Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
(কাত্যাযন সূত্রানুসারম্)
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হরিঃ ওম্ ॥
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
॥ গুরু প্রার্থন ॥
|| guru prārthana ||
ওঁ-বঁন্দে-ঽহ-ম্মঙ্গলাত্মান-ম্ভাস্বন্তংবেঁদবিগ্রহম্ ।
oṃ-va~nde-'ha-mmaṅgalātmāna-mbhāsvantaṃve~davigraham |
যাজ্ঞবল্ক্য-ম্মুনিশ্রেষ্ঠ-ঞ্জিষ্ণুং হরিহর প্রভুম্ ॥
yājñavalkya-mmuniśreṣṭha-ñjiṣṇuṃ harihara prabhum ||
জিতেন্দ্রিয-ঞ্জিতক্রোধং সদাধ্যানপরাযণম্ ।
jitendriya-ñjitakrodhaṃ sadādhyānaparāyaṇam |
আনন্দনিলযং-বঁন্দে যোগানন্দ মুনীশ্বরম্ ॥
ānandanilayaṃ-va~nde yogānanda munīśvaram ||
এব-ন্দ্বাদশ নামানি ত্রিসন্ধ্যা যঃ পঠেন্নরঃ ।
eva-ndvādaśa nāmāni trisandhyā yaḥ paṭhennaraḥ |
যোগীশ্বর প্রসাদেন বিদ্যাবা-ন্ধনবা-ন্ভবেত্ ॥
yogīśvara prasādena vidyāvā-ndhanavā-nbhavet ||
ওঁ শ্রী যাজ্ঞবল্ক্য গুরুভ্যো নমঃ ।
oṃ śrī yājñavalkya gurubhyo namaḥ |
কণ্বকাত্যাযনাদি মহর্ষিভ্যো নমঃ ॥
kaṇvakātyāyanādi maharṣibhyo namaḥ ||
গুরুর্ব্রহ্ম গুরুর্বিষ্ণুঃ গুরুর্দেবো মহেশ্বরঃ ।
gururbrahma gururviṣṇuḥ gururdevo maheśvaraḥ |
গুরুস্সাক্ষা-ত্পরব্রহ্ম তস্মৈ শ্রী গুরবে নমঃ ॥
gurussākṣā-tparabrahma tasmai śrī gurave namaḥ ||
গুরবে সর্বলোকানা-ম্ভিষজে ভবরোগিণাম্ ।
gurave sarvalokānā-mbhiṣaje bhavarogiṇām |
নিধযে সর্ববিদ্যানা-ন্দক্ষিণামূর্তযে নমঃ ॥
nidhaye sarvavidyānā-ndakṣiṇāmūrtaye namaḥ ||
————–
————–
॥ মানস স্নানম্ ॥
|| mānasa snānam ||
অপবিত্রঃ পবিত্রো বা সর্বাবস্থা-ঙ্গতো-ঽপি বা ।
apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthā-ṅgato-'pi vā |
যস্স্মরেত্পুণ্ডরীকাক্ষং স বাহ্যাভ্যন্তরশ্শুচিঃ ॥
yassmaretpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraśśuciḥ ||
পুণ্ডরীকাক্ষ পুণ্ডরীকাক্ষ পুণ্ডরীকাক্ষায নমঃ ॥
puṇḍarīkākṣa puṇḍarīkākṣa puṇḍarīkākṣāya namaḥ ||
গোবিন্দেতি সদাস্নান-ঙ্গোবিন্দেতি সদা জপঃ ।
govindeti sadāsnāna-ṅgovindeti sadā japaḥ |
গোবিন্দেতি সদা ধ্যানং সদা গোবিন্দ কীর্তনম্ ॥
govindeti sadā dhyānaṃ sadā govinda kīrtanam ||
॥ আচমনম্ ॥
|| ācamanam ||
1. ও-ঙ্কেশবায স্বাহা
1. o-ṅkeśavāya svāhā
2. ও-ন্নারাযণায স্বাহা
2. o-nnārāyaṇāya svāhā
3. ও-ম্মাধবায স্বাহা
3. o-mmādhavāya svāhā
4. ও-ঙ্গোবিন্দায নমঃ
4. o-ṅgovindāya namaḥ
5. ওঁ-বিঁষ্ণবে নমঃ
5. oṃ-vi~ṣṇave namaḥ
6. ও-ম্মধুসূদনায নমঃ
6. o-mmadhusūdanāya namaḥ
7. ও-ন্ত্রিবিক্রমায নমঃ
7. o-ntrivikramāya namaḥ
8. ওঁ-বাঁমনায নমঃ
8. oṃ-vā~manāya namaḥ
9. ওঁ শ্রীধরায নমঃ
9. oṃ śrīdharāya namaḥ
10. ওঁ হৃষীকেশায নমঃ
10. oṃ hṛṣīkeśāya namaḥ
11. ও-ম্পদ্মনাভায নমঃ
11. o-mpadmanābhāya namaḥ
12. ও-ন্দামোদরায নমঃ
12. o-ndāmodarāya namaḥ
13. ওঁ সঙ্কর্ষণায নমঃ
13. oṃ saṅkarṣaṇāya namaḥ
14. ওঁ-বাঁসুদেবায নমঃ
14. oṃ-vā~sudevāya namaḥ
15. ও-ম্প্রদ্যুম্নায নমঃ
15. o-mpradyumnāya namaḥ
16. ওঁ অনিরুদ্ধায নমঃ
16. oṃ aniruddhāya namaḥ
17. ও-ম্পুরুষোত্তমায নমঃ
17. o-mpuruṣottamāya namaḥ
18. ওঁ অথোক্ষজায নমঃ
18. oṃ athokṣajāya namaḥ
19. ও-ন্নারসিংহায নমঃ
19. o-nnārasiṃhāya namaḥ
20. ওঁ অচ্যুতায নমঃ
20. oṃ acyutāya namaḥ
21. ও-ঞ্জনার্দনায নমঃ
21. o-ñjanārdanāya namaḥ
22. ওঁ উপেন্দ্রায নমঃ
22. oṃ upendrāya namaḥ
23. ওঁ হরযে নমঃ
23. oṃ haraye namaḥ
24. ওঁ শ্রী কৃষ্ণায নমঃ
24. oṃ śrī kṛṣṇāya namaḥ
॥ ভূমি প্রার্থন ॥
|| bhūmi prārthana ||
পৃথিবীত্যস্য, মেরুপৃষ্ঠ ঋষিঃ, কূর্মো দেবতা, সুতল-ঞ্ছন্দঃ, আসনে বিনিযোগঃ ।
pṛthivītyasya, merupṛṣṭha ṛṣiḥ, kūrmo devatā, sutala-ñchandaḥ, āsane viniyogaḥ |
ও-ম্পৃথ্বী ত্বযা ধৃতা লোকা দেবি ত্বং-বিঁষ্ণুনা ধৃতা ।
o-mpṛthvī tvayā dhṛtā lokā devi tvaṃ-vi~ṣṇunā dhṛtā |
ত্ব-ঞ্চ ধারয মা-ন্দেবি পবিত্র-ঙ্কুরু চাসনম্ ।
tva-ñca dhāraya mā-ndevi pavitra-ṅkuru cāsanam |
॥ প্রাণাযামম্ ॥
|| prāṇāyāmam ||
প্রণবস্য পরব্রহ্ম ঋষিঃ, পরমাত্মা দেবতা, দৈবী গাযত্রী ছন্দঃ ।
praṇavasya parabrahma ṛṣiḥ, paramātmā devatā, daivī gāyatrī chandaḥ |
সপ্তানাং-ব্যাঁহৃতীনা-ম্প্রজাপতি ঋষিঃ, অগ্নি-বাযু-সূর্য-বৃহস্পতি-বরুণেন্দ্র-বিশ্বেদেবা দেবতাঃ, গাযত্র্যুষ্ণিক্ অনুষ্টুপ্ বৃহতী পঙ্ক্তিঃ, ত্রিষ্টুব্জগত্যশ্ছন্দাংসি ।
saptānāṃ-vyā~hṛtīnā-mprajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūrya-bṛhaspati-varuṇendra-viśvedevā devatāḥ, gāyatryuṣṇik anuṣṭup bṛhatī paṅktiḥ, triṣṭubjagatyaśchandāṃsi |
তত্সবিতুরিত্যস্য বিশ্বামিত্র ঋষিঃ, সবিতা দেবতা, গাযত্রী ছন্দঃ ।
tatsaviturityasya viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
শিরোমন্ত্রস্য প্রজাপতি ঋষিঃ, ব্রহ্ম-অগ্নি-বাযু-সূর্যা দেবতাঃ, যজুশ্ছন্দঃ ।
śiromantrasya prajāpati ṛṣiḥ, brahma-agni-vāyu-sūryā devatāḥ, yajuśchandaḥ |
প্রাণাযামে বিনিযোগঃ ।
prāṇāyāme viniyogaḥ |
ও-ম্ভূঃ । ও-ম্ভুবঃ॑ । ওগ্ং সুবঃ॑ । ও-ম্মহঃ॑ । ও-ঞ্জনঃ॑ । ও-ন্তপঃ॑ । ওগ্ং সত্যম্ ।
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-mmahaḥ̭ | o-ñjanaḥ̭ | o-ntapaḥ̭ | ogṃ satyam |
ও-ন্তত্স॑বি॒তুর্বরে॑ণ্য॒-ম্ভর্গো॑ দে॒বস্য॑ ধীমহি । ধিযো॒ যো নঃ॑ প্রচো॒দযা॑ত্ ॥
o-ntatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
ওঁ আপো॒ জ্যোতী॒ রসো॒মৃত॒-ম্ব্রহ্ম॒ ভূর্ভুব॒স্স্ব॒রোম্ ।
oṃ āpo॒ jyotī॒ raso॒mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssva॒rom |
॥ সঙ্কল্পম্ ॥
|| saṅkalpam ||
মম উপাত্ত সমস্ত দুরিতক্ষয দ্বারা শ্রীপরমেশ্বরমুদ্দিশ্য শ্রীপরমেশ্বর প্রীত্যর্থং শুভে শোভনে মুহূর্তে শ্রী মহাবিষ্ণোরাজ্ঞযা প্রবর্তমানস্য অদ্য ব্রহ্মণঃ দ্বিতীয পরার্থে শ্বেতবরাহ কল্পে বৈবস্বত মন্বন্তরে কলিযুগে প্রথমপাদে জম্বূদ্বীপে ভারতবর্ষে ভরতখণ্ডে মেরোর্দক্ষিণ দিগ্ভাগে শ্রীশৈলস্য …… প্রদেশে ……, …… নদ্যোঃ মধ্য প্রদেশে মঙ্গল গৃহে অস্মিন্ বর্তমন ব্যাবহরিক চান্দ্রমানেন স্বস্তি শ্রী …….. (1) নাম সংবঁত্সরে …… অযনে(2) …… ঋতৌ (3) …… মাসে(4) …… পক্ষে (5) …… তিথৌ (6) …… বাসরে (7) …… নক্ষত্রে (8) …… যোগে (9) …… করণ (10) এব-ঙ্গুণ বিশেষণ বিশিষ্টাযাং শুভতিথৌ শ্রীমান্ …… গোত্রঃ …… নামধেযঃ (শ্রীমতঃ …… গোত্রস্য …… নামধেযস্য মম ধর্মপত্নী সমেতস্য) শ্রী পরমেশ্বর প্রীত্যর্থ-ম্মম শ্রৌত স্মার্ত নিত্য কর্মানুষ্ঠান যোগ্যতা ফলসিদ্ধ্যর্থ-ম্প্রাতঃ/মাধ্যাহ্নিক/সাযং সন্ধ্যাং উপাসিষ্যে ॥
mama upātta samasta duritakṣaya dvārā śrīparameśvaramuddiśya śrīparameśvara prītyarthaṃ śubhe śobhane muhūrte śrī mahāviṣṇorājñayā pravartamānasya adya brahmaṇaḥ dvitīya parārthe śvetavarāha kalpe vaivasvata manvantare kaliyuge prathamapāde jambūdvīpe bhāratavarṣe bharatakhaṇḍe merordakṣiṇa digbhāge śrīśailasya …… pradeśe ……, …… nadyoḥ madhya pradeśe maṅgala gṛhe asmin vartamana vyāvaharika cāndramānena svasti śrī …….. (1) nāma saṃva~tsare …… ayane(2) …… ṛtau (3) …… māse(4) …… pakṣe (5) …… tithau (6) …… vāsare (7) …… nakṣatre (8) …… yoge (9) …… karaṇa (10) eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau śrīmān …… gotraḥ …… nāmadheyaḥ (śrīmataḥ …… gotrasya …… nāmadheyasya mama dharmapatnī sametasya) śrī parameśvara prītyartha-mmama śrauta smārta nitya karmānuṣṭhāna yogyatā phalasiddhyartha-mprātaḥ/mādhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṃ upāsiṣye ||
॥ মার্জনমু ॥
|| mārjanamu ||
গঙ্গে চ যমুনে কৃষ্ণে গোদাবরী সরস্বতী ।
gaṅge ca yamune kṛṣṇe godāvarī sarasvatī |
নর্মদে সিন্ধু কাবেরী জলে-ঽস্মিন্ সন্নিধি-ঙ্কুরু ॥
narmade sindhu kāverī jale-'smin sannidhi-ṅkuru ||
আপোহিষ্ঠেতি তিসৃণাম্, সিন্ধুদ্বীপ ঋষিঃ, আপো দেবতা, গাযত্রী ছন্দঃ, মার্জনে বিনিযোগঃ ।
āpohiṣṭheti tisṛṇām, sindhudvīpa ṛṣiḥ, āpo devatā, gāyatrī chandaḥ, mārjane viniyogaḥ |
ওঁ আপো॒ হিষ্ঠা ম॑যো॒ভুবঃ॑ । (পাদমুল পৈ)
oṃ āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒bhuvaḥ̭ | (pādamula pai)
ও-ন্তা ন॑ ঊ॒র্জে দ॑ধাতন । (শিরস্সু পৈ)
o-ntā na̭ ū॒rje da̭dhātana | (śirassu pai)
ও-ম্ম॒হেরণা॑য॒ চক্ষ॑সে । (হৃদযমু পৈ)
o-mma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se | (hṛdayamu pai)
ওঁ-যোঁ ব॑শ্শি॒বত॑মো॒ রসঃ॑ । (শিরস্সু পৈ)
oṃ-yo~ va̭śśi॒vata̭mo॒ rasaḥ̭ | (śirassu pai)
ও-ন্তস্য॑ ভাজযতে॒ হ নঃ॑ । (হৃদযমু পৈ)
o-ntasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | (hṛdayamu pai)
ওঁ উ॒শ॒তীরি॑ব মা॒ত॑রঃ । (পাদমুল পৈ)
oṃ u॒śa॒tīri̭va mā॒ta̭raḥ | (pādamula pai)
ও-ন্তস্মা॒ অর॑ঙ্গমামবঃ । (হৃদযমু পৈ)
o-ntasmā॒ ara̭ṅgamāmavaḥ | (hṛdayamu pai)
ওঁ-যঁস্য॒ ক্ষযা॑য॒ জিন্ব॑থ । (পাদমুল পৈ)
oṃ-ya~sya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | (pādamula pai)
ওঁ আপো॑ জ॒নয॑থা চ নঃ । (শিরস্সু পৈ)
oṃ āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ | (śirassu pai)
॥ মন্ত্রাচমনম্ ॥
|| mantrācamanam ||
(প্রাতঃ কালে)
সূর্যশ্চেতি মন্ত্রস্য, উপনিষদ্যাজ্ঞবল্ক্য ঋষিঃ, সূর্যো দেবতা, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, উদক প্রাশনে বিনিযোগঃ ।
sūryaśceti mantrasya, upaniṣadyājñavalkya ṛṣiḥ, sūryo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
ওঁ সূর্যশ্চ মা মন্যুশ্চ মন্যুপতযশ্চ মন্যু॑কৃতে॒ভ্যঃ ।
oṃ sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
পাপেভ্যো॑ রক্ষ॒ন্তাম্ । যদ্রাত্র্যা পাপ॑মকা॒র্ষম্ ।
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadrātryā pāpa̭makā॒rṣam |
মনসা বাচা॑ হস্তা॒ভ্যাম্ । পদ্ভ্যামুদরে॑ণ শি॒শ্না ।
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyāmudarḙṇa śi॒śnā |
রাত্রি॒স্তদ॑বলু॒ম্পতু । যত্কিঞ্চ॑ দুরি॒ত-ম্মযি॑ ।
rātri॒stada̭valu॒mpatu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
ই॒দম॒হ-ম্মামমৃত॑যো॒নৌ ।
i॒dama॒ha-mmāmamṛta̭yo॒nau |
সূর্যে জ্যোতিষি জুহো॑মি স্বা॒হা ।
sūrye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā |
(মধ্যাহ্ন কালে)
আপঃ পুনন্ত্বিতি মন্ত্রস্য, নারাযণ ঋষিঃ, আপো দেবতা, গাযত্রী ছন্দঃ, উদক প্রাশনে বিনিযোগঃ ।
āpaḥ punantviti mantrasya, nārāyaṇa ṛṣiḥ, āpo devatā, gāyatrī chandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
আপঃ॑ পুনন্তু পৃথি॒বী-ম্পৃথি॒বী পূ॒তা পু॑নাতু॒ মাম্ ।
āpaḥ̭ punantu pṛthi॒vī-mpṛthi॒vī pū॒tā pṷnātu॒ mām |
পু॒নন্তু॒ ব্রহ্ম॑ণ॒স্পতি॒র্ব্রহ্ম॑পূ॒তা পু॑নাতু মাম্ ॥
pu॒nantu॒ brahma̭ṇa॒spati॒rbrahma̭pū॒tā pṷnātu mām ||
যদুচ্ছি॑ষ্টমভো᳚জ্য॒-ঞ্চ যদ্বা॑ দু॒শ্চরি॑ত॒-ম্মম॑ ।
yaducchi̭ṣṭamabho᳚jya॒-ñca yadvā̭ du॒ścari̭ta॒-mmama̭ |
সর্ব॑-ম্পুনন্তু॒ মামাপো॑-ঽস॒তা-ঞ্চ॑ প্রতি॒গ্রহ॒গ্ং স্বাহা᳚ ॥
sarva̭-mpunantu॒ māmāpo̭-'sa॒tā-ñca̭ prati॒graha॒gṃ svāhā᳚ ||
(সায-ঙ্কালে)
অগ্নিশ্চেতি মন্ত্রস্য, যাজ্ঞবল্ক্য উপনিষদৃষিঃ, অগ্নির্দেবতা, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, উদক প্রাশনে বিনিযোগঃ ।
agniśceti mantrasya, yājñavalkya upaniṣadṛṣiḥ, agnirdevatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
অগ্নিশ্চ মা মন্যুশ্চ মন্যুপতযশ্চ মন্যু॑কৃতে॒ভ্যঃ ।
agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
পাপেভ্যো॑ রক্ষ॒ন্তাম্ । যদহ্না পাপ॑মকা॒র্ষম্ ।
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadahnā pāpa̭makā॒rṣam |
মনসা বাচা॑ হস্তা॒ভ্যাম্ । পদ্ভ্যামুদরে॑ণ শি॒শ্না ।
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyāmudarḙṇa śi॒śnā |
অহ॒স্তদ॑বলু॒ম্পতু । যত্কিঞ্চ॑ দুরি॒ত-ম্মযি॑ ।
aha॒stada̭valu॒mpatu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
ই॒দম॒হ-ম্মামমৃত॑যো॒নৌ । সত্যে জ্যোতিষি জুহো॑মি স্বা॒হা ।
i॒dama॒ha-mmāmamṛta̭yo॒nau | satye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā |
॥ পুনর্মার্জনম্ ॥
|| punarmārjanam ||
আচম্য (চে.) ॥
ācamya (ce.) ||
ও-ম্ভূর্ভুব॒স্স্বঃ॑ ।
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ |
তত্স॑বি॒তুর্বরে॑ণ্য॒-ম্ভর্গো॑ দে॒বস্য॑ ধীমহি ।
tatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
ধিযো॒ যো নঃ॑ প্রচো॒দযা॑ত্ ॥
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
আপো॒ হিষ্ঠা ম॑যো॒ভুব॒স্তা ন॑ ঊ॒র্জে দ॑ধাতন ।
āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana |
ম॒হেরণা॑য॒ চক্ষ॑সে ।
ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
যো ব॑শ্শি॒বত॑মো রস॒স্তস্য॑ ভাজযতে॒ হ নঃ॑ ।
yo va̭śśi॒vata̭mo rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ |
উ॒শ॒তীরি॑ব মা॒ত॑রঃ ।
u॒śa॒tīri̭va mā॒ta̭raḥ |
তস্মা॒ অর॑ঙ্গমামবো॒ যস্য॒ ক্ষযা॑য॒ জিন্ব॑থ ।
tasmā॒ ara̭ṅgamāmavo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha |
আপো॑ জ॒নয॑থা চ নঃ ।
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ |
॥ অঘমর্ষণম্ ॥
|| aghamarṣaṇam ||
দ্রুপদা দিবেত্যস্য মন্ত্রস্য, কোকিল রাজপুত্র ঋষিঃ, আপো দেবতা, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, অঘমর্ষণে বিনিযোগঃ ।
drupadā divetyasya mantrasya, kokila rājaputra ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, aghamarṣaṇe viniyogaḥ |
ও-ন্দ্রু॒প॒দা দি॑ব মুঞ্চতু । দ্রু॒প॒দা দি॒বেন্মু॑মুচা॒নঃ ।
o-ndru॒pa॒dā di̭va muñcatu | dru॒pa॒dā di॒venmṷmucā॒naḥ |
স্বি॒ন্ন-স্স্না॒ত্বী মলা॑দিব । পূ॒ত-ম্প॒বিত্রে॑ণে॒বাজ্য᳚ম্ ।
svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva | pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒vājya᳚m |
আপঃ॑ শুন্ধন্তু॒ মৈন॑সঃ । (তৈ.ব্রা.2.6.6.4)
āpaḥ̭ śundhantu॒ maina̭saḥ | (tai.brā.2.6.6.4)
শত্রুক্ষযার্থ মার্জনম্ ॥
śatrukṣayārtha mārjanam ||
সুমিত্রান ইত্যস্য মন্ত্রস্য, প্রজাপতি ঋষিঃ, আপো দেবতা, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, শত্রুক্ষযার্থে বিনিযোগঃ ।
sumitrāna ityasya mantrasya, prajāpati ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, śatrukṣayārthe viniyogaḥ |
ওঁ সু॒মি॒ত্রা ন॒ আপ॒ ওষ॑ধয-স্সন্তু । দু॒র্মি॒ত্রাস্তস্মৈ॑ ভুযাসুঃ ।
oṃ su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu | du॒rmi॒trāstasmai̭ bhuyāsuḥ |
যো᳚-ঽস্মান্দ্বেষ্টি॑ । য-ঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ । (তৈ.ব্রা.2.6.6.3)
yo᳚-'smāndveṣṭi̭ | ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ | (tai.brā.2.6.6.3)
পাপক্ষযার্থ মার্জনম্ ॥
pāpakṣayārtha mārjanam ||
ইদমাপ ইত্যস্য মন্ত্রস্য, উচক্থ্য ঋষিঃ, আপো দেবতা, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, দুরিতক্ষযার্থ মার্জনে বিনিযোগঃ ।
idamāpa ityasya mantrasya, ucakthya ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, duritakṣayārtha mārjane viniyogaḥ |
ওঁ ই॒দমা॑পঃ॒ প্রব॑হত॒ যত্কি-ঞ্চ॑ দুরি॒ত-ম্মযি॑ ।
oṃ i॒damā̭paḥ॒ prava̭hata॒ yatki-ñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
যদ্বা॒হম॑ভিদু॒দ্রোহ॒ যদ্বা॑ শে॒প উ॒তানৃ॑তম্ ॥
yadvā॒hama̭bhidu॒droha॒ yadvā̭ śe॒pa u॒tānṛ̭tam ||
॥ অর্ঘ্যপ্রদানমু ॥
|| arghyapradānamu ||
আচম্য (চে.) ॥
ācamya (ce.) ||
প্রাণানাযম্য (চে.) ॥
prāṇānāyamya (ce.) ||
পূর্বোক্ত এব-ঙ্গুণ বিশেষণ বিশিষ্টাযাং শুভতিথৌ (কালাতিক্রমণদোষ নিবৃত্যর্থ-ম্প্রাযশ্চিত্তার্ঘ্য পূর্বক) প্রাতঃ/মাধ্যাহ্নিক/সাযং সন্ধ্যাঙ্গ অর্ঘ্যপ্রদান-ঙ্করিষ্যে ॥
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau (kālātikramaṇadoṣa nivṛtyartha-mprāyaścittārghya pūrvaka) prātaḥ/mādhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṅga arghyapradāna-ṅkariṣye ||
ভূর্ভুবস্স্বরিতি মহাব্যাহৃতীনাম্, পরমেষ্ঠী প্রজাপতি ঋষিঃ, অগ্নি-বাযু-সূর্যা দেবতাঃ, গাযত্র্যুষ্ণিক্ অনুষ্টুপ্ছন্দাংসি ।
bhūrbhuvassvariti mahāvyāhṛtīnām, parameṣṭhī prajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūryā devatāḥ, gāyatryuṣṇik anuṣṭupchandāṃsi |
তত্সবিতুরিত্যস্য, বিশ্বামিত্র ঋষিঃ, সবিতা দেবতা, গাযত্রী ছন্দঃ, অর্ঘ্যপ্রদানে বিনিযোগঃ ।
tatsaviturityasya, viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ, arghyapradāne viniyogaḥ |
ও-ম্ভূর্ভুব॒স্স্বঃ॑ । ও-ন্তত্স॑বিতু॒র্বরে॑ণ্য॒ম্ । ভর্গো॑ দে॒বস্য॑ ধী॒মহি । ধিযো॒ যো নঃ॑ প্রচো॒দযা॑ত্ ॥
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bhargo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
শ্রী পদ্মিনী উষা সৌজ্ঞা ছাযা সমেত শ্রী সূর্যনারাযণ পরব্রহ্মণে নমঃ । ইদমর্ঘ্যং সমর্পযামি ।
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
(প্রাতঃ কালে)
উষস্ত ইত্যস্য মন্ত্রস্য, গৌতম ঋষিঃ, উষো দেবতা, উষ্ণিক্ছন্দঃ, প্রাযশ্চিত্তার্ঘ্য প্রদানে বিনিযোগঃ ।
uṣasta ityasya mantrasya, gautama ṛṣiḥ, uṣo devatā, uṣṇikchandaḥ, prāyaścittārghya pradāne viniyogaḥ |
ওঁ উষ॒স্তচ্চি॒ত্রমাভ॑রা॒স্মভ্যং॑-বাঁজনীবতি যেনতো॒ক-ঞ্চ॒ তন॑য-ঞ্চ॒ ধাম॑হে ॥
oṃ uṣa॒stacci॒tramābha̭rā॒smabhyaṃ̭-vā~janīvati yenato॒ka-ñca॒ tana̭ya-ñca॒ dhāma̭he ||
শ্রী পদ্মিনী উষা সৌজ্ঞা ছাযা সমেত শ্রী সূর্যনারাযণ পরব্রহ্মণে নমঃ । ইদমর্ঘ্যং সমর্পযামি ।
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
ও-ম্ভূঃ । ও-ম্ভুবঃ॑ । ওগ্ং সুবঃ॑ । ও-ন্তত্স॑বিতু॒র্বরে॑ণ্য॒ম্ । ভ॒র্গো॑ দে॒বস্য॑ ধী॒মহি । ধিযো॒ যোনঃ॑ প্রচো॒দযা॑ত্ ॥ [3]
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [3]
(মধ্যাহ্ন কালে)
আকৃষ্ণেনেত্যস্য মন্ত্রস্য, হিরণ্য স্তূপ ঋষিঃ, সূর্যো দেবতা, ত্রিষ্টুপ্ছন্দঃ, প্রাযশ্চিত্তার্ঘ্য প্রদানে বিনিযোগঃ ॥
ākṛṣṇenetyasya mantrasya, hiraṇya stūpa ṛṣiḥ, sūryo devatā, triṣṭupchandaḥ, prāyaścittārghya pradāne viniyogaḥ ||
ওঁ আকৃ॒ষ্ণেন॒ রজ॑সা॒ বর্ত॑মানো নিবে॒শয॑ন্ন॒মৃত॒-ম্মর্ত্য॑ঞ্চ ।
oṃ ākṛ॒ṣṇena॒ raja̭sā॒ varta̭māno nive॒śaya̭nna॒mṛta॒-mmartya̭ñca |
হি॒র॒ণ্যযে॑ন সবি॒তা রথে॒না-ঽঽদে॒বো যা॑তি॒ভুব॑নানি॒ পশ্যন্॑ ॥
hi॒ra॒ṇyayḙna savi॒tā rathe॒nā-''de॒vo yā̭ti॒bhuva̭nāni॒ paśyaṋ ||
শ্রী পদ্মিনী উষা সৌজ্ঞা ছাযা সমেত শ্রী সূর্যনারাযণ পরব্রহ্মণে নমঃ । ইদমর্ঘ্যং সমর্পযামি ।
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
ও-ম্ভূঃ । ও-ম্ভুবঃ॑ । ওগ্ং সুবঃ॑ । ও-ন্তত্স॑বিতু॒র্বরে॑ণ্য॒ম্ । ভ॒র্গো॑ দে॒বস্য॑ ধী॒মহি । ধিযো॒ যোনঃ॑ প্রচো॒দযা॑ত্ ॥ [1]
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [1]
(সায-ঙ্কালে)
আরাত্রীত্যস্য মন্ত্রস্য, কশিপা ভরদ্বাজ দুহিতা ঋষিঃ, রাত্রির্দেবতা, পথ্ভ্যা বৃহতী ছন্দঃ, প্রাযশ্চিতার্ঘ্য প্রদানে বিনিযোগঃ ।
ārātrītyasya mantrasya, kaśipā bharadvāja duhitā ṛṣiḥ, rātrirdevatā, pathbhyā bṛhatī chandaḥ, prāyaścitārghya pradāne viniyogaḥ |
ওঁ আরা॑ত্রি॒ পার্থি॑ব॒গ্ং॒ রজঃ॑ পি॒তুর॑ প্রাযি॒ ধাম॑ভিঃ । দি॒ব-স্সদা॑গ্গ্সি বৃহ॒তী বিতি॑ষ্ঠস॒ আত্বে॒ষং-বঁ॑র্ততে॒ ত॑মঃ ॥
oṃ ārā̭tri॒ pārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ pi॒tura̭ prāyi॒ dhāma̭bhiḥ | di॒va-ssadā̭ggsi bṛha॒tī viti̭ṣṭhasa॒ ātve॒ṣaṃ-va~̭rtate॒ ta̭maḥ ||
শ্রী পদ্মিনী উষা সৌজ্ঞা ছাযা সমেত শ্রী সূর্যনারাযণ পরব্রহ্মণে নমঃ । ইদমর্ঘ্যং সমর্পযামি ।
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
ও-ম্ভূঃ । ও-ম্ভুবঃ॑ । ওগ্ং সুবঃ॑ । ও-ন্তত্স॑বিতু॒র্বরে॑ণ্য॒ম্ । ভ॒র্গো॑ দে॒বস্য॑ ধী॒মহি । ধিযো॒ যোনঃ॑ প্রচো॒দযা॑ত্ ॥ [3]
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [3]
॥ ভূপ্রদক্ষিণ ॥
|| bhūpradakṣiṇa ||
অসাবাদিত ইত্যস্য মন্ত্রস্য, ব্রহ্মা ঋষিঃ, আদিত্যো দেবতা, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, ভূ প্রদক্ষিণে বিনিযোগ ।
asāvādita ityasya mantrasya, brahmā ṛṣiḥ, ādityo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, bhū pradakṣiṇe viniyoga |
অ॒সাবা॑দি॒ত্যো ব্র॒হ্ম ॥
a॒sāvā̭di॒tyo bra॒hma ||
॥ সন্ধ্যা তর্পণম্ ॥
|| sandhyā tarpaṇam ||
(প্রাতঃ কালে)
গাযত্র্যা, ব্যাস ঋষিঃ, ব্রহ্মা দেবতা, গাযত্রী ছন্দঃ, প্রাত-স্সন্ধ্যা তর্পণে বিনিযোগঃ ।
gāyatryā, vyāsa ṛṣiḥ, brahmā devatā, gāyatrī chandaḥ, prāta-ssandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
ও-ম্ভূঃ পুরুষস্তৃপ্যতাম্
o-mbhūḥ puruṣastṛpyatām
ওঁ ঋগ্বেদস্তৃপ্যতাম্
oṃ ṛgvedastṛpyatām
ও-ম্মণ্ডলস্তৃপ্যতাম্
o-mmaṇḍalastṛpyatām
ওঁ হিরণ্যগর্ভরূপী তৃপ্যতাম্
oṃ hiraṇyagarbharūpī tṛpyatām
ওঁ আত্মা তৃপ্যতাম্
oṃ ātmā tṛpyatām
ও-ঙ্গাযত্রী তৃপ্যতাম্
o-ṅgāyatrī tṛpyatām
ওঁ-বেঁদমাতা তৃপ্যতাম্
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
ওঁ সাঙ্কৃতী তৃপ্যতাম্
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
ওঁ সন্ধ্যা তৃপ্যতাম্
oṃ sandhyā tṛpyatām
ও-ঙ্কুমারী তৃপ্যতাম্
o-ṅkumārī tṛpyatām
ও-ম্ব্রাহ্মী তৃপ্যতাম্
o-mbrāhmī tṛpyatām
ওঁ উষস্তৃপ্যতাম্
oṃ uṣastṛpyatām
ও-ন্নির্মৃজী তৃপ্যতাম্
o-nnirmṛjī tṛpyatām
ওঁ সর্বার্থসিদ্ধিকরী তৃপ্যতাম্
oṃ sarvārthasiddhikarī tṛpyatām
ওঁ সর্বমন্ত্রাধিপতিস্তৃপ্যতাম্
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
ও-ম্ভূর্ভবস্স্বঃ পুরুষস্তৃপ্যতাম্
o-mbhūrbhavassvaḥ puruṣastṛpyatām
(মধ্যাহ্ন কালে)
সাবিত্র্যাঃ, কশ্যপ ঋষিঃ, রুদ্রো দেবতা, ত্রিষ্টু-প্ছন্দঃ, মাধ্যাহ্নিক সন্ধ্যা তর্পণে বিনিযোগঃ ।
sāvitryāḥ, kaśyapa ṛṣiḥ, rudro devatā, triṣṭu-pchandaḥ, mādhyāhnika sandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
ও-ম্ভুবঃ পুরুষস্তৃপ্যতাম্
o-mbhuvaḥ puruṣastṛpyatām
ওঁ-যঁজুর্বেদস্তৃপ্যতাম্
oṃ-ya~jurvedastṛpyatām
ও-ম্মণ্ডলস্তৃপ্যতাম্
o-mmaṇḍalastṛpyatām
ওঁ রুদ্ররূপী তৃপ্যতাম্
oṃ rudrarūpī tṛpyatām
ওঁ অনন্তরাত্মা তৃপ্যতাম্
oṃ anantarātmā tṛpyatām
ওঁ সাবিত্রী তৃপ্যতাম্
oṃ sāvitrī tṛpyatām
ওঁ-বেঁদমাতা তৃপ্যতাম্
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
ওঁ সাঙ্কৃতী তৃপ্যতাম্
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
ওঁ সন্ধ্যা তৃপ্যতাম্
oṃ sandhyā tṛpyatām
ওঁ-যুঁবতী তৃপ্যতাম্
oṃ-yu~vatī tṛpyatām
ওঁ রৌদ্রী তৃপ্যতাম্
oṃ raudrī tṛpyatām
ওঁ উষস্তৃপ্যতাম্
oṃ uṣastṛpyatām
ও-ন্নির্মৃজী তৃপ্যতাম্
o-nnirmṛjī tṛpyatām
ওঁ সর্বর্থসিদ্ধিকরী তৃপ্যতাম্
oṃ sarvarthasiddhikarī tṛpyatām
ওঁ সর্বমন্ত্রাধিপতিস্তৃপ্যতাম্
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
ও-ম্ভূর্ভুবস্স্বঃ পুরুষস্তৃপ্যতাম্
o-mbhūrbhuvassvaḥ puruṣastṛpyatām
(সাযন্ত্র কালে)
সরস্বত্যা, বশিষ্ঠ ঋষিঃ, বিষ্ণুর্দেবতা জগতী ছন্দঃ, সাযং সন্ধ্যা তর্পণে বিনিযোগঃ ।
sarasvatyā, vaśiṣṭha ṛṣiḥ, viṣṇurdevatā jagatī chandaḥ, sāyaṃ sandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
ওগ্গ্ স্বঃ পুরুষস্তৃপ্যতাম্
ogg svaḥ puruṣastṛpyatām
ওঁ সামবেদস্তৃপ্যতাম্
oṃ sāmavedastṛpyatām
ও-ম্মণ্ডলস্তৃপ্যতাম্
o-mmaṇḍalastṛpyatām
ওঁ-বিঁষ্ণুরূপী তৃপ্যতাম্
oṃ-vi~ṣṇurūpī tṛpyatām
ও-ম্পরমাত্মা তৃপ্যতাম্
o-mparamātmā tṛpyatām
ওঁ সরস্বতী তৃপ্যতাম্
oṃ sarasvatī tṛpyatām
ওঁ-বেঁদমাতা তৃপ্যতাম্
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
ওঁ সাঙ্কৃতী তৃপ্যতাম্
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
ওঁ সন্ধ্যা তৃপ্যতাম্
oṃ sandhyā tṛpyatām
ওঁ-বৃঁদ্ধা তৃপ্যতাম্
oṃ-vṛ~ddhā tṛpyatām
ওঁ-বৈঁষ্ণবী তৃপ্যতাম্
oṃ-vai~ṣṇavī tṛpyatām
ওঁ উষস্তৃপ্যতাম্
oṃ uṣastṛpyatām
ও-ন্নির্মৃজী তৃপ্যতাম্
o-nnirmṛjī tṛpyatām
ওঁ সর্বার্থসিদ্ধিকরী তৃপ্যতাম্
oṃ sarvārthasiddhikarī tṛpyatām
ওঁ সর্বমন্ত্রাধিপতিস্তৃপ্যতাম্
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
ও-ম্ভূর্ভুবস্স্বঃ পুরুষ স্তৃপ্যতাম্
o-mbhūrbhuvassvaḥ puruṣa stṛpyatām
॥ সূর্যোপস্থানমু ॥
|| sūryopasthānamu ||
উদুত্য মিত্যস্যাঃ, প্রস্কণ্বৃষিঃ, সবিতা দেবতা, গাযত্রী ছন্দঃ ।
udutya mityasyāḥ, praskaṇvṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
চিত্র-ন্দেবানামিত্যস্যাঃ, কুত্স ঋষিঃ, সূর্যো দেবতা, ত্রিষ্টুপ্ছন্দঃ, সূর্যোপস্থানে বিনিযোগঃ ॥
citra-ndevānāmityasyāḥ, kutsa ṛṣiḥ, sūryo devatā, triṣṭupchandaḥ, sūryopasthāne viniyogaḥ ||
ওঁ উদু॒ত্য-ঞ্জা॒তবে॑দস-ন্দে॒বং-বঁ॑হন্তি কে॒তবঃ॑। দৃ॒শে বিশ্বা॑য॒ সূর্য॑ম্ ॥
oṃ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭| dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya̭m ||
ও-ঞ্চি॒ত্র-ন্দে॒বানা॒মুদ॑গা॒দনী॑ক॒-ঞ্চক্ষু॑র্মি॒ত্রস্য॒ বরু॑ণস্যা॒গ্নেঃ । আপ্রা॒দ্যাবা॑ পৃথি॒বী অ॒ন্তরি॑ক্ষ॒গ্॒ সূর্য॑ আ॒ত্মা জগ॑দস্ত॒স্থুষ॑শ্চ ॥
o-ñci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ | āprā॒dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒g॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭dasta॒sthuṣa̭śca ||
(প্রাতঃ কালে)
ও-ম্মিত্রস্যেত্যাদি চতুর্ণাম্, বিশ্বামিত্র ঋষিঃ, লিঙ্গোক্তা দেবতাঃ, গাযত্রী বৃহত্যনুষ্টুপ্ ধৃতযশ্ছন্দাংসি, সূর্যোপস্থানে বিনিযোগঃ ।
o-mmitrasyetyādi caturṇām, viśvāmitra ṛṣiḥ, liṅgoktā devatāḥ, gāyatrī bṛhatyanuṣṭup dhṛtayaśchandāṃsi, sūryopasthāne viniyogaḥ |
ও-ম্মি॒ত্রস্য॑ চর্ষণী॒ দৃতোবো॑ দে॒বস্য॑সান॒সি দ্যু॒ম্ন-ঞ্চি॒ত্র স্র॑বস্তমম্ ॥
o-mmi॒trasya̭ carṣaṇī॒ dṛtovo̭ de॒vasya̭sāna॒si dyu॒mna-ñci॒tra sra̭vastamam ||
ও-ন্দে॒বস্ত্বা॑ সবি॒তোদ্ব॑পতু সুপা॒ণিস্স্ব॑জ্গু॒রিস্সু॑ বা॒হুরু॒তশক্ত্যা॑ । অব্য॑থমানা পৃথি॒ব্যা মাশা॒দিশ॒ আপৃ॑ণ ॥
o-nde॒vastvā̭ savi॒todva̭patu supā॒ṇissva̭jgu॒rissṷ bā॒huru॒taśaktyā̭ | avya̭thamānā pṛthi॒vyā māśā॒diśa॒ āpṛ̭ṇa ||
ওঁ উ॒ত্থায॑ বৃহ॒তী ভ॒বো দু॑ত্তিষ্ঠধ্রু॒বাত্বম্ । মিত্রৈ॒তান্ত॑ উ॒খা-ম্পরি॑দদা॒ম্যভি॑ত্যা এ॒ষা মাভে॑দি ॥
oṃ u॒tthāya̭ bṛha॒tī bha॒vo dṷttiṣṭhadhru॒vātvam | mitrai॒tānta̭ u॒khā-mpari̭dadā॒myabhi̭tyā e॒ṣā mābhḙdi ||
ওঁ-বঁস॑ব॒স্ত্বা ছৃ॑ন্দন্তু গায॒ত্রেণ॒ ছন্দ॑সাজ্গির॒স্ব দ্রু॒দ্রাস্ত্বা ছৃ॑ন্দন্তু॒ ত্রৈষ্টু॑ভেন॒ ছন্দ॑সাজ্গির॒স্বত্ ।
oṃ-va~sa̭va॒stvā chṛ̭ndantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sājgira॒sva dru॒drāstvā chṛ̭ndantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sājgira॒svat |
আ॒দি॒ত্যাস্ত্বা ছৃ॑ন্দন্তু॒ জাগ॑তেন॒ ছন্দ॑সাজ্গির॒স্ব দ্বিশ্বে॑ত্বা দে॒বাবৈ॑শ্বান॒রা আছৃ॑ন্দ॒ন্ত্বানু॑ষ্টুভেন॒ ছন্দ॑সাজ্গির॒স্বত্ ॥
ā॒di॒tyāstvā chṛ̭ndantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sājgira॒sva dviśvḙtvā de॒vāvai̭śvāna॒rā āchṛ̭nda॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sājgira॒svat ||
(মধ্যাহ্ন কালে)
উদ্বযমুদিত্যমিতিদ্বযো, প্রস্কণ্ব ঋষিঃ, সবিতা দেবতা, প্রথমস্যানুষ্টুপ্ছন্দঃ, দ্বিতীযস্য গাযত্রী ছন্দঃ,
udvayamudityamitidvayo, praskaṇva ṛṣiḥ, savitā devatā, prathamasyānuṣṭupchandaḥ, dvitīyasya gāyatrī chandaḥ,
চিত্র-ন্দেবানামিত্যস্য, কুত্স ঋষিঃ, সবিতা দেবতা, ত্রিষ্টুপ্ছন্দঃ, তচ্চক্ষুরিত্যস্য, দধ্যঙ্গাথর্বণ ঋষিঃ, সূর্যো দেবতা, পঙ্ক্তিশ্ছন্দঃ, সূর্যোপস্থানে বিনিযোগঃ ॥
citra-ndevānāmityasya, kutsa ṛṣiḥ, savitā devatā, triṣṭupchandaḥ, taccakṣurityasya, dadhyaṅgātharvaṇa ṛṣiḥ, sūryo devatā, paṅktiśchandaḥ, sūryopasthāne viniyogaḥ ||
ওঁ উদ্ব॒য-ন্তম॑স॒স্পরি॒স্বঃ॒ পশ্য॑ন্ত॒ উত্ত॑রম্ ।
oṃ udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒svaḥ॒ paśya̭nta॒ utta̭ram |
দে॒ব-ন্দে॑ব॒ত্রা সূর্য॒ মগ॑ন্ম॒ জ্যোতি॑রুত্ত॒মম্ ॥
de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒ maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam ||
ওঁ উদু॒ত্য-ঞ্জা॒তবে॑দস-ন্দে॒বং-বঁ॑হন্তি কে॒তবঃ॑ ।
oṃ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ |
দৃ॒শে বিশ্বা॑য॒ সূর্য॑ম্ ॥
dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya̭m ||
ও-ঞ্চি॒ত্র-ন্দে॒বানা॒মুদ॑গা॒দনী॑ক॒-ঞ্চক্ষু॑র্মি॒ত্রস্য॒ বরু॑ণস্যা॒গ্নেঃ ।
o-ñci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ |
আপ্রা॒দ্যাবা॑ পৃথি॒বী অ॒ন্তরি॑ক্ষ॒গ্॒ সূর্য॑ আ॒ত্মা জ॑গদস্ত॒স্থুষ॑শ্চ ॥
āprā॒dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒g॒ sūrya̭ ā॒tmā ja̭gadasta॒sthuṣa̭śca ||
ও-ন্তচ্চক্ষু॑র্দে॒বহি॑ত-ম্পু॒রস্তা॑চ্ছু॒ক্র মু॒চ্চর॑ত্ ।
o-ntaccakṣṷrde॒vahi̭ta-mpu॒rastā̭cchu॒kra mu॒ccara̭t |
পশ্যে॒ম শ॒রদ॑শ্শ॒ত-ঞ্জীবে॑ম শ॒রদ॑শ্শ॒তগ্ শৃণু॑যাম শ॒রদ॑শ্শ॒তম্ ॥
paśye॒ma śa॒rada̭śśa॒ta-ñjīvḙma śa॒rada̭śśa॒tag śṛṇṷyāma śa॒rada̭śśa॒tam ||
(সায-ঙ্কালে)
ইম-ম্মে বরুণ তত্বাযামীত্যনযোশ্শুনশ্শেফ ঋষিঃ, বরুণো দেবতা, গাযত্রী ত্রিষ্টুভৌ ছন্দসি, সূর্যোপস্ধানে বিনিযোগঃ ॥
ima-mme varuṇa tatvāyāmītyanayośśunaśśepha ṛṣiḥ, varuṇo devatā, gāyatrī triṣṭubhau chandasi, sūryopasdhāne viniyogaḥ ||
ওঁ ই॒ম-ম্মে॑ বরুণ শ্রুধী॒হব॑ম॒দ্যা চ॑ মৃলয । ত্বাম॑ব॒স্যুরাচ॑কে ॥
oṃ i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒hava̭ma॒dyā ca̭ mṛlaya | tvāma̭va॒syurāca̭ke ||
ও-ন্তত্বা॑যামি॒ ব্রহ্ম॑ণা॒ বন্দ॑মান॒স্তদাশা॑স্তে॒ যজ॑মানো হ॒বির্ভিঃ॑ ।
o-ntatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadāśā̭ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
অহে॑লমানো বরুণে॒ হবো॒ধ্যুরু॑শগ্ং স॒ মা ন॒ আযুঃ॒ প্রমো॑ষীঃ ॥
ahḙlamāno varuṇe॒ habo॒dhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
॥ গাযত্রী ॥
|| gāyatrī ||
আচম্য (চে.) ॥
ācamya (ce.) ||
প্রাণানাযম্য (চে.) ॥
prāṇānāyamya (ce.) ||
উগ্রভূতপিশাচাস্তে ইত্যেতে ভূমি ভারকাঃ ।
ugrabhūtapiśācāste ityete bhūmi bhārakāḥ |
ভূতানামবিরোধেন ব্রহ্ম কর্ম সমারভে ॥
bhūtānāmavirodhena brahma karma samārabhe ||
পূর্বোক্ত এব-ঙ্গুণ বিশেষণ বিশিষ্টাযাং শুভতিথৌ যথা শক্তি প্রাতঃ/মধ্যাহ্নিক/সাযং সন্ধ্যাঙ্গ গাযত্রী মন্ত্র জপ-ঙ্করিষ্যে ॥
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau yathā śakti prātaḥ/madhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṅga gāyatrī mantra japa-ṅkariṣye ||
গাযত্র্যাবাহনম্ ।
gāyatryāvāhanam |
ওঁ ওজো॑-ঽসি॒ সহো॑-ঽসি॒ বলম॑সি॒ ভ্রাজো॑-ঽসি দে॒বানা॒-ন্ধাম॒নামা॑সি বিশ্ব॑মসি বি॒শ্বাযু॒-স্সর্ব॑মসি স॒র্বাযুরভিভূরোম্ । গাযত্রীমাবা॑হযা॒মি॒ । সাবিত্রীমাবা॑হযা॒মি॒ । সরস্বতীমাবা॑হযা॒মি॒ । ছন্দর্ষীনাবা॑হযা॒মি॒ । শ্রিযমাবা॑হযা॒মি॒ ॥
oṃ ojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ balama̭si॒ bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒nāmā̭si viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyurabhibhūrom | gāyatrīmāvā̭hayā॒mi॒ | sāvitrīmāvā̭hayā॒mi॒ | sarasvatīmāvā̭hayā॒mi॒ | chandarṣīnāvā̭hayā॒mi॒ | śriyamāvā̭hayā॒mi॒ ||
গা॒যত্র্যা গাযত্রী ছন্দো বিশ্বামিত্র ঋষি-স্সবিতা দেবতা অগ্নির্মুখ-ম্ব্রহ্মাশিরঃ বিষ্ণুর্হৃদযগ্ং রুদ্রশ্শিখা পৃথিবী যোনিঃ প্রাণাপানব্যানোদান সমানাস্সপ্রাণা-শ্শ্বেতবর্ণা সাঙ্খ্যাযন সগোত্রা গাযত্রী চতুর্বিগ্ংশত্যক্ষরা ত্রিপদা॑ ষট্কু॒ক্ষিঃ॒ পঞ্চশীর্ষোপনযনে বি॑নিযো॒গঃ॒ ॥
gā॒yatryā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā agnirmukha-mbrahmāśiraḥ viṣṇurhṛdayagṃ rudraśśikhā pṛthivī yoniḥ prāṇāpānavyānodāna samānāssaprāṇā-śśvetavarṇā sāṅkhyāyana sagotrā gāyatrī caturvigṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭku॒kṣiḥ॒ pañcaśīrṣopanayane vi̭niyo॒gaḥ॒ ||
আযাত্বিত্যনুবাকস্য, বামদেব ঋষিঃ, গাযত্রী দেবতা, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, গাযত্র্যাবাহনে বিনিযোগঃ ॥
āyātvityanuvākasya, vāmadeva ṛṣiḥ, gāyatrī devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, gāyatryāvāhane viniyogaḥ ||
ওঁ আযা॑তু॒ বর॑দা দে॒বী॒ অ॒ক্ষর॑-ম্ব্রহ্ম॒ সম্মি॑তম্ ।
oṃ āyā̭tu॒ vara̭dā de॒vī॒ a॒kṣara̭-mbrahma॒ sammi̭tam |
গা॒য॒ত্রী॑-ঞ্ছন্দ॑সা-ম্মা॒তে॒দ-ম্ব্র॑হ্ম জু॒ষস্ব॑ নঃ ।
gā॒ya॒trī̭-ñchanda̭sā-mmā॒te॒da-mbra̭hma ju॒ṣasva̭ naḥ |
তেজো-ঽসীত্যস্য মন্ত্রস্য, প্রজাপতি ঋষিঃ, সৌবর্ণ-ন্নিষ্ক-ন্দেবতা, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, গাযত্র্যাবাহনে বিনিযোগঃ ॥
tejo-'sītyasya mantrasya, prajāpati ṛṣiḥ, sauvarṇa-nniṣka-ndevatā, anuṣṭu-pchandaḥ, gāyatryāvāhane viniyogaḥ ||
ও-ন্তেজো॑-ঽসি শু॒ক্রম॒মৃত॑মাযু॒ষ্পা আযু॑র্মেপাহি ।
o-ntejo̭-'si śu॒krama॒mṛta̭māyu॒ṣpā āyṷrmepāhi |
দে॒বস্য॑ত্বা সবি॒তুঃ প্র॑স॒বে॒-ঽশ্বিনো॑র্বা॒হুভ্যা॑-ম্পূ॒ষ্ণো হস্তা॑ভ্যা॒মাদ॑ধে ॥
de॒vasya̭tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve॒-'śvino̭rbā॒hubhyā̭-mpū॒ṣṇo hastā̭bhyā॒māda̭dhe ||
প্রার্থন ॥
prārthana ||
গাযত্র্যস্যেকপদী দ্বিপদী ত্রিপদী চতুষ্পদ্য পদসি ন হি পদ্যসে ।
gāyatryasyekapadī dvipadī tripadī catuṣpadya padasi na hi padyase |
নমস্তে তুরীযায দর্শতায পদায পরোরজসেসাবদো মা প্রাপত্ ।
namaste turīyāya darśatāya padāya parorajasesāvado mā prāpat |
(প্রাতঃ কালে)
প্রাত-স্সন্ধ্যা, গাযত্রী নামা, রক্তবর্ণা, হংসবাহনা, ব্রহ্মহৃদযা, বাল রূপা, আবহনীযাগ্নিরূপস্থানা, ভূরাযতনা, জাগ্রদ্বদ্ধৃতিঃ, প্রাতস্সবনে ঋগ্বেদে বিনিযোগঃ ।
prāta-ssandhyā, gāyatrī nāmā, raktavarṇā, haṃsavāhanā, brahmahṛdayā, bāla rūpā, āvahanīyāgnirūpasthānā, bhūrāyatanā, jāgradvaddhṛtiḥ, prātassavane ṛgvede viniyogaḥ |
(মধ্যাহ্ন কালে)
মাধ্যাহ্নিক সন্ধ্যা, সাবিত্রী নামা, শ্বেতবর্ণা, বৃষভ বাহনা, রুদ্রহৃদযা, যব্বন রূপা, গার্হপত্যাগ্নিরূপস্থানা, অন্তরিক্ষাযতনা, স্বপ্নবদ্ধৃতিঃ, মাধ্যাহ্নিক সবনে যজুর্বেদে বিনিযোগঃ ।
mādhyāhnika sandhyā, sāvitrī nāmā, śvetavarṇā, vṛṣabha vāhanā, rudrahṛdayā, yavvana rūpā, gārhapatyāgnirūpasthānā, antarikṣāyatanā, svapnavaddhṛtiḥ, mādhyāhnika savane yajurvede viniyogaḥ |
(সায-ঙ্কালে)
সাযং সন্ধ্যা, সরস্বতী নামা, কৃষ্ণবর্ণা, গরুড বাহনা, বিষ্ণু হৃদযা, বৃদ্ধরূপা, দক্ষিণাগ্নিরূপস্থানা, দ্যৌরাযতনা, সুষুপ্তিবদ্ধৃতিঃ, সাযংসবনে সামবেদে বিনিযোগঃ ।
sāyaṃ sandhyā, sarasvatī nāmā, kṛṣṇavarṇā, garuḍa vāhanā, viṣṇu hṛdayā, vṛddharūpā, dakṣiṇāgnirūpasthānā, dyaurāyatanā, suṣuptivaddhṛtiḥ, sāyaṃsavane sāmavede viniyogaḥ |
(ত্রিকালে)
আগচ্ছ বরদে দেবি জপে মে সন্নিধৌ ভব ।
āgaccha varade devi jape me sannidhau bhava |
গাযন্ত-ন্ত্রাযসে যস্মাদ্গাযত্রী ত্বমুদাহৃতা ॥
gāyanta-ntrāyase yasmādgāyatrī tvamudāhṛtā ||
ন্যাসম্ ॥
nyāsam ||
ও-ম্ভূরিতি পাদযোঃ ।
o-mbhūriti pādayoḥ |
ও-ম্ভুবরিতি জঙ্ঘযোঃ ।
o-mbhuvariti jaṅghayoḥ |
ওগ্গ্ং স্বরিতি জান্বোঃ ।
oggṃ svariti jānvoḥ |
ও-ম্মহ ইতি জঠরে ।
o-mmaha iti jaṭhare |
ও-ঞ্জন ইতি কণ্ঠে ।
o-ñjana iti kaṇṭhe |
ও-ন্তপ ইতি মুখে ।
o-ntapa iti mukhe |
ওগ্গ্ং সত্যমিতি শিরসি ।
oggṃ satyamiti śirasi |
ও-ম্ভূঃ অঙ্গুষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ ।
o-mbhūḥ aṅguṣṭhābhyā-nnamaḥ |
ও-ম্ভুবঃ তর্জনীভ্যা-ন্নমঃ ।
o-mbhuvaḥ tarjanībhyā-nnamaḥ |
ওগ্ং স্বঃ মধ্যমাভ্যা-ন্নমঃ ।
ogṃ svaḥ madhyamābhyā-nnamaḥ |
ও-ন্তত্সবিতুর্বরেণ্যং অনামিকাভ্যা-ন্নমঃ ।
o-ntatsaviturvareṇyaṃ anāmikābhyā-nnamaḥ |
ও-ম্ভর্গো দেবস্য ধীমহি কনিষ্ঠিকাভ্যা-ন্নমঃ ।
o-mbhargo devasya dhīmahi kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ |
ও-ন্ধিযো যো নঃ প্রচোদযা-ত্করতল করপৃষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ ।
o-ndhiyo yo naḥ pracodayā-tkaratala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ |
ও-ম্ভূঃ হৃদযায নমঃ ।
o-mbhūḥ hṛdayāya namaḥ |
ও-ম্ভুব-শ্শিরসে স্বাহা ।
o-mbhuva-śśirase svāhā |
ওগ্ং স্ব-শ্শিখাযৈ বষট্ ।
ogṃ sva-śśikhāyai vaṣaṭ |
ও-ন্তত্সবিতুর্বরেণ্য-ঙ্কবচায হুম্ ।
o-ntatsaviturvareṇya-ṅkavacāya hum |
ও-ম্ভর্গো দেবস্য ধীমহি নেত্রত্রযায বৌষট্ ।
o-mbhargo devasya dhīmahi netratrayāya vauṣaṭ |
ও-ন্ধিযো যো নঃ প্রচোদযাত্ অস্ত্রায ফট্ ।
o-ndhiyo yo naḥ pracodayāt astrāya phaṭ |
ও-ম্ভূর্ভবস্স্বরোমিতি দিগ্বন্ধঃ ।
o-mbhūrbhavassvaromiti digbandhaḥ |
গাযত্রী ধ্যানম্ ॥
gāyatrī dhyānam ||
মুক্তাবিদ্রুমহেমনীলধবল-চ্ছাযৈর্মুখৈস্ত্রীক্ষণৈঃ ।
muktāvidrumahemanīladhavala-cchāyairmukhaistrīkṣaṇaiḥ |
যুক্তামিন্দুনিবদ্ধরত্নমকুটা-ন্তত্ত্বার্থ বর্ণাত্মিকাম্ ॥
yuktāmindunibaddharatnamakuṭā-ntattvārtha varṇātmikām ||
গাযত্রীং-বঁরদা-ঽভযা-ঽঙ্কুশ কশাশ্শুভ্র-ঙ্কপাল-ঙ্গদাম্ ।
gāyatrīṃ-va~radā-'bhayā-'ṅkuśa kaśāśśubhra-ṅkapāla-ṅgadām |
শঙ্খ-ঞ্চক্রমথা-ঽরবিন্দযুগলং হস্তৈর্বহন্তী-ম্ভজে ॥
śaṅkha-ñcakramathā-'ravindayugalaṃ hastairvahantī-mbhaje ||
লমিত্যাদি পঞ্চপূজা ॥
lamityādi pañcapūjā ||
ল-ম্পৃথিবীতত্ত্বাত্মিকাযৈ গাযত্রী দেবতাযৈ নমঃ ।
la-mpṛthivītattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
গন্ধ-ম্পরিকল্পযামি ॥
gandha-mparikalpayāmi ||
হং আকাশতত্ত্বাত্মিকাযৈ গাযত্রী দেবতাযৈ নমঃ ।
haṃ ākāśatattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
পুষ্প-ম্পরিকল্পযামি ॥
puṣpa-mparikalpayāmi ||
যং-বাঁযুতত্ত্বাত্মিকাযৈ গাযত্রী দেবতাযৈ নমঃ ।
yaṃ-vā~yutattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
ধূপ-ম্পরিকল্পযামি ॥
dhūpa-mparikalpayāmi ||
রং-বঁহ্নিতত্ত্বাত্মিকাযৈ গাযত্রী দেবতাযৈ নমঃ ।
raṃ-va~hnitattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
দীপ-ম্পরিকল্পযামি ॥
dīpa-mparikalpayāmi ||
বং অমৃততত্ত্বাত্মিকাযৈ গাযত্রী দেবতাযৈ নমঃ ।
vaṃ amṛtatattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
নৈবেদ্য-ম্পরিকল্পযামি ॥
naivedya-mparikalpayāmi ||
সং সর্বতত্ত্বাত্মিকাযৈ গাযত্রী দেবতাযৈনমঃ ।
saṃ sarvatattvātmikāyai gāyatrī devatāyainamaḥ |
সর্বোপচারা-ন্পরিকল্পযামি॥
sarvopacārā-nparikalpayāmi||
প্রণবস্য পরব্রহ্ম ঋষিঃ, পরমাত্মা দেবতা, দৈবী গাযত্রী ছন্দঃ ।
praṇavasya parabrahma ṛṣiḥ, paramātmā devatā, daivī gāyatrī chandaḥ |
ভূর্ভুবস্স্বরিতি মহাব্যাহৃতীনা-ম্পরমেষ্ঠী প্রজাপতি ঋষিঃ, অগ্নি-বাযু-সূর্যা দেবতাঃ, গাযত্র্যুষ্ণিগনুষ্টু-প্ছন্দাংসি ।
bhūrbhuvassvariti mahāvyāhṛtīnā-mparameṣṭhī prajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūryā devatāḥ, gāyatryuṣṇiganuṣṭu-pchandāṃsi |
গাযত্র্যা বিশ্বামিত্র ঋষিঃ, সবিতা দেবতা, গাযত্রী ছন্দঃ ।
gāyatryā viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
গাযত্রী মুদ্রলু ॥
gāyatrī mudralu ||
সুমুখং সম্পুট-ঞ্চৈব বিততং-বিঁস্তৃত-ন্তথা ।
sumukhaṃ sampuṭa-ñcaiva vitataṃ-vi~stṛta-ntathā |
দ্বিমুখ-ন্ত্রিমুখ-ঞ্চৈব চতুঃ পঞ্চমুখ-ন্তথা ॥
dvimukha-ntrimukha-ñcaiva catuḥ pañcamukha-ntathā ||
ষণ্মুখো-ঽধোমুখ-ঞ্চৈব ব্যাপিকাঞ্জলিক-ন্তথা ।
ṣaṇmukho-'dhomukha-ñcaiva vyāpikāñjalika-ntathā |
শকটং-যঁমপাশ-ঞ্চ গ্রথিতং সম্মুখোন্মুখম্ ॥
śakaṭaṃ-ya~mapāśa-ñca grathitaṃ sammukhonmukham ||
প্রলম্ব-ম্মুষ্টিক-ঞ্চৈব মত্স্যঃ কূর্মো বরাহকম্ ।
pralamba-mmuṣṭika-ñcaiva matsyaḥ kūrmo varāhakam |
সিংহাক্রান্ত-ম্মহাক্রান্ত-ম্মুদ্গর-ম্পল্লব-ন্তথা ॥
siṃhākrānta-mmahākrānta-mmudgara-mpallava-ntathā ||
গাযত্রী মন্ত্রম্ ॥
gāyatrī mantram ||
ও-ম্ভূর্ভুব॒স্স্বঃ॑ । তত্স॑বি॒তুর্বরে॑ণ্য॒-ম্ভর্গো॑ দে॒বস্য॑ ধীমহি ।
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | tatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
ধিযো॒ যো নঃ॑ প্রচো॒দযা॑ত্ ॥
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
॥ মন্ত্র জপাবসানম্ ॥
|| mantra japāvasānam ||
পূর্বোক্ত এব-ঙ্গুণ বিশেষণ বিশিষ্টাযাং শুভ তিথৌ গাযত্রী জপোপসংহার-ঙ্করিষ্যে ।
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubha tithau gāyatrī japopasaṃhāra-ṅkariṣye |
অস্য শ্রী গাযত্রী মহামন্ত্রস্য, বিশ্বামিত্র ঋষিঃ, সবিতা দেবতা, গাযত্রী ছন্দঃ, মম জপোপসংহারে বিনিযোগঃ ।
asya śrī gāyatrī mahāmantrasya, viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ, mama japopasaṃhāre viniyogaḥ |
ও-ম্ভূরিতি পাদযোঃ ।
o-mbhūriti pādayoḥ |
ও-ম্ভুবরিতি জঙ্ঘযোঃ ।
o-mbhuvariti jaṅghayoḥ |
ওগ্গ্ং স্বরিতি জান্বোঃ ।
oggṃ svariti jānvoḥ |
ও-ম্মহ ইতি জঠরে ।
o-mmaha iti jaṭhare |
ও-ঞ্জন ইতি কণ্ঠে ।
o-ñjana iti kaṇṭhe |
ও-ন্তপ ইতি মুখে ।
o-ntapa iti mukhe |
ওগ্গ্ং সত্যমিতি শিরসি ।
oggṃ satyamiti śirasi |
ও-ম্ভূঃ অঙ্গুষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ ।
o-mbhūḥ aṅguṣṭhābhyā-nnamaḥ |
ও-ম্ভুবঃ তর্জনীভ্যা-ন্নমঃ ।
o-mbhuvaḥ tarjanībhyā-nnamaḥ |
ওগ্ং স্বঃ মধ্যমাভ্যা-ন্নমঃ ।
ogṃ svaḥ madhyamābhyā-nnamaḥ |
ও-ন্তত্সবিতুর্বরেণ্যং অনামিকাভ্যা-ন্নমঃ ।
o-ntatsaviturvareṇyaṃ anāmikābhyā-nnamaḥ |
ও-ম্ভর্গো দেবস্য ধীমহি কনিষ্ঠিকাভ্যা-ন্নমঃ ।
o-mbhargo devasya dhīmahi kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ |
ও-ন্ধিযো যো নঃ প্রচোদযা-ত্করতল করপৃষ্ঠাভ্যা-ন্নমঃ ।
o-ndhiyo yo naḥ pracodayā-tkaratala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ |
ও-ম্ভূঃ হৃদযায নমঃ ।
o-mbhūḥ hṛdayāya namaḥ |
ও-ম্ভুব-শ্শিরসে স্বাহা ।
o-mbhuva-śśirase svāhā |
ওগ্ং স্ব-শ্শিখাযৈ বষট্ ।
ogṃ sva-śśikhāyai vaṣaṭ |
ও-ন্তত্সবিতুর্বরেণ্য-ঙ্কবচায হুম্ ।
o-ntatsaviturvareṇya-ṅkavacāya hum |
ও-ম্ভর্গো দেবস্য ধীমহি নেত্রত্রযায বৌষট্ ।
o-mbhargo devasya dhīmahi netratrayāya vauṣaṭ |
ও-ন্ধিযো যো নঃ প্রচোদযাত্ অস্ত্রায ফট্ ।
o-ndhiyo yo naḥ pracodayāt astrāya phaṭ |
ভূর্ভুবস্স্বরোমিতি দিগ্বিমোকঃ ।
bhūrbhuvassvaromiti digvimokaḥ |
উত্তর মুদ্রলু ॥
uttara mudralu ||
সুরভিঃ জ্ঞান চক্রে চ যোনিঃ কূর্মো-ঽথ পঙ্কজম্ ।
surabhiḥ jñāna cakre ca yoniḥ kūrmo-'tha paṅkajam |
লিঙ্গ-ন্নির্যাণ মুদ্রা চেত্যষ্টমুদ্রাঃ প্রকীর্তিতাঃ ।
liṅga-nniryāṇa mudrā cetyaṣṭamudrāḥ prakīrtitāḥ |
॥ গাযত্রী তর্পণম্ ॥
|| gāyatrī tarpaṇam ||
পূর্বোক্ত এব-ঙ্গুণ বিশেষণ বিশিষ্ঠাযাং শুভ তিথৌ সবিতৃপ্রীতি যোগায গাযত্রী তর্পণমহ-ঙ্করিষ্যে ।
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭhāyāṃ śubha tithau savitṛprīti yogāya gāyatrī tarpaṇamaha-ṅkariṣye |
ঋষির্ব্যাস-স্সমুদ্দিষ্টো ব্রহ্মাদৈব তমুচ্যতে ।
ṛṣirvyāsa-ssamuddiṣṭo brahmādaiva tamucyate |
ছন্দো গাযত্রক-ঞ্চৈব বিনিযোগস্তু তর্পণে ॥
chando gāyatraka-ñcaiva viniyogastu tarpaṇe ||
ও-ম্ভূঃ পুরুষ ঋগ্বেদস্তৃপ্যতাম্
o-mbhūḥ puruṣa ṛgvedastṛpyatām
ও-ম্ভুবঃ পুরুষ যজুর্বেদস্তৃপ্যতাম্
o-mbhuvaḥ puruṣa yajurvedastṛpyatām
ওগ্গ্ং স্বঃ পুরুষ সামবেদস্তৃপ্যতাম্
oggṃ svaḥ puruṣa sāmavedastṛpyatām
ও-ম্মহঃ পুরুষ অথর্বণবেদস্তৃপ্যতাম্
o-mmahaḥ puruṣa atharvaṇavedastṛpyatām
ও-ঞ্জনঃ পুরুষ ইতিহাসপুরাণস্তৃপ্যতাম্
o-ñjanaḥ puruṣa itihāsapurāṇastṛpyatām
ও-ন্তপঃ পুরুষ সর্বাগমস্তৃপ্যতাম্
o-ntapaḥ puruṣa sarvāgamastṛpyatām
ওঁ সত্য-ম্পুরুষ সত্যলোকস্তৃপ্যতাম্
oṃ satya-mpuruṣa satyalokastṛpyatām
ও-ম্ভূর্ভুব-স্স্বঃ পুরুষ মণ্ডলান্তর্গতস্তৃপ্যতাম্
o-mbhūrbhuva-ssvaḥ puruṣa maṇḍalāntargatastṛpyatām
ও-ম্ভূরেকপদা গাযত্রী তৃপ্যতাম্
o-mbhūrekapadā gāyatrī tṛpyatām
ও-ম্ভুবঃ দ্বিপদা গাযত্রী তৃপ্যতাম্
o-mbhuvaḥ dvipadā gāyatrī tṛpyatām
ওগ্ং স্বঃ ত্রিপদা গাযত্রী তৃপ্যতাম্
ogṃ svaḥ tripadā gāyatrī tṛpyatām
ও-ম্ভূর্ভুবস্স্ব-শ্চতুষ্পদা গাযত্রী তৃপ্যতাম্
o-mbhūrbhuvassva-ścatuṣpadā gāyatrī tṛpyatām
ওঁ উষস্তৃপ্যতাম্
oṃ uṣastṛpyatām
ও-ঙ্গাযত্রী তৃপ্যতাম্
o-ṅgāyatrī tṛpyatām
ওঁ সাবিত্রী তৃপ্যতাম্
oṃ sāvitrī tṛpyatām
ওঁ সরস্বতী তৃপ্যতাম্
oṃ sarasvatī tṛpyatām
ওঁ-বেঁদমাতা তৃপ্যতাম্
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
ও-ম্পৃথিবী তৃপ্যতাম্
o-mpṛthivī tṛpyatām
ও-ঞ্জযা তৃপ্যতাম্
o-ñjayā tṛpyatām
ও-ঙ্কৌশিকী তৃপ্যতাম্
o-ṅkauśikī tṛpyatām
ওঁ সাঙ্কৃতি তৃপ্যতাম্
oṃ sāṅkṛti tṛpyatām
ওঁ সর্বাপরাজিতা তৃপ্যতাম্
oṃ sarvāparājitā tṛpyatām
ওঁ সহস্রমূর্তিস্তৃপ্যতাম্
oṃ sahasramūrtistṛpyatām
ওঁ আনন্দমূর্তিস্তৃপ্যতাম্ ।
oṃ ānandamūrtistṛpyatām |
॥ দিঙ্নমস্কারঃ ॥
|| diṅnamaskāraḥ ||
ও-ম্প্রাচ্যৈ দিশে নমঃ । ইন্দ্রায নমঃ ।
o-mprācyai diśe namaḥ | indrāya namaḥ |
ওঁ আগ্নেযৈ দিশে নমঃ । অগ্নযে নমঃ ।
oṃ āgneyai diśe namaḥ | agnaye namaḥ |
ও-ন্দক্ষিণাযৈ দিশে নমঃ । যমায নমঃ ।
o-ndakṣiṇāyai diśe namaḥ | yamāya namaḥ |
ও-ন্নৈর্-ঋত্যৈ দিশে নমঃ । নির্-ঋতযে নমঃ ।
o-nnair-ṛtyai diśe namaḥ | nir-ṛtaye namaḥ |
ও-ম্প্রতীচ্যৈ দিশে নমঃ । বরুণায নমঃ ।
o-mpratīcyai diśe namaḥ | varuṇāya namaḥ |
ওঁ-বাঁযুব্যৈ দিশে নমঃ । বাযবে নমঃ ।
oṃ-vā~yuvyai diśe namaḥ | vāyave namaḥ |
ওঁ উদীচ্যৈ দিশে নমঃ । কুবেরায নমঃ ।
oṃ udīcyai diśe namaḥ | kuberāya namaḥ |
ওঁ ঈশান্যৈ দিশে নমঃ । ঈশ্বরায নমঃ ।
oṃ īśānyai diśe namaḥ | īśvarāya namaḥ |
ওঁ ঊর্ধ্বাযৈ দিশে নমঃ । ব্রহ্মণে নমঃ ।
oṃ ūrdhvāyai diśe namaḥ | brahmaṇe namaḥ |
ওঁ অধরাযৈ দিশে নমঃ । অনন্তায নমঃ ।
oṃ adharāyai diśe namaḥ | anantāya namaḥ |
ওঁ সন্ধ্যাযৈ নমঃ
oṃ sandhyāyai namaḥ
ও-ঙ্গাযত্র্যৈ নমঃ
o-ṅgāyatryai namaḥ
ওঁ সাবিত্র্যৈ নমঃ
oṃ sāvitryai namaḥ
ওঁ সরস্বত্যৈ নমঃ
oṃ sarasvatyai namaḥ
ওঁ সর্বেভ্যো দেবতাভ্যো নমঃ
oṃ sarvebhyo devatābhyo namaḥ
ও-ন্দেবেভ্যো নমঃ ।
o-ndevebhyo namaḥ |
ওঁ ঋষিভ্যো নমঃ
oṃ ṛṣibhyo namaḥ
ও-ম্মুনিভ্যো নমঃ
o-mmunibhyo namaḥ
ও-ঙ্গুরুভ্যো নমঃ
o-ṅgurubhyo namaḥ
ও-ম্পিতৃভ্যো নমঃ
o-mpitṛbhyo namaḥ
ও-ম্মাতৃভ্যো নমঃ
o-mmātṛbhyo namaḥ
ও-ন্নমো নমঃ ইতি ।
o-nnamo namaḥ iti |
॥ উদ্বাসনম্ ॥
|| udvāsanam ||
উত্তমেত্যনুবাকস্য, বামদেব ঋষিঃ, গাযত্রী দেবতা, অনুষ্টু-প্ছন্দঃ, উদ্বাসনে বিনিযোগঃ ॥
uttametyanuvākasya, vāmadeva ṛṣiḥ, gāyatrī devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udvāsane viniyogaḥ ||
ওঁ উ॒ত্তমে॑ শিখ॑রে দেবী ভূ॒ম্যা-ম্প॑র্বত॒মূর্ধ॑নি ।
oṃ u॒ttamḙ śikha̭re devī bhū॒myā-mpa̭rvata॒mūrdha̭ni |
ব্রাহ্মণে॑ভ্যো-ঽভ্য॑নুজ্ঞা॒তা॒ গ॒চ্ছ দে॑বি য॒থা সু॑খম্ ॥
brāhmaṇḙbhyo-'bhya̭nujñā॒tā॒ ga॒ccha dḙvi ya॒thā sṷkham ||
॥জপ নিবেদনম্ ॥
||japa nivedanam ||
দেবা গাতু বিদ ইত্যস্য মন্ত্রস্য, মনসস্পত ঋষিঃ, বাতো দেবতা, বিরাট্ ছন্দঃ, জপনিবেদনে বিনিযোগঃ॥
devā gātu vida ityasya mantrasya, manasaspata ṛṣiḥ, vāto devatā, virāṭ chandaḥ, japanivedane viniyogaḥ||
ও-ন্দেবা॑গাতু বিদোগা॒তু মি॒ত্বাগা॒তু মি॑ত ।
o-ndevā̭gātu vidogā॒tu mi॒tvāgā॒tu mi̭ta |
মন॑সস্পত ই॒ম-ন্দে॑ব য॒জ্ঞগ্গ্ স্বাহা॒ বাতে॑থাঃ ॥
mana̭saspata i॒ma-ndḙva ya॒jñagg svāhā॒ vātḙthāḥ ||
(প্রাতঃ কালে)
প্রাতস্সন্ধ্যাঙ্গ ভূতেন গাযত্র্যাস্তু জপেন চ ।
prātassandhyāṅga bhūtena gāyatryāstu japena ca |
সা-ঽষ্টেন শত সঙ্খ্যেন ব্রহ্ম মে প্রিযতাং রবিঃ ॥
sā-'ṣṭena śata saṅkhyena brahma me priyatāṃ raviḥ ||
(মধ্যাহ্ন কালে)
মধ্যাহ্ন সন্ধ্যাঙ্গত্বেন গাযত্র্যা জপিতেন চ ।
madhyāhna sandhyāṅgatvena gāyatryā japitena ca |
যথা সঙ্খ্যেন জপেন রুদ্রো মে প্রিযতাং রবিঃ ॥
yathā saṅkhyena japena rudro me priyatāṃ raviḥ ||
(সায-ঙ্কালে)
সাযং সন্ধ্যাঙ্গ ভূতেন গাযত্র্যাস্তু জপেন চ ।
sāyaṃ sandhyāṅga bhūtena gāyatryāstu japena ca |
সা-ঽষ্টেন শত সঙ্খ্যেন ব্রহ্ম মে প্রিযতাং রবিঃ ॥
sā-'ṣṭena śata saṅkhyena brahma me priyatāṃ raviḥ ||
॥ প্রবর ॥
|| pravara ||
প্রবরলু চূ. ॥
pravaralu cū. ||
চতুস্সাগর পর্যন্ত-ঙ্গোব্রাহ্মণেভ্য-শ্শুভ-ম্ভবতু । ………. প্রবরান্বিত ………… গোত্র-শ্শুক্ল যজুর্বেদান্তর্গত কাণ্ব শাখাধ্যাযী কাত্যাযন সূত্রঃ ………. শর্মা-ঽহ-ম্ভো অভিবাদযে ॥
catussāgara paryanta-ṅgobrāhmaṇebhya-śśubha-mbhavatu | ………. pravarānvita ………… gotra-śśukla yajurvedāntargata kāṇva śākhādhyāyī kātyāyana sūtraḥ ………. śarmā-'ha-mbho abhivādaye ||
সমর্পণম্ ।
samarpaṇam |
আসত্যলোকাত্পাতালা-দালোকালোকপর্বতাত্ ।
āsatyalokātpātālā-dālokālokaparvatāt |
যে সন্তি ব্রাহ্মণাদেবাস্তেভ্যো নিত্য-ন্নমো নমঃ ॥
ye santi brāhmaṇādevāstebhyo nitya-nnamo namaḥ ||
বিষ্ণুপত্নীসমুদ্ভূতে শঙ্খবর্ণে মহীতলে ।
viṣṇupatnīsamudbhūte śaṅkhavarṇe mahītale |
অনেকরত্নসম্পন্নে ভূমিদেবি নমো-ঽস্তু তে ॥
anekaratnasampanne bhūmidevi namo-'stu te ||
সমুদ্রবসনে দেবি পর্বতস্তনমণ্ডলে ।
samudravasane devi parvatastanamaṇḍale |
বিষ্ণুপত্নী নমস্তুভ্য-ম্পাদস্পর্শ-ঙ্ক্ষমস্ব মে ॥
viṣṇupatnī namastubhya-mpādasparśa-ṅkṣamasva me ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(कात्यायन सूत्रानुसारम्)
श्री गुरुभ्यो नमः । हरिः ओम् ॥
॥ गुरु प्रार्थन ॥
ॐ-वँन्दे-ऽह-म्मङ्गलात्मान-म्भास्वन्तंवेँदविग्रहम् ।
याज्ञवल्क्य-म्मुनिश्रेष्ठ-ञ्जिष्णुं हरिहर प्रभुम् ॥
जितेन्द्रिय-ञ्जितक्रोधं सदाध्यानपरायणम् ।
आनन्दनिलयं-वँन्दे योगानन्द मुनीश्वरम् ॥
एव-न्द्वादश नामानि त्रिसन्ध्या यः पठेन्नरः ।
योगीश्वर प्रसादेन विद्यावा-न्धनवा-न्भवेत् ॥
ॐ श्री याज्ञवल्क्य गुरुभ्यो नमः ।
कण्वकात्यायनादि महर्षिभ्यो नमः ॥
गुरुर्ब्रह्म गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः ।
गुरुस्साक्षा-त्परब्रह्म तस्मै श्री गुरवे नमः ॥
गुरवे सर्वलोकाना-म्भिषजे भवरोगिणाम् ।
निधये सर्वविद्याना-न्दक्षिणामूर्तये नमः ॥
————–
॥ मानस स्नानम् ॥
अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्था-ङ्गतो-ऽपि वा ।
यस्स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरश्शुचिः ॥
पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्षाय नमः ॥
गोविन्देति सदास्नान-ङ्गोविन्देति सदा जपः ।
गोविन्देति सदा ध्यानं सदा गोविन्द कीर्तनम् ॥
॥ आचमनम् ॥
1. ओ-ङ्केशवाय स्वाहा
2. ओ-न्नारायणाय स्वाहा
3. ओ-म्माधवाय स्वाहा
4. ओ-ङ्गोविन्दाय नमः
5. ॐ-विँष्णवे नमः
6. ओ-म्मधुसूदनाय नमः
7. ओ-न्त्रिविक्रमाय नमः
8. ॐ-वाँमनाय नमः
9. ॐ श्रीधराय नमः
10. ॐ हृषीकेशाय नमः
11. ओ-म्पद्मनाभाय नमः
12. ओ-न्दामोदराय नमः
13. ॐ सङ्कर्षणाय नमः
14. ॐ-वाँसुदेवाय नमः
15. ओ-म्प्रद्युम्नाय नमः
16. ॐ अनिरुद्धाय नमः
17. ओ-म्पुरुषोत्तमाय नमः
18. ॐ अथोक्षजाय नमः
19. ओ-न्नारसिंहाय नमः
20. ॐ अच्युताय नमः
21. ओ-ञ्जनार्दनाय नमः
22. ॐ उपेन्द्राय नमः
23. ॐ हरये नमः
24. ॐ श्री कृष्णाय नमः
॥ भूमि प्रार्थन ॥
पृथिवीत्यस्य, मेरुपृष्ठ ऋषिः, कूर्मो देवता, सुतल-ञ्छन्दः, आसने विनियोगः ।
ओ-म्पृथ्वी त्वया धृता लोका देवि त्वं-विँष्णुना धृता ।
त्व-ञ्च धारय मा-न्देवि पवित्र-ङ्कुरु चासनम् ।
॥ प्राणायामम् ॥
प्रणवस्य परब्रह्म ऋषिः, परमात्मा देवता, दैवी गायत्री छन्दः ।
सप्तानां-व्याँहृतीना-म्प्रजापति ऋषिः, अग्नि-वायु-सूर्य-बृहस्पति-वरुणेन्द्र-विश्वेदेवा देवताः, गायत्र्युष्णिक् अनुष्टुप् बृहती पङ्क्तिः, त्रिष्टुब्जगत्यश्छन्दांसि ।
तत्सवितुरित्यस्य विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः ।
शिरोमन्त्रस्य प्रजापति ऋषिः, ब्रह्म-अग्नि-वायु-सूर्या देवताः, यजुश्छन्दः ।
प्राणायामे विनियोगः ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्ं सुवः॑ । ओ-म्महः॑ । ओ-ञ्जनः॑ । ओ-न्तपः॑ । ओग्ं सत्यम् ।
ओ-न्तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
ॐ आपो॒ ज्योती॒ रसो॒मृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्स्व॒रोम् ।
॥ सङ्कल्पम् ॥
मम उपात्त समस्त दुरितक्षय द्वारा श्रीपरमेश्वरमुद्दिश्य श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थं शुभे शोभने मुहूर्ते श्री महाविष्णोराज्ञया प्रवर्तमानस्य अद्य ब्रह्मणः द्वितीय परार्थे श्वेतवराह कल्पे वैवस्वत मन्वन्तरे कलियुगे प्रथमपादे जम्बूद्वीपे भारतवर्षे भरतखण्डे मेरोर्दक्षिण दिग्भागे श्रीशैलस्य …… प्रदेशे ……, …… नद्योः मध्य प्रदेशे मङ्गल गृहे अस्मिन् वर्तमन व्यावहरिक चान्द्रमानेन स्वस्ति श्री …….. (1) नाम संवँत्सरे …… अयने(2) …… ऋतौ (3) …… मासे(4) …… पक्षे (5) …… तिथौ (6) …… वासरे (7) …… नक्षत्रे (8) …… योगे (9) …… करण (10) एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ श्रीमान् …… गोत्रः …… नामधेयः (श्रीमतः …… गोत्रस्य …… नामधेयस्य मम धर्मपत्नी समेतस्य) श्री परमेश्वर प्रीत्यर्थ-म्मम श्रौत स्मार्त नित्य कर्मानुष्ठान योग्यता फलसिद्ध्यर्थ-म्प्रातः/माध्याह्निक/सायं सन्ध्यां उपासिष्ये ॥
॥ मार्जनमु ॥
गङ्गे च यमुने कृष्णे गोदावरी सरस्वती ।
नर्मदे सिन्धु कावेरी जले-ऽस्मिन् सन्निधि-ङ्कुरु ॥
आपोहिष्ठेति तिसृणाम्, सिन्धुद्वीप ऋषिः, आपो देवता, गायत्री छन्दः, मार्जने विनियोगः ।
ॐ आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुवः॑ । (पादमुल पै)
ओ-न्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । (शिरस्सु पै)
ओ-म्म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से । (हृदयमु पै)
ॐ-योँ व॑श्शि॒वत॑मो॒ रसः॑ । (शिरस्सु पै)
ओ-न्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ । (हृदयमु पै)
ॐ उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः । (पादमुल पै)
ओ-न्तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवः । (हृदयमु पै)
ॐ-यँस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । (पादमुल पै)
ॐ आपो॑ ज॒नय॑था च नः । (शिरस्सु पै)
॥ मन्त्राचमनम् ॥
(प्रातः काले)
सूर्यश्चेति मन्त्रस्य, उपनिषद्याज्ञवल्क्य ऋषिः, सूर्यो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, उदक प्राशने विनियोगः ।
ॐ सूर्यश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यद्रात्र्या पाप॑मका॒र्षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्यामुदरे॑ण शि॒श्ना ।
रात्रि॒स्तद॑वलु॒म्पतु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इ॒दम॒ह-म्माममृत॑यो॒नौ ।
सूर्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ।
(मध्याह्न काले)
आपः पुनन्त्विति मन्त्रस्य, नारायण ऋषिः, आपो देवता, गायत्री छन्दः, उदक प्राशने विनियोगः ।
आपः॑ पुनन्तु पृथि॒वी-म्पृथि॒वी पू॒ता पु॑नातु॒ माम् ।
पु॒नन्तु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्ब्रह्म॑पू॒ता पु॑नातु माम् ॥
यदुच्छि॑ष्टमभो᳚ज्य॒-ञ्च यद्वा॑ दु॒श्चरि॑त॒-म्मम॑ ।
सर्व॑-म्पुनन्तु॒ मामापो॑-ऽस॒ता-ञ्च॑ प्रति॒ग्रह॒ग्ं स्वाहा᳚ ॥
(साय-ङ्काले)
अग्निश्चेति मन्त्रस्य, याज्ञवल्क्य उपनिषदृषिः, अग्निर्देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, उदक प्राशने विनियोगः ।
अग्निश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यदह्ना पाप॑मका॒र्षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्यामुदरे॑ण शि॒श्ना ।
अह॒स्तद॑वलु॒म्पतु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इ॒दम॒ह-म्माममृत॑यो॒नौ । सत्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ।
॥ पुनर्मार्जनम् ॥
आचम्य (चे.) ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्स्वः॑ ।
तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन ।
म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो व॑श्शि॒वत॑मो रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ ।
उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः ।
तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ।
॥ अघमर्षणम् ॥
द्रुपदा दिवेत्यस्य मन्त्रस्य, कोकिल राजपुत्र ऋषिः, आपो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, अघमर्षणे विनियोगः ।
ओ-न्द्रु॒प॒दा दि॑व मुञ्चतु । द्रु॒प॒दा दि॒वेन्मु॑मुचा॒नः ।
स्वि॒न्न-स्स्ना॒त्वी मला॑दिव । पू॒त-म्प॒वित्रे॑णे॒वाज्य᳚म् ।
आपः॑ शुन्धन्तु॒ मैन॑सः । (तै.ब्रा.2.6.6.4)
शत्रुक्षयार्थ मार्जनम् ॥
सुमित्रान इत्यस्य मन्त्रस्य, प्रजापति ऋषिः, आपो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, शत्रुक्षयार्थे विनियोगः ।
ॐ सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु । दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भुयासुः ।
यो᳚-ऽस्मान्द्वेष्टि॑ । य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः । (तै.ब्रा.2.6.6.3)
पापक्षयार्थ मार्जनम् ॥
इदमाप इत्यस्य मन्त्रस्य, उचक्थ्य ऋषिः, आपो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, दुरितक्षयार्थ मार्जने विनियोगः ।
ॐ इ॒दमा॑पः॒ प्रव॑हत॒ यत्कि-ञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
यद्वा॒हम॑भिदु॒द्रोह॒ यद्वा॑ शे॒प उ॒तानृ॑तम् ॥
॥ अर्घ्यप्रदानमु ॥
आचम्य (चे.) ॥
प्राणानायम्य (चे.) ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ (कालातिक्रमणदोष निवृत्यर्थ-म्प्रायश्चित्तार्घ्य पूर्वक) प्रातः/माध्याह्निक/सायं सन्ध्याङ्ग अर्घ्यप्रदान-ङ्करिष्ये ॥
भूर्भुवस्स्वरिति महाव्याहृतीनाम्, परमेष्ठी प्रजापति ऋषिः, अग्नि-वायु-सूर्या देवताः, गायत्र्युष्णिक् अनुष्टुप्छन्दांसि ।
तत्सवितुरित्यस्य, विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः, अर्घ्यप्रदाने विनियोगः ।
ओ-म्भूर्भुव॒स्स्वः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
(प्रातः काले)
उषस्त इत्यस्य मन्त्रस्य, गौतम ऋषिः, उषो देवता, उष्णिक्छन्दः, प्रायश्चित्तार्घ्य प्रदाने विनियोगः ।
ॐ उष॒स्तच्चि॒त्रमाभ॑रा॒स्मभ्यं॑-वाँजनीवति येनतो॒क-ञ्च॒ तन॑य-ञ्च॒ धाम॑हे ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्ं सुवः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भ॒र्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥ [3]
(मध्याह्न काले)
आकृष्णेनेत्यस्य मन्त्रस्य, हिरण्य स्तूप ऋषिः, सूर्यो देवता, त्रिष्टुप्छन्दः, प्रायश्चित्तार्घ्य प्रदाने विनियोगः ॥
ॐ आकृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृत॒-म्मर्त्य॑ञ्च ।
हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना-ऽऽदे॒वो या॑ति॒भुव॑नानि॒ पश्यन्॑ ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्ं सुवः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भ॒र्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥ [1]
(साय-ङ्काले)
आरात्रीत्यस्य मन्त्रस्य, कशिपा भरद्वाज दुहिता ऋषिः, रात्रिर्देवता, पथ्भ्या बृहती छन्दः, प्रायश्चितार्घ्य प्रदाने विनियोगः ।
ॐ आरा॑त्रि॒ पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ पि॒तुर॑ प्रायि॒ धाम॑भिः । दि॒व-स्सदा॑ग्ग्सि बृह॒ती विति॑ष्ठस॒ आत्वे॒षं-वँ॑र्तते॒ त॑मः ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्ं सुवः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भ॒र्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥ [3]
॥ भूप्रदक्षिण ॥
असावादित इत्यस्य मन्त्रस्य, ब्रह्मा ऋषिः, आदित्यो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, भू प्रदक्षिणे विनियोग ।
अ॒सावा॑दि॒त्यो ब्र॒ह्म ॥
॥ सन्ध्या तर्पणम् ॥
(प्रातः काले)
गायत्र्या, व्यास ऋषिः, ब्रह्मा देवता, गायत्री छन्दः, प्रात-स्सन्ध्या तर्पणे विनियोगः ।
ओ-म्भूः पुरुषस्तृप्यताम्
ॐ ऋग्वेदस्तृप्यताम्
ओ-म्मण्डलस्तृप्यताम्
ॐ हिरण्यगर्भरूपी तृप्यताम्
ॐ आत्मा तृप्यताम्
ओ-ङ्गायत्री तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ॐ साङ्कृती तृप्यताम्
ॐ सन्ध्या तृप्यताम्
ओ-ङ्कुमारी तृप्यताम्
ओ-म्ब्राह्मी तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-न्निर्मृजी तृप्यताम्
ॐ सर्वार्थसिद्धिकरी तृप्यताम्
ॐ सर्वमन्त्राधिपतिस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भवस्स्वः पुरुषस्तृप्यताम्
(मध्याह्न काले)
सावित्र्याः, कश्यप ऋषिः, रुद्रो देवता, त्रिष्टु-प्छन्दः, माध्याह्निक सन्ध्या तर्पणे विनियोगः ।
ओ-म्भुवः पुरुषस्तृप्यताम्
ॐ-यँजुर्वेदस्तृप्यताम्
ओ-म्मण्डलस्तृप्यताम्
ॐ रुद्ररूपी तृप्यताम्
ॐ अनन्तरात्मा तृप्यताम्
ॐ सावित्री तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ॐ साङ्कृती तृप्यताम्
ॐ सन्ध्या तृप्यताम्
ॐ-युँवती तृप्यताम्
ॐ रौद्री तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-न्निर्मृजी तृप्यताम्
ॐ सर्वर्थसिद्धिकरी तृप्यताम्
ॐ सर्वमन्त्राधिपतिस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुवस्स्वः पुरुषस्तृप्यताम्
(सायन्त्र काले)
सरस्वत्या, वशिष्ठ ऋषिः, विष्णुर्देवता जगती छन्दः, सायं सन्ध्या तर्पणे विनियोगः ।
ओग्ग् स्वः पुरुषस्तृप्यताम्
ॐ सामवेदस्तृप्यताम्
ओ-म्मण्डलस्तृप्यताम्
ॐ-विँष्णुरूपी तृप्यताम्
ओ-म्परमात्मा तृप्यताम्
ॐ सरस्वती तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ॐ साङ्कृती तृप्यताम्
ॐ सन्ध्या तृप्यताम्
ॐ-वृँद्धा तृप्यताम्
ॐ-वैँष्णवी तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-न्निर्मृजी तृप्यताम्
ॐ सर्वार्थसिद्धिकरी तृप्यताम्
ॐ सर्वमन्त्राधिपतिस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुवस्स्वः पुरुष स्तृप्यताम्
॥ सूर्योपस्थानमु ॥
उदुत्य मित्यस्याः, प्रस्कण्वृषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः ।
चित्र-न्देवानामित्यस्याः, कुत्स ऋषिः, सूर्यो देवता, त्रिष्टुप्छन्दः, सूर्योपस्थाने विनियोगः ॥
ॐ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑। दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् ॥
ओ-ञ्चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः । आप्रा॒द्यावा॑ पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑दस्त॒स्थुष॑श्च ॥
(प्रातः काले)
ओ-म्मित्रस्येत्यादि चतुर्णाम्, विश्वामित्र ऋषिः, लिङ्गोक्ता देवताः, गायत्री बृहत्यनुष्टुप् धृतयश्छन्दांसि, सूर्योपस्थाने विनियोगः ।
ओ-म्मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒ दृतोवो॑ दे॒वस्य॑सान॒सि द्यु॒म्न-ञ्चि॒त्र स्र॑वस्तमम् ॥
ओ-न्दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु सुपा॒णिस्स्व॑ज्गु॒रिस्सु॑ बा॒हुरु॒तशक्त्या॑ । अव्य॑थमाना पृथि॒व्या माशा॒दिश॒ आपृ॑ण ॥
ॐ उ॒त्थाय॑ बृह॒ती भ॒वो दु॑त्तिष्ठध्रु॒वात्वम् । मित्रै॒तान्त॑ उ॒खा-म्परि॑ददा॒म्यभि॑त्या ए॒षा माभे॑दि ॥
ॐ-वँस॑व॒स्त्वा छृ॑न्दन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साज्गिर॒स्व द्रु॒द्रास्त्वा छृ॑न्दन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑साज्गिर॒स्वत् ।
आ॒दि॒त्यास्त्वा छृ॑न्दन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑साज्गिर॒स्व द्विश्वे॑त्वा दे॒वावै॑श्वान॒रा आछृ॑न्द॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साज्गिर॒स्वत् ॥
(मध्याह्न काले)
उद्वयमुदित्यमितिद्वयो, प्रस्कण्व ऋषिः, सविता देवता, प्रथमस्यानुष्टुप्छन्दः, द्वितीयस्य गायत्री छन्दः,
चित्र-न्देवानामित्यस्य, कुत्स ऋषिः, सविता देवता, त्रिष्टुप्छन्दः, तच्चक्षुरित्यस्य, दध्यङ्गाथर्वण ऋषिः, सूर्यो देवता, पङ्क्तिश्छन्दः, सूर्योपस्थाने विनियोगः ॥
ॐ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒स्वः॒ पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् ।
दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒ मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥
ॐ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ ।
दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् ॥
ओ-ञ्चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ।
आप्रा॒द्यावा॑ पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्॒ सूर्य॑ आ॒त्मा ज॑गदस्त॒स्थुष॑श्च ॥
ओ-न्तच्चक्षु॑र्दे॒वहि॑त-म्पु॒रस्ता॑च्छु॒क्र मु॒च्चर॑त् ।
पश्ये॒म श॒रद॑श्श॒त-ञ्जीवे॑म श॒रद॑श्श॒तग् शृणु॑याम श॒रद॑श्श॒तम् ॥
(साय-ङ्काले)
इम-म्मे वरुण तत्वायामीत्यनयोश्शुनश्शेफ ऋषिः, वरुणो देवता, गायत्री त्रिष्टुभौ छन्दसि, सूर्योपस्धाने विनियोगः ॥
ॐ इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒हव॑म॒द्या च॑ मृलय । त्वाम॑व॒स्युराच॑के ॥
ओ-न्तत्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदाशा॑स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑लमानो वरुणे॒ हबो॒ध्युरु॑शग्ं स॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
॥ गायत्री ॥
आचम्य (चे.) ॥
प्राणानायम्य (चे.) ॥
उग्रभूतपिशाचास्ते इत्येते भूमि भारकाः ।
भूतानामविरोधेन ब्रह्म कर्म समारभे ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ यथा शक्ति प्रातः/मध्याह्निक/सायं सन्ध्याङ्ग गायत्री मन्त्र जप-ङ्करिष्ये ॥
गायत्र्यावाहनम् ।
ॐ ओजो॑-ऽसि॒ सहो॑-ऽसि॒ बलम॑सि॒ भ्राजो॑-ऽसि दे॒वाना॒-न्धाम॒नामा॑सि विश्व॑मसि वि॒श्वायु॒-स्सर्व॑मसि स॒र्वायुरभिभूरोम् । गायत्रीमावा॑हया॒मि॒ । सावित्रीमावा॑हया॒मि॒ । सरस्वतीमावा॑हया॒मि॒ । छन्दर्षीनावा॑हया॒मि॒ । श्रियमावा॑हया॒मि॒ ॥
गा॒यत्र्या गायत्री छन्दो विश्वामित्र ऋषि-स्सविता देवता अग्निर्मुख-म्ब्रह्माशिरः विष्णुर्हृदयग्ं रुद्रश्शिखा पृथिवी योनिः प्राणापानव्यानोदान समानास्सप्राणा-श्श्वेतवर्णा साङ्ख्यायन सगोत्रा गायत्री चतुर्विग्ंशत्यक्षरा त्रिपदा॑ षट्कु॒क्षिः॒ पञ्चशीर्षोपनयने वि॑नियो॒गः॒ ॥
आयात्वित्यनुवाकस्य, वामदेव ऋषिः, गायत्री देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, गायत्र्यावाहने विनियोगः ॥
ॐ आया॑तु॒ वर॑दा दे॒वी॒ अ॒क्षर॑-म्ब्रह्म॒ सम्मि॑तम् ।
गा॒य॒त्री॑-ञ्छन्द॑सा-म्मा॒ते॒द-म्ब्र॑ह्म जु॒षस्व॑ नः ।
तेजो-ऽसीत्यस्य मन्त्रस्य, प्रजापति ऋषिः, सौवर्ण-न्निष्क-न्देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, गायत्र्यावाहने विनियोगः ॥
ओ-न्तेजो॑-ऽसि शु॒क्रम॒मृत॑मायु॒ष्पा आयु॑र्मेपाहि ।
दे॒वस्य॑त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे॒-ऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्या॑-म्पू॒ष्णो हस्ता॑भ्या॒माद॑धे ॥
प्रार्थन ॥
गायत्र्यस्येकपदी द्विपदी त्रिपदी चतुष्पद्य पदसि न हि पद्यसे ।
नमस्ते तुरीयाय दर्शताय पदाय परोरजसेसावदो मा प्रापत् ।
(प्रातः काले)
प्रात-स्सन्ध्या, गायत्री नामा, रक्तवर्णा, हंसवाहना, ब्रह्महृदया, बाल रूपा, आवहनीयाग्निरूपस्थाना, भूरायतना, जाग्रद्वद्धृतिः, प्रातस्सवने ऋग्वेदे विनियोगः ।
(मध्याह्न काले)
माध्याह्निक सन्ध्या, सावित्री नामा, श्वेतवर्णा, वृषभ वाहना, रुद्रहृदया, यव्वन रूपा, गार्हपत्याग्निरूपस्थाना, अन्तरिक्षायतना, स्वप्नवद्धृतिः, माध्याह्निक सवने यजुर्वेदे विनियोगः ।
(साय-ङ्काले)
सायं सन्ध्या, सरस्वती नामा, कृष्णवर्णा, गरुड वाहना, विष्णु हृदया, वृद्धरूपा, दक्षिणाग्निरूपस्थाना, द्यौरायतना, सुषुप्तिवद्धृतिः, सायंसवने सामवेदे विनियोगः ।
(त्रिकाले)
आगच्छ वरदे देवि जपे मे सन्निधौ भव ।
गायन्त-न्त्रायसे यस्माद्गायत्री त्वमुदाहृता ॥
न्यासम् ॥
ओ-म्भूरिति पादयोः ।
ओ-म्भुवरिति जङ्घयोः ।
ओग्ग्ं स्वरिति जान्वोः ।
ओ-म्मह इति जठरे ।
ओ-ञ्जन इति कण्ठे ।
ओ-न्तप इति मुखे ।
ओग्ग्ं सत्यमिति शिरसि ।
ओ-म्भूः अङ्गुष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भुवः तर्जनीभ्या-न्नमः ।
ओग्ं स्वः मध्यमाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्यं अनामिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदया-त्करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भूः हृदयाय नमः ।
ओ-म्भुव-श्शिरसे स्वाहा ।
ओग्ं स्व-श्शिखायै वषट् ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्य-ङ्कवचाय हुम् ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदयात् अस्त्राय फट् ।
ओ-म्भूर्भवस्स्वरोमिति दिग्बन्धः ।
गायत्री ध्यानम् ॥
मुक्ताविद्रुमहेमनीलधवल-च्छायैर्मुखैस्त्रीक्षणैः ।
युक्तामिन्दुनिबद्धरत्नमकुटा-न्तत्त्वार्थ वर्णात्मिकाम् ॥
गायत्रीं-वँरदा-ऽभया-ऽङ्कुश कशाश्शुभ्र-ङ्कपाल-ङ्गदाम् ।
शङ्ख-ञ्चक्रमथा-ऽरविन्दयुगलं हस्तैर्वहन्ती-म्भजे ॥
लमित्यादि पञ्चपूजा ॥
ल-म्पृथिवीतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
गन्ध-म्परिकल्पयामि ॥
हं आकाशतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
पुष्प-म्परिकल्पयामि ॥
यं-वाँयुतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
धूप-म्परिकल्पयामि ॥
रं-वँह्नितत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
दीप-म्परिकल्पयामि ॥
वं अमृततत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
नैवेद्य-म्परिकल्पयामि ॥
सं सर्वतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायैनमः ।
सर्वोपचारा-न्परिकल्पयामि॥
प्रणवस्य परब्रह्म ऋषिः, परमात्मा देवता, दैवी गायत्री छन्दः ।
भूर्भुवस्स्वरिति महाव्याहृतीना-म्परमेष्ठी प्रजापति ऋषिः, अग्नि-वायु-सूर्या देवताः, गायत्र्युष्णिगनुष्टु-प्छन्दांसि ।
गायत्र्या विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः ।
गायत्री मुद्रलु ॥
सुमुखं सम्पुट-ञ्चैव विततं-विँस्तृत-न्तथा ।
द्विमुख-न्त्रिमुख-ञ्चैव चतुः पञ्चमुख-न्तथा ॥
षण्मुखो-ऽधोमुख-ञ्चैव व्यापिकाञ्जलिक-न्तथा ।
शकटं-यँमपाश-ञ्च ग्रथितं सम्मुखोन्मुखम् ॥
प्रलम्ब-म्मुष्टिक-ञ्चैव मत्स्यः कूर्मो वराहकम् ।
सिंहाक्रान्त-म्महाक्रान्त-म्मुद्गर-म्पल्लव-न्तथा ॥
गायत्री मन्त्रम् ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्स्वः॑ । तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
॥ मन्त्र जपावसानम् ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभ तिथौ गायत्री जपोपसंहार-ङ्करिष्ये ।
अस्य श्री गायत्री महामन्त्रस्य, विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः, मम जपोपसंहारे विनियोगः ।
ओ-म्भूरिति पादयोः ।
ओ-म्भुवरिति जङ्घयोः ।
ओग्ग्ं स्वरिति जान्वोः ।
ओ-म्मह इति जठरे ।
ओ-ञ्जन इति कण्ठे ।
ओ-न्तप इति मुखे ।
ओग्ग्ं सत्यमिति शिरसि ।
ओ-म्भूः अङ्गुष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भुवः तर्जनीभ्या-न्नमः ।
ओग्ं स्वः मध्यमाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्यं अनामिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदया-त्करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भूः हृदयाय नमः ।
ओ-म्भुव-श्शिरसे स्वाहा ।
ओग्ं स्व-श्शिखायै वषट् ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्य-ङ्कवचाय हुम् ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदयात् अस्त्राय फट् ।
भूर्भुवस्स्वरोमिति दिग्विमोकः ।
उत्तर मुद्रलु ॥
सुरभिः ज्ञान चक्रे च योनिः कूर्मो-ऽथ पङ्कजम् ।
लिङ्ग-न्निर्याण मुद्रा चेत्यष्टमुद्राः प्रकीर्तिताः ।
॥ गायत्री तर्पणम् ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्ठायां शुभ तिथौ सवितृप्रीति योगाय गायत्री तर्पणमह-ङ्करिष्ये ।
ऋषिर्व्यास-स्समुद्दिष्टो ब्रह्मादैव तमुच्यते ।
छन्दो गायत्रक-ञ्चैव विनियोगस्तु तर्पणे ॥
ओ-म्भूः पुरुष ऋग्वेदस्तृप्यताम्
ओ-म्भुवः पुरुष यजुर्वेदस्तृप्यताम्
ओग्ग्ं स्वः पुरुष सामवेदस्तृप्यताम्
ओ-म्महः पुरुष अथर्वणवेदस्तृप्यताम्
ओ-ञ्जनः पुरुष इतिहासपुराणस्तृप्यताम्
ओ-न्तपः पुरुष सर्वागमस्तृप्यताम्
ॐ सत्य-म्पुरुष सत्यलोकस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुव-स्स्वः पुरुष मण्डलान्तर्गतस्तृप्यताम्
ओ-म्भूरेकपदा गायत्री तृप्यताम्
ओ-म्भुवः द्विपदा गायत्री तृप्यताम्
ओग्ं स्वः त्रिपदा गायत्री तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुवस्स्व-श्चतुष्पदा गायत्री तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-ङ्गायत्री तृप्यताम्
ॐ सावित्री तृप्यताम्
ॐ सरस्वती तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ओ-म्पृथिवी तृप्यताम्
ओ-ञ्जया तृप्यताम्
ओ-ङ्कौशिकी तृप्यताम्
ॐ साङ्कृति तृप्यताम्
ॐ सर्वापराजिता तृप्यताम्
ॐ सहस्रमूर्तिस्तृप्यताम्
ॐ आनन्दमूर्तिस्तृप्यताम् ।
॥ दिङ्नमस्कारः ॥
ओ-म्प्राच्यै दिशे नमः । इन्द्राय नमः ।
ॐ आग्नेयै दिशे नमः । अग्नये नमः ।
ओ-न्दक्षिणायै दिशे नमः । यमाय नमः ।
ओ-न्नैर्-ऋत्यै दिशे नमः । निर्-ऋतये नमः ।
ओ-म्प्रतीच्यै दिशे नमः । वरुणाय नमः ।
ॐ-वाँयुव्यै दिशे नमः । वायवे नमः ।
ॐ उदीच्यै दिशे नमः । कुबेराय नमः ।
ॐ ईशान्यै दिशे नमः । ईश्वराय नमः ।
ॐ ऊर्ध्वायै दिशे नमः । ब्रह्मणे नमः ।
ॐ अधरायै दिशे नमः । अनन्ताय नमः ।
ॐ सन्ध्यायै नमः
ओ-ङ्गायत्र्यै नमः
ॐ सावित्र्यै नमः
ॐ सरस्वत्यै नमः
ॐ सर्वेभ्यो देवताभ्यो नमः
ओ-न्देवेभ्यो नमः ।
ॐ ऋषिभ्यो नमः
ओ-म्मुनिभ्यो नमः
ओ-ङ्गुरुभ्यो नमः
ओ-म्पितृभ्यो नमः
ओ-म्मातृभ्यो नमः
ओ-न्नमो नमः इति ।
॥ उद्वासनम् ॥
उत्तमेत्यनुवाकस्य, वामदेव ऋषिः, गायत्री देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, उद्वासने विनियोगः ॥
ॐ उ॒त्तमे॑ शिख॑रे देवी भू॒म्या-म्प॑र्वत॒मूर्ध॑नि ।
ब्राह्मणे॑भ्यो-ऽभ्य॑नुज्ञा॒ता॒ ग॒च्छ दे॑वि य॒था सु॑खम् ॥
॥जप निवेदनम् ॥
देवा गातु विद इत्यस्य मन्त्रस्य, मनसस्पत ऋषिः, वातो देवता, विराट् छन्दः, जपनिवेदने विनियोगः॥
ओ-न्देवा॑गातु विदोगा॒तु मि॒त्वागा॒तु मि॑त ।
मन॑सस्पत इ॒म-न्दे॑व य॒ज्ञग्ग् स्वाहा॒ वाते॑थाः ॥
(प्रातः काले)
प्रातस्सन्ध्याङ्ग भूतेन गायत्र्यास्तु जपेन च ।
सा-ऽष्टेन शत सङ्ख्येन ब्रह्म मे प्रियतां रविः ॥
(मध्याह्न काले)
मध्याह्न सन्ध्याङ्गत्वेन गायत्र्या जपितेन च ।
यथा सङ्ख्येन जपेन रुद्रो मे प्रियतां रविः ॥
(साय-ङ्काले)
सायं सन्ध्याङ्ग भूतेन गायत्र्यास्तु जपेन च ।
सा-ऽष्टेन शत सङ्ख्येन ब्रह्म मे प्रियतां रविः ॥
॥ प्रवर ॥
प्रवरलु चू. ॥
चतुस्सागर पर्यन्त-ङ्गोब्राह्मणेभ्य-श्शुभ-म्भवतु । ………. प्रवरान्वित ………… गोत्र-श्शुक्ल यजुर्वेदान्तर्गत काण्व शाखाध्यायी कात्यायन सूत्रः ………. शर्मा-ऽह-म्भो अभिवादये ॥
समर्पणम् ।
आसत्यलोकात्पाताला-दालोकालोकपर्वतात् ।
ये सन्ति ब्राह्मणादेवास्तेभ्यो नित्य-न्नमो नमः ॥
विष्णुपत्नीसमुद्भूते शङ्खवर्णे महीतले ।
अनेकरत्नसम्पन्ने भूमिदेवि नमो-ऽस्तु ते ॥
समुद्रवसने देवि पर्वतस्तनमण्डले ।
विष्णुपत्नी नमस्तुभ्य-म्पादस्पर्श-ङ्क्षमस्व मे ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.