কৃপাসাগরাযাশুকাব্যপ্রদায
প্রণম্রাখিলাভীষ্টসন্দাযকায ।
যতীন্দ্রৈরুপাস্যাঙ্ঘ্রিপাথোরুহায
প্রবোধপ্রদাত্রে নমঃ শঙ্করায ॥1॥
চিদানন্দরূপায চিন্মুদ্রিকোদ্য-
ত্করাযেশপর্যাযরূপায তুভ্যম্ ।
মুদা গীযমানায বেদোত্তমাঙ্গৈঃ
শ্রিতানন্দদাত্রে নমঃ শঙ্করায ॥2॥
জটাজূটমধ্যে পুরা যা সুরাণাং
ধুনী সাদ্য কর্মন্দিরূপস্য শম্ভোঃ
গলে মল্লিকামালিকাব্যাজতস্তে
বিভাতীতি মন্যে গুরো কিং তথৈব ॥3॥
নখেন্দুপ্রভাধূতনম্রালিহার্দা-
ন্ধকারব্রজাযাব্জমন্দস্মিতায ।
মহামোহপাথোনিধের্বাডবায
প্রশান্তায কুর্মো নমঃ শঙ্করায ॥4॥
প্রণম্রান্তরঙ্গাব্জবোধপ্রদাত্রে
দিবারাত্রমব্যাহতোস্রায কামম্ ।
ক্ষপেশায চিত্রায লক্ষ্ম ক্ষযাভ্যাং
বিহীনায কুর্মো নমঃ শঙ্করায ॥5॥
প্রণম্রাস্যপাথোজমোদপ্রদাত্রে
সদান্তস্তমস্তোমসংহারকর্ত্রে ।
রজন্যা মপীদ্ধপ্রকাশায কুর্মো
হ্যপূর্বায পূষ্ণে নমঃ শঙ্করায ॥6॥
নতানাং হৃদব্জানি ফুল্লানি শীঘ্রং
করোম্যাশু যোগপ্রদানেন নূনম্ ।
প্রবোধায চেত্থং সরোজানি ধত্সে
প্রফুল্লানি কিং ভো গুরো ব্রূহি মহ্যম্ ॥7॥
প্রভাধূতচন্দ্রাযুতাযাখিলেষ্ট-
প্রদাযানতানাং সমূহায শীঘ্রম্।
প্রতীপায নম্রৌঘদুঃখাঘপঙ্ক্তে-
র্মুদা সর্বদা স্যান্নমঃ শঙ্করায ॥8॥
বিনিষ্কাসিতানীশ তত্ত্বাববোধা -
ন্নতানাং মনোভ্যো হ্যনন্যাশ্রযাণি ।
রজাংসি প্রপন্নানি পাদাম্বুজাতং
গুরো রক্তবস্ত্রাপদেশাদ্বিভর্ষি ॥9॥
মতের্বেদশীর্ষাধ্বসম্প্রাপকাযা-
নতানাং জনানাং কৃপার্দ্রৈঃ কটাক্ষৈঃ ।
ততেঃ পাপবৃন্দস্য শীঘ্রং নিহন্ত্রে
স্মিতাস্যায কুর্মো নমঃ শঙ্করায ॥10॥
সুপর্বোক্তিগন্ধেন হীনায তূর্ণং
পুরা তোটকাযাখিলজ্ঞানদাত্রে।
প্রবালীযগর্বাপহারস্য কর্ত্রে
পদাব্জম্রদিম্না নমঃ শঙ্করায ॥11॥
ভবাম্ভোধিমগ্নান্জনান্দুঃখযুক্তান্
জবাদুদ্দিধীর্ষুর্ভবানিত্যহোঽহম্ ।
বিদিত্বা হি তে কীর্তিমন্যাদৃশাম্ভো
সুখং নির্বিশঙ্কঃ স্বপিম্যস্তযত্নঃ ॥12॥
॥ইতি শ্রীশঙ্করাচার্য ভুজঙ্গপ্রযাতস্তোত্রম্॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛpāsāgarāyāśukāvyapradāya
praṇamrākhilābhīṣṭasandāyakāya |
yatīndrairupāsyāṅghripāthoruhāya
prabodhapradātre namaḥ śaṅkarāya ||1||
cidānandarūpāya cinmudrikodya-
tkarāyeśaparyāyarūpāya tubhyam |
mudā gīyamānāya vedottamāṅgaiḥ
śritānandadātre namaḥ śaṅkarāya ||2||
jaṭājūṭamadhye purā yā surāṇāṃ
dhunī sādya karmandirūpasya śambhoḥ
gale mallikāmālikāvyājataste
vibhātīti manye guro kiṃ tathaiva ||3||
nakhenduprabhādhūtanamrālihārdā-
ndhakāravrajāyābjamandasmitāya |
mahāmohapāthonidherbāḍabāya
praśāntāya kurmo namaḥ śaṅkarāya ||4||
praṇamrāntaraṅgābjabodhapradātre
divārātramavyāhatosrāya kāmam |
kṣapeśāya citrāya lakṣma kṣayābhyāṃ
vihīnāya kurmo namaḥ śaṅkarāya ||5||
praṇamrāsyapāthojamodapradātre
sadāntastamastomasaṃhārakartre |
rajanyā mapīddhaprakāśāya kurmo
hyapūrvāya pūṣṇe namaḥ śaṅkarāya ||6||
natānāṃ hṛdabjāni phullāni śīghraṃ
karomyāśu yogapradānena nūnam |
prabodhāya cetthaṃ sarojāni dhatse
praphullāni kiṃ bho guro brūhi mahyam ||7||
prabhādhūtacandrāyutāyākhileṣṭa-
pradāyānatānāṃ samūhāya śīghram|
pratīpāya namraughaduḥkhāghapaṅkte-
rmudā sarvadā syānnamaḥ śaṅkarāya ||8||
viniṣkāsitānīśa tattvāvabodhā -
nnatānāṃ manobhyo hyananyāśrayāṇi |
rajāṃsi prapannāni pādāmbujātaṃ
guro raktavastrāpadeśādbibharṣi ||9||
matervedaśīrṣādhvasamprāpakāyā-
natānāṃ janānāṃ kṛpārdraiḥ kaṭākṣaiḥ |
tateḥ pāpabṛndasya śīghraṃ nihantre
smitāsyāya kurmo namaḥ śaṅkarāya ||10||
suparvoktigandhena hīnāya tūrṇaṃ
purā toṭakāyākhilajñānadātre|
pravālīyagarvāpahārasya kartre
padābjamradimnā namaḥ śaṅkarāya ||11||
bhavāmbhodhimagnānjanānduḥkhayuktān
javāduddidhīrṣurbhavānityaho'ham |
viditvā hi te kīrtimanyādṛśāmbho
sukhaṃ nirviśaṅkaḥ svapimyastayatnaḥ ||12||
||iti śrīśaṅkarācārya bhujaṅgaprayātastotram||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृपासागरायाशुकाव्यप्रदाय
प्रणम्राखिलाभीष्टसन्दायकाय ।
यतीन्द्रैरुपास्याङ्घ्रिपाथोरुहाय
प्रबोधप्रदात्रे नमः शङ्कराय ॥1॥
चिदानन्दरूपाय चिन्मुद्रिकोद्य-
त्करायेशपर्यायरूपाय तुभ्यम् ।
मुदा गीयमानाय वेदोत्तमाङ्गैः
श्रितानन्ददात्रे नमः शङ्कराय ॥2॥
जटाजूटमध्ये पुरा या सुराणां
धुनी साद्य कर्मन्दिरूपस्य शम्भोः
गले मल्लिकामालिकाव्याजतस्ते
विभातीति मन्ये गुरो किं तथैव ॥3॥
नखेन्दुप्रभाधूतनम्रालिहार्दा-
न्धकारव्रजायाब्जमन्दस्मिताय ।
महामोहपाथोनिधेर्बाडबाय
प्रशान्ताय कुर्मो नमः शङ्कराय ॥4॥
प्रणम्रान्तरङ्गाब्जबोधप्रदात्रे
दिवारात्रमव्याहतोस्राय कामम् ।
क्षपेशाय चित्राय लक्ष्म क्षयाभ्यां
विहीनाय कुर्मो नमः शङ्कराय ॥5॥
प्रणम्रास्यपाथोजमोदप्रदात्रे
सदान्तस्तमस्तोमसंहारकर्त्रे ।
रजन्या मपीद्धप्रकाशाय कुर्मो
ह्यपूर्वाय पूष्णे नमः शङ्कराय ॥6॥
नतानां हृदब्जानि फुल्लानि शीघ्रं
करोम्याशु योगप्रदानेन नूनम् ।
प्रबोधाय चेत्थं सरोजानि धत्से
प्रफुल्लानि किं भो गुरो ब्रूहि मह्यम् ॥7॥
प्रभाधूतचन्द्रायुतायाखिलेष्ट-
प्रदायानतानां समूहाय शीघ्रम्।
प्रतीपाय नम्रौघदुःखाघपङ्क्ते-
र्मुदा सर्वदा स्यान्नमः शङ्कराय ॥8॥
विनिष्कासितानीश तत्त्वावबोधा -
न्नतानां मनोभ्यो ह्यनन्याश्रयाणि ।
रजांसि प्रपन्नानि पादाम्बुजातं
गुरो रक्तवस्त्रापदेशाद्बिभर्षि ॥9॥
मतेर्वेदशीर्षाध्वसम्प्रापकाया-
नतानां जनानां कृपार्द्रैः कटाक्षैः ।
ततेः पापबृन्दस्य शीघ्रं निहन्त्रे
स्मितास्याय कुर्मो नमः शङ्कराय ॥10॥
सुपर्वोक्तिगन्धेन हीनाय तूर्णं
पुरा तोटकायाखिलज्ञानदात्रे।
प्रवालीयगर्वापहारस्य कर्त्रे
पदाब्जम्रदिम्ना नमः शङ्कराय ॥11॥
भवाम्भोधिमग्नान्जनान्दुःखयुक्तान्
जवादुद्दिधीर्षुर्भवानित्यहोऽहम् ।
विदित्वा हि ते कीर्तिमन्यादृशाम्भो
सुखं निर्विशङ्कः स्वपिम्यस्तयत्नः ॥12॥
॥इति श्रीशङ्कराचार्य भुजङ्गप्रयातस्तोत्रम्॥
kṛpāsāgarāyāśukāvyapradāya
praṇamrākhilābhīṣṭasandāyakāya |
yatīndrairupāsyāṅghripāthoruhāya
prabodhapradātre namaḥ śaṅkarāya ||1||
cidānandarūpāya cinmudrikodya-
tkarāyeśaparyāyarūpāya tubhyam |
mudā gīyamānāya vedottamāṅgaiḥ
śritānandadātre namaḥ śaṅkarāya ||2||
jaṭājūṭamadhye purā yā surāṇāṃ
dhunī sādya karmandirūpasya śambhoḥ
gale mallikāmālikāvyājataste
vibhātīti manye guro kiṃ tathaiva ||3||
nakhenduprabhādhūtanamrālihārdā-
ndhakāravrajāyābjamandasmitāya |
mahāmohapāthonidherbāḍabāya
praśāntāya kurmo namaḥ śaṅkarāya ||4||
praṇamrāntaraṅgābjabodhapradātre
divārātramavyāhatosrāya kāmam |
kṣapeśāya citrāya lakṣma kṣayābhyāṃ
vihīnāya kurmo namaḥ śaṅkarāya ||5||
praṇamrāsyapāthojamodapradātre
sadāntastamastomasaṃhārakartre |
rajanyā mapīddhaprakāśāya kurmo
hyapūrvāya pūṣṇe namaḥ śaṅkarāya ||6||
natānāṃ hṛdabjāni phullāni śīghraṃ
karomyāśu yogapradānena nūnam |
prabodhāya cetthaṃ sarojāni dhatse
praphullāni kiṃ bho guro brūhi mahyam ||7||
prabhādhūtacandrāyutāyākhileṣṭa-
pradāyānatānāṃ samūhāya śīghram|
pratīpāya namraughaduḥkhāghapaṅkte-
rmudā sarvadā syānnamaḥ śaṅkarāya ||8||
viniṣkāsitānīśa tattvāvabodhā -
nnatānāṃ manobhyo hyananyāśrayāṇi |
rajāṃsi prapannāni pādāmbujātaṃ
guro raktavastrāpadeśādbibharṣi ||9||
matervedaśīrṣādhvasamprāpakāyā-
natānāṃ janānāṃ kṛpārdraiḥ kaṭākṣaiḥ |
tateḥ pāpabṛndasya śīghraṃ nihantre
smitāsyāya kurmo namaḥ śaṅkarāya ||10||
suparvoktigandhena hīnāya tūrṇaṃ
purā toṭakāyākhilajñānadātre|
pravālīyagarvāpahārasya kartre
padābjamradimnā namaḥ śaṅkarāya ||11||
bhavāmbhodhimagnānjanānduḥkhayuktān
javāduddidhīrṣurbhavānityaho'ham |
viditvā hi te kīrtimanyādṛśāmbho
sukhaṃ nirviśaṅkaḥ svapimyastayatnaḥ ||12||
||iti śrīśaṅkarācārya bhujaṅgaprayātastotram||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.