1.4 - Somadibrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Ubhaye Va — Kannada Script

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಚತುರ್ಥಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ಸೋಮಾದಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ

ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,

ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥

ಅನುವಾಕಂ 1 - ಗ್ರಹಣಾ ಗ್ರಹಣಮ್

ಉ॒ಭಯೇ॒ ವಾ ಏ॒ತೇ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ॒ರದ್ಧ್ಯ॑-ಸೃಜ್ಯನ್ತ । ದೇ॒ವಾಶ್ಚಾಸು॑ರಾಶ್ಚ । ತಾನ್ನ ವ್ಯ॑ಜಾನಾತ್ । ಇ॒ಮೇ᳚-ಽನ್ಯ ಇ॒ಮೇ᳚-ಽನ್ಯ ಇತಿ॑ । ಸ ದೇ॒ವಾನ॒ಗ್ಂ॒ ಶೂನ॑ಕರೋತ್ । ತಾನ॒ಭ್ಯ॑ಷುಣೋತ್ । ತಾ-ನ್ಪ॒ವಿತ್ರೇ॑ಣಾ-ಪುನಾತ್ । ತಾನ್-ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚ತ್-ಪ॒ವಿತ್ರ॑ಸ್ಯ॒-ವ್ಯ॑ಗೃಹ್ಣಾತ್ । ತೇ ಗ್ರಹಾ॑ ಅಭವನ್ನ್ । ತದ್ಗ್ರಹಾ॑ಣಾ-ಙ್ಗ್ರಹ॒ತ್ವಮ್ ॥ 1 ॥

ದೇ॒ವತಾ॒ ವಾ ಏ॒ತಾ ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ ಗೃ॒ಹೇ ಗೃ॑ಹ್ಯನ್ತೇ । ಯ-ದ್ಗ್ರಹಾಃ᳚ । ವಿ॒ದುರೇ॑ನ-ನ್ದೇ॒ವಾಃ । ಯಸ್ಯೈ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದುಷ॑ ಏ॒ತೇ ಗ್ರಹಾ॑ ಗೃ॒ಹ್ಯನ್ತೇ᳚ ॥ ಏ॒ಷಾ ವೈ ಸೋಮ॒ಸ್ಯಾಹು॑ತಿಃ । ಯದು॑ಪಾ॒ಗ್ಂ॒ಶುಃ । ಸೋಮೇ॑ನ ದೇ॒ವಾಗ್ ಸ್ತ॑ರ್ಪಯಾ॒ಣೀತಿ॒ ಖಲು॒ ವೈ ಸೋಮೇ॑ನ ಯಜತೇ । ಯದು॑ಪಾ॒ಗ್ಂ॒ಶು-ಞ್ಜು॒ಹೋತಿ॑ । ಸೋಮೇ॑ನೈ॒ವ ತ-ದ್ದೇ॒ವಾಗ್ ಸ್ತ॑ರ್ಪಯತಿ ॥ ಯದ್ಗ್ರಹಾ᳚ಞ್ಜು॒ಹೋತಿ॑ ॥ 2 ॥

ದೇ॒ವಾ ಏ॒ವ ತ-ದ್ದೇ॒ವಾನ್-ಗ॑ಚ್ಛನ್ತಿ ॥ ಯಚ್ಚ॑ಮ॒ಸಾಞ್ಜು॒ಹೋತಿ॑ । ತೇನೈ॒ವಾನು॑ರೂಪೇಣ॒ ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ॑ತಿ ॥ ಕಿ-ನ್ನ್ವೇ॑ತದಗ್ರ॑ ಆಸೀ॒ದಿತ್ಯಾ॑ಹುಃ । ಯ-ತ್ಪಾತ್ರಾ॒ಣೀತಿ॑ । ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಏ॒ತದಗ್ರ॑ ಆಸೀತ್ । ಮೃ॒ನ್ಮಯಾ॑ನಿ॒ ವಾ ಏ॒ತಾನ್ಯಾ॑ಸನ್ನ್ । ತೈರ್ದೇ॒ವಾ ನ ವ್ಯಾ॒ವೃತ॑-ಮಗಚ್ಛನ್ನ್ । ತ ಏ॒ತಾನಿ॑ ದಾರು॒ಮಯಾ॑ಣಿ॒ ಪಾತ್ರಾ᳚ಣ್ಯ-ಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತಾನ್ಯ॑ಕುರ್ವತ ॥ 3 ॥

ತೈರ್ವೈ ತೇ ವ್ಯಾ॒ವೃತ॑-ಮಗಚ್ಛನ್ನ್ । ಯ-ದ್ದಾ॑ರು॒ಮಯಾ॑ಣಿ॒ ಪಾತ್ರಾ॑ಣಿ॒ ಭವ॑ನ್ತಿ । ವ್ಯಾ॒ವೃತ॑ಮೇ॒ವ ತೈ-ರ್ಯಜ॑ಮಾನೋ ಗಚ್ಛತಿ ॥ ಯಾನಿ॑ ದಾರು॒ಮಯಾ॑ಣಿ॒ ಪಾತ್ರಾ॑ಣಿ॒ ಭವ॑ನ್ತಿ । ಅ॒ಮುಮೇ॒ವ ತೈ-ರ್ಲೋ॒ಕ-ಮ॒ಭಿಜ॑ಯತಿ । ಯಾನಿ॑ ಮೃ॒ನ್ಮಯಾ॑ನಿ । ಇ॒ಮಮೇ॒ವ ತೈ-ರ್ಲೋ॒ಕ-ಮ॒ಭಿಜ॑ಯತಿ ॥ ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ । ಕಾಶ್ಚತ॑ಸ್ರ-ಸ್ಸ್ಥಾ॒ಲೀರ್ವಾ॑ಯ॒ವ್ಯಾ᳚-ಸ್ಸೋಮ॒ಗ್ರಹ॑ಣೀ॒ರಿತಿ॑ । ದೇ॒ವಾ ವೈ ಪೃಶ್ಞಿ॑ಮದುಹ್ರನ್ನ್ ॥ 4 ॥

ತಸ್ಯಾ॑ ಏ॒ತೇ ಸ್ತನಾ॑ ಆಸನ್ನ್ । ಇ॒ಯಂ-ವೈಁ ಪೃಶ್ಞಿಃ॑ । ತಾಮಾ॑ದಿ॒ತ್ಯಾ ಆ॑ದಿತ್ಯಸ್ಥಾ॒ಲ್ಯಾ ಚತು॑ಷ್ಪದಃ ಪ॒ಶೂನ॑ದುಹ್ರನ್ನ್ । ಯದಾ॑ದಿತ್ಯಸ್ಥಾ॒ಲೀ ಭವ॑ತಿ । ಚತು॑ಷ್ಪದ ಏ॒ವ ತಯಾ॑ ಪ॒ಶೂನ್. ಯಜ॑ಮಾನ ಇ॒ಮಾ-ನ್ದು॑ಹೇ । ತಾಮಿನ್ದ್ರ॑ ಉಕ್ಥ್ಯಸ್ಥಾ॒ಲ್ಯೇನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ಮ॑ದುಹತ್ । ಯದು॑ಕ್ಥ್ಯಸ್ಥಾ॒ಲೀ ಭವ॑ತಿ । ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವ ತಯಾ॒ ಯಜ॑ಮಾನ ಇ॒ಮಾ-ನ್ದು॑ಹೇ । ತಾಂ-ವಿಁಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ ಆ᳚ಗ್ರಯಣಸ್ಥಾ॒ಲ್ಯೋರ್ಜ॑-ಮದುಹ್ರನ್ನ್ । ಯದಾ᳚ಗ್ರಯಣಸ್ಥಾ॒ಲೀ ಭವ॑ತಿ ॥ 5 ॥

ಊರ್ಜ॑ಮೇ॒ವ ತಯಾ॒ ಯಜ॑ಮಾನ ಇ॒ಮಾ-ನ್ದು॑ಹೇ । ತಾ-ಮ್ಮ॑ನು॒ಷ್ಯಾ᳚-ದ್ಧ್ರುವಸ್ಥಾ॒ಲ್ಯಾ ಽಽಯು॑ರದುಹ್ರನ್ನ್ । ಯದ್ಧ್ರು॑ವಸ್ಥಾ॒ಲೀ ಭವ॑ತಿ । ಆಯು॑ರೇ॒ವ ತಯಾ॒ ಯಜ॑ಮಾನ ಇ॒ಮಾ-ನ್ದು॑ಹೇ । ಸ್ಥಾ॒ಲ್ಯಾ ಗೃ॒ಹ್ಣಾತಿ॑ । ವಾ॒ಯ॒ವ್ಯೇ॑ನ ಜುಹೋತಿ । ತಸ್ಮಾ॑ದ॒ನ್ಯೇನ॒ ಪಾತ್ರೇ॑ಣ ಪ॒ಶೂ-ನ್ದು॒ಹನ್ತಿ॑ । ಅ॒ನ್ಯೇನ॒ ಪ್ರತಿ॑ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ । ಅಥೋ᳚ ವ್ಯಾ॒ವೃತ॑ಮೇ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನೋ ಗಚ್ಛತಿ ॥ 6 ॥

(ಗ್ರ॒ಹ॒ತ್ವಂ - ಗ್ರಹಾ᳚ನ್ ಜು॒ಹೋತ್ಯ॑-ಕುರ್ವ-ತಾದುಹ್ರ-ನ್ನಾಗ್ರಯಣಸ್ಥಾ॒ಲೀ ಭವ॑ತಿ॒-+ನವ॑ ಚ) (ಅ. 1)

ಅನುವಾಕಂ 2 - ಸೋತ್ರಾಮಣೀಶೇಷಾ ಮನ್ತ್ರಾಃ

ಯು॒ವಗ್ಂ ಸು॒ರಾಮ॑ಮಶ್ವಿನಾ । ನಮು॑ಚಾವಾ-ಽಸು॒ರೇ ಸಚಾ᳚ । ವಿ॒ಪಿ॒ಪಾ॒ನಾ ಶು॑ಭಸ್ಪತೀ । ಇನ್ದ್ರ॒-ಙ್ಕರ್ಮ॑ಸ್ವಾವತಮ್ ॥ ಪು॒ತ್ರಮಿ॑ವ ಪಿ॒ತರಾ॑ವ॒ಶ್ವಿನೋ॒ಭಾ । ಇನ್ದ್ರಾವ॑ತ॒-ಙ್ಕರ್ಮ॑ಣಾ ದ॒ಗ್ಂ॒ಸನಾ॑ಭಿಃ । ಯ-ಥ್ಸು॒ರಾಮಂ॒-ವ್ಯಁಪಿ॑ಬ॒-ಶ್ಶಚೀ॑ಭಿಃ । ಸರ॑ಸ್ವತೀ ತ್ವಾ ಮಘವನ್ನಭೀಷ್ಣಾತ್ ॥ ಅಹಾ᳚ವ್ಯಗ್ನೇ ಹ॒ವಿರಾ॒ಸ್ಯೇ॑ ತೇ । ಸ್ರು॒ಚೀವ॑ ಘೃ॒ತ-ಞ್ಚ॒ಮೂ ಇ॑ವ॒ ಸೋಮಃ॑ ॥ 7 ॥

ವಾ॒ಜ॒ಸನಿಗ್ಂ॑ ರ॒ಯಿಮ॒ಸ್ಮೇ ಸು॒ವೀರ᳚ಮ್ । ಪ್ರ॒ಶ॒ಸ್ತ-ನ್ಧೇ॑ಹಿ ಯ॒ಶಸ॑-ಮ್ಬೃ॒ಹನ್ತ᳚ಮ್ ॥ ಯಸ್ಮಿ॒ನ್ನಶ್ವಾ॑ಸ ಋಷ॒ಭಾಸ॑ ಉ॒ಕ್ಷಣಃ॑ । ವ॒ಶಾ ಮೇ॒ಷಾ ಅ॑ವಸೃ॒ಷ್ಟಾಸ॒ ಆಹು॑ತಾಃ । ಕೀ॒ಲಾ॒ಲ॒ಪೇ ಸೋಮ॑ಪೃಷ್ಠಾಯ ವೇ॒ಧಸೇ᳚ । ಹೃ॒ದಾಮ॒ತಿ-ಞ್ಜ॑ನಯ॒ ಚಾರು॑ಮ॒ಗ್ನಯೇ᳚ ॥ ನಾನಾ॒ ಹಿ ವಾ᳚-ನ್ದೇ॒ವಹಿ॑ತ॒ಗ್ಂ॒ ಸದೋ॑ ಮಿ॒ತಮ್ । ಮಾ ಸಗ್ಂಸೃ॑ಕ್ಷಾಥಾ-ಮ್ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ । ಸುರಾ॒ ತ್ವಮಸಿ॑ ಶು॒ಷ್ಮಿಣೀ॒ ಸೋಮ॑ ಏ॒ಷಃ । ಮಾ ಮಾ॑ ಹಿಗ್ಂಸೀ॒-ಸ್ಸ್ವಾಂ-ಯೋಁನಿ॑ಮಾವಿ॒ಶನ್ನ್ ॥ 8 ॥

ಯದತ್ರ॑ ಶಿ॒ಷ್ಟಗ್ಂ ರ॒ಸಿನಃ॑ ಸು॒ತಸ್ಯ॑ । ಯದಿನ್ದ್ರೋ॒ ಅಪಿ॑ಬ॒ಚ್ಛಚೀ॑ಭಿಃ । ಅ॒ಹ-ನ್ತದ॑ಸ್ಯ॒ ಮನ॑ಸಾ ಶಿ॒ವೇನ॑ । ಸೋಮ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಜಾ॑ನಮಿ॒ಹ ಭ॑ಕ್ಷಯಾಮಿ ॥ ದ್ವೇ ಸ್ರು॒ತೀ ಅ॑ಶೃಣವ-ಮ್ಪಿತೃ॒ಣಾಮ್ । ಅ॒ಹ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮು॒ತ ಮರ್ತ್ಯಾ॑ನಾಮ್ । ತಾಭ್ಯಾ॑ಮಿ॒ದಂ-ವಿಁಶ್ವ॒-ಮ್ಭುವ॑ನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮೇ॑ತಿ । ಅ॒ನ್ತ॒ರಾ ಪೂರ್ವ॒ಮಪ॑ರ-ಞ್ಚ ಕೇ॒ತುಮ್ ॥ ಯಸ್ತೇ॑ ದೇವ ವರುಣ ಗಾಯ॒ತ್ರಛ॑ನ್ದಾಃ॒ ಪಾಶಃ॑ । ತ-ನ್ತ॑ ಏ॒ತೇನಾವ॑ಯಜೇ ॥ 9 ॥

ಯಸ್ತೇ॑ ದೇವ ವರುಣ ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಪ್ಛ॑ನ್ದಾಃ॒ ಪಾಶಃ॑ । ತ-ನ್ತ॑ ಏ॒ತೇನಾವ॑ಯಜೇ । ಯಸ್ತೇ॑ ದೇವ ವರುಣ॒ ಜಗ॑ತೀಛನ್ದಾಃ॒ ಪಾಶಃ॑ । ತ-ನ್ತ॑ ಏ॒ತೇನಾವ॑ಯಜೇ ॥ ಸೋಮೋ॒ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ರಾ॒ಜ್ಯಮಾದ॑ತ್ತೇ । ಯೋ ರಾಜಾ॒ ಸ-ನ್ರಾ॒ಜ್ಯೋ ವಾ॒ ಸೋಮೇ॑ನ॒ ಯಜ॑ತೇ । ದೇ॒ವ॒ಸು॒ವಾಮೇ॒ತಾನಿ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ ಭವನ್ತಿ । ಏ॒ತಾವ॑ನ್ತೋ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾಗ್ಂ॑ ಸ॒ವಾಃ । ತ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ಸ॒ವಾ-ನ್ಪ್ರಯ॑ಚ್ಛನ್ತಿ । ತ ಏ॑ನ॒-ಮ್ಪುನಃ॑ ಸುವನ್ತೇ ರಾ॒ಜ್ಯಾಯ॑ । ದೇ॒ವ॒ಸೂ ರಾಜಾ॑ ಭವತಿ ॥ 10 ॥

(ಸೋಮ॑ - ಆವಿ॒ಶನ್. - ಯ॑ಜೇ - ರಾ॒ಜ್ಯಾಯೈಕಂ॑ ಚ) (ಅ. 2)

ಅನುವಾಕಂ 3 - ದೋಹಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮ್, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ

ಉದ॑ಸ್ಥಾ-ದ್ದೇ॒ವ್ಯದಿ॑ತಿ-ರ್ವಿಶ್ವರೂ॒ಪೀ । ಆಯು॑ರ್ಯ॒ಜ್ಞಪ॑ತಾವಧಾತ್ । ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯ ಕೃಣ್ವ॒ತೀ ಭಾ॒ಗಮ್ । ಮಿ॒ತ್ರಾಯ॒ ವರು॑ಣಾಯ ಚ ॥ ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅ॑ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರೀ । ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಏ॒ತಸ್ಯ॒ ನಿಷೀ॑ದತಿ । ಯಸ್ಯಾ᳚ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರೀ ನಿ॒ಷೀದ॑ತಿ । ತಾಮುತ್ಥಾ॑ಪಯೇತ್ । ಉದ॑ಸ್ಥಾ-ದ್ದೇ॒ವ್ಯದಿ॑ತಿ॒ರಿತಿ॑ । ಇ॒ಯಂ-ವೈಁ ದೇ॒ವ್ಯದಿ॑ತಿಃ ॥ 11 ॥

ಇ॒ಮಾಮೇ॒ವಾಸ್ಮಾ॒ ಉತ್ಥಾ॑ಪಯತಿ ॥ ಆಯು॑ರ್ಯ॒ಜ್ಞಪ॑ತಾವಧಾ॒ದಿತ್ಯಾ॑ಹ । ಆಯು॑ರೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ದಧಾತಿ ॥ ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯ ಕೃಣ್ವ॒ತೀ ಭಾ॒ಗ-ಮ್ಮಿ॒ತ್ರಾಯ॒ ವರು॑ಣಾಯ॒ ಚೇತ್ಯಾ॑ಹ । ಯ॒ಥಾ॒ ಯ॒ಜುರೇ॒ವೈತತ್ ॥ ಅವ॑ರ್ತಿಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ಷೈತಸ್ಯ॑ ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॑-ಮ್ಪ್ರತಿ॒ಖ್ಯಾಯ॒ ನಿಷೀ॑ದತಿ । ಯಸ್ಯಾ᳚-ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರ್ಯುಪ॑ಸೃಷ್ಟಾ ನಿ॒ಷೀದ॑ತಿ । ತಾ-ನ್ದು॒ಗ್ಧ್ವಾ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾಯ॑ ದದ್ಯಾತ್ । ಯಸ್ಯಾನ್ನ॒-ನ್ನಾದ್ಯಾತ್ । ಅವ॑ರ್ತಿಮೇ॒ವಾಸ್ಮಿ॑-ನ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॒-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಮುಞ್ಚತಿ ॥ 12 ॥

ದು॒ಗ್ಧ್ವಾ ದ॑ದಾತಿ । ನ ಹ್ಯದೃ॑ಷ್ಟಾ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ ದೀ॒ಯತೇ᳚ ॥ ಪೃ॒ಥಿ॒ವೀಂ-ವಾಁ ಏ॒ತಸ್ಯ॒ ಪಯಃ॒ ಪ್ರವಿ॑ಶತಿ । ಯಸ್ಯಾ᳚ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರ-ನ್ದು॒ಹ್ಯಮಾ॑ನ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ಕನ್ದ॑ತಿ ॥ ಯದ॒ದ್ಯ ದು॒ಗ್ಧ-ಮ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀಮಸ॑ಕ್ತ । ಯದೋಷ॑ಧೀ-ರ॒ಪ್ಯಸ॑ರ॒-ದ್ಯದಾಪಃ॑ । ಪಯೋ॑ ಗೃ॒ಹೇಷು॒ ಪಯೋ॑ ಅಘ್ನಿ॒ಯಾಸು॑ । ಪಯೋ॑ ವ॒ಥ್ಸೇಷು॒ ಪಯೋ॑ ಅಸ್ತು॒ ತನ್ಮಯೀತ್ಯಾ॑ಹ । ಪಯ॑ ಏ॒ವಾತ್ಮ-ನ್ಗೃ॒ಹೇಷು॑ ಪ॒ಶುಷು॑ ಧತ್ತೇ ॥ ಅ॒ಪ ಉಪ॑ಸೃಜತಿ ॥ 13 ॥

ಅ॒ದ್ಭಿರೇ॒ವೈನ॑ದಾಪ್ನೋತಿ ॥ ಯೋ ವೈ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯಾರ್ತೇ॒ನಾನಾ᳚ರ್ತಗ್ಂ ಸಗ್ಂ ಸೃ॒ಜತಿ॑ । ಉ॒ಭೇ ವೈ ತೇ ತರ್ಹ್ಯಾರ್ಚ್ಛ॑ತಃ । ಆರ್ಚ್ಛ॑ತಿ॒ ಖಲು॒ ವಾ ಏ॒ತದ॑ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಮ್ । ಯ-ದ್ದು॒ಹ್ಯಮಾ॑ನ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ಕನ್ದ॑ತಿ । ಯದ॑ಭಿದು॒ಹ್ಯಾತ್ । ಆರ್ತೇ॒ನಾನಾ᳚ರ್ತಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ಸಗ್ಂಸೃ॑ಜೇತ್ । ತದೇ॒ವ ಯಾ॒ದೃಕ್ಕೀ॒ದೃಕ್ಚ॑ ಹೋತ॒ವ್ಯ᳚ಮ್ । ಅಥಾ॒ನ್ಯಾ-ನ್ದು॒ಗ್ಧ್ವಾ ಪುನ॑ರ್-ಹೋತ॒ವ್ಯ᳚ಮ್ । ಅನಾ᳚ರ್ತೇನೈ॒ವಾರ್ತಂ॑-ಯಁ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ನಿಷ್ಕ॑ರೋತಿ ॥ 14 ॥

ಯ-ದ್ಯುದ್ದ್ರು॑ತಸ್ಯ॒ ಸ್ಕನ್ದೇ᳚ತ್ । ಯ-ತ್ತತೋ-ಽಹು॑ತ್ವಾ॒ ಪುನ॑ರೇ॒ಯಾತ್ । ಯ॒ಜ್ಞಂ-ವಿಁಚ್ಛಿ॑ನ್ದ್ಯಾತ್ । ಯತ್ರ॒ ಸ್ಕನ್ದೇ᳚ತ್ । ತನ್ನಿ॒ಷದ್ಯ॒ ಪುನ॑ರ್ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ಯತ್ರೈ॒ವ ಸ್ಕನ್ದ॑ತಿ । ತತ॑ ಏ॒ವೈನ॒ತ್-ಪುನ॑ರ್ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ತದೇ॒ವ ಯಾ॒ದೃಕ್-ಕೀ॒ದೃಕ್ಚ॑ ಹೋತ॒ವ್ಯ᳚ಮ್ । ಅಥಾ॒ನ್ಯಾ-ನ್ದು॒ಗ್ಧ್ವಾ ಪುನ॑ರ್-ಹೋತ॒ವ್ಯ᳚ಮ್ । ಅನಾ᳚ರ್ತೇನೈ॒ವಾರ್ತಂ॑-ಯಁ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ನಿಷ್ಕ॑ರೋತಿ ॥ 15 ॥

ವಿ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ಯ॒ಜ್ಞಶ್ಛಿ॑ದ್ಯತೇ । ಯಸ್ಯಾ᳚ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರೇ॑-ಽಧಿಶ್ರಿ॑ತೇ॒ ಶ್ವಾ-ಽನ್ತ॒ರಾ ಧಾವ॑ತಿ । ರು॒ದ್ರಃ ಖಲು॒ ವಾ ಏ॒ಷಃ । ಯದ॒ಗ್ನಿಃ । ಯ-ದ್ಗಾಮ॑ನ್ವತ್ಯಾವ॒ರ್ತಯೇ᳚ತ್ । ರು॒ದ್ರಾಯ॑ ಪ॒ಶೂ-ನಪಿ॑ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಅ॒ಪ॒ಶು-ರ್ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯದ॒ಪೋ᳚ ಽನ್ವತಿಷಿ॒ಞ್ಚೇತ್ । ಅ॒ನಾ॒ದ್ಯ-ಮ॒ಗ್ನೇರಾಪಃ॑ । ಅ॒ನಾ॒ದ್ಯಮಾ᳚ಭ್ಯಾ॒-ಮಪಿ॑ದದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯಾ॒-ದ್ಭಸ್ಮಾ॒ದಾಯ॑ । ಇ॒ದಂ-ವಿಁಷ್ಣು॒-ರ್ವಿಚ॑ಕ್ರಮ॒ ಇತಿ॑ ವೈಷ್ಣ॒ವ್ಯರ್ಚಾ ಽಽಹ॑ವ॒ನೀಯಾ᳚ದ್ಧ್ವ॒ಗ್ಂ॒ ಸಯ॒ನ್ನುದ್ರ॑ವೇತ್ । ಯ॒ಜ್ಞೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುಃ॑ । ಯ॒ಜ್ಞೇನೈ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಸನ್ತ॑ನೋತಿ । ಭಸ್ಮ॑ನಾ ಪ॒ದಮಪಿ॑ವಪತಿ॒ ಶಾನ್ತ್ಯೈ᳚ ॥ 16 ॥

(ವೈ ದೇ॒ವ್ಯದಿ॑ತಿ--ರ್ ಮುಞ್ಚತಿ - ಸೃಜತಿ - ಕರೋತಿ - ಕರೋತ್ಯಾ - ಭ್ಯಾ॒ಮಪಿ॑ದದ್ಧ್ಯಾ॒-ತ್ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 3)

ಅನುವಾಕಂ 4 - ಅಗ್ನಿಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇ

ನಿ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॑ಹವ॒ನೀಯೋ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ-ಙ್ಕಾಮಯತೇ । ನಿ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ ಆಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ । ಯಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿಮನು॑ದ್ಧೃತ॒ಗ್ಂ॒ ಸೂರ್ಯೋ॒-ಽಭಿನಿ॒ಮ್ರೋಚ॑ತಿ । ದ॒ರ್ಭೇಣ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯ-ಮ್ಪ್ರ॒ಬದ್ಧ್ಯ॑ ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ದ್ಧರೇತ್ । ಅಥಾ॒ಗ್ನಿಮ್ । ಅಥಾ᳚ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಮ್ । ಯದ್ಧಿರ॑ಣ್ಯ-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ಧರ॑ತಿ । ಜ್ಯೋತಿ॒ರ್ವೈ ಹಿರ॑ಣ್ಯಮ್ । ಜ್ಯೋತಿ॑ರೇ॒ವೈನ॒-ಮ್ಪಶ್ಯ॒-ನ್ನುದ್ಧ॑ರತಿ । ಯದ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪೂರ್ವ॒ಗ್ಂ॒ ಹರ॒ತ್ಯಥಾ᳚-ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಮ್ ॥ 17 ॥

ಭಾ॒ಗ॒ಧೇಯೇ॑ನೈ॒ವೈನ॒-ಮ್ಪ್ರಣ॑ಯತಿ ॥ ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣ ಆ॑ರ್ಷೇ॒ಯ ಉದ್ಧ॑ರೇತ್ । ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೋ ವೈ ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾಃ᳚ । ಸರ್ವಾ॑ಭಿರೇ॒ವೈನ॑-ನ್ದೇ॒ವತಾ॑ಭಿ॒ರುದ್ಧ॑ರತಿ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿ॒ಹೋ॒ತ್ರ-ಮು॑ಪ॒ಸಾ-ದ್ಯಾತಮಿ॑ತೋ-ರಾಸೀತ । ವ್ರ॒ತಮೇ॒ವ ಹ॒ತಮನು॑ ಮ್ರಿಯತೇ ॥ ಅನ್ತಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ಷ ಆ॒ತ್ಮನೋ॑ ಗಚ್ಛತಿ । ಯಸ್ತಾಮ್ಯ॑ತಿ । ಅನ್ತ॑ಮೇ॒ಷ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಗಚ್ಛತಿ । ಯಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿಮನು॑ದ್ಧೃತ॒ಗ್ಂ॒ ಸೂರ್ಯೋ॒-ಽಭಿನಿ॒ಮ್ರೋಚ॑ತಿ ॥ 18 ॥

ಪುನಃ॑ ಸ॒ಮನ್ಯ॑ ಜುಹೋತಿ । ಅನ್ತೇ॑ನೈ॒ವಾನ್ತಂ॑-ಯಁ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ನಿಷ್ಕ॑ರೋತಿ ॥ ವರು॑ಣೋ॒ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ಯ॒ಜ್ಞ-ಙ್ಗೃ॑ಹ್ಣಾತಿ । ಯಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿ-ಮನು॑ದ್ಧೃತ॒ಗ್ಂ॒ ಸೂರ್ಯೋ॒-ಽಭಿನಿ॒ಮ್ರೋಚ॑ತಿ । ವಾ॒ರು॒ಣ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇತ್ । ತೇನೈ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ನಿಷ್ಕ್ರೀ॑ಣೀತೇ ॥ ನಿ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॑ಹವ॒ನೀಯೋ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ-ಙ್ಕಾಮಯತೇ । ನಿ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ ಆಹವ॒ನೀಯ᳚ಮ್ । ಯಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿ-ಮನು॑ದ್ಧೃತ॒ಗ್ಂ॒ ಸೂರ್ಯೋ॒-ಽಭ್ಯು॑ದೇತಿ॑ । ಚ॒ತು॒ರ್ಗೃ॒ಹೀ॒ತ-ಮಾಜ್ಯ॑-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ᳚ದ್ಧರೇತ್ ॥ 19 ॥

ಅಥಾ॒ಗ್ನಿಮ್ । ಅಥಾ᳚ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಮ್ । ಯದಾಜ್ಯ॑-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ಧರ॑ತಿ । ಏ॒ತದ್ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿ॒ಯ-ನ್ಧಾಮ॑ । ಯದಾಜ್ಯ᳚ಮ್ । ಪ್ರಿ॒ಯೇಣೈ॒ವೈನ॒-ನ್ಧಾಮ್ನಾ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ । ಯದ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಪೂರ್ವ॒ಗ್ಂ॒ ಹರ॒ತ್ಯಥಾ᳚-ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಮ್ । ಭಾ॒ಗ॒ಧೇಯೇ॑ನೈ॒ವೈನ॒-ಮ್ಪ್ರಣ॑ಯತಿ । ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣ ಆ॑ರ್ಷೇ॒ಯ ಉದ್ಧ॑ರೇತ್ । ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೋ ವೈ ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾಃ᳚ ॥ 20 ॥

ಸರ್ವಾ॑ಭಿರೇ॒ವೈನ॑-ನ್ದೇ॒ವತಾ॑ಭಿ॒ರುದ್ಧ॑ರತಿ ॥ ಪರಾ॑ಚೀ॒ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಮೈ᳚ ವ್ಯು॒ಚ್ಛನ್ತೀ॒ ವ್ಯು॑ಚ್ಛತಿ । ಯಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿ-ಮನು॑ದ್ಧೃತ॒ಗ್ಂ॒ ಸೂರ್ಯೋ॒-ಽಭ್ಯು॑ದೇತಿ॑ । ಉ॒ಷಾಃ ಕೇ॒ತುನಾ॑ ಜುಷತಾಮ್ । ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ದೇ॒ವೇಭಿ॑ರಿನ್ವಿ॒ತಮ್ । ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॒ ಮಧು॑ಮತ್ತಮ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹೇತಿ॑ ಪ್ರ॒ತ್ಯಂ-ನಿ॒ಷದ್ಯಾಜ್ಯೇ॑ನ ಜುಹುಯಾತ್ । ಪ್ರ॒ತೀಚೀ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॒ ವಿವಾ॑ಸಯತಿ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿ॒ಹೋ॒ತ್ರ-ಮು॑ಪ॒ಸಾದ್ಯಾತಮಿ॑ತೋ-ರಾಸೀತ । ವ್ರ॒ತಮೇ॒ವ ಹ॒ತಮನು॑ ಮ್ರಿಯತೇ । ಅನ್ತಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ಷ ಆ॒ತ್ಮನೋ॑ ಗಚ್ಛತಿ ॥ 21 ॥

ಯಸ್ತಾಮ್ಯ॑ತಿ । ಅನ್ತ॑ಮೇ॒ಷ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಗಚ್ಛತಿ । ಯಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿ-ಮನು॑ದ್ಧೃತ॒ಗ್ಂ॒ ಸೂರ್ಯೋ॒-ಽಭ್ಯು॑ದೇತಿ॑ । ಪುನಃ॑ ಸ॒ಮನ್ಯ॑ ಜುಹೋತಿ । ಅನ್ತೇ॑ನೈ॒ವಾನ್ತಂ॑-ಯಁ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ನಿಷ್ಕ॑ರೋತಿ । ಮಿ॒ತ್ರೋ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ಯ॒ಜ್ಞ-ಙ್ಗೃ॑ಹ್ಣಾತಿ । ಯಸ್ಯಾ॒ಗ್ನಿ-ಮನು॑ದ್ಧೃತ॒ಗ್ಂ॒ ಸೂರ್ಯೋ॒-ಽಭ್ಯು॑ದೇತಿ॑ । ಮೈ॒ತ್ರ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇತ್ । ತೇನೈ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞ-ನ್ನಿಷ್ಕ್ರೀ॑ಣೀತೇ ॥ ಯಸ್ಯಾ॑-ಹವ॒ನೀಯೇ-ಽನು॑ದ್ವಾತೇ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ ಉ॒ದ್ವಾಯೇ᳚ತ್ ॥ 22 ॥

ಯದಾ॑ಹವ॒ನೀಯ॒-ಮನು॑ದ್ವಾಪ್ಯ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒-ಮ್ಮನ್ಥೇ᳚ತ್ । ವಿಚ್ಛಿ॑ನ್ದ್ಯಾತ್ । ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಮಸ್ಮೈ ಜನಯೇತ್ । ಯದ್ವೈ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ವಾಸ್ತ॒ವ್ಯ॑-ಙ್ಕ್ರಿ॒ಯತೇ᳚ । ತದನು॑ ರು॒ದ್ರೋ-ಽವ॑ಚರತಿ । ಯ-ತ್ಪೂರ್ವ॑-ಮನ್ವವ॒ಸ್ಯೇತ್ । ವಾ॒ಸ್ತ॒ವ್ಯ॑-ಮ॒ಗ್ನಿಮುಪಾ॑ಸೀತ । ರು॒ದ್ರೋ᳚-ಽಸ್ಯ ಪ॒ಶೂ-ನ್ಘಾತು॑ಕ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಆ॒ಹ॒ವ॒ನೀಯ॑-ಮು॒ದ್ವಾಪ್ಯ॑ । ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ-ಮ್ಮನ್ಥೇತ್ ॥ 23 ॥

ಇ॒ತಃ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮ-ಞ್ಜ॑ಜ್ಞೇ ಅ॒ಗ್ನಿಃ । ಸ್ವಾದ್ಯೋನೇ॒ರಧಿ॑ ಜಾ॒ತವೇ॑ದಾಃ । ಸ ಗಾ॑ಯತ್ರಿ॒ಯಾ ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಭಾ॒ ಜಗ॑ತ್ಯಾ । ದೇ॒ವೇಭ್ಯೋ॑ ಹ॒ವ್ಯಂ-ವಁ॑ಹತು ಪ್ರಜಾ॒ನನ್ನಿತಿ॑ । ಛನ್ದೋ॑ಭಿರೇ॒ವೈನ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾದ್ಯೋನೇಃ॒ ಪ್ರಜ॑ನಯತಿ ॥ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ-ಮ್ಮನ್ಥತಿ । ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯಂ॒-ವಾಁ ಅನ್ವಾಹಿ॑ತಾಗ್ನೇಃ ಪ॒ಶವ॒ ಉಪ॑ ತಿಷ್ಠನ್ತೇ । ಸ ಯದು॒ದ್ವಾಯ॑ತಿ । ತದನು॑ ಪ॒ಶವೋ-ಽಪ॑ಕ್ರಾಮನ್ತಿ । ಇ॒ಷೇ ರ॒ಯ್ಯೈ ರ॑ಮಸ್ವ ॥ 24 ॥

ಸಹ॑ಸೇ ದ್ಯು॒ಮ್ನಾಯ॑ । ಊ॒ರ್ಜೇ ಪತ್ಯಾ॒ಯೇತ್ಯಾ॑ಹ । ಪ॒ಶವೋ॒ ವೈ ರ॒ಯಿಃ । ಪ॒ಶೂನೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ರಮಯತಿ ॥ ಸಾ॒ರ॒ಸ್ವ॒ತೌ ತ್ವೋಥ್ಸೌ॒ ಸಮಿ॑ನ್ಧಾತಾ॒ಮಿತ್ಯಾ॑ಹ । ಋ॒-ಖ್ಸಾ॒ಮೇ ವೈ ಸಾ॑ರಸ್ವ॒ತಾವುಥ್ಸೌ᳚ । ಋ॒ಖ್-ಸಾ॒ಮಾಭ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವೈನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮಿ॑ನ್ಧೇ ॥ ಸ॒ಮ್ರಾಡ॑ಸಿ ವಿ॒ರಾಡ॒ಸೀತ್ಯಾ॑ಹ । ರ॒ಥ॒ನ್ತ॒ರಂ-ವೈಁ ಸ॒ಮ್ರಾಟ್ । ಬೃ॒ಹ-ದ್ವಿ॒ರಾಟ್ ॥ 25 ॥

ತಾಭ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವೈನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮಿ॑ನ್ಧೇ ॥ ವಜ್ರೋ॒ ವೈ ಚ॒ಕ್ರಮ್ । ವಜ್ರೋ॒ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯ॑ ಯ॒ಜ್ಞಂ-ವಿಁಚ್ಛಿ॑ನತ್ತಿ । ಯಸ್ಯಾನೋ॑ ವಾ॒ ರಥೋ॑ ವಾ-ಽನ್ತ॒ರಾ-ಽಗ್ನೀ ಯಾತಿ॑ । ಆ॒ಹ॒ವ॒ನೀಯ॑-ಮು॒ದ್ವಾಪ್ಯ॑ । ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯಾ॒-ದುದ್ಧ॑ರೇತ್ । ಯದ॑ಗ್ನೇ॒ ಪೂರ್ವ॒-ಮ್ಪ್ರಭೃ॑ತ-ಮ್ಪ॒ದಗ್ಂ ಹಿ ತೇ᳚ । ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ ರ॒ಶ್ಮೀನ-ನ್ವಾ॑ತ॒ತಾನ॑ । ತತ್ರ॑ ರಯಿ॒ಷ್ಠಾಮನು॒ ಸಮ್ಭ॑ರೈ॒ತಮ್ । ಸ-ನ್ನಃ॑ ಸೃಜ ಸುಮ॒ತ್ಯಾ ವಾಜ॑ವ॒ತ್ಯೇತಿ॑ ॥ 26 ॥

ಪೂರ್ವೇ॑ಣೈ॒ವಾಸ್ಯ॑ ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಯ॒ಜ್ಞಮನು॒ ಸ-ನ್ತ॑ನೋತಿ ॥ ತ್ವಮ॑ಗ್ನೇ ಸ॒ಪ್ರಥಾ॑ ಅ॒ಸೀತ್ಯಾ॑ಹ । ಅ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾಃ᳚ । ದೇ॒ವತಾ॑ಭಿರೇ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಸ-ನ್ತ॑ನೋತಿ ॥ ಅ॒ಗ್ನಯೇ॑ ಪಥಿ॒ಕೃತೇ॑ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॑ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪೇತ್ । ಅ॒ಗ್ನಿಮೇ॒ವ ಪ॑ಥಿ॒ಕೃತ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॒ನೋಪ॑ ಧಾವತಿ । ಸ ಏ॒ವೈನಂ॑-ಯಁ॒ಜ್ಞಿಯ॒-ಮ್ಪನ್ಥಾ॒ಮಪಿ॑-ನಯತಿ । ಅ॒ನ॒ಡ್ವಾನ್-ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ । ವ॒ಹೀ ಹ್ಯೇ॑ಷ ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ ॥ 27 ॥

(ಹರ॒ತ್ಯಥಾ᳚ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಂ - ನಿ॒ಮ್ರೋಚ॑ತಿ - ಹರೇ-ದ್- ದೇ॒ವತಾ॑ - ಗಚ್ಛ - ತ್ಯು॒ದ್ವಾಯೇ᳚-ನ್ಮನ್ಥೇ-ದ್ರಮಸ್ವ-ಬೃ॒ಹ-ದ್ವಿ॒ರಾಡ್-ಇತಿ॒-ನವ॑ ಚ) (ಅ. 4)

(ನಿ ವೈ ಪೂರ್ವ॒-ನ್ತ್ರೀಣಿ॑ ನಿ॒ಮ್ರೋಚ॑ತಿ ದ॒ರ್ಭೇಣ॒ ಯದ್ಧಿರ॑ಣ್ಯಮಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರ-ಮ್ಪುನ॒ರ್ವರು॑ಣೋ

ವಾರು॒ಣ-ನ್ನಿ ವಾ ಏ॒ತಸ್ಯಾ॒ಭ್ಯು॑ದೇತಿ॑ ಚತುರ್ಗೃಹೀ॒ತಮಾಜ್ಯಂ॒ ಯದಾಜ್ಯಂ॒ ಪರಾ᳚ಚ್ಯು॒ಷಾಃ ಪುನ॑ರ್ಮಿ॒ತ್ರೋ ಮೇ॒ತ್ರಂ-ಯಁಸ್ಯಾ॑ಹವ॒ನೀಯೇ-ಽನು॑ದ್ವಾತೇ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯೋ॒ ಯದ್ವೈ ಮ॑ನ್ಥೇ॒ದುದ್ಧ॑ರೇತ್)

ಅನುವಾಕಂ 5 - ಸೋಮಾತಿರೇಕಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮ್

ಯಸ್ಯ॑ ಪ್ರಾತಸ್ಸವ॒ನೇ ಸೋಮೋ॑-ಽತಿ॒ರಿಚ್ಯ॑ತೇ । ಮಾದ್ಧ್ಯ॑ನ್ದಿನ॒ಗ್ಂ॒ ಸವ॑ನ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯ॑ಮಾನೋ॒-ಽಭ್ಯತಿ॑ರಿಚ್ಯತೇ । ಗೌರ್ಧ॑ಯತಿ ಮ॒ರುತಾ॒ಮಿತಿ॒ ಧಯ॑ದ್ವತೀಷು ಕುರ್ವನ್ತಿ । ಹಿ॒ನಸ್ತಿ॒ ವೈ ಸ॒ನ್ಧ್ಯಧೀ॑ತಮ್ । ಸ॒ನ್ಧೀವ॒ ಖಲು॒ ವಾ ಏ॒ತತ್ । ಯ-ಥ್ಸವ॑ನ ಸ್ಯಾತಿ॒ರಿಚ್ಯ॑ತೇ । ಯದ್ಧಯ॑ದ್ವತೀಷು ಕು॒ರ್ವನ್ತಿ॑ । ಸ॒ನ್ಧೇ-ಶ್ಶಾನ್ತ್ಯೈ᳚ ॥ ಗಾ॒ಯ॒ತ್ರಗ್ಂ ಸಾಮ॑ ಭವತಿ ಪಞ್ಚದ॒ಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮಃ॑ । ತೇನೈ॒ವ ಪ್ರಾ॑ತಸ್ಸವ॒ನಾನ್ನಯ॑ನ್ತಿ ॥ 28 ॥

ಮ॒ರುತ್ವ॑ತೀಷು ಕುರ್ವನ್ತಿ । ತೇನೈ॒ವ ಮಾದ್ಧ್ಯ॑ನ್ದಿನಾ॒-ಥ್ಸವ॑ನಾ॒ನ್ನಯ॑ನ್ತಿ ॥ ಹೋತು॑ಶ್ಚ ಮ॒ಸಮನೂನ್ನ॑ಯನ್ತೇ । ಹೋತಾ-ಽನು॑ಶಗ್ಂಸತಿ । ಮ॒ದ್ಧ್ಯ॒ತ ಏ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಸ॒ಮಾದ॑ಧಾತಿ ॥ ಯಸ್ಯ॒ ಮಾದ್ಧ್ಯ॑ನ್ದಿನೇ॒ ಸವ॑ನೇ॒ ಸೋಮೋ॑-ಽತಿ॒ರಿಚ್ಯ॑ತೇ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯ-ನ್ತೃ॑ತೀಯಸವ॒ನ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯ॑ಮಾನೋ॒-ಽಭ್ಯತಿ॑ರಿಚ್ಯತೇ । ಗೌ॒ರಿ॒ವೀ॒ತಗ್ಂ ಸಾಮ॑ ಭವತಿ । ಅತಿ॑ರಿಕ್ತಂ॒-ವೈಁ ಗೌ॑ರಿವೀ॒ತಮ್ । ಅತಿ॑ರಿಕ್ತಂ॒-ಯಁ-ಥ್ಸವ॑ನಸ್ಯಾ-ತಿ॒ರಿಚ್ಯ॑ತೇ ॥ 29 ॥

ಅತಿ॑ರಿಕ್ತಸ್ಯ॒ ಶಾನ್ತ್ಯೈ᳚ ॥ ಬಣ್ಮ॒ಹಾಗ್ಂ ಅ॑ಸಿ ಸೂ॒ರ್ಯೇತಿ॑ ಕುರ್ವನ್ತಿ । ಯಸ್ಯೈ॒ವಾದಿ॒ತ್ಯಸ್ಯ॒ ಸವ॑ನಸ್ಯ॒ ಕಾಮೇ॑ನಾತಿ॒ರಿಚ್ಯ॑ತೇ । ತೇನೈ॒ವೈನ॒-ಙ್ಕಾಮೇ॑ನ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯನ್ತಿ ॥ ಗೌ॒ರಿ॒ವೀ॒ತಗ್ಂ ಸಾಮ॑ ಭವತಿ । ತೇನೈ॒ವ ಮಾದ್ಧ್ಯ॑ನ್ದಿನಾ॒-ಥ್ಸವ॑ನಾ॒ನ್ನಯ॑ನ್ತಿ ॥ ಸ॒ಪ್ತ॒ದ॒ಶ-ಸ್ಸ್ತೋಮಃ॑ । ತೇನೈ॒ವ ತೃ॑ತೀಯಸವ॒ನಾನ್ನಯ॑ನ್ತಿ ॥ ಹೋತು॑ಶ್ಚಮ॒ಸಮನೂನ್ನ॑ಯನ್ತೇ । ಹೋತಾ-ಽನು॑ಶಗ್ಂ ಸತಿ ॥ 30 ॥

ಮ॒ದ್ಧ್ಯ॒ತ ಏ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಸ॒ಮಾದ॑ಧಾತಿ ॥ ಯಸ್ಯ॑ ತೃತೀಯಸವ॒ನೇ ಸೋಮೋ॑-ಽತಿ॒ರಿಚ್ಯೇ॑ತ । ಉ॒ಕ್ಥ್ಯ॑-ಙ್ಕುರ್ವೀತ । ಯಸ್ಯೋ॒ಕ್ಥ್ಯೇ॑-ಽತಿ॒ರಿಚ್ಯೇ॑ತ । ಅ॒ತಿ॒ರಾ॒ತ್ರ-ಙ್ಕು॑ರ್ವೀತ । ಯಸ್ಯಾ॑-ತಿರಾ॒ತ್ರೇ॑-ಽತಿ॒ರಿಚ್ಯ॑ತೇ। ತತ್ತ್ವೈ ದು॑ಷ್ಪ್ರಜ್ಞಾ॒ನಮ್ । ಯಜ॑ಮಾನಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತ-ತ್ಪ॒ಶವ॑ ಆ॒ಸಾಹ್ಯ॑ ಯನ್ತಿ । ಬೃ॒ಹ-ಥ್ಸಾಮ॑ ಭವತಿ । ಬೃ॒ಹದ್ವಾ ಇ॒ಮಾಂ-ಲೋಁ॒ಕಾ-ನ್ದಾ॑ಧಾರ । ಬಾರ್ಹ॑ತಾಃ ಪ॒ಶವಃ॑ । ಬೃ॒ಹ॒ತೈವಾಸ್ಮೈ॑ ಪ॒ಶೂ-ನ್ದಾ॑ಧಾರ ॥ ಶಿ॒ಪಿ॒ವಿ॒ಷ್ಟವ॑ತೀಷು ಕುರ್ವನ್ತಿ । ಶಿ॒ಪಿ॒ವಿ॒ಷ್ಟೋ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪು॒ಷ್ಟಮ್ । ಪುಷ್ಟ್ಯೈ॒ವೈನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯನ್ತಿ ॥ ಹೋತು॑ಶ್ಚಮ॒ಸಮನೂನ್ನ॑ಯನ್ತೇ । ಹೋತಾ-ಽನು॑ಶಗ್ಂಸತಿ । ಮ॒ದ್ಧ್ಯ॒ತ ಏ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಸ॒ಮಾದ॑ಧಾತಿ ॥ 31 ॥

(ಯ॒ನ್ತಿ॒ - ಸವ॑ನಸ್ಯಾತಿ॒ರಿಚ್ಯ॑ತೇ - ಶಗ್ಂಸತಿ - ದಾಧಾರಾ॒ಷ್ಟೌ ಚ॑) (ಅ. 5)

ಅನುವಾಕಂ 6 - ಸವನನಿಮಿತ್ತ-ಮ್ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮ್

ಏಕೈ॑ಕೋ॒ ವೈ ಜ॒ನತಾ॑ಯಾ॒-ಮಿನ್ದ್ರಃ॑ । ಏಕಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತಾವಿನ್ದ್ರ॑ಮ॒ಭಿ ಸಗ್ಂಸು॑ನುತಃ । ಯೌ ದ್ವೌ ಸಗ್ಂ॑ಸುನು॒ತಃ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ರ್ವಾ ಏ॒ಷ ವಿತಾ॑ಯತೇ । ಯ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞಃ । ತಸ್ಯ॒ ಗ್ರಾವಾ॑ಣೋ॒ ದನ್ತಾಃ᳚ । ಅ॒ನ್ಯ॒ತ॒ರಂ-ವಾಁ ಏ॒ತೇ ಸಗ್ಂ॑ಸುನ್ವ॒ತೋ-ರ್ನಿರ್ಬ॑ಫ್ಸತಿ । ಪೂರ್ವೇ॑ಣೋಪ॒ಸೃತ್ಯಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹುಃ । ಪೂ॒ರ್ವೋ॒ಪ॒ಸೃ॒ತಸ್ಯ॒ ವೈ ಶ್ರೇಯಾ᳚-ನ್ಭವತಿ । ಏತಿ॑ವ॒ನ್ತ್ಯಾಜ್ಯಾ॑ನಿ ಭವನ್ತ್ಯ॒-ಭಿಜಿ॑ತ್ಯೈ ॥ 32 ॥

ಮ॒ರುತ್ವ॑ತೀಃ ಪ್ರತಿ॒ಪದಃ॑ । ಮ॒ರುತೋ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ॒-ಮಪ॑ರಾಜಿತ-ಮಾ॒ಯತ॑ನಮ್ । ದೇ॒ವಾನಾ॑-ಮೇ॒ವಾಪ॑ರಾಜಿತ ಆ॒ಯತ॑ನೇ ಯತತೇ ॥ಉ॒ಭೇ ಬೃ॑ಹದ್ರಥನ್ತ॒ರೇ ಭ॑ವತಃ । ಇ॒ಯಂ-ವಾಁವ ರ॑ಥನ್ತ॒ರಮ್ । ಅ॒ಸೌ ಬೃ॒ಹತ್ । ಆ॒ಭ್ಯಾಮೇ॒ವೈನ॑-ಮ॒ನ್ತರೇ॑ತಿ । ವಾ॒ಚಶ್ಚ॒ ಮನ॑ಸಶ್ಚ । ಪ್ರಾ॒ಣಾಚ್ಚಾ॑-ಪಾ॒ನಾಚ್ಚ॑ । ದಿ॒ವಶ್ಚ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಶ್ಚ॑ ॥ 33 ॥

ಸರ್ವ॑ಸ್ಮಾ-ದ್ವಿ॒ತ್ತಾ-ದ್ವೇದ್ಯಾ᳚ತ್ ॥ ಅ॒ಭಿ॒ವ॒ರ್ತೋ ಬ್ರ॑ಹ್ಮಸಾ॒ಮ-ಮ್ಭ॑ವತಿ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯಾ॒-ಭಿವೃ॑ತ್ತ್ಯೈ ॥ ಅ॒ಭಿ॒ಜಿ-ದ್ಭ॑ವತಿ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯಾ॒-ಭಿಜಿ॑ತ್ಯೈ । ವಿ॒ಶ್ವ॒ಜಿ-ದ್ಭ॑ವತಿ । ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ಜಿತ್ಯೈ᳚ ॥ ಯಸ್ಯ॒ ಭೂಯಾಗ್ಂ॑ಸೋ ಯಜ್ಞಕ್ರ॒ತವ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹುಃ । ಸ ದೇ॒ವತಾ॑ ವೃಙ್ಕ್ತ॒ ಇತಿ॑ । ಯದ್ಯ॑ಗ್ನಿಷ್ಟೋ॒ಮ-ಸ್ಸೋಮಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॒-ಥ್ಸ್ಯಾತ್ ॥ 34 ॥

ಉ॒ಕ್ಥ್ಯ॑-ಙ್ಕುರ್ವೀತ । ಯದ್ಯು॒ಕ್ಥ್ಯಃ॑ ಸ್ಯಾತ್ । ಅ॒ತಿ॒ರಾ॒ತ್ರ-ಙ್ಕು॑ರ್ವೀತ । ಯ॒ಜ್ಞ॒ಕ್ರ॒ತುಭಿ॑-ರೇ॒ವಾಸ್ಯ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ವೃಙ್ಕ್ತೇ ॥ ಯೋ ವೈ ಛನ್ದೋ॑ಭಿ-ರಭಿ॒ಭವ॑ತಿ । ಸ ಸಗ್ಂ॑ ಸುನ್ವ॒ತೋ-ರ॒ಭಿಭ॑ವತಿ । ಸಂ॒ವೇಁ॒ಶಾಯ॑ ತ್ವೋಪವೇ॒ಶಾಯ॒-ತ್ವೇತ್ಯಾ॑ಹ । ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ವೈ ಸಂ॑ವೇಁ॒ಶ ಉ॑ಪವೇ॒ಶಃ । ಛನ್ದೋ॑ಭಿರೇ॒ವಾಸ್ಯ॒ ಛನ್ದಾಗ್॑ಸ್ಯ॒-ಭಿಭ॑ವತಿ ॥ ಇ॒ಷ್ಟರ್ಗೋ॒ ವಾ ಋ॒ತ್ವಿಜಾ॑-ಮದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುಃ ॥ 35 ॥

ಇ॒ಷ್ಟರ್ಗಃ॒ ಖಲು॒ ವೈ ಪೂರ್ವೋ॒-ಽರ್ಷ್ಟುಃ, ಕ್ಷೀ॑ಯತೇ । ಪ್ರಾಣಾ॑ಪಾನೌ ಮೃ॒ತ್ಯೋರ್ಮಾ॑ ಪಾತ॒ಮಿತ್ಯಾ॑ಹ । ಪ್ರಾ॒ಣಾ॒ಪಾ॒ನಯೋ॑ರೇ॒ವ ಶ್ರ॑ಯತೇ । ಪ್ರಾಣಾ॑ಪಾನೌ॒ ಮಾ ಮಾ॑ ಹಾಸಿಷ್ಟ॒ಮಿತ್ಯಾ॑ಹ । ನೈನ॑-ಮ್ಪು॒ರಾ-ಽಽಯು॑ಷಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾ॒ನೌ ಜ॑ಹಿತಃ ॥ ಆರ್ತಿಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತೇ ನಿಯ॑ನ್ತಿ । ಯೇಷಾ᳚-ನ್ದೀಕ್ಷಿ॒ತಾನಾ᳚-ಮ್ಪ್ರ॒ಮೀಯ॑ತೇ । ತಂ-ಯಁದ॑ವ॒ವರ್ಜೇ॑ಯುಃ । ಕ್ರೂ॒ರ॒ಕೃತಾ॑ಮಿವೈಷಾಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಸ್ಸ್ಯಾ᳚ತ್ । ಆಹ॑ರ ದ॒ಹೇತಿ॑ ಬ್ರೂಯಾತ್ ॥ 36 ॥

ತ-ನ್ದ॑ಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ವೇದ್ಯೈ॑ ನಿ॒ಧಾಯ॑ । ಸ॒ರ್ಪ॒ರಾ॒ಜ್ಞಿಯಾ॑ ಋ॒ಗ್ಭಿ-ಸ್ಸ್ತು॑ಯುಃ । ಇ॒ಯಂ-ವೈಁ ಸರ್ಪ॑ತೋ॒ ರಾಜ್ಞೀ᳚ । ಅ॒ಸ್ಯಾ ಏ॒ವೈನ॒-ಮ್ಪರಿ॑ದದತಿ ॥ ವ್ಯೃ॑ದ್ಧ॒-ನ್ತದಿತ್ಯಾ॑ಹುಃ । ಯ-ಥ್ಸ್ತು॒ತ-ಮನ॑ನುಶಸ್ತ॒-ಮಿತಿ॑ । ಹೋತಾ᳚ ಪ್ರಥ॒ಮಃ ಪ್ರಾ॑ಚೀನಾವೀ॒ತೀ ಮಾ᳚ರ್ಜಾ॒ಲೀಯ॒-ಮ್ಪರೀ॑ಯಾತ್ । ಯಾ॒ಮೀರ॑ನು-ಬ್ರು॒ವನ್ನ್ । ಸ॒ರ್ಪ॒ರಾ॒ಜ್ಞೀನಾ᳚-ಙ್ಕೀರ್ತಯೇತ್ । ಉ॒ಭಯೋ॑ರೇ॒ವೈನಂ॑-ಲೋಁ॒ಕಯೋಃ॒ ಪರಿ॑ದದತಿ ॥ 37 ॥

ಅಥೋ॑ ಧು॒ವನ್ತ್ಯೇ॒ವೈನ᳚ಮ್ । ಅಥೋ॒ ನ್ಯೇ॑ವಾಸ್ಮೈ᳚ ಹ್ನುವತೇ ॥ ತ್ರಿಃ ಪರಿ॑ಯನ್ತಿ । ತ್ರಯ॑ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾಃ । ಏ॒ಭ್ಯ ಏ॒ವೈನಂ॑-ಲೋಁ॒ಕೇಭ್ಯೋ॑ ಧುವತೇ । ತ್ರಿಃ ಪುನಃ॒ ಪರಿ॑ಯನ್ತಿ । ಷಟ್-ಥ್ಸಮ್ಪ॑ದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋ॒ತವಃ॑ । ಋ॒ತುಭಿ॑ರೇ॒ವೈನ॑-ನ್ಧುವತೇ ॥ ಅಗ್ನ॒ ಆಯೂಗ್ಂ॑ಷಿ ಪವಸ॒ ಇತಿ॑ ಪ್ರತಿ॒ಪದ॑-ಙ್ಕುರ್ವೀರನ್ನ್ । ರ॒ಥ॒ನ್ತ॒ರಸಾ॑ಮೈಷಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸೋಮಃ॑ ಸ್ಯಾತ್ । ಆಯು॑ರೇ॒ವಾತ್ಮನ್-ದ॑ಧತೇ । ಅಥೋ॑ ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॑ಮೇ॒ವ ವಿ॒ಜಹ॑ತೋ ಯನ್ತಿ ॥ 38 ॥

(ಅ॒ಭಿಜಿ॑ತ್ಯೈ - ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಶ್ಚ॒ - ಸ್ಯಾ - ದ॑ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯು--ರ್ ಬ್ರು॑ಯಾಲ್ - ಲೋ॒ಕಯೋಃ॒ ಪರಿ॑ದದತಿ - ಕುರ್ವರ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ತ್ರೀಣಿ॑ ಚ) (ಅ. 6)

ಅನುವಾಕಂ 7 - ಯೂಪವಿರೋಹಣಾದಿಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮ್

ಅ॒ಸು॒ರ್ಯಂ॑-ವಾಁ ಏ॒ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ವರ್ಣ॑-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ । ಪ॒ಶವೋ॑ ವೀ॒ರ್ಯ॑-ಮಪ॑ಕ್ರಾಮನ್ತಿ । ಯಸ್ಯ॒ ಯೂಪೋ॑ ವಿ॒ರೋಹ॑ತಿ । ತ್ವಾ॒ಷ್ಟ್ರ-ಮ್ಬ॑ಹುರೂ॒ಪ-ಮಾಲ॑ಭೇತ । ತ್ವಷ್ಟಾ॒ ವೈ ರೂ॒ಪಾಣಾ॑ಮೀಶೇ । ಯ ಏ॒ವ ರೂ॒ಪಾಣಾ॒ಮೀಶೇ᳚ । ಸೋ᳚-ಽಸ್ಮಿ-ನ್ಪ॒ಶೂನ್. ವೀ॒ರ್ಯಂ॑-ಯಁಚ್ಛತಿ । ನಾಸ್ಮಾ᳚ತ್-ಪ॒ಶವೋ॑ ವೀ॒ರ್ಯ॑-ಮಪ॑ಕ್ರಾಮನ್ತಿ ॥ ಆರ್ತಿಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತೇ ನಿಯ॑ನ್ತಿ । ಯೇಷಾ᳚-ನ್ದೀಕ್ಷಿ॒ತಾನಾ॑-ಮ॒ಗ್ನಿ-ರು॒ದ್ವಾಯ॑ತಿ ॥ 39 ॥

ಯದಾ॑ಹವ॒ನೀಯ॑ ಉ॒ದ್ವಾಯೇ᳚ತ್ । ಯತ್ತ-ಮ್ಮನ್ಥೇ᳚ತ್ । ವಿಚ್ಛಿ॑ನ್ದ್ಯಾತ್ । ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಮಸ್ಮೈ ಜನಯೇತ್ । ಯದಾ॑ಹವ॒ನೀಯ॑ ಉ॒ದ್ವಾಯೇ᳚ತ್ । ಆಗ್ನೀ᳚ದ್ಧ್ರಾ॒-ದುದ್ಧ॑ರೇತ್ । ಯದಾಗ್ನೀ᳚ದ್ಧ್ರ ಉ॒ದ್ವಾಯೇ᳚ತ್ । ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯಾ॒-ದುದ್ಧ॑ರೇತ್ । ಯ-ದ್ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ ಉ॒ದ್ವಾಯೇ᳚ತ್ । ಅತ॑ ಏ॒ವ ಪುನ॑-ರ್ಮನ್ಥೇತ್ ॥ 40 ॥

ಅತ್ರ॒ ವಾವ ಸ ನಿಲ॑ಯತೇ । ಯತ್ರ॒ ಖಲು॒ ವೈ ನಿಲೀ॑ನ-ಮುತ್ತ॒ಮ-ಮ್ಪಶ್ಯ॑ನ್ತಿ । ತದೇ॑ನ-ಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ॥ ಯಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಾರೋ॑ರು॒ದ್ವಾಯೇ᳚ತ್ । ತಸ್ಯಾ॒ರಣೀ॑ ಕುರ್ಯಾತ್ । ಕ್ರು॒ಮು॒ಕಮಪಿ॑ ಕುರ್ಯಾತ್ । ಏ॒ಷಾ ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಪ್ರಿ॒ಯಾ ತ॒ನೂಃ । ಯತ್-ಕ್ರು॑ಮು॒ಕಃ । ಪ್ರಿ॒ಯಯೈ॒ವೈನ॑-ನ್ತ॒ನುವಾ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ ॥ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ-ಮ್ಮನ್ಥತಿ ॥ 41 ॥

ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯೋ॒ ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇರ್ಯೋನಿಃ॑ । ಸ್ವಾದೇ॒ವೈನಂ॒-ಯೋಁನೇ᳚-ರ್ಜನಯತಿ । ನಾಸ್ಮೈ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯ-ಞ್ಜನಯತಿ ॥ ಯಸ್ಯ॒ ಸೋಮ॑ ಉಪ॒ದಸ್ಯೇ᳚ತ್ । ಸು॒ವರ್ಣ॒ಗ್ಂ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯ-ನ್ದ್ವೇ॒ಧಾ ವಿ॒ಚ್ಛಿದ್ಯ॑ । ಋ॒ಜೀ॒ಷೇ᳚-ಽನ್ಯದಾ॑ಧೂನು॒ಯಾತ್ । ಜು॒ಹು॒ಯಾದ॒ನ್ಯತ್ । ಸೋಮ॑ಮೇ॒ವಾ-ಭಿ॑ಷು॒ಣೋತಿ॑ । ಸೋಮ॑-ಞ್ಜುಹೋತಿ ॥ ಸೋಮ॑ಸ್ಯ॒ ವಾ ಅ॑ಭಿಷೂ॒ಯಮಾ॑ಣಸ್ಯ ಪ್ರಿ॒ಯಾ ತ॒ನೂ-ರುದ॑ಕ್ರಾಮತ್ ॥ 42 ॥

ತ-ಥ್ಸು॒ವರ್ಣ॒ಗ್ಂ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯ-ಮಭವತ್ । ಯ-ಥ್ಸು॒ವರ್ಣ॒ಗ್ಂ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯ-ಙ್ಕು॒ರ್ವನ್ತಿ॑ । ಪ್ರಿ॒ಯಯೈ॒ವೈನ॑-ನ್ತ॒ನುವಾ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯನ್ತಿ ॥ ಯಸ್ಯಾಕ್ರೀ॑ತ॒ಗ್ಂ॒ ಸೋಮ॑-ಮಪ॒ಹರೇ॑ಯುಃ । ಕ್ರೀ॒ಣೀ॒ಯಾದೇ॒ವ । ಸೈವ ತತಃ॒ ಪ್ರಾಯ॑ಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ॥ ಯಸ್ಯ॑ ಕ್ರೀ॒ತಮ॑ಪ॒ಹರೇ॑ಯುಃ । ಆ॒ದಾ॒ರಾಗ್ಶ್ಚ॑ ಫಾಲ್ಗು॒ನಾನಿ॑ ಚಾ॒ಭಿಷು॑ಣುಯಾತ್ । ಗಾ॒ಯ॒ತ್ರೀ ಯಗ್ಂ ಸೋಮ॒ಮಾಹ॑ರತ್ । ತಸ್ಯ॒ ಯೋ-ಽಗ್ಂ॑ಶುಃ ಪ॒ರಾ-ಽಪ॑ತತ್ ॥ 43 ॥

ತ ಆ॑ದಾ॒ರಾ ಅ॑ಭವನ್ನ್ । ಇನ್ದ್ರೋ॑ ವೃ॒ತ್ರಮ॑ಹನ್ನ್ । ತಸ್ಯ॑ ವ॒ಲ್ಕಃ ಪರಾ॑-ಽಪತತ್ । ತಾನಿ॑ ಫಾಲ್ಗು॒ನಾನ್ಯ॑ಭವನ್ನ್ । ಪ॒ಶವೋ॒ ವೈ ಫಾ᳚ಲ್ಗು॒ನಾನಿ॑ । ಪ॒ಶವ॒-ಸ್ಸೋಮೋ॒ ರಾಜಾ᳚ । ಯದಾ॑ದಾ॒ರಾಗ್ಶ್ಚ॑ ಫಾಲ್ಗು॒ನಾನಿ॑ ಚಾಭಿಷು॒ಣೋತಿ॑ । ಸೋಮ॑ಮೇ॒ವ ರಾಜಾ॑ನಮ॒ಭಿಷು॑ಣೋತಿ ॥ ಶೃ॒ತೇನ॑ ಪ್ರಾತಸ್ಸವ॒ನೇ ಶ್ರೀ॑ಣೀಯಾತ್ । ದ॒ದ್ಧ್ನಾ ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॑ನೇ ॥ 44 ॥

ನೀ॒ತ॒ಮಿ॒ಶ್ರೇಣ॑ ತೃತೀಯಸವ॒ನೇ । ಅ॒ಗಿ॒ಷ್ಟೋ॒ಮ-ಸ್ಸೋಮಃ॑ ಸ್ಯಾ-ದ್ರಥನ್ತ॒ರಸಾ॑ಮಾ । ಯ ಏ॒ವರ್ತ್ವಿಜೋ॑ ವೃ॒ತಾ-ಸ್ಸ್ಯುಃ । ತ ಏ॑ನಂ-ಯಾಁಜಯೇಯುಃ । ಏಕಾ॒-ಙ್ಗಾ-ನ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ-ನ್ದದ್ಯಾ॒ತ್ತೇಭ್ಯ॑ ಏ॒ವ । ಪುನ॒-ಸ್ಸೋಮ॑-ಙ್ಕ್ರೀಣೀಯಾತ್ । ಯ॒ಜ್ಞೇನೈ॒ವ ತ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞ-ಮಿ॑ಚ್ಛತಿ । ಸೈವ ತತಃ॒ ಪ್ರಾಯ॑ಶ್ಚಿತ್ತಿಃ ॥ ಸರ್ವಾ᳚ಭ್ಯೋ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ॒-ಸ್ಸರ್ವೇ᳚ಭ್ಯಃ ಪೃ॒ಷ್ಠೇಭ್ಯ॑ ಆ॒ತ್ಮಾನ॒-ಮಾಗು॑ರತೇ । ಯ-ಸ್ಸ॒ತ್ರಾಯಾ॑ಗು॒ರತೇ᳚ । ಏ॒ತಾವಾ॒ನ್-ಖಲು॒ ವೈ ಪುರು॑ಷಃ । ಯಾವ॑ದಸ್ಯ ವಿ॒ತ್ತಮ್ । ಸ॒ರ್ವ॒ವೇ॒ದ॒ಸೇನ॑ ಯಜೇತ । ಸರ್ವ॑ಪೃಷ್ಠೋ-ಽಸ್ಯ॒ ಸೋಮಃ॑ ಸ್ಯಾತ್ । ಸರ್ವಾ᳚ಭ್ಯ ಏ॒ವ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯ॒-ಸ್ಸರ್ವೇ᳚ಭ್ಯಃ ಪೃ॒ಷ್ಠೇಭ್ಯ॑ ಆ॒ತ್ಮಾನ॒-ನ್ನಿಷ್ಕ್ರೀ॑ಣೀತೇ ॥ 45 ॥

(ಉ॒ದ್ವಾಯ॑ತಿ - ಮನ್ಥೇನ್ - ಮನ್ಥ - ತ್ಯಕ್ರಾಮತ್ - ಪ॒ರಾ-ಽಪ॑ತನ್ - ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॑ನ - ಆಗು॒ರತೇ॒ ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 7)

ಅನುವಾಕಂ 8 - ಪಾವಮಾನೀಮನ್ತ್ರಾಃ (ಸ್ಮಾರ್ತೇ ಶ್ಞಾನಾದೌ ಮಾರ್ಜನಾರ್ಥಾಶ್ಚ)

ಪವ॑ಮಾನ॒-ಸ್ಸುವ॒ರ್ಜನಃ॑ । ಪ॒ವಿತ್ರೇ॑ಣ॒ ವಿಚ॑ರ್ಷಣಿಃ । ಯಃ ಪೋತಾ॒ ಸ ಪು॑ನಾತು ಮಾ ॥ ಪು॒ನನ್ತು॑ ಮಾ ದೇವಜ॒ನಾಃ । ಪು॒ನನ್ತು॒ ಮನ॑ ವೋ ಧಿ॒ಯಾ । ಪು॒ನನ್ತು॒ ವಿಶ್ವ॑ ಆ॒ಯವಃ॑ ॥ ಜಾತ॑ವೇದಃ ಪ॒ವಿತ್ರ॑ವತ್ । ಪ॒ವಿತ್ರೇ॑ಣ ಪುನಾಹಿ ಮಾ । ಶು॒ಕ್ರೇಣ॑ ದೇವ॒ ದೀದ್ಯ॑ತ್ । ಅಗ್ನೇ॒ ಕ್ರತ್ವಾ॒ ಕ್ರತೂ॒ಗ್ಂ॒ ರನು॑ ॥ 46 ॥

ಯತ್ತೇ॑ ಪ॒ವಿತ್ರ॑-ಮ॒ರ್ಚಿಷಿ॑ । ಅಗ್ನೇ॒ ವಿತ॑ತಮನ್ತ॒ರಾ । ಬ್ರಹ್ಮ॒ ತೇನ॑ ಪುನೀಮಹೇ ॥ ಉ॒ಭಾಭ್ಯಾ᳚-ನ್ದೇವ ಸವಿತಃ ।ಪ॒ವಿತ್ರೇ॑ಣ ಸ॒ವೇನ॑ ಚ । ಇ॒ದ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಪುನೀಮಹೇ ॥ ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವೀ ಪು॑ನ॒ತೀ ದೇ॒ವ್ಯಾಗಾ᳚ತ್ । ಯಸ್ಯೈ॑ ಬ॒ಹ್ವೀ-ಸ್ತ॒ನುವೋ॑ ವೀ॒ತಪೃ॑ಷ್ಠಾಃ । ತಯಾ॒ ಮದ॑ನ್ತ-ಸ್ಸಧ॒ಮಾದ್ಯೇ॑ಷು । ವ॒ಯಗ್ಗ್ ಸ್ಯಾ॑ಮ॒ ಪತ॑ಯೋ ರಯೀ॒ಣಾಮ್ ॥ 47 ॥

ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರೋ ರ॒ಶ್ಮಿಭಿ॑ರ್ಮಾ ಪುನಾತು । ವಾತಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣೇನೇ॑ಷಿ॒ರೋ ಮ॑ಯೋ॒ಭೂಃ । ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಪಯ॑ಸಾ॒ ಪಯೋ॑ಭಿಃ । ಋ॒ತಾವ॑ರೀ ಯ॒ಜ್ಞಿಯೇ॑ ಮಾ ಪುನೀತಾಮ್ ॥ ಬೃ॒ಹದ್ಭಿಃ॑ ಸವಿತ॒ಸ್ತೃಭಿಃ॑ । ವರ್ಷಿ॑ಷ್ಠೈ-ರ್ದೇವ॒ ಮನ್ಮ॑ಭಿಃ । ಅಗ್ನೇ॒ ದಕ್ಷೈಃ᳚ ಪುನಾಹಿ ಮಾ ॥ ಯೇನ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಪು॑ನತ । ಯೇನಾಪೋ॑ ದಿ॒ವ್ಯ-ಙ್ಕಶಃ॑ । ತೇನ॑ ದಿ॒ವ್ಯೇನ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ ॥ 48 ॥

ಇ॒ದ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಪುನೀಮಹೇ ॥ ಯಃ ಪಾ॑ವಮಾ॒ನೀರ॒ದ್ಧ್ಯೇತಿ॑ । ಋಷಿ॑ಭಿ॒-ಸ್ಸಮ್ಭೃ॑ತ॒ಗ್ಂ॒ ರಸ᳚ಮ್ । ಸರ್ವ॒ಗ್ಂ॒ ಸ ಪೂ॒ತಮ॑ಶ್ಞಾತಿ । ಸ್ವ॒ದಿ॒ತ-ಮ್ಮಾ॑ತ॒ರಿಶ್ವ॑ನಾ ॥ ಪಾ॒ವ॒ಮಾ॒ನೀರ್ಯೋ ಅ॒ದ್ಧ್ಯೇತಿ॑ । ಋಷಿ॑ಭಿ॒-ಸ್ಸಮ್ಭೃ॑ತ॒ಗ್ಂ॒ ರಸ᳚ಮ್ । ತಸ್ಮೈ॒ ಸರ॑ಸ್ವತೀ ದುಹೇ । ಕ್ಷೀ॒ರಗ್ಂ ಸ॒ರ್ಪಿ-ರ್ಮಧೂ॑ದ॒ಕಮ್ ॥ ಪಾ॒ವ॒ಮಾ॒ನೀ-ಸ್ಸ್ವ॒ಸ್ತ್ಯಯ॑ನೀಃ ॥ 49 ॥

ಸು॒ದುಘಾ॒ ಹಿ ಪಯ॑ಸ್ವತೀಃ । ಋಷಿ॑ಭಿ॒-ಸ್ಸಮ್ಭೃ॑ತೋ॒ ರಸಃ॑ । ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೇಷ್ವ॒ಮೃತಗ್ಂ॑ ಹಿ॒ತಮ್ ॥ ಪಾ॒ವ॒ಮಾ॒ನೀ-ರ್ದಿ॑ಶನ್ತು ನಃ । ಇ॒ಮಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಥೋ॑ ಅ॒ಮುಮ್ । ಕಾಮಾ॒ನ್-ಥ್ಸಮ॑ರ್ಧಯನ್ತು ನಃ । ದೇ॒ವೀ-ರ್ದೇ॒ವೈ-ಸ್ಸ॒ಮಾಭೃ॑ತಾಃ ॥ ಪಾ॒ವ॒ಮಾ॒ನೀ-ಸ್ಸ್ವ॒ಸ್ತ್ಯಯ॑ನೀಃ । ಸು॒ದುಘಾ॒ಹಿ ಘೃ॑ತ॒ಶ್ಚುತಃ॑ । ಋಷಿ॑ಭಿ॒-ಸ್ಸಮ್ಭೃ॑ತೋ॒ ರಸಃ॑ ॥ 50 ॥

ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೇಷ್ವ॒ಮೃತಗ್ಂ॑ ಹಿ॒ತಮ್ ॥ ಯೇನ॑ ದೇ॒ವಾಃ ಪ॒ವಿತ್ರೇ॑ಣ । ಆ॒ತ್ಮಾನ॑-ಮ್ಪು॒ನತೇ॒ ಸದಾ᳚ । ತೇನ॑ ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಧಾರೇಣ । ಪಾ॒ವ॒ಮಾ॒ನ್ಯಃ ಪು॑ನನ್ತು ಮಾ ॥ ಪ್ರಾ॒ಜಾ॒ಪ॒ತ್ಯ-ಮ್ಪ॒ವಿತ್ರ᳚ಮ್ । ಶ॒ತೋದ್ಯಾ॑ಮಗ್ಂ ಹಿರ॒ಣ್ಮಯ᳚ಮ್ । ತೇನ॑ ಬ್ರಹ್ಮ॒ ವಿದೋ॑ ವ॒ಯಮ್ । ಪೂ॒ತ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಪುನೀಮಹೇ ॥ ಇನ್ದ್ರಃ॑ ಸುನೀ॒ತೀ ಸ॒ಹ ಮಾ॑ ಪುನಾತು । ಸೋಮಃ॑ ಸ್ವ॒ಸ್ತ್ಯಾ ವರು॑ಣ-ಸ್ಸ॒ಮೀಚ್ಯಾ᳚ । ಯ॒ಮೋ ರಾಜಾ᳚ ಪ್ರಮೃ॒ಣಾಭಿಃ॑ ಪುನಾತು ಮಾ । ಜಾ॒ತವೇ॑ದಾ ಮೋ॒ರ್ಜಯ॑ನ್ತ್ಯಾ ಪುನಾತು ॥ 51 ॥

(ಅನು॑ - ರಯೀ॒ಣಾಂ - ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ - ಸ್ವ॒ಸ್ತ್ಯಯ॑ನೀಃ - ಸು॒ದುಘಾ॒ ಹಿ ಘೃ॑ತ॒ಶ್ಚುತ॒ ಋಷಿ॑ಭಿ॒-ಸ್ಸಮ್ಭೃ॑ತೋ॒ ರಸಃ॑ - ಪುನಾತು॒ ತ್ರೀಣಿ॑ ಚ ) (ಅ. 8)

ಅನುವಾಕಂ 9 - ರಾಜಸೂಯಗತಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಶೇಷಃ

ಪ್ರ॒ಜಾ ವೈ ಸ॒ತ್ರಮಾ॑ಸತ॒ ತಪ॒ಸ್ತಪ್ಯ॑ಮಾನಾ॒ ಅಜು॑ಹ್ವತೀಃ । ದೇ॒ವಾ ಅ॑ಪಶ್ಯ-ಞ್ಚಮ॒ಸ-ಙ್ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಪೂ॒ರ್ಣಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಧಾಮ್ । ತಮುಪೋದ॑ತಿಷ್ಠ॒ನ್ತ-ಮ॑ಜುಹವುಃ । ತೇನಾ᳚ರ್ಧಮಾ॒ಸ ಊರ್ಜ॒ಮವಾ॑ರುನ್ಧತ । ತಸ್ಮಾ॑ದರ್ಧಮಾ॒ಸೇ ದೇ॒ವಾ ಇ॑ಜ್ಯನ್ತೇ ॥ ಪಿ॒ತರೋ॑-ಽಪಶ್ಯ-ಞ್ಚಮ॒ಸ-ಙ್ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಪೂ॒ರ್ಣಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಧಾಮ್ । ತಮುಪೋದ॑ತಿಷ್ಠ॒ನ್ತ- ಮ॑ಜುಹವುಃ । ತೇನ॑ ಮಾ॒ಸ್ಯೂರ್ಜ॒ಮವಾ॑ರುನ್ಧತ । ತಸ್ಮಾ᳚-ನ್ಮಾ॒ಸಿ ಪಿ॒ತೃಭ್ಯಃ॑ ಕ್ರಿಯತೇ । ಮ॒ನು॒ಷ್ಯಾ॑ ಅಪಶ್ಯ-ಞ್ಚಮ॒ಸ-ಙ್ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಪೂ॒ರ್ಣಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಧಾಮ್ ॥ 52 ॥

ತಮುಪೋದ॑ತಿಷ್ಠ॒ನ್ತ-ಮ॑ಜುಹವುಃ । ತೇನ॑-ದ್ವ॒ಯೀಮೂರ್ಜ॒ಮವಾ॑ರುನ್ಧತ । ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದ್ವಿರಹ್ನೋ॑-ಮನು॒ಷ್ಯೇ᳚ಭ್ಯ॒ ಉಪ॑ಹ್ರಿಯತೇ । ಪ್ರಾ॒ತಶ್ಚ॑ ಸಾ॒ಯ-ಞ್ಚ॑ । ಪ॒ಶವೋ॑-ಽಪಶ್ಯ-ಞ್ಚಮ॒ಸ-ಙ್ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಪೂ॒ರ್ಣಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಧಾಮ್ । ತಮುಪೋದ॑ತಿಷ್ಠ॒ನ್ತ-ಮ॑ಜುಹವುಃ । ತೇನ॑-ತ್ರ॒ಯೀಮೂರ್ಜ॒ಮವಾ॑-ರುನ್ಧತ । ತಸ್ಮಾ॒-ತ್ತ್ರಿರಹ್ನಃ॑ ಪ॒ಶವಃ॒ ಪ್ರೇರ॑ತೇ । ಪ್ರಾ॒ತಸ್ಸ॑ಗಂ॒ವೇ ಸಾ॒ಯಮ್ । ಅಸು॑ರಾ ಅಪಶ್ಯ-ಞ್ಚಮ॒ಸ-ಙ್ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಪೂ॒ರ್ಣಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಧಾಮ್ ॥ 53 ॥

ತಮುಪೋದ॑ತಿಷ್ಠ॒ನ್ತ-ಮ॑ಜುಹವುಃ । ತೇನ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರ ಊರ್ಜ॒ಮವಾ॑-ರುನ್ಧತ ॥ ತೇ ದೇ॒ವಾ ಅ॑ಮನ್ಯನ್ತ । ಅ॒ಮೀ ವಾ ಇ॒ದಮ॑ಭೂವನ್ನ್ । ಯದ್ವ॒ಯಗ್ಗ್ಸ್ಮ ಇತಿ॑ । ತ ಏ॒ತಾನಿ॑ ಚಾತುರ್ಮಾ॒ಸ್ಯಾನ್ಯ॑ಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತಾನಿ॒ ನಿರ॑ವಪನ್ನ್ । ತೈರೇ॒ವೈಷಾ॒-ನ್ತಾಮೂರ್ಜ॑ಮವೃಞ್ಜತ । ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಭ॑ವನ್ನ್ । ಪರಾ-ಽಸು॑ರಾಃ ॥ 54 ॥

ಯ-ದ್ಯಜ॑ತೇ । ಯಾಮೇ॒ವ ದೇ॒ವಾ ಊರ್ಜ॑ಮ॒ವಾರು॑ನ್ಧತ । ತಾ-ನ್ತೇನಾ-ವ॑ರುನ್ಧೇ । ಯ-ತ್ಪಿ॒ತೃಭ್ಯಃ॑ ಕ॒ರೋತಿ॑ । ಯಾಮೇ॒ವ ಪಿ॒ತರ॒ ಊರ್ಜ॑ಮ॒ವಾ-ರು॑ನ್ಧತ । ತಾ-ನ್ತೇನಾ-ವ॑ರುನ್ಧೇ । ಯದಾ॑ವಸ॒ಥೇ-ಽನ್ನ॒ಗ್ಂ॒ ಹರ॑ನ್ತಿ । ಯಾಮೇ॒ವ ಮ॑ನು॒ಷ್ಯಾ॑ ಊರ್ಜ॑ಮ॒ವಾ-ರು॑ನ್ಧತ । ತಾ-ನ್ತೇನಾ-ವ॑ರುನ್ಧೇ । ಯ-ದ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒-ನ್ದದಾ॑ತಿ ॥ 55 ॥

ಯಾಮೇ॒ವ ಪ॒ಶವ॒ ಊರ್ಜ॑ಮ॒ವಾ-ರು॑ನ್ಧತ । ತಾ-ನ್ತೇನಾ-ವ॑ರುನ್ಧೇ । ಯಚ್ಚಾ॑ತು-ರ್ಮಾ॒ಸ್ಯೈ-ರ್ಯಜ॑ತೇ । ಯಾಮೇ॒ವಾಸು॑ರಾ॒ ಊರ್ಜ॑ಮ॒-ವಾರು॑ನ್ಧತ । ತಾ-ನ್ತೇನಾ-ವ॑ರುನ್ಧೇ । ಭವ॑ತ್ಯಾ॒ತ್ಮನಾ᳚ । ಪರಾ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯೋ ಭವತಿ ॥ ವಿ॒ರಾಜೋ॒ ವಾ ಏ॒ಷಾ ವಿಕ್ರಾ᳚ನ್ತಿಃ । ಯಚ್ಚಾ॑ತು-ರ್ಮಾ॒ಸ್ಯಾನಿ॑ । ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವೇನಾ॒ಸ್ಮಿಁಲ್ಲೋ॒ಕೇ ಪ್ರತ್ಯ॑ತಿಷ್ಠತ್ । ವ॒ರು॒ಣ॒ ಪ್ರ॒ಘಾ॒ಸೈ-ರ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ । ಸಾ॒ಕ॒ಮೇ॒ಧೈ-ರ॒ಮುಷ್ಮಿ॑ಁಲ್ಲೋ॒ಕೇ । ಏ॒ಷ ಹ॒ ತ್ವಾವೈತ-ಥ್ಸರ್ವ॑-ಮ್ಭವತಿ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾಗ್ಶ್ಚಾ॑ತುರ್ಮಾ॒ಸ್ಯೈ-ರ್ಯಜ॑ತೇ ॥ 56 ॥

(ಮ॒ನು॒ಷ್ಯಾ॑ ಅಪಶ್ಯಞ್ಚಮ॒ಸ-ಙ್ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಪೂ॒ರ್ಣಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಧಾ-ಮಸು॑ರಾ ಅಪಶ್ಯಞ್ಚಮ॒ಸ-ಙ್ಘೃ॒ತಸ್ಯ॑ ಪೂ॒ರ್ಣಗ್ಗ್ ಸ್ವ॒ಧಾ-ಮಸು॑ರಾ॒-ದದಾ᳚-ತ್ಯತಿಷ್ಠ ಚ್ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 9)

ಅನುವಾಕಂ 10 - ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಪ್ರಶಂಸನಮ್

ಅ॒ಗ್ನಿರ್ವಾವ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಃ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಃ ಪ॑ರಿವಥ್ಸ॒ರಃ । ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾ॑ ಇದಾವಥ್ಸ॒ರಃ । ವಾ॒ಯು-ರ॑ನುವಥ್ಸ॒ರಃ ॥ ಯ-ದ್ವೈ᳚ಶ್ವದೇ॒ವೇನ॒ ಯಜ॑ತೇ । ಅ॒ಗ್ನಿಮೇ॒ವ ತ-ಥ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರ-ಮಾ᳚ಪ್ನೋತಿ । ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ವೈಶ್ವದೇ॒ವೇನ॒ ಯಜ॑ಮಾನಃ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರೀಣಾಗ್॑ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ-ಮಾಶಾ᳚ಸ್ತ॒ ಇತ್ಯಾಶಾ॑ಸೀತ ॥ ಯ-ದ್ವ॑ರುಣ ಪ್ರಘಾ॒ಸೈ-ರ್ಯಜ॑ತೇ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಮೇ॒ವ ತ-ತ್ಪ॑ರಿವಥ್ಸ॒ರ-ಮಾ᳚ಪ್ನೋತಿ ॥ 57 ॥

ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ವರುಣ-ಪ್ರಘಾ॒ಸೈ-ರ್ಯಜ॑ಮಾನಃ । ಪ॒ರಿ॒ವ॒ಥ್ಸ॒ರೀಣಾಗ್॑ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ-ಮಾಶಾ᳚ಸ್ತ॒ ಇತ್ಯಾಶಾ॑ಸೀತ । ಯ-ಥ್ಸಾ॑ಕಮೇ॒ಧೈ-ರ್ಯಜ॑ತೇ । ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸಮೇ॒ವ ತದಿ॑ದಾವಥ್ಸ॒ರ-ಮಾ᳚ಪ್ನೋತಿ । ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸಾಕಮೇ॒ಧೈ-ರ್ಯಜ॑ಮಾನಃ । ಇ॒ದಾ॒ವ॒ಥ್ಸ॒ರೀಣಾಗ್॑ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ-ಮಾಶಾ᳚ಸ್ತ॒ ಇತ್ಯಾಶಾ॑ಸೀತ ॥ ಯ-ತ್ಪಿ॑ತೃ ಯ॒ಜ್ಞೇನ॒ ಯಜ॑ತೇ । ದೇ॒ವಾನೇ॒ವ ತದ॒ನ್ವವ॑ಸ್ಯತಿ ॥ ಅಥ॒ ವಾ ಅ॑ಸ್ಯ ವಾ॒ಯುಶ್ಚಾ॑-ನುವಥ್ಸ॒ರಶ್ಚಾ ಪ್ರೀ॑ತಾ॒ವುಚ್ಛಿ॑ಷ್ಯೇತೇ । ಯಚ್ಛು॑ನಾಸೀ॒ರೀಯೇ॑ಣ॒ ಯಜ॑ತೇ ॥ 58 ॥

ವಾ॒ಯುಮೇ॒ವ ತದ॑ನುವಥ್ಸ॒ರ-ಮಾ᳚ಪ್ನೋತಿ । ತಸ್ಮಾ᳚-ಚ್ಛುನಾಸೀ॒ರೀಯೇ॑ಣ॒ ಯಜ॑ಮಾನಃ । ಅ॒ನು॒ವ॒ಥ್ಸ॒ರೀಣಾಗ್॑ ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ-ಮಾಶಾ᳚ಸ್ತ॒ ಇತ್ಯಾಶಾ॑ಸೀತ ॥ ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಂ-ವಾಁ ಏ॒ಷ ಈ᳚ಫ್ಸ॒ತೀತ್ಯಾ॑ಹುಃ । ಯಶ್ಚಾ॑ತು-ರ್ಮಾ॒ಸ್ಯೈ-ರ್ಯಜ॑ತ॒ ಇತಿ॑ । ಏ॒ಷ ಹ॒ ತ್ವೈ ಸ॑ವನ್ಥ್ಸ॒ರ-ಮಾ᳚ಪ್ನೋತಿ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾಗ್ ಶ್ಚಾ॑ತುರ್ಮಾ॒ಸ್ಯೈ-ರ್ಯಜ॑ತೇ ॥ ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸಮ॑ಯಜನ್ತ । ತೇ᳚-ಽಗ್ನಿಮೇ॒ವಾಯ॑ಜನ್ತ । ತ ಏ॒ತಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಜಯನ್ನ್ ॥ 59 ॥

ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ನ॒ಗ್ನಿಃ । ಯ-ದ್ವೈ᳚ಶ್ವದೇ॒ವೇನ॒ ಯಜ॑ತೇ । ಏ॒ತಮೇ॒ವ ಲೋ॒ಕ-ಞ್ಜ॑ಯತಿ । ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ನ॒ಗ್ನಿಃ । ಅ॒ಗ್ನೇರೇ॒ವ ಸಾಯು॑ಜ್ಯ॒ಮುಪೈ॑ತಿ ॥ ಯ॒ದಾ ವೈ᳚ಶ್ವದೇ॒ವೇನ॒ ಯಜ॑ತೇ । ಅಥ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॑ ಗೃ॒ಹಪ॑ತಿ-ಮಾಪ್ನೋತಿ । ಯ॒ದಾ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॑ ಗೃ॒ಹಪ॑ತಿ-ಮಾ॒ಪ್ನೋತಿ॑ । ಅಥ॑ ಸಹಸ್ರಯಾ॒ಜಿನ॑-ಮಾಪ್ನೋತಿ । ಯ॒ದಾ ಸ॑ಹಸ್ರಯಾ॒ಜಿನ॑-ಮಾ॒ಪ್ನೋತಿ॑ ॥ 60 ॥

ಅಥ॑ ಗೃಹಮೇ॒ಧಿನ॑-ಮಾಪ್ನೋತಿ । ಯ॒ದಾ ಗೃ॑ಹಮೇ॒ಧಿನ॑-ಮಾ॒ಪ್ನೋತಿ॑ । ಅಥಾ॒ಗ್ನಿ-ರ್ಭ॑ವತಿ । ಯ॒ದಾ-ಽಗ್ನಿ-ರ್ಭವ॑ತಿ । ಅಥ॒ ಗೌರ್ಭ॑ವತಿ । ಏ॒ಷಾ ವೈ ವೈ᳚ಶ್ವದೇ॒ವಸ್ಯ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ । ಏ॒ತ-ದ್ವಾ ಏ॒ತೇಷಾ॑ಮವ॒ಮಮ್ । ಅತೋ॑-ಽತೋ॒ ವಾ ಉತ್ತ॑ರಾಣಿ॒ ಶ್ರೇಯಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಭವನ್ತಿ । ಯ-ದ್ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ-ಸ್ಸ॒ಮಯ॑ಜನ್ತ । ತ-ದ್ವೈ᳚ಶ್ವದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ವೈಶ್ವದೇವ॒ತ್ವಮ್ ॥ 61 ॥

ಅಥಾ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ ವರು॑ಣ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಜಾ॑ನಂ-ವಁರುಣ ಪ್ರಘಾ॒ಸೈರ॑ಯಜತ । ಸ ಏ॒ತಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಜಯತ್ । ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ನಾದಿ॒ತ್ಯಃ । ಯ-ದ್ವ॑ರುಣ-ಪ್ರಘಾ॒ಸೈ-ರ್ಯಜ॑ತೇ । ಏ॒ತಮೇ॒ವ ಲೋ॒ಕ-ಞ್ಜ॑ಯತಿ । ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ನಾದಿ॒ತ್ಯಃ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಸ್ಯೈ॒ವ-ಸಾಯು॑ಜ್ಯ॒-ಮುಪೈ॑ತಿ । ಯದಾ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ ವರು॑ಣ॒ಗ್ಂ॒ ರಾಜಾ॑ನಂ-ವಁರುಣ ಪ್ರಘಾ॒ಸೈರಯ॑ಜತ । ತ-ದ್ವ॑ರುಣ ಪ್ರಘಾ॒ಸಾನಾಂ᳚-ವಁರುಣ ಪ್ರಘಾಸ॒ತ್ವಮ್ ॥ ಅಥ॒ ಸೋಮೋ॒ ರಾಜಾ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಸಾಕಮೇ॒ಧೈರ॑ಯಜತ ॥ 62 ॥

ಸ ಏ॒ತಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಜಯತ್ । ಯಸ್ಮಿಗ್ಗ್॑ ಶ್ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾ॑ ವಿ॒ಭಾತಿ॑ । ಯ-ಥ್ಸಾ॑ಕಮೇ॒ಧೈ-ರ್ಯಜ॑ತೇ । ಏ॒ತಮೇ॒ವ ಲೋ॒ಕ-ಞ್ಜ॑ಯತಿ । ಯಸ್ಮಿಗ್ಗ್॑ ಶ್ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾ॑ ವಿ॒ಭಾತಿ॑ । ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸ ಏ॒ವ ಸಾಯು॑ಜ್ಯ॒-ಮುಪೈ॑ತಿ । ಸೋಮೋ॒ ವೈ ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾಃ᳚ । ಏ॒ಷ ಹ॒ ತ್ವೈ ಸಾ॒ಕ್ಷಾ-ಥ್ಸೋಮ॑-ಮ್ಭಕ್ಷಯತಿ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ್-ಥ್ಸಾ॑ಕಮೇ॒ಧೈ-ರ್ಯಜ॑ತೇ । ಯ-ಥ್ಸೋಮ॑ಶ್ಚ॒ ರಾಜಾ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಚ ಸ॒ಮೈಧ॑ನ್ತ ॥ 63 ॥

ತ-ಥ್ಸಾ॑ಕಮೇ॒ಧಾನಾಗ್ಂ॑ ಸಾಕಮೇಧ॒ತ್ವಮ್ ॥ ಅಥ॒ರ್ತವಃ॑ ಪಿ॒ತರಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ಮ್ಪಿ॒ತರ॑-ಮ್ಪಿತೃಯ॒ಜ್ಞೇ-ನಾ॑ಯಜನ್ತ । ತ ಏ॒ತಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಜಯನ್ನ್ । ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ನೃ॒ತವಃ॑ । ಯ-ತ್ಪಿ॑ತೃಯ॒ಜ್ಞೇನ॒ ಯಜ॑ತೇ । ಏ॒ತಮೇ॒ವ ಲೋ॒ಕ-ಞ್ಜ॑ಯತಿ । ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ನೃ॒ತವಃ॑ । ಋ॒ತೂ॒ನಾಮೇ॒ವ ಸಾಯು॑ಜ್ಯ॒-ಮುಪೈ॑ತಿ । ಯದ್-ಋ॒ತವಃ॑ ಪಿ॒ತರಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ಮ್ಪಿ॒ತರ॑-ಮ್ಪಿತೃಯ॒ಜ್ಞೇನಾಯ॑ಜನ್ತ । ತ-ತ್ಪಿ॑ತೃಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಪಿತೃಯಜ್ಞ॒ತ್ವಮ್ ॥ 64 ॥

ಅಥೌಷ॑ಧಯ ಇ॒ಮ-ನ್ದೇ॒ವ-ನ್ತ್ರ್ಯ॑ಮ್ಬಕೈ-ರಯಜನ್ತ॒ ಪ್ರಥೇ॑ಮ॒ಹೀತಿ॑ । ತತೋ॒ ವೈ ತಾ ಅ॑ಪ್ರಥನ್ತ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾಗ್ ಸ್ತ್ರ್ಯ॑ಮ್ಬಕೈ॒-ರ್ಯಜ॑ತೇ । ಪ್ರಥ॑ತೇ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಪ॒ಶುಭಿಃ॑ ॥ ಅಥ॑ ವಾ॒ಯುಃ ಪ॑ರಮೇ॒ಷ್ಠಿನಗ್ಂ॑ ಶುನಾಸೀ॒ರೀಯೇ॑ಣಾಯಜತ । ಸ ಏ॒ತಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಜಯತ್ । ಯಸ್ಮಿ॑ನ್-ವಾ॒ಯುಃ । ಯಚ್ಛು॑ನಾಸೀ॒ರೀಯೇ॑ಣ॒ ಯಜ॑ತೇ । ಏ॒ತಮೇ॒ವ ಲೋ॒ಕ-ಞ್ಜ॑ಯತಿ । ಯಸ್ಮಿ॑ನ್-ವಾ॒ಯುಃ ॥ 65 ॥

ವಾ॒ಯೋರೇ॒ವ ಸಾಯು॑ಜ್ಯ॒-ಮುಪೈ॑ತಿ ॥ ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ । ಪ್ರ ಚಾ॑ತುರ್ಮಾಸ್ಯಯಾ॒ಜೀ-ಮೀ॑ಯ॒ತಾ(3) ನ ಪ್ರಮೀ॑ಯ॒ತಾ(3) ಇತಿ॑ । ಜೀವ॒ನ್ವಾ ಏ॒ಷ ಋ॒ತೂನಪ್ಯೇ॑ತಿ । ಯದಿ॑ ವ॒ಸನ್ತಾ᳚ ಪ್ರ॒ಮೀಯ॑ತೇ । ವ॒ಸ॒ನ್ತೋ ಭ॑ವತಿ । ಯದಿ॑ ಗ್ರೀ॒ಷ್ಮೇ ಗ್ರೀ॒ಷ್ಮಃ । ಯದಿ॑ ವ॒ರ್॒ಷಾಸು॑ ವ॒ರ್॒ಷಾಃ । ಯದಿ॑ ಶ॒ರದಿ॑ ಶ॒ರತ್ । ಯದಿ॒ ಹೇಮ॑ನ್. ಹೇಮ॒ನ್ತಃ । ಋ॒ತುರ್ಭೂ॒ತ್ವಾ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಮಪ್ಯೇ॑ತಿ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ರ್ವಾ ವೈಷಃ ॥ 66 ॥

(ಪ॒ರಿ॒ವ॒ಥ್ಸ॒ರಮಾ᳚ಪ್ನೋತಿ - ಶುನಾಸೀ॒ರೀಯೇ॑ಣ॒ ಯಜ॑ತೇ - ಽಜಯನ್ಥ್ - ಸಹಸ್ರಯಾ॒ಜಿನ॑ಮಾ॒ಪ್ನೋತಿ॑ - ವೈಶ್ವದೇವ॒ತ್ವಗ್ಂ - ಸಾ॑ಕಮೇ॒ಧೈರ॑ಯಜತ - ಸ॒ಮೈಧ॑ನ್ತ - ಪಿತೃಯಜ್ಞ॒ತ್ವಂ - ಜ॑ಯತಿ॒ ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ ವಾ॒ಯು--ರ್ ಹೇ॑ಮ॒ನ್ತ ಸ್ತ್ರೀಣೀ॑ ಚ) (ಅ. 10)

(ಉ॒ಭಯೇ॑ - ಯು॒ವಗ್ಂ ಸು॒ರಾಮ॒ - ಮುದ॑ಸ್ಥಾ॒ನ್ - ನಿ ವೈ - ಯಸ್ಯ॑ ಪ್ರಾತಸ್ಸವ॒ನ - ಏಕೈ॑ಕೋ - ಽಸು॒ರ್ಯಮ್ - ಪವ॑ಮಾನಃ - ಪ್ರ॒ಜಾ ವೈ ಸ॒ತ್ರಮಾ॑ಸ - ತಾ॒ಗ್ನಿರ್ವಾವ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರೋ ದಶ॑ )

(ಉ॒ಭಯೇ॒ ವಾ - ಉದ॑ಸ್ಥಾ॒ಥ್ - ಸರ್ವಾ॑ಭಿ--ರ್ ಮದ್ಧ್ಯ॒ತೋ - ಽತ್ರ॒ ವಾವ - ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣೇಷ್ವ - ಥ॑ ಗೃಹಮೇ॒ಧಿನ॒ಗ್ಂ॒ ಷಟ್-ಥ್ಷ॑ಷ್ಟಿಃ)

(ಉ॒ಭಯೇ॒ - ವಾವೈಷಃ)

॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥

॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಚತುರ್ಥಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

1 ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕಂ

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake caturthaḥ prapāṭhakaḥ - somādibrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - grahaṇā grahaṇam

u॒bhaye॒ vā e॒te pra॒jāpa̭te॒raddhya̭-sṛjyanta | de॒vāścāsṷrāśca | tānna vya̭jānāt | i॒me᳚-'nya i॒me᳚-'nya iti̭ | sa de॒vāna॒gṃ॒ śūna̭karot | tāna॒bhya̭ṣuṇot | tā-npa॒vitrḙṇā-punāt | tān-pa॒rastā᳚t-pa॒vitra̭sya॒-vya̭gṛhṇāt | te grahā̭ abhavann | tadgrahā̭ṇā-ṅgraha॒tvam || 1 ||

de॒vatā॒ vā e॒tā yaja̭mānasya gṛ॒he gṛ̭hyante | ya-dgrahāḥ᳚ | vi॒durḙna-nde॒vāḥ | yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te grahā̭ gṛ॒hyante᳚ || e॒ṣā vai soma॒syāhṷtiḥ | yadṷpā॒gṃ॒śuḥ | somḙna de॒vāg sta̭rpayā॒ṇīti॒ khalu॒ vai somḙna yajate | yadṷpā॒gṃ॒śu-ñju॒hoti̭ | somḙnai॒va ta-dde॒vāg sta̭rpayati || yadgrahā᳚ñju॒hoti̭ || 2 ||

de॒vā e॒va ta-dde॒vān-ga̭cchanti || yacca̭ma॒sāñju॒hoti̭ | tenai॒vānṷrūpeṇa॒ yaja̭māna-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || ki-nnvḙtadagra̭ āsī॒dityā̭huḥ | ya-tpātrā॒ṇīti̭ | i॒yaṃ-vā~ e॒tadagra̭ āsīt | mṛ॒nmayā̭ni॒ vā e॒tānyā̭sann | tairde॒vā na vyā॒vṛta̭-magacchann | ta e॒tāni̭ dāru॒mayā̭ṇi॒ pātrā᳚ṇya-paśyann | tānya̭kurvata || 3 ||

tairvai te vyā॒vṛta̭-magacchann | ya-ddā̭ru॒mayā̭ṇi॒ pātrā̭ṇi॒ bhava̭nti | vyā॒vṛta̭me॒va tai-ryaja̭māno gacchati || yāni̭ dāru॒mayā̭ṇi॒ pātrā̭ṇi॒ bhava̭nti | a॒mume॒va tai-rlo॒ka-ma॒bhija̭yati | yāni̭ mṛ॒nmayā̭ni | i॒mame॒va tai-rlo॒ka-ma॒bhija̭yati || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kāścata̭sra-ssthā॒līrvā̭ya॒vyā᳚-ssoma॒graha̭ṇī॒riti̭ | de॒vā vai pṛśñi̭maduhrann || 4 ||

tasyā̭ e॒te stanā̭ āsann | i॒yaṃ-vai~ pṛśñiḥ̭ | tāmā̭di॒tyā ā̭dityasthā॒lyā catṷṣpadaḥ pa॒śūna̭duhrann | yadā̭dityasthā॒lī bhava̭ti | catṷṣpada e॒va tayā̭ pa॒śūn. yaja̭māna i॒mā-ndṷhe | tāmindra̭ ukthyasthā॒lyendri॒ya-ma̭duhat | yadṷkthyasthā॒lī bhava̭ti | i॒ndri॒yame॒va tayā॒ yaja̭māna i॒mā-ndṷhe | tāṃ-vi~śvḙ de॒vā ā᳚grayaṇasthā॒lyorja̭-maduhrann | yadā᳚grayaṇasthā॒lī bhava̭ti || 5 ||

ūrja̭me॒va tayā॒ yaja̭māna i॒mā-ndṷhe | tā-mma̭nu॒ṣyā᳚-ddhruvasthā॒lyā ''yṷraduhrann | yaddhrṷvasthā॒lī bhava̭ti | āyṷre॒va tayā॒ yaja̭māna i॒mā-ndṷhe | sthā॒lyā gṛ॒hṇāti̭ | vā॒ya॒vyḙna juhoti | tasmā̭da॒nyena॒ pātrḙṇa pa॒śū-ndu॒hanti̭ | a॒nyena॒ prati̭gṛhṇanti | atho᳚ vyā॒vṛta̭me॒va ta-dyaja̭māno gacchati || 6 ||

(gra॒ha॒tvaṃ - grahā᳚n ju॒hotya̭-kurva-tāduhra-nnāgrayaṇasthā॒lī bhava̭ti॒-+nava̭ ca) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - sotrāmaṇīśeṣā mantrāḥ

yu॒vagṃ su॒rāma̭maśvinā | namṷcāvā-'su॒re sacā᳚ | vi॒pi॒pā॒nā śṷbhaspatī | indra॒-ṅkarma̭svāvatam || pu॒trami̭va pi॒tarā̭va॒śvino॒bhā | indrāva̭ta॒-ṅkarma̭ṇā da॒gṃ॒sanā̭bhiḥ | ya-thsu॒rāmaṃ॒-vya~pi̭ba॒-śśacī̭bhiḥ | sara̭svatī tvā maghavannabhīṣṇāt || ahā᳚vyagne ha॒virā॒syḙ te | sru॒cīva̭ ghṛ॒ta-ñca॒mū i̭va॒ somaḥ̭ || 7 ||

vā॒ja॒sanigṃ̭ ra॒yima॒sme su॒vīra᳚m | pra॒śa॒sta-ndhḙhi ya॒śasa̭-mbṛ॒hanta᳚m || yasmi॒nnaśvā̭sa ṛṣa॒bhāsa̭ u॒kṣaṇaḥ̭ | va॒śā me॒ṣā a̭vasṛ॒ṣṭāsa॒ āhṷtāḥ | kī॒lā॒la॒pe soma̭pṛṣṭhāya ve॒dhase᳚ | hṛ॒dāma॒ti-ñja̭naya॒ cārṷma॒gnaye᳚ || nānā॒ hi vā᳚-nde॒vahi̭ta॒gṃ॒ sado̭ mi॒tam | mā sagṃsṛ̭kṣāthā-mpara॒me vyo̭mann | surā॒ tvamasi̭ śu॒ṣmiṇī॒ soma̭ e॒ṣaḥ | mā mā̭ higṃsī॒-ssvāṃ-yo~ni̭māvi॒śann || 8 ||

yadatra̭ śi॒ṣṭagṃ ra॒sinaḥ̭ su॒tasya̭ | yadindro॒ api̭ba॒cchacī̭bhiḥ | a॒ha-ntada̭sya॒ mana̭sā śi॒vena̭ | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || dve sru॒tī a̭śṛṇava-mpitṛ॒ṇām | a॒ha-nde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | tābhyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na॒gṃ॒ samḙti | a॒nta॒rā pūrva॒mapa̭ra-ñca ke॒tum || yastḙ deva varuṇa gāya॒tracha̭ndāḥ॒ pāśaḥ̭ | ta-nta̭ e॒tenāva̭yaje || 9 ||

yastḙ deva varuṇa tri॒ṣṭupcha̭ndāḥ॒ pāśaḥ̭ | ta-nta̭ e॒tenāva̭yaje | yastḙ deva varuṇa॒ jaga̭tīchandāḥ॒ pāśaḥ̭ | ta-nta̭ e॒tenāva̭yaje || somo॒ vā e॒tasya̭ rā॒jyamāda̭tte | yo rājā॒ sa-nrā॒jyo vā॒ somḙna॒ yaja̭te | de॒va॒su॒vāme॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti | e॒tāva̭nto॒ vai de॒vānāgṃ̭ sa॒vāḥ | ta e॒vāsmai̭ sa॒vā-npraya̭cchanti | ta ḙna॒-mpunaḥ̭ suvante rā॒jyāya̭ | de॒va॒sū rājā̭ bhavati || 10 ||

(soma̭ - āvi॒śan. - ya̭je - rā॒jyāyaikaṃ̭ ca) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - dohaprāyaścittam, agnihotre

uda̭sthā-dde॒vyadi̭ti-rviśvarū॒pī | āyṷrya॒jñapa̭tāvadhāt | indrā̭ya kṛṇva॒tī bhā॒gam | mi॒trāya॒ varṷṇāya ca || i॒yaṃ-vā~ a̭gniho॒trī | i॒yaṃ-vā~ e॒tasya॒ niṣī̭dati | yasyā᳚gniho॒trī ni॒ṣīda̭ti | tāmutthā̭payet | uda̭sthā-dde॒vyadi̭ti॒riti̭ | i॒yaṃ-vai~ de॒vyadi̭tiḥ || 11 ||

i॒māme॒vāsmā॒ utthā̭payati || āyṷrya॒jñapa̭tāvadhā॒dityā̭ha | āyṷre॒vāsmi̭-ndadhāti || indrā̭ya kṛṇva॒tī bhā॒ga-mmi॒trāya॒ varṷṇāya॒ cetyā̭ha | ya॒thā॒ ya॒jure॒vaitat || ava̭rtiṃ॒-vā~ e॒ṣaitasya̭ pā॒pmāna̭-mprati॒khyāya॒ niṣī̭dati | yasyā᳚-gniho॒tryupa̭sṛṣṭā ni॒ṣīda̭ti | tā-ndu॒gdhvā brā᳚hma॒ṇāya̭ dadyāt | yasyānna॒-nnādyāt | ava̭rtime॒vāsmi̭-npā॒pmāna॒-mprati̭muñcati || 12 ||

du॒gdhvā da̭dāti | na hyadṛ̭ṣṭā॒ dakṣi̭ṇā dī॒yate᳚ || pṛ॒thi॒vīṃ-vā~ e॒tasya॒ payaḥ॒ pravi̭śati | yasyā᳚gniho॒tra-ndu॒hyamā̭na॒gg॒ skanda̭ti || yada॒dya du॒gdha-mpṛ̭thi॒vīmasa̭kta | yadoṣa̭dhī-ra॒pyasa̭ra॒-dyadāpaḥ̭ | payo̭ gṛ॒heṣu॒ payo̭ aghni॒yāsṷ | payo̭ va॒thseṣu॒ payo̭ astu॒ tanmayītyā̭ha | paya̭ e॒vātma-ngṛ॒heṣṷ pa॒śuṣṷ dhatte || a॒pa upa̭sṛjati || 13 ||

a॒dbhire॒vaina̭dāpnoti || yo vai ya॒jñasyārte॒nānā᳚rtagṃ sagṃ sṛ॒jati̭ | u॒bhe vai te tarhyārccha̭taḥ | ārccha̭ti॒ khalu॒ vā e॒tada̭gniho॒tram | ya-ddu॒hyamā̭na॒gg॒ skanda̭ti | yada̭bhidu॒hyāt | ārte॒nānā᳚rtaṃ-ya~॒jñasya॒ sagṃsṛ̭jet | tade॒va yā॒dṛkkī॒dṛkca̭ hota॒vya᳚m | athā॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | anā᳚rtenai॒vārtaṃ̭-ya~॒jñasya॒ niṣka̭roti || 14 ||

ya-dyuddrṷtasya॒ skande᳚t | ya-ttato-'hṷtvā॒ puna̭re॒yāt | ya॒jñaṃ-vi~cchi̭ndyāt | yatra॒ skande᳚t | tanni॒ṣadya॒ puna̭rgṛhṇīyāt | yatrai॒va skanda̭ti | tata̭ e॒vaina॒t-puna̭rgṛhṇāti | tade॒va yā॒dṛk-kī॒dṛkca̭ hota॒vya᳚m | athā॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | anā᳚rtenai॒vārtaṃ̭-ya~॒jñasya॒ niṣka̭roti || 15 ||

vi vā e॒tasya̭ ya॒jñaśchi̭dyate | yasyā᳚gniho॒trḙ-'dhiśri̭te॒ śvā-'nta॒rā dhāva̭ti | ru॒draḥ khalu॒ vā e॒ṣaḥ | yada॒gniḥ | ya-dgāma̭nvatyāva॒rtaye᳚t | ru॒drāya̭ pa॒śū-napi̭daddhyāt | a॒pa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt | yada॒po᳚ 'nvatiṣi॒ñcet | a॒nā॒dya-ma॒gnerāpaḥ̭ | a॒nā॒dyamā᳚bhyā॒-mapi̭daddhyāt | gārha̭patyā॒-dbhasmā॒dāya̭ | i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krama॒ iti̭ vaiṣṇa॒vyarcā ''ha̭va॒nīyā᳚ddhva॒gṃ॒ saya॒nnudra̭vet | ya॒jño vai viṣṇuḥ̭ | ya॒jñenai॒va ya॒jñagṃ santa̭noti | bhasma̭nā pa॒damapi̭vapati॒ śāntyai᳚ || 16 ||

(vai de॒vyadi̭ti--r muñcati - sṛjati - karoti - karotyā - bhyā॒mapi̭daddhyā॒-tpañca̭ ca) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - agniprāyaścittaṃ agnihotre

ni vā e॒tasyā̭hava॒nīyo॒ gārha̭patya-ṅkāmayate | ni gārha̭patya āhava॒nīya᳚m | yasyā॒gnimanṷddhṛta॒gṃ॒ sūryo॒-'bhini॒mroca̭ti | da॒rbheṇa॒ hira̭ṇya-mpra॒baddhya̭ pu॒rastā᳚ddharet | athā॒gnim | athā᳚gniho॒tram | yaddhira̭ṇya-mpu॒rastā॒ddhara̭ti | jyoti॒rvai hira̭ṇyam | jyoti̭re॒vaina॒-mpaśya॒-nnuddha̭rati | yada॒gni-mpūrva॒gṃ॒ hara॒tyathā᳚-gniho॒tram || 17 ||

bhā॒ga॒dheyḙnai॒vaina॒-mpraṇa̭yati || brā॒hma॒ṇa ā̭rṣe॒ya uddha̭ret | brā॒hma॒ṇo vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | sarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒ruddha̭rati || a॒gni॒ho॒tra-mṷpa॒sā-dyātami̭to-rāsīta | vra॒tame॒va ha॒tamanṷ mriyate || antaṃ॒-vā~ e॒ṣa ā॒tmano̭ gacchati | yastāmya̭ti | anta̭me॒ṣa ya॒jñasya̭ gacchati | yasyā॒gnimanṷddhṛta॒gṃ॒ sūryo॒-'bhini॒mroca̭ti || 18 ||

punaḥ̭ sa॒manya̭ juhoti | antḙnai॒vāntaṃ̭-ya~॒jñasya॒ niṣka̭roti || varṷṇo॒ vā e॒tasya̭ ya॒jña-ṅgṛ̭hṇāti | yasyā॒gni-manṷddhṛta॒gṃ॒ sūryo॒-'bhini॒mroca̭ti | vā॒ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pet | tenai॒va ya॒jña-nniṣkrī̭ṇīte || ni vā e॒tasyā̭hava॒nīyo॒ gārha̭patya-ṅkāmayate | ni gārha̭patya āhava॒nīya᳚m | yasyā॒gni-manṷddhṛta॒gṃ॒ sūryo॒-'bhyṷdeti̭ | ca॒tu॒rgṛ॒hī॒ta-mājya̭-mpu॒rastā᳚ddharet || 19 ||

athā॒gnim | athā᳚gniho॒tram | yadājya̭-mpu॒rastā॒ddhara̭ti | e॒tadvā a॒gneḥ pri॒ya-ndhāma̭ | yadājya᳚m | pri॒yeṇai॒vaina॒-ndhāmnā॒ sama̭rdhayati | yada॒gni-mpūrva॒gṃ॒ hara॒tyathā᳚-gniho॒tram | bhā॒ga॒dheyḙnai॒vaina॒-mpraṇa̭yati | brā॒hma॒ṇa ā̭rṣe॒ya uddha̭ret | brā॒hma॒ṇo vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ || 20 ||

sarvā̭bhire॒vaina̭-nde॒vatā̭bhi॒ruddha̭rati || parā̭cī॒ vā e॒tasmai᳚ vyu॒cchantī॒ vyṷcchati | yasyā॒gni-manṷddhṛta॒gṃ॒ sūryo॒-'bhyṷdeti̭ | u॒ṣāḥ ke॒tunā̭ juṣatām | ya॒jña-nde॒vebhi̭rinvi॒tam | de॒vebhyo॒ madhṷmattama॒gg॒ svāheti̭ pra॒tyaṃ-ni॒ṣadyājyḙna juhuyāt | pra॒tīcī̭me॒vāsmai॒ vivā̭sayati || a॒gni॒ho॒tra-mṷpa॒sādyātami̭to-rāsīta | vra॒tame॒va ha॒tamanṷ mriyate | antaṃ॒-vā~ e॒ṣa ā॒tmano̭ gacchati || 21 ||

yastāmya̭ti | anta̭me॒ṣa ya॒jñasya̭ gacchati | yasyā॒gni-manṷddhṛta॒gṃ॒ sūryo॒-'bhyṷdeti̭ | punaḥ̭ sa॒manya̭ juhoti | antḙnai॒vāntaṃ̭-ya~॒jñasya॒ niṣka̭roti | mi॒tro vā e॒tasya̭ ya॒jña-ṅgṛ̭hṇāti | yasyā॒gni-manṷddhṛta॒gṃ॒ sūryo॒-'bhyṷdeti̭ | mai॒tra-ñca॒ru-nnirva̭pet | tenai॒va ya॒jña-nniṣkrī̭ṇīte || yasyā̭-hava॒nīye-'nṷdvāte॒ gārha̭patya u॒dvāye᳚t || 22 ||

yadā̭hava॒nīya॒-manṷdvāpya॒ gārha̭patya॒-mmanthe᳚t | vicchi̭ndyāt | bhrātṛ̭vyamasmai janayet | yadvai ya॒jñasya̭ vāsta॒vya̭-ṅkri॒yate᳚ | tadanṷ ru॒dro-'va̭carati | ya-tpūrva̭-manvava॒syet | vā॒sta॒vya̭-ma॒gnimupā̭sīta | ru॒dro᳚-'sya pa॒śū-nghātṷka-ssyāt | ā॒ha॒va॒nīya̭-mu॒dvāpya̭ | gārha̭patya-mmanthet || 23 ||

i॒taḥ pra̭tha॒ma-ñja̭jñe a॒gniḥ | svādyone॒radhi̭ jā॒tavḙdāḥ | sa gā̭yatri॒yā tri॒ṣṭubhā॒ jaga̭tyā | de॒vebhyo̭ ha॒vyaṃ-va~̭hatu prajā॒nanniti̭ | chando̭bhire॒vaina॒gg॒ svādyoneḥ॒ praja̭nayati || gārha̭patya-mmanthati | gārha̭patyaṃ॒-vā~ anvāhi̭tāgneḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhante | sa yadu॒dvāya̭ti | tadanṷ pa॒śavo-'pa̭krāmanti | i॒ṣe ra॒yyai ra̭masva || 24 ||

saha̭se dyu॒mnāya̭ | ū॒rje patyā॒yetyā̭ha | pa॒śavo॒ vai ra॒yiḥ | pa॒śūne॒vāsmai̭ ramayati || sā॒ra॒sva॒tau tvothsau॒ sami̭ndhātā॒mityā̭ha | ṛ॒-khsā॒me vai sā̭rasva॒tāvuthsau᳚ | ṛ॒kh-sā॒mābhyā̭me॒vaina॒gṃ॒ sami̭ndhe || sa॒mrāḍa̭si vi॒rāḍa॒sītyā̭ha | ra॒tha॒nta॒raṃ-vai~ sa॒mrāṭ | bṛ॒ha-dvi॒rāṭ || 25 ||

tābhyā̭me॒vaina॒gṃ॒ sami̭ndhe || vajro॒ vai ca॒kram | vajro॒ vā e॒tasya̭ ya॒jñaṃ-vi~cchi̭natti | yasyāno̭ vā॒ ratho̭ vā-'nta॒rā-'gnī yāti̭ | ā॒ha॒va॒nīya̭-mu॒dvāpya̭ | gārha̭patyā॒-duddha̭ret | yada̭gne॒ pūrva॒-mprabhṛ̭ta-mpa॒dagṃ hi te᳚ | sūrya̭sya ra॒śmīna-nvā̭ta॒tāna̭ | tatra̭ rayi॒ṣṭhāmanu॒ sambha̭rai॒tam | sa-nnaḥ̭ sṛja suma॒tyā vāja̭va॒tyeti̭ || 26 ||

pūrvḙṇai॒vāsya̭ ya॒jñena̭ ya॒jñamanu॒ sa-nta̭noti || tvama̭gne sa॒prathā̭ a॒sītyā̭ha | a॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭bhire॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭noti || a॒gnayḙ pathi॒kṛtḙ puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pet | a॒gnime॒va pa̭thi॒kṛta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati | sa e॒vainaṃ̭-ya~॒jñiya॒-mpanthā॒mapi̭-nayati | a॒na॒ḍvān-dakṣi̭ṇā | va॒hī hyḙṣa samṛ̭ddhyai || 27 ||

(hara॒tyathā᳚gniho॒traṃ - ni॒mroca̭ti - hare-d- de॒vatā̭ - gaccha - tyu॒dvāye᳚-nmanthe-dramasva-bṛ॒ha-dvi॒rāḍ-iti॒-nava̭ ca) (a. 4)

(ni vai pūrva॒-ntrīṇi̭ ni॒mroca̭ti da॒rbheṇa॒ yaddhira̭ṇyamagniho॒tra-mpuna॒rvarṷṇo

vāru॒ṇa-nni vā e॒tasyā॒bhyṷdeti̭ caturgṛhī॒tamājyaṃ॒ yadājyaṃ॒ parā᳚cyu॒ṣāḥ puna̭rmi॒tro me॒traṃ-ya~syā̭hava॒nīye-'nṷdvāte॒ gārha̭patyo॒ yadvai ma̭nthe॒duddha̭ret)

anuvākaṃ 5 - somātirekaprāyaścittam

yasya̭ prātassava॒ne somo̭-'ti॒ricya̭te | māddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na-ṅkā॒maya̭māno॒-'bhyati̭ricyate | gaurdha̭yati ma॒rutā॒miti॒ dhaya̭dvatīṣu kurvanti | hi॒nasti॒ vai sa॒ndhyadhī̭tam | sa॒ndhīva॒ khalu॒ vā e॒tat | ya-thsava̭na syāti॒ricya̭te | yaddhaya̭dvatīṣu ku॒rvanti̭ | sa॒ndhe-śśāntyai᳚ || gā॒ya॒tragṃ sāma̭ bhavati pañcada॒śa-sstomaḥ̭ | tenai॒va prā̭tassava॒nānnaya̭nti || 28 ||

ma॒rutva̭tīṣu kurvanti | tenai॒va māddhya̭ndinā॒-thsava̭nā॒nnaya̭nti || hotṷśca ma॒samanūnna̭yante | hotā-'nṷśagṃsati | ma॒ddhya॒ta e॒va ya॒jñagṃ sa॒māda̭dhāti || yasya॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne॒ somo̭-'ti॒ricya̭te | ā॒di॒tya-ntṛ̭tīyasava॒na-ṅkā॒maya̭māno॒-'bhyati̭ricyate | gau॒ri॒vī॒tagṃ sāma̭ bhavati | ati̭riktaṃ॒-vai~ gaṷrivī॒tam | ati̭riktaṃ॒-ya~-thsava̭nasyā-ti॒ricya̭te || 29 ||

ati̭riktasya॒ śāntyai᳚ || baṇma॒hāgṃ a̭si sū॒ryeti̭ kurvanti | yasyai॒vādi॒tyasya॒ sava̭nasya॒ kāmḙnāti॒ricya̭te | tenai॒vaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhayanti || gau॒ri॒vī॒tagṃ sāma̭ bhavati | tenai॒va māddhya̭ndinā॒-thsava̭nā॒nnaya̭nti || sa॒pta॒da॒śa-sstomaḥ̭ | tenai॒va tṛ̭tīyasava॒nānnaya̭nti || hotṷścama॒samanūnna̭yante | hotā-'nṷśagṃ sati || 30 ||

ma॒ddhya॒ta e॒va ya॒jñagṃ sa॒māda̭dhāti || yasya̭ tṛtīyasava॒ne somo̭-'ti॒ricyḙta | u॒kthya̭-ṅkurvīta | yasyo॒kthyḙ-'ti॒ricyḙta | a॒ti॒rā॒tra-ṅkṷrvīta | yasyā̭-tirā॒trḙ-'ti॒ricya̭te| tattvai dṷṣprajñā॒nam | yaja̭mānaṃ॒-vā~ e॒ta-tpa॒śava̭ ā॒sāhya̭ yanti | bṛ॒ha-thsāma̭ bhavati | bṛ॒hadvā i॒māṃ-lo~॒kā-ndā̭dhāra | bārha̭tāḥ pa॒śavaḥ̭ | bṛ॒ha॒taivāsmai̭ pa॒śū-ndā̭dhāra || śi॒pi॒vi॒ṣṭava̭tīṣu kurvanti | śi॒pi॒vi॒ṣṭo vai de॒vānā᳚-mpu॒ṣṭam | puṣṭyai॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayanti || hotṷścama॒samanūnna̭yante | hotā-'nṷśagṃsati | ma॒ddhya॒ta e॒va ya॒jñagṃ sa॒māda̭dhāti || 31 ||

(ya॒nti॒ - sava̭nasyāti॒ricya̭te - śagṃsati - dādhārā॒ṣṭau ca̭) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - savananimitta-mprāyaścittam

ekai̭ko॒ vai ja॒natā̭yā॒-mindraḥ̭ | ekaṃ॒-vā~ e॒tāvindra̭ma॒bhi sagṃsṷnutaḥ | yau dvau sagṃ̭sunu॒taḥ | pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa vitā̭yate | ya-dya॒jñaḥ | tasya॒ grāvā̭ṇo॒ dantāḥ᳚ | a॒nya॒ta॒raṃ-vā~ e॒te sagṃ̭sunva॒to-rnirba̭phsati | pūrvḙṇopa॒sṛtyā̭ de॒vatā॒ ityā̭huḥ | pū॒rvo॒pa॒sṛ॒tasya॒ vai śreyā᳚-nbhavati | eti̭va॒ntyājyā̭ni bhavantya॒-bhiji̭tyai || 32 ||

ma॒rutva̭tīḥ prati॒padaḥ̭ | ma॒ruto॒ vai de॒vānā॒-mapa̭rājita-mā॒yata̭nam | de॒vānā̭-me॒vāpa̭rājita ā॒yata̭ne yatate ||u॒bhe bṛ̭hadrathanta॒re bha̭vataḥ | i॒yaṃ-vā~va ra̭thanta॒ram | a॒sau bṛ॒hat | ā॒bhyāme॒vaina̭-ma॒ntarḙti | vā॒caśca॒ mana̭saśca | prā॒ṇāccā̭-pā॒nācca̭ | di॒vaśca̭ pṛthi॒vyāśca̭ || 33 ||

sarva̭smā-dvi॒ttā-dvedyā᳚t || a॒bhi॒va॒rto bra̭hmasā॒ma-mbha̭vati | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhivṛ̭ttyai || a॒bhi॒ji-dbha̭vati | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasyā॒-bhiji̭tyai | vi॒śva॒ji-dbha̭vati | viśva̭sya॒ jityai᳚ || yasya॒ bhūyāgṃ̭so yajñakra॒tava॒ ityā̭huḥ | sa de॒vatā̭ vṛṅkta॒ iti̭ | yadya̭gniṣṭo॒ma-ssomaḥ̭ pa॒rastā॒-thsyāt || 34 ||

u॒kthya̭-ṅkurvīta | yadyu॒kthyaḥ̭ syāt | a॒ti॒rā॒tra-ṅkṷrvīta | ya॒jña॒kra॒tubhi̭-re॒vāsya̭ de॒vatā̭ vṛṅkte || yo vai chando̭bhi-rabhi॒bhava̭ti | sa sagṃ̭ sunva॒to-ra॒bhibha̭vati | saṃ॒ve~॒śāya̭ tvopave॒śāya॒-tvetyā̭ha | chandāgṃ̭si॒ vai saṃ̭ve~॒śa ṷpave॒śaḥ | chando̭bhire॒vāsya॒ chandāg̭sya॒-bhibha̭vati || i॒ṣṭargo॒ vā ṛ॒tvijā̭-maddhva॒ryuḥ || 35 ||

i॒ṣṭargaḥ॒ khalu॒ vai pūrvo॒-'rṣṭuḥ, kṣī̭yate | prāṇā̭pānau mṛ॒tyormā̭ pāta॒mityā̭ha | prā॒ṇā॒pā॒nayo̭re॒va śra̭yate | prāṇā̭pānau॒ mā mā̭ hāsiṣṭa॒mityā̭ha | naina̭-mpu॒rā-''yṷṣaḥ prāṇāpā॒nau ja̭hitaḥ || ārtiṃ॒-vā~ e॒te niya̭nti | yeṣā᳚-ndīkṣi॒tānā᳚-mpra॒mīya̭te | taṃ-ya~da̭va॒varjḙyuḥ | krū॒ra॒kṛtā̭mivaiṣāṃ-lo~॒ka-ssyā᳚t | āha̭ra da॒heti̭ brūyāt || 36 ||

ta-nda̭kṣiṇa॒to vedyai̭ ni॒dhāya̭ | sa॒rpa॒rā॒jñiyā̭ ṛ॒gbhi-sstṷyuḥ | i॒yaṃ-vai~ sarpa̭to॒ rājñī᳚ | a॒syā e॒vaina॒-mpari̭dadati || vyṛ̭ddha॒-ntadityā̭huḥ | ya-thstu॒ta-mana̭nuśasta॒-miti̭ | hotā᳚ pratha॒maḥ prā̭cīnāvī॒tī mā᳚rjā॒līya॒-mparī̭yāt | yā॒mīra̭nu-bru॒vann | sa॒rpa॒rā॒jñīnā᳚-ṅkīrtayet | u॒bhayo̭re॒vainaṃ̭-lo~॒kayoḥ॒ pari̭dadati || 37 ||

atho̭ dhu॒vantye॒vaina᳚m | atho॒ nyḙvāsmai᳚ hnuvate || triḥ pari̭yanti | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒bhya e॒vainaṃ̭-lo~॒kebhyo̭ dhuvate | triḥ punaḥ॒ pari̭yanti | ṣaṭ-thsampa̭dyante | ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-ndhuvate || agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ iti̭ prati॒pada̭-ṅkurvīrann | ra॒tha॒nta॒rasā̭maiṣā॒gṃ॒ somaḥ̭ syāt | āyṷre॒vātman-da̭dhate | atho̭ pā॒pmāna̭me॒va vi॒jaha̭to yanti || 38 ||

(a॒bhiji̭tyai - pṛthi॒vyāśca॒ - syā - da̭ddhva॒ryu--r brṷyāl - lo॒kayoḥ॒ pari̭dadati - kurvara॒gg॒ strīṇi̭ ca) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - yūpavirohaṇādiprāyaścittam

a॒su॒ryaṃ̭-vā~ e॒tasmā॒-dvarṇa̭-ṅkṛ॒tvā | pa॒śavo̭ vī॒rya̭-mapa̭krāmanti | yasya॒ yūpo̭ vi॒roha̭ti | tvā॒ṣṭra-mba̭hurū॒pa-māla̭bheta | tvaṣṭā॒ vai rū॒pāṇā̭mīśe | ya e॒va rū॒pāṇā॒mīśe᳚ | so᳚-'smi-npa॒śūn. vī॒ryaṃ̭-ya~cchati | nāsmā᳚t-pa॒śavo̭ vī॒rya̭-mapa̭krāmanti || ārtiṃ॒-vā~ e॒te niya̭nti | yeṣā᳚-ndīkṣi॒tānā̭-ma॒gni-ru॒dvāya̭ti || 39 ||

yadā̭hava॒nīya̭ u॒dvāye᳚t | yatta-mmanthe᳚t | vicchi̭ndyāt | bhrātṛ̭vyamasmai janayet | yadā̭hava॒nīya̭ u॒dvāye᳚t | āgnī᳚ddhrā॒-duddha̭ret | yadāgnī᳚ddhra u॒dvāye᳚t | gārha̭patyā॒-duddha̭ret | ya-dgārha̭patya u॒dvāye᳚t | ata̭ e॒va puna̭-rmanthet || 40 ||

atra॒ vāva sa nila̭yate | yatra॒ khalu॒ vai nilī̭na-mutta॒ma-mpaśya̭nti | tadḙna-micchanti || yasmā॒-ddāro̭ru॒dvāye᳚t | tasyā॒raṇī̭ kuryāt | kru॒mu॒kamapi̭ kuryāt | e॒ṣā vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūḥ | yat-krṷmu॒kaḥ | pri॒yayai॒vaina̭-nta॒nuvā॒ sama̭rdhayati || gārha̭patya-mmanthati || 41 ||

gārha̭patyo॒ vā a॒gneryoniḥ̭ | svāde॒vainaṃ॒-yo~ne᳚-rjanayati | nāsmai॒ bhrātṛ̭vya-ñjanayati || yasya॒ soma̭ upa॒dasye᳚t | su॒varṇa॒gṃ॒ hira̭ṇya-ndve॒dhā vi॒cchidya̭ | ṛ॒jī॒ṣe᳚-'nyadā̭dhūnu॒yāt | ju॒hu॒yāda॒nyat | soma̭me॒vā-bhi̭ṣu॒ṇoti̭ | soma̭-ñjuhoti || soma̭sya॒ vā a̭bhiṣū॒yamā̭ṇasya pri॒yā ta॒nū-ruda̭krāmat || 42 ||

ta-thsu॒varṇa॒gṃ॒ hira̭ṇya-mabhavat | ya-thsu॒varṇa॒gṃ॒ hira̭ṇya-ṅku॒rvanti̭ | pri॒yayai॒vaina̭-nta॒nuvā॒ sama̭rdhayanti || yasyākrī̭ta॒gṃ॒ soma̭-mapa॒harḙyuḥ | krī॒ṇī॒yāde॒va | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || yasya̭ krī॒tama̭pa॒harḙyuḥ | ā॒dā॒rāgśca̭ phālgu॒nāni̭ cā॒bhiṣṷṇuyāt | gā॒ya॒trī yagṃ soma॒māha̭rat | tasya॒ yo-'gṃ̭śuḥ pa॒rā-'pa̭tat || 43 ||

ta ā̭dā॒rā a̭bhavann | indro̭ vṛ॒trama̭hann | tasya̭ va॒lkaḥ parā̭-'patat | tāni̭ phālgu॒nānya̭bhavann | pa॒śavo॒ vai phā᳚lgu॒nāni̭ | pa॒śava॒-ssomo॒ rājā᳚ | yadā̭dā॒rāgśca̭ phālgu॒nāni̭ cābhiṣu॒ṇoti̭ | soma̭me॒va rājā̭nama॒bhiṣṷṇoti || śṛ॒tena̭ prātassava॒ne śrī̭ṇīyāt | da॒ddhnā ma॒ddhyandi̭ne || 44 ||

nī॒ta॒mi॒śreṇa̭ tṛtīyasava॒ne | a॒gi॒ṣṭo॒ma-ssomaḥ̭ syā-drathanta॒rasā̭mā | ya e॒vartvijo̭ vṛ॒tā-ssyuḥ | ta ḙnaṃ-yā~jayeyuḥ | ekā॒-ṅgā-ndakṣi̭ṇā-ndadyā॒ttebhya̭ e॒va | puna॒-ssoma̭-ṅkrīṇīyāt | ya॒jñenai॒va ta-dya॒jña-mi̭cchati | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || sarvā᳚bhyo॒ vā e॒ṣa de॒vatā᳚bhya॒-ssarve᳚bhyaḥ pṛ॒ṣṭhebhya̭ ā॒tmāna॒-māgṷrate | ya-ssa॒trāyā̭gu॒rate᳚ | e॒tāvā॒n-khalu॒ vai purṷṣaḥ | yāva̭dasya vi॒ttam | sa॒rva॒ve॒da॒sena̭ yajeta | sarva̭pṛṣṭho-'sya॒ somaḥ̭ syāt | sarvā᳚bhya e॒va de॒vatā᳚bhya॒-ssarve᳚bhyaḥ pṛ॒ṣṭhebhya̭ ā॒tmāna॒-nniṣkrī̭ṇīte || 45 ||

(u॒dvāya̭ti - manthen - mantha - tyakrāmat - pa॒rā-'pa̭tan - ma॒ddhyandi̭na - āgu॒rate॒ pañca̭ ca) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - pāvamānīmantrāḥ (smārte śñānādau mārjanārthāśca)

pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā || pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭ vo dhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ || jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒ kratū॒gṃ॒ ranṷ || 46 ||

yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭tamanta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe || u॒bhābhyā᳚-ndeva savitaḥ |pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe || vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 47 ||

vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙṣi॒ro ma̭yo॒bhūḥ | dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām || bṛ॒hadbhiḥ̭ savita॒stṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai-rdeva॒ manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhi mā || yena̭ de॒vā apṷnata | yenāpo̭ di॒vya-ṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 48 ||

i॒da-mbrahma̭ punīmahe || yaḥ pā̭vamā॒nīra॒ddhyeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | sarva॒gṃ॒ sa pū॒tama̭śñāti | sva॒di॒ta-mmā̭ta॒riśva̭nā || pā॒va॒mā॒nīryo a॒ddhyeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi-rmadhṷ̄da॒kam || pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 49 ||

su॒dughā॒ hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒mṛtagṃ̭ hi॒tam || pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ-lo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhayantu naḥ | de॒vī-rde॒vai-ssa॒mābhṛ̭tāḥ || pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 50 ||

brā॒hma॒ṇeṣva॒mṛtagṃ̭ hi॒tam || yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmāna̭-mpu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā || prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe || indraḥ̭ sunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | somaḥ̭ sva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātu mā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu || 51 ||

(anṷ - rayī॒ṇāṃ - brahma̭ṇā - sva॒styaya̭nīḥ - su॒dughā॒ hi ghṛ̭ta॒ścuta॒ ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ - punātu॒ trīṇi̭ ca ) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - rājasūyagatacāturmāsyaśeṣaḥ

pra॒jā vai sa॒tramā̭sata॒ tapa॒stapya̭mānā॒ ajṷhvatīḥ | de॒vā a̭paśya-ñcama॒sa-ṅghṛ॒tasya̭ pū॒rṇagg sva॒dhām | tamupoda̭tiṣṭha॒nta-ma̭juhavuḥ | tenā᳚rdhamā॒sa ūrja॒mavā̭rundhata | tasmā̭dardhamā॒se de॒vā i̭jyante || pi॒taro̭-'paśya-ñcama॒sa-ṅghṛ॒tasya̭ pū॒rṇagg sva॒dhām | tamupoda̭tiṣṭha॒nta- ma̭juhavuḥ | tena̭ mā॒syūrja॒mavā̭rundhata | tasmā᳚-nmā॒si pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate | ma॒nu॒ṣyā̭ apaśya-ñcama॒sa-ṅghṛ॒tasya̭ pū॒rṇagg sva॒dhām || 52 ||

tamupoda̭tiṣṭha॒nta-ma̭juhavuḥ | tena̭-dva॒yīmūrja॒mavā̭rundhata | tasmā॒-ddvirahno̭-manu॒ṣye᳚bhya॒ upa̭hriyate | prā॒taśca̭ sā॒ya-ñca̭ | pa॒śavo̭-'paśya-ñcama॒sa-ṅghṛ॒tasya̭ pū॒rṇagg sva॒dhām | tamupoda̭tiṣṭha॒nta-ma̭juhavuḥ | tena̭-tra॒yīmūrja॒mavā̭-rundhata | tasmā॒-ttrirahnaḥ̭ pa॒śavaḥ॒ prera̭te | prā॒tassa̭gaṃ॒ve sā॒yam | asṷrā apaśya-ñcama॒sa-ṅghṛ॒tasya̭ pū॒rṇagg sva॒dhām || 53 ||

tamupoda̭tiṣṭha॒nta-ma̭juhavuḥ | tena̭ saṃva~thsa॒ra ūrja॒mavā̭-rundhata || te de॒vā a̭manyanta | a॒mī vā i॒dama̭bhūvann | yadva॒yaggsma iti̭ | ta e॒tāni̭ cāturmā॒syānya̭paśyann | tāni॒ nira̭vapann | taire॒vaiṣā॒-ntāmūrja̭mavṛñjata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 54 ||

ya-dyaja̭te | yāme॒va de॒vā ūrja̭ma॒vārṷndhata | tā-ntenā-va̭rundhe | ya-tpi॒tṛbhyaḥ̭ ka॒roti̭ | yāme॒va pi॒tara॒ ūrja̭ma॒vā-rṷndhata | tā-ntenā-va̭rundhe | yadā̭vasa॒the-'nna॒gṃ॒ hara̭nti | yāme॒va ma̭nu॒ṣyā̭ ūrja̭ma॒vā-rṷndhata | tā-ntenā-va̭rundhe | ya-ddakṣi̭ṇā॒-ndadā̭ti || 55 ||

yāme॒va pa॒śava॒ ūrja̭ma॒vā-rṷndhata | tā-ntenā-va̭rundhe | yaccā̭tu-rmā॒syai-ryaja̭te | yāme॒vāsṷrā॒ ūrja̭ma॒-vārṷndhata | tā-ntenā-va̭rundhe | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || vi॒rājo॒ vā e॒ṣā vikrā᳚ntiḥ | yaccā̭tu-rmā॒syāni̭ | vai॒śva॒de॒venā॒smi~llo॒ke pratya̭tiṣṭhat | va॒ru॒ṇa॒ pra॒ghā॒sai-ra॒ntari̭kṣe | sā॒ka॒me॒dhai-ra॒muṣmi̭~llo॒ke | e॒ṣa ha॒ tvāvaita-thsarva̭-mbhavati | ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgścā̭turmā॒syai-ryaja̭te || 56 ||

(ma॒nu॒ṣyā̭ apaśyañcama॒sa-ṅghṛ॒tasya̭ pū॒rṇagg sva॒dhā-masṷrā apaśyañcama॒sa-ṅghṛ॒tasya̭ pū॒rṇagg sva॒dhā-masṷrā॒-dadā᳚-tyatiṣṭha cca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - cāturmāsyapraśaṃsanam

a॒gnirvāva saṃ̭va~thsa॒raḥ | ā॒di॒tyaḥ pa̭rivathsa॒raḥ | ca॒ndramā̭ idāvathsa॒raḥ | vā॒yu-ra̭nuvathsa॒raḥ || ya-dvai᳚śvade॒vena॒ yaja̭te | a॒gnime॒va ta-thsaṃ̭va~thsa॒ra-mā᳚pnoti | tasmā᳚-dvaiśvade॒vena॒ yaja̭mānaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒rīṇāg̭ sva॒sti-māśā᳚sta॒ ityāśā̭sīta || ya-dva̭ruṇa praghā॒sai-ryaja̭te | ā॒di॒tyame॒va ta-tpa̭rivathsa॒ra-mā᳚pnoti || 57 ||

tasmā᳚-dvaruṇa-praghā॒sai-ryaja̭mānaḥ | pa॒ri॒va॒thsa॒rīṇāg̭ sva॒sti-māśā᳚sta॒ ityāśā̭sīta | ya-thsā̭kame॒dhai-ryaja̭te | ca॒ndrama̭same॒va tadi̭dāvathsa॒ra-mā᳚pnoti | tasmā᳚-thsākame॒dhai-ryaja̭mānaḥ | i॒dā॒va॒thsa॒rīṇāg̭ sva॒sti-māśā᳚sta॒ ityāśā̭sīta || ya-tpi̭tṛ ya॒jñena॒ yaja̭te | de॒vāne॒va tada॒nvava̭syati || atha॒ vā a̭sya vā॒yuścā̭-nuvathsa॒raścā prī̭tā॒vucchi̭ṣyete | yacchṷnāsī॒rīyḙṇa॒ yaja̭te || 58 ||

vā॒yume॒va tada̭nuvathsa॒ra-mā᳚pnoti | tasmā᳚-cchunāsī॒rīyḙṇa॒ yaja̭mānaḥ | a॒nu॒va॒thsa॒rīṇāg̭ sva॒sti-māśā᳚sta॒ ityāśā̭sīta || saṃ॒va~॒thsa॒raṃ-vā~ e॒ṣa ī᳚phsa॒tītyā̭huḥ | yaścā̭tu-rmā॒syai-ryaja̭ta॒ iti̭ | e॒ṣa ha॒ tvai sa̭vanthsa॒ra-mā᳚pnoti | ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg ścā̭turmā॒syai-ryaja̭te || viśvḙ de॒vā-ssama̭yajanta | te᳚-'gnime॒vāya̭janta | ta e॒taṃ-lo~॒kama̭jayann || 59 ||

yasmi̭nna॒gniḥ | ya-dvai᳚śvade॒vena॒ yaja̭te | e॒tame॒va lo॒ka-ñja̭yati | yasmi̭nna॒gniḥ | a॒gnere॒va sāyṷjya॒mupai̭ti || ya॒dā vai᳚śvade॒vena॒ yaja̭te | atha̭ saṃva~thsa॒rasya̭ gṛ॒hapa̭ti-māpnoti | ya॒dā saṃ̭va~thsa॒rasya̭ gṛ॒hapa̭ti-mā॒pnoti̭ | atha̭ sahasrayā॒jina̭-māpnoti | ya॒dā sa̭hasrayā॒jina̭-mā॒pnoti̭ || 60 ||

atha̭ gṛhame॒dhina̭-māpnoti | ya॒dā gṛ̭hame॒dhina̭-mā॒pnoti̭ | athā॒gni-rbha̭vati | ya॒dā-'gni-rbhava̭ti | atha॒ gaurbha̭vati | e॒ṣā vai vai᳚śvade॒vasya॒ mātrā᳚ | e॒ta-dvā e॒teṣā̭mava॒mam | ato̭-'to॒ vā utta̭rāṇi॒ śreyāgṃ̭si bhavanti | ya-dviśvḙ de॒vā-ssa॒maya̭janta | ta-dvai᳚śvade॒vasya̭ vaiśvadeva॒tvam || 61 ||

athā̭di॒tyo varṷṇa॒gṃ॒ rājā̭naṃ-va~ruṇa praghā॒saira̭yajata | sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jayat | yasmi̭nnādi॒tyaḥ | ya-dva̭ruṇa-praghā॒sai-ryaja̭te | e॒tame॒va lo॒ka-ñja̭yati | yasmi̭nnādi॒tyaḥ | ā॒di॒tyasyai॒va-sāyṷjya॒-mupai̭ti | yadā̭di॒tyo varṷṇa॒gṃ॒ rājā̭naṃ-va~ruṇa praghā॒sairaya̭jata | ta-dva̭ruṇa praghā॒sānāṃ᳚-va~ruṇa praghāsa॒tvam || atha॒ somo॒ rājā॒ chandāgṃ̭si sākame॒dhaira̭yajata || 62 ||

sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jayat | yasmigg̭ śca॒ndramā̭ vi॒bhāti̭ | ya-thsā̭kame॒dhai-ryaja̭te | e॒tame॒va lo॒ka-ñja̭yati | yasmigg̭ śca॒ndramā̭ vi॒bhāti̭ | ca॒ndrama̭sa e॒va sāyṷjya॒-mupai̭ti | somo॒ vai ca॒ndramāḥ᳚ | e॒ṣa ha॒ tvai sā॒kṣā-thsoma̭-mbhakṣayati | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsā̭kame॒dhai-ryaja̭te | ya-thsoma̭śca॒ rājā॒ chandāgṃ̭si ca sa॒maidha̭nta || 63 ||

ta-thsā̭kame॒dhānāgṃ̭ sākamedha॒tvam || atha॒rtavaḥ̭ pi॒taraḥ̭ pra॒jāpa̭ti-mpi॒tara̭-mpitṛya॒jñe-nā̭yajanta | ta e॒taṃ-lo~॒kama̭jayann | yasmi̭nnṛ॒tavaḥ̭ | ya-tpi̭tṛya॒jñena॒ yaja̭te | e॒tame॒va lo॒ka-ñja̭yati | yasmi̭nnṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tū॒nāme॒va sāyṷjya॒-mupai̭ti | yad-ṛ॒tavaḥ̭ pi॒taraḥ̭ pra॒jāpa̭ti-mpi॒tara̭-mpitṛya॒jñenāya̭janta | ta-tpi̭tṛya॒jñasya̭ pitṛyajña॒tvam || 64 ||

athauṣa̭dhaya i॒ma-nde॒va-ntrya̭mbakai-rayajanta॒ prathḙma॒hīti̭ | tato॒ vai tā a̭prathanta | ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg strya̭mbakai॒-ryaja̭te | pratha̭te pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ || atha̭ vā॒yuḥ pa̭rame॒ṣṭhinagṃ̭ śunāsī॒rīyḙṇāyajata | sa e॒taṃ-lo~॒kama̭jayat | yasmi̭n-vā॒yuḥ | yacchṷnāsī॒rīyḙṇa॒ yaja̭te | e॒tame॒va lo॒ka-ñja̭yati | yasmi̭n-vā॒yuḥ || 65 ||

vā॒yore॒va sāyṷjya॒-mupai̭ti || bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | pra cā̭turmāsyayā॒jī-mī̭ya॒tā(3) na pramī̭ya॒tā(3) iti̭ | jīva॒nvā e॒ṣa ṛ॒tūnapyḙti | yadi̭ va॒santā᳚ pra॒mīya̭te | va॒sa॒nto bha̭vati | yadi̭ grī॒ṣme grī॒ṣmaḥ | yadi̭ va॒r॒ṣāsṷ va॒r॒ṣāḥ | yadi̭ śa॒radi̭ śa॒rat | yadi॒ hema̭n. hema॒ntaḥ | ṛ॒turbhū॒tvā saṃ̭va~thsa॒ramapyḙti | saṃ॒va~॒thsa॒raḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭ti॒rvā vaiṣaḥ || 66 ||

(pa॒ri॒va॒thsa॒ramā᳚pnoti - śunāsī॒rīyḙṇa॒ yaja̭te - 'jayanth - sahasrayā॒jina̭mā॒pnoti̭ - vaiśvadeva॒tvagṃ - sā̭kame॒dhaira̭yajata - sa॒maidha̭nta - pitṛyajña॒tvaṃ - ja̭yati॒ yasmi̭n vā॒yu--r hḙma॒nta strīṇī̭ ca) (a. 10)

(u॒bhayḙ - yu॒vagṃ su॒rāma॒ - muda̭sthā॒n - ni vai - yasya̭ prātassava॒na - ekai̭ko - 'su॒ryam - pava̭mānaḥ - pra॒jā vai sa॒tramā̭sa - tā॒gnirvāva saṃ̭va~thsa॒ro daśa̭ )

(u॒bhaye॒ vā - uda̭sthā॒th - sarvā̭bhi--r maddhya॒to - 'tra॒ vāva - brā᳚hma॒ṇeṣva - tha̭ gṛhame॒dhina॒gṃ॒ ṣaṭ-thṣa̭ṣṭiḥ)

(u॒bhaye॒ - vāvaiṣaḥ)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake caturthaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

1 kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭakaṃ

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके चतुर्थः प्रपाठकः - सोमादिब्राह्मणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - ग्रहणा ग्रहणम्

उ॒भये॒ वा ए॒ते प्र॒जाप॑ते॒रद्ध्य॑-सृज्यन्त । दे॒वाश्चासु॑राश्च । तान्न व्य॑जानात् । इ॒मे᳚-ऽन्य इ॒मे᳚-ऽन्य इति॑ । स दे॒वान॒ग्ं॒ शून॑करोत् । तान॒भ्य॑षुणोत् । ता-न्प॒वित्रे॑णा-पुनात् । तान्-प॒रस्ता᳚त्-प॒वित्र॑स्य॒-व्य॑गृह्णात् । ते ग्रहा॑ अभवन्न् । तद्ग्रहा॑णा-ङ्ग्रह॒त्वम् ॥ 1 ॥

दे॒वता॒ वा ए॒ता यज॑मानस्य गृ॒हे गृ॑ह्यन्ते । य-द्ग्रहाः᳚ । वि॒दुरे॑न-न्दे॒वाः । यस्यै॒वं-विँ॒दुष॑ ए॒ते ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ ॥ ए॒षा वै सोम॒स्याहु॑तिः । यदु॑पा॒ग्ं॒शुः । सोमे॑न दे॒वाग् स्त॑र्पया॒णीति॒ खलु॒ वै सोमे॑न यजते । यदु॑पा॒ग्ं॒शु-ञ्जु॒होति॑ । सोमे॑नै॒व त-द्दे॒वाग् स्त॑र्पयति ॥ यद्ग्रहा᳚ञ्जु॒होति॑ ॥ 2 ॥

दे॒वा ए॒व त-द्दे॒वान्-ग॑च्छन्ति ॥ यच्च॑म॒साञ्जु॒होति॑ । तेनै॒वानु॑रूपेण॒ यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ कि-न्न्वे॑तदग्र॑ आसी॒दित्या॑हुः । य-त्पात्रा॒णीति॑ । इ॒यं-वाँ ए॒तदग्र॑ आसीत् । मृ॒न्मया॑नि॒ वा ए॒तान्या॑सन्न् । तैर्दे॒वा न व्या॒वृत॑-मगच्छन्न् । त ए॒तानि॑ दारु॒मया॑णि॒ पात्रा᳚ण्य-पश्यन्न् । तान्य॑कुर्वत ॥ 3 ॥

तैर्वै ते व्या॒वृत॑-मगच्छन्न् । य-द्दा॑रु॒मया॑णि॒ पात्रा॑णि॒ भव॑न्ति । व्या॒वृत॑मे॒व तै-र्यज॑मानो गच्छति ॥ यानि॑ दारु॒मया॑णि॒ पात्रा॑णि॒ भव॑न्ति । अ॒मुमे॒व तै-र्लो॒क-म॒भिज॑यति । यानि॑ मृ॒न्मया॑नि । इ॒ममे॒व तै-र्लो॒क-म॒भिज॑यति ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । काश्चत॑स्र-स्स्था॒लीर्वा॑य॒व्या᳚-स्सोम॒ग्रह॑णी॒रिति॑ । दे॒वा वै पृश्ञि॑मदुह्रन्न् ॥ 4 ॥

तस्या॑ ए॒ते स्तना॑ आसन्न् । इ॒यं-वैँ पृश्ञिः॑ । तामा॑दि॒त्या आ॑दित्यस्था॒ल्या चतु॑ष्पदः प॒शून॑दुह्रन्न् । यदा॑दित्यस्था॒ली भव॑ति । चतु॑ष्पद ए॒व तया॑ प॒शून्. यज॑मान इ॒मा-न्दु॑हे । तामिन्द्र॑ उक्थ्यस्था॒ल्येन्द्रि॒य-म॑दुहत् । यदु॑क्थ्यस्था॒ली भव॑ति । इ॒न्द्रि॒यमे॒व तया॒ यज॑मान इ॒मा-न्दु॑हे । तां-विँश्वे॑ दे॒वा आ᳚ग्रयणस्था॒ल्योर्ज॑-मदुह्रन्न् । यदा᳚ग्रयणस्था॒ली भव॑ति ॥ 5 ॥

ऊर्ज॑मे॒व तया॒ यज॑मान इ॒मा-न्दु॑हे । ता-म्म॑नु॒ष्या᳚-द्ध्रुवस्था॒ल्या ऽऽयु॑रदुह्रन्न् । यद्ध्रु॑वस्था॒ली भव॑ति । आयु॑रे॒व तया॒ यज॑मान इ॒मा-न्दु॑हे । स्था॒ल्या गृ॒ह्णाति॑ । वा॒य॒व्ये॑न जुहोति । तस्मा॑द॒न्येन॒ पात्रे॑ण प॒शू-न्दु॒हन्ति॑ । अ॒न्येन॒ प्रति॑गृह्णन्ति । अथो᳚ व्या॒वृत॑मे॒व त-द्यज॑मानो गच्छति ॥ 6 ॥

(ग्र॒ह॒त्वं - ग्रहा᳚न् जु॒होत्य॑-कुर्व-तादुह्र-न्नाग्रयणस्था॒ली भव॑ति॒-+नव॑ च) (अ. 1)

अनुवाकं 2 - सोत्रामणीशेषा मन्त्राः

यु॒वग्ं सु॒राम॑मश्विना । नमु॑चावा-ऽसु॒रे सचा᳚ । वि॒पि॒पा॒ना शु॑भस्पती । इन्द्र॒-ङ्कर्म॑स्वावतम् ॥ पु॒त्रमि॑व पि॒तरा॑व॒श्विनो॒भा । इन्द्राव॑त॒-ङ्कर्म॑णा द॒ग्ं॒सना॑भिः । य-थ्सु॒रामं॒-व्यँपि॑ब॒-श्शची॑भिः । सर॑स्वती त्वा मघवन्नभीष्णात् ॥ अहा᳚व्यग्ने ह॒विरा॒स्ये॑ ते । स्रु॒चीव॑ घृ॒त-ञ्च॒मू इ॑व॒ सोमः॑ ॥ 7 ॥

वा॒ज॒सनिग्ं॑ र॒यिम॒स्मे सु॒वीर᳚म् । प्र॒श॒स्त-न्धे॑हि य॒शस॑-म्बृ॒हन्त᳚म् ॥ यस्मि॒न्नश्वा॑स ऋष॒भास॑ उ॒क्षणः॑ । व॒शा मे॒षा अ॑वसृ॒ष्टास॒ आहु॑ताः । की॒ला॒ल॒पे सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे᳚ । हृ॒दाम॒ति-ञ्ज॑नय॒ चारु॑म॒ग्नये᳚ ॥ नाना॒ हि वा᳚-न्दे॒वहि॑त॒ग्ं॒ सदो॑ मि॒तम् । मा सग्ंसृ॑क्षाथा-म्पर॒मे व्यो॑मन्न् । सुरा॒ त्वमसि॑ शु॒ष्मिणी॒ सोम॑ ए॒षः । मा मा॑ हिग्ंसी॒-स्स्वां-योँनि॑मावि॒शन्न् ॥ 8 ॥

यदत्र॑ शि॒ष्टग्ं र॒सिनः॑ सु॒तस्य॑ । यदिन्द्रो॒ अपि॑ब॒च्छची॑भिः । अ॒ह-न्तद॑स्य॒ मन॑सा शि॒वेन॑ । सोम॒ग्ं॒ राजा॑नमि॒ह भ॑क्षयामि ॥ द्वे स्रु॒ती अ॑शृणव-म्पितृ॒णाम् । अ॒ह-न्दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् । ताभ्या॑मि॒दं-विँश्व॒-म्भुव॑न॒ग्ं॒ समे॑ति । अ॒न्त॒रा पूर्व॒मप॑र-ञ्च के॒तुम् ॥ यस्ते॑ देव वरुण गाय॒त्रछ॑न्दाः॒ पाशः॑ । त-न्त॑ ए॒तेनाव॑यजे ॥ 9 ॥

यस्ते॑ देव वरुण त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दाः॒ पाशः॑ । त-न्त॑ ए॒तेनाव॑यजे । यस्ते॑ देव वरुण॒ जग॑तीछन्दाः॒ पाशः॑ । त-न्त॑ ए॒तेनाव॑यजे ॥ सोमो॒ वा ए॒तस्य॑ रा॒ज्यमाद॑त्ते । यो राजा॒ स-न्रा॒ज्यो वा॒ सोमे॑न॒ यज॑ते । दे॒व॒सु॒वामे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्ति । ए॒ताव॑न्तो॒ वै दे॒वानाग्ं॑ स॒वाः । त ए॒वास्मै॑ स॒वा-न्प्रय॑च्छन्ति । त ए॑न॒-म्पुनः॑ सुवन्ते रा॒ज्याय॑ । दे॒व॒सू राजा॑ भवति ॥ 10 ॥

(सोम॑ - आवि॒शन्. - य॑जे - रा॒ज्यायैकं॑ च) (अ. 2)

अनुवाकं 3 - दोहप्रायश्चित्तम्, अग्निहोत्रे

उद॑स्था-द्दे॒व्यदि॑ति-र्विश्वरू॒पी । आयु॑र्य॒ज्ञप॑तावधात् । इन्द्रा॑य कृण्व॒ती भा॒गम् । मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च ॥ इ॒यं-वाँ अ॑ग्निहो॒त्री । इ॒यं-वाँ ए॒तस्य॒ निषी॑दति । यस्या᳚ग्निहो॒त्री नि॒षीद॑ति । तामुत्था॑पयेत् । उद॑स्था-द्दे॒व्यदि॑ति॒रिति॑ । इ॒यं-वैँ दे॒व्यदि॑तिः ॥ 11 ॥

इ॒मामे॒वास्मा॒ उत्था॑पयति ॥ आयु॑र्य॒ज्ञप॑तावधा॒दित्या॑ह । आयु॑रे॒वास्मि॑-न्दधाति ॥ इन्द्रा॑य कृण्व॒ती भा॒ग-म्मि॒त्राय॒ वरु॑णाय॒ चेत्या॑ह । य॒था॒ य॒जुरे॒वैतत् ॥ अव॑र्तिं॒-वाँ ए॒षैतस्य॑ पा॒प्मान॑-म्प्रति॒ख्याय॒ निषी॑दति । यस्या᳚-ग्निहो॒त्र्युप॑सृष्टा नि॒षीद॑ति । ता-न्दु॒ग्ध्वा ब्रा᳚ह्म॒णाय॑ दद्यात् । यस्यान्न॒-न्नाद्यात् । अव॑र्तिमे॒वास्मि॑-न्पा॒प्मान॒-म्प्रति॑मुञ्चति ॥ 12 ॥

दु॒ग्ध्वा द॑दाति । न ह्यदृ॑ष्टा॒ दक्षि॑णा दी॒यते᳚ ॥ पृ॒थि॒वीं-वाँ ए॒तस्य॒ पयः॒ प्रवि॑शति । यस्या᳚ग्निहो॒त्र-न्दु॒ह्यमा॑न॒ग्ग्॒ स्कन्द॑ति ॥ यद॒द्य दु॒ग्ध-म्पृ॑थि॒वीमस॑क्त । यदोष॑धी-र॒प्यस॑र॒-द्यदापः॑ । पयो॑ गृ॒हेषु॒ पयो॑ अघ्नि॒यासु॑ । पयो॑ व॒थ्सेषु॒ पयो॑ अस्तु॒ तन्मयीत्या॑ह । पय॑ ए॒वात्म-न्गृ॒हेषु॑ प॒शुषु॑ धत्ते ॥ अ॒प उप॑सृजति ॥ 13 ॥

अ॒द्भिरे॒वैन॑दाप्नोति ॥ यो वै य॒ज्ञस्यार्ते॒नाना᳚र्तग्ं सग्ं सृ॒जति॑ । उ॒भे वै ते तर्ह्यार्च्छ॑तः । आर्च्छ॑ति॒ खलु॒ वा ए॒तद॑ग्निहो॒त्रम् । य-द्दु॒ह्यमा॑न॒ग्ग्॒ स्कन्द॑ति । यद॑भिदु॒ह्यात् । आर्ते॒नाना᳚र्तं-यँ॒ज्ञस्य॒ सग्ंसृ॑जेत् । तदे॒व या॒दृक्की॒दृक्च॑ होत॒व्य᳚म् । अथा॒न्या-न्दु॒ग्ध्वा पुन॑र्-होत॒व्य᳚म् । अना᳚र्तेनै॒वार्तं॑-यँ॒ज्ञस्य॒ निष्क॑रोति ॥ 14 ॥

य-द्युद्द्रु॑तस्य॒ स्कन्दे᳚त् । य-त्ततो-ऽहु॑त्वा॒ पुन॑रे॒यात् । य॒ज्ञं-विँच्छि॑न्द्यात् । यत्र॒ स्कन्दे᳚त् । तन्नि॒षद्य॒ पुन॑र्गृह्णीयात् । यत्रै॒व स्कन्द॑ति । तत॑ ए॒वैन॒त्-पुन॑र्गृह्णाति । तदे॒व या॒दृक्-की॒दृक्च॑ होत॒व्य᳚म् । अथा॒न्या-न्दु॒ग्ध्वा पुन॑र्-होत॒व्य᳚म् । अना᳚र्तेनै॒वार्तं॑-यँ॒ज्ञस्य॒ निष्क॑रोति ॥ 15 ॥

वि वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञश्छि॑द्यते । यस्या᳚ग्निहो॒त्रे॑-ऽधिश्रि॑ते॒ श्वा-ऽन्त॒रा धाव॑ति । रु॒द्रः खलु॒ वा ए॒षः । यद॒ग्निः । य-द्गाम॑न्वत्याव॒र्तये᳚त् । रु॒द्राय॑ प॒शू-नपि॑दद्ध्यात् । अ॒प॒शु-र्यज॑मान-स्स्यात् । यद॒पो᳚ ऽन्वतिषि॒ञ्चेत् । अ॒ना॒द्य-म॒ग्नेरापः॑ । अ॒ना॒द्यमा᳚भ्या॒-मपि॑दद्ध्यात् । गार्ह॑पत्या॒-द्भस्मा॒दाय॑ । इ॒दं-विँष्णु॒-र्विच॑क्रम॒ इति॑ वैष्ण॒व्यर्चा ऽऽह॑व॒नीया᳚द्ध्व॒ग्ं॒ सय॒न्नुद्र॑वेत् । य॒ज्ञो वै विष्णुः॑ । य॒ज्ञेनै॒व य॒ज्ञग्ं सन्त॑नोति । भस्म॑ना प॒दमपि॑वपति॒ शान्त्यै᳚ ॥ 16 ॥

(वै दे॒व्यदि॑ति--र् मुञ्चति - सृजति - करोति - करोत्या - भ्या॒मपि॑दद्ध्या॒-त्पञ्च॑ च) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - अग्निप्रायश्चित्तं अग्निहोत्रे

नि वा ए॒तस्या॑हव॒नीयो॒ गार्ह॑पत्य-ङ्कामयते । नि गार्ह॑पत्य आहव॒नीय᳚म् । यस्या॒ग्निमनु॑द्धृत॒ग्ं॒ सूर्यो॒-ऽभिनि॒म्रोच॑ति । द॒र्भेण॒ हिर॑ण्य-म्प्र॒बद्ध्य॑ पु॒रस्ता᳚द्धरेत् । अथा॒ग्निम् । अथा᳚ग्निहो॒त्रम् । यद्धिर॑ण्य-म्पु॒रस्ता॒द्धर॑ति । ज्योति॒र्वै हिर॑ण्यम् । ज्योति॑रे॒वैन॒-म्पश्य॒-न्नुद्ध॑रति । यद॒ग्नि-म्पूर्व॒ग्ं॒ हर॒त्यथा᳚-ग्निहो॒त्रम् ॥ 17 ॥

भा॒ग॒धेये॑नै॒वैन॒-म्प्रण॑यति ॥ ब्रा॒ह्म॒ण आ॑र्षे॒य उद्ध॑रेत् । ब्रा॒ह्म॒णो वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । सर्वा॑भिरे॒वैन॑-न्दे॒वता॑भि॒रुद्ध॑रति ॥ अ॒ग्नि॒हो॒त्र-मु॑प॒सा-द्यातमि॑तो-रासीत । व्र॒तमे॒व ह॒तमनु॑ म्रियते ॥ अन्तं॒-वाँ ए॒ष आ॒त्मनो॑ गच्छति । यस्ताम्य॑ति । अन्त॑मे॒ष य॒ज्ञस्य॑ गच्छति । यस्या॒ग्निमनु॑द्धृत॒ग्ं॒ सूर्यो॒-ऽभिनि॒म्रोच॑ति ॥ 18 ॥

पुनः॑ स॒मन्य॑ जुहोति । अन्ते॑नै॒वान्तं॑-यँ॒ज्ञस्य॒ निष्क॑रोति ॥ वरु॑णो॒ वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञ-ङ्गृ॑ह्णाति । यस्या॒ग्नि-मनु॑द्धृत॒ग्ं॒ सूर्यो॒-ऽभिनि॒म्रोच॑ति । वा॒रु॒ण-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेत् । तेनै॒व य॒ज्ञ-न्निष्क्री॑णीते ॥ नि वा ए॒तस्या॑हव॒नीयो॒ गार्ह॑पत्य-ङ्कामयते । नि गार्ह॑पत्य आहव॒नीय᳚म् । यस्या॒ग्नि-मनु॑द्धृत॒ग्ं॒ सूर्यो॒-ऽभ्यु॑देति॑ । च॒तु॒र्गृ॒ही॒त-माज्य॑-म्पु॒रस्ता᳚द्धरेत् ॥ 19 ॥

अथा॒ग्निम् । अथा᳚ग्निहो॒त्रम् । यदाज्य॑-म्पु॒रस्ता॒द्धर॑ति । ए॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॑ । यदाज्य᳚म् । प्रि॒येणै॒वैन॒-न्धाम्ना॒ सम॑र्धयति । यद॒ग्नि-म्पूर्व॒ग्ं॒ हर॒त्यथा᳚-ग्निहो॒त्रम् । भा॒ग॒धेये॑नै॒वैन॒-म्प्रण॑यति । ब्रा॒ह्म॒ण आ॑र्षे॒य उद्ध॑रेत् । ब्रा॒ह्म॒णो वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ ॥ 20 ॥

सर्वा॑भिरे॒वैन॑-न्दे॒वता॑भि॒रुद्ध॑रति ॥ परा॑ची॒ वा ए॒तस्मै᳚ व्यु॒च्छन्ती॒ व्यु॑च्छति । यस्या॒ग्नि-मनु॑द्धृत॒ग्ं॒ सूर्यो॒-ऽभ्यु॑देति॑ । उ॒षाः के॒तुना॑ जुषताम् । य॒ज्ञ-न्दे॒वेभि॑रिन्वि॒तम् । दे॒वेभ्यो॒ मधु॑मत्तम॒ग्ग्॒ स्वाहेति॑ प्र॒त्यं-नि॒षद्याज्ये॑न जुहुयात् । प्र॒तीची॑मे॒वास्मै॒ विवा॑सयति ॥ अ॒ग्नि॒हो॒त्र-मु॑प॒साद्यातमि॑तो-रासीत । व्र॒तमे॒व ह॒तमनु॑ म्रियते । अन्तं॒-वाँ ए॒ष आ॒त्मनो॑ गच्छति ॥ 21 ॥

यस्ताम्य॑ति । अन्त॑मे॒ष य॒ज्ञस्य॑ गच्छति । यस्या॒ग्नि-मनु॑द्धृत॒ग्ं॒ सूर्यो॒-ऽभ्यु॑देति॑ । पुनः॑ स॒मन्य॑ जुहोति । अन्ते॑नै॒वान्तं॑-यँ॒ज्ञस्य॒ निष्क॑रोति । मि॒त्रो वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञ-ङ्गृ॑ह्णाति । यस्या॒ग्नि-मनु॑द्धृत॒ग्ं॒ सूर्यो॒-ऽभ्यु॑देति॑ । मै॒त्र-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पेत् । तेनै॒व य॒ज्ञ-न्निष्क्री॑णीते ॥ यस्या॑-हव॒नीये-ऽनु॑द्वाते॒ गार्ह॑पत्य उ॒द्वाये᳚त् ॥ 22 ॥

यदा॑हव॒नीय॒-मनु॑द्वाप्य॒ गार्ह॑पत्य॒-म्मन्थे᳚त् । विच्छि॑न्द्यात् । भ्रातृ॑व्यमस्मै जनयेत् । यद्वै य॒ज्ञस्य॑ वास्त॒व्य॑-ङ्क्रि॒यते᳚ । तदनु॑ रु॒द्रो-ऽव॑चरति । य-त्पूर्व॑-मन्वव॒स्येत् । वा॒स्त॒व्य॑-म॒ग्निमुपा॑सीत । रु॒द्रो᳚-ऽस्य प॒शू-न्घातु॑क-स्स्यात् । आ॒ह॒व॒नीय॑-मु॒द्वाप्य॑ । गार्ह॑पत्य-म्मन्थेत् ॥ 23 ॥

इ॒तः प्र॑थ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्निः । स्वाद्योने॒रधि॑ जा॒तवे॑दाः । स गा॑यत्रि॒या त्रि॒ष्टुभा॒ जग॑त्या । दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं-वँ॑हतु प्रजा॒नन्निति॑ । छन्दो॑भिरे॒वैन॒ग्ग्॒ स्वाद्योनेः॒ प्रज॑नयति ॥ गार्ह॑पत्य-म्मन्थति । गार्ह॑पत्यं॒-वाँ अन्वाहि॑ताग्नेः प॒शव॒ उप॑ तिष्ठन्ते । स यदु॒द्वाय॑ति । तदनु॑ प॒शवो-ऽप॑क्रामन्ति । इ॒षे र॒य्यै र॑मस्व ॥ 24 ॥

सह॑से द्यु॒म्नाय॑ । ऊ॒र्जे पत्या॒येत्या॑ह । प॒शवो॒ वै र॒यिः । प॒शूने॒वास्मै॑ रमयति ॥ सा॒र॒स्व॒तौ त्वोथ्सौ॒ समि॑न्धाता॒मित्या॑ह । ऋ॒-ख्सा॒मे वै सा॑रस्व॒तावुथ्सौ᳚ । ऋ॒ख्-सा॒माभ्या॑मे॒वैन॒ग्ं॒ समि॑न्धे ॥ स॒म्राड॑सि वि॒राड॒सीत्या॑ह । र॒थ॒न्त॒रं-वैँ स॒म्राट् । बृ॒ह-द्वि॒राट् ॥ 25 ॥

ताभ्या॑मे॒वैन॒ग्ं॒ समि॑न्धे ॥ वज्रो॒ वै च॒क्रम् । वज्रो॒ वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञं-विँच्छि॑नत्ति । यस्यानो॑ वा॒ रथो॑ वा-ऽन्त॒रा-ऽग्नी याति॑ । आ॒ह॒व॒नीय॑-मु॒द्वाप्य॑ । गार्ह॑पत्या॒-दुद्ध॑रेत् । यद॑ग्ने॒ पूर्व॒-म्प्रभृ॑त-म्प॒दग्ं हि ते᳚ । सूर्य॑स्य र॒श्मीन-न्वा॑त॒तान॑ । तत्र॑ रयि॒ष्ठामनु॒ सम्भ॑रै॒तम् । स-न्नः॑ सृज सुम॒त्या वाज॑व॒त्येति॑ ॥ 26 ॥

पूर्वे॑णै॒वास्य॑ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञमनु॒ स-न्त॑नोति ॥ त्वम॑ग्ने स॒प्रथा॑ अ॒सीत्या॑ह । अ॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑भिरे॒व य॒ज्ञग्ं स-न्त॑नोति ॥ अ॒ग्नये॑ पथि॒कृते॑ पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेत् । अ॒ग्निमे॒व प॑थि॒कृत॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति । स ए॒वैनं॑-यँ॒ज्ञिय॒-म्पन्था॒मपि॑-नयति । अ॒न॒ड्वान्-दक्षि॑णा । व॒ही ह्ये॑ष समृ॑द्ध्यै ॥ 27 ॥

(हर॒त्यथा᳚ग्निहो॒त्रं - नि॒म्रोच॑ति - हरे-द्- दे॒वता॑ - गच्छ - त्यु॒द्वाये᳚-न्मन्थे-द्रमस्व-बृ॒ह-द्वि॒राड्-इति॒-नव॑ च) (अ. 4)

(नि वै पूर्व॒-न्त्रीणि॑ नि॒म्रोच॑ति द॒र्भेण॒ यद्धिर॑ण्यमग्निहो॒त्र-म्पुन॒र्वरु॑णो

वारु॒ण-न्नि वा ए॒तस्या॒भ्यु॑देति॑ चतुर्गृही॒तमाज्यं॒ यदाज्यं॒ परा᳚च्यु॒षाः पुन॑र्मि॒त्रो मे॒त्रं-यँस्या॑हव॒नीये-ऽनु॑द्वाते॒ गार्ह॑पत्यो॒ यद्वै म॑न्थे॒दुद्ध॑रेत्)

अनुवाकं 5 - सोमातिरेकप्रायश्चित्तम्

यस्य॑ प्रातस्सव॒ने सोमो॑-ऽति॒रिच्य॑ते । माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑न-ङ्का॒मय॑मानो॒-ऽभ्यति॑रिच्यते । गौर्ध॑यति म॒रुता॒मिति॒ धय॑द्वतीषु कुर्वन्ति । हि॒नस्ति॒ वै स॒न्ध्यधी॑तम् । स॒न्धीव॒ खलु॒ वा ए॒तत् । य-थ्सव॑न स्याति॒रिच्य॑ते । यद्धय॑द्वतीषु कु॒र्वन्ति॑ । स॒न्धे-श्शान्त्यै᳚ ॥ गा॒य॒त्रग्ं साम॑ भवति पञ्चद॒श-स्स्तोमः॑ । तेनै॒व प्रा॑तस्सव॒नान्नय॑न्ति ॥ 28 ॥

म॒रुत्व॑तीषु कुर्वन्ति । तेनै॒व माद्ध्य॑न्दिना॒-थ्सव॑ना॒न्नय॑न्ति ॥ होतु॑श्च म॒समनून्न॑यन्ते । होता-ऽनु॑शग्ंसति । म॒द्ध्य॒त ए॒व य॒ज्ञग्ं स॒माद॑धाति ॥ यस्य॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने॒ सोमो॑-ऽति॒रिच्य॑ते । आ॒दि॒त्य-न्तृ॑तीयसव॒न-ङ्का॒मय॑मानो॒-ऽभ्यति॑रिच्यते । गौ॒रि॒वी॒तग्ं साम॑ भवति । अति॑रिक्तं॒-वैँ गौ॑रिवी॒तम् । अति॑रिक्तं॒-यँ-थ्सव॑नस्या-ति॒रिच्य॑ते ॥ 29 ॥

अति॑रिक्तस्य॒ शान्त्यै᳚ ॥ बण्म॒हाग्ं अ॑सि सू॒र्येति॑ कुर्वन्ति । यस्यै॒वादि॒त्यस्य॒ सव॑नस्य॒ कामे॑नाति॒रिच्य॑ते । तेनै॒वैन॒-ङ्कामे॑न॒ सम॑र्धयन्ति ॥ गौ॒रि॒वी॒तग्ं साम॑ भवति । तेनै॒व माद्ध्य॑न्दिना॒-थ्सव॑ना॒न्नय॑न्ति ॥ स॒प्त॒द॒श-स्स्तोमः॑ । तेनै॒व तृ॑तीयसव॒नान्नय॑न्ति ॥ होतु॑श्चम॒समनून्न॑यन्ते । होता-ऽनु॑शग्ं सति ॥ 30 ॥

म॒द्ध्य॒त ए॒व य॒ज्ञग्ं स॒माद॑धाति ॥ यस्य॑ तृतीयसव॒ने सोमो॑-ऽति॒रिच्ये॑त । उ॒क्थ्य॑-ङ्कुर्वीत । यस्यो॒क्थ्ये॑-ऽति॒रिच्ये॑त । अ॒ति॒रा॒त्र-ङ्कु॑र्वीत । यस्या॑-तिरा॒त्रे॑-ऽति॒रिच्य॑ते। तत्त्वै दु॑ष्प्रज्ञा॒नम् । यज॑मानं॒-वाँ ए॒त-त्प॒शव॑ आ॒साह्य॑ यन्ति । बृ॒ह-थ्साम॑ भवति । बृ॒हद्वा इ॒मां-लोँ॒का-न्दा॑धार । बार्ह॑ताः प॒शवः॑ । बृ॒ह॒तैवास्मै॑ प॒शू-न्दा॑धार ॥ शि॒पि॒वि॒ष्टव॑तीषु कुर्वन्ति । शि॒पि॒वि॒ष्टो वै दे॒वाना᳚-म्पु॒ष्टम् । पुष्ट्यै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयन्ति ॥ होतु॑श्चम॒समनून्न॑यन्ते । होता-ऽनु॑शग्ंसति । म॒द्ध्य॒त ए॒व य॒ज्ञग्ं स॒माद॑धाति ॥ 31 ॥

(य॒न्ति॒ - सव॑नस्याति॒रिच्य॑ते - शग्ंसति - दाधारा॒ष्टौ च॑) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - सवननिमित्त-म्प्रायश्चित्तम्

एकै॑को॒ वै ज॒नता॑या॒-मिन्द्रः॑ । एकं॒-वाँ ए॒ताविन्द्र॑म॒भि सग्ंसु॑नुतः । यौ द्वौ सग्ं॑सुनु॒तः । प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष विता॑यते । य-द्य॒ज्ञः । तस्य॒ ग्रावा॑णो॒ दन्ताः᳚ । अ॒न्य॒त॒रं-वाँ ए॒ते सग्ं॑सुन्व॒तो-र्निर्ब॑फ्सति । पूर्वे॑णोप॒सृत्या॑ दे॒वता॒ इत्या॑हुः । पू॒र्वो॒प॒सृ॒तस्य॒ वै श्रेया᳚-न्भवति । एति॑व॒न्त्याज्या॑नि भवन्त्य॒-भिजि॑त्यै ॥ 32 ॥

म॒रुत्व॑तीः प्रति॒पदः॑ । म॒रुतो॒ वै दे॒वाना॒-मप॑राजित-मा॒यत॑नम् । दे॒वाना॑-मे॒वाप॑राजित आ॒यत॑ने यतते ॥उ॒भे बृ॑हद्रथन्त॒रे भ॑वतः । इ॒यं-वाँव र॑थन्त॒रम् । अ॒सौ बृ॒हत् । आ॒भ्यामे॒वैन॑-म॒न्तरे॑ति । वा॒चश्च॒ मन॑सश्च । प्रा॒णाच्चा॑-पा॒नाच्च॑ । दि॒वश्च॑ पृथि॒व्याश्च॑ ॥ 33 ॥

सर्व॑स्मा-द्वि॒त्ता-द्वेद्या᳚त् ॥ अ॒भि॒व॒र्तो ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वति । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒-भिवृ॑त्त्यै ॥ अ॒भि॒जि-द्भ॑वति । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒-भिजि॑त्यै । वि॒श्व॒जि-द्भ॑वति । विश्व॑स्य॒ जित्यै᳚ ॥ यस्य॒ भूयाग्ं॑सो यज्ञक्र॒तव॒ इत्या॑हुः । स दे॒वता॑ वृङ्क्त॒ इति॑ । यद्य॑ग्निष्टो॒म-स्सोमः॑ प॒रस्ता॒-थ्स्यात् ॥ 34 ॥

उ॒क्थ्य॑-ङ्कुर्वीत । यद्यु॒क्थ्यः॑ स्यात् । अ॒ति॒रा॒त्र-ङ्कु॑र्वीत । य॒ज्ञ॒क्र॒तुभि॑-रे॒वास्य॑ दे॒वता॑ वृङ्क्ते ॥ यो वै छन्दो॑भि-रभि॒भव॑ति । स सग्ं॑ सुन्व॒तो-र॒भिभ॑वति । सं॒वेँ॒शाय॑ त्वोपवे॒शाय॒-त्वेत्या॑ह । छन्दाग्ं॑सि॒ वै सं॑वेँ॒श उ॑पवे॒शः । छन्दो॑भिरे॒वास्य॒ छन्दाग्॑स्य॒-भिभ॑वति ॥ इ॒ष्टर्गो॒ वा ऋ॒त्विजा॑-मद्ध्व॒र्युः ॥ 35 ॥

इ॒ष्टर्गः॒ खलु॒ वै पूर्वो॒-ऽर्ष्टुः, क्षी॑यते । प्राणा॑पानौ मृ॒त्योर्मा॑ पात॒मित्या॑ह । प्रा॒णा॒पा॒नयो॑रे॒व श्र॑यते । प्राणा॑पानौ॒ मा मा॑ हासिष्ट॒मित्या॑ह । नैन॑-म्पु॒रा-ऽऽयु॑षः प्राणापा॒नौ ज॑हितः ॥ आर्तिं॒-वाँ ए॒ते निय॑न्ति । येषा᳚-न्दीक्षि॒ताना᳚-म्प्र॒मीय॑ते । तं-यँद॑व॒वर्जे॑युः । क्रू॒र॒कृता॑मिवैषां-लोँ॒क-स्स्या᳚त् । आह॑र द॒हेति॑ ब्रूयात् ॥ 36 ॥

त-न्द॑क्षिण॒तो वेद्यै॑ नि॒धाय॑ । स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भि-स्स्तु॑युः । इ॒यं-वैँ सर्प॑तो॒ राज्ञी᳚ । अ॒स्या ए॒वैन॒-म्परि॑ददति ॥ व्यृ॑द्ध॒-न्तदित्या॑हुः । य-थ्स्तु॒त-मन॑नुशस्त॒-मिति॑ । होता᳚ प्रथ॒मः प्रा॑चीनावी॒ती मा᳚र्जा॒लीय॒-म्परी॑यात् । या॒मीर॑नु-ब्रु॒वन्न् । स॒र्प॒रा॒ज्ञीना᳚-ङ्कीर्तयेत् । उ॒भयो॑रे॒वैनं॑-लोँ॒कयोः॒ परि॑ददति ॥ 37 ॥

अथो॑ धु॒वन्त्ये॒वैन᳚म् । अथो॒ न्ये॑वास्मै᳚ ह्नुवते ॥ त्रिः परि॑यन्ति । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः । ए॒भ्य ए॒वैनं॑-लोँ॒केभ्यो॑ धुवते । त्रिः पुनः॒ परि॑यन्ति । षट्-थ्सम्प॑द्यन्ते । षड्वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तुभि॑रे॒वैन॑-न्धुवते ॥ अग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ इति॑ प्रति॒पद॑-ङ्कुर्वीरन्न् । र॒थ॒न्त॒रसा॑मैषा॒ग्ं॒ सोमः॑ स्यात् । आयु॑रे॒वात्मन्-द॑धते । अथो॑ पा॒प्मान॑मे॒व वि॒जह॑तो यन्ति ॥ 38 ॥

(अ॒भिजि॑त्यै - पृथि॒व्याश्च॒ - स्या - द॑द्ध्व॒र्यु--र् ब्रु॑याल् - लो॒कयोः॒ परि॑ददति - कुर्वर॒ग्ग्॒ स्त्रीणि॑ च) (अ. 6)

अनुवाकं 7 - यूपविरोहणादिप्रायश्चित्तम्

अ॒सु॒र्यं॑-वाँ ए॒तस्मा॒-द्वर्ण॑-ङ्कृ॒त्वा । प॒शवो॑ वी॒र्य॑-मप॑क्रामन्ति । यस्य॒ यूपो॑ वि॒रोह॑ति । त्वा॒ष्ट्र-म्ब॑हुरू॒प-माल॑भेत । त्वष्टा॒ वै रू॒पाणा॑मीशे । य ए॒व रू॒पाणा॒मीशे᳚ । सो᳚-ऽस्मि-न्प॒शून्. वी॒र्यं॑-यँच्छति । नास्मा᳚त्-प॒शवो॑ वी॒र्य॑-मप॑क्रामन्ति ॥ आर्तिं॒-वाँ ए॒ते निय॑न्ति । येषा᳚-न्दीक्षि॒ताना॑-म॒ग्नि-रु॒द्वाय॑ति ॥ 39 ॥

यदा॑हव॒नीय॑ उ॒द्वाये᳚त् । यत्त-म्मन्थे᳚त् । विच्छि॑न्द्यात् । भ्रातृ॑व्यमस्मै जनयेत् । यदा॑हव॒नीय॑ उ॒द्वाये᳚त् । आग्नी᳚द्ध्रा॒-दुद्ध॑रेत् । यदाग्नी᳚द्ध्र उ॒द्वाये᳚त् । गार्ह॑पत्या॒-दुद्ध॑रेत् । य-द्गार्ह॑पत्य उ॒द्वाये᳚त् । अत॑ ए॒व पुन॑-र्मन्थेत् ॥ 40 ॥

अत्र॒ वाव स निल॑यते । यत्र॒ खलु॒ वै निली॑न-मुत्त॒म-म्पश्य॑न्ति । तदे॑न-मिच्छन्ति ॥ यस्मा॒-द्दारो॑रु॒द्वाये᳚त् । तस्या॒रणी॑ कुर्यात् । क्रु॒मु॒कमपि॑ कुर्यात् । ए॒षा वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूः । यत्-क्रु॑मु॒कः । प्रि॒ययै॒वैन॑-न्त॒नुवा॒ सम॑र्धयति ॥ गार्ह॑पत्य-म्मन्थति ॥ 41 ॥

गार्ह॑पत्यो॒ वा अ॒ग्नेर्योनिः॑ । स्वादे॒वैनं॒-योँने᳚-र्जनयति । नास्मै॒ भ्रातृ॑व्य-ञ्जनयति ॥ यस्य॒ सोम॑ उप॒दस्ये᳚त् । सु॒वर्ण॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-न्द्वे॒धा वि॒च्छिद्य॑ । ऋ॒जी॒षे᳚-ऽन्यदा॑धूनु॒यात् । जु॒हु॒याद॒न्यत् । सोम॑मे॒वा-भि॑षु॒णोति॑ । सोम॑-ञ्जुहोति ॥ सोम॑स्य॒ वा अ॑भिषू॒यमा॑णस्य प्रि॒या त॒नू-रुद॑क्रामत् ॥ 42 ॥

त-थ्सु॒वर्ण॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-मभवत् । य-थ्सु॒वर्ण॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-ङ्कु॒र्वन्ति॑ । प्रि॒ययै॒वैन॑-न्त॒नुवा॒ सम॑र्धयन्ति ॥ यस्याक्री॑त॒ग्ं॒ सोम॑-मप॒हरे॑युः । क्री॒णी॒यादे॒व । सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥ यस्य॑ क्री॒तम॑प॒हरे॑युः । आ॒दा॒राग्श्च॑ फाल्गु॒नानि॑ चा॒भिषु॑णुयात् । गा॒य॒त्री यग्ं सोम॒माह॑रत् । तस्य॒ यो-ऽग्ं॑शुः प॒रा-ऽप॑तत् ॥ 43 ॥

त आ॑दा॒रा अ॑भवन्न् । इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑हन्न् । तस्य॑ व॒ल्कः परा॑-ऽपतत् । तानि॑ फाल्गु॒नान्य॑भवन्न् । प॒शवो॒ वै फा᳚ल्गु॒नानि॑ । प॒शव॒-स्सोमो॒ राजा᳚ । यदा॑दा॒राग्श्च॑ फाल्गु॒नानि॑ चाभिषु॒णोति॑ । सोम॑मे॒व राजा॑नम॒भिषु॑णोति ॥ शृ॒तेन॑ प्रातस्सव॒ने श्री॑णीयात् । द॒द्ध्ना म॒द्ध्यन्दि॑ने ॥ 44 ॥

नी॒त॒मि॒श्रेण॑ तृतीयसव॒ने । अ॒गि॒ष्टो॒म-स्सोमः॑ स्या-द्रथन्त॒रसा॑मा । य ए॒वर्त्विजो॑ वृ॒ता-स्स्युः । त ए॑नं-याँजयेयुः । एका॒-ङ्गा-न्दक्षि॑णा-न्दद्या॒त्तेभ्य॑ ए॒व । पुन॒-स्सोम॑-ङ्क्रीणीयात् । य॒ज्ञेनै॒व त-द्य॒ज्ञ-मि॑च्छति । सैव ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ॥ सर्वा᳚भ्यो॒ वा ए॒ष दे॒वता᳚भ्य॒-स्सर्वे᳚भ्यः पृ॒ष्ठेभ्य॑ आ॒त्मान॒-मागु॑रते । य-स्स॒त्राया॑गु॒रते᳚ । ए॒तावा॒न्-खलु॒ वै पुरु॑षः । याव॑दस्य वि॒त्तम् । स॒र्व॒वे॒द॒सेन॑ यजेत । सर्व॑पृष्ठो-ऽस्य॒ सोमः॑ स्यात् । सर्वा᳚भ्य ए॒व दे॒वता᳚भ्य॒-स्सर्वे᳚भ्यः पृ॒ष्ठेभ्य॑ आ॒त्मान॒-न्निष्क्री॑णीते ॥ 45 ॥

(उ॒द्वाय॑ति - मन्थेन् - मन्थ - त्यक्रामत् - प॒रा-ऽप॑तन् - म॒द्ध्यन्दि॑न - आगु॒रते॒ पञ्च॑ च) (अ. 7)

अनुवाकं 8 - पावमानीमन्त्राः (स्मार्ते श्ञानादौ मार्जनार्थाश्च)

पव॑मान॒-स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः । यः पोता॒ स पु॑नातु मा ॥ पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः । पु॒नन्तु॒ मन॑ वो धि॒या । पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ ॥ जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा । शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒ क्रतू॒ग्ं॒ रनु॑ ॥ 46 ॥

यत्ते॑ प॒वित्र॑-म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑तमन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे ॥ उ॒भाभ्या᳚-न्देव सवितः ।प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ॥ वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् । यस्यै॑ ब॒ह्वी-स्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः । तया॒ मद॑न्त-स्सध॒माद्ये॑षु । व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ 47 ॥

वै॒श्वा॒न॒रो र॒श्मिभि॑र्मा पुनातु । वातः॑ प्रा॒णेने॑षि॒रो म॑यो॒भूः । द्यावा॑पृथि॒वी पय॑सा॒ पयो॑भिः । ऋ॒ताव॑री य॒ज्ञिये॑ मा पुनीताम् ॥ बृ॒हद्भिः॑ सवित॒स्तृभिः॑ । वर्षि॑ष्ठै-र्देव॒ मन्म॑भिः । अग्ने॒ दक्षैः᳚ पुनाहि मा ॥ येन॑ दे॒वा अपु॑नत । येनापो॑ दि॒व्य-ङ्कशः॑ । तेन॑ दि॒व्येन॒ ब्रह्म॑णा ॥ 48 ॥

इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ॥ यः पा॑वमा॒नीर॒द्ध्येति॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । सर्व॒ग्ं॒ स पू॒तम॑श्ञाति । स्व॒दि॒त-म्मा॑त॒रिश्व॑ना ॥ पा॒व॒मा॒नीर्यो अ॒द्ध्येति॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । तस्मै॒ सर॑स्वती दुहे । क्षी॒रग्ं स॒र्पि-र्मधू॑द॒कम् ॥ पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः ॥ 49 ॥

सु॒दुघा॒ हि पय॑स्वतीः । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ । ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒मृतग्ं॑ हि॒तम् ॥ पा॒व॒मा॒नी-र्दि॑शन्तु नः । इ॒मं-लोँ॒कमथो॑ अ॒मुम् । कामा॒न्-थ्सम॑र्धयन्तु नः । दे॒वी-र्दे॒वै-स्स॒माभृ॑ताः ॥ पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः । सु॒दुघा॒हि घृ॑त॒श्चुतः॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ ॥ 50 ॥

ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒मृतग्ं॑ हि॒तम् ॥ येन॑ दे॒वाः प॒वित्रे॑ण । आ॒त्मान॑-म्पु॒नते॒ सदा᳚ । तेन॑ स॒हस्र॑धारेण । पा॒व॒मा॒न्यः पु॑नन्तु मा ॥ प्रा॒जा॒प॒त्य-म्प॒वित्र᳚म् । श॒तोद्या॑मग्ं हिर॒ण्मय᳚म् । तेन॑ ब्रह्म॒ विदो॑ व॒यम् । पू॒त-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ॥ इन्द्रः॑ सुनी॒ती स॒ह मा॑ पुनातु । सोमः॑ स्व॒स्त्या वरु॑ण-स्स॒मीच्या᳚ । य॒मो राजा᳚ प्रमृ॒णाभिः॑ पुनातु मा । जा॒तवे॑दा मो॒र्जय॑न्त्या पुनातु ॥ 51 ॥

(अनु॑ - रयी॒णां - ब्रह्म॑णा - स्व॒स्त्यय॑नीः - सु॒दुघा॒ हि घृ॑त॒श्चुत॒ ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ - पुनातु॒ त्रीणि॑ च ) (अ. 8)

अनुवाकं 9 - राजसूयगतचातुर्मास्यशेषः

प्र॒जा वै स॒त्रमा॑सत॒ तप॒स्तप्य॑माना॒ अजु॑ह्वतीः । दे॒वा अ॑पश्य-ञ्चम॒स-ङ्घृ॒तस्य॑ पू॒र्णग्ग् स्व॒धाम् । तमुपोद॑तिष्ठ॒न्त-म॑जुहवुः । तेना᳚र्धमा॒स ऊर्ज॒मवा॑रुन्धत । तस्मा॑दर्धमा॒से दे॒वा इ॑ज्यन्ते ॥ पि॒तरो॑-ऽपश्य-ञ्चम॒स-ङ्घृ॒तस्य॑ पू॒र्णग्ग् स्व॒धाम् । तमुपोद॑तिष्ठ॒न्त- म॑जुहवुः । तेन॑ मा॒स्यूर्ज॒मवा॑रुन्धत । तस्मा᳚-न्मा॒सि पि॒तृभ्यः॑ क्रियते । म॒नु॒ष्या॑ अपश्य-ञ्चम॒स-ङ्घृ॒तस्य॑ पू॒र्णग्ग् स्व॒धाम् ॥ 52 ॥

तमुपोद॑तिष्ठ॒न्त-म॑जुहवुः । तेन॑-द्व॒यीमूर्ज॒मवा॑रुन्धत । तस्मा॒-द्द्विरह्नो॑-मनु॒ष्ये᳚भ्य॒ उप॑ह्रियते । प्रा॒तश्च॑ सा॒य-ञ्च॑ । प॒शवो॑-ऽपश्य-ञ्चम॒स-ङ्घृ॒तस्य॑ पू॒र्णग्ग् स्व॒धाम् । तमुपोद॑तिष्ठ॒न्त-म॑जुहवुः । तेन॑-त्र॒यीमूर्ज॒मवा॑-रुन्धत । तस्मा॒-त्त्रिरह्नः॑ प॒शवः॒ प्रेर॑ते । प्रा॒तस्स॑गं॒वे सा॒यम् । असु॑रा अपश्य-ञ्चम॒स-ङ्घृ॒तस्य॑ पू॒र्णग्ग् स्व॒धाम् ॥ 53 ॥

तमुपोद॑तिष्ठ॒न्त-म॑जुहवुः । तेन॑ संवँथ्स॒र ऊर्ज॒मवा॑-रुन्धत ॥ ते दे॒वा अ॑मन्यन्त । अ॒मी वा इ॒दम॑भूवन्न् । यद्व॒यग्ग्स्म इति॑ । त ए॒तानि॑ चातुर्मा॒स्यान्य॑पश्यन्न् । तानि॒ निर॑वपन्न् । तैरे॒वैषा॒-न्तामूर्ज॑मवृञ्जत । ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा-ऽसु॑राः ॥ 54 ॥

य-द्यज॑ते । यामे॒व दे॒वा ऊर्ज॑म॒वारु॑न्धत । ता-न्तेना-व॑रुन्धे । य-त्पि॒तृभ्यः॑ क॒रोति॑ । यामे॒व पि॒तर॒ ऊर्ज॑म॒वा-रु॑न्धत । ता-न्तेना-व॑रुन्धे । यदा॑वस॒थे-ऽन्न॒ग्ं॒ हर॑न्ति । यामे॒व म॑नु॒ष्या॑ ऊर्ज॑म॒वा-रु॑न्धत । ता-न्तेना-व॑रुन्धे । य-द्दक्षि॑णा॒-न्ददा॑ति ॥ 55 ॥

यामे॒व प॒शव॒ ऊर्ज॑म॒वा-रु॑न्धत । ता-न्तेना-व॑रुन्धे । यच्चा॑तु-र्मा॒स्यै-र्यज॑ते । यामे॒वासु॑रा॒ ऊर्ज॑म॒-वारु॑न्धत । ता-न्तेना-व॑रुन्धे । भव॑त्या॒त्मना᳚ । परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ॥ वि॒राजो॒ वा ए॒षा विक्रा᳚न्तिः । यच्चा॑तु-र्मा॒स्यानि॑ । वै॒श्व॒दे॒वेना॒स्मिँल्लो॒के प्रत्य॑तिष्ठत् । व॒रु॒ण॒ प्र॒घा॒सै-र॒न्तरि॑क्षे । सा॒क॒मे॒धै-र॒मुष्मि॑ँल्लो॒के । ए॒ष ह॒ त्वावैत-थ्सर्व॑-म्भवति । य ए॒वं-विँ॒द्वाग्श्चा॑तुर्मा॒स्यै-र्यज॑ते ॥ 56 ॥

(म॒नु॒ष्या॑ अपश्यञ्चम॒स-ङ्घृ॒तस्य॑ पू॒र्णग्ग् स्व॒धा-मसु॑रा अपश्यञ्चम॒स-ङ्घृ॒तस्य॑ पू॒र्णग्ग् स्व॒धा-मसु॑रा॒-ददा᳚-त्यतिष्ठ च्च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)

अनुवाकं 10 - चातुर्मास्यप्रशंसनम्

अ॒ग्निर्वाव सं॑वँथ्स॒रः । आ॒दि॒त्यः प॑रिवथ्स॒रः । च॒न्द्रमा॑ इदावथ्स॒रः । वा॒यु-र॑नुवथ्स॒रः ॥ य-द्वै᳚श्वदे॒वेन॒ यज॑ते । अ॒ग्निमे॒व त-थ्सं॑वँथ्स॒र-मा᳚प्नोति । तस्मा᳚-द्वैश्वदे॒वेन॒ यज॑मानः । सं॒वँ॒थ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्ति-माशा᳚स्त॒ इत्याशा॑सीत ॥ य-द्व॑रुण प्रघा॒सै-र्यज॑ते । आ॒दि॒त्यमे॒व त-त्प॑रिवथ्स॒र-मा᳚प्नोति ॥ 57 ॥

तस्मा᳚-द्वरुण-प्रघा॒सै-र्यज॑मानः । प॒रि॒व॒थ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्ति-माशा᳚स्त॒ इत्याशा॑सीत । य-थ्सा॑कमे॒धै-र्यज॑ते । च॒न्द्रम॑समे॒व तदि॑दावथ्स॒र-मा᳚प्नोति । तस्मा᳚-थ्साकमे॒धै-र्यज॑मानः । इ॒दा॒व॒थ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्ति-माशा᳚स्त॒ इत्याशा॑सीत ॥ य-त्पि॑तृ य॒ज्ञेन॒ यज॑ते । दे॒वाने॒व तद॒न्वव॑स्यति ॥ अथ॒ वा अ॑स्य वा॒युश्चा॑-नुवथ्स॒रश्चा प्री॑ता॒वुच्छि॑ष्येते । यच्छु॑नासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते ॥ 58 ॥

वा॒युमे॒व तद॑नुवथ्स॒र-मा᳚प्नोति । तस्मा᳚-च्छुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑मानः । अ॒नु॒व॒थ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्ति-माशा᳚स्त॒ इत्याशा॑सीत ॥ सं॒वँ॒थ्स॒रं-वाँ ए॒ष ई᳚फ्स॒तीत्या॑हुः । यश्चा॑तु-र्मा॒स्यै-र्यज॑त॒ इति॑ । ए॒ष ह॒ त्वै स॑वन्थ्स॒र-मा᳚प्नोति । य ए॒वं-विँ॒द्वाग् श्चा॑तुर्मा॒स्यै-र्यज॑ते ॥ विश्वे॑ दे॒वा-स्सम॑यजन्त । ते᳚-ऽग्निमे॒वाय॑जन्त । त ए॒तं-लोँ॒कम॑जयन्न् ॥ 59 ॥

यस्मि॑न्न॒ग्निः । य-द्वै᳚श्वदे॒वेन॒ यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒क-ञ्ज॑यति । यस्मि॑न्न॒ग्निः । अ॒ग्नेरे॒व सायु॑ज्य॒मुपै॑ति ॥ य॒दा वै᳚श्वदे॒वेन॒ यज॑ते । अथ॑ संवँथ्स॒रस्य॑ गृ॒हप॑ति-माप्नोति । य॒दा सं॑वँथ्स॒रस्य॑ गृ॒हप॑ति-मा॒प्नोति॑ । अथ॑ सहस्रया॒जिन॑-माप्नोति । य॒दा स॑हस्रया॒जिन॑-मा॒प्नोति॑ ॥ 60 ॥

अथ॑ गृहमे॒धिन॑-माप्नोति । य॒दा गृ॑हमे॒धिन॑-मा॒प्नोति॑ । अथा॒ग्नि-र्भ॑वति । य॒दा-ऽग्नि-र्भव॑ति । अथ॒ गौर्भ॑वति । ए॒षा वै वै᳚श्वदे॒वस्य॒ मात्रा᳚ । ए॒त-द्वा ए॒तेषा॑मव॒मम् । अतो॑-ऽतो॒ वा उत्त॑राणि॒ श्रेयाग्ं॑सि भवन्ति । य-द्विश्वे॑ दे॒वा-स्स॒मय॑जन्त । त-द्वै᳚श्वदे॒वस्य॑ वैश्वदेव॒त्वम् ॥ 61 ॥

अथा॑दि॒त्यो वरु॑ण॒ग्ं॒ राजा॑नं-वँरुण प्रघा॒सैर॑यजत । स ए॒तं-लोँ॒कम॑जयत् । यस्मि॑न्नादि॒त्यः । य-द्व॑रुण-प्रघा॒सै-र्यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒क-ञ्ज॑यति । यस्मि॑न्नादि॒त्यः । आ॒दि॒त्यस्यै॒व-सायु॑ज्य॒-मुपै॑ति । यदा॑दि॒त्यो वरु॑ण॒ग्ं॒ राजा॑नं-वँरुण प्रघा॒सैरय॑जत । त-द्व॑रुण प्रघा॒सानां᳚-वँरुण प्रघास॒त्वम् ॥ अथ॒ सोमो॒ राजा॒ छन्दाग्ं॑सि साकमे॒धैर॑यजत ॥ 62 ॥

स ए॒तं-लोँ॒कम॑जयत् । यस्मिग्ग्॑ श्च॒न्द्रमा॑ वि॒भाति॑ । य-थ्सा॑कमे॒धै-र्यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒क-ञ्ज॑यति । यस्मिग्ग्॑ श्च॒न्द्रमा॑ वि॒भाति॑ । च॒न्द्रम॑स ए॒व सायु॑ज्य॒-मुपै॑ति । सोमो॒ वै च॒न्द्रमाः᳚ । ए॒ष ह॒ त्वै सा॒क्षा-थ्सोम॑-म्भक्षयति । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सा॑कमे॒धै-र्यज॑ते । य-थ्सोम॑श्च॒ राजा॒ छन्दाग्ं॑सि च स॒मैध॑न्त ॥ 63 ॥

त-थ्सा॑कमे॒धानाग्ं॑ साकमेध॒त्वम् ॥ अथ॒र्तवः॑ पि॒तरः॑ प्र॒जाप॑ति-म्पि॒तर॑-म्पितृय॒ज्ञे-ना॑यजन्त । त ए॒तं-लोँ॒कम॑जयन्न् । यस्मि॑न्नृ॒तवः॑ । य-त्पि॑तृय॒ज्ञेन॒ यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒क-ञ्ज॑यति । यस्मि॑न्नृ॒तवः॑ । ऋ॒तू॒नामे॒व सायु॑ज्य॒-मुपै॑ति । यद्-ऋ॒तवः॑ पि॒तरः॑ प्र॒जाप॑ति-म्पि॒तर॑-म्पितृय॒ज्ञेनाय॑जन्त । त-त्पि॑तृय॒ज्ञस्य॑ पितृयज्ञ॒त्वम् ॥ 64 ॥

अथौष॑धय इ॒म-न्दे॒व-न्त्र्य॑म्बकै-रयजन्त॒ प्रथे॑म॒हीति॑ । ततो॒ वै ता अ॑प्रथन्त । य ए॒वं-विँ॒द्वाग् स्त्र्य॑म्बकै॒-र्यज॑ते । प्रथ॑ते प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ॥ अथ॑ वा॒युः प॑रमे॒ष्ठिनग्ं॑ शुनासी॒रीये॑णायजत । स ए॒तं-लोँ॒कम॑जयत् । यस्मि॑न्-वा॒युः । यच्छु॑नासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒क-ञ्ज॑यति । यस्मि॑न्-वा॒युः ॥ 65 ॥

वा॒योरे॒व सायु॑ज्य॒-मुपै॑ति ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । प्र चा॑तुर्मास्यया॒जी-मी॑य॒ता(3) न प्रमी॑य॒ता(3) इति॑ । जीव॒न्वा ए॒ष ऋ॒तूनप्ये॑ति । यदि॑ व॒सन्ता᳚ प्र॒मीय॑ते । व॒स॒न्तो भ॑वति । यदि॑ ग्री॒ष्मे ग्री॒ष्मः । यदि॑ व॒र्॒षासु॑ व॒र्॒षाः । यदि॑ श॒रदि॑ श॒रत् । यदि॒ हेम॑न्. हेम॒न्तः । ऋ॒तुर्भू॒त्वा सं॑वँथ्स॒रमप्ये॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रः प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वा वैषः ॥ 66 ॥

(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वग्ं - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒यु--र् हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च) (अ. 10)

(उ॒भये॑ - यु॒वग्ं सु॒राम॒ - मुद॑स्था॒न् - नि वै - यस्य॑ प्रातस्सव॒न - एकै॑को - ऽसु॒र्यम् - पव॑मानः - प्र॒जा वै स॒त्रमा॑स - ता॒ग्निर्वाव सं॑वँथ्स॒रो दश॑ )

(उ॒भये॒ वा - उद॑स्था॒थ् - सर्वा॑भि--र् मद्ध्य॒तो - ऽत्र॒ वाव - ब्रा᳚ह्म॒णेष्व - थ॑ गृहमे॒धिन॒ग्ं॒ षट्-थ्ष॑ष्टिः)

(उ॒भये॒ - वावैषः)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके चतुर्थः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥

1 कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टकं