3.32 Aranyakanda - Dvatrimsha Sargah

ॐ

3.32 ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡ - ದ್ವಾತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ತತಶ್ಶೂರ್ಪಣಖಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚತುರ್ದಶ ।

ಹತಾನ್ಯೇಕೇನ ರಾಮೇಣ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭೀಮಕರ್ಮಣಾಮ್ ॥ 1 ॥

ದೂಷಣಂ ಚ ಖರಂ ಚೈವ ಹತಂ ತ್ರಿಶಿರಸಾ ಸಹ ।

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುನರ್ಮಹಾನಾದಂ ನನಾದ ಜಲದೋ ಯಥಾ ॥ 2 ॥

ಸಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕರ್ಮ ರಾಮಸ್ಯ ಕೃತಮನ್ಯೈಸ್ಸುದುಷ್ಕರಮ್ ।

ಜಗಾಮ ಪರಮೋದ್ವಿಗ್ನಾ ಲಙ್ಕಾಂ ರಾವಣಪಾಲಿತಾಮ್ ॥ 3 ॥

ಸಾ ದದರ್ಶ ವಿಮಾನಾಗ್ರೇ ರಾವಣಂ ದೀಪ್ತತೇಜಸಮ್ ।

ಉಪೋಪವಿಷ್ಟಂ ಸಚಿವೈರ್ಮರುದ್ಭಿರಿವ ವಾಸವಮ್ ॥ 4 ॥

ಆಸೀನಂ ಸೂರ್ಯಸಙ್ಕಾಶೇ ಕಾಞ್ಚನೇ ಪರಮಾಸನೇ ।

ರುಕ್ಮವೇದಿಗತಂ ಪ್ರಾಜ್ಯಂ ಜ್ವಲನ್ತಮಿವ ಪಾವಕಮ್ ॥ 5 ॥

ದೇವಗನ್ಧರ್ವಭೂತಾನಾಮೃಷೀಣಾಂ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।

ಅಜೇಯಂ ಸಮರೇ ಶೂರಂ ವ್ಯಾತ್ತಾನನಮಿವಾನ್ತಕಮ್ ॥ 6 ॥

ದೇವಾಸುರವಿಮರ್ದೇಷು ವಜ್ರಾಶನಿಕೃತವ್ರಣಮ್ ।

ಐರಾವತವಿಷಾಣಗ್ರೈರುದ್ಘೃಷ್ಟಕಿಣವಕ್ಷಸಮ್ ॥ 7 ॥

ವಿಂಶದ್ಭುಜಂ ದಶಗ್ರೀವಂ ದರ್ಶನೀಯಪರಿಚ್ಛದಮ್ ।

ವಿಶಾಲವಕ್ಷಸಂ ವೀರಂ ರಾಜಲಕ್ಷಣ ಶೋಭಿತಮ್ ॥ 8 ॥

ಸ್ನಿಗ್ಧವೈಡೂರ್ಯಸಙ್ಕಾಶಂ ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನಕುಣ್ಡಲಮ್ ।

ಸುಭುಜಂ ಶುಕ್ಲದಶನಂ ಮಹಾಸ್ಯಂ ಪರ್ವತೋಪಮಮ್ ॥ 9 ॥

ವಿಷ್ಣುಚಕ್ರನಿಪಾತೈಶ್ಚ ಶತಶೋ ದೇವಸಂಯುಗೇ ।

ಅನ್ಯೈಶ್ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಹಾರೈಶ್ಚ ಮಹಾಯುದ್ಧೇಷು ತಾಡಿತಮ್ ॥ 10 ॥

ಅಹತಾಙ್ಗಂ ಸಮಸ್ತೈಶ್ಚ ದೇವಪ್ರಹರಣೈಸ್ತಥಾ ।

ಅಕ್ಷೋಭ್ಯಾಣಾಂ ಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ಕ್ಷೋಭಣಂ ಕ್ಷಿಪ್ರಕಾರಿಣಮ್ ॥ 11 ॥

ಕ್ಷೇಪ್ತಾರಂ ಪರ್ವತೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಸುರಾಣಾಂ ಚ ಪ್ರಮರ್ದನಮ್ ।

ಉಚ್ಛೇತ್ತಾರಂ ಚ ಧರ್ಮಾಣಾಂ ಪರದಾರಾಭಿಮರ್ಶನಮ್ ॥ 12 ॥

ಸರ್ವದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಯೋಕ್ತಾರಂ ಯಜ್ಞವಿಘ್ನಕರಂ ಸದಾ ।

ಪುರೀಂ ಭೋಗವತೀಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪರಾಜಿತ್ಯ ಚ ವಾಸುಕಿಮ್ ॥ 13 ॥

ತಕ್ಷಕಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಾಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ಪರಾಜಿತ್ಯ ಜಹಾರ ಯಃ ।

ಕೈಲಾಸಪರ್ವತಂ ಗತ್ವಾ ವಿಜಿತ್ಯ ನರವಾಹನಮ್ ।

ವಿಮಾನಂ ಪುಷ್ಪಕಂ ತಸ್ಯ ಕಾಮಗಂ ವೈ ಜಹಾರ ಯಃ ॥ 14 ॥

ವನಂ ಚೈತ್ರರಥಂ ದಿವ್ಯಂ ನಲಿನೀಂ ನನ್ದನಂ ವನಮ್ ।

ವಿನಾಶಯತಿ ಯಃ ಕ್ರೋಧಾದ್ದೇವೋದ್ಯಾನಾನಿ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 15 ॥

ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ಮಹಾಭಾಗಾವುತ್ತಿಷ್ಠನ್ತೌ ಪರನ್ತಪೌ ।

ನಿವಾರಯತಿ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ಯಶ್ಶೈಲಶಿಖರೋಪಮಃ ॥ 16 ॥

ದಶವರ್ಷಸಹಸ್ರಾಣಿ ತಪಸ್ತಪ್ವಾ ಮಹಾವನೇ ।

ಪುರಾ ಸ್ವಯಮ್ಭುವೇ ಧೀರಶ್ಶಿರಾಂಸ್ಯುಪಜಹಾರ ಯಃ ॥ 17 ॥

ದೇವದಾನವಗನ್ಧರ್ವಪಿಶಾಚಪತಗೋರಗೈಃ ।

ಅಭಯಂ ಯಸ್ಯ ಸಙ್ಗ್ರಾಮೇ ಮೃತ್ಯುತೋ ಮಾನುಷಾದೃತೇ ॥ 18 ॥

ಮನ್ತ್ರೈರಭಿಷ್ಟುತಂ ಪುಣ್ಯಮಧ್ವರೇಷು ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ ।

ಹವಿರ್ಧಾನೇಷು ಯಸ್ಸೋಮಮುಪಹನ್ತಿ ಮಹಾಬಲಃ ॥ 19 ॥

ಆಪ್ತಯಜ್ಞಹರಂ ಕ್ರೂರಂ ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನಂ ದುಷ್ಟಚಾರಿಣಮ್ ।

ಕರ್ಕಶಂ ನಿರನುಕ್ರೋಶಂ ಪ್ರಜಾನಾಮಹಿತೇ ರತಮ್ ॥ 20 ॥

ರಾವಣಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಸರ್ವಲೋಕಭಯಾವಹಮ್ ।

ರಾಕ್ಷಸೀ ಭ್ರಾತರಂ ಶೂರಂ ಸಾ ದದರ್ಶ ಮಹಾಬಲಮ್ ॥ 21 ॥

ತಂ ದಿವ್ಯವಸ್ತ್ರಾಭರಣಂ ದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯೋಪಶೋಭಿತಮ್ ।

ಆಸನೇ ಸೂಪವಿಷ್ಟಂ ಚ ಕಾಲಕಾಲಮಿವೋದ್ಯತಮ್ ॥ 22 ॥

ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಂ ಮಹಾಭಾಗಂ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಕುಲನನ್ದನಮ್ ॥ 23 ॥

ರಾವಣಂ ಶತ್ರುಹನ್ತಾರಂ ಮನ್ತ್ರಿಭಿಃ ಪರಿವಾರಿತಮ್ ।

ಅಭಿಗಮ್ಯಾಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ರಾಕ್ಷಸೀ ಭಯವಿಹ್ವಲಾ ॥ 24 ॥

ತಮಬ್ರವೀದ್ದೀಪ್ತವಿಶಾಲಲೋಚನಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ಭಯಮೋಹಮೂರ್ಛಿತಾ ।

ಸುದಾರುಣಂ ವಾಕ್ಯಮಭೀತಚಾರಿಣೀ ಮಹಾತ್ಮನಾ ಶೂರ್ಪಣಖಾ ವಿರೂಪಿತಾ ॥ 25 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |

atha dvātriṃśassargaḥ |

tataśśūrpaṇakhā dṛṣṭvā sahasrāṇi caturdaśa |

hatānyekena rāmeṇa rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām || 1 ||

dūṣaṇaṃ ca kharaṃ caiva hataṃ triśirasā saha |

dṛṣṭvā punarmahānādaṃ nanāda jalado yathā || 2 ||

sā dṛṣṭvā karma rāmasya kṛtamanyaissuduṣkaram |

jagāma paramodvignā laṅkāṃ rāvaṇapālitām || 3 ||

sā dadarśa vimānāgre rāvaṇaṃ dīptatejasam |

upopaviṣṭaṃ sacivairmarudbhiriva vāsavam || 4 ||

āsīnaṃ sūryasaṅkāśe kāñcane paramāsane |

rukmavedigataṃ prājyaṃ jvalantamiva pāvakam || 5 ||

devagandharvabhūtānāmṛṣīṇāṃ ca mahātmanām |

ajeyaṃ samare śūraṃ vyāttānanamivāntakam || 6 ||

devāsuravimardeṣu vajrāśanikṛtavraṇam |

airāvataviṣāṇagrairudghṛṣṭakiṇavakṣasam || 7 ||

viṃśadbhujaṃ daśagrīvaṃ darśanīyaparicchadam |

viśālavakṣasaṃ vīraṃ rājalakṣaṇa śobhitam || 8 ||

snigdhavaiḍūryasaṅkāśaṃ taptakāñcanakuṇḍalam |

subhujaṃ śukladaśanaṃ mahāsyaṃ parvatopamam || 9 ||

viṣṇucakranipātaiśca śataśo devasaṃyuge |

anyaiśśastraprahāraiśca mahāyuddheṣu tāḍitam || 10 ||

ahatāṅgaṃ samastaiśca devapraharaṇaistathā |

akṣobhyāṇāṃ samudrāṇāṃ kṣobhaṇaṃ kṣiprakāriṇam || 11 ||

kṣeptāraṃ parvatendrāṇāṃ surāṇāṃ ca pramardanam |

ucchettāraṃ ca dharmāṇāṃ paradārābhimarśanam || 12 ||

sarvadivyāstrayoktāraṃ yajñavighnakaraṃ sadā |

purīṃ bhogavatīṃ prāpya parājitya ca vāsukim || 13 ||

takṣakasya priyāṃ bhāryāṃ parājitya jahāra yaḥ |

kailāsaparvataṃ gatvā vijitya naravāhanam |

vimānaṃ puṣpakaṃ tasya kāmagaṃ vai jahāra yaḥ || 14 ||

vanaṃ caitrarathaṃ divyaṃ nalinīṃ nandanaṃ vanam |

vināśayati yaḥ krodhāddevodyānāni vīryavān || 15 ||

candrasūryau mahābhāgāvuttiṣṭhantau parantapau |

nivārayati bāhubhyāṃ yaśśailaśikharopamaḥ || 16 ||

daśavarṣasahasrāṇi tapastapvā mahāvane |

purā svayambhuve dhīraśśirāṃsyupajahāra yaḥ || 17 ||

devadānavagandharvapiśācapatagoragaiḥ |

abhayaṃ yasya saṅgrāme mṛtyuto mānuṣādṛte || 18 ||

mantrairabhiṣṭutaṃ puṇyamadhvareṣu dvijātibhiḥ |

havirdhāneṣu yassomamupahanti mahābalaḥ || 19 ||

āptayajñaharaṃ krūraṃ brahmaghnaṃ duṣṭacāriṇam |

karkaśaṃ niranukrośaṃ prajānāmahite ratam || 20 ||

rāvaṇaṃ sarvabhūtānāṃ sarvalokabhayāvaham |

rākṣasī bhrātaraṃ śūraṃ sā dadarśa mahābalam || 21 ||

taṃ divyavastrābharaṇaṃ divyamālyopaśobhitam |

āsane sūpaviṣṭaṃ ca kālakālamivodyatam || 22 ||

rākṣasendraṃ mahābhāgaṃ paulastyakulanandanam || 23 ||

rāvaṇaṃ śatruhantāraṃ mantribhiḥ parivāritam |

abhigamyābravīdvākyaṃ rākṣasī bhayavihvalā || 24 ||

tamabravīddīptaviśālalocanaṃ pradarśayitvā bhayamohamūrchitā |

sudāruṇaṃ vākyamabhītacāriṇī mahātmanā śūrpaṇakhā virūpitā || 25 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe dvātriṃśassargaḥ ||