21 ||
taṃ divyavastrābharaṇaṃ divyamālyopaśobhitam |
āsane sūpaviṣṭaṃ ca kālakālamivodyatam || 22 ||
rākṣasendraṃ mahābhāgaṃ paulastyakulanandanam || 23 ||
rāvaṇaṃ śatruhantāraṃ mantribhiḥ parivāritam |
abhigamyābravīdvākyaṃ rākṣasī bhayavihvalā || 24 ||
tamabravīddīptaviśālalocanaṃ pradarśayitvā bhayamohamūrchitā |
sudāruṇaṃ vākyamabhītacāriṇī mahātmanā śūrpaṇakhā virūpitā || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvātriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ द्वात्रिंशस्सर्गः ।
ततश्शूर्पणखा दृष्ट्वा सहस्राणि चतुर्दश ।
हतान्येकेन रामेण रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ 1 ॥
दूषणं च खरं चैव हतं त्रिशिरसा सह ।
दृष्ट्वा पुनर्महानादं ननाद जलदो यथा ॥ 2 ॥
सा दृष्ट्वा कर्म रामस्य कृतमन्यैस्सुदुष्करम् ।
जगाम परमोद्विग्ना लङ्कां रावणपालिताम् ॥ 3 ॥
सा ददर्श विमानाग्रे रावणं दीप्ततेजसम् ।
उपोपविष्टं सचिवैर्मरुद्भिरिव वासवम् ॥ 4 ॥
आसीनं सूर्यसङ्काशे काञ्चने परमासने ।
रुक्मवेदिगतं प्राज्यं ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ 5 ॥
देवगन्धर्वभूतानामृषीणां च महात्मनाम् ।
अजेयं समरे शूरं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ 6 ॥
देवासुरविमर्देषु वज्राशनिकृतव्रणम् ।
ऐरावतविषाणग्रैरुद्घृष्टकिणवक्षसम् ॥ 7 ॥
विंशद्भुजं दशग्रीवं दर्शनीयपरिच्छदम् ।
विशालवक्षसं वीरं राजलक्षण शोभितम् ॥ 8 ॥
स्निग्धवैडूर्यसङ्काशं तप्तकाञ्चनकुण्डलम् ।
सुभुजं शुक्लदशनं महास्यं पर्वतोपमम् ॥ 9 ॥
विष्णुचक्रनिपातैश्च शतशो देवसंयुगे ।
अन्यैश्शस्त्रप्रहारैश्च महायुद्धेषु ताडितम् ॥ 10 ॥
अहताङ्गं समस्तैश्च देवप्रहरणैस्तथा ।
अक्षोभ्याणां समुद्राणां क्षोभणं क्षिप्रकारिणम् ॥ 11 ॥
क्षेप्तारं पर्वतेन्द्राणां सुराणां च प्रमर्दनम् ।
उच्छेत्तारं च धर्माणां परदाराभिमर्शनम् ॥ 12 ॥
सर्वदिव्यास्त्रयोक्तारं यज्ञविघ्नकरं सदा ।
पुरीं भोगवतीं प्राप्य पराजित्य च वासुकिम् ॥ 13 ॥
तक्षकस्य प्रियां भार्यां पराजित्य जहार यः ।
कैलासपर्वतं गत्वा विजित्य नरवाहनम् ।
विमानं पुष्पकं तस्य कामगं वै जहार यः ॥ 14 ॥
वनं चैत्ररथं दिव्यं नलिनीं नन्दनं वनम् ।
विनाशयति यः क्रोधाद्देवोद्यानानि वीर्यवान् ॥ 15 ॥
चन्द्रसूर्यौ महाभागावुत्तिष्ठन्तौ परन्तपौ ।
निवारयति बाहुभ्यां यश्शैलशिखरोपमः ॥ 16 ॥
दशवर्षसहस्राणि तपस्तप्वा महावने ।
पुरा स्वयम्भुवे धीरश्शिरांस्युपजहार यः ॥ 17 ॥
देवदानवगन्धर्वपिशाचपतगोरगैः ।
अभयं यस्य सङ्ग्रामे मृत्युतो मानुषादृते ॥ 18 ॥
मन्त्रैरभिष्टुतं पुण्यमध्वरेषु द्विजातिभिः ।
हविर्धानेषु यस्सोममुपहन्ति महाबलः ॥ 19 ॥
आप्तयज्ञहरं क्रूरं ब्रह्मघ्नं दुष्टचारिणम् ।
कर्कशं निरनुक्रोशं प्रजानामहिते रतम् ॥ 20 ॥
रावणं सर्वभूतानां सर्वलोकभयावहम् ।
राक्षसी भ्रातरं शूरं सा ददर्श महाबलम् ॥ 21 ॥
तं दिव्यवस्त्राभरणं दिव्यमाल्योपशोभितम् ।
आसने सूपविष्टं च कालकालमिवोद्यतम् ॥ 22 ॥
राक्षसेन्द्रं महाभागं पौलस्त्यकुलनन्दनम् ॥ 23 ॥
रावणं शत्रुहन्तारं मन्त्रिभिः परिवारितम् ।
अभिगम्याब्रवीद्वाक्यं राक्षसी भयविह्वला ॥ 24 ॥
तमब्रवीद्दीप्तविशाललोचनं प्रदर्शयित्वा भयमोहमूर्छिता ।
सुदारुणं वाक्यमभीतचारिणी महात्मना शूर्पणखा विरूपिता ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे द्वात्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha dvātriṃśassargaḥ |
tataśśūrpaṇakhā dṛṣṭvā sahasrāṇi caturdaśa |
hatānyekena rāmeṇa rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām || 1 ||
dūṣaṇaṃ ca kharaṃ caiva hataṃ triśirasā saha |
dṛṣṭvā punarmahānādaṃ nanāda jalado yathā || 2 ||
sā dṛṣṭvā karma rāmasya kṛtamanyaissuduṣkaram |
jagāma paramodvignā laṅkāṃ rāvaṇapālitām || 3 ||
sā dadarśa vimānāgre rāvaṇaṃ dīptatejasam |
upopaviṣṭaṃ sacivairmarudbhiriva vāsavam || 4 ||
āsīnaṃ sūryasaṅkāśe kāñcane paramāsane |
rukmavedigataṃ prājyaṃ jvalantamiva pāvakam || 5 ||
devagandharvabhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |
ajeyaṃ samare śūraṃ vyāttānanamivāntakam || 6 ||
devāsuravimardeṣu vajrāśanikṛtavraṇam |
airāvataviṣāṇagrairudghṛṣṭakiṇavakṣasam || 7 ||
viṃśadbhujaṃ daśagrīvaṃ darśanīyaparicchadam |
viśālavakṣasaṃ vīraṃ rājalakṣaṇa śobhitam || 8 ||
snigdhavaiḍūryasaṅkāśaṃ taptakāñcanakuṇḍalam |
subhujaṃ śukladaśanaṃ mahāsyaṃ parvatopamam || 9 ||
viṣṇucakranipātaiśca śataśo devasaṃyuge |
anyaiśśastraprahāraiśca mahāyuddheṣu tāḍitam || 10 ||
ahatāṅgaṃ samastaiśca devapraharaṇaistathā |
akṣobhyāṇāṃ samudrāṇāṃ kṣobhaṇaṃ kṣiprakāriṇam || 11 ||
kṣeptāraṃ parvatendrāṇāṃ surāṇāṃ ca pramardanam |
ucchettāraṃ ca dharmāṇāṃ paradārābhimarśanam || 12 ||
sarvadivyāstrayoktāraṃ yajñavighnakaraṃ sadā |
purīṃ bhogavatīṃ prāpya parājitya ca vāsukim || 13 ||
takṣakasya priyāṃ bhāryāṃ parājitya jahāra yaḥ |
kailāsaparvataṃ gatvā vijitya naravāhanam |
vimānaṃ puṣpakaṃ tasya kāmagaṃ vai jahāra yaḥ || 14 ||
vanaṃ caitrarathaṃ divyaṃ nalinīṃ nandanaṃ vanam |
vināśayati yaḥ krodhāddevodyānāni vīryavān || 15 ||
candrasūryau mahābhāgāvuttiṣṭhantau parantapau |
nivārayati bāhubhyāṃ yaśśailaśikharopamaḥ || 16 ||
daśavarṣasahasrāṇi tapastapvā mahāvane |
purā svayambhuve dhīraśśirāṃsyupajahāra yaḥ || 17 ||
devadānavagandharvapiśācapatagoragaiḥ |
abhayaṃ yasya saṅgrāme mṛtyuto mānuṣādṛte || 18 ||
mantrairabhiṣṭutaṃ puṇyamadhvareṣu dvijātibhiḥ |
havirdhāneṣu yassomamupahanti mahābalaḥ || 19 ||
āptayajñaharaṃ krūraṃ brahmaghnaṃ duṣṭacāriṇam |
karkaśaṃ niranukrośaṃ prajānāmahite ratam || 20 ||
rāvaṇaṃ sarvabhūtānāṃ sarvalokabhayāvaham |
rākṣasī bhrātaraṃ śūraṃ sā dadarśa mahābalam || 21 ||
taṃ divyavastrābharaṇaṃ divyamālyopaśobhitam |
āsane sūpaviṣṭaṃ ca kālakālamivodyatam || 22 ||
rākṣasendraṃ mahābhāgaṃ paulastyakulanandanam || 23 ||
rāvaṇaṃ śatruhantāraṃ mantribhiḥ parivāritam |
abhigamyābravīdvākyaṃ rākṣasī bhayavihvalā || 24 ||
tamabravīddīptaviśālalocanaṃ pradarśayitvā bhayamohamūrchitā |
sudāruṇaṃ vākyamabhītacāriṇī mahātmanā śūrpaṇakhā virūpitā || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvātriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.