অথাপরমহং বক্ষ্যেঽমৃতসঞ্জীবনং স্তবম্ ।
যস্যানুষ্ঠানমাত্রেণ মৃত্যুর্দূরাত্পলাযতে ॥ 1 ॥
অসাধ্যাঃ কষ্টসাধ্যাশ্চ মহারোগা ভযঙ্করাঃ ।
শীঘ্রং নশ্যন্তি পঠনাদস্যাযুশ্চ প্রবর্ধতে ॥ 2 ॥
শাকিনীডাকিনীদোষাঃ কুদৃষ্টিগ্রহশত্রুজাঃ ।
প্রেতবেতালযক্ষোত্থা বাধা নশ্যন্তি চাখিলাঃ ॥ 3 ॥
দুরিতানি সমস্তানি নানাজন্মোদ্ভবানি চ ।
সংসর্গজবিকারাণি বিলীযন্তেঽস্য পাঠতঃ ॥ 4 ॥
সর্বোপদ্রবনাশায সর্ববাধাপ্রশান্তযে ।
আযুঃ প্রবৃদ্ধযে চৈতত্ স্তোত্রং পরমমদ্ভুতম্ ॥ 5 ॥
বালগ্রহাভিভূতানাং বালানাং সুখদাযকম্ ।
সর্বারিষ্টহরং চৈতদ্বলপুষ্টিকরং পরম্ ॥ 6 ॥
বালানাং জীবনাযৈতত্ স্তোত্রং দিব্যং সুধোপমম্ ।
মৃতবত্সত্বহরণং চিরঞ্জীবিত্বকারকম্ ॥ 7 ॥
মহারোগাভিভূতানাং ভযব্যাকুলিতাত্মনাম্ ।
সর্বাধিব্যাধিহরণং ভযঘ্নমমৃতোপমম্ ॥ 8 ॥
অল্পমৃত্যুশ্চাপমৃত্যুঃ পাঠাদস্যঃ প্রণশ্যতি ।
জলাঽগ্নিবিষশস্ত্রারি ন হি শৃঙ্গি ভযং তথা ॥ 9 ॥
গর্ভরক্ষাকরং স্ত্রীণাং বালানাং জীবনপ্রদম্ ।
মহারোগহরং নৄণামল্পমৃত্যুহরং পরম্ ॥ 10 ॥
বালা বৃদ্ধাশ্চ তরুণা নরা নার্যশ্চ দুঃখিতাঃ ।
ভবন্তি সুখিনঃ পাঠাদস্য লোকে চিরাযুষঃ ॥ 11 ॥
অস্মাত্পরতরং নাস্তি জীবনোপায ঐহিকঃ ।
তস্মাত্ সর্বপ্রযত্নেন পাঠমস্য সমাচরেত্ ॥ 12 ॥
অযুতাবৃত্তিকং বাথ সহস্রাবৃত্তিকং তথা ।
তদর্ধং বা তদর্ধং বা পঠেদেতচ্চ ভক্তিতঃ ॥ 13 ॥
কলশে বিষ্ণুমারাধ্য দীপং প্রজ্বাল্য যত্নতঃ ।
সাযং প্রাতশ্চ বিধিবত্ স্তোত্রমেতত্ পঠেত্ সুধীঃ ॥ 14 ॥
সর্পিষা হবিষা বাঽপি সংযাবেনাথ ভক্তিতঃ ।
দশাংশমানতো হোমং কুর্যাত্ সর্বার্থসিদ্ধযে ॥ 15 ॥
অথ স্তোত্রম্
নমো নমো বিশ্ববিভাবনায
নমো নমো লোকসুখপ্রদায ।
নমো নমো বিশ্বসৃজেশ্বরায
নমো নমো মুক্তিবরপ্রদায ॥ 1 ॥
নমো নমস্তেঽখিললোকপায
নমো নমস্তেঽখিলকামদায ।
নমো নমস্তেঽখিলকারণায
নমো নমস্তেঽখিলরক্ষকায ॥ 2 ॥
নমো নমস্তে সকলার্তিহর্ত্রে
নমো নমস্তে বিরুজঃ প্রকর্ত্রে ।
নমো নমস্তেঽখিলবিশ্বধর্ত্রে
নমো নমস্তেঽখিললোকভর্ত্রে ॥ 3 ॥
সৃষ্টং দেব চরাচরং জগদিদং ব্রহ্মস্বরূপেণ তে
সর্বং তত্পরিপাল্যতে জগদিদং বিষ্ণুস্বরূপেণ তে ।
বিশ্বং সংহ্রিতযে তদেব নিখিলং রুদ্রস্বরূপেণ তে
সংসিচ্যামৃতশীকরৈর্হর মহারিষ্টং চিরং জীবয ॥ 4 ॥
যো ধন্বন্তরিসঞ্জ্ঞযা নিগদিতঃ ক্ষীরাব্ধিতো নিঃসৃতো
হস্তাভ্যাং জনজীবনায কলশং পীযূষপূর্ণং দধত্ ।
আযুর্বেদমরীরচজ্জনরুজাং নাশায স ত্বং মুদা
সংসিচ্যামৃতশীকরৈর্হর মহারিষ্টং চিরং জীবয ॥ 5 ॥
স্ত্রীরূপং বরভূষণাম্বরধরং ত্রৈলোক্যসম্মোহনং
কৃত্বা পাযযতি স্ম যঃ সুরগণান্ পীযূষমত্যুত্তমম্ ।
চক্রে দৈত্যগণান্ সুধাবিরহিতান্ সম্মোহ্য স ত্বং মুদা
সংসিচ্যামৃতশীকরৈর্হর মহারিষ্টং চিরং জীবয ॥ 6 ॥
চাক্ষুষোদধিসম্প্লাব ভূবেদপ ঝষাকৃতে ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 7 ॥
পৃষ্ঠমন্দরনির্ঘূর্ণনিদ্রাক্ষ কমঠাকৃতে ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 8 ॥
যাঞ্চাচ্ছলবলিত্রাসমুক্তনির্জর বামন ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 9 ॥
ধরোদ্ধার হিরণ্যাক্ষঘাত ক্রোডাকৃতে প্রভো ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 10 ॥
ভক্তত্রাসবিনাশাত্তচণ্ডত্ব নৃহরে বিভো ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 11 ॥
ক্ষত্রিযারণ্যসঞ্ছেদকুঠারকররৈণুক ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 12 ॥
রক্ষোরাজপ্রতাপাব্ধিশোষণাশুগ রাঘব ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 13 ॥
ভূভারাসুরসন্দোহকালাগ্নে রুক্মিণীপতে ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 14 ॥
বেদমার্গরতানর্হবিভ্রান্ত্যৈ বুদ্ধরূপধৃক্ ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 15 ॥
কলিবর্ণাশ্রমাস্পষ্টধর্মর্ধ্যৈ কল্কিরূপভাক্ ।
সিঞ্চ সিঞ্চামৃতকণৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 16 ॥
অসাধ্যাঃ কষ্টসাধ্যা যে মহারোগা ভযঙ্করাঃ ।
ছিন্ধি তানাশু চক্রেণ চিরং জীবয জীবয ॥ 17 ॥
অল্পমৃত্যুং চাপমৃত্যুং মহোত্পাতানুপদ্রবান্ ।
ভিন্ধি ভিন্ধি গদাঘাতৈশ্চিরং জীবয জীবয ॥ 18 ॥
অহং ন জানে কিমপি ত্বদন্যত্
সমাশ্রযে নাথ পদাম্বুজং তে ।
কুরুষ্ব তদ্যন্মনসীপ্সিতং তে
সুকর্মণা কেন সমক্ষমীযাম্ ॥ 19 ॥
ত্বমেব তাতো জননী ত্বমেব
ত্বমেব নাথশ্চ ত্বমেব বন্ধুঃ ।
বিদ্যাধনাগারকুলং ত্বমেব
ত্বমেব সর্বং মম দেবদেব ॥ 20 ॥
ন মেঽপরাধং প্রবিলোকয প্রভো-
-ঽপরাধসিন্ধোশ্চ দযানিধিস্ত্বম্ ।
তাতেন দুষ্টোঽপি সুতঃ সুরক্ষতে
দযালুতা তেঽবতু সর্বদাঽস্মান্ ॥ 21 ॥
অহহ বিস্মর নাথ ন মাং সদা
করুণযা নিজযা পরিপূরিতঃ ।
ভুবি ভবান্ যদি মে ন হি রক্ষকঃ
কথমহো মম জীবনমত্র বৈ ॥ 22 ॥
দহ দহ কৃপযা ত্বং ব্যাধিজালং বিশালং
হর হর করবালং চাল্পমৃত্যোঃ করালম্ ।
নিজজনপরিপালং ত্বাং ভজে ভাবযালং
কুরু কুরু বহুকালং জীবিতং মে সদাঽলম্ ॥ 23 ॥
ন যত্র ধর্মাচরণং ন জানং
ব্রতং ন যোগো ন চ বিষ্ণুচর্চা ।
ন পিতৃগোবিপ্রবরামরার্চা
স্বল্পাযুষস্তত্র জনা ভবন্তি ॥ 24 ॥
অথ মন্ত্রম্
ক্লীং শ্রীং ক্লীং শ্রীং নমো ভগবতে জনার্দনায সকল দুরিতানি নাশয নাশয ।
ক্ষ্রৌং আরোগ্যং কুরু কুরু । হ্রীং দীর্ঘমাযুর্দেহি দেহি স্বাহা ॥
ফলশ্রুতিঃ
অস্য ধারণতো জাপাদল্পমৃত্যুঃ প্রশাম্যতি ।
গর্ভরক্ষাকরং স্ত্রীণাং বালানাং জীবনং পরম্ ॥ 1 ॥
শতং পঞ্চাশতং শক্ত্যাঽথবা পঞ্চাধিবিংশতিম্ ।
পুস্তকানাং দ্বিজেভ্যস্তু দদ্যাদ্দীর্ঘাযুষাপ্তযে ॥ 2 ॥
ভূর্জপত্রে বিলিখ্যেদং কণ্ঠে বা বাহুমূলকে ।
সন্ধারযেদ্গর্ভরক্ষা বালরক্ষা চ জাযতে ॥ 3 ॥
সর্বে রোগা বিনশ্যন্তি সর্বা বাধাঃ প্রশাম্যতি ।
কুদৃষ্টিজং ভযং নশ্যেত্ তথা প্রেতাদিজং ভযম্ ॥ 4 ॥
মযা কথিতমেতত্তেঽমৃতসঞ্জীবনং পরম্ ।
অল্পমৃত্যুহরং স্তোত্রং মৃতবত্সত্বনাশনম্ ॥ 5 ॥
ইতি সুদর্শনসংহিতোক্তং অমৃতসঞ্জীবন ধন্বন্তরি স্তোত্রম্ ॥
Roman (IAST) Transliteration
athāparamahaṃ vakṣye'mṛtasañjīvanaṃ stavam |
yasyānuṣṭhānamātreṇa mṛtyurdūrātpalāyate || 1 ||
asādhyāḥ kaṣṭasādhyāśca mahārogā bhayaṅkarāḥ |
śīghraṃ naśyanti paṭhanādasyāyuśca pravardhate || 2 ||
śākinīḍākinīdoṣāḥ kudṛṣṭigrahaśatrujāḥ |
pretavetālayakṣotthā bādhā naśyanti cākhilāḥ || 3 ||
duritāni samastāni nānājanmodbhavāni ca |
saṃsargajavikārāṇi vilīyante'sya pāṭhataḥ || 4 ||
sarvopadravanāśāya sarvabādhāpraśāntaye |
āyuḥ pravṛddhaye caitat stotraṃ paramamadbhutam || 5 ||
bālagrahābhibhūtānāṃ bālānāṃ sukhadāyakam |
sarvāriṣṭaharaṃ caitadbalapuṣṭikaraṃ param || 6 ||
bālānāṃ jīvanāyaitat stotraṃ divyaṃ sudhopamam |
mṛtavatsatvaharaṇaṃ cirañjīvitvakārakam || 7 ||
mahārogābhibhūtānāṃ bhayavyākulitātmanām |
sarvādhivyādhiharaṇaṃ bhayaghnamamṛtopamam || 8 ||
alpamṛtyuścāpamṛtyuḥ pāṭhādasyaḥ praṇaśyati |
jalā'gniviṣaśastrāri na hi śṛṅgi bhayaṃ tathā || 9 ||
garbharakṣākaraṃ strīṇāṃ bālānāṃ jīvanapradam |
mahārogaharaṃ nṝṇāmalpamṛtyuharaṃ param || 10 ||
bālā vṛddhāśca taruṇā narā nāryaśca duḥkhitāḥ |
bhavanti sukhinaḥ pāṭhādasya loke cirāyuṣaḥ || 11 ||
asmātparataraṃ nāsti jīvanopāya aihikaḥ |
tasmāt sarvaprayatnena pāṭhamasya samācaret || 12 ||
ayutāvṛttikaṃ vātha sahasrāvṛttikaṃ tathā |
tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā paṭhedetacca bhaktitaḥ || 13 ||
kalaśe viṣṇumārādhya dīpaṃ prajvālya yatnataḥ |
sāyaṃ prātaśca vidhivat stotrametat paṭhet sudhīḥ || 14 ||
sarpiṣā haviṣā vā'pi saṃyāvenātha bhaktitaḥ |
daśāṃśamānato homaṃ kuryāt sarvārthasiddhaye || 15 ||
atha stotram
namo namo viśvavibhāvanāya
namo namo lokasukhapradāya |
namo namo viśvasṛjeśvarāya
namo namo muktivarapradāya || 1 ||
namo namaste'khilalokapāya
namo namaste'khilakāmadāya |
namo namaste'khilakāraṇāya
namo namaste'khilarakṣakāya || 2 ||
namo namaste sakalārtihartre
namo namaste virujaḥ prakartre |
namo namaste'khilaviśvadhartre
namo namaste'khilalokabhartre || 3 ||
sṛṣṭaṃ deva carācaraṃ jagadidaṃ brahmasvarūpeṇa te
sarvaṃ tatparipālyate jagadidaṃ viṣṇusvarūpeṇa te |
viśvaṃ saṃhritaye tadeva nikhilaṃ rudrasvarūpeṇa te
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 4 ||
yo dhanvantarisañjñayā nigaditaḥ kṣīrābdhito niḥsṛto
hastābhyāṃ janajīvanāya kalaśaṃ pīyūṣapūrṇaṃ dadhat |
āyurvedamarīracajjanarujāṃ nāśāya sa tvaṃ mudā
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 5 ||
strīrūpaṃ varabhūṣaṇāmbaradharaṃ trailokyasammohanaṃ
kṛtvā pāyayati sma yaḥ suragaṇān pīyūṣamatyuttamam |
cakre daityagaṇān sudhāvirahitān sammohya sa tvaṃ mudā
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 6 ||
cākṣuṣodadhisamplāva bhūvedapa jhaṣākṛte |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 7 ||
pṛṣṭhamandaranirghūrṇanidrākṣa kamaṭhākṛte |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 8 ||
yāñcācchalabalitrāsamuktanirjara vāmana |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 9 ||
dharoddhāra hiraṇyākṣaghāta kroḍākṛte prabho |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 10 ||
bhaktatrāsavināśāttacaṇḍatva nṛhare vibho |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 11 ||
kṣatriyāraṇyasañchedakuṭhārakararaiṇuka |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 12 ||
rakṣorājapratāpābdhiśoṣaṇāśuga rāghava |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 13 ||
bhūbhārāsurasandohakālāgne rukmiṇīpate |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 14 ||
vedamārgaratānarhavibhrāntyai buddharūpadhṛk |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 15 ||
kalivarṇāśramāspaṣṭadharmardhyai kalkirūpabhāk |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 16 ||
asādhyāḥ kaṣṭasādhyā ye mahārogā bhayaṅkarāḥ |
chindhi tānāśu cakreṇa ciraṃ jīvaya jīvaya || 17 ||
alpamṛtyuṃ cāpamṛtyuṃ mahotpātānupadravān |
bhindhi bhindhi gadāghātaiściraṃ jīvaya jīvaya || 18 ||
ahaṃ na jāne kimapi tvadanyat
samāśraye nātha padāmbujaṃ te |
kuruṣva tadyanmanasīpsitaṃ te
sukarmaṇā kena samakṣamīyām || 19 ||
tvameva tāto jananī tvameva
tvameva nāthaśca tvameva bandhuḥ |
vidyādhanāgārakulaṃ tvameva
tvameva sarvaṃ mama devadeva || 20 ||
na me'parādhaṃ pravilokaya prabho-
-'parādhasindhośca dayānidhistvam |
tātena duṣṭo'pi sutaḥ surakṣate
dayālutā te'vatu sarvadā'smān || 21 ||
ahaha vismara nātha na māṃ sadā
karuṇayā nijayā paripūritaḥ |
bhuvi bhavān yadi me na hi rakṣakaḥ
kathamaho mama jīvanamatra vai || 22 ||
daha daha kṛpayā tvaṃ vyādhijālaṃ viśālaṃ
hara hara karavālaṃ cālpamṛtyoḥ karālam |
nijajanaparipālaṃ tvāṃ bhaje bhāvayālaṃ
kuru kuru bahukālaṃ jīvitaṃ me sadā'lam || 23 ||
na yatra dharmācaraṇaṃ na jānaṃ
vrataṃ na yogo na ca viṣṇucarcā |
na pitṛgovipravarāmarārcā
svalpāyuṣastatra janā bhavanti || 24 ||
atha mantram
klīṃ śrīṃ klīṃ śrīṃ namo bhagavate janārdanāya sakala duritāni nāśaya nāśaya |
kṣrauṃ ārogyaṃ kuru kuru | hrīṃ dīrghamāyurdehi dehi svāhā ||
phalaśrutiḥ
asya dhāraṇato jāpādalpamṛtyuḥ praśāmyati |
garbharakṣākaraṃ strīṇāṃ bālānāṃ jīvanaṃ param || 1 ||
śataṃ pañcāśataṃ śaktyā'thavā pañcādhiviṃśatim |
pustakānāṃ dvijebhyastu dadyāddīrghāyuṣāptaye || 2 ||
bhūrjapatre vilikhyedaṃ kaṇṭhe vā bāhumūlake |
sandhārayedgarbharakṣā bālarakṣā ca jāyate || 3 ||
sarve rogā vinaśyanti sarvā bādhāḥ praśāmyati |
kudṛṣṭijaṃ bhayaṃ naśyet tathā pretādijaṃ bhayam || 4 ||
mayā kathitametatte'mṛtasañjīvanaṃ param |
alpamṛtyuharaṃ stotraṃ mṛtavatsatvanāśanam || 5 ||
iti sudarśanasaṃhitoktaṃ amṛtasañjīvana dhanvantari stotram ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अथापरमहं वक्ष्येऽमृतसञ्जीवनं स्तवम् ।
यस्यानुष्ठानमात्रेण मृत्युर्दूरात्पलायते ॥ 1 ॥
असाध्याः कष्टसाध्याश्च महारोगा भयङ्कराः ।
शीघ्रं नश्यन्ति पठनादस्यायुश्च प्रवर्धते ॥ 2 ॥
शाकिनीडाकिनीदोषाः कुदृष्टिग्रहशत्रुजाः ।
प्रेतवेतालयक्षोत्था बाधा नश्यन्ति चाखिलाः ॥ 3 ॥
दुरितानि समस्तानि नानाजन्मोद्भवानि च ।
संसर्गजविकाराणि विलीयन्तेऽस्य पाठतः ॥ 4 ॥
सर्वोपद्रवनाशाय सर्वबाधाप्रशान्तये ।
आयुः प्रवृद्धये चैतत् स्तोत्रं परममद्भुतम् ॥ 5 ॥
बालग्रहाभिभूतानां बालानां सुखदायकम् ।
सर्वारिष्टहरं चैतद्बलपुष्टिकरं परम् ॥ 6 ॥
बालानां जीवनायैतत् स्तोत्रं दिव्यं सुधोपमम् ।
मृतवत्सत्वहरणं चिरञ्जीवित्वकारकम् ॥ 7 ॥
महारोगाभिभूतानां भयव्याकुलितात्मनाम् ।
सर्वाधिव्याधिहरणं भयघ्नममृतोपमम् ॥ 8 ॥
अल्पमृत्युश्चापमृत्युः पाठादस्यः प्रणश्यति ।
जलाऽग्निविषशस्त्रारि न हि शृङ्गि भयं तथा ॥ 9 ॥
गर्भरक्षाकरं स्त्रीणां बालानां जीवनप्रदम् ।
महारोगहरं नॄणामल्पमृत्युहरं परम् ॥ 10 ॥
बाला वृद्धाश्च तरुणा नरा नार्यश्च दुःखिताः ।
भवन्ति सुखिनः पाठादस्य लोके चिरायुषः ॥ 11 ॥
अस्मात्परतरं नास्ति जीवनोपाय ऐहिकः ।
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन पाठमस्य समाचरेत् ॥ 12 ॥
अयुतावृत्तिकं वाथ सहस्रावृत्तिकं तथा ।
तदर्धं वा तदर्धं वा पठेदेतच्च भक्तितः ॥ 13 ॥
कलशे विष्णुमाराध्य दीपं प्रज्वाल्य यत्नतः ।
सायं प्रातश्च विधिवत् स्तोत्रमेतत् पठेत् सुधीः ॥ 14 ॥
सर्पिषा हविषा वाऽपि संयावेनाथ भक्तितः ।
दशांशमानतो होमं कुर्यात् सर्वार्थसिद्धये ॥ 15 ॥
अथ स्तोत्रम्
नमो नमो विश्वविभावनाय
नमो नमो लोकसुखप्रदाय ।
नमो नमो विश्वसृजेश्वराय
नमो नमो मुक्तिवरप्रदाय ॥ 1 ॥
नमो नमस्तेऽखिललोकपाय
नमो नमस्तेऽखिलकामदाय ।
नमो नमस्तेऽखिलकारणाय
नमो नमस्तेऽखिलरक्षकाय ॥ 2 ॥
नमो नमस्ते सकलार्तिहर्त्रे
नमो नमस्ते विरुजः प्रकर्त्रे ।
नमो नमस्तेऽखिलविश्वधर्त्रे
नमो नमस्तेऽखिललोकभर्त्रे ॥ 3 ॥
सृष्टं देव चराचरं जगदिदं ब्रह्मस्वरूपेण ते
सर्वं तत्परिपाल्यते जगदिदं विष्णुस्वरूपेण ते ।
विश्वं संह्रितये तदेव निखिलं रुद्रस्वरूपेण ते
संसिच्यामृतशीकरैर्हर महारिष्टं चिरं जीवय ॥ 4 ॥
यो धन्वन्तरिसञ्ज्ञया निगदितः क्षीराब्धितो निःसृतो
हस्ताभ्यां जनजीवनाय कलशं पीयूषपूर्णं दधत् ।
आयुर्वेदमरीरचज्जनरुजां नाशाय स त्वं मुदा
संसिच्यामृतशीकरैर्हर महारिष्टं चिरं जीवय ॥ 5 ॥
स्त्रीरूपं वरभूषणाम्बरधरं त्रैलोक्यसम्मोहनं
कृत्वा पाययति स्म यः सुरगणान् पीयूषमत्युत्तमम् ।
चक्रे दैत्यगणान् सुधाविरहितान् सम्मोह्य स त्वं मुदा
संसिच्यामृतशीकरैर्हर महारिष्टं चिरं जीवय ॥ 6 ॥
चाक्षुषोदधिसम्प्लाव भूवेदप झषाकृते ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 7 ॥
पृष्ठमन्दरनिर्घूर्णनिद्राक्ष कमठाकृते ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 8 ॥
याञ्चाच्छलबलित्रासमुक्तनिर्जर वामन ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 9 ॥
धरोद्धार हिरण्याक्षघात क्रोडाकृते प्रभो ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 10 ॥
भक्तत्रासविनाशात्तचण्डत्व नृहरे विभो ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 11 ॥
क्षत्रियारण्यसञ्छेदकुठारकररैणुक ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 12 ॥
रक्षोराजप्रतापाब्धिशोषणाशुग राघव ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 13 ॥
भूभारासुरसन्दोहकालाग्ने रुक्मिणीपते ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 14 ॥
वेदमार्गरतानर्हविभ्रान्त्यै बुद्धरूपधृक् ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 15 ॥
कलिवर्णाश्रमास्पष्टधर्मर्ध्यै कल्किरूपभाक् ।
सिञ्च सिञ्चामृतकणैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 16 ॥
असाध्याः कष्टसाध्या ये महारोगा भयङ्कराः ।
छिन्धि तानाशु चक्रेण चिरं जीवय जीवय ॥ 17 ॥
अल्पमृत्युं चापमृत्युं महोत्पातानुपद्रवान् ।
भिन्धि भिन्धि गदाघातैश्चिरं जीवय जीवय ॥ 18 ॥
अहं न जाने किमपि त्वदन्यत्
समाश्रये नाथ पदाम्बुजं ते ।
कुरुष्व तद्यन्मनसीप्सितं ते
सुकर्मणा केन समक्षमीयाम् ॥ 19 ॥
त्वमेव तातो जननी त्वमेव
त्वमेव नाथश्च त्वमेव बन्धुः ।
विद्याधनागारकुलं त्वमेव
त्वमेव सर्वं मम देवदेव ॥ 20 ॥
न मेऽपराधं प्रविलोकय प्रभो-
-ऽपराधसिन्धोश्च दयानिधिस्त्वम् ।
तातेन दुष्टोऽपि सुतः सुरक्षते
दयालुता तेऽवतु सर्वदाऽस्मान् ॥ 21 ॥
अहह विस्मर नाथ न मां सदा
करुणया निजया परिपूरितः ।
भुवि भवान् यदि मे न हि रक्षकः
कथमहो मम जीवनमत्र वै ॥ 22 ॥
दह दह कृपया त्वं व्याधिजालं विशालं
हर हर करवालं चाल्पमृत्योः करालम् ।
निजजनपरिपालं त्वां भजे भावयालं
कुरु कुरु बहुकालं जीवितं मे सदाऽलम् ॥ 23 ॥
न यत्र धर्माचरणं न जानं
व्रतं न योगो न च विष्णुचर्चा ।
न पितृगोविप्रवरामरार्चा
स्वल्पायुषस्तत्र जना भवन्ति ॥ 24 ॥
अथ मन्त्रम्
क्लीं श्रीं क्लीं श्रीं नमो भगवते जनार्दनाय सकल दुरितानि नाशय नाशय ।
क्ष्रौं आरोग्यं कुरु कुरु । ह्रीं दीर्घमायुर्देहि देहि स्वाहा ॥
फलश्रुतिः
अस्य धारणतो जापादल्पमृत्युः प्रशाम्यति ।
गर्भरक्षाकरं स्त्रीणां बालानां जीवनं परम् ॥ 1 ॥
शतं पञ्चाशतं शक्त्याऽथवा पञ्चाधिविंशतिम् ।
पुस्तकानां द्विजेभ्यस्तु दद्याद्दीर्घायुषाप्तये ॥ 2 ॥
भूर्जपत्रे विलिख्येदं कण्ठे वा बाहुमूलके ।
सन्धारयेद्गर्भरक्षा बालरक्षा च जायते ॥ 3 ॥
सर्वे रोगा विनश्यन्ति सर्वा बाधाः प्रशाम्यति ।
कुदृष्टिजं भयं नश्येत् तथा प्रेतादिजं भयम् ॥ 4 ॥
मया कथितमेतत्तेऽमृतसञ्जीवनं परम् ।
अल्पमृत्युहरं स्तोत्रं मृतवत्सत्वनाशनम् ॥ 5 ॥
इति सुदर्शनसंहितोक्तं अमृतसञ्जीवन धन्वन्तरि स्तोत्रम् ॥
athāparamahaṃ vakṣye'mṛtasañjīvanaṃ stavam |
yasyānuṣṭhānamātreṇa mṛtyurdūrātpalāyate || 1 ||
asādhyāḥ kaṣṭasādhyāśca mahārogā bhayaṅkarāḥ |
śīghraṃ naśyanti paṭhanādasyāyuśca pravardhate || 2 ||
śākinīḍākinīdoṣāḥ kudṛṣṭigrahaśatrujāḥ |
pretavetālayakṣotthā bādhā naśyanti cākhilāḥ || 3 ||
duritāni samastāni nānājanmodbhavāni ca |
saṃsargajavikārāṇi vilīyante'sya pāṭhataḥ || 4 ||
sarvopadravanāśāya sarvabādhāpraśāntaye |
āyuḥ pravṛddhaye caitat stotraṃ paramamadbhutam || 5 ||
bālagrahābhibhūtānāṃ bālānāṃ sukhadāyakam |
sarvāriṣṭaharaṃ caitadbalapuṣṭikaraṃ param || 6 ||
bālānāṃ jīvanāyaitat stotraṃ divyaṃ sudhopamam |
mṛtavatsatvaharaṇaṃ cirañjīvitvakārakam || 7 ||
mahārogābhibhūtānāṃ bhayavyākulitātmanām |
sarvādhivyādhiharaṇaṃ bhayaghnamamṛtopamam || 8 ||
alpamṛtyuścāpamṛtyuḥ pāṭhādasyaḥ praṇaśyati |
jalā'gniviṣaśastrāri na hi śṛṅgi bhayaṃ tathā || 9 ||
garbharakṣākaraṃ strīṇāṃ bālānāṃ jīvanapradam |
mahārogaharaṃ nṝṇāmalpamṛtyuharaṃ param || 10 ||
bālā vṛddhāśca taruṇā narā nāryaśca duḥkhitāḥ |
bhavanti sukhinaḥ pāṭhādasya loke cirāyuṣaḥ || 11 ||
asmātparataraṃ nāsti jīvanopāya aihikaḥ |
tasmāt sarvaprayatnena pāṭhamasya samācaret || 12 ||
ayutāvṛttikaṃ vātha sahasrāvṛttikaṃ tathā |
tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā paṭhedetacca bhaktitaḥ || 13 ||
kalaśe viṣṇumārādhya dīpaṃ prajvālya yatnataḥ |
sāyaṃ prātaśca vidhivat stotrametat paṭhet sudhīḥ || 14 ||
sarpiṣā haviṣā vā'pi saṃyāvenātha bhaktitaḥ |
daśāṃśamānato homaṃ kuryāt sarvārthasiddhaye || 15 ||
atha stotram
namo namo viśvavibhāvanāya
namo namo lokasukhapradāya |
namo namo viśvasṛjeśvarāya
namo namo muktivarapradāya || 1 ||
namo namaste'khilalokapāya
namo namaste'khilakāmadāya |
namo namaste'khilakāraṇāya
namo namaste'khilarakṣakāya || 2 ||
namo namaste sakalārtihartre
namo namaste virujaḥ prakartre |
namo namaste'khilaviśvadhartre
namo namaste'khilalokabhartre || 3 ||
sṛṣṭaṃ deva carācaraṃ jagadidaṃ brahmasvarūpeṇa te
sarvaṃ tatparipālyate jagadidaṃ viṣṇusvarūpeṇa te |
viśvaṃ saṃhritaye tadeva nikhilaṃ rudrasvarūpeṇa te
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 4 ||
yo dhanvantarisañjñayā nigaditaḥ kṣīrābdhito niḥsṛto
hastābhyāṃ janajīvanāya kalaśaṃ pīyūṣapūrṇaṃ dadhat |
āyurvedamarīracajjanarujāṃ nāśāya sa tvaṃ mudā
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 5 ||
strīrūpaṃ varabhūṣaṇāmbaradharaṃ trailokyasammohanaṃ
kṛtvā pāyayati sma yaḥ suragaṇān pīyūṣamatyuttamam |
cakre daityagaṇān sudhāvirahitān sammohya sa tvaṃ mudā
saṃsicyāmṛtaśīkarairhara mahāriṣṭaṃ ciraṃ jīvaya || 6 ||
cākṣuṣodadhisamplāva bhūvedapa jhaṣākṛte |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 7 ||
pṛṣṭhamandaranirghūrṇanidrākṣa kamaṭhākṛte |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 8 ||
yāñcācchalabalitrāsamuktanirjara vāmana |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 9 ||
dharoddhāra hiraṇyākṣaghāta kroḍākṛte prabho |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 10 ||
bhaktatrāsavināśāttacaṇḍatva nṛhare vibho |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 11 ||
kṣatriyāraṇyasañchedakuṭhārakararaiṇuka |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 12 ||
rakṣorājapratāpābdhiśoṣaṇāśuga rāghava |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 13 ||
bhūbhārāsurasandohakālāgne rukmiṇīpate |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 14 ||
vedamārgaratānarhavibhrāntyai buddharūpadhṛk |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 15 ||
kalivarṇāśramāspaṣṭadharmardhyai kalkirūpabhāk |
siñca siñcāmṛtakaṇaiściraṃ jīvaya jīvaya || 16 ||
asādhyāḥ kaṣṭasādhyā ye mahārogā bhayaṅkarāḥ |
chindhi tānāśu cakreṇa ciraṃ jīvaya jīvaya || 17 ||
alpamṛtyuṃ cāpamṛtyuṃ mahotpātānupadravān |
bhindhi bhindhi gadāghātaiściraṃ jīvaya jīvaya || 18 ||
ahaṃ na jāne kimapi tvadanyat
samāśraye nātha padāmbujaṃ te |
kuruṣva tadyanmanasīpsitaṃ te
sukarmaṇā kena samakṣamīyām || 19 ||
tvameva tāto jananī tvameva
tvameva nāthaśca tvameva bandhuḥ |
vidyādhanāgārakulaṃ tvameva
tvameva sarvaṃ mama devadeva || 20 ||
na me'parādhaṃ pravilokaya prabho-
-'parādhasindhośca dayānidhistvam |
tātena duṣṭo'pi sutaḥ surakṣate
dayālutā te'vatu sarvadā'smān || 21 ||
ahaha vismara nātha na māṃ sadā
karuṇayā nijayā paripūritaḥ |
bhuvi bhavān yadi me na hi rakṣakaḥ
kathamaho mama jīvanamatra vai || 22 ||
daha daha kṛpayā tvaṃ vyādhijālaṃ viśālaṃ
hara hara karavālaṃ cālpamṛtyoḥ karālam |
nijajanaparipālaṃ tvāṃ bhaje bhāvayālaṃ
kuru kuru bahukālaṃ jīvitaṃ me sadā'lam || 23 ||
na yatra dharmācaraṇaṃ na jānaṃ
vrataṃ na yogo na ca viṣṇucarcā |
na pitṛgovipravarāmarārcā
svalpāyuṣastatra janā bhavanti || 24 ||
atha mantram
klīṃ śrīṃ klīṃ śrīṃ namo bhagavate janārdanāya sakala duritāni nāśaya nāśaya |
kṣrauṃ ārogyaṃ kuru kuru | hrīṃ dīrghamāyurdehi dehi svāhā ||
phalaśrutiḥ
asya dhāraṇato jāpādalpamṛtyuḥ praśāmyati |
garbharakṣākaraṃ strīṇāṃ bālānāṃ jīvanaṃ param || 1 ||
śataṃ pañcāśataṃ śaktyā'thavā pañcādhiviṃśatim |
pustakānāṃ dvijebhyastu dadyāddīrghāyuṣāptaye || 2 ||
bhūrjapatre vilikhyedaṃ kaṇṭhe vā bāhumūlake |
sandhārayedgarbharakṣā bālarakṣā ca jāyate || 3 ||
sarve rogā vinaśyanti sarvā bādhāḥ praśāmyati |
kudṛṣṭijaṃ bhayaṃ naśyet tathā pretādijaṃ bhayam || 4 ||
mayā kathitametatte'mṛtasañjīvanaṃ param |
alpamṛtyuharaṃ stotraṃ mṛtavatsatvanāśanam || 5 ||
iti sudarśanasaṃhitoktaṃ amṛtasañjīvana dhanvantari stotram ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.