ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ನ್ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಶ್ನಃ - ನ್ಯೂನಕರ್ಮಾಭಿಧಾನಂ
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರಕಾಮಯತ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಸ್ಸೃ॑ಜೇ॒ಯೇತಿ॒ ಸ ತಪೋ॑-ಽತಪ್ಯತ॒ ಸ ಸ॒ರ್ಪಾನ॑ಸೃಜತ॒ ಸೋ॑-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಸ್ಸೃ॑ಜೇ॒ಯೇತಿ॒ ಸದ್ವಿ॒ತೀಯ॑ಮತಪ್ಯತ॒ ಸ ವಯಾಗ್॑ಸ್ಯ ಸೃಜತ॒ ಸೋ॑-ಽಕಾಮಯತ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಸ್ಸೃ॑ಜೇ॒ಯೇತಿ॒ ಸ ತೃ॒ತೀಯ॑ಮತಪ್ಯತ॒ ಸ ಏ॒ತ-ನ್ದೀ᳚ಕ್ಷಿತವಾ॒ದ-ಮ॑ಪಶ್ಯ॒-ತ್ತಮ॑ವದ॒-ತ್ತತೋ॒ ವೈ ಸ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ॒ ಯ-ತ್ತಪ॑ಸ್ತ॒ಪ್ತ್ವಾ ದೀ᳚ಕ್ಷಿತವಾ॒ದಂ-ವಁದ॑ತಿ ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ತದ್ಯಜ॑ಮಾನ- [ತದ್ಯಜ॑ಮಾನಃ, ಸೃ॒ಜ॒ತೇ॒ ಯದ್ವೈ] 1
-ಸ್ಸೃಜತೇ॒ ಯದ್ವೈ ದೀ᳚ಕ್ಷಿ॒ತೋ॑-ಽಮೇ॒ದ್ಧ್ಯ-ಮ್ಪಶ್ಯ॒ತ್ಯಪಾ᳚ಸ್ಮಾದ್ದೀ॒ಕ್ಷಾಕ್ರಾ॑ಮತಿ॒ ನೀಲ॑ಮಸ್ಯ॒ ಹರೋ॒ ವ್ಯೇ᳚ತ್ಯಬ॑ದ್ಧ॒-ಮ್ಮನೋ॑ ದ॒ರಿದ್ರ॒-ಞ್ಚಕ್ಷು॒-ಸ್ಸೂರ್ಯೋ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ॒ಗ್॒ಶ್ರೇಷ್ಠೋ॒ ದೀಕ್ಷೇ॒ ಮಾ ಮಾ॑ಹಾಸೀ॒ರಿತ್ಯಾ॑ಹ॒ ನಾಸ್ಮಾ᳚ದ್ದೀ॒ಕ್ಷಾ-ಽಪ॑ಕ್ರಾಮತಿ॒ ನಾಸ್ಯ॒ ನೀಲ॒-ನ್ನ ಹರೋ॒ ವ್ಯೇ॑ತಿ॒ ಯದ್ವೈ ದೀ᳚ಕ್ಷಿ॒ತಮ॑ಭಿ॒ವರ್ಷ॑ತಿದಿ॒ವ್ಯಾ ಆಪೋ-ಽಶಾ᳚ನ್ತಾ॒ ಓಜೋ॒ ಬಲ॑-ನ್ದೀ॒ಕ್ಷಾ- [ಬಲ॑-ನ್ದೀ॒ಕ್ಷಾಮ್, ತಪೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒-] 2
-ನ್ತಪೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒-ನಿರ್ಘ್ನ॑ನ್ತ್ಯುನ್ದ॒ತೀ-ರ್ಬಲ॑-ನ್ಧ॒ತ್ತೌಜೋ॑ ಧತ್ತ॒ ಬಲ॑-ನ್ಧತ್ತ॒ ಮಾ ಮೇ॑ ದೀ॒ಕ್ಷಾ-ಮ್ಮಾ ತಪೋ॒ನಿರ್ವ॑ಧಿ॒ಷ್ಟೇತ್ಯಾ॑ಹೈ॒ ತದೇ॒ವ ಸರ್ವ॑ಮಾ॒ತ್ಮ-ನ್ಧ॑ತ್ತೇ॒ ನಾಸ್ಯೌಜೋ॒ ಬಲ॒-ನ್ನ ದೀ॒ಕ್ಷಾ-ನ್ನ ತಪೋ॒ನಿರ್ಘ್ನ॑ನ್ತ್ಯ॒ಗ್ನಿರ್ವೈ ದೀ᳚ಕ್ಷಿ॒ತಸ್ಯ॑ ದೇ॒ವತಾ॒ ಸೋ᳚-ಽಸ್ಮಾದೇ॒ತರ್ಹಿ॑ತಿ॒ರ ಇ॑ವ॒ ಯರ್ಹಿ॒ ಯಾತಿ॒ ತಮೀ᳚ಶ್ವ॒ರಗ್ಂ ರಕ್ಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಹನ್ತೋ᳚- [ಹನ್ತೋಃ᳚, ಭ॒ದ್ರಾದ॒ಭಿ-] 3
-ರ್ಭ॒ದ್ರಾದ॒ಭಿ-ಶ್ರೇಯಃ॒ ಪ್ರೇಹಿ॒ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿಃ॑ ಪುರ ಏ॒ತಾ ತೇ॑ ಅ॒ಸ್ತ್ವಿತ್ಯಾ॑ಹ॒ಬ್ರಹ್ಮ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ॒-ಮ್ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॒ಸ್ತಮೇ॒ವಾನ್ವಾ ರ॑ಭತೇ॒ ಸ ಏ॑ನ॒ಗ್ಂ॒ ಸ-ಮ್ಪಾ॑ರಯ॒ತ್ಯೇ ದಮ॑ಗನ್ಮ ದೇವ॒ಯಜ॑ನ-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ಇತ್ಯಾ॑ಹ ದೇವ॒ಯಜ॑ನ॒ಗ್ಗ್॒ ಹ್ಯೇ॑ಷ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ ಆ॒ಗಚ್ಛ॑ತಿ॒ ಯೋ ಯಜ॑ತೇ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ ಯದಜು॑ಷನ್ತ॒ ಪೂರ್ವ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ವಿಶ್ವೇ॒ ಹ್ಯೇ॑ತದ್ದೇ॒ವಾ ಜೋ॒ಷಯ॑ನ್ತೇ॒ ಯದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾ ಋ॑ಖ್ಸಾ॒ಮಾಭ್ಯಾಂ॒-ಯಁಜು॑ಷಾ ಸ॒ನ್ತರ॑ನ್ತ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹರ್ಖ್ಸಾ॒ಮಾಭ್ಯಾ॒ಗ್॒ ಹ್ಯೇ॑ಷ ಯಜು॑ಷಾ ಸ॒ನ್ತರ॑ತಿ॒ ಯೋ ಯಜ॑ತೇ ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷೇ॑ಣ॒ ಸಮಿ॒ಷಾ-ಮ॑ದೇ॒ಮೇತ್ಯಾ॑-ಹಾ॒-ಽಶಿಷ॑ಮೇ॒ವೈ ತಾಮಾ ಶಾ᳚ಸ್ತೇ ॥ 4 ॥
(ಯಜ॑ಮಾನೋ - ದೀ॒ಕ್ಷಾಗ್ಂ - ಹನ್ತೋ᳚ - ರ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಾ -ಶ್ಚತು॑ರ್ವಿಗ್ಂಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 1)
ಏ॒ಷ ತೇ॑ ಗಾಯ॒ತ್ರೋ ಭಾ॒ಗ ಇತಿ॑ ಮೇ॒ ಸೋಮಾ॑ಯ ಬ್ರೂತಾದೇ॒ಷ ತೇ॒ ತ್ರೈಷ್ಟು॑ಭೋ॒ ಜಾಗ॑ತೋ ಭಾ॒ಗ ಇತಿ॑ ಮೇ॒ ಸೋಮಾ॑ಯ ಬ್ರೂತಾಚ್ಛನ್ದೋ॒ಮಾನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಮ್ರಾ᳚ಜ್ಯ-ಙ್ಗ॒ಚ್ಛೇತಿ॑ ಮೇ॒ ಸೋಮಾ॑ಯ ಬ್ರೂತಾ॒-ದ್ಯೋ ವೈ ಸೋಮ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಜಾ॑ನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಮ್ರಾ᳚ಜ್ಯಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಙ್ಗ॑ಮಯಿ॒ತ್ವಾ ಕ್ರೀ॒ಣಾತಿ॒ ಗಚ್ಛ॑ತಿ॒ ಸ್ವಾನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಮ್ರಾ᳚ಜ್ಯ॒-ಞ್ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಖಲು॒ ವೈ ಸೋಮ॑ಸ್ಯ॒ ರಾಜ್ಞ॒-ಸ್ಸಾಮ್ರಾ᳚ಜ್ಯೋ ಲೋ॒ಕಃ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒-ಥ್ಸೋಮ॑ಸ್ಯ ಕ್ರ॒ಯಾದೇ॒ವಮ॒ಭಿ ಮ॑ನ್ತ್ರಯೇತ॒ ಸಾಮ್ರಾ᳚ಜ್ಯಮೇ॒ವೈ- [ಸಾಮ್ರಾ᳚ಜ್ಯಮೇ॒ವ, ಏ॒ನಂ॒-ಲೋಁ॒ಕ-ಙ್ಗ॑ಮಯಿ॒ತ್ವಾ] 5
ನಂ॑-ಲೋಁ॒ಕ-ಙ್ಗ॑ಮಯಿ॒ತ್ವಾ ಕ್ರೀ॑ಣಾತಿ॒ ಗಚ್ಛ॑ತಿ॒ ಸ್ವಾನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಮ್ರಾ᳚ಜ್ಯಂ॒-ಯೋಁ ವೈ ತಾ॑ನೂನ॒ಪ್ತ್ರಸ್ಯ॑ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ॒ ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ॒ ನ ಪ್ರಾ॒ಶ್ಞನ್ತಿ॒ ನ ಜು॑ಹ್ವ॒ತ್ಯಥ॒ ಕ್ವ॑ ತಾನೂನ॒ಪ್ತ್ರ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠ॒ತೀತಿ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೌ॒ ಮನ॒ಸೀತಿ॑ ಬ್ರೂಯಾ॒-ತ್ತ್ರಿರವ॑ ಜಿಘ್ರೇ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೌ ತ್ವಾ॒ ಮನ॑ಸಿ ಜುಹೋ॒ಮೀತ್ಯೇ॒ಷಾ ವೈ ತಾ॑ನೂನ॒ಪ್ತ್ರಸ್ಯ॑ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾ ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॒ ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ॒ ಯೋ [ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ॒ ಯಃ, ವಾ ಅ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯೋಃ] 6
ವಾ ಅ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯೋಃ ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾಂ-ವೇಁದ॒ ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ॒ ಯತೋ॒ ಮನ್ಯೇ॒ತಾನ॑ಭಿಕ್ರಮ್ಯ ಹೋಷ್ಯಾ॒ಮೀತಿ॒ ತ-ತ್ತಿಷ್ಠ॒ನ್ನಾ ಶ್ರಾ॑ವಯೇದೇ॒ಷಾ ವಾ ಅ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯೋಃ ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾ ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॒ ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ತಿ॑ಷ್ಠತಿ॒ ಯದ॑ಭಿ॒ಕ್ರಮ್ಯ॑ ಜುಹು॒ಯಾ-ತ್ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾಯಾ॑ ಇಯಾ॒-ತ್ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸಮಾ॒ನತ್ರ॒ ತಿಷ್ಠ॑ತಾ ಹೋತ॒ವ್ಯ॑-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ॒ ಯೋ ವಾ ಅ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯೋ-ಸ್ಸ್ವಂ-ವೇಁದ॒ ಸ್ವವಾ॑ನೇ॒ವ ಭ॑ವತಿ॒ ಸ್ರುಗ್ವಾ ಅ॑ಸ್ಯ॒ ಸ್ವಂ-ವಾಁ॑ಯ॒ವ್ಯ॑ಮಸ್ಯ॒ [ವಾ॑ಯ॒ವ್ಯ॑ಮಸ್ಯ, ಸ್ವ-ಞ್ಚ॑ಮ॒ಸೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒] 7
ಸ್ವ-ಞ್ಚ॑ಮ॒ಸೋ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಸ್ವಂ-ಯಁದ್ವಾ॑ಯ॒ವ್ಯಂ॑-ವಾಁ ಚಮ॒ಸಂ-ವಾಁ-ಽನ॑ನ್ವಾರಭ್ಯಾ-ಽಽಶ್ರಾ॒ವಯೇ॒-ಥ್ಸ್ವಾದಿ॑ಯಾ॒-ತ್ತಸ್ಮಾ॑ ದನ್ವಾ॒ರಭ್ಯಾ॒ ಽಽಶ್ರಾವ್ಯ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾದೇ॒ವ ನೈತಿ॒ ಯೋ ವೈ ಸೋಮ॒ಮ- ಪ್ರ॑ತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಸ್ತೋ॒ತ್ರ-ಮು॑ಪಾಕ॒ರೋತ್ಯ ಪ್ರ॑ತಿಷ್ಠಿತ॒-ಸ್ಸೋಮೋ॒ ಭವ॒ತ್ಯಪ್ರ॑ತಿಷ್ಠಿತ॒-ಸ್ಸ್ತೋಮೋ- ಽಪ್ರ॑ತಿಷ್ಠಿತಾ-ನ್ಯು॒ಕ್ಥಾನ್ಯಪ್ರ॑ತಿಷ್ಠಿತೋ॒ ಯಜ॑ಮಾ॒ನೋ ಽಪ್ರ॑ತಿಷ್ಠಿತೋ ಽಧ್ವ॒ರ್ಯುರ್ವಾ॑ ಯ॒ವ್ಯಂ॑-ವೈಁ ಸೋಮ॑ಸ್ಯ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾ ಚ॑ಮ॒ಸೋ᳚-ಽಸ್ಯ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾ ಸೋಮ॒-ಸ್ಸ್ತೋಮ॑ಸ್ಯ॒ ಸ್ತೋಮ॑ ಉ॒ಕ್ಥಾನಾ॒-ಙ್ಗ್ರಹಂ॑-ವಾಁ ಗೃಹೀ॒ತ್ವಾ ಚ॑ಮ॒ಸಂ-ವೋಁ॒ನ್ನೀಯ॑ ಸ್ತೋ॒ತ್ರಮು॒ಪಾ ಕು॑ರ್ಯಾ॒-ತ್ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವ ಸೋಮಗ್ಗ್॑ ಸ್ಥಾ॒ಪಯ॑ತಿ॒ ಪ್ರತಿ॒ಸ್ತೋಮ॒-ಮ್ಪ್ರತ್ಯು॒ಕ್ಥಾನಿ॒ ಪ್ರತಿ॒ ಯಜ॑ಮಾನ॒ಸ್ತಿಷ್ಠ॑ತಿ॒ ಪ್ರತ್ಯ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುಃ ॥ 8 ॥
(ಏ॒ವ - ತಿ॑ಷ್ಠತಿ॒ ಯೋ - ವಾ॑ಯ॒ವ್ಯ॑ಮಸ್ಯ॒ - ಗ್ರಹಂ॒-ವೈಁ - ಕಾ॒ನ್ನ - ವಿಗ್ಂ॑ಶ॒ತಿಶ್ಚ॑) (ಅ. 2)
ಯ॒ಜ್ಞಂ-ವಾಁ ಏ॒ತ-ಥ್ಸ-ಮ್ಭ॑ರನ್ತಿ॒ ಯ-ಥ್ಸೋ॑ಮ॒ಕ್ರಯ॑ಣ್ಯೈ ಪ॒ದಂ-ಯಁ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಗ್ಂ ಹ॑ವಿ॒ರ್ಧಾನೇ॒ ಯರ್ಹಿ॑ ಹವಿ॒ರ್ಧಾನೇ॒ ಪ್ರಾಚೀ᳚ ಪ್ರವ॒ರ್ತಯೇ॑ಯು॒ಸ್ತರ್ಹಿ॒ ತೇನಾಕ್ಷ॒ಮುಪಾ᳚-ಞ್ಜ್ಯಾ-ದ್ಯಜ್ಞಮು॒ಖ ಏ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಮನು॒ ಸನ್ತ॑ನೋತಿ॒ ಪ್ರಾಞ್ಚ॑ಮ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪ್ರ ಹ॑ರ॒ನ್ತ್ಯು-ತ್ಪತ್ನೀ॒ಮಾ ನ॑ಯ॒ನ್ತ್ಯನ್ವನಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ಪ್ರ ವ॑ರ್ತಯ॒ನ್ತ್ಯಥ॒ ವಾ ಅ॑ಸ್ಯೈ॒ಷ ಧಿಷ್ಣಿ॑ಯೋ ಹೀಯತೇ॒ ಸೋ-ಽನು॑ ಧ್ಯಾಯತಿ॒ ಸ ಈ᳚ಶ್ವ॒ರೋ ರು॒ದ್ರೋ ಭೂ॒ತ್ವಾ [ ] 9
ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಪ॒ಶೂನ್. ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ॒ ಶಮ॑ಯಿತೋ॒ರ್ಯರ್ಹಿ॑ ಪ॒ಶುಮಾ ಪ್ರೀ॑ತ॒ಮುದ॑ಞ್ಚ॒-ನ್ನಯ॑ನ್ತಿ॒ ತರ್ಹಿ॒ ತಸ್ಯ॑ ಪಶು॒ಶ್ರಪ॑ಣಗ್ಂ ಹರೇ॒-ತ್ತೇನೈ॒ವೈನ॑-ಮ್ಭಾ॒ಗಿನ॑-ಙ್ಕರೋತಿ॒ ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ವಾ ಆ॑ಹವ॒ನೀಯೋ॒ ಯಜ॑ಮಾನಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತದ್ವಿ ಕ॑ರ್ಷನ್ತೇ॒ ಯದಾ॑ಹವ॒ನೀಯಾ᳚-ತ್ಪಶು॒ಶ್ರಪ॑ಣ॒ಗ್ಂ॒ ಹರ॑ನ್ತಿ॒ ಸ ವೈ॒ವ ಸ್ಯಾನ್ನಿ॑ರ್ಮ॒ನ್ಥ್ಯಂ॑-ವಾಁ ಕುರ್ಯಾ॒-ದ್ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ಸಾತ್ಮ॒ತ್ವಾಯ॒ ಯದಿ॑ ಪ॒ಶೋರ॑ವ॒ದಾನ॒-ನ್ನಶ್ಯೇ॒ದಾಜ್ಯ॑ಸ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಾ॒ಖ್ಯಾಯ॒ಮವ॑ ದ್ಯೇ॒-ಥ್ಸೈವ ತತಃ॒ ಪ್ರಾಯ॑ಶ್ಚಿತ್ತಿ॒ರ್ಯೇ ಪ॒ಶುಂ-ವಿಁ॑ಮಥ್ನೀ॒ರನ್. ಯಸ್ತಾನ್ ಕಾ॒ಮಯೇ॒ತಾ ಽಽರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛೇ॑ಯು॒ರಿತಿ॑ ಕು॒ವಿದ॒ಙ್ಗೇತಿ॒ ನಮೋ॑ ವೃಕ್ತಿವತ್ಯ॒ರ್ಚಾ-ಽಽಗ್ನೀ᳚ದ್ಧ್ರೇ ಜುಹುಯಾ॒ನ್ನಮೋ॑ ವೃಕ್ತಿಮೇ॒ವೈಷಾಂ᳚-ವೃಁಙ್ಕ್ತೇ ತಾ॒ಜಗಾರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛ॑ನ್ತಿ ॥ 10 ॥
(ಭೂ॒ತ್ವಾ - ತತಃ॒ - ಷಡ್ವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 3)
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒ರ್ಜಾಯ॑ಮಾನಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಜಾ॒ತಾಶ್ಚ॒ ಯಾ ಇ॒ಮಾಃ । ತಸ್ಮೈ॒ ಪ್ರತಿ॒ ಪ್ರ ವೇ॑ದಯಚಿಕಿ॒ತ್ವಾಗ್ಂ ಅನು॑ ಮನ್ಯತಾಮ್ ॥ ಇ॒ಮ-ಮ್ಪ॒ಶು-ಮ್ಪ॑ಶುಪತೇ ತೇ ಅ॒ದ್ಯ ಬ॒ದ್ಧ್ನಾಮ್ಯ॑ಗ್ನೇ ಸುಕೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ᳚ । ಅನು॑ ಮನ್ಯಸ್ವ ಸು॒ಯಜಾ॑ ಯಜಾಮ॒ ಜುಷ್ಟ॑-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮಿ॒ದಮ॑ಸ್ತು ಹ॒ವ್ಯಮ್ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾ॒ನನ್ತಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ॒ ಪೂರ್ವೇ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣಮಙ್ಗೇ᳚ಭ್ಯಃ॒ ಪರ್ಯಾ॒ಚರ॑ನ್ತಮ್ । ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಯಾಁ॑ಹಿ ಪ॒ಥಿಭಿ॑ ರ್ದೇವ॒ಯಾನೈ॒-ರೋಷ॑ಧೀಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠಾ॒ ಶರೀ॑ರೈಃ ॥ ಯೇಷಾ॒ಮೀಶೇ॑ [ಯೇಷಾ॒ಮೀಶೇ॑, ಪ॒ಶು॒ಪತಿಃ॑] 11
ಪಶು॒ಪತಿಃ॑ ಪಶೂ॒ನಾ-ಞ್ಚತು॑ಷ್ಪದಾಮು॒ತ ಚ॑ ದ್ವಿ॒ಪದಾ᳚ಮ್ । ನಿಷ್ಕ್ರೀ॑ತೋ॒-ಽಯಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಿಯ॑-ಮ್ಭಾ॒ಗಮೇ॑ತು ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷಾ॒ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ಸನ್ತು ॥ ಯೇ ಬ॒ದ್ಧ್ಯಮಾ॑ನ॒ಮನು॑ ಬ॒ದ್ಧ್ಯಮಾ॑ನಾ ಅ॒ಭ್ಯೈಕ್ಷ॑ನ್ತ॒ ಮನ॑ಸಾ॒ ಚಕ್ಷು॑ಷಾ ಚ । ಅ॒ಗ್ನಿಸ್ತಾಗ್ಂ ಅಗ್ರೇ॒ ಪ್ರಮು॑ಮೋಕ್ತು ದೇ॒ವಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಸಂವಿಁದಾ॒ನಃ ॥ ಯ ಆ॑ರ॒ಣ್ಯಾಃ ಪ॒ಶವೋ॑ ವಿ॒ಶ್ವರೂ॑ಪಾ॒ ವಿರೂ॑ಪಾ॒-ಸ್ಸನ್ತೋ॑ ಬಹು॒ಧೈಕ॑ರೂಪಾಃ । ವಾ॒ಯುಸ್ತಾಗ್ಂ ಅಗ್ರೇ॒ ಪ್ರಮು॑ಮೋಕ್ತು ದೇ॒ವಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಸಂವಿಁದಾ॒ನಃ ॥ ಪ್ರ॒ಮು॒ಞ್ಚಮಾ॑ನಾ॒ [ಪ್ರ॒ಮು॒ಞ್ಚಮಾ॑ನಾಃ, ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ರೇತೋ॑] 12
ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ರೇತೋ॑ ಗಾ॒ತು-ನ್ಧ॑ತ್ತ॒ ಯಜ॑ಮಾನಾಯ ದೇವಾಃ । ಉ॒ಪಾಕೃ॑ತಗ್ಂ ಶಶಮಾ॒ನಂ-ಯಁದಸ್ಥಾ᳚ಜ್ಜೀ॒ವ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ॒ಮಪ್ಯೇ॑ತು॒ ಪಾಥಃ॑ ॥ ನಾನಾ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣೋ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ಪ॒ಶುನಾ॑ ಯ॒ಜ್ಞೋ ದೇ॒ವೇಭಿಃ॑ ಸ॒ಹ ದೇ॑ವ॒ಯಾನಃ॑ । ಜೀ॒ವ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ॒ಮಪ್ಯೇ॑ತು॒ ಪಾಥಃ॑ ಸ॒ತ್ಯಾ-ಸ್ಸ॑ನ್ತು॒ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ॒ ಕಾಮಾಃ᳚ ॥ ಯ-ತ್ಪ॒ಶುರ್ಮಾ॒ಯುಮಕೃ॒ತೋರೋ॑ ವಾ ಪ॒ದ್ಭಿರಾ॑ಹ॒ತೇ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ಮಾ॒ ತಸ್ಮಾ॒ದೇನ॑ಸೋ॒ವಿಶ್ವಾ᳚-ನ್ಮುಞ್ಚ॒ತ್ವಗ್ಂಹ॑ಸಃ ॥ ಶಮಿ॑ತಾರ ಉ॒ಪೇತ॑ನ ಯ॒ಜ್ಞ- [ಯ॒ಜ್ಞಮ್, ದೇ॒ವೇಭಿ॑ರಿನ್ವಿ॒ತಮ್ ।] 13
-ನ್ದೇ॒ವೇಭಿ॑ರಿನ್ವಿ॒ತಮ್ । ಪಾಶಾ᳚-ತ್ಪ॒ಶು-ಮ್ಪ್ರಮು॑ಞ್ಚತ ಬ॒ನ್ಧಾದ್ಯ॒ಜ್ಞಪ॑ತಿ॒-ಮ್ಪರಿ॑ ॥ ಅದಿ॑ತಿಃ॒ ಪಾಶ॒-ಮ್ಪ್ರಮು॑ಮೋಕ್ತ್ವೇ॒ತ-ನ್ನಮಃ॑ ಪ॒ಶುಭ್ಯಃ॑ ಪಶು॒ಪತ॑ಯೇ ಕರೋಮಿ ॥ ಅ॒ರಾ॒ತೀ॒ಯನ್ತ॒-ಮಧ॑ರ-ಙ್ಕೃಣೋಮಿ॒ ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಮಸ್ತಸ್ಮಿ॒-ನ್ಪ್ರತಿ॑ ಮುಞ್ಚಾಮಿ॒ ಪಾಶ᳚ಮ್ ॥ ತ್ವಾಮು॒ ತೇ ದ॑ಧಿರೇ ಹವ್ಯ॒ವಾಹಗ್ಂ॑ ಶೃತಙ್ಕ॒ರ್ತಾರ॑ಮು॒ತ ಯ॒ಜ್ಞಿಯ॑-ಞ್ಚ । ಅಗ್ನೇ॒ ಸದ॑ಕ್ಷ॒-ಸ್ಸತ॑ನು॒ರ್॒ಹಿ ಭೂ॒ತ್ವಾ-ಽಥ॑ ಹ॒ವ್ಯಾ ಜಾ॑ತವೇದೋ ಜುಷಸ್ವ ॥ ಜಾತ॑ವೇದೋ ವ॒ಪಯಾ॑ ಗಚ್ಛ ದೇ॒ವಾನ್ತ್ವಗ್ಂ ಹಿ ಹೋತಾ᳚ ಪ್ರಥ॒ಮೋ ಬ॒ಭೂಥ॑ । ಘೃ॒ತೇನ॒ ತ್ವ-ನ್ತ॒ನುವೋ॑ ವರ್ಧಯಸ್ವ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ಕೃತಗ್ಂ ಹ॒ವಿರ॑ದನ್ತು ದೇ॒ವಾಃ ॥ ಸ್ವಾಹಾ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 14 ॥
(ಈಶೇ᳚ - ಪ್ರಮು॒ಞ್ಚಮಾ॑ನಾ - ಯ॒ಜ್ಞಂ - ತ್ವಗ್ಂ - ಷೋಡ॑ಶ ಚ) (ಅ. 4)
ಪ್ರಾ॒ಜಾ॒ಪ॒ತ್ಯಾ ವೈ ಪ॒ಶವ॒ಸ್ತೇಷಾಗ್ಂ॑ ರು॒ದ್ರೋ-ಽಧಿ॑ಪತಿ॒ರ್ಯ-ದೇ॒ತಾಭ್ಯಾ॑-ಮುಪಾ ಕ॒ರೋತಿ॒ ತಾಭ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವೈನ॑-ಮ್ಪ್ರತಿ॒ಪ್ರೋಚ್ಯಾ-ಽಽಲ॑ಭತ ಆ॒ತ್ಮನೋ-ಽನಾ᳚ವ್ರಸ್ಕಾಯ॒ ದ್ವಾಭ್ಯಾ॑ಮು॒ಪಾಕ॑ರೋತಿ ದ್ವಿ॒ಪಾದ್ಯಜ॑ಮಾನಃ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯಾ ಉಪಾ॒ಕೃತ್ಯ॒ ಪಞ್ಚ॑ ಜುಹೋತಿ॒ ಪಾಙ್ಕ್ತಾಃ᳚ ಪ॒ಶವಃ॑ ಪ॒ಶೂನೇ॒ವಾ ವ॑ರುನ್ಧೇಮೃ॒ತ್ಯವೇ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ನೀ॑ಯತೇ॒ ಯ-ತ್ಪ॒ಶುಸ್ತಂ-ಯಁದ॑ನ್ವಾ॒ರಭೇ॑ತ ಪ್ರ॒ಮಾಯು॑ಕೋ॒ ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾ॒ನ್ನಾನಾ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣೋ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ಪ॒ಶುನೇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ವ್ಯಾವೃ॑ತ್ತ್ಯೈ॒ [ವ್ಯಾವೃ॑ತ್ತ್ಯೈ, ಯ-ತ್ಪ॒ಶುರ್ಮಾ॒ಯು-] 15
ಯ-ತ್ಪ॒ಶುರ್ಮಾ॒ಯು-ಮಕೃ॒ತೇತಿ॑ ಜುಹೋತಿ॒ ಶಾನ್ತ್ಯೈ॒ ಶಮಿ॑ತಾರ ಉ॒ಪೇತ॒ನೇತ್ಯಾ॑ಹ ಯಥಾಯ॒ಜುರೇ॒ವೈತದ್ವ॒ಪಾಯಾಂ॒-ವಾಁ ಆ᳚ಹ್ರಿ॒ಯಮಾ॑ಣಾಯಾ-ಮ॒ಗ್ನೇರ್ಮೇಧೋ-ಽಪ॑ ಕ್ರಾಮತಿ॒ ತ್ವಾಮು॒ ತೇ ದ॑ಧಿರೇ ಹವ್ಯ॒ವಾಹ॒ಮಿತಿ॑ ವ॒ಪಾಮ॒ಭಿ ಜು॑ಹೋತ್ಯ॒ಗ್ನೇರೇ॒ವ ಮೇಧ॒ಮವ॑ ರು॒ನ್ಧೇ-ಽಥೋ॑ ಶೃತ॒ತ್ವಾಯ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ ಕೃತಯೋ॒ ವಾ ಅ॒ನ್ಯೇ ದೇ॒ವಾ ಉ॒ಪರಿ॑ಷ್ಟಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾಕೃತಯೋ॒-ಽನ್ಯೇ ಸ್ವಾಹಾ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹೇತ್ಯ॒ಭಿತೋ॑ ವ॒ಪಾ-ಞ್ಜು॑ಹೋತಿ॒ ತಾನೇ॒ವೋಭಯಾ᳚-ನ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ 16 ॥
(ವ್ಯಾವೃ॑ತ್ತ್ಯಾ - ಅ॒ಭಿತೋ॑ ವ॒ಪಾಂ - ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 5)
ಯೋ ವಾ ಅಯ॑ಥಾದೇವತಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಮು॑ಪ॒ಚರ॒ತ್ಯಾ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯೋ ವೃಶ್ಚ್ಯತೇ॒ ಪಾಪೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ॒ ಯೋ ಯ॑ಥಾದೇವ॒ತನ್ನ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ॒ ಆ ವೃ॑ಶ್ಚ್ಯತೇ॒ ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತ್ಯಾಗ್ನೇ॒ಯ್ಯರ್ಚಾ ಽಽಗ್ನೀ᳚ದ್ಧ್ರಮ॒ಭಿ ಮೃ॑ಶೇ-ದ್ವೈಷ್ಣ॒ವ್ಯಾ ಹ॑ವಿ॒ರ್ಧಾನ॑ಮಾಗ್ನೇ॒ಯ್ಯಾ ಸ್ರುಚೋ॑ ವಾಯ॒ವ್ಯ॑ಯಾ ವಾಯ॒ವ್ಯಾ᳚ನ್ಯೈನ್ದ್ರಿ॒ಯಾ ಸದೋ॑ ಯಥಾದೇವ॒ತಮೇ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಮುಪ॑ ಚರತಿ॒ ನ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ॒ ಆ ವೃ॑ಶ್ಚ್ಯತೇ॒ ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ ಯು॒ನಜ್ಮಿ॑ ತೇ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ಷಾ ಸ॒ಹ ಯು॒ನಜ್ಮಿ॑ ವಾ॒ಯುಮ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇಣ [ವಾ॒ಯುಮ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇಣ, ತೇ ಸ॒ಹ] 17
ತೇ ಸ॒ಹ ಯು॒ನಜ್ಮಿ॒ ವಾಚಗ್ಂ॑ ಸ॒ಹ ಸೂರ್ಯೇ॑ಣ ತೇ ಯು॒ನಜ್ಮಿ॑ ತಿ॒ಸ್ರೋ ವಿ॒ಪೃಚ॒-ಸ್ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ ತೇ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ದೇ॒ವತಾ॑ ಗಾಯ॒ತ್ರೀ ಛನ್ದ॑ ಉಪಾ॒ಗ್ಂ॒ಶೋಃ ಪಾತ್ರ॑ಮಸಿ॒ ಸೋಮೋ॑ ದೇ॒ವತಾ᳚ ತ್ರಿ॒ಷ್ಟು-ಪ್ಛನ್ದೋ᳚-ಽನ್ತರ್ಯಾ॒ಮಸ್ಯ॒ ಪಾತ್ರ॑ಮ॒ಸೀನ್ದ್ರೋ॑ ದೇ॒ವತಾ॒ ಜಗ॑ತೀ॒ ಛನ್ದ॑ ಇನ್ದ್ರವಾಯು॒ವೋಃ ಪಾತ್ರ॑ಮಸಿ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑-ರ್ದೇ॒ವತಾ॑-ಽನು॒ಷ್ಟು-ಪ್ಛನ್ದೋ॑ ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣಯೋಃ॒ ಪಾತ್ರ॑ಮಸ್ಯ॒ಶ್ವಿನೌ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಪ॒ಙ್ಕ್ತಿಶ್ಛನ್ದೋ॒-ಽಶ್ವಿನೋಃ॒ ಪಾತ್ರ॑ಮಸಿ॒ ಸೂರ್ಯೋ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಬೃಹ॒ತೀ [ ] 18
ಛನ್ದಃ॑ ಶು॒ಕ್ರಸ್ಯ॒ ಪಾತ್ರ॑ಮಸಿ ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಸ॒ತೋ ಬೃ॑ಹತೀ॒ ಛನ್ದೋ॑ ಮ॒ನ್ಥಿನಃ॒ ಪಾತ್ರ॑ಮಸಿ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ದೇ॒ವಾ ದೇ॒ವತೋ॒ಷ್ಣಿಹಾ॒ ಛನ್ದ॑ ಆಗ್ರಯ॒ಣಸ್ಯ॒ ಪಾತ್ರ॑ಮ॒ಸೀನ್ದ್ರೋ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ಕ॒ಕುಚ್ಛನ್ದ॑ ಉ॒ಕ್ಥಾನಾ॒-ಮ್ಪಾತ್ರ॑ಮಸಿ ಪೃಥಿ॒ವೀ ದೇ॒ವತಾ॑ ವಿ॒ರಾಟ್ ಛನ್ದೋ᳚ ಧ್ರು॒ವಸ್ಯ॒ ಪಾತ್ರ॑ಮಸಿ ॥ 19 ॥
(ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇಣ - ಬೃಹ॒ತೀ - ತ್ರಯ॑ಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶಚ್ಚ) (ಅ. 6)
ಇ॒ಷ್ಟರ್ಗೋ॒ ವಾ ಅ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುರ್ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯೇ॒ಷ್ಟರ್ಗಃ॒ ಖಲು॒ ವೈ ಪೂರ್ವೋ॒-ಽರ್ಷ್ಟುಃ, ಕ್ಷೀ॑ಯತ ಆಸ॒ನ್ಯಾ᳚ನ್ಮಾ॒ ಮನ್ತ್ರಾ᳚-ತ್ಪಾಹಿ॒ ಕಸ್ಯಾ᳚ಶ್ಚಿದ॒ಭಿಶ॑ಸ್ತ್ಯಾ॒ ಇತಿ॑ ಪು॒ರಾ ಪ್ರಾ॑ತರನುವಾ॒ಕಾಜ್ಜು॑ಹುಯಾದಾ॒ತ್ಮನ॑ ಏ॒ವ ತದ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುಃ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ಚ್ಛರ್ಮ॑ ನಹ್ಯ॒ತೇ-ಽನಾ᳚ರ್ತ್ಯೈ ಸಂವೇಁ॒ಶಾಯ॑ ತ್ವೋಪವೇ॒ಶಾಯ॑ ತ್ವಾ ಗಾಯತ್ರಿ॒ಯಾ ಸ್ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಭೋ॒ ಜಗ॑ತ್ಯಾ ಅ॒ಭಿಭೂ᳚ತ್ಯೈ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒ ಪ್ರಾಣಾ॑ಪಾನೌ ಮೃ॒ತ್ಯೋರ್ಮಾ॑ ಪಾತ॒-ಮ್ಪ್ರಾಣಾ॑ಪಾನೌ॒ ಮಾ ಮಾ॑ ಹಾಸಿಷ್ಟ-ನ್ದೇ॒ವತಾ॑ಸು॒ ವಾ ಏ॒ತೇ ಪ್ರಾ॑ಣಾಪಾ॒ನಯೋ॒- [ಏ॒ತೇ ಪ್ರಾ॑ಣಾಪಾ॒ನಯೋಃ᳚, ವ್ಯಾಯ॑ಚ್ಛನ್ತೇ॒] 20
-ರ್ವ್ಯಾಯ॑ಚ್ಛನ್ತೇ॒ ಯೇಷಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸೋಮಃ॑ ಸಮೃ॒ಚ್ಛತೇ॑ ಸಂವೇಁ॒ಶಾಯ॑ ತ್ವೋಪವೇ॒ಶಾಯ॒ ತ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ವೈ ಸಂ॑ವೇಁ॒ಶ ಉ॑ಪವೇ॒ಶಶ್ಛನ್ದೋ॑ಭಿರೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ವೃಙ್ಕ್ತೇ॒ ಪ್ರೇತಿ॑ವ॒ನ್ತ್ಯಾಜ್ಯಾ॑ನಿ ಭವನ್ತ್ಯ॒ಭಿಜಿ॑ತ್ಯೈ ಮ॒ರುತ್ವ॑ತೀಃ ಪ್ರತಿ॒ಪದೋ॒ ವಿಜಿ॑ತ್ಯಾ ಉ॒ಭೇ ಬೃ॑ಹದ್ರಥನ್ತ॒ರೇ ಭ॑ವತ ಇ॒ಯಂ-ವಾಁವ ರ॑ಥನ್ತ॒ರಮ॒ಸೌ ಬೃ॒ಹದಾ॒ಭ್ಯಾಮೇ॒ವೈನ॑ಮ॒ನ್ತರೇ᳚ತ್ಯ॒ದ್ಯ ವಾವ ರ॑ಥನ್ತ॒ರಗ್ಗ್ ಶ್ವೋ ಬೃ॒ಹದ॑ದ್ಯಾ॒ಶ್ವಾ ದೇ॒ವೈನ॑ಮ॒ನ್ತರೇ॑ತಿ ಭೂ॒ತಂ- [ಭೂ॒ತಮ್, ವಾವ ರ॑ಥನ್ತ॒ರ-] 21
-ಁವಾವ ರ॑ಥನ್ತ॒ರ-ಮ್ಭ॑ವಿ॒ಷ್ಯ-ದ್ಬೃ॒ಹ-ದ್ಭೂ॒ತಾಚ್ಚೈ॒ವೈನ॑-ಮ್ಭವಿಷ್ಯ॒ತಶ್ಚಾ॒ನ್ತರೇ॑ತಿ॒, ಪರಿ॑ಮಿತಂ॒-ವಾಁವ ರ॑ಥನ್ತ॒ರಮಪ॑ರಿಮಿತ-ಮ್ಬೃ॒ಹ-ತ್ಪರಿ॑ಮಿತಾಚ್ಚೈ॒ವೈನ॒-ಮಪ॑ರಿಮಿತಾಚ್ಚಾ॒-ಽನ್ತರೇ॑ತಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಜಮದ॒ಗ್ನೀ ವಸಿ॑ಷ್ಠೇನಾಸ್ಪರ್ಧೇತಾ॒ಗ್ಂ॒ಸ ಏ॒ತಜ್ಜ॒ಮದ॑ಗ್ನಿ ರ್ವಿಹ॒ವ್ಯ॑ಮ ಪಶ್ಯ॒-ತ್ತೇನ॒ ವೈ ಸ ವಸಿ॑ಷ್ಠಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑ಮವೃಙ್ಕ್ತ॒ ಯದ್ವಿ॑ಹ॒ವ್ಯಗ್ಂ॑ ಶ॒ಸ್ಯತ॑ ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವ ತದ್ವೀ॒ರ್ಯಂ॑-ಯಁಜ॑ಮಾನೋ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ॒ ಯಸ್ಯ॒ ಭೂಯಾಗ್ಂ॑ಸೋ ಯಜ್ಞಕ್ರ॒ತವ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹು॒-ಸ್ಸ ದೇ॒ವತಾ॑ ವೃಙ್ಕ್ತ॒ ಇತಿ॒ ಯದ್ಯ॑ಗ್ನಿಷ್ಟೋ॒ಮ-ಸ್ಸೋಮಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॒-ಥ್ಸ್ಯಾ-ದು॒ಕ್ಥ್ಯ॑-ಙ್ಕುರ್ವೀತ॒ ಯದ್ಯು॒ಕ್ಥ್ಯಃ॑ ಸ್ಯಾದ॑ತಿರಾ॒ತ್ರ-ಙ್ಕು॑ರ್ವೀತ ಯಜ್ಞಕ್ರ॒ತುಭಿ॑ರೇ॒ವಾಸ್ಯ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ವೃಙ್ಕ್ತೇ॒ ವಸೀ॑ಯಾ-ನ್ಭವತಿ ॥ 22 ॥
(ಪ್ರಾ॒ಣಾ॒ಪಾ॒ನಯೋ᳚ - ರ್ಭೂ॒ತಂ - ಁವೃ॑ಙ್ಕ್ತೇ॒ - ಽಷ್ಟಾವಿಗ್ಂ॑ಶತಿಶ್ಚ) (ಅ. 7)
ನಿ॒ಗ್ರಾ॒ಭ್ಯಾ᳚-ಸ್ಸ್ಥ ದೇವ॒ಶ್ರುತ॒ ಆಯು॑ರ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಪ್ರಾ॒ಣ-ಮ್ಮೇ॑ ತರ್ಪಯತಾಪಾ॒ನ-ಮ್ಮೇ॑ ತರ್ಪಯತ ವ್ಯಾ॒ನ-ಮ್ಮೇ॑ ತರ್ಪಯತ॒ ಚಕ್ಷು॑ರ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ॒ ಶ್ರೋತ್ರ॑-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತ॒ ಮನೋ॑ಮೇ ತರ್ಪಯತ॒ ವಾಚ॑-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯತಾ॒-ಽಽತ್ಮಾನ॑-ಮ್ಮೇ ತರ್ಪಯ॒ತಾಙ್ಗಾ॑ನಿ ಮೇ ತರ್ಪಯತ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮೇ॑ ತರ್ಪಯತ ಪ॒ಶೂ-ನ್ಮೇ॑ ತರ್ಪಯತ ಗೃ॒ಹಾ-ನ್ಮೇ॑ ತರ್ಪಯತ ಗ॒ಣಾ-ನ್ಮೇ॑ ತರ್ಪಯತ ಸ॒ರ್ವಗ॑ಣ-ಮ್ಮಾ ತರ್ಪಯತ ತ॒ರ್ಪಯ॑ತ ಮಾ [ ] 23
ಗ॒ಣಾ ಮೇ॒ ಮಾ ವಿ ತೃ॑ಷ॒ನ್ನೋಷ॑ಧಯೋ॒ ವೈ ಸೋಮ॑ಸ್ಯ॒ ವಿಶೋ॒ ವಿಶಃ॒ ಖಲು॒ ವೈ ರಾಜ್ಞಃ॒ ಪ್ರದಾ॑ತೋರೀಶ್ವ॒ರಾ ಐ॒ನ್ದ್ರ-ಸ್ಸೋಮೋ-ಽವೀ॑ವೃಧಂ-ವೋಁ॒ ಮನ॑ಸಾ ಸುಜಾತಾ॒ ಋತ॑ಪ್ರಜಾತಾ॒ ಭಗ॒ ಇದ್ವಃ॑ ಸ್ಯಾಮ । ಇನ್ದ್ರೇ॑ಣ ದೇ॒ವೀರ್ವೀ॒ರುಧಃ॑ ಸಂವಿಁದಾ॒ನಾ ಅನು॑ ಮನ್ಯನ್ತಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸವ॑ನಾಯ॒ ಸೋಮ॒ಮಿತ್ಯಾ॒ಹೌಷ॑ಧೀಭ್ಯ ಏ॒ವೈನ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಯೈ॑ ವಿ॒ಶ-ಸ್ಸ್ವಾಯೈ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ಯೈ ನಿ॒ರ್ಯಾಚ್ಯಾ॒ಭಿ ಷು॑ಣೋತಿ॒ ಯೋ ವೈ ಸೋಮ॑ಸ್ಯಾಭಿಷೂ॒ಯಮಾ॑ಣಸ್ಯ [ಸೋಮ॑ಸ್ಯಾಭಿಷೂ॒ಯಮಾ॑ಣಸ್ಯ, ಪ್ರ॒ಥ॒ಮೋ-ಽಗ್ಂ॑ಶು-] 24
ಪ್ರಥ॒ಮೋ-ಽಗ್ಂ॑ಶು-ಸ್ಸ್ಕನ್ದ॑ತಿ॒ ಸ ಈ᳚ಶ್ವ॒ರ ಇ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೀಁ॒ರ್ಯ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಪ॒ಶೂನ್. ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ॒ ನಿರ್ಹ॑ನ್ತೋ॒ಸ್ತಮ॒ಭಿ ಮ॑ನ್ತ್ರಯೇ॒ತಾ-ಽಽ ಮಾ᳚-ಽಸ್ಕಾನ್ಥ್ಸ॒ಹ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಸ॒ಹ ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷೇ॑ಣೇನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ಮ್ಮೇ॑ ವೀ॒ರ್ಯ॑-ಮ್ಮಾ ನಿವ॑ರ್ಧೀ॒ರಿತ್ಯಾ॒ಶಿಷ॑ಮೇ॒ವೈತಾಮಾ ಶಾ᳚ಸ್ತ ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯಸ್ಯ॑ ವೀ॒ಯ॑ರ್ಸ್ಯ ಪ್ರ॒ಜಾಯೈ॑ ಪಶೂ॒ನಾಮನಿ॑ರ್ಘಾತಾಯ ದ್ರ॒ಫ್ಸಶ್ಚ॑ಸ್ಕನ್ದ ಪೃಥಿ॒ವೀಮನು॒ ದ್ಯಾಮಿ॒ಮಞ್ಚ॒ ಯೋನಿ॒ಮನು॒ ಯಶ್ಚ॒ ಪೂರ್ವಃ॑ । ತೃ॒ತೀಯಂ॒-ಯೋಁನಿ॒ಮನು॑ ಸ॒ಞ್ಚರ॑ನ್ತ-ನ್ದ್ರ॒ಫ್ಸ-ಞ್ಜು॑ಹೋ॒ಮ್ಯನು॑ ಸ॒ಪ್ತ ಹೋತ್ರಾಃ᳚ ॥ 25 ॥
(ತ॒ರ್ಪಯ॑ತ ಮಾ - ಽಭಿಷೂ॒ಯಮಾ॑ಣಸ್ಯ॒ - ಯಶ್ಚ॒ - ದಶ॑ ಚ) (ಅ. 8)
ಯೋ ವೈ ದೇ॒ವಾ-ನ್ದೇ॑ವಯಶ॒ಸೇನಾ॒ರ್ಪಯ॑ತಿ ಮನು॒ಷ್ಯಾ᳚-ನ್ಮನುಷ್ಯಯಶ॒ಸೇನ॑ ದೇವಯಶ॒ಸ್ಯೇ॑ವ ದೇ॒ವೇಷು॒ ಭವ॑ತಿ ಮನುಷ್ಯಯಶ॒ಸೀ ಮ॑ನು॒ಷ್ಯೇ॑ಷು॒ ಯಾ-ನ್ಪ್ರಾ॒ಚೀನ॑-ಮಾಗ್ರಯ॒ಣಾ-ದ್ಗ್ರಹಾ᳚-ನ್ಗೃಹ್ಣೀ॒ಯಾ-ತ್ತಾನು॑ಪಾ॒ಗ್ಂ॒ಶು ಗೃ॑ಹ್ಣೀಯಾ॒ದ್ಯಾನೂ॒ರ್ಧ್ವಾಗ್ಸ್ತಾನು॑ಪಬ್ದಿ॒ಮತೋ॑ ದೇ॒ವಾನೇ॒ವ ತದ್ದೇ॑ವಯಶ॒ಸೇನಾ᳚ರ್ಪಯತಿ ಮನು॒ಷ್ಯಾ᳚-ನ್ಮನುಷ್ಯಯಶ॒ಸೇನ॑ ದೇವಯಶ॒ಸ್ಯೇ॑ವ ದೇ॒ವೇಷು॑ ಭವತಿ ಮನುಷ್ಯಯಶ॒ಸೀ ಮ॑ನು॒ಷ್ಯೇ᳚ಷ್ವ॒ಗ್ನಿಃ ಪ್ರಾ॑ತಸ್ಸವ॒ನೇ ಪಾ᳚ತ್ವ॒ಸ್ಮಾನ್. ವೈ᳚ಶ್ವಾನ॒ರೋ ಮ॑ಹಿ॒ನಾ ವಿ॒ಶ್ವಶ॑ಮ್ಭೂಃ । ಸ ನಃ॑ ಪಾವ॒ಕೋ ದ್ರವಿ॑ಣ-ನ್ದಧಾ॒- [ದ್ರವಿ॑ಣ-ನ್ದಧಾತು, ಆಯು॑ಷ್ಮನ್ತ-] 26
-ತ್ವಾಯು॑ಷ್ಮನ್ತ-ಸ್ಸ॒ಹಭ॑ಕ್ಷಾ-ಸ್ಸ್ಯಾಮ ॥ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ ಮ॒ರುತ॒ ಇನ್ದ್ರೋ॑ ಅ॒ಸ್ಮಾನ॒ಸ್ಮಿ-ನ್ದ್ವಿ॒ತೀಯೇ॒ ಸವ॑ನೇ॒ ನ ಜ॑ಹ್ಯುಃ । ಆಯು॑ಷ್ಮನ್ತಃ ಪ್ರಿ॒ಯಮೇ॑ಷಾಂ॒-ವಁದ॑ನ್ತೋ ವ॒ಯ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾಗ್ಂ॑ ಸುಮ॒ತೌ ಸ್ಯಾ॑ಮ ॥ ಇ॒ದ-ನ್ತೃ॒ತೀಯ॒ಗ್ಂ॒ ಸವ॑ನ-ಙ್ಕವೀ॒ನಾಮೃ॒ತೇನ॒ ಯೇ ಚ॑ಮ॒ಸಮೈರ॑ಯನ್ತ । ತೇ ಸೌ॑ಧನ್ವ॒ನಾ-ಸ್ಸುವ॑ರಾನಶಾ॒ನಾ-ಸ್ಸ್ವಿ॑ಷ್ಟಿ-ನ್ನೋ ಅ॒ಭಿ ವಸೀ॑ಯೋ ನಯನ್ತು ॥ ಆ॒ಯತ॑ನವತೀ॒ರ್ವಾ ಅ॒ನ್ಯಾ ಆಹು॑ತಯೋ ಹೂ॒ಯನ್ತೇ॑-ಽನಾಯತ॒ನಾ ಅ॒ನ್ಯಾ ಯಾ ಆ॑ಘಾ॒ರವ॑ತೀ॒ಸ್ತಾ ಆ॒ಯತನ॑ವತೀ॒ರ್ಯಾ- [ಆ॒ಯತನ॑ವತೀ॒ರ್ಯಾಃ, ಸೌ॒ಮ್ಯಾಸ್ತಾ] 27
-ಸ್ಸೌ॒ಮ್ಯಾಸ್ತಾ ಅ॑ನಾಯತ॒ನಾ ಐ᳚ನ್ದ್ರವಾಯ॒ವ-ಮಾ॒ದಾಯಾ॑-ಽಽಘಾ॒ರಮಾ ಘಾ॑ರಯೇದದ್ಧ್ವ॒ರೋ ಯ॒ಜ್ಞೋ॑-ಽಯಮ॑ಸ್ತು ದೇವಾ॒ ಓಷ॑ಧೀಭ್ಯಃ ಪ॒ಶವೇ॑ ನೋ॒ ಜನಾ॑ಯ॒ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಮೈ ಭೂ॒ತಾಯಾ᳚-ಽದ್ಧ್ವ॒ರೋ॑-ಽಸಿ॒ ಸ ಪಿ॑ನ್ವಸ್ವ ಘೃ॒ತವ॑ದ್ದೇವ ಸೋ॒ಮೇತಿ॑ ಸೌ॒ಮ್ಯಾ ಏ॒ವ ತದಾಹು॑ತೀರಾ॒ಯತ॑ನವತೀಃ ಕರೋತ್ಯಾ॒ಯತ॑ನವಾ-ನ್ಭವತಿ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದಾಥೋ॒ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಏ॒ವ ಘೃ॒ತೇನ॒ ವ್ಯು॑ನತ್ತಿ॒ ತೇ ವ್ಯು॑ತ್ತೇ ಉಪಜೀವ॒ನೀಯೇ॑ ಭವತ ಉಪಜೀವ॒ನೀಯೋ॑ ಭವತಿ॒ [ಭವತಿ, ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದೈ॒ಷ] 28
ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದೈ॒ಷ ತೇ॑ ರುದ್ರಭಾ॒ಗೋ ಯ-ನ್ನಿ॒ರಯಾ॑ಚಥಾ॒ಸ್ತ-ಞ್ಜು॑ಷಸ್ವ ವಿ॒ದೇರ್ಗೌ॑ಪ॒ತ್ಯಗ್ಂ ರಾ॒ಯಸ್ಪೋಷಗ್ಂ॑ ಸು॒ವೀರ್ಯಗ್ಂ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರೀಣಾಗ್॑ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿಮ್ ॥ ಮನುಃ॑ ಪು॒ತ್ರೇಭ್ಯೋ॑ ದಾ॒ಯಂ-ವ್ಯಁ॑ಭಜ॒-ಥ್ಸ ನಾಭಾ॒ನೇದಿ॑ಷ್ಠ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॒ಚರ್ಯಂ॒-ವಁಸ॑ನ್ತ॒-ನ್ನಿರ॑ಭಜ॒-ಥ್ಸ ಆ-ಽಗ॑ಚ್ಛ॒-ಥ್ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀ-ತ್ಕ॒ಥಾ ಮಾ॒ ನಿರ॑ಭಾ॒ಗಿತಿ॒ ನ ತ್ವಾ॒ ನಿರ॑ಭಾಕ್ಷ॒ಮಿತ್ಯ॑-ಬ್ರವೀ॒ದಙ್ಗಿ॑ರಸ ಇ॒ಮೇ ಸ॒ತ್ರಮಾ॑ಸತೇ॒ ತೇ [ಸ॒ತ್ರಮಾ॑ಸತೇ॒ ತೇ, ಸು॒ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ನ್ನ] 29
ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ನ್ನ ಪ್ರಜಾ॑ನನ್ತಿ॒ ತೇಭ್ಯ॑ ಇ॒ದ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॑ಣ-ಮ್ಬ್ರೂಹಿ॒ ತೇ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಂ-ಯಁನ್ತೋ॒ ಯ ಏ॑ಷಾ-ಮ್ಪ॒ಶವ॒ಸ್ತಾಗ್ಸ್ತೇ॑ ದಾಸ್ಯ॒ನ್ತೀತಿ॒ ತದೇ᳚ಭ್ಯೋ-ಽಬ್ರವೀ॒-ತ್ತೇ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಂ-ಯಁನ್ತೋ॒ ಯ ಏ॑ಷಾ-ಮ್ಪ॒ಶವ॒ ಆಸ॒-ನ್ತಾನ॑ಸ್ಮಾ ಅದದು॒ಸ್ತ-ಮ್ಪ॒ಶುಭಿ॒ಶ್ಚರ॑ನ್ತಂ-ಯಁಜ್ಞವಾ॒ಸ್ತೌ ರು॒ದ್ರ ಆ-ಽಗ॑ಚ್ಛ॒-ಥ್ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀ॒ನ್ಮಮ॒ ವಾ ಇ॒ಮೇ ಪ॒ಶವ॒ ಇತ್ಯದು॒ರ್ವೈ - [ ] 30
ಮಹ್ಯ॑ಮಿ॒ಮಾನಿತ್ಯ॑ಬ್ರವೀ॒ನ್ನ ವೈ ತಸ್ಯ॒ ತ ಈ॑ಶತ॒ ಇತ್ಯ॑ಬ್ರವೀ॒-ದ್ಯ-ದ್ಯ॑ಜ್ಞವಾ॒ಸ್ತೌ ಹೀಯ॑ತೇ॒ ಮಮ॒ ವೈ ತದಿತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಯಜ್ಞವಾ॒ಸ್ತು ನಾಭ್ಯ॒ವೇತ್ಯ॒ಗ್ಂ॒ ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞೇ ಮಾ ಽಽಭ॒ಜಾಥ॑ ತೇ ಪ॒ಶೂ-ನ್ನಾಭಿ ಮಗ್ಗ್॑ಸ್ಯ॒ ಇತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತ-ಮ್ಮ॒ನ್ಥಿನಃ॑ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ರಾ॒ವಮ॑ಜುಹೋ॒-ತ್ತತೋ॒ ವೈ ತಸ್ಯ॑ ರು॒ದ್ರಃ ಪ॒ಶೂ-ನ್ನಾಭ್ಯ॑ಮನ್ಯತ॒ ಯತ್ರೈ॒ತ ಮೇ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾ-ನ್ಮ॒ನ್ಥಿನಃ॑ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ರಾ॒ವ-ಞ್ಜು॒ಹೋತಿ॒ ನ ತತ್ರ॑ ರು॒ದ್ರಃ ಪ॒ಶೂನ॒ಭಿ ಮ॑ನ್ಯತೇ ॥ 31 ॥
(ದ॒ಧಾ॒ತ್ವಾ॒ - ಯತ॑ನವತೀ॒ರ್ಯಾ - ಉ॑ಪಜೀವ॒ನೀಯೋ॑ ಭವತಿ॒ - ತೇ-ಽ - ದು॒ರ್ವೈ - ಯತ್ರೈ॒ತ - ಮೇಕಾ॑ದಶ ಚ) (ಅ. 9)
ಜುಷ್ಟೋ॑ ವಾ॒ಚೋ ಭೂ॑ಯಾಸ॒-ಞ್ಜುಷ್ಟೋ॑ ವಾ॒ಚಸ್ಪತ॑ಯೇ॒ ದೇವಿ॑ ವಾಕ್ । ಯದ್ವಾ॒ಚೋ ಮಧು॑ಮ॒-ತ್ತಸ್ಮಿ॑-ನ್ಮಾ ಧಾ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒ ಸರ॑ಸ್ವತ್ಯೈ ॥ ಋ॒ಚಾ ಸ್ತೋಮ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯ ಗಾಯ॒ತ್ರೇಣ॑ ರಥನ್ತ॒ರಮ್ । ಬೃ॒ಹ-ದ್ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರವ॑ರ್ತನಿ ॥ಯಸ್ತೇ᳚ ದ್ರ॒ಫ್ಸ-ಸ್ಸ್ಕನ್ದ॑ತಿ॒ ಯಸ್ತೇ॑ ಅ॒ಗ್ಂ॒ಶುರ್ಬಾ॒ಹುಚ್ಯು॑ತೋ ಧಿ॒ಷಣ॑ಯೋರು॒ಪಸ್ಥಾ᳚ತ್ । ಅ॒ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯೋರ್ವಾ॒ ಪರಿ॒ ಯಸ್ತೇ॑ ಪ॒ವಿತ್ರಾ॒-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ॑ಕೃತ॒ಮಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ತ-ಞ್ಜು॑ಹೋಮಿ ॥ ಯೋ ದ್ರ॒ಫ್ಸೋ ಅ॒ಗ್ಂ॒ಶುಃ ಪ॑ತಿ॒ತಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಮ್ಪ॑ರಿವಾ॒ಪಾ- [ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾ-ಮ್ಪ॑ರಿವಾ॒ಪಾತ್, ಪು॒ರೋ॒ಡಾಶಾ᳚-ತ್ಕರ॒ಮ್ಭಾತ್ ।] 32
-ತ್ಪು॑ರೋ॒ಡಾಶಾ᳚-ತ್ಕರ॒ಮ್ಭಾತ್ । ಧಾ॒ನಾ॒ಸೋ॒ಮಾನ್ಮ॒ನ್ಥಿನ॑ ಇನ್ದ್ರ ಶು॒ಕ್ರಾ-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ॑ಕೃತ॒ಮಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ತ-ಞ್ಜು॑ಹೋಮಿ ॥ ಯಸ್ತೇ᳚ ದ್ರ॒ಫ್ಸೋ ಮಧು॑ಮಾಗ್ಂ ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯಾವಾ॒ನ್-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ॑ಕೃತಃ॒ ಪುನ॑ರ॒ಪ್ಯೇತಿ॑ ದೇ॒ವಾನ್ । ದಿ॒ವಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾಃ ಪರ್ಯ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾ॒-ಥ್ಸ್ವಾಹಾ॑ ಕೃತ॒ಮಿನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ತ-ಞ್ಜು॑ಹೋಮಿ ॥ ಅ॒ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುರ್ವಾ ಋ॒ತ್ವಿಜಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಥ॒ಮೋ ಯು॑ಜ್ಯತೇ॒ ತೇನ॒ ಸ್ತೋಮೋ॑ ಯೋಕ್ತ॒ವ್ಯ॑ ಇತ್ಯಾ॑ಹು॒ರ್ವಾಗ॑ಗ್ರೇ॒ಗಾ ಅಗ್ರ॑ ಏತ್ವೃಜು॒ಗಾ ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒ ಯಶೋ॒ ಮಯಿ॒ ದಧ॑ತೀ ಪ್ರಾ॒ಣಾ-ನ್ಪ॒ಶುಷು॑ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮಯಿ॑ [ ] 33
ಚ॒ ಯಜ॑ಮಾನೇ॒ ಚೇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ವಾಚ॑ಮೇ॒ವ ತದ್ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖೇ ಯು॑ನಕ್ತಿ॒ ವಾಸ್ತು॒ ವಾ ಏ॒ತದ್ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಕ್ರಿಯತೇ॒ ಯದ್ಗ್ರಹಾ᳚-ನ್ಗೃಹೀ॒ತ್ವಾ ಬ॑ಹಿಷ್ಪವಮಾ॒ನಗ್ಂ ಸರ್ಪ॑ನ್ತಿ॒ಪರಾ᳚ಞ್ಚೋ॒ ಹಿ ಯನ್ತಿ॒ ಪರಾ॑ಚೀಭಿ-ಸ್ಸ್ತು॒ವತೇ॑ ವೈಷ್ಣ॒ವ್ಯರ್ಚಾ ಪುನ॒ರೇತ್ಯೋಪ॑ ತಿಷ್ಠತೇ ಯ॒ಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣು॑ ರ್ಯ॒ಜ್ಞಮೇ॒ವಾಕ॒ರ್ವಿಷ್ಣೋ॒ ತ್ವನ್ನೋ॒ ಅನ್ತ॑ಮ॒-ಶ್ಶರ್ಮ॑ ಯಚ್ಛ ಸಹನ್ತ್ಯ । ಪ್ರ ತೇ॒ ಧಾರಾ॑ ಮಧು॒ಶ್ಚುತ॒ ಉಥ್ಸ॑-ನ್ದುಹ್ರತೇ॒ ಅಕ್ಷಿ॑ತ॒ಮಿತ್ಯಾ॑ಹ॒ ಯದೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ಶಯಾ॑ನಸ್ಯೋಪ॒ಶುಷ್ಯ॑ತಿ॒ ತದೇ॒ವಾಸ್ಯೈ॒ತೇನಾ ಽಽಪ್ಯಾ॑ಯಯತಿ ॥ 34 ॥
(ಪ॒ರಿ॒ವಾ॒ಪಾತ್ - ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮಯಿ॑ - ದುಹ್ರತೇ॒ - ಚತು॑ರ್ದಶ ಚ) (ಅ. 10)
ಅ॒ಗ್ನಿನಾ॑ ರ॒ಯಿಮ॑ಶ್ಞವ॒-ತ್ಪೋಷ॑ಮೇ॒ವ ದಿ॒ವೇದಿ॑ವೇ । ಯ॒ಶಸಂ॑-ವೀಁ॒ರವ॑ತ್ತಮಮ್ ॥ ಗೋಮಾಗ್ಂ॑ ಅ॒ಗ್ನೇ-ಽವಿ॑ಮಾಗ್ಂ ಅ॒ಶ್ವೀ ಯ॒ಜ್ಞೋ ನೃ॒ವಥ್ಸ॑ಖಾ॒ ಸದ॒ಮಿದ॑ಪ್ರಮೃ॒ಷ್ಯಃ । ಇಡಾ॑ವಾಗ್ಂ ಏ॒ಷೋ ಅ॑ಸುರ ಪ್ರ॒ಜಾವಾ᳚-ನ್ದೀ॒ರ್ಘೋ ರ॒ಯಿಃ ಪೃ॑ಥುಬು॒ಧ್ನ-ಸ್ಸ॒ಭಾವಾನ್॑ ॥ ಆಪ್ಯಾ॑ಯಸ್ವ॒, ಸನ್ತೇ᳚ ॥ ಇ॒ಹ ತ್ವಷ್ಟಾ॑ರಮಗ್ರಿ॒ಯಂ-ವಿಁ॒ಶ್ವರೂ॑ಪ॒ಮುಪ॑ ಹ್ವಯೇ । ಅ॒ಸ್ಮಾಕ॑ಮಸ್ತು॒ ಕೇವ॑ಲಃ ॥ ತನ್ನ॑ಸ್ತು॒ರೀಪ॒ಮಧ॑ ಪೋಷಯಿ॒ತ್ನು ದೇವ॑ ತ್ವಷ್ಟ॒ರ್ವಿ ರ॑ರಾ॒ಣ-ಸ್ಸ್ಯ॑ಸ್ವ । ಯತೋ॑ ವೀ॒ರಃ [ಯತೋ॑ ವೀ॒ರಃ, ಕ॒ರ್ಮ॒ಣ್ಯಃ॑ ಸು॒ದಕ್ಷೋ॑] 35
ಕ॑ರ್ಮ॒ಣ್ಯಃ॑ ಸು॒ದಕ್ಷೋ॑ ಯು॒ಕ್ತಗ್ರಾ॑ವಾ॒ ಜಾಯ॑ತೇ ದೇ॒ವಕಾ॑ಮಃ ॥ಶಿ॒ವಸ್ತ್ವ॑ಷ್ಟರಿ॒ಹಾ-ಽಽ ಗ॑ಹಿ ವಿ॒ಭುಃ ಪೋಷ॑ ಉ॒ತತ್ಮನಾ᳚ । ಯ॒ಜ್ಞೇಯ॑ಜ್ಞೇ ನ॒ ಉದ॑ವ ॥ ಪಿ॒ಶಙ್ಗ॑ರೂಪ-ಸ್ಸು॒ಭರೋ॑ ವಯೋ॒ಧಾ-ಶ್ಶ್ರು॒ಷ್ಟೀ ವೀ॒ರೋ ಜಾ॑ಯತೇ ದೇ॒ವಕಾ॑ಮಃ । ಪ್ರ॒ಜಾ-ನ್ತ್ವಷ್ಟಾ॒ ವಿಷ್ಯ॑ತು॒ ನಾಭಿ॑ಮ॒ಸ್ಮೇ ಅಥಾ॑ ದೇ॒ವಾನಾ॒ಮಪ್ಯೇ॑ತು॒ ಪಾಥಃ॑ ॥ ಪ್ರಣೋ॑ದೇ॒ ವ್ಯಾ, ನೋ॑ ದಿ॒ವಃ ॥ ಪೀ॒ಪಿ॒ವಾಗ್ಂ ಸ॒ಗ್ಂ॒ ಸರ॑ಸ್ವತ॒-ಸ್ಸ್ತನಂ॒-ಯೋಁ ವಿ॒ಶ್ವದ॑ರ್ಶತಃ । ಧುಕ್ಷೀ॒ಮಹಿ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಮಿಷ᳚ಮ್ ॥ 36 ॥
ಯೇ ತೇ॑ ಸರಸ್ವ ಊ॒ರ್ಮಯೋ॒ ಮಧು॑ಮನ್ತೋ ಘೃತ॒ಶ್ಚುತಃ॑ । ತೇಷಾ᳚-ನ್ತೇ ಸು॒ಮ್ನಮೀ॑ಮಹೇ ॥ ಯಸ್ಯ॑ ವ್ರ॒ತ-ಮ್ಪ॒ಶವೋ॒ ಯನ್ತಿ॒ ಸರ್ವೇ॒ ಯಸ್ಯ॑ ವ್ರ॒ತಮು॑ಪ॒ತಿಷ್ಠ॑ನ್ತ॒ ಆಪಃ॑ । ಯಸ್ಯ॑ ವ್ರ॒ತೇ ಪು॑ಷ್ಟಿ॒ಪತಿ॒ರ್ನಿವಿ॑ಷ್ಟ॒ಸ್ತಗ್ಂ ಸರ॑ಸ್ವನ್ತ॒ಮವ॑ಸೇ ಹುವೇಮ ॥ ದಿ॒ವ್ಯಗ್ಂ ಸು॑ಪ॒ರ್ಣಂ-ವಁ॑ಯ॒ಸ-ಮ್ಬೃ॒ಹನ್ತ॑ಮ॒ಪಾ-ಙ್ಗರ್ಭಂ॑-ವೃಁಷ॒ಭಮೋಷ॑ಧೀನಾಮ್ । ಅ॒ಭೀ॒ಪ॒ತೋ ವೃ॒ಷ್ಟ್ಯಾ ತ॒ರ್ಪಯ॑ನ್ತ॒-ನ್ತಗ್ಂ ಸರ॑ಸ್ವನ್ತ॒ಮವ॑ಸೇ ಹುವೇಮ ॥ ಸಿನೀ॑ವಾಲಿ॒ ಪೃಥು॑ಷ್ಟುಕೇ॒ ಯಾ ದೇ॒ವಾನಾ॒ಮಸಿ॒ ಸ್ವಸಾ᳚ । ಜು॒ಷಸ್ವ॑ ಹ॒ವ್ಯ- [ಹ॒ವ್ಯಮ್, ಆಹು॑ತ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾ-ನ್ದೇ॑ವಿ] 37
-ಮಾಹು॑ತ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾ-ನ್ದೇ॑ವಿ ದಿದಿಡ್ಢಿ ನಃ ॥ ಯಾ ಸು॑ಪಾ॒ಣಿ-ಸ್ಸ್ವ॑ಙ್ಗು॒ರಿ-ಸ್ಸು॒ಷೂಮಾ॑ ಬಹು॒ಸೂವ॑ರೀ । ತಸ್ಯೈ॑ ವಿ॒ಶ್ಪತ್ನಿ॑ಯೈ ಹ॒ವಿ-ಸ್ಸಿ॑ನೀವಾ॒ಲ್ಯೈ ಜು॑ಹೋತನ ॥ ಇನ್ದ್ರಂ॑-ವೋಁ ವಿ॒ಶ್ವತ॒ಸ್ಪರೀ, ನ್ದ್ರ॒-ನ್ನರಃ॑ ॥ ಅಸಿ॑ತವರ್ಣಾ॒ ಹರ॑ಯ-ಸ್ಸುಪ॒ರ್ಣಾ ಮಿಹೋ॒ ವಸಾ॑ನಾ॒ ದಿವ॒ಮು-ತ್ಪ॑ತನ್ತಿ ॥ ತ ಆ-ಽವ॑ವೃತ್ರ॒ನ್-ಥ್ಸದ॑ನಾನಿ ಕೃ॒ತ್ವಾ-ಽಽದಿ-ತ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಘೃ॒ತೈರ್ವ್ಯು॑ದ್ಯತೇ ॥ ಹಿರ॑ಣ್ಯಕೇಶೋ॒ ರಜ॑ಸೋ ವಿಸಾ॒ರೇ-ಽಹಿ॒ರ್ಧುನಿ॒ರ್ವಾತ॑ ಇವ॒ ಧ್ರಜೀ॑ಮಾನ್ । ಶುಚಿ॑ಭ್ರಾಜಾ ಉ॒ಷಸೋ॒ [ಉ॒ಷಸಃ॑, ನವೇ॑ದಾ॒ ಯಶ॑ಸ್ವತೀ-] 38
ನವೇ॑ದಾ॒ ಯಶ॑ಸ್ವತೀ-ರಪ॒ಸ್ಯುವೋ॒ ನ ಸ॒ತ್ಯಾಃ ॥ ಆ ತೇ॑ ಸುಪ॒ರ್ಣಾ ಅ॑ಮಿನನ್ತ॒ ಏವೈಃ᳚ ಕೃ॒ಷ್ಣೋ ನೋ॑ನಾವ ವೃಷ॒ಭೋ ಯದೀ॒ದಮ್ । ಶಿ॒ವಾಭಿ॒ರ್ನ ಸ್ಮಯ॑ಮಾನಾಭಿ॒ರಾ-ಽಗಾ॒-ತ್ಪತ॑ನ್ತಿ॒ ಮಿಹಃ॑ ಸ್ತ॒ನಯ॑ನ್ತ್ಯ॒ಭ್ರಾ ॥ ವಾ॒ಶ್ರೇವ॑ ವಿ॒ದ್ಯುನ್ಮಿ॑ಮಾತಿ ವ॒ಥ್ಸ-ನ್ನ ಮಾ॒ತಾ ಸಿ॑ಷಕ್ತಿ । ಯದೇ॑ಷಾಂ-ವೃಁ॒ಷ್ಟಿರಸ॑ರ್ಜಿ ॥ ಪರ್ವ॑ತಶ್ಚಿ॒ನ್ಮಹಿ॑ ವೃ॒ದ್ಧೋ ಬಿ॑ಭಾಯ ದಿ॒ವಶ್ಚಿ॒-ಥ್ಸಾನು॑ ರೇಜತ ಸ್ವ॒ನೇ ವಃ॑ । ಯ-ತ್ಕ್ರೀಡ॑ಥ ಮರುತ [ಮರುತಃ, ಋ॒ಷ್ಟಿ॒ಮನ್ತ॒] 39
ಋಷ್ಟಿ॒ಮನ್ತ॒ ಆಪ॑ ಇವ ಸ॒ದ್ಧ್ರಿಯ॑ಞ್ಚೋ ಧವದ್ಧ್ವೇ ॥ ಅ॒ಭಿ ಕ್ರ॑ನ್ದ ಸ್ತ॒ನಯ॒ ಗರ್ಭ॒ಮಾ ಧಾ॑ ಉದ॒ನ್ವತಾ॒ ಪರಿ॑ ದೀಯಾ॒ ರಥೇ॑ನ । ದೃತಿ॒ಗ್ಂ॒ ಸು ಕ॑ರ್ಷ॒ ವಿಷಿ॑ತ॒-ನ್ನ್ಯ॑ಞ್ಚಗ್ಂ ಸ॒ಮಾ ಭ॑ವನ್ತೂ॒ದ್ವತಾ॑ ನಿಪಾ॒ದಾಃ ॥ ತ್ವ-ನ್ತ್ಯಾ ಚಿ॒ದಚ್ಯು॒ತಾ-ಽಗ್ನೇ॑ ಪ॒ಶುರ್ನ ಯವ॑ಸೇ । ಧಾಮಾ॑ ಹ॒ ಯ-ತ್ತೇ॑ ಅಜರ॒ ವನಾ॑ ವೃ॒ಶ್ಚನ್ತಿ॒ ಶಿಕ್ವ॑ಸಃ ॥ ಅಗ್ನೇ॒ ಭೂರೀ॑ಣಿ॒ ತವ॑ ಜಾತವೇದೋ॒ ದೇವ॑ ಸ್ವಧಾವೋ॒-ಽಮೃತ॑ಸ್ಯ॒ ಧಾಮ॑ । ಯಾಶ್ಚ॑ [ ] 40
ಮಾ॒ಯಾ ಮಾ॒ಯಿನಾಂ᳚-ವಿಁಶ್ವಮಿನ್ವ॒ ತ್ವೇ ಪೂ॒ರ್ವೀ-ಸ್ಸ॑ನ್ದ॒ಧುಃ ಪೃ॑ಷ್ಟಬನ್ಧೋ ॥ ದಿ॒ವೋ ನೋ॑ ವೃ॒ಷ್ಟಿ-ಮ್ಮ॑ರುತೋ ರರೀದ್ಧ್ವ॒-ಮ್ಪ್ರಪಿ॑ನ್ವತ॒ ವೃಷ್ಣೋ॒ ಅಶ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ಧಾರಾಃ᳚ । ಅ॒ರ್ವಾಂಏ॒ತೇನ॑ ಸ್ತನಯಿ॒ತ್ನುನೇಹ್ಯ॒ಪೋ ನಿ॑ಷಿ॒ಞ್ಚನ್ನಸು॑ರಃ ಪಿ॒ತಾ ನಃ॑ ॥ ಪಿನ್ವ॑ನ್ತ್ಯ॒ಪೋ ಮ॒ರುತಃ॑ ಸು॒ದಾನ॑ವಃ॒ ಪಯೋ॑ ಘೃ॒ತವ॑ದ್ವಿ॒ದಥೇ᳚ಷ್ವಾ॒ ಭುವಃ॑ । ಅತ್ಯ॒-ನ್ನ ಮಿ॒ಹೇ ವಿ ನ॑ಯನ್ತಿ ವಾ॒ಜಿನ॒ಮುಥ್ಸ॑-ನ್ದುಹನ್ತಿ ಸ್ತ॒ನಯ॑ನ್ತ॒ಮಕ್ಷಿ॑ತಮ್ ॥ ಉ॒ದ॒ಪ್ರುತೋ॑ ಮರುತ॒ಸ್ತಾಗ್ಂ ಇ॑ಯರ್ತ॒ ವೃಷ್ಟಿಂ॒- [ವೃಷ್ಟಿ᳚ಮ್, ಯೇ ವಿಶ್ವೇ॑] 41
-ಁಯೇ ವಿಶ್ವೇ॑ ಮ॒ರುತೋ॑ ಜು॒ನನ್ತಿ॑ । ಕ್ರೋಶಾ॑ತಿ॒ ಗರ್ದಾ॑ ಕ॒ನ್ಯೇ॑ವ ತು॒ನ್ನಾ ಪೇರು॑-ನ್ತುಞ್ಜಾ॒ನಾ ಪತ್ಯೇ॑ವ ಜಾ॒ಯಾ ॥ ಘೃ॒ತೇನ॒ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಮಧು॑ನಾ॒ ಸಮು॑ಕ್ಷತ॒ ಪಯ॑ಸ್ವತೀಃ ಕೃಣ॒ತಾ-ಽಽಪ॒ ಓಷ॑ಧೀಃ । ಊರ್ಜ॑-ಞ್ಚ॒ ತತ್ರ॑ ಸುಮ॒ತಿ-ಞ್ಚ॑ ಪಿನ್ವಥ॒ ಯತ್ರಾ॑ ನರೋ ಮರುತ-ಸ್ಸಿ॒ಞ್ಚಥಾ॒ ಮಧು॑ ॥ ಉದು॒ತ್ಯಮ್, ಚಿ॒ತ್ರಮ್ ॥ ಔ॒ರ್ವ॒-ಭೃ॒ಗು॒ವಚ್ಛುಚಿ॑ಮಪ್ನವಾನ॒ವದಾ ಹು॑ವೇ । ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ಸ॑ಮು॒ದ್ರವಾ॑ಸಸಮ್ ॥ ಆ ಸ॒ವಗ್ಂ ಸ॑ವಿ॒ತುರ್ಯ॑ಥಾ॒ ಭಗ॑ಸ್ಯೇ ವ ಭು॒ಜಿಗ್ಂ ಹು॑ವೇ । ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ಸ॑ಮು॒ದ್ರವಾ॑ಸಸಮ್ ॥ ಹು॒ವೇ ವಾತ॑ಸ್ವನ-ಙ್ಕ॒ವಿ-ಮ್ಪ॒ರ್ಜನ್ಯ॑ಕ್ರನ್ದ್ಯ॒ಗ್ಂ॒ ಸಹಃ॑ । ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ಸ॑ಮು॒ದ್ರವಾ॑ಸಸಮ್ ॥ 42 ॥
(ವೀ॒ರ - ಇಷಗ್ಂ॑ - ಹ॒ವ್ಯ - ಮು॒ಷಸೋ॑ - ಮರುತ - ಶ್ಚ॒ - ವೃಷ್ಟಿಂ॒ - ಭಗ॑ಸ್ಯ॒ - ದ್ವಾದ॑ಶ ಚ) (ಅ. 11)
(ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರಕಾಮಯತೈ॒ - ಷ ತೇ॑ ಗಾಯ॒ತ್ರೋ - ಯ॒ಜ್ಞಂ-ವೈಁ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒ರ್ಜಾಯ॑ಮಾನಾಃ - ಪ್ರಾಜಾಪ॒ತ್ಯಾ - ಯೋ ವಾ ಅಯ॑ಥಾದೇವತ - ಮಿ॒ಷ್ಟರ್ಗೋ॑ - ನಿಗ್ರಾ॒ಭ್ಯಾ᳚-ಸ್ಸ್ಥ॒ - ಯೋ ವೈ ದೇ॒ವಾ - ಞ್ಜುಷ್ಟೋ॒ - ಽಗ್ನಿನಾ॑ ರ॒ಯಿ - ಮೇಕಾ॑ದಶ )
(ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರಕಾಮಯತ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒ರ್ಜಾಯ॑ಮಾನಾ॒ - ವ್ಯಾಯ॑ಚ್ಛನ್ತೇ॒ - ಮಹ್ಯ॑ಮಿ॒ಮಾ - ನ್ಮಾ॒ಯಾ ಮಾ॒ಯಿನಾ॒ನ್ - ದ್ವಿಚ॑ತ್ವಾರಿಗ್ಂಶತ್)
(ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರಕಾಮಯತಾ॒, ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ಸ॑ಮು॒ದ್ರವಾ॑ಸಸಂ )
॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತಾಯಾ-ನ್ತೃತೀಯಕಾಣ್ಡೇ ಪ್ರಥಮಃ ಪ್ರಶ್ನ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - nyūnakarmābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pra॒jāpa̭tirakāmayata pra॒jā-ssṛ̭je॒yeti॒ sa tapo̭-'tapyata॒ sa sa॒rpāna̭sṛjata॒ so̭-'kāmayata pra॒jā-ssṛ̭je॒yeti॒ sadvi॒tīya̭matapyata॒ sa vayāg̭sya sṛjata॒ so̭-'kāmayata pra॒jā-ssṛ̭je॒yeti॒ sa tṛ॒tīya̭matapyata॒ sa e॒ta-ndī᳚kṣitavā॒da-ma̭paśya॒-ttama̭vada॒-ttato॒ vai sa pra॒jā a̭sṛjata॒ ya-ttapa̭sta॒ptvā dī᳚kṣitavā॒daṃ-va~da̭ti pra॒jā e॒va tadyaja̭māna- [tadyaja̭mānaḥ, sṛ॒ja॒te॒ yadvai] 1
-ssṛjate॒ yadvai dī᳚kṣi॒to̭-'me॒ddhya-mpaśya॒tyapā᳚smāddī॒kṣākrā̭mati॒ nīla̭masya॒ haro॒ vye᳚tyaba̭ddha॒-mmano̭ da॒ridra॒-ñcakṣu॒-ssūryo॒ jyoti̭ṣā॒g॒śreṣṭho॒ dīkṣe॒ mā mā̭hāsī॒rityā̭ha॒ nāsmā᳚ddī॒kṣā-'pa̭krāmati॒ nāsya॒ nīla॒-nna haro॒ vyḙti॒ yadvai dī᳚kṣi॒tama̭bhi॒varṣa̭tidi॒vyā āpo-'śā᳚ntā॒ ojo॒ bala̭-ndī॒kṣā- [bala̭-ndī॒kṣām, tapo᳚-'sya॒-] 2
-ntapo᳚-'sya॒-nirghna̭ntyunda॒tī-rbala̭-ndha॒ttaujo̭ dhatta॒ bala̭-ndhatta॒ mā mḙ dī॒kṣā-mmā tapo॒nirva̭dhi॒ṣṭetyā̭hai॒ tade॒va sarva̭mā॒tma-ndha̭tte॒ nāsyaujo॒ bala॒-nna dī॒kṣā-nna tapo॒nirghna̭ntya॒gnirvai dī᳚kṣi॒tasya̭ de॒vatā॒ so᳚-'smāde॒tarhi̭ti॒ra i̭va॒ yarhi॒ yāti॒ tamī᳚śva॒ragṃ rakṣāgṃ̭si॒ hanto᳚- [hantoḥ᳚, bha॒drāda॒bhi-] 3
-rbha॒drāda॒bhi-śreyaḥ॒ prehi॒bṛha॒spatiḥ̭ pura e॒tā tḙ a॒stvityā̭ha॒brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒stame॒vānvā ra̭bhate॒ sa ḙna॒gṃ॒ sa-mpā̭raya॒tye dama̭ganma deva॒yaja̭na-mpṛthi॒vyā ityā̭ha deva॒yaja̭na॒gg॒ hyḙṣa pṛ̭thi॒vyā ā॒gaccha̭ti॒ yo yaja̭te॒ viśvḙ de॒vā yadajṷṣanta॒ pūrva॒ ityā̭ha॒ viśve॒ hyḙtadde॒vā jo॒ṣaya̭nte॒ yadbrā᳚hma॒ṇā ṛ̭khsā॒mābhyāṃ॒-ya~jṷṣā sa॒ntara̭nta॒ ityā̭harkhsā॒mābhyā॒g॒ hyḙṣa yajṷṣā sa॒ntara̭ti॒ yo yaja̭te rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā-ma̭de॒metyā̭-hā॒-'śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste || 4 ||
(yaja̭māno - dī॒kṣāgṃ - hanto᳚ - rbrāhma॒ṇā -ścatṷrvigṃśatiśca) (a. 1)
e॒ṣa tḙ gāya॒tro bhā॒ga iti̭ me॒ somā̭ya brūtāde॒ṣa te॒ traiṣṭṷbho॒ jāga̭to bhā॒ga iti̭ me॒ somā̭ya brūtācchando॒mānā॒gṃ॒ sāmrā᳚jya-ṅga॒ccheti̭ me॒ somā̭ya brūtā॒-dyo vai soma॒gṃ॒ rājā̭na॒gṃ॒ sāmrā᳚jyaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā krī॒ṇāti॒ gaccha̭ti॒ svānā॒gṃ॒ sāmrā᳚jya॒-ñchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vai soma̭sya॒ rājña॒-ssāmrā᳚jyo lo॒kaḥ pu॒rastā॒-thsoma̭sya kra॒yāde॒vama॒bhi ma̭ntrayeta॒ sāmrā᳚jyame॒vai- [sāmrā᳚jyame॒va, e॒naṃ॒-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā] 5
naṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā krī̭ṇāti॒ gaccha̭ti॒ svānā॒gṃ॒ sāmrā᳚jyaṃ॒-yo~ vai tā̭nūna॒ptrasya̭ prati॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ na prā॒śñanti॒ na jṷhva॒tyatha॒ kva̭ tānūna॒ptra-mprati̭ tiṣṭha॒tīti̭ pra॒jāpa̭tau॒ mana॒sīti̭ brūyā॒-ttrirava̭ jighre-tpra॒jāpa̭tau tvā॒ mana̭si juho॒mītye॒ṣā vai tā̭nūna॒ptrasya̭ prati॒ṣṭhā ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yo [pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yaḥ, vā a̭ddhva॒ryoḥ] 6
vā a̭ddhva॒ryoḥ pra̭ti॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yato॒ manye॒tāna̭bhikramya hoṣyā॒mīti॒ ta-ttiṣṭha॒nnā śrā̭vayede॒ṣā vā a̭ddhva॒ryoḥ pra̭ti॒ṣṭhā ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yada̭bhi॒kramya̭ juhu॒yā-tpra̭ti॒ṣṭhāyā̭ iyā॒-ttasmā᳚-thsamā॒natra॒ tiṣṭha̭tā hota॒vya̭-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vā a̭ddhva॒ryo-ssvaṃ-ve~da॒ svavā̭ne॒va bha̭vati॒ srugvā a̭sya॒ svaṃ-vā~̭ya॒vya̭masya॒ [vā̭ya॒vya̭masya, sva-ñca̭ma॒so᳚-'sya॒] 7
sva-ñca̭ma॒so᳚-'sya॒ svaṃ-ya~dvā̭ya॒vyaṃ̭-vā~ cama॒saṃ-vā~-'na̭nvārabhyā-''śrā॒vaye॒-thsvādi̭yā॒-ttasmā̭ danvā॒rabhyā॒ ''śrāvya॒gg॒ svāde॒va naiti॒ yo vai soma॒ma- pra̭tiṣṭhāpya sto॒tra-mṷpāka॒rotya pra̭tiṣṭhita॒-ssomo॒ bhava॒tyapra̭tiṣṭhita॒-sstomo- 'pra̭tiṣṭhitā-nyu॒kthānyapra̭tiṣṭhito॒ yaja̭mā॒no 'pra̭tiṣṭhito 'dhva॒ryurvā̭ ya॒vyaṃ̭-vai~ soma̭sya prati॒ṣṭhā ca̭ma॒so᳚-'sya prati॒ṣṭhā soma॒-sstoma̭sya॒ stoma̭ u॒kthānā॒-ṅgrahaṃ̭-vā~ gṛhī॒tvā ca̭ma॒saṃ-vo~॒nnīya̭ sto॒tramu॒pā kṷryā॒-tpratye॒va somagg̭ sthā॒paya̭ti॒ prati॒stoma॒-mpratyu॒kthāni॒ prati॒ yaja̭māna॒stiṣṭha̭ti॒ pratya̭ddhva॒ryuḥ || 8 ||
(e॒va - ti̭ṣṭhati॒ yo - vā̭ya॒vya̭masya॒ - grahaṃ॒-vai~ - kā॒nna - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 2)
ya॒jñaṃ-vā~ e॒ta-thsa-mbha̭ranti॒ ya-thso̭ma॒kraya̭ṇyai pa॒daṃ-ya~̭jñamu॒khagṃ ha̭vi॒rdhāne॒ yarhi̭ havi॒rdhāne॒ prācī᳚ prava॒rtayḙyu॒starhi॒ tenākṣa॒mupā᳚-ñjyā-dyajñamu॒kha e॒va ya॒jñamanu॒ santa̭noti॒ prāñca̭ma॒gni-mpra ha̭ra॒ntyu-tpatnī॒mā na̭ya॒ntyanvanāgṃ̭si॒ pra va̭rtaya॒ntyatha॒ vā a̭syai॒ṣa dhiṣṇi̭yo hīyate॒ so-'nṷ dhyāyati॒ sa ī᳚śva॒ro ru॒dro bhū॒tvā [ ] 9
pra॒jā-mpa॒śūn. yaja̭mānasya॒ śama̭yito॒ryarhi̭ pa॒śumā prī̭ta॒muda̭ñca॒-nnaya̭nti॒ tarhi॒ tasya̭ paśu॒śrapa̭ṇagṃ hare॒-ttenai॒vaina̭-mbhā॒gina̭-ṅkaroti॒ yaja̭māno॒ vā ā̭hava॒nīyo॒ yaja̭mānaṃ॒-vā~ e॒tadvi ka̭rṣante॒ yadā̭hava॒nīyā᳚-tpaśu॒śrapa̭ṇa॒gṃ॒ hara̭nti॒ sa vai॒va syānni̭rma॒nthyaṃ̭-vā~ kuryā॒-dyaja̭mānasya sātma॒tvāya॒ yadi̭ pa॒śora̭va॒dāna॒-nnaśye॒dājya̭sya pratyā॒khyāya॒mava̭ dye॒-thsaiva tataḥ॒ prāya̭ścitti॒rye pa॒śuṃ-vi~̭mathnī॒ran. yastān kā॒maye॒tā ''rti॒mārcchḙyu॒riti̭ ku॒vida॒ṅgeti॒ namo̭ vṛktivatya॒rcā-''gnī᳚ddhre juhuyā॒nnamo̭ vṛktime॒vaiṣāṃ᳚-vṛ~ṅkte tā॒jagārti॒mārccha̭nti || 10 ||
(bhū॒tvā - tataḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 3)
pra॒jāpa̭te॒rjāya̭mānāḥ pra॒jā jā॒tāśca॒ yā i॒māḥ | tasmai॒ prati॒ pra vḙdayaciki॒tvāgṃ anṷ manyatām || i॒ma-mpa॒śu-mpa̭śupate te a॒dya ba॒ddhnāmya̭gne sukṛ॒tasya॒ maddhye᳚ | anṷ manyasva su॒yajā̭ yajāma॒ juṣṭa̭-nde॒vānā̭mi॒dama̭stu ha॒vyam || pra॒jā॒nantaḥ॒ prati̭gṛhṇanti॒ pūrve᳚ prā॒ṇamaṅge᳚bhyaḥ॒ paryā॒cara̭ntam | suva॒rgaṃ-yā~̭hi pa॒thibhi̭ rdeva॒yānai॒-roṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || yeṣā॒mīśḙ [yeṣā॒mīśḙ, pa॒śu॒patiḥ̭] 11
paśu॒patiḥ̭ paśū॒nā-ñcatṷṣpadāmu॒ta ca̭ dvi॒padā᳚m | niṣkrī̭to॒-'yaṃ-ya~॒jñiya̭-mbhā॒gamḙtu rā॒yaspoṣā॒ yaja̭mānasya santu || ye ba॒ddhyamā̭na॒manṷ ba॒ddhyamā̭nā a॒bhyaikṣa̭nta॒ mana̭sā॒ cakṣṷṣā ca | a॒gnistāgṃ agre॒ pramṷmoktu de॒vaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jayā̭ saṃvi~dā॒naḥ || ya ā̭ra॒ṇyāḥ pa॒śavo̭ vi॒śvarṷ̄pā॒ virṷ̄pā॒-ssanto̭ bahu॒dhaika̭rūpāḥ | vā॒yustāgṃ agre॒ pramṷmoktu de॒vaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jayā̭ saṃvi~dā॒naḥ || pra॒mu॒ñcamā̭nā॒ [pra॒mu॒ñcamā̭nāḥ, bhuva̭nasya॒ reto̭] 12
bhuva̭nasya॒ reto̭ gā॒tu-ndha̭tta॒ yaja̭mānāya devāḥ | u॒pākṛ̭tagṃ śaśamā॒naṃ-ya~dasthā᳚jjī॒va-nde॒vānā॒mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || nānā᳚ prā॒ṇo yaja̭mānasya pa॒śunā̭ ya॒jño de॒vebhiḥ̭ sa॒ha dḙva॒yānaḥ̭ | jī॒va-nde॒vānā॒mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || ya-tpa॒śurmā॒yumakṛ॒toro̭ vā pa॒dbhirā̭ha॒te | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭so॒viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || śami̭tāra u॒peta̭na ya॒jña- [ya॒jñam, de॒vebhi̭rinvi॒tam |] 13
-nde॒vebhi̭rinvi॒tam | pāśā᳚-tpa॒śu-mpramṷñcata ba॒ndhādya॒jñapa̭ti॒-mpari̭ || adi̭tiḥ॒ pāśa॒-mpramṷmoktve॒ta-nnamaḥ̭ pa॒śubhyaḥ̭ paśu॒pata̭ye karomi || a॒rā॒tī॒yanta॒-madha̭ra-ṅkṛṇomi॒ ya-ndvi॒ṣmastasmi॒-nprati̭ muñcāmi॒ pāśa᳚m || tvāmu॒ te da̭dhire havya॒vāhagṃ̭ śṛtaṅka॒rtāra̭mu॒ta ya॒jñiya̭-ñca | agne॒ sada̭kṣa॒-ssata̭nu॒r॒hi bhū॒tvā-'tha̭ ha॒vyā jā̭tavedo juṣasva || jāta̭vedo va॒payā̭ gaccha de॒vāntvagṃ hi hotā᳚ pratha॒mo ba॒bhūtha̭ | ghṛ॒tena॒ tva-nta॒nuvo̭ vardhayasva॒ svāhā̭kṛtagṃ ha॒vira̭dantu de॒vāḥ || svāhā̭ de॒vebhyo̭ de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ || 14 ||
(īśe᳚ - pramu॒ñcamā̭nā - ya॒jñaṃ - tvagṃ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 4)
prā॒jā॒pa॒tyā vai pa॒śava॒steṣāgṃ̭ ru॒dro-'dhi̭pati॒rya-de॒tābhyā̭-mupā ka॒roti॒ tābhyā̭me॒vaina̭-mprati॒procyā-''la̭bhata ā॒tmano-'nā᳚vraskāya॒ dvābhyā̭mu॒pāka̭roti dvi॒pādyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityā upā॒kṛtya॒ pañca̭ juhoti॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vā va̭rundhemṛ॒tyave॒ vā e॒ṣa nī̭yate॒ ya-tpa॒śustaṃ-ya~da̭nvā॒rabhḙta pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyā॒nnānā᳚ prā॒ṇo yaja̭mānasya pa॒śunetyā̭ha॒ vyāvṛ̭ttyai॒ [vyāvṛ̭ttyai, ya-tpa॒śurmā॒yu-] 15
ya-tpa॒śurmā॒yu-makṛ॒teti̭ juhoti॒ śāntyai॒ śami̭tāra u॒peta॒netyā̭ha yathāya॒jure॒vaitadva॒pāyāṃ॒-vā~ ā᳚hri॒yamā̭ṇāyā-ma॒gnermedho-'pa̭ krāmati॒ tvāmu॒ te da̭dhire havya॒vāha॒miti̭ va॒pāma॒bhi jṷhotya॒gnere॒va medha॒mava̭ ru॒ndhe-'tho̭ śṛta॒tvāya̭ pu॒rastā᳚-thsvāhā kṛtayo॒ vā a॒nye de॒vā u॒pari̭ṣṭā-thsvāhākṛtayo॒-'nye svāhā̭ de॒vebhyo̭ de॒vebhya॒-ssvāhetya॒bhito̭ va॒pā-ñjṷhoti॒ tāne॒vobhayā᳚-nprīṇāti || 16 ||
(vyāvṛ̭ttyā - a॒bhito̭ va॒pāṃ - pañca̭ ca) (a. 5)
yo vā aya̭thādevataṃ-ya~॒jñamṷpa॒cara॒tyā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yo ya̭thādeva॒tanna de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhavatyāgne॒yyarcā ''gnī᳚ddhrama॒bhi mṛ̭śe-dvaiṣṇa॒vyā ha̭vi॒rdhāna̭māgne॒yyā sruco̭ vāya॒vya̭yā vāya॒vyā᳚nyaindri॒yā sado̭ yathādeva॒tame॒va ya॒jñamupa̭ carati॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhavati yu॒najmi̭ te pṛthi॒vī-ñjyoti̭ṣā sa॒ha yu॒najmi̭ vā॒yuma॒ntari̭kṣeṇa [vā॒yuma॒ntari̭kṣeṇa, te sa॒ha] 17
te sa॒ha yu॒najmi॒ vācagṃ̭ sa॒ha sūryḙṇa te yu॒najmi̭ ti॒sro vi॒pṛca॒-ssūrya̭sya te | a॒gnirde॒vatā̭ gāya॒trī chanda̭ upā॒gṃ॒śoḥ pātra̭masi॒ somo̭ de॒vatā᳚ tri॒ṣṭu-pchando᳚-'ntaryā॒masya॒ pātra̭ma॒sīndro̭ de॒vatā॒ jaga̭tī॒ chanda̭ indravāyu॒voḥ pātra̭masi॒ bṛha॒spati̭-rde॒vatā̭-'nu॒ṣṭu-pchando̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ॒ pātra̭masya॒śvinaṷ de॒vatā̭ pa॒ṅktiśchando॒-'śvinoḥ॒ pātra̭masi॒ sūryo̭ de॒vatā̭ bṛha॒tī [ ] 18
chandaḥ̭ śu॒krasya॒ pātra̭masi ca॒ndramā̭ de॒vatā̭ sa॒to bṛ̭hatī॒ chando̭ ma॒nthinaḥ॒ pātra̭masi॒ viśvḙde॒vā de॒vato॒ṣṇihā॒ chanda̭ āgraya॒ṇasya॒ pātra̭ma॒sīndro̭ de॒vatā̭ ka॒kucchanda̭ u॒kthānā॒-mpātra̭masi pṛthi॒vī de॒vatā̭ vi॒rāṭ chando᳚ dhru॒vasya॒ pātra̭masi || 19 ||
(a॒ntari̭kṣeṇa - bṛha॒tī - traya̭strigṃśacca) (a. 6)
i॒ṣṭargo॒ vā a̭ddhva॒ryuryaja̭mānasye॒ṣṭargaḥ॒ khalu॒ vai pūrvo॒-'rṣṭuḥ, kṣī̭yata āsa॒nyā᳚nmā॒ mantrā᳚-tpāhi॒ kasyā᳚ścida॒bhiśa̭styā॒ iti̭ pu॒rā prā̭taranuvā॒kājjṷhuyādā॒tmana̭ e॒va tada̭ddhva॒ryuḥ pu॒rastā॒ccharma̭ nahya॒te-'nā᳚rtyai saṃve~॒śāya̭ tvopave॒śāya̭ tvā gāyatri॒yā stri॒ṣṭubho॒ jaga̭tyā a॒bhibhū᳚tyai॒ svāhā॒ prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa-nde॒vatā̭su॒ vā e॒te prā̭ṇāpā॒nayo॒- [e॒te prā̭ṇāpā॒nayoḥ᳚, vyāya̭cchante॒] 20
-rvyāya̭cchante॒ yeṣā॒gṃ॒ somaḥ̭ samṛ॒cchatḙ saṃve~॒śāya̭ tvopave॒śāya॒ tvetyā̭ha॒ chandāgṃ̭si॒ vai saṃ̭ve~॒śa ṷpave॒śaśchando̭bhire॒vāsya॒ chandāgṃ̭si vṛṅkte॒ preti̭va॒ntyājyā̭ni bhavantya॒bhiji̭tyai ma॒rutva̭tīḥ prati॒pado॒ viji̭tyā u॒bhe bṛ̭hadrathanta॒re bha̭vata i॒yaṃ-vā~va ra̭thanta॒rama॒sau bṛ॒hadā॒bhyāme॒vaina̭ma॒ntare᳚tya॒dya vāva ra̭thanta॒ragg śvo bṛ॒hada̭dyā॒śvā de॒vaina̭ma॒ntarḙti bhū॒taṃ- [bhū॒tam, vāva ra̭thanta॒ra-] 21
-~vāva ra̭thanta॒ra-mbha̭vi॒ṣya-dbṛ॒ha-dbhū॒tāccai॒vaina̭-mbhaviṣya॒taścā॒ntarḙti॒, pari̭mitaṃ॒-vā~va ra̭thanta॒ramapa̭rimita-mbṛ॒ha-tpari̭mitāccai॒vaina॒-mapa̭rimitāccā॒-'ntarḙti viśvāmitrajamada॒gnī vasi̭ṣṭhenāspardhetā॒gṃ॒sa e॒tajja॒mada̭gni rviha॒vya̭ma paśya॒-ttena॒ vai sa vasi̭ṣṭhasyendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mavṛṅkta॒ yadvi̭ha॒vyagṃ̭ śa॒syata̭ indri॒yame॒va tadvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ yasya॒ bhūyāgṃ̭so yajñakra॒tava॒ ityā̭hu॒-ssa de॒vatā̭ vṛṅkta॒ iti॒ yadya̭gniṣṭo॒ma-ssomaḥ̭ pa॒rastā॒-thsyā-du॒kthya̭-ṅkurvīta॒ yadyu॒kthyaḥ̭ syāda̭tirā॒tra-ṅkṷrvīta yajñakra॒tubhi̭re॒vāsya̭ de॒vatā̭ vṛṅkte॒ vasī̭yā-nbhavati || 22 ||
(prā॒ṇā॒pā॒nayo᳚ - rbhū॒taṃ - ~vṛ̭ṅkte॒ - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)
ni॒grā॒bhyā᳚-sstha deva॒śruta॒ āyṷrme tarpayata prā॒ṇa-mmḙ tarpayatāpā॒na-mmḙ tarpayata vyā॒na-mmḙ tarpayata॒ cakṣṷrme tarpayata॒ śrotra̭-mme tarpayata॒ mano̭me tarpayata॒ vāca̭-mme tarpayatā॒-''tmāna̭-mme tarpaya॒tāṅgā̭ni me tarpayata pra॒jā-mmḙ tarpayata pa॒śū-nmḙ tarpayata gṛ॒hā-nmḙ tarpayata ga॒ṇā-nmḙ tarpayata sa॒rvaga̭ṇa-mmā tarpayata ta॒rpaya̭ta mā [ ] 23
ga॒ṇā me॒ mā vi tṛ̭ṣa॒nnoṣa̭dhayo॒ vai soma̭sya॒ viśo॒ viśaḥ॒ khalu॒ vai rājñaḥ॒ pradā̭torīśva॒rā ai॒ndra-ssomo-'vī̭vṛdhaṃ-vo~॒ mana̭sā sujātā॒ ṛta̭prajātā॒ bhaga॒ idvaḥ̭ syāma | indrḙṇa de॒vīrvī॒rudhaḥ̭ saṃvi~dā॒nā anṷ manyantā॒gṃ॒ sava̭nāya॒ soma॒mityā॒hauṣa̭dhībhya e॒vaina॒gg॒ svāyai̭ vi॒śa-ssvāyai̭ de॒vatā̭yai ni॒ryācyā॒bhi ṣṷṇoti॒ yo vai soma̭syābhiṣū॒yamā̭ṇasya [soma̭syābhiṣū॒yamā̭ṇasya, pra॒tha॒mo-'gṃ̭śu-] 24
pratha॒mo-'gṃ̭śu-sskanda̭ti॒ sa ī᳚śva॒ra i̭ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūn. yaja̭mānasya॒ nirha̭nto॒stama॒bhi ma̭ntraye॒tā-'' mā᳚-'skānthsa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇendri॒ya-mmḙ vī॒rya̭-mmā niva̭rdhī॒rityā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚sta indri॒yasya̭ vī॒ya̭rsya pra॒jāyai̭ paśū॒nāmani̭rghātāya dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒mañca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ || 25 ||
(ta॒rpaya̭ta mā - 'bhiṣū॒yamā̭ṇasya॒ - yaśca॒ - daśa̭ ca) (a. 8)
yo vai de॒vā-ndḙvayaśa॒senā॒rpaya̭ti manu॒ṣyā᳚-nmanuṣyayaśa॒sena̭ devayaśa॒syḙva de॒veṣu॒ bhava̭ti manuṣyayaśa॒sī ma̭nu॒ṣyḙṣu॒ yā-nprā॒cīna̭-māgraya॒ṇā-dgrahā᳚-ngṛhṇī॒yā-ttānṷpā॒gṃ॒śu gṛ̭hṇīyā॒dyānū॒rdhvāgstānṷpabdi॒mato̭ de॒vāne॒va taddḙvayaśa॒senā᳚rpayati manu॒ṣyā᳚-nmanuṣyayaśa॒sena̭ devayaśa॒syḙva de॒veṣṷ bhavati manuṣyayaśa॒sī ma̭nu॒ṣye᳚ṣva॒gniḥ prā̭tassava॒ne pā᳚tva॒smān. vai᳚śvāna॒ro ma̭hi॒nā vi॒śvaśa̭mbhūḥ | sa naḥ̭ pāva॒ko dravi̭ṇa-ndadhā॒- [dravi̭ṇa-ndadhātu, āyṷṣmanta-] 26
-tvāyṷṣmanta-ssa॒habha̭kṣā-ssyāma || viśvḙ de॒vā ma॒ruta॒ indro̭ a॒smāna॒smi-ndvi॒tīye॒ sava̭ne॒ na ja̭hyuḥ | āyṷṣmantaḥ pri॒yamḙṣāṃ॒-va~da̭nto va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || i॒da-ntṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na-ṅkavī॒nāmṛ॒tena॒ ye ca̭ma॒samaira̭yanta | te saṷdhanva॒nā-ssuva̭rānaśā॒nā-ssvi̭ṣṭi-nno a॒bhi vasī̭yo nayantu || ā॒yata̭navatī॒rvā a॒nyā āhṷtayo hū॒yantḙ-'nāyata॒nā a॒nyā yā ā̭ghā॒rava̭tī॒stā ā॒yatana̭vatī॒ryā- [ā॒yatana̭vatī॒ryāḥ, sau॒myāstā] 27
-ssau॒myāstā a̭nāyata॒nā ai᳚ndravāya॒va-mā॒dāyā̭-''ghā॒ramā ghā̭rayedaddhva॒ro ya॒jño̭-'yama̭stu devā॒ oṣa̭dhībhyaḥ pa॒śavḙ no॒ janā̭ya॒ viśva̭smai bhū॒tāyā᳚-'ddhva॒ro̭-'si॒ sa pi̭nvasva ghṛ॒tava̭ddeva so॒meti̭ sau॒myā e॒va tadāhṷtīrā॒yata̭navatīḥ karotyā॒yata̭navā-nbhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va ghṛ॒tena॒ vyṷnatti॒ te vyṷtte upajīva॒nīyḙ bhavata upajīva॒nīyo̭ bhavati॒ [bhavati, ya e॒vaṃ-ve~dai॒ṣa] 28
ya e॒vaṃ-ve~dai॒ṣa tḙ rudrabhā॒go ya-nni॒rayā̭cathā॒sta-ñjṷṣasva vi॒dergaṷpa॒tyagṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim || manuḥ̭ pu॒trebhyo̭ dā॒yaṃ-vya~̭bhaja॒-thsa nābhā॒nedi̭ṣṭha-mbrahma॒caryaṃ॒-va~sa̭nta॒-nnira̭bhaja॒-thsa ā-'ga̭ccha॒-thso᳚-'bravī-tka॒thā mā॒ nira̭bhā॒giti॒ na tvā॒ nira̭bhākṣa॒mitya̭-bravī॒daṅgi̭rasa i॒me sa॒tramā̭sate॒ te [sa॒tramā̭sate॒ te, su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-nna] 29
sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prajā̭nanti॒ tebhya̭ i॒da-mbrāhma̭ṇa-mbrūhi॒ te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒ ya ḙṣā-mpa॒śava॒stāgstḙ dāsya॒ntīti॒ tade᳚bhyo-'bravī॒-tte sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒ ya ḙṣā-mpa॒śava॒ āsa॒-ntāna̭smā adadu॒sta-mpa॒śubhi॒ścara̭ntaṃ-ya~jñavā॒stau ru॒dra ā-'ga̭ccha॒-thso᳚-'bravī॒nmama॒ vā i॒me pa॒śava॒ ityadu॒rvai - [ ] 30
mahya̭mi॒mānitya̭bravī॒nna vai tasya॒ ta ī̭śata॒ itya̭bravī॒-dya-dya̭jñavā॒stau hīya̭te॒ mama॒ vai taditi॒ tasmā᳚-dyajñavā॒stu nābhya॒vetya॒gṃ॒ so᳚-'bravī-dya॒jñe mā ''bha॒jātha̭ te pa॒śū-nnābhi magg̭sya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta-mma॒nthinaḥ̭ sagg srā॒vama̭juho॒-ttato॒ vai tasya̭ ru॒draḥ pa॒śū-nnābhya̭manyata॒ yatrai॒ta me॒vaṃ-vi~॒dvā-nma॒nthinaḥ̭ sagg srā॒va-ñju॒hoti॒ na tatra̭ ru॒draḥ pa॒śūna॒bhi ma̭nyate || 31 ||
(da॒dhā॒tvā॒ - yata̭navatī॒ryā - ṷpajīva॒nīyo̭ bhavati॒ - te-' - du॒rvai - yatrai॒ta - mekā̭daśa ca) (a. 9)
juṣṭo̭ vā॒co bhṷ̄yāsa॒-ñjuṣṭo̭ vā॒caspata̭ye॒ devi̭ vāk | yadvā॒co madhṷma॒-ttasmi̭-nmā dhā॒-ssvāhā॒ sara̭svatyai || ṛ॒cā stoma॒gṃ॒ sama̭rdhaya gāya॒treṇa̭ rathanta॒ram | bṛ॒ha-dgā̭ya॒trava̭rtani ||yaste᳚ dra॒phsa-sskanda̭ti॒ yastḙ a॒gṃ॒śurbā॒hucyṷto dhi॒ṣaṇa̭yoru॒pasthā᳚t | a॒ddhva॒ryorvā॒ pari॒ yastḙ pa॒vitrā॒-thsvāhā̭kṛta॒mindrā̭ya॒ ta-ñjṷhomi || yo dra॒phso a॒gṃ॒śuḥ pa̭ti॒taḥ pṛ̭thi॒vyā-mpa̭rivā॒pā- [pṛ̭thi॒vyā-mpa̭rivā॒pāt, pu॒ro॒ḍāśā᳚-tkara॒mbhāt |] 32
-tpṷro॒ḍāśā᳚-tkara॒mbhāt | dhā॒nā॒so॒mānma॒nthina̭ indra śu॒krā-thsvāhā̭kṛta॒mindrā̭ya॒ ta-ñjṷhomi || yaste᳚ dra॒phso madhṷmāgṃ indri॒yāvā॒n-thsvāhā̭kṛtaḥ॒ puna̭ra॒pyeti̭ de॒vān | di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣā॒-thsvāhā̭ kṛta॒mindrā̭ya॒ ta-ñjṷhomi || a॒ddhva॒ryurvā ṛ॒tvijā᳚-mpratha॒mo yṷjyate॒ tena॒ stomo̭ yokta॒vya̭ ityā̭hu॒rvāga̭gre॒gā agra̭ etvṛju॒gā de॒vebhyo॒ yaśo॒ mayi॒ dadha̭tī prā॒ṇā-npa॒śuṣṷ pra॒jā-mmayi̭ [ ] 33
ca॒ yaja̭māne॒ cetyā̭ha॒ vāca̭me॒va tadya̭jñamu॒khe yṷnakti॒ vāstu॒ vā e॒tadya॒jñasya̭ kriyate॒ yadgrahā᳚-ngṛhī॒tvā ba̭hiṣpavamā॒nagṃ sarpa̭nti॒parā᳚ñco॒ hi yanti॒ parā̭cībhi-sstu॒vatḙ vaiṣṇa॒vyarcā puna॒retyopa̭ tiṣṭhate ya॒jño vai viṣṇṷ rya॒jñame॒vāka॒rviṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭ yaccha sahantya | pra te॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭-nduhrate॒ akṣi̭ta॒mityā̭ha॒ yade॒vāsya॒ śayā̭nasyopa॒śuṣya̭ti॒ tade॒vāsyai॒tenā ''pyā̭yayati || 34 ||
(pa॒ri॒vā॒pāt - pra॒jā-mmayi̭ - duhrate॒ - catṷrdaśa ca) (a. 10)
a॒gninā̭ ra॒yima̭śñava॒-tpoṣa̭me॒va di॒vedi̭ve | ya॒śasaṃ̭-vī~॒rava̭ttamam || gomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jño nṛ॒vathsa̭khā॒ sada॒mida̭pramṛ॒ṣyaḥ | iḍā̭vāgṃ e॒ṣo a̭sura pra॒jāvā᳚-ndī॒rgho ra॒yiḥ pṛ̭thubu॒dhna-ssa॒bhāvāṋ || āpyā̭yasva॒, sante᳚ || i॒ha tvaṣṭā̭ramagri॒yaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒mupa̭ hvaye | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ || tanna̭stu॒rīpa॒madha̭ poṣayi॒tnu deva̭ tvaṣṭa॒rvi ra̭rā॒ṇa-ssya̭sva | yato̭ vī॒raḥ [yato̭ vī॒raḥ, ka॒rma॒ṇyaḥ̭ su॒dakṣo̭] 35
ka̭rma॒ṇyaḥ̭ su॒dakṣo̭ yu॒ktagrā̭vā॒ jāya̭te de॒vakā̭maḥ ||śi॒vastva̭ṣṭari॒hā-'' ga̭hi vi॒bhuḥ poṣa̭ u॒tatmanā᳚ | ya॒jñeya̭jñe na॒ uda̭va || pi॒śaṅga̭rūpa-ssu॒bharo̭ vayo॒dhā-śśru॒ṣṭī vī॒ro jā̭yate de॒vakā̭maḥ | pra॒jā-ntvaṣṭā॒ viṣya̭tu॒ nābhi̭ma॒sme athā̭ de॒vānā॒mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || praṇo̭de॒ vyā, no̭ di॒vaḥ || pī॒pi॒vāgṃ sa॒gṃ॒ sara̭svata॒-sstanaṃ॒-yo~ vi॒śvada̭rśataḥ | dhukṣī॒mahi̭ pra॒jāmiṣa᳚m || 36 ||
ye tḙ sarasva ū॒rmayo॒ madhṷmanto ghṛta॒ścutaḥ̭ | teṣā᳚-nte su॒mnamī̭mahe || yasya̭ vra॒ta-mpa॒śavo॒ yanti॒ sarve॒ yasya̭ vra॒tamṷpa॒tiṣṭha̭nta॒ āpaḥ̭ | yasya̭ vra॒te pṷṣṭi॒pati॒rnivi̭ṣṭa॒stagṃ sara̭svanta॒mava̭se huvema || di॒vyagṃ sṷpa॒rṇaṃ-va~̭ya॒sa-mbṛ॒hanta̭ma॒pā-ṅgarbhaṃ̭-vṛ~ṣa॒bhamoṣa̭dhīnām | a॒bhī॒pa॒to vṛ॒ṣṭyā ta॒rpaya̭nta॒-ntagṃ sara̭svanta॒mava̭se huvema || sinī̭vāli॒ pṛthṷṣṭuke॒ yā de॒vānā॒masi॒ svasā᳚ | ju॒ṣasva̭ ha॒vya- [ha॒vyam, āhṷta-mpra॒jā-ndḙvi] 37
-māhṷta-mpra॒jā-ndḙvi didiḍḍhi naḥ || yā sṷpā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒ri-ssu॒ṣūmā̭ bahu॒sūva̭rī | tasyai̭ vi॒śpatni̭yai ha॒vi-ssi̭nīvā॒lyai jṷhotana || indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒sparī, ndra॒-nnaraḥ̭ || asi̭tavarṇā॒ hara̭ya-ssupa॒rṇā miho॒ vasā̭nā॒ diva॒mu-tpa̭tanti || ta ā-'va̭vṛtra॒n-thsada̭nāni kṛ॒tvā-''di-tpṛ̭thi॒vī ghṛ॒tairvyṷdyate || hira̭ṇyakeśo॒ raja̭so visā॒re-'hi॒rdhuni॒rvāta̭ iva॒ dhrajī̭mān | śuci̭bhrājā u॒ṣaso॒ [u॒ṣasaḥ̭, navḙdā॒ yaśa̭svatī-] 38
navḙdā॒ yaśa̭svatī-rapa॒syuvo॒ na sa॒tyāḥ || ā tḙ supa॒rṇā a̭minanta॒ evaiḥ᳚ kṛ॒ṣṇo no̭nāva vṛṣa॒bho yadī॒dam | śi॒vābhi॒rna smaya̭mānābhi॒rā-'gā॒-tpata̭nti॒ mihaḥ̭ sta॒naya̭ntya॒bhrā || vā॒śreva̭ vi॒dyunmi̭māti va॒thsa-nna mā॒tā si̭ṣakti | yadḙṣāṃ-vṛ~॒ṣṭirasa̭rji || parva̭taści॒nmahi̭ vṛ॒ddho bi̭bhāya di॒vaści॒-thsānṷ rejata sva॒ne vaḥ̭ | ya-tkrīḍa̭tha maruta [marutaḥ, ṛ॒ṣṭi॒manta॒] 39
ṛṣṭi॒manta॒ āpa̭ iva sa॒ddhriya̭ñco dhavaddhve || a॒bhi kra̭nda sta॒naya॒ garbha॒mā dhā̭ uda॒nvatā॒ pari̭ dīyā॒ rathḙna | dṛti॒gṃ॒ su ka̭rṣa॒ viṣi̭ta॒-nnya̭ñcagṃ sa॒mā bha̭vantū॒dvatā̭ nipā॒dāḥ || tva-ntyā ci॒dacyu॒tā-'gnḙ pa॒śurna yava̭se | dhāmā̭ ha॒ ya-ttḙ ajara॒ vanā̭ vṛ॒ścanti॒ śikva̭saḥ || agne॒ bhūrī̭ṇi॒ tava̭ jātavedo॒ deva̭ svadhāvo॒-'mṛta̭sya॒ dhāma̭ | yāśca̭ [ ] 40
mā॒yā mā॒yināṃ᳚-vi~śvaminva॒ tve pū॒rvī-ssa̭nda॒dhuḥ pṛ̭ṣṭabandho || di॒vo no̭ vṛ॒ṣṭi-mma̭ruto rarīddhva॒-mprapi̭nvata॒ vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ dhārāḥ᳚ | a॒rvāṃe॒tena̭ stanayi॒tnunehya॒po ni̭ṣi॒ñcannasṷraḥ pi॒tā naḥ̭ || pinva̭ntya॒po ma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ॒ payo̭ ghṛ॒tava̭dvi॒dathe᳚ṣvā॒ bhuvaḥ̭ | atya॒-nna mi॒he vi na̭yanti vā॒jina॒muthsa̭-nduhanti sta॒naya̭nta॒makṣi̭tam || u॒da॒pruto̭ maruta॒stāgṃ i̭yarta॒ vṛṣṭiṃ॒- [vṛṣṭi᳚m, ye viśvḙ] 41
-~ye viśvḙ ma॒ruto̭ ju॒nanti̭ | krośā̭ti॒ gardā̭ ka॒nyḙva tu॒nnā perṷ-ntuñjā॒nā patyḙva jā॒yā || ghṛ॒tena॒ dyāvā̭pṛthi॒vī madhṷnā॒ samṷkṣata॒ paya̭svatīḥ kṛṇa॒tā-''pa॒ oṣa̭dhīḥ | ūrja̭-ñca॒ tatra̭ suma॒ti-ñca̭ pinvatha॒ yatrā̭ naro maruta-ssi॒ñcathā॒ madhṷ || udu॒tyam, ci॒tram || au॒rva॒-bhṛ॒gu॒vacchuci̭mapnavāna॒vadā hṷve | a॒gnigṃ sa̭mu॒dravā̭sasam || ā sa॒vagṃ sa̭vi॒turya̭thā॒ bhaga̭sye va bhu॒jigṃ hṷve | a॒gnigṃ sa̭mu॒dravā̭sasam || hu॒ve vāta̭svana-ṅka॒vi-mpa॒rjanya̭krandya॒gṃ॒ sahaḥ̭ | a॒gnigṃ sa̭mu॒dravā̭sasam || 42 ||
(vī॒ra - iṣagṃ̭ - ha॒vya - mu॒ṣaso̭ - maruta - śca॒ - vṛṣṭiṃ॒ - bhaga̭sya॒ - dvāda̭śa ca) (a. 11)
(pra॒jāpa̭tirakāmayatai॒ - ṣa tḙ gāya॒tro - ya॒jñaṃ-vai~ - pra॒jāpa̭te॒rjāya̭mānāḥ - prājāpa॒tyā - yo vā aya̭thādevata - mi॒ṣṭargo̭ - nigrā॒bhyā᳚-sstha॒ - yo vai de॒vā - ñjuṣṭo॒ - 'gninā̭ ra॒yi - mekā̭daśa )
(pra॒jāpa̭tirakāmayata - pra॒jāpa̭te॒rjāya̭mānā॒ - vyāya̭cchante॒ - mahya̭mi॒mā - nmā॒yā mā॒yinā॒n - dvica̭tvārigṃśat)
(pra॒jāpa̭tirakāmayatā॒, a॒gnigṃ sa̭mu॒dravā̭sasaṃ )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे प्रथमः प्रश्नः - न्यूनकर्माभिधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
प्र॒जाप॑तिरकामयत प्र॒जा-स्सृ॑जे॒येति॒ स तपो॑-ऽतप्यत॒ स स॒र्पान॑सृजत॒ सो॑-ऽकामयत प्र॒जा-स्सृ॑जे॒येति॒ सद्वि॒तीय॑मतप्यत॒ स वयाग्॑स्य सृजत॒ सो॑-ऽकामयत प्र॒जा-स्सृ॑जे॒येति॒ स तृ॒तीय॑मतप्यत॒ स ए॒त-न्दी᳚क्षितवा॒द-म॑पश्य॒-त्तम॑वद॒-त्ततो॒ वै स प्र॒जा अ॑सृजत॒ य-त्तप॑स्त॒प्त्वा दी᳚क्षितवा॒दं-वँद॑ति प्र॒जा ए॒व तद्यज॑मान- [तद्यज॑मानः, सृ॒ज॒ते॒ यद्वै] 1
-स्सृजते॒ यद्वै दी᳚क्षि॒तो॑-ऽमे॒द्ध्य-म्पश्य॒त्यपा᳚स्माद्दी॒क्षाक्रा॑मति॒ नील॑मस्य॒ हरो॒ व्ये᳚त्यब॑द्ध॒-म्मनो॑ द॒रिद्र॒-ञ्चक्षु॒-स्सूर्यो॒ ज्योति॑षा॒ग्॒श्रेष्ठो॒ दीक्षे॒ मा मा॑हासी॒रित्या॑ह॒ नास्मा᳚द्दी॒क्षा-ऽप॑क्रामति॒ नास्य॒ नील॒-न्न हरो॒ व्ये॑ति॒ यद्वै दी᳚क्षि॒तम॑भि॒वर्ष॑तिदि॒व्या आपो-ऽशा᳚न्ता॒ ओजो॒ बल॑-न्दी॒क्षा- [बल॑-न्दी॒क्षाम्, तपो᳚-ऽस्य॒-] 2
-न्तपो᳚-ऽस्य॒-निर्घ्न॑न्त्युन्द॒ती-र्बल॑-न्ध॒त्तौजो॑ धत्त॒ बल॑-न्धत्त॒ मा मे॑ दी॒क्षा-म्मा तपो॒निर्व॑धि॒ष्टेत्या॑है॒ तदे॒व सर्व॑मा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ नास्यौजो॒ बल॒-न्न दी॒क्षा-न्न तपो॒निर्घ्न॑न्त्य॒ग्निर्वै दी᳚क्षि॒तस्य॑ दे॒वता॒ सो᳚-ऽस्मादे॒तर्हि॑ति॒र इ॑व॒ यर्हि॒ याति॒ तमी᳚श्व॒रग्ं रक्षाग्ं॑सि॒ हन्तो᳚- [हन्तोः᳚, भ॒द्राद॒भि-] 3
-र्भ॒द्राद॒भि-श्रेयः॒ प्रेहि॒बृह॒स्पतिः॑ पुर ए॒ता ते॑ अ॒स्त्वित्या॑ह॒ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒स्तमे॒वान्वा र॑भते॒ स ए॑न॒ग्ं॒ स-म्पा॑रय॒त्ये दम॑गन्म देव॒यज॑न-म्पृथि॒व्या इत्या॑ह देव॒यज॑न॒ग्ग्॒ ह्ये॑ष पृ॑थि॒व्या आ॒गच्छ॑ति॒ यो यज॑ते॒ विश्वे॑ दे॒वा यदजु॑षन्त॒ पूर्व॒ इत्या॑ह॒ विश्वे॒ ह्ये॑तद्दे॒वा जो॒षय॑न्ते॒ यद्ब्रा᳚ह्म॒णा ऋ॑ख्सा॒माभ्यां॒-यँजु॑षा स॒न्तर॑न्त॒ इत्या॑हर्ख्सा॒माभ्या॒ग्॒ ह्ये॑ष यजु॑षा स॒न्तर॑ति॒ यो यज॑ते रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा-म॑दे॒मेत्या॑-हा॒-ऽशिष॑मे॒वै तामा शा᳚स्ते ॥ 4 ॥
(यज॑मानो - दी॒क्षाग्ं - हन्तो᳚ - र्ब्राह्म॒णा -श्चतु॑र्विग्ंशतिश्च) (अ. 1)
ए॒ष ते॑ गाय॒त्रो भा॒ग इति॑ मे॒ सोमा॑य ब्रूतादे॒ष ते॒ त्रैष्टु॑भो॒ जाग॑तो भा॒ग इति॑ मे॒ सोमा॑य ब्रूताच्छन्दो॒माना॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य-ङ्ग॒च्छेति॑ मे॒ सोमा॑य ब्रूता॒-द्यो वै सोम॒ग्ं॒ राजा॑न॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्यं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयि॒त्वा क्री॒णाति॒ गच्छ॑ति॒ स्वाना॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य॒-ञ्छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वै सोम॑स्य॒ राज्ञ॒-स्साम्रा᳚ज्यो लो॒कः पु॒रस्ता॒-थ्सोम॑स्य क्र॒यादे॒वम॒भि म॑न्त्रयेत॒ साम्रा᳚ज्यमे॒वै- [साम्रा᳚ज्यमे॒व, ए॒नं॒-लोँ॒क-ङ्ग॑मयि॒त्वा] 5
नं॑-लोँ॒क-ङ्ग॑मयि॒त्वा क्री॑णाति॒ गच्छ॑ति॒ स्वाना॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्यं॒-योँ वै ता॑नून॒प्त्रस्य॑ प्रति॒ष्ठां-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ न प्रा॒श्ञन्ति॒ न जु॑ह्व॒त्यथ॒ क्व॑ तानून॒प्त्र-म्प्रति॑ तिष्ठ॒तीति॑ प्र॒जाप॑तौ॒ मन॒सीति॑ ब्रूया॒-त्त्रिरव॑ जिघ्रे-त्प्र॒जाप॑तौ त्वा॒ मन॑सि जुहो॒मीत्ये॒षा वै ता॑नून॒प्त्रस्य॑ प्रति॒ष्ठा य ए॒वं-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यो [प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यः, वा अ॑द्ध्व॒र्योः] 6
वा अ॑द्ध्व॒र्योः प्र॑ति॒ष्ठां-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यतो॒ मन्ये॒तान॑भिक्रम्य होष्या॒मीति॒ त-त्तिष्ठ॒न्ना श्रा॑वयेदे॒षा वा अ॑द्ध्व॒र्योः प्र॑ति॒ष्ठा य ए॒वं-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यद॑भि॒क्रम्य॑ जुहु॒या-त्प्र॑ति॒ष्ठाया॑ इया॒-त्तस्मा᳚-थ्समा॒नत्र॒ तिष्ठ॑ता होत॒व्य॑-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ यो वा अ॑द्ध्व॒र्यो-स्स्वं-वेँद॒ स्ववा॑ने॒व भ॑वति॒ स्रुग्वा अ॑स्य॒ स्वं-वाँ॑य॒व्य॑मस्य॒ [वा॑य॒व्य॑मस्य, स्व-ञ्च॑म॒सो᳚-ऽस्य॒] 7
स्व-ञ्च॑म॒सो᳚-ऽस्य॒ स्वं-यँद्वा॑य॒व्यं॑-वाँ चम॒सं-वाँ-ऽन॑न्वारभ्या-ऽऽश्रा॒वये॒-थ्स्वादि॑या॒-त्तस्मा॑ दन्वा॒रभ्या॒ ऽऽश्राव्य॒ग्ग्॒ स्वादे॒व नैति॒ यो वै सोम॒म- प्र॑तिष्ठाप्य स्तो॒त्र-मु॑पाक॒रोत्य प्र॑तिष्ठित॒-स्सोमो॒ भव॒त्यप्र॑तिष्ठित॒-स्स्तोमो- ऽप्र॑तिष्ठिता-न्यु॒क्थान्यप्र॑तिष्ठितो॒ यज॑मा॒नो ऽप्र॑तिष्ठितो ऽध्व॒र्युर्वा॑ य॒व्यं॑-वैँ सोम॑स्य प्रति॒ष्ठा च॑म॒सो᳚-ऽस्य प्रति॒ष्ठा सोम॒-स्स्तोम॑स्य॒ स्तोम॑ उ॒क्थाना॒-ङ्ग्रहं॑-वाँ गृही॒त्वा च॑म॒सं-वोँ॒न्नीय॑ स्तो॒त्रमु॒पा कु॑र्या॒-त्प्रत्ये॒व सोमग्ग्॑ स्था॒पय॑ति॒ प्रति॒स्तोम॒-म्प्रत्यु॒क्थानि॒ प्रति॒ यज॑मान॒स्तिष्ठ॑ति॒ प्रत्य॑द्ध्व॒र्युः ॥ 8 ॥
(ए॒व - ति॑ष्ठति॒ यो - वा॑य॒व्य॑मस्य॒ - ग्रहं॒-वैँ - का॒न्न - विग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 2)
य॒ज्ञं-वाँ ए॒त-थ्स-म्भ॑रन्ति॒ य-थ्सो॑म॒क्रय॑ण्यै प॒दं-यँ॑ज्ञमु॒खग्ं ह॑वि॒र्धाने॒ यर्हि॑ हवि॒र्धाने॒ प्राची᳚ प्रव॒र्तये॑यु॒स्तर्हि॒ तेनाक्ष॒मुपा᳚-ञ्ज्या-द्यज्ञमु॒ख ए॒व य॒ज्ञमनु॒ सन्त॑नोति॒ प्राञ्च॑म॒ग्नि-म्प्र ह॑र॒न्त्यु-त्पत्नी॒मा न॑य॒न्त्यन्वनाग्ं॑सि॒ प्र व॑र्तय॒न्त्यथ॒ वा अ॑स्यै॒ष धिष्णि॑यो हीयते॒ सो-ऽनु॑ ध्यायति॒ स ई᳚श्व॒रो रु॒द्रो भू॒त्वा [ ] 9
प्र॒जा-म्प॒शून्. यज॑मानस्य॒ शम॑यितो॒र्यर्हि॑ प॒शुमा प्री॑त॒मुद॑ञ्च॒-न्नय॑न्ति॒ तर्हि॒ तस्य॑ पशु॒श्रप॑णग्ं हरे॒-त्तेनै॒वैन॑-म्भा॒गिन॑-ङ्करोति॒ यज॑मानो॒ वा आ॑हव॒नीयो॒ यज॑मानं॒-वाँ ए॒तद्वि क॑र्षन्ते॒ यदा॑हव॒नीया᳚-त्पशु॒श्रप॑ण॒ग्ं॒ हर॑न्ति॒ स वै॒व स्यान्नि॑र्म॒न्थ्यं॑-वाँ कुर्या॒-द्यज॑मानस्य सात्म॒त्वाय॒ यदि॑ प॒शोर॑व॒दान॒-न्नश्ये॒दाज्य॑स्य प्रत्या॒ख्याय॒मव॑ द्ये॒-थ्सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्ति॒र्ये प॒शुं-विँ॑मथ्नी॒रन्. यस्तान् का॒मये॒ता ऽऽर्ति॒मार्च्छे॑यु॒रिति॑ कु॒विद॒ङ्गेति॒ नमो॑ वृक्तिवत्य॒र्चा-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे जुहुया॒न्नमो॑ वृक्तिमे॒वैषां᳚-वृँङ्क्ते ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॑न्ति ॥ 10 ॥
(भू॒त्वा - ततः॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च) (अ. 3)
प्र॒जाप॑ते॒र्जाय॑मानाः प्र॒जा जा॒ताश्च॒ या इ॒माः । तस्मै॒ प्रति॒ प्र वे॑दयचिकि॒त्वाग्ं अनु॑ मन्यताम् ॥ इ॒म-म्प॒शु-म्प॑शुपते ते अ॒द्य ब॒द्ध्नाम्य॑ग्ने सुकृ॒तस्य॒ मद्ध्ये᳚ । अनु॑ मन्यस्व सु॒यजा॑ यजाम॒ जुष्ट॑-न्दे॒वाना॑मि॒दम॑स्तु ह॒व्यम् ॥ प्र॒जा॒नन्तः॒ प्रति॑गृह्णन्ति॒ पूर्वे᳚ प्रा॒णमङ्गे᳚भ्यः॒ पर्या॒चर॑न्तम् । सुव॒र्गं-याँ॑हि प॒थिभि॑ र्देव॒यानै॒-रोष॑धीषु॒ प्रति॑तिष्ठा॒ शरी॑रैः ॥ येषा॒मीशे॑ [येषा॒मीशे॑, प॒शु॒पतिः॑] 11
पशु॒पतिः॑ पशू॒ना-ञ्चतु॑ष्पदामु॒त च॑ द्वि॒पदा᳚म् । निष्क्री॑तो॒-ऽयं-यँ॒ज्ञिय॑-म्भा॒गमे॑तु रा॒यस्पोषा॒ यज॑मानस्य सन्तु ॥ ये ब॒द्ध्यमा॑न॒मनु॑ ब॒द्ध्यमा॑ना अ॒भ्यैक्ष॑न्त॒ मन॑सा॒ चक्षु॑षा च । अ॒ग्निस्ताग्ं अग्रे॒ प्रमु॑मोक्तु दे॒वः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया॑ संविँदा॒नः ॥ य आ॑र॒ण्याः प॒शवो॑ वि॒श्वरू॑पा॒ विरू॑पा॒-स्सन्तो॑ बहु॒धैक॑रूपाः । वा॒युस्ताग्ं अग्रे॒ प्रमु॑मोक्तु दे॒वः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया॑ संविँदा॒नः ॥ प्र॒मु॒ञ्चमा॑ना॒ [प्र॒मु॒ञ्चमा॑नाः, भुव॑नस्य॒ रेतो॑] 12
भुव॑नस्य॒ रेतो॑ गा॒तु-न्ध॑त्त॒ यज॑मानाय देवाः । उ॒पाकृ॑तग्ं शशमा॒नं-यँदस्था᳚ज्जी॒व-न्दे॒वाना॒मप्ये॑तु॒ पाथः॑ ॥ नाना᳚ प्रा॒णो यज॑मानस्य प॒शुना॑ य॒ज्ञो दे॒वेभिः॑ स॒ह दे॑व॒यानः॑ । जी॒व-न्दे॒वाना॒मप्ये॑तु॒ पाथः॑ स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ॥ य-त्प॒शुर्मा॒युमकृ॒तोरो॑ वा प॒द्भिरा॑ह॒ते । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सो॒विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ शमि॑तार उ॒पेत॑न य॒ज्ञ- [य॒ज्ञम्, दे॒वेभि॑रिन्वि॒तम् ।] 13
-न्दे॒वेभि॑रिन्वि॒तम् । पाशा᳚-त्प॒शु-म्प्रमु॑ञ्चत ब॒न्धाद्य॒ज्ञप॑ति॒-म्परि॑ ॥ अदि॑तिः॒ पाश॒-म्प्रमु॑मोक्त्वे॒त-न्नमः॑ प॒शुभ्यः॑ पशु॒पत॑ये करोमि ॥ अ॒रा॒ती॒यन्त॒-मध॑र-ङ्कृणोमि॒ य-न्द्वि॒ष्मस्तस्मि॒-न्प्रति॑ मुञ्चामि॒ पाश᳚म् ॥ त्वामु॒ ते द॑धिरे हव्य॒वाहग्ं॑ शृतङ्क॒र्तार॑मु॒त य॒ज्ञिय॑-ञ्च । अग्ने॒ सद॑क्ष॒-स्सत॑नु॒र्॒हि भू॒त्वा-ऽथ॑ ह॒व्या जा॑तवेदो जुषस्व ॥ जात॑वेदो व॒पया॑ गच्छ दे॒वान्त्वग्ं हि होता᳚ प्रथ॒मो ब॒भूथ॑ । घृ॒तेन॒ त्व-न्त॒नुवो॑ वर्धयस्व॒ स्वाहा॑कृतग्ं ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः ॥ स्वाहा॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ॥ 14 ॥
(ईशे᳚ - प्रमु॒ञ्चमा॑ना - य॒ज्ञं - त्वग्ं - षोड॑श च) (अ. 4)
प्रा॒जा॒प॒त्या वै प॒शव॒स्तेषाग्ं॑ रु॒द्रो-ऽधि॑पति॒र्य-दे॒ताभ्या॑-मुपा क॒रोति॒ ताभ्या॑मे॒वैन॑-म्प्रति॒प्रोच्या-ऽऽल॑भत आ॒त्मनो-ऽना᳚व्रस्काय॒ द्वाभ्या॑मु॒पाक॑रोति द्वि॒पाद्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्या उपा॒कृत्य॒ पञ्च॑ जुहोति॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ प॒शूने॒वा व॑रुन्धेमृ॒त्यवे॒ वा ए॒ष नी॑यते॒ य-त्प॒शुस्तं-यँद॑न्वा॒रभे॑त प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्या॒न्नाना᳚ प्रा॒णो यज॑मानस्य प॒शुनेत्या॑ह॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ [व्यावृ॑त्त्यै, य-त्प॒शुर्मा॒यु-] 15
य-त्प॒शुर्मा॒यु-मकृ॒तेति॑ जुहोति॒ शान्त्यै॒ शमि॑तार उ॒पेत॒नेत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतद्व॒पायां॒-वाँ आ᳚ह्रि॒यमा॑णाया-म॒ग्नेर्मेधो-ऽप॑ क्रामति॒ त्वामु॒ ते द॑धिरे हव्य॒वाह॒मिति॑ व॒पाम॒भि जु॑होत्य॒ग्नेरे॒व मेध॒मव॑ रु॒न्धे-ऽथो॑ शृत॒त्वाय॑ पु॒रस्ता᳚-थ्स्वाहा कृतयो॒ वा अ॒न्ये दे॒वा उ॒परि॑ष्टा-थ्स्वाहाकृतयो॒-ऽन्ये स्वाहा॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहेत्य॒भितो॑ व॒पा-ञ्जु॑होति॒ ताने॒वोभया᳚-न्प्रीणाति ॥ 16 ॥
(व्यावृ॑त्त्या - अ॒भितो॑ व॒पां - पञ्च॑ च) (अ. 5)
यो वा अय॑थादेवतं-यँ॒ज्ञमु॑प॒चर॒त्या दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते॒ पापी॑या-न्भवति॒ यो य॑थादेव॒तन्न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑या-न्भवत्याग्ने॒य्यर्चा ऽऽग्नी᳚द्ध्रम॒भि मृ॑शे-द्वैष्ण॒व्या ह॑वि॒र्धान॑माग्ने॒य्या स्रुचो॑ वाय॒व्य॑या वाय॒व्या᳚न्यैन्द्रि॒या सदो॑ यथादेव॒तमे॒व य॒ज्ञमुप॑ चरति॒ न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑या-न्भवति यु॒नज्मि॑ ते पृथि॒वी-ञ्ज्योति॑षा स॒ह यु॒नज्मि॑ वा॒युम॒न्तरि॑क्षेण [वा॒युम॒न्तरि॑क्षेण, ते स॒ह] 17
ते स॒ह यु॒नज्मि॒ वाचग्ं॑ स॒ह सूर्ये॑ण ते यु॒नज्मि॑ ति॒स्रो वि॒पृच॒-स्सूर्य॑स्य ते । अ॒ग्निर्दे॒वता॑ गाय॒त्री छन्द॑ उपा॒ग्ं॒शोः पात्र॑मसि॒ सोमो॑ दे॒वता᳚ त्रि॒ष्टु-प्छन्दो᳚-ऽन्तर्या॒मस्य॒ पात्र॑म॒सीन्द्रो॑ दे॒वता॒ जग॑ती॒ छन्द॑ इन्द्रवायु॒वोः पात्र॑मसि॒ बृह॒स्पति॑-र्दे॒वता॑-ऽनु॒ष्टु-प्छन्दो॑ मि॒त्रावरु॑णयोः॒ पात्र॑मस्य॒श्विनौ॑ दे॒वता॑ प॒ङ्क्तिश्छन्दो॒-ऽश्विनोः॒ पात्र॑मसि॒ सूर्यो॑ दे॒वता॑ बृह॒ती [ ] 18
छन्दः॑ शु॒क्रस्य॒ पात्र॑मसि च॒न्द्रमा॑ दे॒वता॑ स॒तो बृ॑हती॒ छन्दो॑ म॒न्थिनः॒ पात्र॑मसि॒ विश्वे॑दे॒वा दे॒वतो॒ष्णिहा॒ छन्द॑ आग्रय॒णस्य॒ पात्र॑म॒सीन्द्रो॑ दे॒वता॑ क॒कुच्छन्द॑ उ॒क्थाना॒-म्पात्र॑मसि पृथि॒वी दे॒वता॑ वि॒राट् छन्दो᳚ ध्रु॒वस्य॒ पात्र॑मसि ॥ 19 ॥
(अ॒न्तरि॑क्षेण - बृह॒ती - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 6)
इ॒ष्टर्गो॒ वा अ॑द्ध्व॒र्युर्यज॑मानस्ये॒ष्टर्गः॒ खलु॒ वै पूर्वो॒-ऽर्ष्टुः, क्षी॑यत आस॒न्या᳚न्मा॒ मन्त्रा᳚-त्पाहि॒ कस्या᳚श्चिद॒भिश॑स्त्या॒ इति॑ पु॒रा प्रा॑तरनुवा॒काज्जु॑हुयादा॒त्मन॑ ए॒व तद॑द्ध्व॒र्युः पु॒रस्ता॒च्छर्म॑ नह्य॒ते-ऽना᳚र्त्यै संवेँ॒शाय॑ त्वोपवे॒शाय॑ त्वा गायत्रि॒या स्त्रि॒ष्टुभो॒ जग॑त्या अ॒भिभू᳚त्यै॒ स्वाहा॒ प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒-म्प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट-न्दे॒वता॑सु॒ वा ए॒ते प्रा॑णापा॒नयो॒- [ए॒ते प्रा॑णापा॒नयोः᳚, व्याय॑च्छन्ते॒] 20
-र्व्याय॑च्छन्ते॒ येषा॒ग्ं॒ सोमः॑ समृ॒च्छते॑ संवेँ॒शाय॑ त्वोपवे॒शाय॒ त्वेत्या॑ह॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै सं॑वेँ॒श उ॑पवे॒शश्छन्दो॑भिरे॒वास्य॒ छन्दाग्ं॑सि वृङ्क्ते॒ प्रेति॑व॒न्त्याज्या॑नि भवन्त्य॒भिजि॑त्यै म॒रुत्व॑तीः प्रति॒पदो॒ विजि॑त्या उ॒भे बृ॑हद्रथन्त॒रे भ॑वत इ॒यं-वाँव र॑थन्त॒रम॒सौ बृ॒हदा॒भ्यामे॒वैन॑म॒न्तरे᳚त्य॒द्य वाव र॑थन्त॒रग्ग् श्वो बृ॒हद॑द्या॒श्वा दे॒वैन॑म॒न्तरे॑ति भू॒तं- [भू॒तम्, वाव र॑थन्त॒र-] 21
-ँवाव र॑थन्त॒र-म्भ॑वि॒ष्य-द्बृ॒ह-द्भू॒ताच्चै॒वैन॑-म्भविष्य॒तश्चा॒न्तरे॑ति॒, परि॑मितं॒-वाँव र॑थन्त॒रमप॑रिमित-म्बृ॒ह-त्परि॑मिताच्चै॒वैन॒-मप॑रिमिताच्चा॒-ऽन्तरे॑ति विश्वामित्रजमद॒ग्नी वसि॑ष्ठेनास्पर्धेता॒ग्ं॒स ए॒तज्ज॒मद॑ग्नि र्विह॒व्य॑म पश्य॒-त्तेन॒ वै स वसि॑ष्ठस्येन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मवृङ्क्त॒ यद्वि॑ह॒व्यग्ं॑ श॒स्यत॑ इन्द्रि॒यमे॒व तद्वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते॒ यस्य॒ भूयाग्ं॑सो यज्ञक्र॒तव॒ इत्या॑हु॒-स्स दे॒वता॑ वृङ्क्त॒ इति॒ यद्य॑ग्निष्टो॒म-स्सोमः॑ प॒रस्ता॒-थ्स्या-दु॒क्थ्य॑-ङ्कुर्वीत॒ यद्यु॒क्थ्यः॑ स्याद॑तिरा॒त्र-ङ्कु॑र्वीत यज्ञक्र॒तुभि॑रे॒वास्य॑ दे॒वता॑ वृङ्क्ते॒ वसी॑या-न्भवति ॥ 22 ॥
(प्रा॒णा॒पा॒नयो᳚ - र्भू॒तं - ँवृ॑ङ्क्ते॒ - ऽष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 7)
नि॒ग्रा॒भ्या᳚-स्स्थ देव॒श्रुत॒ आयु॑र्मे तर्पयत प्रा॒ण-म्मे॑ तर्पयतापा॒न-म्मे॑ तर्पयत व्या॒न-म्मे॑ तर्पयत॒ चक्षु॑र्मे तर्पयत॒ श्रोत्र॑-म्मे तर्पयत॒ मनो॑मे तर्पयत॒ वाच॑-म्मे तर्पयता॒-ऽऽत्मान॑-म्मे तर्पय॒ताङ्गा॑नि मे तर्पयत प्र॒जा-म्मे॑ तर्पयत प॒शू-न्मे॑ तर्पयत गृ॒हा-न्मे॑ तर्पयत ग॒णा-न्मे॑ तर्पयत स॒र्वग॑ण-म्मा तर्पयत त॒र्पय॑त मा [ ] 23
ग॒णा मे॒ मा वि तृ॑ष॒न्नोष॑धयो॒ वै सोम॑स्य॒ विशो॒ विशः॒ खलु॒ वै राज्ञः॒ प्रदा॑तोरीश्व॒रा ऐ॒न्द्र-स्सोमो-ऽवी॑वृधं-वोँ॒ मन॑सा सुजाता॒ ऋत॑प्रजाता॒ भग॒ इद्वः॑ स्याम । इन्द्रे॑ण दे॒वीर्वी॒रुधः॑ संविँदा॒ना अनु॑ मन्यन्ता॒ग्ं॒ सव॑नाय॒ सोम॒मित्या॒हौष॑धीभ्य ए॒वैन॒ग्ग्॒ स्वायै॑ वि॒श-स्स्वायै॑ दे॒वता॑यै नि॒र्याच्या॒भि षु॑णोति॒ यो वै सोम॑स्याभिषू॒यमा॑णस्य [सोम॑स्याभिषू॒यमा॑णस्य, प्र॒थ॒मो-ऽग्ं॑शु-] 24
प्रथ॒मो-ऽग्ं॑शु-स्स्कन्द॑ति॒ स ई᳚श्व॒र इ॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प॒शून्. यज॑मानस्य॒ निर्ह॑न्तो॒स्तम॒भि म॑न्त्रये॒ता-ऽऽ मा᳚-ऽस्कान्थ्स॒ह प्र॒जया॑ स॒ह रा॒यस्पोषे॑णेन्द्रि॒य-म्मे॑ वी॒र्य॑-म्मा निव॑र्धी॒रित्या॒शिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्त इन्द्रि॒यस्य॑ वी॒य॑र्स्य प्र॒जायै॑ पशू॒नामनि॑र्घाताय द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒मञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । तृ॒तीयं॒-योँनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः᳚ ॥ 25 ॥
(त॒र्पय॑त मा - ऽभिषू॒यमा॑णस्य॒ - यश्च॒ - दश॑ च) (अ. 8)
यो वै दे॒वा-न्दे॑वयश॒सेना॒र्पय॑ति मनु॒ष्या᳚-न्मनुष्ययश॒सेन॑ देवयश॒स्ये॑व दे॒वेषु॒ भव॑ति मनुष्ययश॒सी म॑नु॒ष्ये॑षु॒ या-न्प्रा॒चीन॑-माग्रय॒णा-द्ग्रहा᳚-न्गृह्णी॒या-त्तानु॑पा॒ग्ं॒शु गृ॑ह्णीया॒द्यानू॒र्ध्वाग्स्तानु॑पब्दि॒मतो॑ दे॒वाने॒व तद्दे॑वयश॒सेना᳚र्पयति मनु॒ष्या᳚-न्मनुष्ययश॒सेन॑ देवयश॒स्ये॑व दे॒वेषु॑ भवति मनुष्ययश॒सी म॑नु॒ष्ये᳚ष्व॒ग्निः प्रा॑तस्सव॒ने पा᳚त्व॒स्मान्. वै᳚श्वान॒रो म॑हि॒ना वि॒श्वश॑म्भूः । स नः॑ पाव॒को द्रवि॑ण-न्दधा॒- [द्रवि॑ण-न्दधातु, आयु॑ष्मन्त-] 26
-त्वायु॑ष्मन्त-स्स॒हभ॑क्षा-स्स्याम ॥ विश्वे॑ दे॒वा म॒रुत॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मान॒स्मि-न्द्वि॒तीये॒ सव॑ने॒ न ज॑ह्युः । आयु॑ष्मन्तः प्रि॒यमे॑षां॒-वँद॑न्तो व॒य-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒तौ स्या॑म ॥ इ॒द-न्तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न-ङ्कवी॒नामृ॒तेन॒ ये च॑म॒समैर॑यन्त । ते सौ॑धन्व॒ना-स्सुव॑रानशा॒ना-स्स्वि॑ष्टि-न्नो अ॒भि वसी॑यो नयन्तु ॥ आ॒यत॑नवती॒र्वा अ॒न्या आहु॑तयो हू॒यन्ते॑-ऽनायत॒ना अ॒न्या या आ॑घा॒रव॑ती॒स्ता आ॒यतन॑वती॒र्या- [आ॒यतन॑वती॒र्याः, सौ॒म्यास्ता] 27
-स्सौ॒म्यास्ता अ॑नायत॒ना ऐ᳚न्द्रवाय॒व-मा॒दाया॑-ऽऽघा॒रमा घा॑रयेदद्ध्व॒रो य॒ज्ञो॑-ऽयम॑स्तु देवा॒ ओष॑धीभ्यः प॒शवे॑ नो॒ जना॑य॒ विश्व॑स्मै भू॒ताया᳚-ऽद्ध्व॒रो॑-ऽसि॒ स पि॑न्वस्व घृ॒तव॑द्देव सो॒मेति॑ सौ॒म्या ए॒व तदाहु॑तीरा॒यत॑नवतीः करोत्या॒यत॑नवा-न्भवति॒ य ए॒वं-वेँदाथो॒ द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व घृ॒तेन॒ व्यु॑नत्ति॒ ते व्यु॑त्ते उपजीव॒नीये॑ भवत उपजीव॒नीयो॑ भवति॒ [भवति, य ए॒वं-वेँदै॒ष] 28
य ए॒वं-वेँदै॒ष ते॑ रुद्रभा॒गो य-न्नि॒रया॑चथा॒स्त-ञ्जु॑षस्व वि॒देर्गौ॑प॒त्यग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिम् ॥ मनुः॑ पु॒त्रेभ्यो॑ दा॒यं-व्यँ॑भज॒-थ्स नाभा॒नेदि॑ष्ठ-म्ब्रह्म॒चर्यं॒-वँस॑न्त॒-न्निर॑भज॒-थ्स आ-ऽग॑च्छ॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी-त्क॒था मा॒ निर॑भा॒गिति॒ न त्वा॒ निर॑भाक्ष॒मित्य॑-ब्रवी॒दङ्गि॑रस इ॒मे स॒त्रमा॑सते॒ ते [स॒त्रमा॑सते॒ ते, सु॒व॒र्गं-लोँ॒क-न्न] 29
सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-न्न प्रजा॑नन्ति॒ तेभ्य॑ इ॒द-म्ब्राह्म॑ण-म्ब्रूहि॒ ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒कं-यँन्तो॒ य ए॑षा-म्प॒शव॒स्ताग्स्ते॑ दास्य॒न्तीति॒ तदे᳚भ्यो-ऽब्रवी॒-त्ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒कं-यँन्तो॒ य ए॑षा-म्प॒शव॒ आस॒-न्तान॑स्मा अददु॒स्त-म्प॒शुभि॒श्चर॑न्तं-यँज्ञवा॒स्तौ रु॒द्र आ-ऽग॑च्छ॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मम॒ वा इ॒मे प॒शव॒ इत्यदु॒र्वै - [ ] 30
मह्य॑मि॒मानित्य॑ब्रवी॒न्न वै तस्य॒ त ई॑शत॒ इत्य॑ब्रवी॒-द्य-द्य॑ज्ञवा॒स्तौ हीय॑ते॒ मम॒ वै तदिति॒ तस्मा᳚-द्यज्ञवा॒स्तु नाभ्य॒वेत्य॒ग्ं॒ सो᳚-ऽब्रवी-द्य॒ज्ञे मा ऽऽभ॒जाथ॑ ते प॒शू-न्नाभि मग्ग्॑स्य॒ इति॒ तस्मा॑ ए॒त-म्म॒न्थिनः॑ सग्ग् स्रा॒वम॑जुहो॒-त्ततो॒ वै तस्य॑ रु॒द्रः प॒शू-न्नाभ्य॑मन्यत॒ यत्रै॒त मे॒वं-विँ॒द्वा-न्म॒न्थिनः॑ सग्ग् स्रा॒व-ञ्जु॒होति॒ न तत्र॑ रु॒द्रः प॒शून॒भि म॑न्यते ॥ 31 ॥
(द॒धा॒त्वा॒ - यत॑नवती॒र्या - उ॑पजीव॒नीयो॑ भवति॒ - ते-ऽ - दु॒र्वै - यत्रै॒त - मेका॑दश च) (अ. 9)
जुष्टो॑ वा॒चो भू॑यास॒-ञ्जुष्टो॑ वा॒चस्पत॑ये॒ देवि॑ वाक् । यद्वा॒चो मधु॑म॒-त्तस्मि॑-न्मा धा॒-स्स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै ॥ ऋ॒चा स्तोम॒ग्ं॒ सम॑र्धय गाय॒त्रेण॑ रथन्त॒रम् । बृ॒ह-द्गा॑य॒त्रव॑र्तनि ॥यस्ते᳚ द्र॒फ्स-स्स्कन्द॑ति॒ यस्ते॑ अ॒ग्ं॒शुर्बा॒हुच्यु॑तो धि॒षण॑योरु॒पस्था᳚त् । अ॒द्ध्व॒र्योर्वा॒ परि॒ यस्ते॑ प॒वित्रा॒-थ्स्वाहा॑कृत॒मिन्द्रा॑य॒ त-ञ्जु॑होमि ॥ यो द्र॒फ्सो अ॒ग्ं॒शुः प॑ति॒तः पृ॑थि॒व्या-म्प॑रिवा॒पा- [पृ॑थि॒व्या-म्प॑रिवा॒पात्, पु॒रो॒डाशा᳚-त्कर॒म्भात् ।] 32
-त्पु॑रो॒डाशा᳚-त्कर॒म्भात् । धा॒ना॒सो॒मान्म॒न्थिन॑ इन्द्र शु॒क्रा-थ्स्वाहा॑कृत॒मिन्द्रा॑य॒ त-ञ्जु॑होमि ॥ यस्ते᳚ द्र॒फ्सो मधु॑माग्ं इन्द्रि॒यावा॒न्-थ्स्वाहा॑कृतः॒ पुन॑र॒प्येति॑ दे॒वान् । दि॒वः पृ॑थि॒व्याः पर्य॒न्तरि॑क्षा॒-थ्स्वाहा॑ कृत॒मिन्द्रा॑य॒ त-ञ्जु॑होमि ॥ अ॒द्ध्व॒र्युर्वा ऋ॒त्विजा᳚-म्प्रथ॒मो यु॑ज्यते॒ तेन॒ स्तोमो॑ योक्त॒व्य॑ इत्या॑हु॒र्वाग॑ग्रे॒गा अग्र॑ एत्वृजु॒गा दे॒वेभ्यो॒ यशो॒ मयि॒ दध॑ती प्रा॒णा-न्प॒शुषु॑ प्र॒जा-म्मयि॑ [ ] 33
च॒ यज॑माने॒ चेत्या॑ह॒ वाच॑मे॒व तद्य॑ज्ञमु॒खे यु॑नक्ति॒ वास्तु॒ वा ए॒तद्य॒ज्ञस्य॑ क्रियते॒ यद्ग्रहा᳚-न्गृही॒त्वा ब॑हिष्पवमा॒नग्ं सर्प॑न्ति॒परा᳚ञ्चो॒ हि यन्ति॒ परा॑चीभि-स्स्तु॒वते॑ वैष्ण॒व्यर्चा पुन॒रेत्योप॑ तिष्ठते य॒ज्ञो वै विष्णु॑ र्य॒ज्ञमे॒वाक॒र्विष्णो॒ त्वन्नो॒ अन्त॑म॒-श्शर्म॑ यच्छ सहन्त्य । प्र ते॒ धारा॑ मधु॒श्चुत॒ उथ्स॑-न्दुह्रते॒ अक्षि॑त॒मित्या॑ह॒ यदे॒वास्य॒ शया॑नस्योप॒शुष्य॑ति॒ तदे॒वास्यै॒तेना ऽऽप्या॑ययति ॥ 34 ॥
(प॒रि॒वा॒पात् - प्र॒जा-म्मयि॑ - दुह्रते॒ - चतु॑र्दश च) (अ. 10)
अ॒ग्निना॑ र॒यिम॑श्ञव॒-त्पोष॑मे॒व दि॒वेदि॑वे । य॒शसं॑-वीँ॒रव॑त्तमम् ॥ गोमाग्ं॑ अ॒ग्ने-ऽवि॑माग्ं अ॒श्वी य॒ज्ञो नृ॒वथ्स॑खा॒ सद॒मिद॑प्रमृ॒ष्यः । इडा॑वाग्ं ए॒षो अ॑सुर प्र॒जावा᳚-न्दी॒र्घो र॒यिः पृ॑थुबु॒ध्न-स्स॒भावान्॑ ॥ आप्या॑यस्व॒, सन्ते᳚ ॥ इ॒ह त्वष्टा॑रमग्रि॒यं-विँ॒श्वरू॑प॒मुप॑ ह्वये । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः ॥ तन्न॑स्तु॒रीप॒मध॑ पोषयि॒त्नु देव॑ त्वष्ट॒र्वि र॑रा॒ण-स्स्य॑स्व । यतो॑ वी॒रः [यतो॑ वी॒रः, क॒र्म॒ण्यः॑ सु॒दक्षो॑] 35
क॑र्म॒ण्यः॑ सु॒दक्षो॑ यु॒क्तग्रा॑वा॒ जाय॑ते दे॒वका॑मः ॥शि॒वस्त्व॑ष्टरि॒हा-ऽऽ ग॑हि वि॒भुः पोष॑ उ॒तत्मना᳚ । य॒ज्ञेय॑ज्ञे न॒ उद॑व ॥ पि॒शङ्ग॑रूप-स्सु॒भरो॑ वयो॒धा-श्श्रु॒ष्टी वी॒रो जा॑यते दे॒वका॑मः । प्र॒जा-न्त्वष्टा॒ विष्य॑तु॒ नाभि॑म॒स्मे अथा॑ दे॒वाना॒मप्ये॑तु॒ पाथः॑ ॥ प्रणो॑दे॒ व्या, नो॑ दि॒वः ॥ पी॒पि॒वाग्ं स॒ग्ं॒ सर॑स्वत॒-स्स्तनं॒-योँ वि॒श्वद॑र्शतः । धुक्षी॒महि॑ प्र॒जामिष᳚म् ॥ 36 ॥
ये ते॑ सरस्व ऊ॒र्मयो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑ । तेषा᳚-न्ते सु॒म्नमी॑महे ॥ यस्य॑ व्र॒त-म्प॒शवो॒ यन्ति॒ सर्वे॒ यस्य॑ व्र॒तमु॑प॒तिष्ठ॑न्त॒ आपः॑ । यस्य॑ व्र॒ते पु॑ष्टि॒पति॒र्निवि॑ष्ट॒स्तग्ं सर॑स्वन्त॒मव॑से हुवेम ॥ दि॒व्यग्ं सु॑प॒र्णं-वँ॑य॒स-म्बृ॒हन्त॑म॒पा-ङ्गर्भं॑-वृँष॒भमोष॑धीनाम् । अ॒भी॒प॒तो वृ॒ष्ट्या त॒र्पय॑न्त॒-न्तग्ं सर॑स्वन्त॒मव॑से हुवेम ॥ सिनी॑वालि॒ पृथु॑ष्टुके॒ या दे॒वाना॒मसि॒ स्वसा᳚ । जु॒षस्व॑ ह॒व्य- [ह॒व्यम्, आहु॑त-म्प्र॒जा-न्दे॑वि] 37
-माहु॑त-म्प्र॒जा-न्दे॑वि दिदिड्ढि नः ॥ या सु॑पा॒णि-स्स्व॑ङ्गु॒रि-स्सु॒षूमा॑ बहु॒सूव॑री । तस्यै॑ वि॒श्पत्नि॑यै ह॒वि-स्सि॑नीवा॒ल्यै जु॑होतन ॥ इन्द्रं॑-वोँ वि॒श्वत॒स्परी, न्द्र॒-न्नरः॑ ॥ असि॑तवर्णा॒ हर॑य-स्सुप॒र्णा मिहो॒ वसा॑ना॒ दिव॒मु-त्प॑तन्ति ॥ त आ-ऽव॑वृत्र॒न्-थ्सद॑नानि कृ॒त्वा-ऽऽदि-त्पृ॑थि॒वी घृ॒तैर्व्यु॑द्यते ॥ हिर॑ण्यकेशो॒ रज॑सो विसा॒रे-ऽहि॒र्धुनि॒र्वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् । शुचि॑भ्राजा उ॒षसो॒ [उ॒षसः॑, नवे॑दा॒ यश॑स्वती-] 38
नवे॑दा॒ यश॑स्वती-रप॒स्युवो॒ न स॒त्याः ॥ आ ते॑ सुप॒र्णा अ॑मिनन्त॒ एवैः᳚ कृ॒ष्णो नो॑नाव वृष॒भो यदी॒दम् । शि॒वाभि॒र्न स्मय॑मानाभि॒रा-ऽगा॒-त्पत॑न्ति॒ मिहः॑ स्त॒नय॑न्त्य॒भ्रा ॥ वा॒श्रेव॑ वि॒द्युन्मि॑माति व॒थ्स-न्न मा॒ता सि॑षक्ति । यदे॑षां-वृँ॒ष्टिरस॑र्जि ॥ पर्व॑तश्चि॒न्महि॑ वृ॒द्धो बि॑भाय दि॒वश्चि॒-थ्सानु॑ रेजत स्व॒ने वः॑ । य-त्क्रीड॑थ मरुत [मरुतः, ऋ॒ष्टि॒मन्त॒] 39
ऋष्टि॒मन्त॒ आप॑ इव स॒द्ध्रिय॑ञ्चो धवद्ध्वे ॥ अ॒भि क्र॑न्द स्त॒नय॒ गर्भ॒मा धा॑ उद॒न्वता॒ परि॑ दीया॒ रथे॑न । दृति॒ग्ं॒ सु क॑र्ष॒ विषि॑त॒-न्न्य॑ञ्चग्ं स॒मा भ॑वन्तू॒द्वता॑ निपा॒दाः ॥ त्व-न्त्या चि॒दच्यु॒ता-ऽग्ने॑ प॒शुर्न यव॑से । धामा॑ ह॒ य-त्ते॑ अजर॒ वना॑ वृ॒श्चन्ति॒ शिक्व॑सः ॥ अग्ने॒ भूरी॑णि॒ तव॑ जातवेदो॒ देव॑ स्वधावो॒-ऽमृत॑स्य॒ धाम॑ । याश्च॑ [ ] 40
मा॒या मा॒यिनां᳚-विँश्वमिन्व॒ त्वे पू॒र्वी-स्स॑न्द॒धुः पृ॑ष्टबन्धो ॥ दि॒वो नो॑ वृ॒ष्टि-म्म॑रुतो ररीद्ध्व॒-म्प्रपि॑न्वत॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ धाराः᳚ । अ॒र्वांए॒तेन॑ स्तनयि॒त्नुनेह्य॒पो नि॑षि॒ञ्चन्नसु॑रः पि॒ता नः॑ ॥ पिन्व॑न्त्य॒पो म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः॒ पयो॑ घृ॒तव॑द्वि॒दथे᳚ष्वा॒ भुवः॑ । अत्य॒-न्न मि॒हे वि न॑यन्ति वा॒जिन॒मुथ्स॑-न्दुहन्ति स्त॒नय॑न्त॒मक्षि॑तम् ॥ उ॒द॒प्रुतो॑ मरुत॒स्ताग्ं इ॑यर्त॒ वृष्टिं॒- [वृष्टि᳚म्, ये विश्वे॑] 41
-ँये विश्वे॑ म॒रुतो॑ जु॒नन्ति॑ । क्रोशा॑ति॒ गर्दा॑ क॒न्ये॑व तु॒न्ना पेरु॑-न्तुञ्जा॒ना पत्ये॑व जा॒या ॥ घृ॒तेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी मधु॑ना॒ समु॑क्षत॒ पय॑स्वतीः कृण॒ता-ऽऽप॒ ओष॑धीः । ऊर्ज॑-ञ्च॒ तत्र॑ सुम॒ति-ञ्च॑ पिन्वथ॒ यत्रा॑ नरो मरुत-स्सि॒ञ्चथा॒ मधु॑ ॥ उदु॒त्यम्, चि॒त्रम् ॥ औ॒र्व॒-भृ॒गु॒वच्छुचि॑मप्नवान॒वदा हु॑वे । अ॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससम् ॥ आ स॒वग्ं स॑वि॒तुर्य॑था॒ भग॑स्ये व भु॒जिग्ं हु॑वे । अ॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससम् ॥ हु॒वे वात॑स्वन-ङ्क॒वि-म्प॒र्जन्य॑क्रन्द्य॒ग्ं॒ सहः॑ । अ॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससम् ॥ 42 ॥
(वी॒र - इषग्ं॑ - ह॒व्य - मु॒षसो॑ - मरुत - श्च॒ - वृष्टिं॒ - भग॑स्य॒ - द्वाद॑श च) (अ. 11)
(प्र॒जाप॑तिरकामयतै॒ - ष ते॑ गाय॒त्रो - य॒ज्ञं-वैँ - प्र॒जाप॑ते॒र्जाय॑मानाः - प्राजाप॒त्या - यो वा अय॑थादेवत - मि॒ष्टर्गो॑ - निग्रा॒भ्या᳚-स्स्थ॒ - यो वै दे॒वा - ञ्जुष्टो॒ - ऽग्निना॑ र॒यि - मेका॑दश )
(प्र॒जाप॑तिरकामयत - प्र॒जाप॑ते॒र्जाय॑माना॒ - व्याय॑च्छन्ते॒ - मह्य॑मि॒मा - न्मा॒या मा॒यिना॒न् - द्विच॑त्वारिग्ंशत्)
(प्र॒जाप॑तिरकामयता॒, अ॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससं )
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे प्रथमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe prathamaḥ praśnaḥ - nyūnakarmābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pra॒jāpa̭tirakāmayata pra॒jā-ssṛ̭je॒yeti॒ sa tapo̭-'tapyata॒ sa sa॒rpāna̭sṛjata॒ so̭-'kāmayata pra॒jā-ssṛ̭je॒yeti॒ sadvi॒tīya̭matapyata॒ sa vayāg̭sya sṛjata॒ so̭-'kāmayata pra॒jā-ssṛ̭je॒yeti॒ sa tṛ॒tīya̭matapyata॒ sa e॒ta-ndī᳚kṣitavā॒da-ma̭paśya॒-ttama̭vada॒-ttato॒ vai sa pra॒jā a̭sṛjata॒ ya-ttapa̭sta॒ptvā dī᳚kṣitavā॒daṃ-va~da̭ti pra॒jā e॒va tadyaja̭māna- [tadyaja̭mānaḥ, sṛ॒ja॒te॒ yadvai] 1
-ssṛjate॒ yadvai dī᳚kṣi॒to̭-'me॒ddhya-mpaśya॒tyapā᳚smāddī॒kṣākrā̭mati॒ nīla̭masya॒ haro॒ vye᳚tyaba̭ddha॒-mmano̭ da॒ridra॒-ñcakṣu॒-ssūryo॒ jyoti̭ṣā॒g॒śreṣṭho॒ dīkṣe॒ mā mā̭hāsī॒rityā̭ha॒ nāsmā᳚ddī॒kṣā-'pa̭krāmati॒ nāsya॒ nīla॒-nna haro॒ vyḙti॒ yadvai dī᳚kṣi॒tama̭bhi॒varṣa̭tidi॒vyā āpo-'śā᳚ntā॒ ojo॒ bala̭-ndī॒kṣā- [bala̭-ndī॒kṣām, tapo᳚-'sya॒-] 2
-ntapo᳚-'sya॒-nirghna̭ntyunda॒tī-rbala̭-ndha॒ttaujo̭ dhatta॒ bala̭-ndhatta॒ mā mḙ dī॒kṣā-mmā tapo॒nirva̭dhi॒ṣṭetyā̭hai॒ tade॒va sarva̭mā॒tma-ndha̭tte॒ nāsyaujo॒ bala॒-nna dī॒kṣā-nna tapo॒nirghna̭ntya॒gnirvai dī᳚kṣi॒tasya̭ de॒vatā॒ so᳚-'smāde॒tarhi̭ti॒ra i̭va॒ yarhi॒ yāti॒ tamī᳚śva॒ragṃ rakṣāgṃ̭si॒ hanto᳚- [hantoḥ᳚, bha॒drāda॒bhi-] 3
-rbha॒drāda॒bhi-śreyaḥ॒ prehi॒bṛha॒spatiḥ̭ pura e॒tā tḙ a॒stvityā̭ha॒brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒stame॒vānvā ra̭bhate॒ sa ḙna॒gṃ॒ sa-mpā̭raya॒tye dama̭ganma deva॒yaja̭na-mpṛthi॒vyā ityā̭ha deva॒yaja̭na॒gg॒ hyḙṣa pṛ̭thi॒vyā ā॒gaccha̭ti॒ yo yaja̭te॒ viśvḙ de॒vā yadajṷṣanta॒ pūrva॒ ityā̭ha॒ viśve॒ hyḙtadde॒vā jo॒ṣaya̭nte॒ yadbrā᳚hma॒ṇā ṛ̭khsā॒mābhyāṃ॒-ya~jṷṣā sa॒ntara̭nta॒ ityā̭harkhsā॒mābhyā॒g॒ hyḙṣa yajṷṣā sa॒ntara̭ti॒ yo yaja̭te rā॒yaspoṣḙṇa॒ sami॒ṣā-ma̭de॒metyā̭-hā॒-'śiṣa̭me॒vai tāmā śā᳚ste || 4 ||
(yaja̭māno - dī॒kṣāgṃ - hanto᳚ - rbrāhma॒ṇā -ścatṷrvigṃśatiśca) (a. 1)
e॒ṣa tḙ gāya॒tro bhā॒ga iti̭ me॒ somā̭ya brūtāde॒ṣa te॒ traiṣṭṷbho॒ jāga̭to bhā॒ga iti̭ me॒ somā̭ya brūtācchando॒mānā॒gṃ॒ sāmrā᳚jya-ṅga॒ccheti̭ me॒ somā̭ya brūtā॒-dyo vai soma॒gṃ॒ rājā̭na॒gṃ॒ sāmrā᳚jyaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā krī॒ṇāti॒ gaccha̭ti॒ svānā॒gṃ॒ sāmrā᳚jya॒-ñchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vai soma̭sya॒ rājña॒-ssāmrā᳚jyo lo॒kaḥ pu॒rastā॒-thsoma̭sya kra॒yāde॒vama॒bhi ma̭ntrayeta॒ sāmrā᳚jyame॒vai- [sāmrā᳚jyame॒va, e॒naṃ॒-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā] 5
naṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā krī̭ṇāti॒ gaccha̭ti॒ svānā॒gṃ॒ sāmrā᳚jyaṃ॒-yo~ vai tā̭nūna॒ptrasya̭ prati॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ na prā॒śñanti॒ na jṷhva॒tyatha॒ kva̭ tānūna॒ptra-mprati̭ tiṣṭha॒tīti̭ pra॒jāpa̭tau॒ mana॒sīti̭ brūyā॒-ttrirava̭ jighre-tpra॒jāpa̭tau tvā॒ mana̭si juho॒mītye॒ṣā vai tā̭nūna॒ptrasya̭ prati॒ṣṭhā ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yo [pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yaḥ, vā a̭ddhva॒ryoḥ] 6
vā a̭ddhva॒ryoḥ pra̭ti॒ṣṭhāṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yato॒ manye॒tāna̭bhikramya hoṣyā॒mīti॒ ta-ttiṣṭha॒nnā śrā̭vayede॒ṣā vā a̭ddhva॒ryoḥ pra̭ti॒ṣṭhā ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭhati॒ yada̭bhi॒kramya̭ juhu॒yā-tpra̭ti॒ṣṭhāyā̭ iyā॒-ttasmā᳚-thsamā॒natra॒ tiṣṭha̭tā hota॒vya̭-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vā a̭ddhva॒ryo-ssvaṃ-ve~da॒ svavā̭ne॒va bha̭vati॒ srugvā a̭sya॒ svaṃ-vā~̭ya॒vya̭masya॒ [vā̭ya॒vya̭masya, sva-ñca̭ma॒so᳚-'sya॒] 7
sva-ñca̭ma॒so᳚-'sya॒ svaṃ-ya~dvā̭ya॒vyaṃ̭-vā~ cama॒saṃ-vā~-'na̭nvārabhyā-''śrā॒vaye॒-thsvādi̭yā॒-ttasmā̭ danvā॒rabhyā॒ ''śrāvya॒gg॒ svāde॒va naiti॒ yo vai soma॒ma- pra̭tiṣṭhāpya sto॒tra-mṷpāka॒rotya pra̭tiṣṭhita॒-ssomo॒ bhava॒tyapra̭tiṣṭhita॒-sstomo- 'pra̭tiṣṭhitā-nyu॒kthānyapra̭tiṣṭhito॒ yaja̭mā॒no 'pra̭tiṣṭhito 'dhva॒ryurvā̭ ya॒vyaṃ̭-vai~ soma̭sya prati॒ṣṭhā ca̭ma॒so᳚-'sya prati॒ṣṭhā soma॒-sstoma̭sya॒ stoma̭ u॒kthānā॒-ṅgrahaṃ̭-vā~ gṛhī॒tvā ca̭ma॒saṃ-vo~॒nnīya̭ sto॒tramu॒pā kṷryā॒-tpratye॒va somagg̭ sthā॒paya̭ti॒ prati॒stoma॒-mpratyu॒kthāni॒ prati॒ yaja̭māna॒stiṣṭha̭ti॒ pratya̭ddhva॒ryuḥ || 8 ||
(e॒va - ti̭ṣṭhati॒ yo - vā̭ya॒vya̭masya॒ - grahaṃ॒-vai~ - kā॒nna - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 2)
ya॒jñaṃ-vā~ e॒ta-thsa-mbha̭ranti॒ ya-thso̭ma॒kraya̭ṇyai pa॒daṃ-ya~̭jñamu॒khagṃ ha̭vi॒rdhāne॒ yarhi̭ havi॒rdhāne॒ prācī᳚ prava॒rtayḙyu॒starhi॒ tenākṣa॒mupā᳚-ñjyā-dyajñamu॒kha e॒va ya॒jñamanu॒ santa̭noti॒ prāñca̭ma॒gni-mpra ha̭ra॒ntyu-tpatnī॒mā na̭ya॒ntyanvanāgṃ̭si॒ pra va̭rtaya॒ntyatha॒ vā a̭syai॒ṣa dhiṣṇi̭yo hīyate॒ so-'nṷ dhyāyati॒ sa ī᳚śva॒ro ru॒dro bhū॒tvā [ ] 9
pra॒jā-mpa॒śūn. yaja̭mānasya॒ śama̭yito॒ryarhi̭ pa॒śumā prī̭ta॒muda̭ñca॒-nnaya̭nti॒ tarhi॒ tasya̭ paśu॒śrapa̭ṇagṃ hare॒-ttenai॒vaina̭-mbhā॒gina̭-ṅkaroti॒ yaja̭māno॒ vā ā̭hava॒nīyo॒ yaja̭mānaṃ॒-vā~ e॒tadvi ka̭rṣante॒ yadā̭hava॒nīyā᳚-tpaśu॒śrapa̭ṇa॒gṃ॒ hara̭nti॒ sa vai॒va syānni̭rma॒nthyaṃ̭-vā~ kuryā॒-dyaja̭mānasya sātma॒tvāya॒ yadi̭ pa॒śora̭va॒dāna॒-nnaśye॒dājya̭sya pratyā॒khyāya॒mava̭ dye॒-thsaiva tataḥ॒ prāya̭ścitti॒rye pa॒śuṃ-vi~̭mathnī॒ran. yastān kā॒maye॒tā ''rti॒mārcchḙyu॒riti̭ ku॒vida॒ṅgeti॒ namo̭ vṛktivatya॒rcā-''gnī᳚ddhre juhuyā॒nnamo̭ vṛktime॒vaiṣāṃ᳚-vṛ~ṅkte tā॒jagārti॒mārccha̭nti || 10 ||
(bhū॒tvā - tataḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 3)
pra॒jāpa̭te॒rjāya̭mānāḥ pra॒jā jā॒tāśca॒ yā i॒māḥ | tasmai॒ prati॒ pra vḙdayaciki॒tvāgṃ anṷ manyatām || i॒ma-mpa॒śu-mpa̭śupate te a॒dya ba॒ddhnāmya̭gne sukṛ॒tasya॒ maddhye᳚ | anṷ manyasva su॒yajā̭ yajāma॒ juṣṭa̭-nde॒vānā̭mi॒dama̭stu ha॒vyam || pra॒jā॒nantaḥ॒ prati̭gṛhṇanti॒ pūrve᳚ prā॒ṇamaṅge᳚bhyaḥ॒ paryā॒cara̭ntam | suva॒rgaṃ-yā~̭hi pa॒thibhi̭ rdeva॒yānai॒-roṣa̭dhīṣu॒ prati̭tiṣṭhā॒ śarī̭raiḥ || yeṣā॒mīśḙ [yeṣā॒mīśḙ, pa॒śu॒patiḥ̭] 11
paśu॒patiḥ̭ paśū॒nā-ñcatṷṣpadāmu॒ta ca̭ dvi॒padā᳚m | niṣkrī̭to॒-'yaṃ-ya~॒jñiya̭-mbhā॒gamḙtu rā॒yaspoṣā॒ yaja̭mānasya santu || ye ba॒ddhyamā̭na॒manṷ ba॒ddhyamā̭nā a॒bhyaikṣa̭nta॒ mana̭sā॒ cakṣṷṣā ca | a॒gnistāgṃ agre॒ pramṷmoktu de॒vaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jayā̭ saṃvi~dā॒naḥ || ya ā̭ra॒ṇyāḥ pa॒śavo̭ vi॒śvarṷ̄pā॒ virṷ̄pā॒-ssanto̭ bahu॒dhaika̭rūpāḥ | vā॒yustāgṃ agre॒ pramṷmoktu de॒vaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jayā̭ saṃvi~dā॒naḥ || pra॒mu॒ñcamā̭nā॒ [pra॒mu॒ñcamā̭nāḥ, bhuva̭nasya॒ reto̭] 12
bhuva̭nasya॒ reto̭ gā॒tu-ndha̭tta॒ yaja̭mānāya devāḥ | u॒pākṛ̭tagṃ śaśamā॒naṃ-ya~dasthā᳚jjī॒va-nde॒vānā॒mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || nānā᳚ prā॒ṇo yaja̭mānasya pa॒śunā̭ ya॒jño de॒vebhiḥ̭ sa॒ha dḙva॒yānaḥ̭ | jī॒va-nde॒vānā॒mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || ya-tpa॒śurmā॒yumakṛ॒toro̭ vā pa॒dbhirā̭ha॒te | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭so॒viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || śami̭tāra u॒peta̭na ya॒jña- [ya॒jñam, de॒vebhi̭rinvi॒tam |] 13
-nde॒vebhi̭rinvi॒tam | pāśā᳚-tpa॒śu-mpramṷñcata ba॒ndhādya॒jñapa̭ti॒-mpari̭ || adi̭tiḥ॒ pāśa॒-mpramṷmoktve॒ta-nnamaḥ̭ pa॒śubhyaḥ̭ paśu॒pata̭ye karomi || a॒rā॒tī॒yanta॒-madha̭ra-ṅkṛṇomi॒ ya-ndvi॒ṣmastasmi॒-nprati̭ muñcāmi॒ pāśa᳚m || tvāmu॒ te da̭dhire havya॒vāhagṃ̭ śṛtaṅka॒rtāra̭mu॒ta ya॒jñiya̭-ñca | agne॒ sada̭kṣa॒-ssata̭nu॒r॒hi bhū॒tvā-'tha̭ ha॒vyā jā̭tavedo juṣasva || jāta̭vedo va॒payā̭ gaccha de॒vāntvagṃ hi hotā᳚ pratha॒mo ba॒bhūtha̭ | ghṛ॒tena॒ tva-nta॒nuvo̭ vardhayasva॒ svāhā̭kṛtagṃ ha॒vira̭dantu de॒vāḥ || svāhā̭ de॒vebhyo̭ de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ || 14 ||
(īśe᳚ - pramu॒ñcamā̭nā - ya॒jñaṃ - tvagṃ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 4)
prā॒jā॒pa॒tyā vai pa॒śava॒steṣāgṃ̭ ru॒dro-'dhi̭pati॒rya-de॒tābhyā̭-mupā ka॒roti॒ tābhyā̭me॒vaina̭-mprati॒procyā-''la̭bhata ā॒tmano-'nā᳚vraskāya॒ dvābhyā̭mu॒pāka̭roti dvi॒pādyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityā upā॒kṛtya॒ pañca̭ juhoti॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śavaḥ̭ pa॒śūne॒vā va̭rundhemṛ॒tyave॒ vā e॒ṣa nī̭yate॒ ya-tpa॒śustaṃ-ya~da̭nvā॒rabhḙta pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyā॒nnānā᳚ prā॒ṇo yaja̭mānasya pa॒śunetyā̭ha॒ vyāvṛ̭ttyai॒ [vyāvṛ̭ttyai, ya-tpa॒śurmā॒yu-] 15
ya-tpa॒śurmā॒yu-makṛ॒teti̭ juhoti॒ śāntyai॒ śami̭tāra u॒peta॒netyā̭ha yathāya॒jure॒vaitadva॒pāyāṃ॒-vā~ ā᳚hri॒yamā̭ṇāyā-ma॒gnermedho-'pa̭ krāmati॒ tvāmu॒ te da̭dhire havya॒vāha॒miti̭ va॒pāma॒bhi jṷhotya॒gnere॒va medha॒mava̭ ru॒ndhe-'tho̭ śṛta॒tvāya̭ pu॒rastā᳚-thsvāhā kṛtayo॒ vā a॒nye de॒vā u॒pari̭ṣṭā-thsvāhākṛtayo॒-'nye svāhā̭ de॒vebhyo̭ de॒vebhya॒-ssvāhetya॒bhito̭ va॒pā-ñjṷhoti॒ tāne॒vobhayā᳚-nprīṇāti || 16 ||
(vyāvṛ̭ttyā - a॒bhito̭ va॒pāṃ - pañca̭ ca) (a. 5)
yo vā aya̭thādevataṃ-ya~॒jñamṷpa॒cara॒tyā de॒vatā᳚bhyo vṛścyate॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yo ya̭thādeva॒tanna de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhavatyāgne॒yyarcā ''gnī᳚ddhrama॒bhi mṛ̭śe-dvaiṣṇa॒vyā ha̭vi॒rdhāna̭māgne॒yyā sruco̭ vāya॒vya̭yā vāya॒vyā᳚nyaindri॒yā sado̭ yathādeva॒tame॒va ya॒jñamupa̭ carati॒ na de॒vatā᳚bhya॒ ā vṛ̭ścyate॒ vasī̭yā-nbhavati yu॒najmi̭ te pṛthi॒vī-ñjyoti̭ṣā sa॒ha yu॒najmi̭ vā॒yuma॒ntari̭kṣeṇa [vā॒yuma॒ntari̭kṣeṇa, te sa॒ha] 17
te sa॒ha yu॒najmi॒ vācagṃ̭ sa॒ha sūryḙṇa te yu॒najmi̭ ti॒sro vi॒pṛca॒-ssūrya̭sya te | a॒gnirde॒vatā̭ gāya॒trī chanda̭ upā॒gṃ॒śoḥ pātra̭masi॒ somo̭ de॒vatā᳚ tri॒ṣṭu-pchando᳚-'ntaryā॒masya॒ pātra̭ma॒sīndro̭ de॒vatā॒ jaga̭tī॒ chanda̭ indravāyu॒voḥ pātra̭masi॒ bṛha॒spati̭-rde॒vatā̭-'nu॒ṣṭu-pchando̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ॒ pātra̭masya॒śvinaṷ de॒vatā̭ pa॒ṅktiśchando॒-'śvinoḥ॒ pātra̭masi॒ sūryo̭ de॒vatā̭ bṛha॒tī [ ] 18
chandaḥ̭ śu॒krasya॒ pātra̭masi ca॒ndramā̭ de॒vatā̭ sa॒to bṛ̭hatī॒ chando̭ ma॒nthinaḥ॒ pātra̭masi॒ viśvḙde॒vā de॒vato॒ṣṇihā॒ chanda̭ āgraya॒ṇasya॒ pātra̭ma॒sīndro̭ de॒vatā̭ ka॒kucchanda̭ u॒kthānā॒-mpātra̭masi pṛthi॒vī de॒vatā̭ vi॒rāṭ chando᳚ dhru॒vasya॒ pātra̭masi || 19 ||
(a॒ntari̭kṣeṇa - bṛha॒tī - traya̭strigṃśacca) (a. 6)
i॒ṣṭargo॒ vā a̭ddhva॒ryuryaja̭mānasye॒ṣṭargaḥ॒ khalu॒ vai pūrvo॒-'rṣṭuḥ, kṣī̭yata āsa॒nyā᳚nmā॒ mantrā᳚-tpāhi॒ kasyā᳚ścida॒bhiśa̭styā॒ iti̭ pu॒rā prā̭taranuvā॒kājjṷhuyādā॒tmana̭ e॒va tada̭ddhva॒ryuḥ pu॒rastā॒ccharma̭ nahya॒te-'nā᳚rtyai saṃve~॒śāya̭ tvopave॒śāya̭ tvā gāyatri॒yā stri॒ṣṭubho॒ jaga̭tyā a॒bhibhū᳚tyai॒ svāhā॒ prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒-mprāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa-nde॒vatā̭su॒ vā e॒te prā̭ṇāpā॒nayo॒- [e॒te prā̭ṇāpā॒nayoḥ᳚, vyāya̭cchante॒] 20
-rvyāya̭cchante॒ yeṣā॒gṃ॒ somaḥ̭ samṛ॒cchatḙ saṃve~॒śāya̭ tvopave॒śāya॒ tvetyā̭ha॒ chandāgṃ̭si॒ vai saṃ̭ve~॒śa ṷpave॒śaśchando̭bhire॒vāsya॒ chandāgṃ̭si vṛṅkte॒ preti̭va॒ntyājyā̭ni bhavantya॒bhiji̭tyai ma॒rutva̭tīḥ prati॒pado॒ viji̭tyā u॒bhe bṛ̭hadrathanta॒re bha̭vata i॒yaṃ-vā~va ra̭thanta॒rama॒sau bṛ॒hadā॒bhyāme॒vaina̭ma॒ntare᳚tya॒dya vāva ra̭thanta॒ragg śvo bṛ॒hada̭dyā॒śvā de॒vaina̭ma॒ntarḙti bhū॒taṃ- [bhū॒tam, vāva ra̭thanta॒ra-] 21
-~vāva ra̭thanta॒ra-mbha̭vi॒ṣya-dbṛ॒ha-dbhū॒tāccai॒vaina̭-mbhaviṣya॒taścā॒ntarḙti॒, pari̭mitaṃ॒-vā~va ra̭thanta॒ramapa̭rimita-mbṛ॒ha-tpari̭mitāccai॒vaina॒-mapa̭rimitāccā॒-'ntarḙti viśvāmitrajamada॒gnī vasi̭ṣṭhenāspardhetā॒gṃ॒sa e॒tajja॒mada̭gni rviha॒vya̭ma paśya॒-ttena॒ vai sa vasi̭ṣṭhasyendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mavṛṅkta॒ yadvi̭ha॒vyagṃ̭ śa॒syata̭ indri॒yame॒va tadvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte॒ yasya॒ bhūyāgṃ̭so yajñakra॒tava॒ ityā̭hu॒-ssa de॒vatā̭ vṛṅkta॒ iti॒ yadya̭gniṣṭo॒ma-ssomaḥ̭ pa॒rastā॒-thsyā-du॒kthya̭-ṅkurvīta॒ yadyu॒kthyaḥ̭ syāda̭tirā॒tra-ṅkṷrvīta yajñakra॒tubhi̭re॒vāsya̭ de॒vatā̭ vṛṅkte॒ vasī̭yā-nbhavati || 22 ||
(prā॒ṇā॒pā॒nayo᳚ - rbhū॒taṃ - ~vṛ̭ṅkte॒ - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)
ni॒grā॒bhyā᳚-sstha deva॒śruta॒ āyṷrme tarpayata prā॒ṇa-mmḙ tarpayatāpā॒na-mmḙ tarpayata vyā॒na-mmḙ tarpayata॒ cakṣṷrme tarpayata॒ śrotra̭-mme tarpayata॒ mano̭me tarpayata॒ vāca̭-mme tarpayatā॒-''tmāna̭-mme tarpaya॒tāṅgā̭ni me tarpayata pra॒jā-mmḙ tarpayata pa॒śū-nmḙ tarpayata gṛ॒hā-nmḙ tarpayata ga॒ṇā-nmḙ tarpayata sa॒rvaga̭ṇa-mmā tarpayata ta॒rpaya̭ta mā [ ] 23
ga॒ṇā me॒ mā vi tṛ̭ṣa॒nnoṣa̭dhayo॒ vai soma̭sya॒ viśo॒ viśaḥ॒ khalu॒ vai rājñaḥ॒ pradā̭torīśva॒rā ai॒ndra-ssomo-'vī̭vṛdhaṃ-vo~॒ mana̭sā sujātā॒ ṛta̭prajātā॒ bhaga॒ idvaḥ̭ syāma | indrḙṇa de॒vīrvī॒rudhaḥ̭ saṃvi~dā॒nā anṷ manyantā॒gṃ॒ sava̭nāya॒ soma॒mityā॒hauṣa̭dhībhya e॒vaina॒gg॒ svāyai̭ vi॒śa-ssvāyai̭ de॒vatā̭yai ni॒ryācyā॒bhi ṣṷṇoti॒ yo vai soma̭syābhiṣū॒yamā̭ṇasya [soma̭syābhiṣū॒yamā̭ṇasya, pra॒tha॒mo-'gṃ̭śu-] 24
pratha॒mo-'gṃ̭śu-sskanda̭ti॒ sa ī᳚śva॒ra i̭ndri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mpra॒jā-mpa॒śūn. yaja̭mānasya॒ nirha̭nto॒stama॒bhi ma̭ntraye॒tā-'' mā᳚-'skānthsa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇendri॒ya-mmḙ vī॒rya̭-mmā niva̭rdhī॒rityā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚sta indri॒yasya̭ vī॒ya̭rsya pra॒jāyai̭ paśū॒nāmani̭rghātāya dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒mañca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ || 25 ||
(ta॒rpaya̭ta mā - 'bhiṣū॒yamā̭ṇasya॒ - yaśca॒ - daśa̭ ca) (a. 8)
yo vai de॒vā-ndḙvayaśa॒senā॒rpaya̭ti manu॒ṣyā᳚-nmanuṣyayaśa॒sena̭ devayaśa॒syḙva de॒veṣu॒ bhava̭ti manuṣyayaśa॒sī ma̭nu॒ṣyḙṣu॒ yā-nprā॒cīna̭-māgraya॒ṇā-dgrahā᳚-ngṛhṇī॒yā-ttānṷpā॒gṃ॒śu gṛ̭hṇīyā॒dyānū॒rdhvāgstānṷpabdi॒mato̭ de॒vāne॒va taddḙvayaśa॒senā᳚rpayati manu॒ṣyā᳚-nmanuṣyayaśa॒sena̭ devayaśa॒syḙva de॒veṣṷ bhavati manuṣyayaśa॒sī ma̭nu॒ṣye᳚ṣva॒gniḥ prā̭tassava॒ne pā᳚tva॒smān. vai᳚śvāna॒ro ma̭hi॒nā vi॒śvaśa̭mbhūḥ | sa naḥ̭ pāva॒ko dravi̭ṇa-ndadhā॒- [dravi̭ṇa-ndadhātu, āyṷṣmanta-] 26
-tvāyṷṣmanta-ssa॒habha̭kṣā-ssyāma || viśvḙ de॒vā ma॒ruta॒ indro̭ a॒smāna॒smi-ndvi॒tīye॒ sava̭ne॒ na ja̭hyuḥ | āyṷṣmantaḥ pri॒yamḙṣāṃ॒-va~da̭nto va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || i॒da-ntṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na-ṅkavī॒nāmṛ॒tena॒ ye ca̭ma॒samaira̭yanta | te saṷdhanva॒nā-ssuva̭rānaśā॒nā-ssvi̭ṣṭi-nno a॒bhi vasī̭yo nayantu || ā॒yata̭navatī॒rvā a॒nyā āhṷtayo hū॒yantḙ-'nāyata॒nā a॒nyā yā ā̭ghā॒rava̭tī॒stā ā॒yatana̭vatī॒ryā- [ā॒yatana̭vatī॒ryāḥ, sau॒myāstā] 27
-ssau॒myāstā a̭nāyata॒nā ai᳚ndravāya॒va-mā॒dāyā̭-''ghā॒ramā ghā̭rayedaddhva॒ro ya॒jño̭-'yama̭stu devā॒ oṣa̭dhībhyaḥ pa॒śavḙ no॒ janā̭ya॒ viśva̭smai bhū॒tāyā᳚-'ddhva॒ro̭-'si॒ sa pi̭nvasva ghṛ॒tava̭ddeva so॒meti̭ sau॒myā e॒va tadāhṷtīrā॒yata̭navatīḥ karotyā॒yata̭navā-nbhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dātho॒ dyāvā̭pṛthi॒vī e॒va ghṛ॒tena॒ vyṷnatti॒ te vyṷtte upajīva॒nīyḙ bhavata upajīva॒nīyo̭ bhavati॒ [bhavati, ya e॒vaṃ-ve~dai॒ṣa] 28
ya e॒vaṃ-ve~dai॒ṣa tḙ rudrabhā॒go ya-nni॒rayā̭cathā॒sta-ñjṷṣasva vi॒dergaṷpa॒tyagṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim || manuḥ̭ pu॒trebhyo̭ dā॒yaṃ-vya~̭bhaja॒-thsa nābhā॒nedi̭ṣṭha-mbrahma॒caryaṃ॒-va~sa̭nta॒-nnira̭bhaja॒-thsa ā-'ga̭ccha॒-thso᳚-'bravī-tka॒thā mā॒ nira̭bhā॒giti॒ na tvā॒ nira̭bhākṣa॒mitya̭-bravī॒daṅgi̭rasa i॒me sa॒tramā̭sate॒ te [sa॒tramā̭sate॒ te, su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-nna] 29
sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prajā̭nanti॒ tebhya̭ i॒da-mbrāhma̭ṇa-mbrūhi॒ te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒ ya ḙṣā-mpa॒śava॒stāgstḙ dāsya॒ntīti॒ tade᳚bhyo-'bravī॒-tte sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~nto॒ ya ḙṣā-mpa॒śava॒ āsa॒-ntāna̭smā adadu॒sta-mpa॒śubhi॒ścara̭ntaṃ-ya~jñavā॒stau ru॒dra ā-'ga̭ccha॒-thso᳚-'bravī॒nmama॒ vā i॒me pa॒śava॒ ityadu॒rvai - [ ] 30
mahya̭mi॒mānitya̭bravī॒nna vai tasya॒ ta ī̭śata॒ itya̭bravī॒-dya-dya̭jñavā॒stau hīya̭te॒ mama॒ vai taditi॒ tasmā᳚-dyajñavā॒stu nābhya॒vetya॒gṃ॒ so᳚-'bravī-dya॒jñe mā ''bha॒jātha̭ te pa॒śū-nnābhi magg̭sya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta-mma॒nthinaḥ̭ sagg srā॒vama̭juho॒-ttato॒ vai tasya̭ ru॒draḥ pa॒śū-nnābhya̭manyata॒ yatrai॒ta me॒vaṃ-vi~॒dvā-nma॒nthinaḥ̭ sagg srā॒va-ñju॒hoti॒ na tatra̭ ru॒draḥ pa॒śūna॒bhi ma̭nyate || 31 ||
(da॒dhā॒tvā॒ - yata̭navatī॒ryā - ṷpajīva॒nīyo̭ bhavati॒ - te-' - du॒rvai - yatrai॒ta - mekā̭daśa ca) (a. 9)
juṣṭo̭ vā॒co bhṷ̄yāsa॒-ñjuṣṭo̭ vā॒caspata̭ye॒ devi̭ vāk | yadvā॒co madhṷma॒-ttasmi̭-nmā dhā॒-ssvāhā॒ sara̭svatyai || ṛ॒cā stoma॒gṃ॒ sama̭rdhaya gāya॒treṇa̭ rathanta॒ram | bṛ॒ha-dgā̭ya॒trava̭rtani ||yaste᳚ dra॒phsa-sskanda̭ti॒ yastḙ a॒gṃ॒śurbā॒hucyṷto dhi॒ṣaṇa̭yoru॒pasthā᳚t | a॒ddhva॒ryorvā॒ pari॒ yastḙ pa॒vitrā॒-thsvāhā̭kṛta॒mindrā̭ya॒ ta-ñjṷhomi || yo dra॒phso a॒gṃ॒śuḥ pa̭ti॒taḥ pṛ̭thi॒vyā-mpa̭rivā॒pā- [pṛ̭thi॒vyā-mpa̭rivā॒pāt, pu॒ro॒ḍāśā᳚-tkara॒mbhāt |] 32
-tpṷro॒ḍāśā᳚-tkara॒mbhāt | dhā॒nā॒so॒mānma॒nthina̭ indra śu॒krā-thsvāhā̭kṛta॒mindrā̭ya॒ ta-ñjṷhomi || yaste᳚ dra॒phso madhṷmāgṃ indri॒yāvā॒n-thsvāhā̭kṛtaḥ॒ puna̭ra॒pyeti̭ de॒vān | di॒vaḥ pṛ̭thi॒vyāḥ parya॒ntari̭kṣā॒-thsvāhā̭ kṛta॒mindrā̭ya॒ ta-ñjṷhomi || a॒ddhva॒ryurvā ṛ॒tvijā᳚-mpratha॒mo yṷjyate॒ tena॒ stomo̭ yokta॒vya̭ ityā̭hu॒rvāga̭gre॒gā agra̭ etvṛju॒gā de॒vebhyo॒ yaśo॒ mayi॒ dadha̭tī prā॒ṇā-npa॒śuṣṷ pra॒jā-mmayi̭ [ ] 33
ca॒ yaja̭māne॒ cetyā̭ha॒ vāca̭me॒va tadya̭jñamu॒khe yṷnakti॒ vāstu॒ vā e॒tadya॒jñasya̭ kriyate॒ yadgrahā᳚-ngṛhī॒tvā ba̭hiṣpavamā॒nagṃ sarpa̭nti॒parā᳚ñco॒ hi yanti॒ parā̭cībhi-sstu॒vatḙ vaiṣṇa॒vyarcā puna॒retyopa̭ tiṣṭhate ya॒jño vai viṣṇṷ rya॒jñame॒vāka॒rviṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭ yaccha sahantya | pra te॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭-nduhrate॒ akṣi̭ta॒mityā̭ha॒ yade॒vāsya॒ śayā̭nasyopa॒śuṣya̭ti॒ tade॒vāsyai॒tenā ''pyā̭yayati || 34 ||
(pa॒ri॒vā॒pāt - pra॒jā-mmayi̭ - duhrate॒ - catṷrdaśa ca) (a. 10)
a॒gninā̭ ra॒yima̭śñava॒-tpoṣa̭me॒va di॒vedi̭ve | ya॒śasaṃ̭-vī~॒rava̭ttamam || gomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jño nṛ॒vathsa̭khā॒ sada॒mida̭pramṛ॒ṣyaḥ | iḍā̭vāgṃ e॒ṣo a̭sura pra॒jāvā᳚-ndī॒rgho ra॒yiḥ pṛ̭thubu॒dhna-ssa॒bhāvāṋ || āpyā̭yasva॒, sante᳚ || i॒ha tvaṣṭā̭ramagri॒yaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒mupa̭ hvaye | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ || tanna̭stu॒rīpa॒madha̭ poṣayi॒tnu deva̭ tvaṣṭa॒rvi ra̭rā॒ṇa-ssya̭sva | yato̭ vī॒raḥ [yato̭ vī॒raḥ, ka॒rma॒ṇyaḥ̭ su॒dakṣo̭] 35
ka̭rma॒ṇyaḥ̭ su॒dakṣo̭ yu॒ktagrā̭vā॒ jāya̭te de॒vakā̭maḥ ||śi॒vastva̭ṣṭari॒hā-'' ga̭hi vi॒bhuḥ poṣa̭ u॒tatmanā᳚ | ya॒jñeya̭jñe na॒ uda̭va || pi॒śaṅga̭rūpa-ssu॒bharo̭ vayo॒dhā-śśru॒ṣṭī vī॒ro jā̭yate de॒vakā̭maḥ | pra॒jā-ntvaṣṭā॒ viṣya̭tu॒ nābhi̭ma॒sme athā̭ de॒vānā॒mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || praṇo̭de॒ vyā, no̭ di॒vaḥ || pī॒pi॒vāgṃ sa॒gṃ॒ sara̭svata॒-sstanaṃ॒-yo~ vi॒śvada̭rśataḥ | dhukṣī॒mahi̭ pra॒jāmiṣa᳚m || 36 ||
ye tḙ sarasva ū॒rmayo॒ madhṷmanto ghṛta॒ścutaḥ̭ | teṣā᳚-nte su॒mnamī̭mahe || yasya̭ vra॒ta-mpa॒śavo॒ yanti॒ sarve॒ yasya̭ vra॒tamṷpa॒tiṣṭha̭nta॒ āpaḥ̭ | yasya̭ vra॒te pṷṣṭi॒pati॒rnivi̭ṣṭa॒stagṃ sara̭svanta॒mava̭se huvema || di॒vyagṃ sṷpa॒rṇaṃ-va~̭ya॒sa-mbṛ॒hanta̭ma॒pā-ṅgarbhaṃ̭-vṛ~ṣa॒bhamoṣa̭dhīnām | a॒bhī॒pa॒to vṛ॒ṣṭyā ta॒rpaya̭nta॒-ntagṃ sara̭svanta॒mava̭se huvema || sinī̭vāli॒ pṛthṷṣṭuke॒ yā de॒vānā॒masi॒ svasā᳚ | ju॒ṣasva̭ ha॒vya- [ha॒vyam, āhṷta-mpra॒jā-ndḙvi] 37
-māhṷta-mpra॒jā-ndḙvi didiḍḍhi naḥ || yā sṷpā॒ṇi-ssva̭ṅgu॒ri-ssu॒ṣūmā̭ bahu॒sūva̭rī | tasyai̭ vi॒śpatni̭yai ha॒vi-ssi̭nīvā॒lyai jṷhotana || indraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒sparī, ndra॒-nnaraḥ̭ || asi̭tavarṇā॒ hara̭ya-ssupa॒rṇā miho॒ vasā̭nā॒ diva॒mu-tpa̭tanti || ta ā-'va̭vṛtra॒n-thsada̭nāni kṛ॒tvā-''di-tpṛ̭thi॒vī ghṛ॒tairvyṷdyate || hira̭ṇyakeśo॒ raja̭so visā॒re-'hi॒rdhuni॒rvāta̭ iva॒ dhrajī̭mān | śuci̭bhrājā u॒ṣaso॒ [u॒ṣasaḥ̭, navḙdā॒ yaśa̭svatī-] 38
navḙdā॒ yaśa̭svatī-rapa॒syuvo॒ na sa॒tyāḥ || ā tḙ supa॒rṇā a̭minanta॒ evaiḥ᳚ kṛ॒ṣṇo no̭nāva vṛṣa॒bho yadī॒dam | śi॒vābhi॒rna smaya̭mānābhi॒rā-'gā॒-tpata̭nti॒ mihaḥ̭ sta॒naya̭ntya॒bhrā || vā॒śreva̭ vi॒dyunmi̭māti va॒thsa-nna mā॒tā si̭ṣakti | yadḙṣāṃ-vṛ~॒ṣṭirasa̭rji || parva̭taści॒nmahi̭ vṛ॒ddho bi̭bhāya di॒vaści॒-thsānṷ rejata sva॒ne vaḥ̭ | ya-tkrīḍa̭tha maruta [marutaḥ, ṛ॒ṣṭi॒manta॒] 39
ṛṣṭi॒manta॒ āpa̭ iva sa॒ddhriya̭ñco dhavaddhve || a॒bhi kra̭nda sta॒naya॒ garbha॒mā dhā̭ uda॒nvatā॒ pari̭ dīyā॒ rathḙna | dṛti॒gṃ॒ su ka̭rṣa॒ viṣi̭ta॒-nnya̭ñcagṃ sa॒mā bha̭vantū॒dvatā̭ nipā॒dāḥ || tva-ntyā ci॒dacyu॒tā-'gnḙ pa॒śurna yava̭se | dhāmā̭ ha॒ ya-ttḙ ajara॒ vanā̭ vṛ॒ścanti॒ śikva̭saḥ || agne॒ bhūrī̭ṇi॒ tava̭ jātavedo॒ deva̭ svadhāvo॒-'mṛta̭sya॒ dhāma̭ | yāśca̭ [ ] 40
mā॒yā mā॒yināṃ᳚-vi~śvaminva॒ tve pū॒rvī-ssa̭nda॒dhuḥ pṛ̭ṣṭabandho || di॒vo no̭ vṛ॒ṣṭi-mma̭ruto rarīddhva॒-mprapi̭nvata॒ vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ dhārāḥ᳚ | a॒rvāṃe॒tena̭ stanayi॒tnunehya॒po ni̭ṣi॒ñcannasṷraḥ pi॒tā naḥ̭ || pinva̭ntya॒po ma॒rutaḥ̭ su॒dāna̭vaḥ॒ payo̭ ghṛ॒tava̭dvi॒dathe᳚ṣvā॒ bhuvaḥ̭ | atya॒-nna mi॒he vi na̭yanti vā॒jina॒muthsa̭-nduhanti sta॒naya̭nta॒makṣi̭tam || u॒da॒pruto̭ maruta॒stāgṃ i̭yarta॒ vṛṣṭiṃ॒- [vṛṣṭi᳚m, ye viśvḙ] 41
-~ye viśvḙ ma॒ruto̭ ju॒nanti̭ | krośā̭ti॒ gardā̭ ka॒nyḙva tu॒nnā perṷ-ntuñjā॒nā patyḙva jā॒yā || ghṛ॒tena॒ dyāvā̭pṛthi॒vī madhṷnā॒ samṷkṣata॒ paya̭svatīḥ kṛṇa॒tā-''pa॒ oṣa̭dhīḥ | ūrja̭-ñca॒ tatra̭ suma॒ti-ñca̭ pinvatha॒ yatrā̭ naro maruta-ssi॒ñcathā॒ madhṷ || udu॒tyam, ci॒tram || au॒rva॒-bhṛ॒gu॒vacchuci̭mapnavāna॒vadā hṷve | a॒gnigṃ sa̭mu॒dravā̭sasam || ā sa॒vagṃ sa̭vi॒turya̭thā॒ bhaga̭sye va bhu॒jigṃ hṷve | a॒gnigṃ sa̭mu॒dravā̭sasam || hu॒ve vāta̭svana-ṅka॒vi-mpa॒rjanya̭krandya॒gṃ॒ sahaḥ̭ | a॒gnigṃ sa̭mu॒dravā̭sasam || 42 ||
(vī॒ra - iṣagṃ̭ - ha॒vya - mu॒ṣaso̭ - maruta - śca॒ - vṛṣṭiṃ॒ - bhaga̭sya॒ - dvāda̭śa ca) (a. 11)
(pra॒jāpa̭tirakāmayatai॒ - ṣa tḙ gāya॒tro - ya॒jñaṃ-vai~ - pra॒jāpa̭te॒rjāya̭mānāḥ - prājāpa॒tyā - yo vā aya̭thādevata - mi॒ṣṭargo̭ - nigrā॒bhyā᳚-sstha॒ - yo vai de॒vā - ñjuṣṭo॒ - 'gninā̭ ra॒yi - mekā̭daśa )
(pra॒jāpa̭tirakāmayata - pra॒jāpa̭te॒rjāya̭mānā॒ - vyāya̭cchante॒ - mahya̭mi॒mā - nmā॒yā mā॒yinā॒n - dvica̭tvārigṃśat)
(pra॒jāpa̭tirakāmayatā॒, a॒gnigṃ sa̭mu॒dravā̭sasaṃ )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe prathamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.