અથાપરમહં વક્ષ્યેઽમૃતસઞ્જીવનં સ્તવમ્ ।
યસ્યાનુષ્ઠાનમાત્રેણ મૃત્યુર્દૂરાત્પલાયતે ॥ 1 ॥
અસાધ્યાઃ કષ્ટસાધ્યાશ્ચ મહારોગા ભયઙ્કરાઃ ।
શીઘ્રં નશ્યન્તિ પઠનાદસ્યાયુશ્ચ પ્રવર્ધતે ॥ 2 ॥
શાકિનીડાકિનીદોષાઃ કુદૃષ્ટિગ્રહશત્રુજાઃ ।
પ્રેતવેતાલયક્ષોત્થા બાધા નશ્યન્તિ ચાખિલાઃ ॥ 3 ॥
દુરિતાનિ સમસ્તાનિ નાનાજન્મોદ્ભવાનિ ચ ।
સંસર્ગજવિકારાણિ વિલીયન્તેઽસ્ય પાઠતઃ ॥ 4 ॥
સર્વોપદ્રવનાશાય સર્વબાધાપ્રશાન્તયે ।
આયુઃ પ્રવૃદ્ધયે ચૈતત્ સ્તોત્રં પરમમદ્ભુતમ્ ॥ 5 ॥
બાલગ્રહાભિભૂતાનાં બાલાનાં સુખદાયકમ્ ।
સર્વારિષ્ટહરં ચૈતદ્બલપુષ્ટિકરં પરમ્ ॥ 6 ॥
બાલાનાં જીવનાયૈતત્ સ્તોત્રં દિવ્યં સુધોપમમ્ ।
મૃતવત્સત્વહરણં ચિરઞ્જીવિત્વકારકમ્ ॥ 7 ॥
મહારોગાભિભૂતાનાં ભયવ્યાકુલિતાત્મનામ્ ।
સર્વાધિવ્યાધિહરણં ભયઘ્નમમૃતોપમમ્ ॥ 8 ॥
અલ્પમૃત્યુશ્ચાપમૃત્યુઃ પાઠાદસ્યઃ પ્રણશ્યતિ ।
જલાઽગ્નિવિષશસ્ત્રારિ ન હિ શૃઙ્ગિ ભયં તથા ॥ 9 ॥
ગર્ભરક્ષાકરં સ્ત્રીણાં બાલાનાં જીવનપ્રદમ્ ।
મહારોગહરં નૄણામલ્પમૃત્યુહરં પરમ્ ॥ 10 ॥
બાલા વૃદ્ધાશ્ચ તરુણા નરા નાર્યશ્ચ દુઃખિતાઃ ।
ભવન્તિ સુખિનઃ પાઠાદસ્ય લોકે ચિરાયુષઃ ॥ 11 ॥
અસ્માત્પરતરં નાસ્તિ જીવનોપાય ઐહિકઃ ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન પાઠમસ્ય સમાચરેત્ ॥ 12 ॥
અયુતાવૃત્તિકં વાથ સહસ્રાવૃત્તિકં તથા ।
તદર્ધં વા તદર્ધં વા પઠેદેતચ્ચ ભક્તિતઃ ॥ 13 ॥
કલશે વિષ્ણુમારાધ્ય દીપં પ્રજ્વાલ્ય યત્નતઃ ।
સાયં પ્રાતશ્ચ વિધિવત્ સ્તોત્રમેતત્ પઠેત્ સુધીઃ ॥ 14 ॥
સર્પિષા હવિષા વાઽપિ સંયાવેનાથ ભક્તિતઃ ।
દશાંશમાનતો હોમં કુર્યાત્ સર્વાર્થસિદ્ધયે ॥ 15 ॥
અથ સ્તોત્રમ્
નમો નમો વિશ્વવિભાવનાય
નમો નમો લોકસુખપ્રદાય ।
નમો નમો વિશ્વસૃજેશ્વરાય
નમો નમો મુક્તિવરપ્રદાય ॥ 1 ॥
નમો નમસ્તેઽખિલલોકપાય
નમો નમસ્તેઽખિલકામદાય ।
નમો નમસ્તેઽખિલકારણાય
નમો નમસ્તેઽખિલરક્ષકાય ॥ 2 ॥
નમો નમસ્તે સકલાર્તિહર્ત્રે
નમો નમસ્તે વિરુજઃ પ્રકર્ત્રે ।
નમો નમસ્તેઽખિલવિશ્વધર્ત્રે
નમો નમસ્તેઽખિલલોકભર્ત્રે ॥ 3 ॥
સૃષ્ટં દેવ ચરાચરં જગદિદં બ્રહ્મસ્વરૂપેણ તે
સર્વં તત્પરિપાલ્યતે જગદિદં વિષ્ણુસ્વરૂપેણ તે ।
વિશ્વં સંહ્રિતયે તદેવ નિખિલં રુદ્રસ્વરૂપેણ તે
સંસિચ્યામૃતશીકરૈર્હર મહારિષ્ટં ચિરં જીવય ॥ 4 ॥
યો ધન્વન્તરિસઞ્જ્ઞયા નિગદિતઃ ક્ષીરાબ્ધિતો નિઃસૃતો
હસ્તાભ્યાં જનજીવનાય કલશં પીયૂષપૂર્ણં દધત્ ।
આયુર્વેદમરીરચજ્જનરુજાં નાશાય સ ત્વં મુદા
સંસિચ્યામૃતશીકરૈર્હર મહારિષ્ટં ચિરં જીવય ॥ 5 ॥
સ્ત્રીરૂપં વરભૂષણામ્બરધરં ત્રૈલોક્યસમ્મોહનં
કૃત્વા પાયયતિ સ્મ યઃ સુરગણાન્ પીયૂષમત્યુત્તમમ્ ।
ચક્રે દૈત્યગણાન્ સુધાવિરહિતાન્ સમ્મોહ્ય સ ત્વં મુદા
સંસિચ્યામૃતશીકરૈર્હર મહારિષ્ટં ચિરં જીવય ॥ 6 ॥
ચાક્ષુષોદધિસમ્પ્લાવ ભૂવેદપ ઝષાકૃતે ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 7 ॥
પૃષ્ઠમન્દરનિર્ઘૂર્ણનિદ્રાક્ષ કમઠાકૃતે ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 8 ॥
યાઞ્ચાચ્છલબલિત્રાસમુક્તનિર્જર વામન ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 9 ॥
ધરોદ્ધાર હિરણ્યાક્ષઘાત ક્રોડાકૃતે પ્રભો ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 10 ॥
ભક્તત્રાસવિનાશાત્તચણ્ડત્વ નૃહરે વિભો ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 11 ॥
ક્ષત્રિયારણ્યસઞ્છેદકુઠારકરરૈણુક ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 12 ॥
રક્ષોરાજપ્રતાપાબ્ધિશોષણાશુગ રાઘવ ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 13 ॥
ભૂભારાસુરસન્દોહકાલાગ્ને રુક્મિણીપતે ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 14 ॥
વેદમાર્ગરતાનર્હવિભ્રાન્ત્યૈ બુદ્ધરૂપધૃક્ ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 15 ॥
કલિવર્ણાશ્રમાસ્પષ્ટધર્મર્ધ્યૈ કલ્કિરૂપભાક્ ।
સિઞ્ચ સિઞ્ચામૃતકણૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 16 ॥
અસાધ્યાઃ કષ્ટસાધ્યા યે મહારોગા ભયઙ્કરાઃ ।
છિન્ધિ તાનાશુ ચક્રેણ ચિરં જીવય જીવય ॥ 17 ॥
અલ્પમૃત્યું ચાપમૃત્યું મહોત્પાતાનુપદ્રવાન્ ।
ભિન્ધિ ભિન્ધિ ગદાઘાતૈશ્ચિરં જીવય જીવય ॥ 18 ॥
અહં ન જાને કિમપિ ત્વદન્યત્
સમાશ્રયે નાથ પદામ્બુજં તે ।
કુરુષ્વ તદ્યન્મનસીપ્સિતં તે
સુકર્મણા કેન સમક્ષમીયામ્ ॥ 19 ॥
ત્વમેવ તાતો જનની ત્વમેવ
ત્વમેવ નાથશ્ચ ત્વમેવ બન્ધુઃ ।
વિદ્યાધનાગારકુલં ત્વમેવ
ત્વમેવ સર્વં મમ દેવદેવ ॥ 20 ॥
ન મેઽપરાધં પ્રવિલોકય પ્રભો-
-ઽપરાધસિન્ધોશ્ચ દયાનિધિસ્ત્વમ્ ।
તાતેન દુષ્ટોઽપિ સુતઃ સુરક્ષતે
દયાલુતા તેઽવતુ સર્વદાઽસ્માન્ ॥ 21 ॥
અહહ વિસ્મર નાથ ન માં સદા
કરુણયા નિજયા પરિપૂરિતઃ ।
ભુવિ ભવાન્ યદિ મે ન હિ રક્ષકઃ
કથમહો મમ જીવનમત્ર વૈ ॥ 22 ॥
દહ દહ કૃપયા ત્વં વ્યાધિજાલં વિશાલં
હર હર કરવાલં ચાલ્પમૃત્યોઃ કરાલમ્ ।
નિજજનપરિપાલં ત્વાં ભજે ભાવયાલં
કુરુ કુરુ બહુકાલં જીવિતં મે સદાઽલમ્ ॥ 23 ॥
ન યત્ર ધર્માચરણં ન જાનં
વ્રતં ન યોગો ન ચ વિષ્ણુચર્ચા ।
ન પિતૃગોવિપ્રવરામરાર્ચા
સ્વલ્પાયુષસ્તત્ર જના ભવન્તિ ॥ 24 ॥
અથ મન્ત્રમ્
ક્લીં શ્રીં ક્લીં શ્રીં નમો ભગવતે જનાર્દનાય સકલ દુરિતાનિ નાશય નાશય ।
ક્ષ્રૌં આરોગ્યં કુરુ કુરુ । હ્રીં દીર્ઘમાયુર્દેહિ દેહિ સ્વાહા ॥
ફલશ્રુતિઃ
અસ્ય ધારણતો જાપાદલ્પમૃત્યુઃ પ્રશામ્યતિ ।
ગર્ભરક્ષાકરં સ્ત્રીણાં બાલાનાં જીવનં પરમ્ ॥ 1 ॥
શતં પઞ્ચાશતં શક્ત્યાઽથવા પઞ્ચાધિવિંશતિમ્ ।
પુસ્તકાનાં દ્વિજેભ્યસ્તુ દદ્યાદ્દીર્ઘાયુષાપ્તયે ॥ 2 ॥
ભૂર્જપત્રે વિલિખ્યેદં કણ્ઠે વા બાહુમૂલકે ।
સન્ધારયેદ્ગર્ભરક્ષા બાલરક્ષા ચ જાયતે ॥ 3 ॥
સર્વે રોગા વિનશ્યન્તિ સર્વા બાધાઃ પ્રશામ્યતિ ।
કુદૃષ્ટિજં ભયં નશ્યેત્ તથા પ્રેતાદિજં ભયમ્ ॥ 4 ॥
મયા કથિતમેતત્તેઽમૃતસઞ્જીવનં પરમ્ ।
અલ્પમૃત્યુહરં સ્તોત્રં મૃતવત્સત્વનાશનમ્ ॥ 5 ॥
ઇતિ સુદર્શનસંહિતોક્તં અમૃતસઞ્જીવન ધન્વન્તરિ સ્તોત્રમ્ ॥
Roman (IAST) Transliteration
athāparamahaṃ vakṣye'mṛtasañjīvanaṃ stavam |
yasyānuṣṭhānamātreṇa mṛtyurdūrātpalāyate || 1 ||
asādhyāḥ kaṣṭasādhyāśca mahārogā bhayaṅkarāḥ |
śīghraṃ naśyanti paṭhanādasyāyuśca pravardhate || 2 ||
śākinīḍākinīdoṣāḥ kudṛṣṭigrahaśatrujāḥ |
pretavetālayakṣotthā bādhā naśyanti cākhilāḥ || 3 ||
duritāni samastāni nānājanmodbhavāni ca |
saṃsargajavikārāṇi vilīyante'sya pāṭhataḥ || 4 ||
sarvopadravanāśāya sarvabādhāpraśāntaye |
āyuḥ pravṛddhaye caitat stotraṃ paramamadbhutam || 5 ||
bālagrahābhibhūtānāṃ bālānāṃ sukhadāyakam |
sarvāriṣṭaharaṃ caitadbalapuṣṭikaraṃ param || 6 ||
bālānāṃ jīvanāyaitat stotraṃ divyaṃ sudhopamam |
mṛtavatsatvaharaṇaṃ cirañjīvitvakārakam || 7 ||
mahārogābhibhūtānāṃ bhayavyākulitātmanām |
sarvādhivyādhiharaṇaṃ bhayaghnamamṛtopamam || 8 ||
alpamṛtyuścāpamṛtyuḥ pāṭhādasyaḥ praṇaśyati |
jalā'gniviṣaśastrāri na hi śṛṅgi bhayaṃ tathā || 9 ||
garbharakṣākaraṃ strīṇāṃ bālānāṃ jīvanapradam |
mahārogaharaṃ nṝṇāmalpamṛtyuharaṃ param || 10 ||
bālā vṛddhāśca taruṇā narā nāryaśca duḥkhitāḥ |
bhavanti sukhinaḥ pāṭhādasya loke cirāyuṣaḥ || 11 ||
asmātparataraṃ nāsti jīvanopāya aihikaḥ |
tasmāt sarvaprayatnena pāṭhamasya samācaret || 12 ||
ayutāvṛttikaṃ vātha sahasrāvṛttikaṃ tathā |
tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā paṭhedetacca bhaktitaḥ || 13 ||
kalaśe viṣṇumārādhya dīpaṃ prajvālya yatnataḥ |
sāyaṃ prātaśca vidhivat stotrametat paṭhet sudhīḥ || 14 ||
sarpiṣā haviṣā vā'pi saṃyāvenātha bhaktitaḥ |
daśāṃśamānato homaṃ kuryāt sarvārthasiddhaye || 15 ||
atha stotram
namo namo viśvavibhāvanāya
namo namo lokasukhapradāya |
namo namo viśvasṛjeśvarāya
namo namo muktivarapradāya || 1 ||
namo namaste'khilalokapāya
namo namaste'khilakāmadāya |
namo namaste'khilakāraṇāya
namo namaste'khilarakṣakāya || 2 ||
namo namaste sakalārtihartre
namo namaste virujaḥ prakartre |
namo namaste'khilaviśvadhartre
namo namaste'khilalokabhartre || 3 ||
sṛṣṭaṃ deva carācaraṃ jagadidaṃ brahmasvarūpeṇa te
sarvaṃ tatparipālyate jagadidaṃ viṣṇusvarūpeṇa te |
viśvaṃ saṃhritaye tadeva nikhilaṃ rudrasvarūpeṇa te
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 4 ||
yo dhanvantarisañjñayā nigaditaḥ kṣīrābdhito niḥsṛto
hastābhyāṃ janajīvanāya kalaśaṃ pīyūṣapūrṇaṃ dadhat |
āyurvedamarīracajjanarujāṃ nāśāya sa tvaṃ mudā
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 5 ||
strīrūpaṃ varabhūṣaṇāmbaradharaṃ trailokyasammohanaṃ
kṛtvā pāyayati sma yaḥ suragaṇān pīyūṣamatyuttamam |
cakre daityagaṇān sudhāvirahitān sammohya sa tvaṃ mudā
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 6 ||
cākṣuṣodadhisamplāva bhūvedapa jhaṣākṛte |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 7 ||
pṛṣṭhamandaranirghūrṇanidrākṣa kamaṭhākṛte |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 8 ||
yāñcācchalabalitrāsamuktanirjara vāmana |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 9 ||
dharoddhāra hiraṇyākṣaghāta kroḍākṛte prabho |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 10 ||
bhaktatrāsavināśāttacaṇḍatva nṛhare vibho |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 11 ||
kṣatriyāraṇyasañchedakuṭhārakararaiṇuka |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 12 ||
rakṣorājapratāpābdhiśoṣaṇāśuga rāghava |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 13 ||
bhūbhārāsurasandohakālāgne rukmiṇīpate |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 14 ||
vedamārgaratānarhavibhrāntyai buddharūpadhṛk |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 15 ||
kalivarṇāśramāspaṣṭadharmardhyai kalkirūpabhāk |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 16 ||
asādhyāḥ kaṣṭasādhyā ye mahārogā bhayaṅkarāḥ |
chindhi tānāśu cakreṇa ciraṃ jīvaya jīvaya || 17 ||
alpamṛtyuṃ cāpamṛtyuṃ mahotpātānupadravān |
bhindhi bhindhi gadāghātaiściraṃ jīvaya jīvaya || 18 ||
ahaṃ na jāne kimapi tvadanyat
samāśraye nātha padāmbujaṃ te |
kuruṣva tadyanmanasīpsitaṃ te
sukarmaṇā kena samakṣamīyām || 19 ||
tvameva tāto jananī tvameva
tvameva nāthaśca tvameva bandhuḥ |
vidyādhanāgārakulaṃ tvameva
tvameva sarvaṃ mama devadeva || 20 ||
na me'parādhaṃ pravilokaya prabho-
-'parādhasindhośca dayānidhistvam |
tātena duṣṭo'pi sutaḥ surakṣate
dayālutā te'vatu sarvadā'smān || 21 ||
ahaha vismara nātha na māṃ sadā
karuṇayā nijayā paripūritaḥ |
bhuvi bhavān yadi me na hi rakṣakaḥ
kathamaho mama jīvanamatra vai || 22 ||
daha daha kṛpayā tvaṃ vyādhijālaṃ viśālaṃ
hara hara karavālaṃ cālpamṛtyoḥ karālam |
nijajanaparipālaṃ tvāṃ bhaje bhāvayālaṃ
kuru kuru bahukālaṃ jīvitaṃ me sadā'lam || 23 ||
na yatra dharmācaraṇaṃ na jānaṃ
vrataṃ na yogo na ca viṣṇucarcā |
na pitṛgovipravarāmarārcā
svalpāyuṣastatra janā bhavanti || 24 ||
atha mantram
klīṃ śrīṃ klīṃ śrīṃ namo bhagavate janārdanāya sakala duritāni nāśaya nāśaya |
kṣrauṃ ārogyaṃ kuru kuru | hrīṃ dīrghamāyurdehi dehi svāhā ||
phalaśrutiḥ
asya dhāraṇato jāpādalpamṛtyuḥ praśāmyati |
garbharakṣākaraṃ strīṇāṃ bālānāṃ jīvanaṃ param || 1 ||
śataṃ pañcāśataṃ śaktyā'thavā pañcādhiviṃśatim |
pustakānāṃ dvijebhyastu dadyāddīrghāyuṣāptaye || 2 ||
bhūrjapatre vilikhyedaṃ kaṇṭhe vā bāhumūlake |
sandhārayedgarbharakṣā bālarakṣā ca jāyate || 3 ||
sarve rogā vinaśyanti sarvā bādhāḥ praśāmyati |
kudṛṣṭijaṃ bhayaṃ naśyet tathā pretādijaṃ bhayam || 4 ||
mayā kathitametatte'mṛtasañjīvanaṃ param |
alpamṛtyuharaṃ stotraṃ mṛtavatsatvanāśanam || 5 ||
iti sudarśanasaṃhitoktaṃ amṛtasañjīvana dhanvantari stotram ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अथापरमहं वक्ष्येऽमृतसञ्जीवनं स्तवम् ।
यस्यानुष्ठानमात्रेण मृत्युर्दूरात्पलायते ॥ 1 ॥
असाध्याः कष्टसाध्याश्च महारोगा भयङ्कराः ।
शीघ्रं नश्यन्ति पठनादस्यायुश्च प्रवर्धते ॥ 2 ॥
शाकिनीडाकिनीदोषाः कुदृष्टिग्रहशत्रुजाः ।
प्रेतवेतालयक्षोत्था बाधा नश्यन्ति चाखिलाः ॥ 3 ॥
दुरितानि समस्तानि नानाजन्मोद्भवानि च ।
संसर्गजविकाराणि विलीयन्तेऽस्य पाठतः ॥ 4 ॥
सर्वोपद्रवनाशाय सर्वबाधाप्रशान्तये ।
आयुः प्रवृद्धये चैतत् स्तोत्रं परममद्भुतम् ॥ 5 ॥
बालग्रहाभिभूतानां बालानां सुखदायकम् ।
सर्वारिष्टहरं चैतद्बलपुष्टिकरं परम् ॥ 6 ॥
बालानां जीवनायैतत् स्तोत्रं दिव्यं सुधोपमम् ।
मृतवत्सत्वहरणं चिरञ्जीवित्वकारकम् ॥ 7 ॥
महारोगाभिभूतानां भयव्याकुलितात्मनाम् ।
सर्वाधिव्याधिहरणं भयघ्नममृतोपमम् ॥ 8 ॥
अल्पमृत्युश्चापमृत्युः पाठादस्यः प्रणश्यति ।
जलाऽग्निविषशस्त्रारि न हि शृङ्गि भयं तथा ॥ 9 ॥
गर्भरक्षाकरं स्त्रीणां बालानां जीवनप्रदम् ।
महारोगहरं नॄणामल्पमृत्युहरं परम् ॥ 10 ॥
बाला वृद्धाश्च तरुणा नरा नार्यश्च दुःखिताः ।
भवन्ति सुखिनः पाठादस्य लोके चिरायुषः ॥ 11 ॥
अस्मात्परतरं नास्ति जीवनोपाय ऐहिकः ।
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन पाठमस्य समाचरेत् ॥ 12 ॥
अयुतावृत्तिकं वाथ सहस्रावृत्तिकं तथा ।
तदर्धं वा तदर्धं वा पठेदेतच्च भक्तितः ॥ 13 ॥
कलशे विष्णुमाराध्य दीपं प्रज्वाल्य यत्नतः ।
सायं प्रातश्च विधिवत् स्तोत्रमेतत् पठेत् सुधीः ॥ 14 ॥
सर्पिषा हविषा वाऽपि संयावेनाथ भक्तितः ।
दशांशमानतो होमं कुर्यात् सर्वार्थसिद्धये ॥ 15 ॥
अथ स्तोत्रम्
नमो नमो विश्वविभावनाय
नमो नमो लोकसुखप्रदाय ।
नमो नमो विश्वसृजेश्वराय
नमो नमो मुक्तिवरप्रदाय ॥ 1 ॥
नमो नमस्तेऽखिललोकपाय
नमो नमस्तेऽखिलकामदाय ।
नमो नमस्तेऽखिलकारणाय
नमो नमस्तेऽखिलरक्षकाय ॥ 2 ॥
नमो नमस्ते सकलार्तिहर्त्रे
नमो नमस्ते विरुजः प्रकर्त्रे ।
नमो नमस्तेऽखिलविश्वधर्त्रे
नमो नमस्तेऽखिललोकभर्त्रे ॥ 3 ॥
सृष्टं देव चराचरं जगदिदं ब्रह्मस्वरूपेण ते
सर्वं तत्परिपाल्यते जगदिदं विष्णुस्वरूपेण ते ।
विश्वं संह्रितये तदेव निखिलं रुद्रस्वरूपेण ते
संसिच्यामृतशीकरैर्हर महारिष्टं चिरं जीवय ॥ 4 ॥
यो धन्वन्तरिसञ्ज्ञया निगदितः क्षीराब्धितो निःसृतो
हस्ताभ्यां जनजीवनाय कलशं पीयूषपूर्णं दधत् ।
आयुर्वेदमरीरचज्जनरुजां नाशाय स त्वं मुदा
संसिच्यामृतशीकरैर्हर महारिष्टं चिरं जीवय ॥ 5 ॥
स्त्रीरूपं वरभूषणाम्बरधरं त्रैलोक्यसम्मोहनं
कृत्वा पाययति स्म यः सुरगणान् पीयूषमत्युत्तमम् ।
चक्रे दैत्यगणान् सुधाविरहितान् सम्मोह्य स त्वं मुदा
संसिच्यामृतशीकरैर्हर महारिष्टं चिरं जीवय ॥ 6 ॥
चाक्षुषोदधिसम्प्लाव भूवेदप झषाकृते ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 7 ॥
पृष्ठमन्दरनिर्घूर्णनिद्राक्ष कमठाकृते ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 8 ॥
याञ्चाच्छलबलित्रासमुक्तनिर्जर वामन ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 9 ॥
धरोद्धार हिरण्याक्षघात क्रोडाकृते प्रभो ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 10 ॥
भक्तत्रासविनाशात्तचण्डत्व नृहरे विभो ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 11 ॥
क्षत्रियारण्यसञ्छेदकुठारकररैणुक ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 12 ॥
रक्षोराजप्रतापाब्धिशोषणाशुग राघव ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 13 ॥
भूभारासुरसन्दोहकालाग्ने रुक्मिणीपते ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 14 ॥
वेदमार्गरतानर्हविभ्रान्त्यै बुद्धरूपधृक् ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 15 ॥
कलिवर्णाश्रमास्पष्टधर्मर्ध्यै कल्किरूपभाक् ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 16 ॥
असाध्याः कष्टसाध्या ये महारोगा भयङ्कराः ।
छिन्धि तानाशु चक्रेण चिरं जीवय जीवय ॥ 17 ॥
अल्पमृत्युं चापमृत्युं महोत्पातानुपद्रवान् ।
भिन्धि भिन्धि गदाघातैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 18 ॥
अहं न जाने किमपि त्वदन्यत्
समाश्रये नाथ पदाम्बुजं ते ।
कुरुष्व तद्यन्मनसीप्सितं ते
सुकर्मणा केन समक्षमीयाम् ॥ 19 ॥
त्वमेव तातो जननी त्वमेव
त्वमेव नाथश्च त्वमेव बन्धुः ।
विद्याधनागारकुलं त्वमेव
त्वमेव सर्वं मम देवदेव ॥ 20 ॥
न मेऽपराधं प्रविलोकय प्रभो-
-ऽपराधसिन्धोश्च दयानिधिस्त्वम् ।
तातेन दुष्टोऽपि सुतः सुरक्षते
दयालुता तेऽवतु सर्वदाऽस्मान् ॥ 21 ॥
अहह विस्मर नाथ न मां सदा
करुणया निजया परिपूरितः ।
भुवि भवान् यदि मे न हि रक्षकः
कथमहो मम जीवनमत्र वै ॥ 22 ॥
दह दह कृपया त्वं व्याधिजालं विशालं
हर हर करवालं चाल्पमृत्योः करालम् ।
निजजनपरिपालं त्वां भजे भावयालं
कुरु कुरु बहुकालं जीवितं मे सदाऽलम् ॥ 23 ॥
न यत्र धर्माचरणं न जानं
व्रतं न योगो न च विष्णुचर्चा ।
न पितृगोविप्रवरामरार्चा
स्वल्पायुषस्तत्र जना भवन्ति ॥ 24 ॥
अथ मन्त्रम्
क्लीं श्रीं क्लीं श्रीं नमो भगवते जनार्दनाय सकल दुरितानि नाशय नाशय ।
क्ष्रौं आरोग्यं कुरु कुरु । ह्रीं दीर्घमायुर्देहि देहि स्वाहा ॥
फलश्रुतिः
अस्य धारणतो जापादल्पमृत्युः प्रशाम्यति ।
गर्भरक्षाकरं स्त्रीणां बालानां जीवनं परम् ॥ 1 ॥
शतं पञ्चाशतं शक्त्याऽथवा पञ्चाधिविंशतिम् ।
पुस्तकानां द्विजेभ्यस्तु दद्याद्दीर्घायुषाप्तये ॥ 2 ॥
भूर्जपत्रे विलिख्येदं कण्ठे वा बाहुमूलके ।
सन्धारयेद्गर्भरक्षा बालरक्षा च जायते ॥ 3 ॥
सर्वे रोगा विनश्यन्ति सर्वा बाधाः प्रशाम्यति ।
कुदृष्टिजं भयं नश्येत् तथा प्रेतादिजं भयम् ॥ 4 ॥
मया कथितमेतत्तेऽमृतसञ्जीवनं परम् ।
अल्पमृत्युहरं स्तोत्रं मृतवत्सत्वनाशनम् ॥ 5 ॥
इति सुदर्शनसंहितोक्तं अमृतसञ्जीवन धन्वन्तरि स्तोत्रम् ॥
athāparamahaṃ vakṣye'mṛtasañjīvanaṃ stavam |
yasyānuṣṭhānamātreṇa mṛtyurdūrātpalāyate || 1 ||
asādhyāḥ kaṣṭasādhyāśca mahārogā bhayaṅkarāḥ |
śīghraṃ naśyanti paṭhanādasyāyuśca pravardhate || 2 ||
śākinīḍākinīdoṣāḥ kudṛṣṭigrahaśatrujāḥ |
pretavetālayakṣotthā bādhā naśyanti cākhilāḥ || 3 ||
duritāni samastāni nānājanmodbhavāni ca |
saṃsargajavikārāṇi vilīyante'sya pāṭhataḥ || 4 ||
sarvopadravanāśāya sarvabādhāpraśāntaye |
āyuḥ pravṛddhaye caitat stotraṃ paramamadbhutam || 5 ||
bālagrahābhibhūtānāṃ bālānāṃ sukhadāyakam |
sarvāriṣṭaharaṃ caitadbalapuṣṭikaraṃ param || 6 ||
bālānāṃ jīvanāyaitat stotraṃ divyaṃ sudhopamam |
mṛtavatsatvaharaṇaṃ cirañjīvitvakārakam || 7 ||
mahārogābhibhūtānāṃ bhayavyākulitātmanām |
sarvādhivyādhiharaṇaṃ bhayaghnamamṛtopamam || 8 ||
alpamṛtyuścāpamṛtyuḥ pāṭhādasyaḥ praṇaśyati |
jalā'gniviṣaśastrāri na hi śṛṅgi bhayaṃ tathā || 9 ||
garbharakṣākaraṃ strīṇāṃ bālānāṃ jīvanapradam |
mahārogaharaṃ nṝṇāmalpamṛtyuharaṃ param || 10 ||
bālā vṛddhāśca taruṇā narā nāryaśca duḥkhitāḥ |
bhavanti sukhinaḥ pāṭhādasya loke cirāyuṣaḥ || 11 ||
asmātparataraṃ nāsti jīvanopāya aihikaḥ |
tasmāt sarvaprayatnena pāṭhamasya samācaret || 12 ||
ayutāvṛttikaṃ vātha sahasrāvṛttikaṃ tathā |
tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā paṭhedetacca bhaktitaḥ || 13 ||
kalaśe viṣṇumārādhya dīpaṃ prajvālya yatnataḥ |
sāyaṃ prātaśca vidhivat stotrametat paṭhet sudhīḥ || 14 ||
sarpiṣā haviṣā vā'pi saṃyāvenātha bhaktitaḥ |
daśāṃśamānato homaṃ kuryāt sarvārthasiddhaye || 15 ||
atha stotram
namo namo viśvavibhāvanāya
namo namo lokasukhapradāya |
namo namo viśvasṛjeśvarāya
namo namo muktivarapradāya || 1 ||
namo namaste'khilalokapāya
namo namaste'khilakāmadāya |
namo namaste'khilakāraṇāya
namo namaste'khilarakṣakāya || 2 ||
namo namaste sakalārtihartre
namo namaste virujaḥ prakartre |
namo namaste'khilaviśvadhartre
namo namaste'khilalokabhartre || 3 ||
sṛṣṭaṃ deva carācaraṃ jagadidaṃ brahmasvarūpeṇa te
sarvaṃ tatparipālyate jagadidaṃ viṣṇusvarūpeṇa te |
viśvaṃ saṃhritaye tadeva nikhilaṃ rudrasvarūpeṇa te
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 4 ||
yo dhanvantarisañjñayā nigaditaḥ kṣīrābdhito niḥsṛto
hastābhyāṃ janajīvanāya kalaśaṃ pīyūṣapūrṇaṃ dadhat |
āyurvedamarīracajjanarujāṃ nāśāya sa tvaṃ mudā
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 5 ||
strīrūpaṃ varabhūṣaṇāmbaradharaṃ trailokyasammohanaṃ
kṛtvā pāyayati sma yaḥ suragaṇān pīyūṣamatyuttamam |
cakre daityagaṇān sudhāvirahitān sammohya sa tvaṃ mudā
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 6 ||
cākṣuṣodadhisamplāva bhūvedapa jhaṣākṛte |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 7 ||
pṛṣṭhamandaranirghūrṇanidrākṣa kamaṭhākṛte |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 8 ||
yāñcācchalabalitrāsamuktanirjara vāmana |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 9 ||
dharoddhāra hiraṇyākṣaghāta kroḍākṛte prabho |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 10 ||
bhaktatrāsavināśāttacaṇḍatva nṛhare vibho |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 11 ||
kṣatriyāraṇyasañchedakuṭhārakararaiṇuka |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 12 ||
rakṣorājapratāpābdhiśoṣaṇāśuga rāghava |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 13 ||
bhūbhārāsurasandohakālāgne rukmiṇīpate |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 14 ||
vedamārgaratānarhavibhrāntyai buddharūpadhṛk |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 15 ||
kalivarṇāśramāspaṣṭadharmardhyai kalkirūpabhāk |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 16 ||
asādhyāḥ kaṣṭasādhyā ye mahārogā bhayaṅkarāḥ |
chindhi tānāśu cakreṇa ciraṃ jīvaya jīvaya || 17 ||
alpamṛtyuṃ cāpamṛtyuṃ mahotpātānupadravān |
bhindhi bhindhi gadāghātaiściraṃ jīvaya jīvaya || 18 ||
ahaṃ na jāne kimapi tvadanyat
samāśraye nātha padāmbujaṃ te |
kuruṣva tadyanmanasīpsitaṃ te
sukarmaṇā kena samakṣamīyām || 19 ||
tvameva tāto jananī tvameva
tvameva nāthaśca tvameva bandhuḥ |
vidyādhanāgārakulaṃ tvameva
tvameva sarvaṃ mama devadeva || 20 ||
na me'parādhaṃ pravilokaya prabho-
-'parādhasindhośca dayānidhistvam |
tātena duṣṭo'pi sutaḥ surakṣate
dayālutā te'vatu sarvadā'smān || 21 ||
ahaha vismara nātha na māṃ sadā
karuṇayā nijayā paripūritaḥ |
bhuvi bhavān yadi me na hi rakṣakaḥ
kathamaho mama jīvanamatra vai || 22 ||
daha daha kṛpayā tvaṃ vyādhijālaṃ viśālaṃ
hara hara karavālaṃ cālpamṛtyoḥ karālam |
nijajanaparipālaṃ tvāṃ bhaje bhāvayālaṃ
kuru kuru bahukālaṃ jīvitaṃ me sadā'lam || 23 ||
na yatra dharmācaraṇaṃ na jānaṃ
vrataṃ na yogo na ca viṣṇucarcā |
na pitṛgovipravarāmarārcā
svalpāyuṣastatra janā bhavanti || 24 ||
atha mantram
klīṃ śrīṃ klīṃ śrīṃ namo bhagavate janārdanāya sakala duritāni nāśaya nāśaya |
kṣrauṃ ārogyaṃ kuru kuru | hrīṃ dīrghamāyurdehi dehi svāhā ||
phalaśrutiḥ
asya dhāraṇato jāpādalpamṛtyuḥ praśāmyati |
garbharakṣākaraṃ strīṇāṃ bālānāṃ jīvanaṃ param || 1 ||
śataṃ pañcāśataṃ śaktyā'thavā pañcādhiviṃśatim |
pustakānāṃ dvijebhyastu dadyāddīrghāyuṣāptaye || 2 ||
bhūrjapatre vilikhyedaṃ kaṇṭhe vā bāhumūlake |
sandhārayedgarbharakṣā bālarakṣā ca jāyate || 3 ||
sarve rogā vinaśyanti sarvā bādhāḥ praśāmyati |
kudṛṣṭijaṃ bhayaṃ naśyet tathā pretādijaṃ bhayam || 4 ||
mayā kathitametatte'mṛtasañjīvanaṃ param |
alpamṛtyuharaṃ stotraṃ mṛtavatsatvanāśanam || 5 ||
iti sudarśanasaṃhitoktaṃ amṛtasañjīvana dhanvantari stotram ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.