1 కలశ ప్రతిష్ఠాపన ప్రయోగ మన్త్రాః
బ్రహ్మ॑జజ్ఞా॒న-మ్ప్ర॑థ॒మ-మ్పు॒రస్తా॒-ద్విసీ॑మ॒త-స్సు॒రుచో॑ వే॒న ఆ॑వః ।
స బు॒ధ్నియా॑ ఉప॒మా అ॑స్య వి॒ష్ఠా-స్స॒తశ్చ॒ యోని॒-మస॑తశ్చ॒ వివః॑ ।
నాకే॑ సుప॒ర్ణ ముప॒య-త్పత॑న్తగ్ం హృ॒దా వేన॑న్తో అ॒భ్యచ॑క్ష-తత్వా ।
హిర॑ణ్యపక్షం॒-వఁరు॑ణస్య దూ॒తం-యఁ॒మస్య॒ యోనౌ॑ శకు॒న-మ్భు॑ర॒ణ్యుమ్ ।
ఆప్యా॑యస్వ॒ సమే॑తు తే వి॒శ్వతః॑ సోమ॒ వృష్ణి॑యమ్ । భవా॒ వాజ॑స్య సఙ్గ॒థే ।
యో రు॒ద్రో అ॒గ్నౌ యో అ॒ఫ్సు య ఓష॑ధీషు॒ యో రు॒ద్రో విశ్వా॒
భువ॑నా-ఽఽవి॒వేశ॒ తస్మై॑ రు॒ద్రాయ॒ నమో॑ అస్తు । 1 (అప ఉపస్పృశ్య)
ఇ॒దం-విఁష్ణు॒ ర్విచ॑క్రమే త్రే॒ధా నిద॑ధే ప॒దమ్ । సమూ॑ఢమస్య పాగ్ం సు॒రే ।
ఇన్ద్రం॒-విఁశ్వా॑ అవీవృధన్-థ్సము॒ద్రవ్య॑చస॒-ఙ్గిరః॑ ।
ర॒థీత॑మగ్ం రథీ॒నాం-వాఁజా॑నా॒గ్ం॒ సత్ప॑తి॒-మ్పతి᳚మ్ ।
ఆపో॒ వా ఇ॒దంగ్ం సర్వం॒-విఁశ్వా॑ భూ॒తాన్యాపః॑ ప్రా॒ణా వా ఆపః॑ ప॒శవ॒ ఆపో-ఽన్న॒మాపో-ఽమృ॑త॒మాప॑-స్స॒మ్రాడాపో॑ వి॒రాడాప॑-స్స్వ॒రాడాప॒-శ్ఛన్దా॒గ్॒శ్యాపో॒ జ్యోతీ॒గ్॒ష్యాపో॒ యజూ॒గ్॒ష్యాప॑-స్స॒త్యమాప॒-స్సర్వా॑ దే॒వతా॒ ఆపో॒ భూర్భువ॒స్సువ॒రాప॒ ఓమ్ । 2
అ॒పః ప్రణ॑యతి । శ్ర॒ద్ధా వా ఆపః॑ । శ్ర॒ద్ధామే॒వారభ్య॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి ।
అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
య॒జ్ఞో వా ఆపః॑ । య॒జ్ఞమే॒వారభ్య॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి । అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
వజ్రో॒ వా ఆపః॑ । వజ్ర॑మే॒వ భ్రాతృ॑వ్యేభ్యః ప్ర॒హృత్య॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి ।
అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
ఆపో॒ వై ర॑క్షో॒ఘ్నీః । రక్ష॑సా॒మప॑హత్యై । అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
ఆపో॒ వై దే॒వానా᳚-మ్ప్రి॒య-న్ధామ॑ । దే॒వానా॑మే॒వ ప్రి॒య-న్ధామ॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి । అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
ఆపో॒ వై సర్వా॑ దే॒వతాః᳚ । దే॒వతా॑ ఏ॒వారభ్య॑ ప్ర॒ణీయ॒ ప్రచ॑రతి ।
అ॒పః ప్రణ॑యతి ।
ఆపో॒ వై శా॒న్తాః । శా॒న్తాభి॑రే॒వాస్య॒ శుచగ్ం॑ శమయతి । దే॒వో వః॑
3
సవి॒తో-త్పు॑నా॒త్వ-చ్ఛి॑ద్రేణ ప॒విత్రే॑ణ॒ వసో॒స్సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభిః॑ ॥ 3
2 వేదారమ్భే సర్వసాధారణ్యేన జప్యాః మన్త్రాః
ఓ-మ్భూః తథ్స॑వి॒తు-ర్వరే᳚ణ్యమ్ । ఓ-మ్భువః॑ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ఓగ్ం సువః॑ ధియో॒ యోనః॑ ప్రచో॒దయా᳚త్ ।
ఓ-మ్భూః తథ్స॑వి॒తు-ర్వరే᳚ణ్యమ్ । భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ఓ-మ్భువః ధియో॒ యోనః॑ ప్రచో॒దయా᳚త్ ।
ఓగ్ం సువః॑ తథ్స॑వి॒తు-ర్వరే᳚ణ్యం॒ భర్గో॑ దే॒వస్య॑ ధీమహి । ధియో॒ యోనః॑ ప్రచో॒దయా᳚త్ । ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ।
3 వేదాదయః
అ॒గ్నిమీ᳚లే పు॒రోహి॑తం-య॒జ్ఞస్య॑
దే॒వమృ॒త్విజ᳚మ్ । హోతా᳚రం రత్న॒ ధాత॑మమ్ ।
ఇ॒షే త్వో॒ర్జేత్వా॑ వా॒యవ॑స్స్థో పా॒యవ॑స్థ దే॒వో వ॑స్సవి॒తా ప్రార్ప॑యతు॒ శ్రేష్ఠ॑తమాయ॒ కర్మ॑ణే ।
అగ్న॒ ఆయా॑హి వీ॒తయే॑ గృణా॒నో హ॒వ్యదా॑తయే । నిహోతా॑ సథ్సి బ॒ర్॒హిషి॑ ।
శన్నో॑ దే॒వీర॒భిష్ట॑య॒ ఆపో॑ భవన్తు పీ॒తయే᳚ । శం-యోఁర॒భిస్ర॑వన్తు నః ॥ 1 (1) ॥
4 రక్షోఘ్నం
కృ॒ణు॒ష్వ పాజః॒ ప్రసి॑తి॒న్న పృ॒థ్వీం-యాఁ॒హి రాజే॒ వామ॑వా॒గ్ం॒ ఇభే॑న । తృ॒ష్వీమను॒ ప్రసి॑తిం-ద్రూణా॒నో-ఽస్తా॑-ఽసి॒ విద్ధ్య॑ ర॒క్షస॒ స్తపి॑ష్ఠైః । తవ॑ భ్ర॒మాస॑ ఆశు॒యా ప॑తం॒ త్యను॑స్పృశ-ధృష॒తా శోశు॑చానః । తపూగ్॑ష్యగ్నే జు॒హ్వా॑ పతం॒-గానస॑న్దితో॒ విసృ॑జ॒ విష్వ॑ గు॒ల్కాః । ప్రతి॒స్పశో॒ విసృ॑జ॒-తూర్ణి॑తమో॒ భవా॑ పా॒యుర్వి॒శో అ॒స్యా అద॑బ్ధః ॥ 2 ॥
యోనో॑ దూ॒రే అ॒ఘశగ్ం॑సో॒యో అన్త్యగ్నే॒ మాకి॑ష్టే॒ వ్యథి॒రా ద॑ధర్షీత్ । ఉద॑గ్నే తిష్ఠ॒ ప్రత్యా త॑నుష్వ॒న్య॑మిత్రాగ్ం॑ ఓషతా-త్తిగ్మహేతే । యో నో॒ అరా॑తిగ్ం సమిధాన చ॒క్రే నీ॒చా తన్ధ॑క్ష్యత॒ సన్న శుష్క᳚మ్ । ఊ॒ర్ధ్వో భ॑వ॒ ప్రతి॑ వి॒ధ్యా-ధ్య॒స్మదా॒ విష్కృ॑ణుష్వ॒ దైవ్యా᳚న్యగ్నే । అవ॑స్థి॒రా త॑నుహి యాతు॒ జూనా᳚-ఞ్జా॒మిమజా॑మిం॒ ప్రమృ॑ణీహి॒ శత్రూన్॑ ॥ 3 ॥
సతే॑ జానాతి సుమ॒తిం-యఁ॑ విష్ఠ॒య ఈవ॑తే॒ బ్రహ్మ॑ణే గా॒తుమైర॑త్ । విశ్వా᳚న్యస్మై సు॒దినా॑ని రా॒యో ద్యు॒మ్నాన్య॒ర్యో విదురో॑ అ॒భిద్యౌ᳚త్ । సేద॑గ్నే అస్తు సు॒భగ॑ స్సు॒దాను॒-ర్యస్త్వా॒ నిత్యే॑న హ॒విషా॒ య ఉ॒క్థైః । పిప్రీ॑షతి॒ స్వ ఆయు॑షి దురో॒ణే విశ్వేద॑స్మై సు॒దినా॒-సా-ఽస॑ది॒ష్టిః । అర్చా॑మితే సుమ॒తి-ఙ్ఘోష్య॒ర్వాఖ్-సన్తే॑ వా॒ వాతా॑ జరతా మి॒యఙ్గీః ॥ 4 ॥
స్వశ్వా᳚స్త్వా సు॒రథా॑ మర్జయే-మా॒స్మే క్ష॒త్రాణి॑ ధారయే॒ర-ను॒ద్యూన్ । ఇ॒హ త్వా॒ భూర్యా చ॑రే॒దుప॒త్మ-న్దోషా॑వస్త-ర్దీది॒వాగ్ం స॒మను॒ద్యూన్ । క్రీడ॑న్తస్త్వా సు॒మన॑స స్సపేమా॒భి ద్యు॒మ్నా త॑స్థి॒వాగ్ంసో॒ జనా॑నామ్ ।
యస్త్వా॒ స్వశ్వ॑స్సుహిర॒ణ్యో అ॑గ్న ఉప॒యాతి॒ వసు॑మతా॒ రథే॑న । తస్య॑ త్రా॒తా భ॑వసి॒ తస్య॒ సఖా॒ యస్త॑ ఆతి॒థ్య మా॑ను॒షగ్ జుజో॑షత్ ॥ 5 ॥
మ॒హోరు॑జామి బ॒న్ధుతా॒ వచో॑ భి॒స్తన్మా॑ పి॒తుర్గోత॑మా॒ద న్వి॑యాయ । త్వన్నో॑ అ॒స్య వచ॑స-శ్చికిద్ధి॒ హోత॑ర్యవిష్ఠ సుక్రతో॒ దమూ॑నాః । అస్వ॑ప్న జస్త॒రణ॑య స్సు॒శేవా॒ అత॑న్ద్రాసో-ఽవృ॒కా అశ్ర॑మిష్ఠాః । తే పా॒యవః॑ స॒ధ్రియ॑ఞ్చో ని॒షద్యాగ్నే॒ తవ॑ నః పాన్త్వమూర । యే పా॒యవో॑ మామతే॒య-న్తే॑ అగ్నే॒ పశ్య॑న్తో అ॒న్ధ-న్దు॑రి॒తాద ర॑క్షన్న్ ।
ర॒రక్ష॒ తాన్-థ్సు॒కృతో॑ వి॒శ్వవే॑దా॒ దిఫ్స॑న్త॒ ఇద్రి॒పవో॒ నాహ॑ దేభుః ॥ 6 ॥
త్వయా॑ వ॒యగ్ం స॑ధ॒న్య॑-స్త్వోతా॒ స్తవ॒ ప్రణీ᳚త్య శ్యామ॒ వాజాన్॑ । ఉ॒భాశగ్ం సా॑ సూదయ సత్యతా తే-ఽనుష్ఠు॒యా కృ॑ణుహ్య-హ్రయాణ ।
అ॒యా తే॑ అగ్నే స॒మిధా॑ విధేమ॒ ప్రతి॒స్తోమగ్ం॑ శ॒స్యమా॑న-ఙ్గృభాయ । దహా॒శసో॑ ర॒క్షసః॑ పా॒హ్య॑స్మా-న్ద్రు॒హో ని॒దో మి॑త్రమహో అవ॒ద్యాత్ । ర॒క్షో॒హణం॑ ఁవా॒జిన॒మాజి॑ ఘర్మి మి॒త్ర-మ్ప్రథి॑ష్ఠ॒ ముప॑యామి॒ శర్మ॑ । శిశా॑నో అ॒గ్నిః క్రతు॑భి॒ స్సమి॑ద్ధ॒-స్సనో॒ దివా॒ స రి॒షః
పా॑తు॒ నక్త᳚మ్ ॥ 7 ॥
విజ్యోతి॑షా బృహ॒తా భా᳚త్య॒గ్ని రా॒వి-ర్విశ్వా॑ని కృణుతే మహి॒త్వా । ప్రాదే॑వీర్మా॒యా స్స॑హతే దు॒రేవా॒ శ్శిశీ॑తే॒ శృఙ్గే॒ రక్ష॑సే వి॒నిక్షే᳚ ।
ఉ॒తస్వా॒నాసో॑ ది॒విష॑న్త్వ॒గ్నే స్తి॒గ్మాయు॑ధా॒ రక్ష॑సే॒ హన్త॒ వా ఉ॑ ।
మదే॑ చిదస్య॒ ప్రరు॑జన్తి॒ భామా॒ నవ॑రన్తే పరి॒బాధో॒ అదే॑వీః ॥ 8 (2) ॥
5 ఇన్ద్ర సూక్తం
ఇన్ద్రం॑ ఁవో వి॒శ్వత॒స్పరి॒ హవా॑మహే॒ జనే᳚భ్యః । అ॒స్మాక॑మస్తు॒ కేవ॑లః । ఇన్ద్ర॒-న్నరో॑ నే॒మధి॑తా హవన్తే॒ యత్పార్యా॑ యు॒నజ॑తే॒ ధియ॒స్తాః । శూరో॒ నృషా॑తా॒ శవ॑సశ్చకా॒ న ఆ గోమ॑తి వ్ర॒జే భ॑జా॒ త్వన్నః॑ । ఇ॒న్ద్రి॒యాణి॑ శతక్రతో॒ యా తే॒ జనే॑షు ప॒ఞ్చసు॑ । ఇన్ద్ర॒ తాని॑ త॒ ఆ వృ॑ణే । అను॑తే దాయి మ॒హ ఇ॑న్ద్రి॒యాయ॑ స॒త్రాతే॒ విశ్వ॒మను॑ వృత్ర॒హత్యే᳚ ॥ 9 ॥
అను॑ క్ష॒త్రమను॒ సహో॑ యజ॒త్రేన్ద్ర॑ దే॒వేభి॒రను॑ తే నృ॒షహ్యే᳚ । ఆయస్మి᳚న్-థ్స॒ప్తవా॑స॒వా స్తిష్ఠ॑న్తి స్వా॒రుహో॑ యథా ।
ఋషి॑ర్హ దీర్ఘ॒ శ్రుత్త॑మ॒ ఇన్ద్ర॑స్య ఘ॒ర్మో అతి॑థిః । ఆ॒మాసు॑ ప॒క్వమైర॑య॒ ఆ సూర్యగ్ం॑ రోహయో ది॒వి । ఘ॒ర్మన్న సామ॑న్తపతా సువృ॒క్తిభి॒-ర్జుష్టం॒ గిర్వ॑ణ సే॒గిరః॑ । ఇన్ద్ర॒మి-ద్గా॒థినో॑ బృ॒హదిన్ద్ర॑ మ॒ర్కేభి॑ ర॒ర్కిణః॑ । ఇన్ద్రం॒ ఁవాణీ॑రనూషత ॥ 10 ॥
గాయ॑న్తిత్వా గాయ॒త్రిణోర్చం॑ త్య॒ర్క మ॒ర్కిణః॑ । బ్ర॒హ్మాణ॑స్త్వా శతక్రత॒-వుద్వ॒గ్ం॒ శమి॑వ యే మిరే । అ॒గ్ం॒హో॒ముచే॒ ప్రభ॑రేమా మనీ॒షా మో॑షిష్ఠ॒-దావ్నే॑ సుమ॒తి-ఙ్గృ॑ణా॒నాః ।
ఇ॒దమి॑న్ద్ర॒ ప్రతి॑ హ॒వ్య-ఙ్గృ॑భాయ స॒త్యాస్స॑న్తు॒ యజ॑మానస్య॒ కామాః᳚ । వి॒వేష॒యన్మా॑ ధి॒షణా॑ జ॒జాన॒ స్తవై॑ పు॒రా పార్యా॒దిన్ద్ర॒ మహ్నః॑ । అగ్ంహ॑సో॒ యత్ర॑ పీ॒పర॒ద్యథా॑ నో నా॒వేవ॒ యాన్త॑ ము॒భయే॑ హవన్తే ॥ 11 ॥
ప్రస॒మ్రాజ॑-మ్ప్రథ॒మ మ॑ధ్వ॒-రాణా॑మగ్ం హో॒ ముచం॑ ఁవృష॒భం-యఁ॒జ్ఞియా॑నామ్ ।
అ॒పాన్న-పా॑తమశ్వినా॒ హయ॑న్త మ॒స్మిన్న॑ర ఇన్ద్రి॒య-న్ధ॑త్త॒మోజః॑ । విన॑ ఇన్ద్ర॒ మృధో॑ జహి నీ॒ చా య॑చ్ఛ పృతన్య॒తః । అ॒ధ॒స్ప॒ద-న్తమీ᳚-ఙ్కృధి॒ యో అ॒స్మాగ్ం అ॑భి॒దాస॑తి ।
ఇన్ద్ర॑క్ష॒త్రమ॒భి వా॒మమోజో ఽజా॑యథా వృషభ చర.షణీ॒నామ్ । అపా॑నుదో॒ జన॑మమిత్ర॒ యన్త॑ ము॒రు-న్దే॒వేభ్యో॑ అకృణోరు లో॒కమ్ ।
మృ॒గో న భీ॒మః కు॑చ॒రో గి॑రి॒ష్ఠాః ప॑రా॒వత॒ ఆజ॑గామా॒-పర॑స్యాః ॥ 12 ॥
సృ॒కగ్ం స॒గ్ం॒ శాయ॑ ప॒విమి॑న్ద్ర తి॒గ్మం-విఁశత్రూ᳚-న్తాడి॒ విమృధో॑ నుదస్వ ।
విశత్రూ॒న్॒. విమృధో॑నుద॒ వివృ॒త్రస్య॒ హనూ॑ రుజ । విమ॒న్యుమి॑న్ద్ర భామి॒తో॑ ఽమిత్ర॑స్యాభి॒ దాస॑తః ।
త్రా॒తార॒మిన్ద్ర॑ మవి॒తార॒ మిన్ద్ర॒గ్ం॒ హవే॑ హవే సు॒హవ॒గ్ం॒ శూర॒మిన్ద్ర᳚మ్ ।
హు॒వే ను శ॒క్ర-మ్పు॑రుహూ॒త మిన్ద్రగ్గ్॑ స్వ॒స్తి నో॑ మ॒ఘవా॑ ధా॒త్విన్ద్రః॑ ॥ 13 ॥
మా తే॑ అ॒స్యాగ్ం స॑హసావ॒-న్పరి॑ష్టా వ॒ఘాయ॑ భూమ హరివః పరా॒దై ।
త్రాయ॑స్వనో ఽవృ॒కేభి॒-ర్వరూ॑థై॒ స్తవ॑ ప్రి॒యాస॑ స్సూ॒రిషు॑ స్యామ । అన॑వస్తే॒ రథ॒మశ్వా॑య తక్ష॒న్-త్వష్టా॒ వజ్రం॑ పురుహూత ద్యు॒మన్త᳚మ్ ।
బ్ర॒హ్మాణ॒ ఇన్ద్రం॑ మ॒హయ॑న్తో అ॒ర్కైరవ॑ర్ధయ॒-న్నహ॑యే॒ హన్త॒ వా ఉ॑ ।
వృష్ణే॒ యత్తే॒ వృష॑ణో అ॒ర్కమర్చా॒ నిన్ద్ర॒ గ్రావా॑ణో॒ అది॑తి-స్స॒జోషాః᳚ ।
అ॒న॒శ్వాసో॒ యే ప॒వయో॑-ఽర॒థా ఇన్ద్రే॑షితా అ॒భ్యవ॑ర్త-న్త॒దస్యూన్॑ ॥ 14 (3) ॥
(తై. అర. 6.1.9; తై. సం. 1.4.41.1; తై. సం. 1.4.42.1)
యత॑ ఇన్ద్ర॒ భయా॑మహే॒ తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి ।
మఘ॑వన్ చ్ఛ॒గ్ధి తవ॒ తన్న॑ ఊ॒తయే॒ విద్విషో॒ విమృధో॑ జహి । స్వ॒స్తి॒దా వి॒శస్పతి॑-ర్వృత్ర॒హా విమృధో॑ వ॒శీ । వృషేన్ద్రః॑ పు॒ర ఏ॑తు న స్స్వస్తి॒దా అ॑భయ-ఙ్క॒రః ॥ 15అ ॥
మ॒హాగ్ం ఇన్ద్రో॒ వజ్ర॑ బాహు ష్షోడ॒శీ శర్మ॑ యచ్ఛతు । స్వ॒స్తి నో॑ మ॒ఘవా॑ కరోతు॒ హన్తు॑ పా॒ప్మానం॒ యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॑ । స॒జోషా॑ ఇన్ద్ర॒ సగ॑ణో మ॒రుద్భి॒ స్సోమం॑ పిబ వృత్రహన్ చ్ఛూర వి॒ద్వాన్ । జ॒హి శత్రూ॒గ్ం॒ రప॒మృధో॑-నుద॒స్వాథా భ॑య-ఙ్కృణుహి వి॒శ్వతో॑ నః ॥ 15బ్ (4) ॥
6 యే దేవాః
యే దే॒వాః పు॑ర॒స్సదో॒-ఽగ్ని నే᳚త్రా,
దక్షిణ॒సదో॑ య॒మనే᳚త్రా,
పశ్చా॒థ్సద॑ స్సవి॒తృ నే᳚త్రా,
ఉత్తర॒సదో॒ వరు॑ణనేత్రా,
ఉపరి॒షదో॒ బృహ॒స్పతి॑ నేత్రా,
రక్షో॒హణ॒స్తే నః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒ తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా॒
-ఽగ్నయే॑ రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా॑,
య॒మాయ॑ సవి॒త్రే ,
వరు॑ణాయ॒ బృహ॒స్పత॑యే॒
దువ॑స్వతే రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ ॥ 16 (5) ॥
7 యే దేవాః (అనుషఙ్గం)
యే దే॒వాః పు॑ర॒స్సదో॒-ఽగ్ని నే᳚త్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒
తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । యే దే॒వా ద॑క్షిణ॒సదో॑ య॒మ నే᳚త్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒
తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । యే దే॒వాః ప॑శ్చా॒థ్సద॑ స్సవి॒తృ నే᳚త్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒ తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । యే దే॒వా ఉ॑త్తర॒సదో॒ వరు॑ణనేత్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒
తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । యే దే॒వా ఉ॑పరి॒షదో॒ బృహ॒స్పతి॑ నేత్రా రక్షో॒హణ॒స్తేనః॑ పాన్తు॒ తే నో॑-ఽవన్తు॒ తేభ్యో॒ నమ॒స్తేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । అగ్నయే॑ రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ । య॒మాయ॑ రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ । సవి॒త్రే ర॑క్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ । వరు॑ణాయ రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ । బృహ॒స్పత॑యే॒ దువ॑స్వతే రక్షో॒ఘ్నే స్వాహా᳚ ॥ 16ఆ (5ఆ) ॥
8 ఆయుష్కామేష్టి మన్త్రాః
అ॒గ్నిరాయు॑ష్మా॒న్థ్స వన॒స్పతి॑భి॒-రాయు॑ష్మా॒-న్తేన॒త్వా-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి॒,
సోమ॒ ఆయు॑ష్మా॒న్థ్స ఓష॑ధీభిర్,
య॒జ్ఞ ఆయు॑ష్మా॒న్థ్స దక్షి॑ణాభి॒ర్,
బ్రహ్మాయు॑ష్మ॒త్త-ద్బ్రా᳚హ్మ॒ణై-రాయు॑ష్మద్,
దే॒వా ఆయు॑ష్మన్త॒స్తే॑ ఽమృతే॒నా యు॑ష్మన్త॒స్తేన॒త్వా
-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి ॥ 17 (6) ॥
9 ఆయుష్కామేష్టి మన్త్రాః (అనుషఙ్గం)
అ॒గ్నిరాయు॑ష్మా॒న్థ్స వన॒స్పతి॑భి॒ రాయు॑ష్మా॒-న్తేన॒త్వా ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి । సోమ॒ ఆయు॑ష్మా॒న్థ్స ఓష॑ధీభి॒రాయు॑ష్మా॒-న్తేన॒త్వా
-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి । య॒జ్ఞ ఆయు॑ష్మా॒న్థ్స దక్షి॑ణాభి॒రాయు॑ష్మా॒-న్తేన॒త్వా
-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి ।
బ్రహ్మాయు॑ష్మ॒త్త-ద్బ్రా᳚హ్మ॒ణై-రాయు॑ష్మ॒-త్తేన॒త్వా ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్తం
కరోమి । దే॒వా ఆయు॑ష్మన్త॒స్తే॑ ఽమృతే॒-నాయు॑ష్మన్త॒స్తేన॒త్వా
-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి ॥ 17ఆ(6ఆ) ॥
10 అగ్ంహోముచ మన్త్రాః
యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా యత॒వ్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతం॒ ,
ఁయా వా॑మిన్ద్రా వరుణా సహ॒స్యా॑, రక్ష॒స్యా॑, తేజ॒స్యా॑,
త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతం॒,
ఁయో వా॑మిన్ద్రా వరుణా వ॒గ్నౌ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑ మే॒తేనా వ॑యజే॒,
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా ద్వి॒పాథ్సు॑ ప॒శుషు॒, చతు॑ష్పాథ్సు,
గో॒ష్ఠే, గృ॒హే-, ష్వ॒ఫ్సోష॑ధీషు॒, వన॒స్పతి॑షు॒,
స్రామ॒స్తం-వాఁ॑ మే॒తేనా వ॑యజే ॥ 18 (7) ॥
11 అగ్ంహోముచ మన్త్రాః (అనుషఙ్గం)
యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా యత॒వ్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతమ్ ।
యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా సహ॒స్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతమ్ ।
యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా రక్ష॒స్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతమ్ । యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా తేజ॒స్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ంహ॑సో ముఞ్చతమ్ ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా వ॒గ్నౌ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా ద్వి॒పాథ్సు॑ ప॒శుషు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా॒ చతు॑ష్పాథ్సు ప॒శుషు॒ (చతు॑ష్పాథ్సు॒)స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే । యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా గో॒ష్ఠే స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా గృ॒హేషు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా॒-ఽఫ్సు స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరు॒ణౌష॑ధీషు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ।
యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా॒ వన॒స్పతి॑షు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒ తేనా వ॑యజే ॥ (18ఆ) (7ఆ)
12 శాస్తృ సూక్తం (ఆప్యం)
అగ్నే॑ యశస్వి॒న్॒. యశ॑సే॒ మమ॑ర్ప॒యేన్ద్రా॑వతీ॒ మప॑చితీ మి॒హావ॑హ । అ॒య-మ్మూ॒ర్ధా ప॑రమే॒ష్ఠీ సు॒వర్చా᳚-స్సమా॒నానా॑ ముత్త॒మ శ్లో॑కో అస్తు । భ॒ద్ర-మ్పశ్య॑న్త॒ ఉప॑సేదు॒రగ్రే॒ తపో॑ దీ॒క్షా మృష॑య స్సువ॒ర్విదః॑ । తతః॑ క్ష॒త్ర-మ్బల॒మోజ॑శ్చ జా॒త-న్తద॒స్మై దే॒వా అ॒భిసన్న॑-మన్తు । ధా॒తా వి॑ధా॒తా ప॑ర॒మోత స॒న్దృ-క్ప్ర॒జాప॑తిః పరమే॒ష్ఠీ వి॒రాజా᳚ । స్తోమా॒-శ్చన్దాగ్ం॑సి ని॒విదో॑మ ఆహురే॒తస్మై॑ రా॒ష్ట్రమ॒భి-సన్న॑మామ । అ॒భ్యావ॑ర్తద్ధ్వ॒-ముప॒మేత॑ సా॒కమ॒యగ్ం శా॒స్తా-ఽధి॑పతిర్వో అస్తు । అ॒స్య వి॒జ్ఞాన॒మను॒సగ్ం-ర॑భద్ధ్వమి॒మ-మ్ప॒శ్చాదను॑ జీవాథ॒ సర్వే᳚ ॥ 19 (8) ॥
13 రాష్ట్రభృతం
ఋ॒తా॒షా-డృ॒తధా॑మా॒-ఽగ్ని-ర్గ॑న్ధ॒ర్వస్త-స్యౌష॑ధయో-ఽఫ్స॒రస॒
ఊర్జో॒ నామ॒ స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒
తస్మై॒ స్వాహా॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా॑ ,
సగ్ంహి॒తో వి॒శ్వసా॑మా॒ సూర్యో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ మరీ॑చయో-ఽఫ్స॒రస॑ ఆ॒యువ॑ ,
స్సుషు॒మ్న స్సూర్య॑ రశ్మి-శ్చ॒న్ద్రమా॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ నక్ష॑త్రాణ్య-
ఫ్స॒రసో॑ బే॒కుర॑యో,
భు॒జ్యుస్సు॑ప॒ర్ణో య॒జ్ఞో గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ దక్షి॑ణా అఫ్స॒రస॑ స్త॒వాః,
ప్ర॒జాప॑తి-ర్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ మనో॑ గన్ధ॒ర్వస్తస్య॑-ర్ఖ్సా॒మాన్య॑-ఫ్స॒రసో॒ వహ్న॑య,
ఇషి॒రో వి॒శ్వ వ్య॑చా॒ వాతో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్యాపో᳚ ఽఫ్స॒రసో॑ ము॒దా,
భువ॑నస్య పతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ ।
స నో॑ రా॒స్వాజ్యా॑నిగ్ం రా॒యస్పోషగ్ం॑ సు॒వీర్యగ్ం॑ సంవఁథ్స॒రీణాగ్॑ స్వ॒స్తిమ్ ।
ప॒ర॒మే॒ష్ఠ్యధి॑పతి-ర్మృ॒త్యు-ర్గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ విశ్వ॑మఫ్స॒రసో॒ భువ॑,
స్సుక్షి॒థి- స్సుభూ॑తి-ర్భద్ర॒కృ-థ్సువ॑ర్వా-న్ప॒ర్జన్యో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్య॑
వి॒ద్యుతో᳚ ఽఫ్స॒రసో॒ రుచో॑,
దూ॒రే హే॑తిర-మృడ॒యో మృ॒త్యు-ర్గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॑ ప్ర॒జా అ॑ఫ్స॒రసో॑ భీ॒రువః॒,
చారుః॑ కృపణ కా॒శీ కామో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్యా॒ధయో᳚ ఽఫ్స॒రస॑ శ్శా॒చయ॑న్తీ॒ర్,
నామ॒ స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తస్మై॒ స్వాహా॒
తాభ్య॒ స్స్వాహా॒,
స నో॑ భువనస్య పతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ । ఉ॒రు బ్రహ్మ॑ణే॒-ఽస్మై క్ష॒త్రాయ॒ మహి॒ శర్మ॑ యచ్ఛ ॥ 20 (9) ॥
14 రాష్ట్రభృతం (అనుషఙ్గం)
ఋ॒తా॒షా-డృ॒తధా॑మా॒-ఽగ్ని-ర్గ॑న్ధ॒ర్వస్స-ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్యౌష॑ధయో-ఽఫ్స॒రస॒ ఊర్జో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
సగ్ంహి॒తో వి॒శ్వసా॑మా॒ సూర్యో॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॒ మరీ॑చయో-ఽఫ్స॒రస॑ ఆ॒యువో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
సుషు॒మ్నస్సూర్య॑-రశ్మిశ్చ॒న్ద్రమా॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॒ నక్ష॑త్రాణ్య ఽఫ్స॒రసో॑ బే॒కుర॑యో॒ నామ॒ తా
ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
భు॒జ్యుస్సు॑ప॒ర్ణో య॒జ్ఞో గ॑న్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒ తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॒ దక్షి॑ణా అఫ్స॒రస॑ స్త॒వా నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
ప్ర॒జాప॑తి-ర్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ మనో॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॑ర్-ఖ్సా॒మాన్య॑-ఽఫ్స॒రసో॒ వహ్న॑యో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
ఇషి॒రో వి॒శ్వవ్య॑చా॒ వాతో॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్యాపో᳚-ఽఫ్స॒రసో॑ ము॒దా నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑
క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥ భువ॑నస్య పతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ ।
స నో॑ రా॒స్వాజ్యా॑నిగ్ం రా॒యస్పోషగ్ం॑ సు॒వీర్యగ్ం॑ సంవఁథ్స॒రీణాగ్॑
స్వ॒స్తిగ్గ్ స్వాహా᳚ ॥
ప॒ర॒మే॒ష్ఠ్యధి॑పతి-ర్మృ॒త్యు-ర్గ॑న్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॒ విశ్వ॑మఫ్స॒రసో॒ భువో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
సుక్షి॒థి-స్సుభూ॑తి-ర్భద్ర॒కృ-థ్సువ॑ర్వా-న్ప॒ర్జన్యో॑ గన్ధ॒ర్వస్స
ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒ తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య ॑వి॒ధ్యుతో᳚-ఽఫ్స॒రసో॒ రుచో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
దూ॒రే హే॑తిర మృడ॒యో మృ॒త్యు-ర్గ॑న్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్య॑ ప్ర॒జా అ॑ఫ్స॒రసో॑ భీ॒రువో॒ నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥ చారుః॑ కృపణ కా॒శీ కామో॑ గన్ధ॒ర్వస్స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒
తస్మై॒ స్వాహా᳚ । తస్యా॒ధయో᳚ ఽఫ్స॒రస॑ శ్శో॒చయ॑న్తి॒-ర్నామ॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
స నో॑ భువనస్యపతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ ।ఉ॒రు బ్రహ్మ॑ణే॒-ఽస్మై క్ష॒త్రాయ॒ మహి॒ శర్మ॑ యచ్ఛ॒ స్వాహా᳚ ॥ (20ఆ) (9ఆ)
15 సర్ప సూక్తం
నమో॑ అస్తు స॒ర్పేభ్యో॒ యే కే చ॑ పృథి॒వీ మను॑ । యే అ॒న్తరి॑క్షే॒ యే ది॒వి తేభ్య॑ స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑ । యే॑-ఽదో రో॑చ॒నే ది॒వో యే వా॒ సూర్య॑స్య ర॒శ్మిషు॑ । యేషా॑మ॒ఫ్సు సదః॑ కృ॒త-న్తేభ్య॑ స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑ । యా ఇష॑వో యాతు॒ ధానా॑నాం॒ ఁయే వా॒ వన॒స్పతీ॒గ్ం॒ రను॑ । యే వా॑-ఽవ॒టేషు॒ శేర॑తే॒ తేభ్య॑ స్స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑ ॥ 21 (10) ॥
16 పఞ్చచోడాః
అ॒య-మ్పు॒రో హరి॑కేశ॒ స్సూర్య॑రశ్మి॒-స్తస్య॑ రథగృ॒థ్సశ్చ॒ రథౌ॑జాశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ॑ పుఞ్జికస్థ॒లా చ॑ కృతస్థ॒లా చా᳚ఫ్స॒రసౌ॑ యాతు॒ ధానా॑ హే॒తీ రక్షాగ్ం॑సి॒ ప్రహే॑తి ,
ర॒య-న్ద॑క్షి॒ణా వి॒శ్వ క॑ర్మా॒ తస్య॑ రథ స్వ॒నశ్చ॒ రథే॑-చిత్రశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ॑ మేన॒కా చ॑ సహజ॒న్యా చా᳚-ఽఫ్స॒రసౌ॑ దం॒ష్ణవః॑ ప॒శవో॑ హే॒తిః పౌరు॑షేయో వ॒ధః ప్రహే॑తి,
ర॒య-మ్ప॒శ్చా-ద్వి॒శ్వ-వ్య॑చా॒ స్తస్య॒ రథ॑ ప్రోత॒శ్చా-స॑మరథశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ᳚ ప్ర॒మ్లోచ॑న్తీ చా ను॒మ్లోచ॑న్తీ-చా-ఽఫ్స॒రసౌ॑ స॒ర్పా హే॒తి-ర్
వ్యా॒ఘ్రాః ప్రహే॑తి,
ర॒య ము॑త్త॒రా-థ్సం॒యఁద్వ॑సు॒స్తస్య॑ సేన॒జిచ్చ॑ సు॒షేణ॑శ్చ సేనాని గ్రామ॒ణ్యౌ॑
వి॒శ్వాచీ॑చ ఘృ॒తాచీ॑ చా-ఫ్స॒రసా॒ వాపో॑ హే॒తి-ర్వాతః॒ ప్రహే॑తి ,
ర॒య-ము॒పర్య॒-ర్వాగ్వ॑-సు॒స్తస్య॒ తార్క్ష్య॒-శ్చారి॑ష్ట-నేమిశ్చ సేనాని గ్రామ॒ణ్యా॑
వు॒ర్వశీ॑ చ పూ॒ర్వచి॑త్తిశ్చా-ఫ్స॒రసౌ॑ వి॒ద్యుద్ధే॒తి-ర॑వ॒స్పూర్జ॒-న్ప్రహే॑తి॒ ,
స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒
జమ్భే॑ దధామి ॥ 22 (11) ॥
17 పఞ్చచోడాః (అనుషఙ్గం)
అ॒య-మ్పు॒రో హరి॑కేశ॒ స్సూర్య॑రశ్మి॒-స్తస్య॑ రథగృ॒థ్సశ్చ॒ రథౌ॑జాశ్చ సేనాని గ్రామ॒ణ్యౌ॑ పుఞ్జికస్థ॒లా చ॑ కృతస్థ॒లా చా᳚ఫ్స॒రసౌ॑ యాతు॒ధానా॑ హే॒తీ రక్షాగ్ం॑సి॒ ప్రహే॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥
అ॒య-న్ద॑క్షి॒ణా వి॒శ్వక॑ర్మా॒ తస్య॑ రథస్వ॒నశ్చ॒ రథే॑ చిత్రశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ॑ మేన॒కా చ॑ సహజ॒న్యా చా᳚ఫ్స॒రసౌ॑ దం॒ష్ణవః॑ ప॒శవో॑
హే॒తిః పౌరు॑షేయో వ॒ధః ప్రహే॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తే
య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥
అ॒య-మ్ప॒శ్చా-ద్వి॒శ్వ వ్య॑చా॒-స్తస్య॒ రథ॑ప్రోత॒శ్చా-స॑మరథశ్చ సేనాని గ్రామ॒ణ్యౌ᳚ ప్ర॒మ్లోచ॑న్తీచా ను॒మ్లోచ॑న్తీ-చాఫ్స॒రసౌ॑ స॒ర్పా హే॒తి-ర్వ్యా॒ఘ్రాః ప్రహే॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తేయ-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥
అ॒య-ము॑త్త॒రా-థ్సం॒యఁద్వ॑సు॒స్తస్య॑ సేన॒జిచ్చ॑ సు॒షేణ॑శ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యౌ॑ వి॒శ్వాచీ॑చ ఘృ॒తాచీ॑చా-ఫ్స॒రసా॒ వాపో॑ హే॒తి-ర్వాతః॒
ప్రహ॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒
ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥
అ॒యము॒పర్య॒-ర్వాగ్వ॑సు॒స్తస్య॒ తార్క్ష్య॒-శ్చారి॑ష్ట-నేమిశ్చ సేనాని
గ్రామ॒ణ్యా॑ వు॒ర్వశీ॑ చ పూ॒ర్వచి॑త్తి-శ్చాఫ్స॒రసౌ॑ వి॒ద్యుద్ధే॒తిర॑-
వ॒స్పూర్జ॒-న్ప్రహే॑తి॒స్తేభ్యో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయన్తు॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒
తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥ 22ఆ(11ఆ) ॥
18 అప్రతిరథః
ఆ॒శు-శ్శిశా॑నో వృష॒భో న యు॒ధ్మో ఘ॑నాఘ॒నః, క్షోభ॑ణ-శ్చర్షణీ॒నామ్ । స॒ఙ్క్రన్ద॑నో-ఽనిమి॒ష ఏ॑క వీ॒రశ్శ॒తగ్ం
సేనా॑ అజయథ్సా॒కమిన్ద్రః॑ । స॒ఙ్క్రన్ద॑నేనా నిమి॒షేణ॑ జి॒ష్ణునా॑ యుత్కా॒రేణ॑ దుశ్చ్యవ॒నేన॑ ధృ॒ష్ణునా᳚ । తదిన్ద్రే॑ణ జయత॒ త-థ్స॑హధ్వం॒ ఁయుధో॑ నర॒ ఇషు॑ హస్తేన॒ వృష్ణా᳚ । స ఇషు॑హస్తై॒-స్స ని॑ష॒ఙ్గిభి॑ర్వ॒శీ సగ్గ్ స్ర॑ష్టా॒ స యుధ॒ ఇన్ద్రో॑ గ॒ణేన॑ । స॒గ్ం॒సృ॒ష్ట॒జి-థ్సో॑మ॒పా బా॑హు శ॒ర్ధ్యూ᳚ర్ధ్వ ధ॑న్వా॒ ప్రతి॑హితాభి॒రస్తా᳚ । బృహ॑స్పతే॒ పరి॑దీయా॒ రథే॑న రక్షో॒హా ఽమిత్రాగ్ం॑ అప॒ బాధ॑మానః ॥ 23 ॥
ప్ర॒భ॒ఞ్జన్-థ్సేనాః᳚ ప్రమృ॒ణో యు॒ధా జయ॑న్న॒స్మాక॑-మేధ్యవి॒తా రథా॑నామ్ । గో॒త్ర॒భిదం॑ గో॒విదం॒ ఁవజ్ర॑బాహుం॒ జయ॑న్త॒మజ్మ॑ ప్రమృ॒ణన్త॒-మోజ॑సా । ఇ॒మగ్ం స॑జాతా॒ అను॑వీర-యధ్వ॒ మిన్ద్రగ్ం॑ సఖా॒యో-ఽను॒ సగ్ం ర॑భధ్వమ్ । బ॒ల॒వి॒జ్ఞా॒య-స్స్థవి॑రః॒ ప్రవీ॑ర॒-స్సహ॑స్వాన్. వా॒జీ సహ॑మాన ఉ॒గ్రః । అ॒భివీ॑రో అ॒భిస॑త్వా సహో॒జా జైత్ర॑మిన్ద్ర॒ రథ॒మాతి॑ష్ఠ గో॒విత్ ॥ 24 ॥
అ॒భిగో॒త్రాణి॒ సహ॑సా॒ గాహ॑మానో-ఽదా॒యో వీ॒రశ్శ॒తమ॑న్యు॒రిన్ద్రః॑ । దు॒శ్చ్య॒వ॒నః పృ॑తనా॒షాడ॑ యు॒ధ్యో᳚-స్మాక॒గ్ం॒ సేనా॑ అవతు॒ ప్రయు॒థ్సు । ఇన్ద్ర॑ ఆసాం-నే॒తా బృహ॒స్పతి॒-ర్దక్షి॑ణా య॒జ్ఞః పు॒ర ఏ॑తు॒ సోమః॑ । దే॒వ॒సే॒నానా॑-మభిభఞ్జతీ॒నా-ఞ్జయ॑న్తీనా-మ్మ॒రుతో॑ య॒న్త్వగ్రే᳚ । ఇన్ద్ర॑స్య॒ వృష్ణో॒ వరు॑ణస్య॒ రాజ్ఞ॑ ఆది॒త్యానా᳚-మ్మ॒రుతా॒గ్ం॒ శర్ధ॑ ఉ॒గ్రమ్ । మ॒హామ॑నసా-మ్భువనచ్య॒వానాం॒ ఘోషో॑ దే॒వానాం॒ జయ॑తా॒ ముద॑స్థాత్ । అ॒స్మాక॒-మిన్ద్ర॒-స్సమృ॑తేషు ధ్వ॒జేష్వ॒స్మాకం॒ ఁయా ఇష॑వ॒స్తా జ॑యన్తు ॥ 25 ॥
అ॒స్మాకం॑ ఁవీ॒రా ఉత్త॑రే భవన్త్వ॒స్మాను॑ దేవా అవతా॒ హవే॑షు । ఉద్ధ॑ర్షయ మఘవ॒-న్నాయు॑ధా॒-న్న్యుథ్సత్వ॑నా-మ్మామ॒కానాం॒ మహాగ్ం॑సి । ఉద్వృ॑త్రహన్-వా॒జినాం॒ ఁవాజి॑నా॒న్యుద్రథా॑నాం॒ జయ॑తామేతు॒ ఘోషః॑ । ఉప॒ప్రేత॒ జయ॑తా నరస్స్థి॒రా వ॑స్సన్తు బా॒హవః॑ ।
ఇన్ద్రో॑ వ॒-శ్శర్మ॑ యచ్ఛ త్వనా-ధృ॒ష్యా యథాస॑థ । అవ॑సృష్టా॒ పరా॑పత॒ శర॑వ్యే॒ బ్రహ్మ॑ సగ్ంశితా ॥ 26 ॥
గచ్ఛా॒మిత్రా॒-న్ప్రవి॑శ॒ మైషాం॒ కఞ్చ॒నోచ్ఛి॑షః । మర్మా॑ణి తే॒ వర్మ॑భిశ్ఛాదయామి॒ సోమ॑స్త్వా॒ రాజా॒ ఽమృతే॑నా॒భి-వ॑స్తామ్ । ఉ॒రోర్వరీ॑యో॒ వరి॑వస్తే అస్తు॒ జయ॑న్తం॒ త్వామను॑ మదన్తు దే॒వాః । యత్ర॑ బా॒ణా-స్స॒మ్పత॑న్తి కుమా॒రా వి॑శి॒ఖా ఇ॑వ । ఇన్ద్రో॑ న॒స్తత్ర॑ వృత్ర॒హా వి॑శ్వా॒హా శర్మ॑ యచ్ఛతు ॥ 27 (12) ॥
19 చమక-న్తృతీయ అనువాకః
శ-ఞ్చ॑ మే॒ మయ॑శ్చ మే ప్రి॒య-ఞ్చ॑ మే-ఽనుకా॒మశ్చ॑ మే॒
కామ॑శ్చ మే సౌమన॒సశ్చ॑ మే భ॒ద్ర-ఞ్చ॑ మే॒ శ్రేయ॑శ్చ మే॒
వస్య॑శ్చ మే॒ యశ॑శ్చ మే॒ భగ॑శ్చ మే॒ ద్రవి॑ణ-ఞ్చ మే
య॒న్తా చ॑ మే ధ॒ర్తా చ॑ మే॒ క్షేమ॑శ్చ మే॒ ధృతి॑శ్చ మే॒
విశ్వం॑ చ మే॒ మహ॑శ్చ మే (28)
సం॒విఁచ్చ॑ మే॒ జ్ఞాత్ర॑-ఞ్చ మే॒
సూశ్చ॑ మే ప్ర॒సూశ్చ॑ మే॒ సీర॑-ఞ్చ మే ల॒యశ్చ॑ మ
ఋ॒త-ఞ్చ॑ మే॒-ఽమృతం॑ చ మే ఽయ॒క్ష్మ-ఞ్చ॒ మే-ఽనా॑మయచ్చ మే
జీ॒వాతు॑శ్చ మే దీర్ఘాయు॒త్వ-ఞ్చ॑ మే-ఽనమి॒త్ర-ఞ్చ॒ మే-ఽభ॑య-ఞ్చ మే
సు॒గ-ఞ్చ॑ మే॒ శయ॑న-ఞ్చ మే సూ॒షా చ॑ మే సు॒దిన॑-ఞ్చ మే ॥ 29 (13) ॥
20 విహవ్యమ్
మమా᳚గ్నే॒ వర్చో॑ విహ॒వేష్వ॑స్తు వ॒య-న్త్వేన్ధా॑నా స్త॒నువ॑-మ్పుషేమ ।
మహ్య॑-న్నమన్తా-మ్ప్ర॒దిశ॒శ్చత॑స్ర॒ స్త్వయా-ఽద్ధ్య॑క్షేణ॒ పృత॑నా జయేమ ।
మమ॑ దే॒వా వి॑హ॒వే స॑న్తు॒ సర్వ॒ ఇన్ద్రా॑వన్తో మ॒రుతో॒ విష్ణు॑ర॒గ్నిః ।
మమా॒న్తరి॑క్ష ము॒రు గో॒పమ॑స్తు॒ మహ్యం॒ ఁవాతః॑ పవతా॒-ఙ్కామే॑ అ॒స్మిన్న్ ।
మయి॑ దే॒వా ద్రవి॑ణ॒ మాయ॑జన్తా॒-మ్మయ్యా॒ శీర॑స్తు॒ మయి॑ దే॒వహూ॑తిః ॥ 30 ॥
దైవ్యా॒ హోతా॑రా వనిషన్త॒ పూర్వే ఽరి॑ష్టా-స్స్యామ త॒నువా॑ సు॒వీరాః᳚ । మహ్యం॑ ఁయజన్తు॒ మమ॒ యాని॑ హ॒వ్యా-ఽఽకూ॑తి స్స॒త్యా మన॑సో మే అస్తు ।
ఏనో॒ మానిగా᳚-ఙ్కత॒మచ్చ॒ నాహం-విఁశ్వే॑ దేవాసో॒ అధి॑వోచ తా మే ।
దేవీ᳚ష్షడు-ర్వీరు॒రుణః॑ కృణోత॒ విశ్వే॑ దేవాస ఇ॒హ వీ॑రయద్ధ్వమ్ ।
మాహా᳚స్మహి ప్ర॒జయా॒ మా త॒నూభి॒-ర్మార॑ధామ ద్విష॒తే సో॑మరాజన్న్ ।
అ॒గ్నిర్మ॒న్యు-మ్ప్ర॑తిను॒ద-న్పు॒రస్తా॒-దద॑బ్ధో గో॒పాః పరి॑పాహి న॒స్త్వమ్ ॥ 31 ॥
ప్ర॒త్యఞ్చో॑ యన్తు ని॒గుతః॒ పున॒స్తే॑ ఽమైషా᳚-ఞ్చి॒త్త-మ్ప్ర॒బుధా॒ వినే॑శత్ ।
ధా॒తా ధా॑తృ॒ణా-మ్భువ॑నస్య॒ యస్పతి॑-ర్దే॒వగ్ం స॑వి॒తార॑మభి మాతి॒షాహ᳚మ్ ।
ఇ॒మం-యఁ॒జ్ఞ మ॒శ్వినో॒భా బృహ॒స్పతి॑-ర్దే॒వాః పా᳚న్తు॒ యజ॑మాన-న్న్య॒ర్థాత్ ।
ఉ॒రు॒వ్యచా॑ నో మహి॒ష శ్శర్మ॑యగ్ం సద॒స్మిన్. హవే॑ పురుహూ॒తః పు॑రు॒క్షు ।
స నః॑ ప్ర॒జాయై॑ హర్యశ్వ మృడ॒యేన్ద్ర॒ మా నో॑ రీరిషో॒ మా పరా॑దాః ॥ 32 ॥
యే న॑ స్స॒పత్నా॒ అప॒తే భ॑వన్త్విన్ద్రా॒-గ్నిభ్యా॒ మవ॑ బాధామహే॒ తాన్ ।
వస॑వో రు॒ద్రా ఆ॑ది॒త్యా ఉ॑పరి॒ స్పృశం॑ మో॒గ్రం-చేత్తా॑రమధి రా॒జమ॑క్రన్న్ ।
అ॒ర్వాఞ్చ॒ మిన్ద్ర॑ మ॒ముతో॑ హవామహే॒ యో గో॒జి-ద్ధ॑న॒-జిద॑శ్వ॒-జిద్యః ।
ఇ॒మన్నో॑ య॒జ్ఞం-విఁ॑హ॒వే జు॑షస్వా॒స్య కు॑ర్మో హరివో మే॒దినం॑ త్వా ॥ 33 (14) ॥
21 మృగారః
అ॒గ్నే-ర్మ॑న్వే ప్రథ॒మస్య॒ ప్రచే॑తసో॒య-మ్పాఞ్చ॑జన్య-మ్బ॒హవ॑ స్సమి॒న్ధతే᳚ ।
విశ్వ॑స్యాం-విఁ॒శి ప్ర॑వివిశి॒వాగ్ం స॑మీమహే॒ స నో॑ ముఞ్చ॒త్వగ్ం హ॑సః ।
యస్యే॒ద-మ్ప్రా॒ణ-న్ని॑మి॒ష-ద్యదేజ॑తి॒ యస్య॑ జా॒త-ఞ్జన॑మాన-ఞ్చ॒ కేవ॑లమ్ ।
స్తౌమ్య॒గ్ని-న్నా॑థి॒తో జో॑హవీమి॒ స నో॑ ముఞ్చ॒త్వగ్ం హ॑సః ।
ఇన్ద్ర॑స్య మన్యే ప్రథ॒మస్య॒ ప్రచే॑తసో వృత్ర॒ఘ్న-స్స్తోమా॒ ఉప॒మా ము॒పాగుః॑ ।
యో దా॒శుషః॑ సు॒కృతో॒ హవ॒ముప॒ గన్తా॒ స నో॑ ముఞ్చ॒త్వగ్ం హ॑సః ॥ 34 ॥
య స్సం॑గ్రా॒మ-న్నయ॑తి॒ సంవఁ॒శీ యు॒ధే యః పు॒ష్టాని॑ సగ్ంసృ॒జతి॑ త్ర॒యాణి॑ । స్తౌమీన్ద్ర॑-న్నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ స నో॑ ముఞ్చ॒త్వగ్ం హ॑సః । మ॒న్వేవాం᳚ మిత్రావరుణా॒ తస్య॑ విత్త॒గ్ం॒ సత్యౌ॑జసా దృగ్ంహణా॒ య-న్ను॒దేథే᳚ । యా రాజా॑నగ్ం స॒రథం॑ ఁయా॒థ ఉ॑గ్రా॒ తా నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః ।
యో వా॒గ్ం॒ రథ॑ ఋ॒జుర॑శ్మి-స్స॒త్యధ॑ర్మా॒ మిథు॒-శ్చర॑న్త-ముప॒యాతి॑ దూ॒షయన్న్॑ ॥ 35 ॥
స్తౌమి॑ మి॒త్రావరు॑ణా నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః । వా॒యో-స్స॑వి॒తు-ర్వి॒దథా॑ని మన్మహే॒ యావా᳚త్మ॒న్-వద్బి॑భృ॒తో యౌ
చ॒ రక్ష॑తః । యౌ విశ్వ॑స్య పరి॒భూ బ॑భూ॒వతు॒స్తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః ।
ఉప॒శ్రేష్ఠా॑న ఆ॒శిషో॑ దే॒వయో॒ర్ధర్మే॑ అస్థిరన్న్ । స్తౌమి॑ వా॒యుగ్ం స॑వి॒తార॑-న్నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః ।
ర॒థీత॑మౌ రథీ॒నా మ॑హ్వ ఊ॒తయే॒ శుభ॒ఙ్గమి॑ష్ఠౌ సు॒యమే॑-భి॒రశ్వైః᳚ ॥ 36 ॥
యయో᳚ర్వా-న్దేవౌ దే॒వేష్వ-ని॑శిత॒ మోజ॒స్తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః । యదయా॑తం-వఁహ॒తుగ్ం సూ॒ర్యాయా᳚-స్త్రిచ॒క్రేణ॑ స॒గ్ం॒ సద॑మి॒చ్ఛమా॑నౌ । స్తౌమి॑ దే॒వా వ॒శ్వినౌ॑ నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ తౌ నో॑ ముఞ్చత॒ మాగ॑సః ।
మ॒రుతాం᳚ మన్వే॒ అధి॑నో బ్రువన్తు॒ ప్రేమాం-వాఁచం॒ ఁవిశ్వా॑మవన్తు॒ విశ్వే᳚ ।
ఆ॒శూన్. హు॑వే సు॒యమా॑నూ॒తయే॒ తే నో॑ ముఞ్చ॒న్త్వేన॑సః । తి॒గ్మమాయు॑ధం-వీఁడి॒తగ్ం సహ॑స్వద ది॒వ్యగ్ం శర్ధః॒ పృత॑నాసు జి॒ష్ణు ॥ 37 ॥
స్తౌమి॑ దే॒వా-న్మ॒రుతో॑ నాథి॒తో జో॑హవీమి॒ తే నో॑ ముఞ్చ॒న్త్వేన॑సః । దే॒వానా᳚-మ్మన్వే॒ అధి॑ నో బ్రువన్తు॒ ప్రేమాం-వాఁచం॒ ఁవిశ్వా॑మవన్తు॒ విశ్వే᳚ । ఆ॒శూన్. హు॑వే సు॒యమా॑నూ॒తయే॒ తే నో॑ ముఞ్చ॒న్త్వేన॑సః । యది॒ద-మ్మా॑-ఽభి॒శోచ॑తి॒ పౌరు॑షేయేణ॒ దైవ్యే॑న । స్తౌమి॒ విశ్వా᳚-న్దే॒వా-న్నా॑థి॒తో జో॑హవీమి॒ తే నో॑ ముఞ్చ॒న్త్వేన॑సః ।
అను॑నో॒-ఽద్యాను॑మతి॒రన్విద॑ను మతే॒ త్వం-వైఁ᳚శ్వాన॒రో న॑ ఊ॒త్యా పృ॒ష్టో ది॒వి ॥ 38 ॥
అను॑నో॒-ఽధ్యాను॑మతి-ర్య॒జ్ఞ-న్దే॒వేషు॑ మన్యతామ్ । అ॒గ్నిశ్చ॑ హవ్య॒ వాహ॑నో॒ భవ॑తా-న్దా॒శుషే॒ మయః॑ । అన్విద॑నుమతే॒ త్వ-మ్మన్యా॑సై॒ శఞ్చ॑ నః కృధి । క్రత్వే॒ దక్షా॑య నో హిను॒ ప్రణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషః ॥ 38అ ॥
వై॒శ్వా॒న॒రో న॑ ఊ॒త్యా ఽఽప్రయా॑తు పరా॒వతః॑ । అ॒గ్నిరు॒క్థేన॒ వాహ॑సా ।
పృ॒ష్టో ది॒వి పృ॒ష్టో అ॒గ్నిః పృ॑థి॒వ్యా-మ్పృ॒ష్టో విశ్వా॒ ఓష॑ధీ॒రా-వి॑వేశ ।
వై॒శ్వా॒న॒ర స్సహ॑సా పృ॒ష్టో అ॒గ్నిస్సనో॒ దివా॒ సరి॒షః పా॑తు॒ నక్త᳚మ్ ॥ 38బ్ ॥
యే అప్ర॑థేతా॒ మమి॑తేభి॒ రోజో॑భి॒ ర్యే ప్ర॑తి॒ష్ఠే అభ॑వతాం॒-వఁసూ॑నామ్ । స్తౌమి॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ నా॑థి॒తో జో॑హవీమి॒ తే నో॑ ముఞ్చత॒మగ్ం హ॑సః ।
ఉర్వీ॑ రోదసీ॒ వరి॑వః కృణోత॒-ఙ్క్షేత్ర॑స్య పత్నీ॒ అధి॑నో బ్రూయాతమ్ । స్తౌమి॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ నా॑థి॒తో జో॑హవీమి॒ తే నో॑ ముఞ్చత॒మగ్ం హ॑సః ।
యత్తే॑ వ॒య-మ్పు॑రుష॒త్రాయ॑ వి॒ష్ఠా వి॑ద్వాగ్ం సశ్చ కృ॒మా కచ్చ॒ నాగః॑ ॥ 39 ॥
కృ॒ధీ స్వ॑స్మాగ్ం అది॑తే॒రనా॑గా॒ వ్యేనాగ్ం॑సి శిశ్రథో॒ విష్వ॑గగ్నే । యథా॑ హ॒ త-ద్వ॑సవో గౌ॒ర్యం॑ చి-త్ప॒దిషి॒తా మము॑ఞ్చతా యజత్రాః ।
ఏ॒వా త్వమ॒స్మ-త్ప్రము॑ఞ్చా॒ వ్యగ్ంహః॒ ప్రాతా᳚ర్యగ్నే ప్రత॒రాన్న॒ ఆయుః॑ ॥ 40 (15) ॥
22 సర్పాహుతీ మన్త్రాః
స॒మీచీ॒ నామా॑సి॒ ప్రాచీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ ఽగ్నిరధి॑పతి రసి॒తో ర॑క్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌనో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామ్యో-,
-జ॒స్వినీ॒ నామా॑సి దక్షి॒ణా దిక్తస్యా᳚స్త॒ ఇన్ద్రో-ఽధి॑పతిః॒ పృదా॑కుః॒ ,
ప్రాచీ॒ నామా॑సి ప్ర॒తీచీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ సోమో-ఽధి॑పతి స్స్వ॒జో॑ ,
-ఽవ॒స్థావా॒ నామా॒-స్యుదీ॑చీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ వరు॒ణో-ఽధి॑పతి-స్తి॒రశ్చ॑ రాజి॒,
-రధి॑పత్నీ॒ నామా॑సి బృహ॒తీ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ బృహ॒స్పతి॒-రధి॑పతి శ్శ్వి॒త్రో,
వ॒శినీ॒ నామా॑సీ॒ య-న్దిక్తస్యా᳚స్తే య॒మో-ఽధి॑పతిః క॒ల్మాష॑ గ్రీవో,
రక్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒
తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామి ॥ 41 (16) ॥
23 సర్పాహుతీ మన్త్రాః (అనుషఙ్గం)
స॒మీచీ॒ నామా॑సి॒ ప్రాచీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ ఽగ్నిరధి॑పతి రసి॒తో ర॑క్షి॒తా-యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా
తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒
తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాంఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
ఓ॒జ॒స్వినీ॒ నామా॑సి దక్షి॒ణా దిక్తస్యా᳚స్త॒ ఇన్ద్రో-ఽధి॑పతిః॒ పృదా॑కూ రక్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాంఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
ప్రాచీ॒ నామా॑సి ప్ర॒తీచీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ సోమో-ఽధి॑పతి స్స్వ॒జో ర॑క్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామి ।
అ॒వ॒స్థావా॒ నామా॒-స్యుదీ॑చీ॒ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ వరు॒ణో-ఽధి॑పతి-స్తి॒రశ్చ॑ రాజీ రక్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామి ।
అధి॑పత్నీ॒ నామా॑సి బృహ॒తీ దిక్తస్యా᳚స్తే॒ బృహ॒స్పతి॒-రధి॑పతి-శ్శ్వి॒త్రో ర॑క్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాఁ॒-ఞ్జమ్భే॑ దధామి ।
వ॒శినీ॒ నామా॑సీ॒య-న్దిక్తస్యా᳚స్తే య॒మో-ఽధి॑పతిః క॒ల్మాష॑ గ్రీవో రక్షి॒తా యశ్చాధి॑పతి॒-ర్యశ్చ॑ గో॒ప్తా తాభ్యాం॒ నమ॒స్తౌ నో॑ మృడయతాం॒
తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వాంఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥ 41ఆ (16ఆ) ॥
24 గన్ధర్వాహుతీః
హే॒తయో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వః ఁపు॒రో గృ॒హా అ॒గ్నిర్వ॒ ఇష॑వ స్సలి॒లో,
ని॑లి॒పా-న్నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వోఁ దక్షి॒ణా గృ॒హాః పి॒తరో॑ వ॒ ఇష॑వ॒ స్సగ॑రో,
వ॒జ్రిణో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వః ఁప॒శ్చా-ద్గృ॒హా స్స్వప్నో॑ వ॒ ఇష॑వో॒ గహ్వ॑రో,
-ఽవ॒స్థావా॑నో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వఁ ఉత్త॒రా-ద్గృ॒హా ఆపో॑ వ॒ ఇష॑వ స్సము॒ద్రో-,
-ఽధి॑పతయో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వఁ ఉ॒పరి॑ గృ॒హా వ॒ర్॒షం-వఁ॒ ఇష॒వో-ఽవ॑స్వాన్,
క్ర॒వ్యా నామ॑స్థ॒ పార్థి॑వా॒-స్తేషాం᳚-వఁ ఇ॒హ గృ॒హా అన్నం॑ ఁవ॒ ఇష॑వో నిమి॒షో,
వా॑త నా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒
తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥ 42 (17) ॥
25 గన్ధర్వాహుతీః (అనుషఙ్గం)
హే॒తయో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వః ఁపు॒రో గృ॒హా అ॒గ్నిర్వ॒ ఇష॑వ-స్సలి॒లో వా॑త నా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
ని॒లి॒పా-న్నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వోఁ దక్షి॒ణా గృ॒హాః పి॒తరో॑ వ॒ ఇష॑వ॒-స్సగ॑రో వాత నా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
వ॒జ్రిణో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వః ఁప॒శ్చా-ద్గృ॒హా స్స్వప్నో॑ వ॒ ఇష॑వో॒ గహ్వ॑రో వాత నా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
అ॒వ॒స్థా వా॑ నో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వఁ ఉత్త॒రా-ద్గృ॒హా ఆపో॑ వ॒ ఇష॑వస్సము॒ద్రో వా॑త నా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధా॒మి ।
అధి॑పతయో॒ నామ॑స్థ॒ తేషాం᳚-వఁ ఉ॒పరి॑ గృ॒హా వ॒ర్॒షం-వఁ॒ ఇష॒వో-ఽవ॑స్వాన్ వాత నా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ।
క్ర॒వ్యా నామ॑స్థ॒ పార్థి॑వా॒-స్తేషాం᳚-వఁ ఇ॒హ గృ॒హా అన్నం॑ ఁవ॒ ఇష॑వో నిమి॒షో వా॑త నా॒మ-న్తేభ్యో॑ వో॒ నమ॒స్తే నో॑ మృడయత॒ తే య-న్ద్వి॒ష్మో యశ్చ॑ నో॒ ద్వేష్టి॒ తం-వోఁ॒ జమ్భే॑ దధామి ॥ 42ఆ (17ఆ) ॥
26 అజ్యాని మన్త్రాః
శ॒తాయు॑ధాయ శ॒తవీ᳚ర్యాయ శ॒తోత॑యే ఽభిమాతి॒షాహే᳚ । శ॒తం-యోఁ న॑ శ్శ॒రదో॒ అజీ॑తా॒-నిన్ద్రో॑ నేష॒దతి॑ దురి॒తాని॒ విశ్వా᳚ ।
యే చ॒త్వారః॑ ప॒థయో॑ దేవ॒యానా॑ అన్త॒రా ద్యావా॑పృథి॒వీ వి॒యన్తి॑ । తేషాం॒-యోఁ అజ్యా॑ని॒- మజీ॑తి-మా॒వహా॒త్తస్మై॑ నో దేవాః॒ పరి॑దత్తే॒హ సర్వే᳚ । గ్రీ॒ష్మో హే॑మ॒న్త ఉ॒త నో॑ వస॒న్త శ్శ॒ర-ద్వ॒ర్॒షా స్సు॑వి॒తన్నో॑ అస్తు ।
తేషా॑-మృతూ॒నాగ్ం శ॒తశా॑రదానా-న్నివా॒త ఏ॑షా॒మభ॑యే స్యామ । ఇ॒దు॒వ॒థ్స॒రాయ॑ పరివథ్స॒రాయ॑ సంవఁథ్స॒రాయ॑ కృణుతా బృ॒హన్నమః॑ । తేషాం᳚ ఁవ॒యగ్ం సు॑మ॒తౌ య॒జ్ఞియా॑నా॒-ఞ్జ్యోగజీ॑తా॒ అహ॑తా స్స్యామ ।
భ॒ద్రాన్న॒-శ్శ్రేయ॒ స్సమ॑నైష్ట దేవా॒ స్త్వయా॑-ఽవ॒సేన॒ సమ॑శీ మహిత్వా ।
సనో॑మయో॒ భూః పి॑తో॒ ఆవి॑శస్వ॒ శన్తో॒కాయ॑ త॒నువే᳚ స్యో॒నః ॥ 43 (18) ॥
భూ॒త-మ్భవ్యం॑ భవి॒ష్య-ద్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమ॒ ఋ-ఖ్సామ॒-యజు॒-ర్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమో॑ గాయ॒త్రీ త్రి॒ష్టుప్ జగ॑తీ॒ వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమః॑ పృథి॒వ్య॑న్తరి॑క్షం॒ ద్యౌ-ర్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమో॒ ఽగ్నిర్వా॒యు-స్సూర్యో॒ వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమః॑ ప్రా॒ణో-వ్యా॒నో॑-ఽపా॒నో వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమో-ఽన్నం॑ కృ॒షి-ర్వృష్టి॒-ర్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమః॑ పి॒తా పు॒త్రః పౌత్రో॒ వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ ,
నమో॒ భూర్భువ॒స్సువ॒ ర్వష॒-ట్థ్స్వాహా॒ నమః॑ ॥ 44 (19) ॥
27 అథర్వశీర్షం
(తై. బ్రా. 1.5.8.1-1.5.8.3)
ఇన్ద్రో॑ దధీ॒చో అ॒స్తభిః॑ । వృ॒త్రాణ్య ప్ర॑తిష్కుతః । జ॒ఘాన॑ నవ॒తీర్నవ॑ । ఇ॒చ్ఛన్న-శ్వ॑స్య॒ యచ్ఛిరః॑ । పర్వ॑తే॒ష్వప॑శ్రితమ్ । తద్వి॑దచ్ఛర్య॒ణావ॑తి ।
అద్రాహ॒ గోరమ॑న్వత । నామ॒ త్వష్టు॑ర-పీ॒చ్య᳚మ్ । ఇ॒త్థా చ॒న్ద్రమ॑సో గృ॒హే ।
ఇన్ద్ర॒మి-ద్గా॒థినో॑ బృ॒హత్ ॥ 45 ॥
ఇన్ద్ర॑ మ॒ర్కేభి॑ ర॒ర్కిణః॑ । ఇన్ద్రం॒ ఁవాణీ॑రనూషత । ఇన్ద్ర॒ ఇద్ధర్యో॒ స్సచా᳚ ।
స-మ్మి॑శ్ల॒ ఆవ॑చో॒ యుజా᳚ । ఇన్ద్రో॑ వ॒జ్రీ హి॑ర॒ణ్యయః॑ । ఇన్ద్రో॑ దీ॒ర్ఘాయ॒ చక్ష॑సే । ఆసూర్యగ్ం॑ రోహయ-ద్ది॒వి । వి గోభి॒రద్రి॑మైరయత్ । ఇన్ద్ర॒ వాజే॑షు నో అవ । స॒హస్ర॑ ప్రధనేషు చ ॥ 46 ॥
ఉ॒గ్ర ఉ॒గ్రాభి॑-రూ॒తిభిః॑ । తమిన్ద్రం॑ ఁవా జయామసి । మ॒హే వృ॒త్రాయ॒ హన్త॑వే । స వృషా॑ వృష॒భో-భు॑వత్ । ఇన్ద్ర॒ స్సదా మ॑నే కృ॒తః । ఓజి॑ష్ఠ॒ స్సబలే॑ హి॒తః । ద్యు॒మ్నీ శ్లో॒కీ స సౌ॒మ్యః॑ । గి॒రా వజ్రో॒ న సమ్భృ॑తః । సబ॑లో॒ అన॑పచ్యుతః । వ॒వ॒క్షు రు॒గ్రో అస్తృ॑తః ॥ 47 (20) ॥
28 ప్రత్యఙ్గిరసః
(తై. బ్రా. 2.4.2.1-2.4.2.4)
చక్షు॑షో హేతే॒ మన॑సో హేతే । వాచో॑ హేతే॒ బ్రహ్మ॑ణో హేతే । యోమా॑-ఽఘా॒యు-ర॑భి॒దాస॑తి । తమ॑గ్నే మే॒న్యా-ఽమే॒ని-ఙ్కృ॑ణు । యోమా॒ చక్షు॑షా॒ యో మన॑సా । యో వా॒చా బ్రహ్మ॑ణా-ఽఘా॒యు-ర॑భి॒దాస॑తి । తయా᳚-ఽగ్నే॒ త్వ-మ్మే॒న్యా । అ॒ముమ॑ మే॒ని-ఙ్కృ॑ణు । య-త్కిఞ్చా॒సౌ మన॑సా॒ యచ్చ॑ వా॒చా । య॒జ్ఞై-ర్జు॒హోతి॒ యజు॑షా హ॒విర్భిః॑ ॥ 48 ॥
త-న్మృ॒త్యు-ర్నిర్-ఋ॑త్యా సంవిఁదా॒నః । పు॒రా ది॒ష్టా దాహు॑తీ రస్యహన్తు ।
యా॒తు॒ ధానా॒ నిర్-ఋ॑తి॒ రాదు॒రక్షః॑ । తే అ॑స్యఘ్నం॒ త్వనృ॑తేన స॒త్యమ్ ।
ఇన్ద్ర॑షితా॒ ఆజ్య॑మస్య మథ్నన్తు । మాత-థ్సమృ॑ద్ధి॒ యద॒సౌ క॒రోతి॑ ।
హన్మి॑తే॒-ఽహ-ఙ్కృ॒తగ్ం హ॒విః । యో మే॑ ఘో॒రమచీ॑ కృతః ।
అపా᳚ఞ్చౌ త ఉ॒భౌ బా॒హూ । అప॑నహ్యామ్యా॒స్య᳚మ్ ॥ 49 ॥
అప॑నహ్యామితే బా॒హూ । అప॑ నహ్యామ్యా॒స్య᳚మ్ । అ॒గ్నే-ర్దే॒వస్య॒ బ్రహ్మ॑ణా । సర్వం॑ తే ఽవధిష్-ఙ్కృ॒తమ్ । పు॒రా-ఽముష్య॑ వష-ట్కా॒రాత్ । య॒జ్ఞ-న్దే॒వేషు॑ నస్కృధి । స్వి॑ష్ట-మ॒స్మాకం॑ భూయాత్ । మా-ఽస్మా-న్ప్రాప॒న్నరా॑తయః । అన్తి॑దూ॒రే స॒తో అ॑గ్నే । భ్రాతృ॑వ్యస్యా భి॒దాస॑తః । వ॒ష॒-ట్కా॒రేణ॒ వజ్రే॑ణ । కృ॒త్యాగ్ం హ॑న్మి కృ॒తామ॒హమ్ । యో మా॒ నక్తం॒ దివా॑ సా॒యమ్ । ప్రా॒త-శ్చాహ్నో॑ ని॒పీయ॑తి । అ॒ద్యా-తమి॑న్ద్ర॒ వజ్రే॑ణ । భ్రాతృ॑వ్య-మ్పాదయామసి ॥ 50 (21) ॥
(తై. బ్రా. 2.5.1.1-2.5.1.3)
ప్రా॒ణో ర॑క్షతి॒ విశ్వ॒మేజ॑త్ । ఇర్యో॑ భూ॒త్వా బ॑హు॒ధా బ॒హూని॑ । స ఇ-థ్సర్వం॒ ఁవ్యా॑నశే । యో దే॒వో దే॒వేషు॑ వి॒భూర॒న్తః ।
ఆవృ॑దూ॒దా-త్క్షేత్రియ॑ద్ధ్వ॒గ-ద్వృషా᳚ । తమి-త్ప్రా॒ణ-మ్మన॒సోప॑ శిక్షత ।
అగ్రం॑ దే॒వానా॑-మి॒దమ॑త్తు నో హ॒విః । మన॑స॒శ్చి-త్తే॒దమ్ । భూ॒త-మ్భవ్యం॑ చ గుప్యతే । తద్ధి దే॒వేష్వ॑-గ్రి॒యమ్ ॥ 51 ॥
ఆన॑ ఏతు పురశ్చ॒రమ్ । స॒హ దే॒వై-రి॒మగ్ం హవ᳚మ్ । మన॒-శ్శ్రేయ॑సి శ్రేయసి । కర్మ॑న్. య॒జ్ఞప॑తిం॒ దధ॑త్ । జు॒షతాం᳚ మే॒ వాగి॒దగ్ం హ॒విః । వి॒రా-డ్దే॒వీ పు॒రోహి॑తా । హ॒వ్య॒వాడన॑-పాయినీ । యయా॑ రూ॒పాణి॑ బహు॒ధా వద॑న్తి । పేశాగ్ం॑సి దే॒వాః ప॑ర॒మే జ॒నిత్రే᳚ । సా నో॑ వి॒రాడన॑ప స్ఫురన్తీ ॥ 52 ॥
వాగ్దే॒వీ జు॑షతా మి॒దగ్ం హ॒విః । చక్షు॑-ర్దే॒వానాం॒ జ్యోతి॑ర॒మృతే॒ న్య॑క్తమ్ ।
అ॒స్య వి॒జ్ఞానా॑య బహు॒ధా నిధీ॑యతే । తస్య॑ సు॒మ్న-మ॑శీమహి । మా నో॑ హాసీ-ద్విచక్ష॒ణమ్ । ఆయు॒రిన్నః॒ ప్రతీ᳚ర్యతామ్ । అన॑న్ధా॒-శ్చక్షు॑షా వ॒యమ్ । జీ॒వా జ్యోతి॑-రశీమహి । సువ॒-ర్జ్యోతి॑-రు॒తామృతం᳚ । శ్రోత్రే॑ణ భ॒ద్ర ము॒త-శృ॑ణ్వన్తి స॒త్యమ్ । శ్రోత్రే॑ణ॒ వాచం॑ బహు॒ధోద్యమా॑నామ్ । శ్రోత్రే॑ణ॒ మోద॑శ్చ॒ మహ॑శ్చ శ్రూయతే ।
శ్రోత్రే॑ణ॒ సర్వా॒ దిశ॒ ఆశృ॑ణోమి । యేన॒ ప్రాచ్యా॑ ఉ॒త ద॑క్షి॒ణా । ప॒తీచ్యై॑ ది॒శ-శ్శృ॒ణ్వన్త్యు॑త్త॒రాత్ । తదిచ్ఛ్రోత్రం॑ బహు॒ధోద్యమా॑నమ్ ।
అ॒రాన్న నే॒మిః పరి॒సర్వం॑ బభూవ ॥ 53 (22) ॥
(తై. బ్రా. 2.7.7.1-2.7.7.7)
సి॒గ్ం॒హే వ్యా॒ఘ్ర ఉ॒త యా పృదా॑కౌ । త్విషి॑-ర॒గ్నౌ బ్రా᳚హ్మ॒ణే సూర్యే॒యా ।
ఇన్ద్రం॒ ఁయా దే॒వీ సు॒భగా॑ జ॒జాన॑ । సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సంవిఁదా॒నా । యా రా॑జ॒న్యే॑ దున్దు॒-భావాయ॑తాయామ్ । అశ్వ॑స్య॒ క్రన్ద్యే॒ పురు॑షస్య మా॒యౌ । ఇన్ద్రం॒ ఁయా దే॒వీ సు॒భగా॑ జ॒జాన॑ । సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సంవిఁదా॒నా । యా హ॒స్తిని॑ ద్వీ॒పిని॒ యా హిర॑ణ్యే । త్విషి॒-రశ్వే॑షు॒ పురు॑షేషు॒ గోషు॑ ॥ 54 ॥
ఇన్ద్రం॒ ఁయా దే॒వీ సు॒భగా॑ జ॒జాన॑ । సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సంవిఁదా॒నా । రథే॑ అ॒క్షేషు॑ వృష॒భస్య॒ వాజే᳚ । వాతే॑ ప॒ర్జన్యే॒ వరు॑ణస్య॒ శుష్మే᳚ । ఇన్ద్రం॒ ఁయా దే॒వీ సు॒భగా॑ జ॒జాన॑ । సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సంవిఁదా॒నా । రాడ॑సి వి॒రాడ॑సి । స॒మ్రాడ॑సి స్వ॒రాడ॑సి । ఇన్ద్రా॑య త్వా॒ తేజ॑స్వతే॒ తేజ॑స్వన్తగ్గ్ శ్రీణామి । ఇన్ద్రా॑య॒ త్వౌజ॑స్వత॒ ఓజ॑స్వన్తగ్గ్ శ్రీణామి ॥ 55 ॥
ఇన్ద్రా॑య త్వా॒ పయ॑స్వతే॒ పయ॑స్వన్తగ్గ్ శ్రీణామి । ఇన్ద్రా॑య॒ త్వా-ఽఽయు॑ష్మత॒ ఆయు॑ష్మన్తగ్గ్ శ్రీణామి । తేజో॑-ఽసి । తత్తే॒ ప్రయ॑చ్ఛామి । తేజ॑స్వదస్తు మే॒ ముఖ᳚మ్ । తేజ॑స్వ॒చ్ఛిరో॑ అస్తు మే । తేజ॑స్వాన్. వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । తేజ॑సా॒ స-మ్పి॑పృగ్ధిమా । ఓజో॑-ఽసి । తత్తే॒ ప్రయ॑చ్ఛామి ॥ 56 ॥
ఓజ॑స్వదస్తు మే॒ ముఖ᳚మ్ । ఓజ॑స్వ॒చ్ఛిరో॑ అస్తు మే । ఓజ॑స్వాన్. వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । ఓజ॑సా॒ సమ్పి॑పృగ్ధి మా । పయో॑-ఽసి । తత్తే॒ ప్రయ॑చ్ఛామి । పయ॑స్వదస్తు మే॒ ముఖ᳚మ్ । పయ॑స్వ॒చ్ఛిరో॑ అస్తు మే । పయ॑స్వాన్. వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । పయ॑సా॒ సమ్పి॑పృగ్ధి మా ॥ 57 ॥
ఆయు॑రసి । తత్తే॒ ప్రయ॑చ్ఛామి । ఆయు॑ష్మదస్తు మే॒ ముఖ᳚మ్ । ఆయు॑ష్మ॒చ్ఛిరో॑ అస్తు మే । ఆయు॑ష్మాన్. వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । ఆయు॑షా॒ సమ్పి॑పృగ్ధి మా । ఇ॒మ మ॑గ్న॒ ఆయు॑షే॒ వర్చ॑సే కృధి । ప్రి॒యగ్ం రేతో॑ వరుణ సోమ రాజన్న్ । మా॒ తే వా᳚స్మా అదితే॒ శర్మ॑ యచ్ఛ । విశ్వే॑ దేవా॒ జర॑దష్టి॒-ర్యథా-ఽస॑త్ ॥ 58 ॥
ఆయు॑రసి వి॒శ్వాయు॑రసి । స॒ర్వాయు॑రసి॒ సర్వ॒మాయు॑రసి । యతో॒ వాతో॒ మనో॑జవాః । యతః॒, క్షర॑న్తి॒ సిన్ధ॑వః । తాసాం᳚ త్వా॒ సర్వా॑సాగ్ం రు॒చా । అ॒భిషి॑ఞ్చామి॒ వర్చ॑సా । స॒ము॒ద్ర ఇ॑వాసి గ॒హ్మనా᳚ । సోమ॑ ఇవా॒స్యదా᳚భ్యః । అ॒గ్నిరి॑వ వి॒శ్వతః॑ ప్ర॒త్యమ్ । సూర్య॑ ఇవ॒ జ్యోతి॑షా వి॒భూః ॥ 59 ॥
అ॒పాం-యోఁ ద్రవ॑ణే॒ రసః॑ । తమ॒హమ॒స్మా ఆ॑ముష్యాయ॒ణాయ॑ । తేజ॑సే బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॑ గృహ్ణామి । అ॒పాం-యఁ ఊ॒ర్మౌ రసః॑ । తమ॒హమ॒స్మా ఆ॑ముష్యాయ॒ణాయ॑ । ఓజ॑సే వీ॒ర్యా॑య గృహ్ణామి । అ॒పాం-యోఁ మ॑ద్ధ్య॒తో రసః॑ । తమ॒హమ॒స్మా ఆ॑ముష్యాయ॒ణాయ॑ । పుష్టై᳚ ప్ర॒జన॑నాయ గృహ్ణామి । అ॒పాం-యోఁ య॒జ్ఞియో॒ రసః॑ । తమ॒హమ॒స్మా ఆ॑ముష్యాయ॒ణాయ॑ । ఆయు॑షే దీర్ఘాయు॒త్వాయ॑ గృహ్ణామి ॥ 60 (23) ॥
29 అన్న సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.1-2.8.8.4)
అ॒హమ॑స్మి ప్రథమ॒జా ఋ॒తస్య॑ । పూర్వం॑ దే॒వేభ్యో॑ అ॒మృత॑స్య॒ నాభిః॑ ।
యో మా॒ దదా॑తి॒ స ఇ దే॒వ మా వాః᳚ । అ॒హమన్న॒ మన్న॑ మ॒దన్త॑మద్మి । పూర్వ॑-మ॒గ్నేరపి॑ దహ॒త్యన్నం᳚ । య॒త్తౌ హా॑సాతే అహముత్త॒రేషు॑ । వ్యాత్త॑మస్య ప॒శవ॑-స్సు॒జమ్భ᳚మ్ । పశ్య॑న్తి॒ ధీరాః॒ ప్రచ॑రన్తి॒ పాకాః᳚ ।
జహా᳚మ్య॒న్య-న్న జ॑హామ్య॒న్యమ్ । అ॒హమన్నం॒ ఁవశ॒మిచ్చ॑రామి ॥ 61 ॥
స॒మా॒నమర్థం॒ పర్యే॑మి భు॒ఞ్జత్ । కో మా మన్నం॑ మను॒ష్యో॑ దయేత ।
పరా॑కే॒ అన్నం॒ నిహి॑తం-లోఁ॒క ఏ॒తత్ । విశ్వై᳚-ర్దే॒వైః పి॒తృభి॑-ర్గు॒ప్తమన్న᳚మ్ ।
యద॒ద్యతే॑ లు॒ప్యతే॒ య-త్ప॑రో॒ప్యతే᳚ । శ॒త॒-త॒మీసా త॒నూర్మే॑ బభూవ ।
మ॒హాన్తౌ॑ చ॒రూ స॑కృ-ద్దు॒గ్ధేన॑ పప్రౌ । దివ॑ఞ్చ॒ పృశ్ఞి॑ పృథి॒వీ-ఞ్చ॑ సా॒కమ్ ।
తథ్సం॒-పిబ॑న్తో॒ నమి॑నన్తి వే॒ధసః॑ । నైతద్భూయో॒ భవ॑తి॒ నో కనీ॑యః ॥ 62 ॥
అన్నం॑ ప్రా॒ణమన్న॑ మపా॒న-మా॑హుః । అన్నం॑ మృ॒త్యు-న్తము॑ జీ॒వాతు॑ మాహుః ।
అన్నం॑ బ్ర॒హ్మాణో॑ జ॒రసం॑ ఁవదన్తి । అన్న॑మాహుః ప్ర॒జన॑న-మ్ప్ర॒జానా᳚మ్ ।
మోఘ॒-మన్నం॑ ఁవిన్దతే॒ అప్ర॑చేతాః । స॒త్య-మ్బ్ర॑వీమి వ॒ధ ఇథ్స తస్య॑ ।
నార్య॒మణం॒ పుష్య॑తి॒ నో సఖా॑యమ్ । కేవ॑లాఘో భవతి కేవలా॒దీ ।
అ॒హ-మ్మే॒ఘ స్స్త॒నయ॒న్ వర్ష॑న్నస్మి । మామ॑దన్త్య॒-హమ॑ద్మ్య॒న్యాన్ ॥ అ॒హగ్ం సద॒మృతో॑ భవామి । మదా॑ది॒త్యా అధి॒ సర్వే॑ తపన్తి ॥ 63 ॥
30 వా-ఖ్సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.4)
దే॒వీం-వాఁచ॑మ జనయన్త॒ య-ద్వాగ్వద॑న్తి ॥ 64 ॥
దే॒వీం-వాఁచ॑మజనయన్త దే॒వాః । తాం-విఁ॒శ్వరూ॑పాః ప॒శవో॑ వదన్తి । సా నో॑ మ॒న్ద్రేష॒ మూర్జం॒ దుహా॑నా । ధే॒నుర్వాగ॒స్మా-నుప॒సుష్టు॒తైతు॑ ॥ 64అ ॥
య-ద్వాగ్వద॑న్త్య విచేత॒నాని॑ । రాష్ట్రీ॑ దే॒వానా᳚-న్నిష॒సాద॑ మ॒న్ద్రా । చత॑స్ర॒ ఊర్జం॑ దుదుహే॒ పయాగ్ం॑సి । క్వ॑స్వి దస్యాః పర॒మ-ఞ్జ॑గామ ॥ 64బ్ ॥
(తై. బ్రా. 2.8.8.4-2.8.8.5)
అ॒న॒న్తా-మన్తా॒దధి॒ నిర్మి॑తా-మ్మ॒హీమ్ । యస్యాం᳚ దే॒వా అ॑దధు॒-ర్భోజ॑నాని । ఏకా᳚క్షరా-న్ద్వి॒పదా॒గ్ం॒ షట్ప॑దాఞ్చ । వాచ॑-న్దే॒వా ఉప॑జీవన్తి॒ విశ్వే᳚ । వాచ॑-న్దే॒వా ఉప॑జీవన్తి॒ విశ్వే᳚ । వాచ॑-ఙ్గన్ధ॒ర్వాః ప॒శవో॑ మను॒ష్యాః᳚ । వా॒చీమా విశ్వా॒ భువ॑నా॒-న్యర్పి॑తా । సా నో॒ హవం॑ జుషతా॒-మిన్ద్ర॑ పత్నీ ।
వాగ॒క్షరం॑ ప్రథమ॒జా ఋ॒తస్య॑ । వేదా॑నా-మ్మా॒తా-ఽమృత॑స్య॒ నాభిః॑ ॥ 65 ॥
సా నో॑ జుషా॒ణోప॑ య॒జ్ఞ మాగా᳚త్ । అవ॑న్తీ దే॒వీ సు॒హవా॑ మే అస్తు । యా మృష॑యో మన్త్ర॒ కృతో॑ మనీ॒షిణః॑ । అ॒న్వైచ్ఛ॑-న్దే॒వా-స్తప॑సా॒ శ్రమే॑ణ । తా-న్దే॒వీం-వాఁచగ్ం॑ హ॒విషా॑ యజామహే । సా నో॑ దధాతు సుకృ॒తస్య॑ లో॒కే ।
చ॒త్వారి॒ వా-క్పరి॑మితా ప॒దాని॑ । తాని॑ విదు-ర్బ్రాహ్మ॒ణా యే మ॑నీ॒షిణః॑ । గుహా॒ త్రీణి॒ నిహి॑తా॒ నేఙ్గ॑యన్తి । తు॒రీయం॑ ఁవా॒చో మ॑ను॒ష్యా॑ వదన్తి ॥ 66 ॥
31 శ్రద్ధా సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.5-2.8.8.8)
శ్ర॒ద్ధయా॒-ఽగ్ని స్సమి॑ధ్యతే । శ్ర॒ద్ధయా॑ విన్దతే హ॒విః । శ్ర॒ద్ధా-మ్భగ॑స్య మూ॒ర్ధని॑ । వచ॒సా వే॑దయామసి । ప్రి॒యగ్గ్ శ్ర॑ద్ధే॒ దద॑తః । ప్రి॒యగ్గ్ శ్ర॑ద్ధే॒ దిదా॑సతః । ప్రి॒య-మ్భో॒జేషు॒ యజ్వ॑సు । ఇ॒ద-మ్మ॑ ఉది॒త-ఙ్కృ॑ధి । యథా॑ దే॒వా అసు॑రేషు । శ్ర॒ద్ధా ము॒గ్రేషు॑ చక్రి॒రే ॥ 67 ॥
ఏ॒వ-మ్భో॒జేషు॒ యజ్వ॑సు । అ॒స్మాక॑-ముది॒త-ఙ్కృ॑ధి । శ్ర॒ద్ధా-న్దే॑వా॒ యజ॑మానాః । వా॒యు-గో॑పా॒ ఉపా॑సతే । శ్ర॒ద్ధాగ్ం హృ॑ద॒య్య॑యా-ఽఽకూ᳚త్యా । శ్ర॒ద్ధయా॑ హూయతే హ॒విః ।
శ్ర॒ద్ధా-మ్ప్రా॒తర్-హ॑వామహే । శ్ర॒ద్ధా-మ్మ॒ద్ధ్యన్ది॑నం॒ పరి॑ । శ్ర॒ద్ధాగ్ం సూర్య॑స్య ని॒మ్రుచి॑ । శ్రద్ధే॒ శ్రద్ధా॑పయే॒ హమా᳚ ॥ 68 ॥
శ్ర॒ద్ధా దే॒వాన-ధి॑వస్తే । శ్ర॒ద్ధా విశ్వ॑ మి॒ద-ఞ్జగ॑త్ । శ్ర॒ద్ధా-ఙ్కామ॑స్య మా॒తర᳚మ్ । హ॒విషా॑ వర్ధయామసి ॥ 69అ ॥
32 బ్రహ్మ సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.10-2.8.8.11)
బ్రహ్మ॑జజ్ఞా॒న-మ్ప్ర॑థ॒మ-మ్పు॒రస్తా᳚త్ । విసీ॑మ॒త-స్సు॒రుచో॑ వే॒న ఆ॑వః ।
స బు॒ద్ధ్నియా॑ ఉప॒మా అ॑స్య వి॒ష్ఠాః । స॒తశ్చ॒ యోని॒-మస॑తశ్చ॒ వివః॑ ॥ పి॒తా-వి॒రాజా॑ మృష॒భో-ర॑యీ॒ణామ్ । అ॒న్తరి॑క్షం-విఁ॒శ్వరూ॑ప॒ ఆవి॑వేశ ॥ 69బ్ ॥
తమ॒ర్కైర॒భ్య॑ర్చ్చన్తి వ॒థ్సమ్ । బ్రహ్మ॒ సన్త॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా వ॒ర్ధయ॑న్తః ॥ బ్రహ్మ॑ దే॒వాన॑జనయత్ । బ్రహ్మ॒ విశ్వ॑మి॒ద-ఞ్జగ॑త్ ॥
బ్రహ్మ॑ణః, క్ష॒త్ర-న్నిర్మి॑తమ్ । బ్రహ్మ॑ బ్రాహ్మ॒ణ ఆ॒త్మనా᳚ ॥ అ॒న్తర॑స్మి-న్ని॒మే లో॒కాః । అ॒న్త ర్విశ్వ॑మి॒ద-ఞ్జగ॑త్ । బ్రహ్మై॒వ భూ॒తానా॒-ఞ్జ్యేష్ఠ᳚మ్ । తేన॒ కో॑-ఽర్హతి॒ స్పర్ధి॑తుమ్ ॥ 70 ॥
బ్రహ్మం॑ దే॒వా-స్త్రయ॑స్త్రిగ్ంశత్ । బ్రహ్మ॑-న్నిన్ద్ర ప్రజాప॒తీ । బ్రహ్మ॑నఃఅ॒ విశ్వా॑ భూ॒తాని॑ । నా॒వీ వా॒న్త-స్స॒మాహి॑తా ॥ చత॑స్ర॒ ఆశాః॒ ప్రచ॑రన్త్వ॒-గ్నయః॑ । ఇ॒మన్నో॑ య॒జ్ఞన్న॑యతు ప్రజా॒నన్న్ ।
ఘృ॒త-మ్పిన్వ॑న్న॒ జరగ్ం॑ సు॒వీర᳚మ్ । బ్రహ్మ॑ స॒మి-ద్భ॑వ॒త్యాహు॑తీనామ్ ॥ 71 ॥
33 గో సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.8.11)
ఆగావో॑ అగ్మన్ను॒త భ॒ద్ర-మ॑క్రన్న్ । సీద॑న్తు గో॒ష్ఠే-ర॒ణయ॑న్త్వ॒స్మే ॥ ప్ర॒జావ॑తీః పురు॒ రూపా॑ ఇ॒హ స్యుః । ఇన్ద్రా॑య పూ॒ర్వీ రు॒షసో॒ దుహా॑నాః । ఇన్ద్రో॒ యజ్వ॑నే పృణ॒తే చ॑ శిక్షతి । ఉపేద్ద॑దాతి॒ న స్వ-మ్ము॑షాయతి । భూయో॑ భూయో ర॒యిమిద॑స్య వ॒ర్ధయన్న్॑ । అభి॑న్నే ఖి॒ల్లే నిద॑ధాతి దేవ॒యుమ్ ।
న తా న॑శన్తి॒ న తా అర్వా᳚ ॥ 72 ॥
న తా న॑శన్తి॒ నద॑భాతి॒ తస్క॑రః । నైనా॑ అమి॒త్రో వ్యథి॒రా ద॑ధర్షతి ।
దే॒వాగ్శ్చ॒ యాభి॒-ర్యజ॑తే॒ దదా॑తి చ । జ్యోగిత్తాభి॑ స్సచతే॒ గోప॑తి స్స॒హ ॥ 72అ ॥
న తా అర్వా॑ రే॒ణు క॑కాటో అశ్నుతే । న సగ్గ్॑ స్కృత॒త్ర-ముప॑యన్తి॒ తా అ॒భి ।
ఉ॒రు॒గా॒యమ॑భయ॒-న్తస్య॒ తా అను॑ । గావో॒ మర్త్య॑స్య॒ విచ॑రన్తి॒ యజ్వ॑నః ॥ 72బ్ ॥
(తై. బ్రా. 2.8.8.12)
గావో॒ భగో॒ గావ॒ ఇన్ద్రో॑ మే అచ్ఛాత్ । గావ॒ స్సోమ॑స్య ప్రథ॒మస్య॑ భ॒క్షః ।
ఇ॒మా యా గావ॒-స్సజ॑నాస॒ ఇన్ద్రః॑ । ఇ॒చ్ఛామీ-ద్ధృ॒దా మన॑సా-చి॒దిన్ద్ర᳚మ్ ।
యూ॒య-ఙ్గా॑వో మేదయథా కృ॒శఞ్చి॑త్ । అ॒శ్లీ॒ల-ఞ్చి॑-త్కృణుథా సు॒ప్రతీ॑కమ్ ॥ 73 ॥
భ॒ద్ర-ఙ్గృ॒హ-ఙ్కృ॑ణుథ భద్ర వాచః । బృ॒హద్వో॒ వయ॑ ఉచ్యతే స॒భాసు॑ । ప్ర॒జావ॑తీ స్సూ॒యవ॑సగ్ం-రి॒శన్తీః᳚ । శు॒ద్ధా అ॒ప స్సు॑ప్రపా॒ణే పిబ॑న్తీః ।
మావ॑ స్తే॒న ఈ॑శత॒ మాఘశగ్ం॑సః । పరి॑వో హే॒తీ రు॒ద్రస్య॑ వృఞ్జ్యాత్ । ఉపే॒ద-ము॑ప॒-పర్చ॑నమ్ । ఆ॒సు గోషూప॑ పృచ్యతామ్ । ఉప॑ర్ష॒భస్య॒ రేత॑సి । ఉపే᳚న్ద్ర॒ తవ॑ వీ॒ర్యే᳚ ॥ 74 (24) ॥
34 సూర్యా చన్ద్రమసా సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.9.1)
తా సూ᳚ర్యా చన్ద్ర॒మసా॑ విశ్వ॒-భృత్త॑మా మ॒హత్ । తేజో॒ వసు॑మద్రాజతో ది॒వి । సామా᳚త్మానా చరత స్సామ-చా॒రిణా᳚ । యయో᳚ర్వ్ర॒త-న్నమ॒మే జాతు॑ దే॒వయోః᳚ । ఉ॒భావన్తౌ॒ పరి॑యాత॒ అర్మ్యా᳚ । ది॒వో న ర॒శ్మీగ్ స్త॑ను॒తో-వ్య॑ర్ణ॒వే । ఉ॒భా భు॑వ॒న్తీ భువ॑నా క॒విక్ర॑తూ । సూర్యా॒ న చ॒న్ద్రా చ॑రతో హ॒తామ॑తీ । పతీ᳚ద్యు॒మ-ద్వి॑శ్వ॒-విదా॑ ఉ॒భా ది॒వః । సూర్యా॑ ఉ॒భా చ॒న్ద్రమ॑సా విచక్ష॒ణా ॥ 75 ॥
వి॒శ్వవా॑రా వరివో॒ భా వరే᳚ణ్యా । తా నో॑-ఽవత-మ్మతి॒మన్తా॒ మహి॑వ్రతా । వి॒శ్వ॒వప॑రీ ప్ర॒తర॑ణా తర॒న్తా । సు॒వ॒ర్విదా॑ దృ॒శయే॒ భూరి॑ రశ్మీ । సూర్యా॒ హి చ॒న్ద్రా వసు॑త్వే॒ష-ద॑ర్శతా । మ॒న॒స్వినో॒ ఽభాను॑చర॒తోను॒-సన్దివ᳚మ్ । అ॒స్య శ్రవో॑ న॒ద్య॑ స్స॒ప్త బి॑భ్రతి । ద్యావా॒ క్షామా॑ పృథి॒వీ ద॑ర్శ॒తం-వఁపుః॑ । అ॒స్మే సూ᳚ర్యా చన్ద్ర॒మసా॑-ఽభి॒చక్షే᳚ । శ్ర॒ద్ధేక-మి॑న్ద్ర చరతో విచర్తు॒రమ్ ॥ 76 ॥
పూ॒ర్వా॒ప॒ర-ఞ్చ॑రతో మా॒య యై॒తౌ । శిశూ॒ క్రీడ॑న్తౌ॒ పరి॑యాతో అధ్వ॒రమ్ । విశ్వా᳚న్య॒న్యో భువ॑నా ఽభి॒చష్టే᳚ । ఋ॒తూన॒న్యో వి॒దధ॑జ్జాయతే॒ పునః॑ । హిర॑ణ్యవర్ణా॒-శ్శుచ॑యః పావ॒కా యాసా॒గ్ం॒ రాజా᳚ । యాసాం᳚ దే॒వా శ్శి॒వేన॑ మా॒ చక్షు॑షా పశ్యత । ఆపో॑ భ॒ద్రా ఆదిత్ప॑శ్యామి ॥ 77 ॥
హిర॑ణ్యవర్ణా॒-శ్శుచ॑యః పావ॒కా యాసు॑ జా॒తః క॒శ్యపో॒ యాస్విన్ద్రః॑ । అ॒గ్నిం-యాఁ గర్భం॑ దధి॒రే విరూ॑పా॒స్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥
యాసా॒గ్ం॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ యాతి॒ మధ్యే॑ సత్యానృ॒తే అ॑వ॒పశ్యం॒ జనా॑నామ్ ।
మ॒ధు॒శ్చుత॒-శ్శుచ॑యో॒ యాః పా॑వ॒కాస్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ 77అ ॥
యాసాం᳚ దే॒వా ది॒వి కృ॒ణ్వన్తి॑ భ॒క్షయ్యా అ॒న్తరి॑క్షే బహు॒ధా భవ॑న్తి ।
యాః పృ॑థి॒వీ-మ్పయ॑సో॒న్దన్తి॑ శు॒క్రాస్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥
శి॒వేన॑ మా॒ చక్షు॑షా పశ్యతాప శ్శి॒వయా॑ త॒నువోప॑ స్పృశత॒ త్వచ॑-మ్మే ।
సర్వాగ్ం॑ అ॒గ్నీగ్ం ర॑ఫ్సు॒షదో॑ హువే వో॒ మయి॒ వర్చో॒ బల॒మోజో॒ నిధ॑త్త ॥ 77బ్ ॥
ఆపో॑ భ॒ద్రా ఘృ॒తమిదాప॑ ఆసుర॒గ్నీ-షోమౌ॑ బిభ్ర॒త్యాప॒ ఇత్తాః । తీ॒వ్రో రసో॑ మధు॒పృచా॑-మరఙ్గ॒మ ఆ మా᳚ ప్రా॒ణేన॑ స॒హ వర్చ॑సా గన్న్ ।
ఆదిత్ప॑శ్యా మ్యు॒తవా॑ శృణో॒మ్యామా॒ ఘోషో॑ గచ్ఛతి॒ వాన్న॑ ఆసామ్ । మన్యే॑ భేజా॒నో అ॒మృత॑స్య॒ తర్హి॒ హిర॑ణ్యవర్ణా॒ అతృ॑పం-యఁ॒దా వః॑ ॥ 77చ్ ॥
35 నాసదాసీయ సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.9.3-2.8.9.7)
నాస॑దాసీ॒న్నో సదా॑సీత్త॒దానీ᳚మ్ । నాసీ॒ద్రజో॒ నో వ్యో॑మా-ప॒రోయత్ । కిమా వ॑రీవః॒ కుహ॒కస్య॒ శర్మన్న్॑ । అభంః॒ కిమా॑సీ॒-ద్గహ॑న-ఙ్గభీ॒రమ్ ॥ 78 ॥
న మృ॒త్యు-ర॒మృత॒-న్తర్హి॒ న । రాత్రి॑యా॒ అహ్న॑ ఆసీ-త్ప్రకే॒తః । ఆనీ॑ద వా॒తగ్గ్ స్వ॒ధయా॒ తదేక᳚మ్ । తస్మా᳚ద్ధా॒న్య-న్న ప॒రః కిఞ్చ॒నాస॑ ।
తమ॑ ఆసీ॒-త్తమ॑సా గూ॒ఢమగ్రే᳚ ప్రకే॒తమ్ । స॒లి॒లగ్ం సర్వ॑ మా ఇ॒దమ్ । తు॒చ్ఛే నా॒భ్వపి॑హితం॒ ఁయదాసీ᳚త్ । తమ॑స॒స్ తన్మ॑హి॒నా జా॑య॒తైక᳚మ్ ।
కామ॒స్తదగ్రే॒ సమ॑వర్త॒తాధి॑ । మన॑సో॒ రేతః॑ ప్రథ॒మం-యఁదాసీ᳚త్ ॥ 79 ॥
స॒ తో బన్ధు॒మస॑తి॒ నిర॑విన్దన్న్ । హృ॒ది-ప్ర॒తీష్యా॑ క॒వయో॑ మనీ॒షా ।
తి॒ర॒శ్చీనో॒ విత॑తో ర॒శ్మి-రే॑షామ్ । అ॒ధస్వి॑దా॒సీ(3) దు॒పరి॑స్విదాసీ(3)త్ ।
రే॒తో॒ధా ఆ॑స-న్మహి॒మాన॑ ఆసన్న్ । స్వ॒ధా అ॒వస్తా॒-త్ప్రయ॑తిః ప॒రస్తా᳚త్ ।
కో అ॒ద్ధా వే॑ద॒క ఇ॒హ ప్రవో॑చత్ । కుత॒ ఆజా॑తా॒ కుత॑ ఇ॒యం-విఁసృ॑ష్టిః ।
అ॒ర్వాగ్ దే॒వా అ॒స్య వి॒సర్జ॑నాయ । అథా॒ కో వే॑ద॒ యత॑ ఆ బ॒భూవ॑ ॥ 80 ॥
ఇ॒యం-విఁసృ॑ష్టి॒-ర్యత॑ ఆబ॒భూవ॑ । యది॑ వా ద॒ధే యది॑ వా॒ న ।
యో అ॒స్యాద్ధ్య॑క్షః పర॒మే వ్యో॑మన్న్ । సో అ॒ఙ్గవే॑ద॒ యది॑ వా॒ న వేద॑ ।
కిగ్గ్స్వి॒ద్వనం॒ క ఉ॒స వృ॒క్ష ఆ॑సీత్ । యతో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ని॑ష్టత॒క్షుః ।
మనీ॑షిణో॒ మన॑సా పృ॒చ్ఛతేదు॒తత్ । యద॒ద్ధ్యతి॑ష్ఠ॒-ద్భువ॑నాని ధా॒రయన్న్॑ । బ్రహ్మ॒వనం॒ బ్రహ్మ॒ స వృ॒క్ష ఆ॑సీత్ । యతో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ని॑ష్టత॒క్షుః ॥ మనీ॑షిణో॒ మన॑సా॒ విబ్ర॑వీమి వః । బ్రహ్మా॒ద్ధ్యతి॑ష్ఠ॒-ద్భువ॑నాని ధా॒రయన్న్॑ ॥ 81 ॥
36 భాగ్య సూక్తం
(తై. బ్రా. 2.8.9.7-2.8.9.9)
ప్రా॒తర॒గ్ని-మ్ప్రా॒తరిన్ద్రగ్ం॑ హవామహే । ప్రా॒త-ర్మి॒త్రా వరు॑ణా ప్రా॒తర॒శ్వినా᳚ ।
ప్రా॒త-ర్భగం॑ పూ॒షణం॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి᳚మ్ । ప్రా॒తస్సోమ॑ ము॒త రు॒ద్రగ్ం హు॑వేమ ॥ ప్ర॒త॒ర్జితం॒ భగ॑ము॒గ్రగ్ం హు॑వేమ । వ॒య-మ్పు॒త్రమది॑తే॒ర్యో వి॑ధ॒ర్తా । ఆ॒ధ్రశ్చి॒ద్య-మ్మన్య॑మాన-స్తు॒రశ్చి॑త్ । రాజా॑ చి॒ద్య-మ్భగం॑ భ॒క్షీత్యాహ॑ ॥ 82 ॥
భగ॒ప్రణే॑త॒-ర్భగ॒సత్య॑రాధః । భగే॒మా-న్ధియ॒ముద॑వ॒ దద॑న్నః । భగ॒ప్రణో॑ జనయ॒ గోభి॒రశ్వైః᳚ । భగ॒ ప్రనృభి॑-ర్నృ॒వన్త॑స్స్యామ ॥ ఉ॒తేదానీం॒ భగ॑వన్తస్స్యామ । ఉ॒త ప్రపి॒త్వ ఉ॒త మద్ధ్యే॒ అహ్నా᳚మ్ । ఉ॒తోది॑తా మఘవ॒న్-థ్సూర్య॑స్య । వ॒య-న్దే॒వానాగ్ం॑ సుమ॒తౌ స్యా॑మ ॥ భగ॑ ఏ॒వ భగ॑వాగ్ం అస్తు దేవాః । తేన॑ వ॒య-మ్భగ॑వన్త స్స్యామ ॥ 83 ॥
తన్త్వా॑ భగ॒ సర్వ॒ ఇజ్జో॑హవీమి । సనో॑ భగ పుర ఏ॒తా భ॑వే॒హ ॥ సమ॑ధ్వ॒రా-యో॒షసో॑-ఽనమన్త । ద॒ధి॒క్రావే॑వ॒ శుచ॑యే ప॒దాయ॑ । అ॒ర్వా॒చీ॒నం-వఁ॑సు॒విదం॒ భగ॑న్నః । రథ॑మి॒వాశ్వా॑ వా॒జిన॒ ఆవ॑హన్తు ॥ అశ్వా॑వతీ॒-ర్గోమ॑తీ-ర్న ఉ॒షాసః॑ । వీ॒రవ॑తీ॒-స్సద॑ముచ్ఛన్తు భ॒ద్రాః । ఘృ॒త-న్దుహా॑నా వి॒శ్వతః॒ ప్రపీ॑నాః । యూ॒య-మ్పా॑త స్వ॒స్తిభి॒-స్సదా॑నః ॥ 84 (25) ॥
37 నక్షత్ర సూక్తం
(తై. బ్రా. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 నక్షత్రం - కృత్తికా దేవతా - అగ్నిః
అ॒గ్నిర్నః॑ పాతు॒ కృత్తి॑కాః । నక్ష॑త్ర-న్దే॒వమి॑న్ద్రి॒యమ్ । ఇ॒దమా॑సాంవిఁచక్ష॒ణమ్ । హ॒విరా॒సన్ జు॑హోతన । యస్య॒ భాన్తి॑ ర॒శ్మయో॒ యస్య॑ కే॒తవః॑ । యస్యే॒మా విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ సర్వా᳚ । స కృత్తి॑కా భిర॒భి-సం॒వఁసా॑నః । అ॒గ్నిర్నో॑ దే॒వస్సు॑వి॒తే ద॑ధాతు ॥ 1 ॥
37.2 నక్షత్రం - రోహిణీ దేవతా - ప్రజాపతిః
ప్ర॒జాప॑తే రోహి॒ణీ వే॑తు॒ పత్నీ᳚ । వి॒శ్వరూ॑పా బృహ॒తీ చి॒త్రభా॑నుః ॥ 85 ॥
సా నో॑ య॒జ్ఞస్య॑ సువి॒తే ద॑ధాతు । యథా॒ జీవే॑మ శ॒రద॒స్సవీ॑రాః । రో॒హి॒ణీ దే॒వ్యుద॑గా-త్పు॒రస్తా᳚త్ । విశ్వా॑ రూ॒పాణి॑ ప్రతి॒మోద॑మానా । ప్ర॒జాప॑తిగ్ం హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తీ । ప్రి॒యా దే॒వానా॒-ముప॑యాతు య॒జ్ఞమ్ ॥ 2 ॥
37.3 నక్షత్రం - మృగశీర్షః దేవతా - సోమః
సోమో॒ రాజా॑ మృగశీ॒ర॒.షేణ॒ ఆగన్న్॑ । శి॒వ-న్నక్ష॑త్ర-మ్ప్రి॒యమ॑స్య॒ ధామ॑ । ఆ॒ప్యాయ॑మానో బహు॒ధా జనే॑షు । రేతః॑ ప్ర॒జాం-యఁజ॑మానే దధాతు ॥ 86 ॥
యత్తే॒ నక్ష॑త్ర-మ్మృగశీ॒ర్॒షమస్తి॑ । ప్రి॒యగ్ం రా॑జ-న్ప్రి॒యత॑మ-మ్ప్రి॒యాణా᳚మ్ । తస్మై॑ తే సోమ హ॒విషా॑ విధేమ । శన్న॑ ఏధి ద్వి॒పదే॒ శఞ్చతు॑ష్పదే ॥ 3 ॥
37.4 నక్షత్రం - ఆర్ద్రా దేవతా - రుద్రః
ఆ॒ర్ద్రయా॑ రు॒ద్రః ప్రథ॑మా న ఏతి । శ్రేష్ఠో॑ దే॒వానాం॒ పతి॑రఘ్ని॒యానా᳚మ్ । నక్ష॑త్రమస్య హ॒విషా॑ విధేమ । మా నః॑ ప్ర॒జాగ్ం రీ॑రిష॒-న్మోత వీ॒రాన్ । హే॒తీ రు॒ద్రస్య॒ పరి॑ణో వృణక్తు । ఆ॒ర్ద్రా నక్ష॑త్ర-ఞ్జుషతాగ్ం హ॒విర్నః॑ ॥ 87 ॥
ప్ర॒ము॒ఞ్చమా॑నౌ దురి॒తాని॒ విశ్వా᳚ । అపా॒ఘశగ్ం॑ సన్ను-దతా॒మరా॑తిమ్ ॥ 4 ॥
37.5 నక్షత్రం - పునర్వసు దేవతా - అదితిః
పున॑ర్నో దే॒వ్యది॑తి-స్స్పృణోతు । పున॑ర్వసూ నః॒ పున॒రేతాం᳚-యఁ॒జ్ఞమ్ । పున॑ర్నో దే॒వా అ॒భియ॑న్తు॒ సర్వే᳚ । పునః॑ పునర్వో హ॒విషా॑ యజామః । ఏ॒వా న దే॒వ్యది॑తిరన॒ర్వా । విశ్వ॑స్య భ॒ర్త్రీ జగ॑తః ప్రతి॒ష్ఠా । పున॑ర్వసూ హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తీ । ప్రి॒య-న్దే॒వానా॒-మప్యే॑తు॒ పాథః॑ ॥ 5 (88) ॥
37.6 నక్షత్రం - పుష్యః దేవతా - బృహస్పతిః
బృహ॒స్పతిః॑ ప్రథ॒మఞ్జాయ॑మానః । తి॒ష్య॑-న్నక్ష॑త్రమ॒భి సమ్బ॑భూవ । శ్రేష్ఠో॑ దే॒వానాం॒ పృత॑నాసు జి॒ష్ణుః । ది॒శో ను॒ సర్వా॒ అభ॑యన్నో అస్తు । తి॒ష్యః॑ పు॒రస్తా॑దు॒త మ॑ధ్య॒తో నః॑ । బృహ॒స్పతి॑-ర్నః॒ పరి॑పాతు ప॒శ్చాత్ । బాధే॑ తా॒-న్ద్వేషో॒ అభ॑య-ఙ్కృణుతామ్ । సు॒వీర్య॑స్య॒ పత॑యస్యామ ॥ 6 ॥
37.7 నక్షత్రం -ఆశ్రేషం దేవతా - సర్పాః
ఇ॒దగ్ం స॒ర్పేభ్యో॑ హ॒విర॑స్తు॒ జుష్ట᳚మ్ । ఆ॒శ్రే॒షా యేషా॑ మను॒యన్తి॒ చేతః॑ ॥ 89 ॥
యే అ॒న్తరి॑క్ష-మ్పృథి॒వీం-క్షి॒యన్తి॑ । తేన॑ స్స॒ర్పాసో॒ హవ॒మాగ॑మిష్ఠాః । యే రో॑చ॒నే సూర్య॒స్యాపి॑ స॒ర్పాః । యే దివం॑ దే॒వీ-మను॑స॒ఞ్చర॑న్తి । యేషా॑మాశ్రే॒షా అ॑ను॒యన్తి॒ కామ᳚మ్ । తేభ్య॑-స్స॒ర్పేభ్యో॒ మధు॑-మజ్జుహోమి ॥ 7 ॥
37.8 నక్షత్రం - మఘా దేవతా - పితరః
ఉప॑హూతాః పి॒తరో॒ యే మ॒ఘాసు॑ । మనో॑జవస-స్సు॒కృత॑-స్సుకృ॒త్యాః । తే నో॒ నక్ష॑త్రే॒ హవ॒మాగ॑మిష్ఠాః । స్వ॒ధాభి॑-ర్య॒జ్ఞ-మ్ప్రయ॑త-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ 90 ॥
యే అ॑గ్నిద॒గ్ధా యే-ఽన॑గ్ని-దగ్ధాః । యే॑-ఽముఁలో॒క-మ్పి॒తరః॑ క్షి॒యన్తి॑ । యాగ్శ్చ॑ వి॒ద్మయాగ్ం ఉ॑ చ॒ న ప్ర॑వి॒ద్మ । మ॒ఘాసు॑ య॒జ్ఞగ్ం సుకృ॑త-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ 8 ॥
37.9 నక్షత్రం - పూర్వఫల్గు॑నీ దేవతా - అర్యమా
గవాం॒ పతిః॒ ఫల్గు॑నీ-నామసి॒ త్వమ్ । తద॑ర్యమన్ వరుణ మిత్ర॒ చారు॑ । తన్త్వా॑ వ॒యగ్ం స॑ని॒తారగ్ం॑ సనీ॒నామ్ । జీ॒వా జీవ॑న్త॒ముప॒ సంవిఁ॑శేమ । యేనే॒మా విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ సఞ్జి॑తా । యస్య॑ దే॒వా అ॑నుసం॒యఁన్తి॒ చేతః॑ ॥ 91 ॥
అ॒ర్య॒మా రాజా॒-ఽజర॒స్తు వి॑ష్మాన్ । ఫల్గు॑నీనా-మృష॒భో రో॑రవీతి ॥ 9 ॥
37.10 నక్షత్రం - ఉత్తర ఫ॑ల్గునీ దేవతా - భగః
శ్రేష్ఠో॑ దే॒వానాం᳚ భగవో భగాసి । తత్త్వా॑ విదుః॒ ఫల్గు॑నీ॒-స్తస్య॑ విత్తాత్ । అ॒స్మభ్యం॑-క్ష॒త్రమ॒జరగ్ం॑ సు॒వీర్య᳚మ్ । గోమ॒దశ్వ॑-వ॒దుప॒సన్ను॑-దే॒హ । భగో॑హ దా॒తా భగ॒ ఇత్ప్ర॑దా॒తా । భగో॑ దే॒వీః ఫల్గు॑నీ॒-రావి॑వేశ । భగ॒స్యేత్త-మ్ప్ర॑స॒వ-ఙ్గ॑మేమ । యత్ర॑ దే॒వై-స్స॑ధ॒మాదం॑ మదేమ । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 నక్షత్రం - హస్తః దేవతా - సవిత
ఆయా॑తు దే॒వ-స్స॑వి॒తో ప॑యాతు । హి॒ర॒ణ్యయే॑న సు॒వృతా॒ రథే॑న । వహ॒న్॒. హస్తగ్ం॑ సు॒భగం॑ ఁవిద్మ॒నాప॑సమ్ । ప్ర॒యచ్ఛ॑న్తం॒ పపు॑రిం॒ పుణ్య॒మచ్ఛ॑ । హస్తః॒ ప్రయ॑చ్ఛ త్వ॒మృతం॒ ఁవసీ॑యః । దక్షి॑ణేన॒ ప్రతి॑గృభ్ణీమ ఏనత్ ।
దా॒తార॑-మ॒ద్య స॑వి॒తా వి॑దేయ । యో నో॒ హస్తా॑య ప్రసు॒వాతి॑ య॒జ్ఞమ్ ॥ 11 ॥
37.12 నక్షత్రం - చిత్రా దేవతా - త్వష్టా
త్వష్టా॒ నక్ష॑త్ర-మ॒భ్యే॑తి చి॒త్రామ్ । సు॒భగ్ం స॑సంయుఁవ॒తిగ్ం రోచ॑మానామ్ ॥ 93 ॥
ని॒వే॒శయ॑న్న॒-మృతా॒-న్మర్త్యాగ్॑శ్చ । రూ॒పాణి॑ పి॒గ్ం॒శ-న్భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ । తన్న॒స్త్వష్టా॒ తదు॑ చి॒త్రా విచ॑ష్టామ్ । తన్నక్ష॑త్ర-మ్భూరి॒దా అ॑స్తు॒ మహ్య᳚మ్ । తన్నః॑ ప్ర॒జాం-వీఁ॒రవ॑తీగ్ం సనోతు । గోభి॑ర్నో॒ అశ్వై॒-స్సమ॑నక్తు య॒జ్ఞమ్ ॥ 12 ॥
37.13 నక్షత్రం - స్వాతీ దేవతా - వాయుః
వా॒యు-ర్నక్ష॑త్ర-మ॒భ్యే॑తి॒ నిష్ట్యా᳚మ్ । తి॒గ్మశృం॑గో వృష॒భో రోరు॑వాణః । స॒మీ॒రయ॒-న్భువ॑నా మాత॒రిశ్వా᳚ । అప॒ ద్వేషాగ్ం॑సి నుదతా॒మరా॑తీః ॥ 94 ॥
తన్నో॑ వా॒యస్తదు॒ నిష్ట్యా॑ శృణోతు । తన్నక్ష॑త్ర-మ్భూరి॒దా అ॑స్తు॒ మహ్య᳚మ్ । తన్నో॑ దే॒వాసో॒ అను॑ జానన్తు॒ కామ᳚మ్ । యథా॒ తరే॑మ దురి॒తాని॒ విశ్వా᳚ ॥ 13 ॥
37.14 నక్షత్రం - విశాఖా దేవతా - ఇన్ద్రాగ్నీః
దూ॒ర-మ॒స్మచ్ఛత్ర॑వో యన్తు భీ॒తాః । తది॑న్ద్రా॒గ్నీ కృ॑ణుతాం॒ త-ద్విశా॑ఖే । తన్నో॑ దే॒వా అను॑మదన్తు య॒జ్ఞమ్ । ప॒శ్చా-త్పు॒రస్తా॒-దభ॑యన్నో అస్తు । నక్ష॑త్రాణా॒-మధి॑పత్నీ॒ విశా॑ఖే । శ్రేష్ఠా॑-విన్ద్రా॒గ్నీ భువ॑నస్య గో॒పౌ ॥ 95 ॥
విషూ॑చ॒-శ్శత్రూ॑నప॒బాధ॑మానౌ । అప॒క్షుధ॑-న్నుదతా॒మరా॑తిమ్ । ॥ 14 ॥
37.15 పౌర్ణమాసి
పూ॒ర్ణా ప॒శ్చాదు॒త పూ॒ర్ణా పు॒రస్తా᳚త్ । ఉన్మ॑ధ్య॒తః పౌ᳚ర్ణమా॒సీ జి॑గాయ । తస్యాం᳚ దే॒వా అధి॑ సం॒వఁస॑న్తః । ఉ॒త్త॒మే నాక॑ ఇ॒హ మా॑దయన్తామ్ । పృ॒థ్వీ సు॒వర్చా॑ యువ॒తి-స్స॒జోషాః᳚ । పౌ॒ర్ణ॒మా॒స్యుద॑గా॒-చ్ఛోభ॑మానా । ఆ॒ప్యా॒య-య॑న్తీ దురి॒తాని॒ విశ్వా᳚ । ఉ॒రు-న్దుహాం॒ యఁజ॑మానాయ య॒జ్ఞమ్ ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 నక్షత్రం - అనూరాధా దేవతా - మిత్రః
ఋ॒ద్ధ్యాస్మ॑ హ॒వ్యై-ర్నమ॑సోప॒సద్య॑ । మి॒త్ర-న్దే॒వ-మ్మి॑త్ర॒ధేయ॑న్నో అస్తు । అ॒నూ॒రా॒ధాన్. హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తః । శ॒త-ఞ్జీ॑వేమ శ॒రద॒స్సవీ॑రాః । చి॒త్రం-నక్ష॑త్ర॒-ముద॑గా-త్పు॒రస్తా᳚త్ । అ॒నూ॒రా॒ధాస॒ ఇతి॒ య-ద్వద॑న్తి । తన్మి॒త్ర ఏ॑తి ప॒థిభి॑-ర్దేవ॒యానైః᳚ । హి॒ర॒ణ్యయై॒-ర్విత॑తై-ర॒న్తరి॑క్షే ॥ 16 ॥
37.17 నక్షత్రం - జ్యేష్ఠా దేవతా - ఇన్ద్రః
ఇన్ద్రో᳚ జ్యే॒ష్ఠా మను॒ నక్ష॑త్రమేతి । యస్మి॑న్ వృ॒త్రం-వృఁ॑త్ర॒ తూర్యే॑ త॒తార॑ ॥ 97 ॥
తస్మి॑న్ వ॒య-మ॒మృతం॒ దుహా॑నాః । క్షుధ॑న్తరేమ॒ దురి॑తిం॒ దురి॑ష్టిమ్ । పు॒ర॒న్ద॒రాయ॑ వృష॒భాయ॑ ధృ॒ష్ణవే᳚ । అషా॑ఢాయ॒ సహ॑మానాయ మీ॒ఢుషే᳚ । ఇన్ద్రా॑య జ్యే॒ష్ఠా మధు॑మ॒ద్దుహా॑నా । ఉ॒రు-ఙ్కృ॑ణోతు॒ యజ॑మానాయ లో॒కమ్ ॥ 17 ॥
37.18 నక్షత్రం - మూలం దేవతా - ప్రజాపతిః
మూలం॑ ప్ర॒జాం-వీఁ॒రవ॑తీం-విఁదేయ । పరా᳚చ్యేతు॒ నిర్-ఋ॑తిః పరా॒చా । గోభి॒-ర్నక్ష॑త్ర-మ్ప॒శుభి॒-స్సమ॑క్తమ్ । అహ॑-ర్భూయా॒-ద్యజ॑మానాయ॒ మహ్య᳚మ్ ॥ 98 ॥
అహ॑ర్నో అ॒ద్య సు॑వి॒తే ద॑ధాతు । మూలం॒ నక్ష॑త్ర॒మితి॒ య-ద్వద॑న్తి । పరా॑చీం-వాఁ॒చా నిర్-ఋ॑తి-న్నుదామి । శి॒వ-మ్ప్ర॒జాయై॑ శి॒వమ॑స్తు॒ మహ్య᳚మ్ ॥ 18 ॥
37.19 నక్షత్రం - పూర్వాషాఢా దేవతా - ఆపః
యా ది॒వ్యా ఆపః॒ పయ॑సా సమ్బభూ॒వుః । యా అ॒న్తరి॑క్ష ఉ॒త పార్థి॑వీ॒ర్యాః ।
యాసా॑మషా॒ఢా అ॑ను॒యన్తి॒ కామ᳚మ్ । తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు । యాశ్చ॒ కూప్యా॒ యాశ్చ॑ నా॒ద్యా᳚-స్సము॒ద్రియాః᳚ । యాశ్చ॑ వైశ॒న్తీరు॒త ప్రా॑స॒చీర్యాః ॥ 99 ॥
యాసా॑మషా॒ఢా మధు॑ భ॒క్షయ॑న్తి । తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ 19 ॥
37.20 నక్షత్రం - ఉత్తరాషాఢా దేవతా - విశ్వేదేవః
తన్నో॒ విశ్వే॒ ఉప॑ శృణ్వన్తు దే॒వాః । తద॑షా॒ఢా అ॒భి సంయఁ॑న్తు య॒జ్ఞమ్ । తన్నక్ష॑త్ర-మ్ప్రథతా-మ్ప॒శుభ్యః॑ । కృ॒షి-ర్వృ॒ష్టి-ర్యజ॑మానాయ కల్పతామ్ । శు॒భ్రాః క॒న్యా॑ యువ॒తయ॑-స్సు॒పేశ॑సః । క॒ర్మ॒కృత॑-స్సు॒కృతో॑ వీ॒ర్యా॑వతీః । విశ్వా᳚-న్దే॒వాన్. హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తీః । అ॒షా॒ఢాః కామ॒ ముప॑యాన్తు య॒జ్ఞమ్ ॥ 20/100 ॥
37.21 నక్షత్రం - అభిజిద దేవతా - బ్రహ్మా
యస్మి॒-న్బ్రహ్మా॒-ఽభ్యజ॑య॒-థ్సర్వ॑మే॒తత్ । అ॒ముఞ్చ॑ లో॒క మి॒దమూ॑చ॒ సర్వం᳚। తన్నో॒ నక్ష॑త్ర-మభి॒జి-ద్వి॒జిత్య॑ । శ్రియ॑-న్దధా॒త్వహృ॑ణీయమానమ్ । ఉ॒భౌ లో॒కౌ బ్రహ్మ॑ణా॒ సఞ్జి॑తే॒మౌ । తన్నో॒ నక్ష॑త్ర-మభి॒జి-ద్
విచ॑ష్టామ్ । తస్మి॑న్ వ॒య-మ్పృత॑నా॒ స్సఞ్జ॑యేమ । తన్నో॑ దే॒వాసో॒ అను॑జానన్తు॒ కామ᳚మ్ ॥ 21 ॥
37.22 నక్షత్రం - శ్రవణం దేవతా - విష్ణుః
శృ॒ణ్వన్తి॑ శ్రో॒ణా-మ॒మృత॑స్య గో॒పామ్ । పుణ్యా॑మస్యా॒ ఉప॑శృణోమి॒ వాచ᳚మ్ ॥ 101 ॥
మ॒హీ-న్దే॒వీం-విఁష్ణు॑పత్నీ మజూ॒ర్యామ్ । ప్ర॒తీచీ॑ మేనాగ్ం హ॒విషా॑ యజామః । త్రే॒ధా విష్ణు॑-రురుగా॒యో విచ॑క్రమే । మ॒హీ-న్దివం॑ పృథి॒వీ-మ॒న్తరి॑క్షమ్ ।
తచ్ఛ్రో॒ణైతి॒ శ్రవ॑-ఇ॒చ్ఛమా॑నా । పుణ్య॒గ్గ్॒ శ్లోకం॒ ఁయజ॑మానాయ కృణ్వ॒తీ ॥ 22 ॥
37.23 నక్షత్రం - శ్రవిష్టా దేవతా - వసవః
అ॒ష్టౌ దే॒వా వస॑వస్సో॒మ్యాసః॑ । చత॑స్రో దే॒వీ ర॒జరా॒-శ్శ్రవి॑ష్ఠాః । తే య॒జ్ఞ-మ్పా᳚న్తు॒ రజ॑సః ప॒రస్తా᳚త్ । సం॒వఁ॒థ్స॒రీణ॑-మ॒మృతగ్గ్॑ స్వ॒స్తి ॥ 102 ॥
య॒జ్ఞ-న్నః॑ పాన్తు॒ వస॑వః పు॒రస్తా᳚త్ । ద॒క్షి॒ణ॒తో॑-ఽభియ॑న్తు॒ శ్రవి॑ష్ఠాః । పుణ్య॒న్నక్ష॑త్రమ॒భి సంవిఁ॑శామ । మా నో॒ అరా॑తి-ర॒ఘశ॒గ్ం॒ సాగన్న్॑ ॥ 23 ॥
37.24 నక్షత్రం - శతభిషక్ దేవతా - వరుణః
క్ష॒త్రస్య॒ రాజా॒ వరు॑ణో-ఽధిరా॒జః । నక్ష॑త్రాణాగ్ం శ॒తభి॑ష॒గ్ వసి॑ష్ఠః । తౌ దే॒వేభ్యః॑ కృణుతో దీ॒ర్ఘమాయుః॑ । శ॒తగ్ం స॒హస్రా॑ భేష॒జాని॑ ధత్తః । య॒జ్ఞన్నో॒ రాజా॒ వరు॑ణ॒ ఉప॑యాతు । తన్నో॒ విశ్వే॑ అ॒భిసంయఁ॑న్తు దే॒వాః ॥ 103 ॥
తన్నో॒ నక్ష॑త్రగ్ం శ॒తభి॑షగ్ జుషా॒ణమ్ । దీ॒ర్ఘమాయుః॒ ప్రతి॑ర-ద్భేష॒జాని॑ ॥ 24 ॥
37.25 నక్షత్రం - పూర్వప్రోష్ఠపదా దేవతా - అజయేకపాదః
అ॒జ ఏక॑పా॒-దుద॑గా-త్పు॒రస్తా᳚త్ । విశ్వా॑ భూ॒తాని॑ ప్రతి॒ మోద॑మానః । తస్య॑ దే॒వాః ప్ర॑స॒వం-యఁ॑న్తి॒ సర్వే᳚ । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దాసో॑ అ॒మృత॑స్య గో॒పాః । వి॒భ్రాజ॑మాన-స్సమిధా॒న ఉ॒గ్రః । ఆ-ఽన్తరి॑క్ష-మరుహ॒ద-గ॒న్ద్యామ్ । తగ్ం సూర్య॑-న్దే॒వ-మ॒జమేక॑పాదమ్ । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దాసో॒ అను॑యన్తి॒ సర్వే᳚ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 నక్షత్రం - ఉత్తరప్రోష్ఠపదా దేవతా - అహిర్బుద్ధ్నియః
అహి॑ ర్బు॒ద్ధ్నియః॒ ప్రథ॑మాన ఏతి । శ్రేష్ఠో॑ దే॒వానా॑ము॒త మాను॑షాణామ్ । త-మ్బ్రా᳚హ్మ॒ణా-స్సో॑మ॒పా-స్సో॒మ్యాసః॑ । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దాసో॑ అ॒భిర॑క్షన్తి॒ సర్వే᳚ । చ॒త్వార॒ ఏక॑మ॒భి కర్మ॑ దే॒వాః । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దాస॒ ఇతి॒ యాన్. వద॑న్తి । తే బు॒ద్ధనియం॑ పరి॒షద్యగ్గ్॑ స్తు॒వన్తః॑ । అహిగ్ం॑ రక్షన్తి॒ నమ॑సోప॒సద్య॑ ॥ 26 ॥
37.27 నక్షత్రం - రేవతీ దేవతా - పూషా
పూ॒షా రే॒వత్యన్వే॑తి॒ పన్థా᳚మ్ । పు॒ష్టి॒పతీ॑ పశు॒పా వాజ॑బస్త్యౌ ॥ 105 ॥
ఇ॒మాని॑ హ॒వ్యా ప్రయ॑తా జుషా॒ణా । సు॒గైర్నో॒ యానై॒రుప॑యాతాం-యఁ॒జ్ఞమ్ । క్షు॒ద్రా-న్ప॒శూ-న్ర॑క్షతు రే॒వతీ॑ నః । గావో॑ నో॒ అశ్వా॒గ్ం॒ అన్వే॑తు పూ॒షా । అన్న॒గ్ం॒ రక్ష॑న్తౌ బహు॒ధా విరూ॑పమ్ । వాజగ్ం॑ సనుతాం॒ ఁయజ॑మానాయ య॒జ్ఞమ్ ॥ 27 ॥
37.28 నక్షత్రం - అశ్వినీ దేవతా - అశ్వినీ దేవ
తద॒శ్వినా॑-వశ్వ॒యుజోప॑యాతామ్ । శుభ॒ఙ్గమి॑ష్ఠౌ సు॒యమే॑భి॒రశ్వైః᳚ । స్వన్నక్ష॑త్రగ్ం హ॒విషా॒ యజ॑న్తౌ । మధ్వా॒ సమ్పృ॑క్తౌ॒ యజు॑షా॒ సమ॑క్తౌ ॥ 106 ॥
యౌ దే॒వానా᳚-మ్భి॒షజౌ॑ హవ్యవా॒హౌ । విశ్వ॑స్య దూ॒తా-వ॒మృత॑స్య గో॒పౌ । తౌ నక్ష॑త్రం-జుజుషా॒ణో-ప॑యాతామ్ । నమో॒-ఽశ్విభ్యాం᳚ కృణుమో-ఽశ్వ॒యుగ్భ్యా᳚మ్ ॥ 28 ॥
37.29 నక్షత్రం - అపభరణీ దేవతా - యమః
అప॑ పా॒ప్మానం॒ భర॑ణీ-ర్భరన్తు । త-ద్య॒మో రాజా॒ భగ॑వా॒న్॒. విచ॑ష్టామ్ । లో॒కస్య॒ రాజా॑ మహ॒తో మ॒హాన్. హి । సు॒గన్నః॒ పన్థా॒మభ॑య-ఙ్కృణోతు । యస్మి॒-న్నక్ష॑త్రే య॒మ ఏతి॒ రాజా᳚ । యస్మి॑న్నేన-మ॒భ్యషిం॑చన్త దే॒వాః । తద॑స్య చి॒త్రగ్ం హ॒విషా॑ యజామ । అప॑ పా॒ప్మానం॒ భర॑ణీ-ర్భరన్తు ॥ 29 ॥
37.30 అమావాసి
ని॒వేశ॑నీ॒ యత్తే॑ దే॒వా అద॑ధుః ।
ని॒వేశ॑నీ స॒ఙ్గమ॑నీ॒ వసూ॑నాం॒ ఁవిశ్వా॑ రూ॒పాణి॒ వసూ᳚న్యా-వే॒శయ॑న్తీ । స॒హ॒స్ర॒పో॒షగ్ం సు॒భగా॒ రరా॑ణా॒ సా న॒ ఆగ॒న్ వర్చ॑సా సంవిఁదా॒నా ।
యత్తే॑ దే॒వా అద॑ధు-ర్భాగ॒ధేయ॒-మమా॑వాస్యే
సం॒వఁస॑న్తో మహి॒త్వా । సా నో॑ య॒జ్ఞ-మ్పి॑పృహి విశ్వవారే ర॒యిన్నో॑ ధేహి సుభగే సు॒వీరం᳚ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 చన్ద్రమా
నవో॑ నవో భవతి॒ జాయ॑మానో॒ యమా॑ది॒త్యా అ॒గ్ం॒శుమా᳚-ప్యా॒యయ॑న్తి ।
నవో॑ నవో భవతి॒ జాయ॑మా॒నో-ఽహ్నా᳚-ఙ్కే॒తు-రు॒షసా॑ మే॒త్యగ్రే᳚ ।
భా॒గ-న్దే॒వేభ్యో॒ విద॑ధాత్యా॒య-న్ప్రచ॒న్ద్రమా᳚స్తిరతి దీ॒ర్ఘమాయుః॑ ।
యమా॑ది॒త్యా అ॒గ్ం॒శుమా᳚ప్యా॒యయ॑న్తి॒ యమక్షి॑త॒-మక్షి॑తయః॒ పిబ॑న్తి ।
తేన॑ నో॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ బృహ॒స్పతి॒ రాప్యా॑యయన్తు॒ భువ॑నస్య గో॒పాః ।
37.32 అహో రాత్రీ
యే విరూ॑పే॒ సమ॑నసా సం॒వ్యఁయ॑న్తీ । స॒మా॒న-న్తన్తుం॑ పరితా-త॒నాతే᳚ ।
వి॒భూ ప్ర॒భూ అ॑ను॒భూ వి॒శ్వతో॑ హువే । తే నో॒ నక్ష॑త్రే॒ హవ॒మాగ॑మేతమ్ ।
వ॒య-న్దే॒వీ బ్రహ్మ॑ణా సంవిఁదా॒నాః । సు॒రత్నా॑సో దే॒వవీ॑తిం॒ దధా॑నాః ॥ 108 ॥
అ॒హో॒రా॒త్రే హ॒విషా॑ వ॒ర్ధయ॑న్తః । అతి॑ పా॒ప్మాన॒-మతి॑ముక్త్యా గమేమ ॥
37.33 ఉషా
ప్రత్యు॑వ దృశ్యాయ॒తీ । వ్యు॒చ్ఛన్తీ॑ దుహి॒తా ది॒వః । అ॒పో మ॒హీ వృ॑ణుతే॒ చక్షు॑షా । తమో॒ జ్యోతి॑ష్-కృణోతి సూ॒నరీ᳚ ।
ఉదు॒ స్త్రియా᳚స్సచతే॒ సూర్యః॑ । స చా॑ ఉ॒ద్యన్నక్ష॑త్ర మర్చి॒మత్ ।
తవే దు॑షో॒ వ్యుషి॒ సూర్య॑స్య చ । సమ్భ॒క్తేన॑ గమేమహి ॥ 109 ॥
37.34 నక్షత్రః
తన్నో॒ నక్ష॑త్ర మర్చి॒మత్ । భా॒ను॒మత్తేజ॑ ఉ॒చ్ఛర॑త్ । ఉప॑ య॒జ్ఞమి॒హాగ॑మత్ । ప్రనక్ష॑త్రాయ దే॒వాయ॑ । ఇన్ద్రా॒యేన్దుగ్ం॑ హవామహే । స న॑ స్సవి॒తా సు॑వ-థ్స॒నిమ్ । పు॒ష్టి॒దాం-వీఁ॒రవ॑త్తమమ్ ॥
37.35 సూర్యః
ఉదు॒త్య-ఞ్చి॒త్రమ్ ॥
ఉదు॒త్య-ఞ్జా॒తవే॑దస-న్దే॒వం-వఁ॑హన్తి కే॒తవః॑ । దృ॒శే విశ్వా॑య॒ సూర్య᳚మ్ ।
చి॒త్ర-న్దే॒వానా॒ ముద॑గా॒దనీ॑కం॒ చక్షు॑-ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒గ్నేః ॥ 110 ॥
ఆ-ఽప్రా॒ ద్యావా॑పృ॒థివీ అ॒న్తరి॑క్ష॒ సూర్య॑ ఆ॒త్మా జగ॑తస్త॒స్థుష॑శ్చ ॥
37.36 అదితిః
అది॑తిర్న ఉరుష్యతు మ॒హీమూ॒షు మా॒తర᳚మ్ ॥
అది॑తిర్న ఉరుష్య॒-త్వది॑తి॒-శ్శర్మ॑ యచ్ఛతు । అది॑తిః పా॒త్వగ్ం హ॑సః ॥
మ॒హీమూ॒షు మా॒తరగ్ం॑ సువ్ర॒తానా॑-మృ॒తస్య॒ పత్నీ॒ మవ॑సే హువేమ ।
తు॒వి॒క్ష॒త్రా-మ॒జర॑న్తీ మురూ॒చీగ్ం సు॒శర్మా॑ణ॒-మది॑తిగ్ం సు॒ప్రణీ॑తిమ్ ।
37.37 విష్ణుః
ఇ॒దం-విఁష్ణు॒ ప్రతద్విష్ణుః॑ ॥
ఇ॒దం-విఁష్ణు॒-ర్విచ॑క్రమే త్రే॒ధా నిద॑ధే ప॒దమ్ । సమూ॑ఢమస్య పాగ్ం సు॒రే ॥
ప్రతద్విష్ణు॑ స్తవతే వీ॒ర్యా॑య । మృ॒గో న భీ॒మః కు॑చ॒రో గి॑రి॒ష్ఠాః । యస్యో॒రుషు॑ త్రి॒షు వి॒క్రమ॑ణేషు । అధి॑క్షి॒యన్తి॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ ॥ 111 ॥
37.38 అగ్నిః
అ॒గ్ని-ర్మూ॒ర్ధా భువః॑ ॥
అ॒గ్ని-ర్మూ॒ర్ధా ది॒వః క॒కుత్పతిః॑ పృథి॒వ్యా అ॒యమ్ । అ॒పాగ్ం రేతాగ్ం॑సి జిన్వతి ॥ భువో॑ య॒జ్ఞస్య॒ రజ॑సశ్చ నే॒తా యత్రా॑ ని॒యుద్భి॒-స్సచ॑సే
శి॒వాభిః॑ । ది॒వి మూ॒ర్ధానం॑ దధిషే సువ॒ర్॒షా-ఞ్జి॒హ్వామ॑గ్నే చకృషే హవ్య॒వాహ᳚మ్ ।
37.39 అనుమత
అను॑నో॒-ఽద్యాను॑మతి॒-రన్విద॑నుమతే॒ త్వమ్ ॥
అను॑నో॒-ఽద్యాను॑మతి ర్య॒జ్ఞ-న్దే॒వేషు॑ మన్యతామ్ । అ॒గ్నిశ్చ॑ హవ్య॒వాహ॑నో॒ భవ॑తా-న్దా॒శుషే॒ మయః॑ ।
అన్విద॑నుమతే॒ త్వ-మ్మన్యా॑సై॒ శఞ్చ॑ నః కృధి । క్రత్వే॒ దక్షా॑య నో హిను॒ ప్రణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషః ।
37.40 హవ్యవాహః (అగ్నిః)
హ॒వ్య॒వాహ॒గ్గ్॒ స్వి॑ష్టమ్ ॥
హ॒వ్య॒వాహ॑మభి-మాతి॒షాహ᳚మ్ । ర॒క్షో॒హణం॒ పృత॑నాసు జి॒ష్ణుమ్ ।
జ్యోతి॑ష్మన్తం॒ దీద్య॑తం॒ పుర॑న్ధిమ్ । అ॒గ్నిగ్గ్ స్వి॑ష్ట॒ కృత॒మా హు॑వేమ ।
స్వి॑ష్ట మగ్నే అ॒భిత-త్పృ॑ణాహి । విశ్వా॑ దేవ॒ పృత॑నా అ॒భిష్య ।
ఉ॒రున్నః॒ పన్థా᳚-మ్ప్రది॒శన్ విభా॑హి । జ్యోతి॑ష్మద్ధేహ్య॒ జర॑న్న॒ ఆయుః॑ ॥ 112/28 ॥
38 నక్షత్ర ఉపహోమ మన్త్రాః
(తై. బ్రా. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 కృత్తికా
అ॒గ్నయే॒ స్వాహా॒ కృత్తి॑కాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । అ॒బాంయైఁ॒ స్వాహా॑ దు॒లాయై॒ స్వాహా᳚ । ని॒త॒త్న్యై స్వాహా॒ ఽభ్రయ॑న్త్యై॒ స్వాహా᳚ । మే॒ఘయ॑న్త్యై॒ స్వాహా॑ వ॒ర్॒షయ॑న్త్యై॒ స్వాహా᳚ । చు॒పు॒ణీకా॑యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.2 రోహిణీ
ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా॑ రోహి॒ణ్యై స్వాహా᳚ । రోచ॑మానాయై॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాభ్య॒ స్వాహా᳚ ॥
38.3 మృగశీ.ర్షః
సోమా॑య॒ స్వాహా॑ మృగశీ॒ర్॒షాయ॒ స్వాహా᳚ । ఇ॒న్వ॒కాభ్య॒ స్స్వాహౌష॑ధీభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । రా॒జ్యాయ॒ స్వాహా॒-ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥ 113 ॥
38.4 ఆర్ద్రా
రు॒ద్రాయ॒ స్వాహా॒-ఽఽర్ద్రాయై॒ స్వాహా᳚ । పిన్వ॑మానాయై॒ స్వాహా॑ ప॒శుభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
38.5 పునర్వసు
అది॑త్యై॒ స్వాహా॒ పున॑ర్వసుభ్యామ్ । స్వాహా భూ᳚త్యై॒ స్వాహా॒ ప్రజా᳚త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.6 పుష్యః
బృహ॒స్పత॑యే॒ స్వాహా॑ తి॒ష్యా॑య॒ స్వాహా᳚ । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.7 ఆశ్రేష
స॒ర్పేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ఽఽశ్రే॒షాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । ద॒న్ద॒శూకే᳚భ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
38.8 మఘా
పి॒తృభ్య॒ స్స్వాహా॑ మ॒ఘాభ్యః॑ । స్వాహా॑ ఽన॒ఘాభ్య॒ స్స్వాహా॑ ఽగ॒దాభ్యః॑ । స్వాహా॑రున్ధ॒తీభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥ 114 ॥
38.9 పూర్వ ఫ॑ల్గునీ
అ॒ర్య॒మ్ణే స్వాహా॒ ఫల్గు॑నీభ్యా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । ప॒శుభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
38.10 ఉత్తర ఫ॑ల్గునీ
భగా॑య॒ స్వాహా॒ ఫల్గు॑నీభ్యా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । శ్రైష్ఠ్యా॑య॒ స్వాహా᳚ ॥
38.11 హస్తః
స॒వి॒త్రే స్వాహా॒ హస్తా॑య । స్వాహా॑ దద॒తే స్వాహా॑ పృణ॒తే । స్వాహా᳚ ప్ర॒యచ్ఛ॑తే॒ స్వాహా᳚ ప్రతిగృభ్ణ॒తే స్వాహా᳚ ॥
38.12 చిత్రా
త్వష్ట్రే॒ స్వాహా॑ చి॒త్రాయై॒ స్వాహా᳚ । చైత్రా॑య॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.13 స్వాతి
వా॒యవే॒ స్వాహా॒ నిష్ట్యా॑యై॒ స్వాహా᳚ । కా॒మ॒చారా॑య॒ స్వాహా॒ ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.14 విశాఖా
ఇ॒న్ద్రా॒గ్నిభ్యా॒గ్॒ స్వాహా॒ విశా॑ఖాభ్యా॒గ్॒ స్వాహా᳚ । శ్రైష్ఠ్యా॑య॒ స్వాహా॒ ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.15 పౌర్ణమాసి
పౌ॒ర్ణ॒మా॒స్యై స్వాహా॒ కామా॑య॒ స్వాహా గ॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥ 115 (29) ॥
38.16 అనూరాధా
మి॒త్రాయ॒ స్వాహా॑-ఽనూరా॒ధేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । మి॒త్ర॒ధేయా॑య॒ స్వాహా॒-ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.17 జ్యేష్ఠా
ఇన్ద్రా॑య॒ స్వాహా᳚ జ్యే॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ । జ్యైష్ఠ్యా॑య॒ స్వాహా॒-ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.18 మూలం
ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా॒ మూలా॑య॒ స్వాహా᳚ । ప్ర॒జాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.19 పూర్వాషాఢా
అ॒ద్భ్య స్స్వాహా॑ ఽషా॒ఢాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । స॒ము॒ద్రాయ॒ స్వాహా॒ కామా॑య॒ స్వాహా᳚ । అ॒భిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.20 ఉత్తరాషాఢా
విశ్వే᳚భ్యో దే॒వేభ్య॒ స్స్వాహా॑ ఽషా॒ఢాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । అ॒న॒ప॒జ॒య్యాయ॒ స్వాహా॒ జిత్యై॒ స్వాహా᳚ ॥ 116 ॥
38.21 అభిజిత్
బ్రహ్మ॑ణే॒ స్వాహా॑ ఽభి॒జితే॒ స్వాహా᳚ । బ్ర॒హ్మ॒లో॒కాయ॒ స్వాహా॒ ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.22 శ్రవణం
విష్ణ॑వే॒ స్వాహా᳚ శ్రో॒ణాయై॒ స్వాహా᳚ । శ్లోకా॑య॒ స్వాహా᳚ శ్రు॒తాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.23 శ్రవిష్ఠా
వసు॑భ్య॒ స్స్వాహా॒ శ్రవి॑ష్ఠాభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । అగ్రా॑య॒ స్వాహా॒ పరీ᳚త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.24 శతభిషక్
వరు॑ణాయ॒ స్వాహా॑ శ॒తభి॑షజే॒ స్వాహా᳚ । భే॒ష॒జేభ్య॒ స్స్వాహా ᳚ ॥
38.25 పూర్వ ప్రోష్ఠపదా
అ॒జాయైక॑పదే॒ స్వాహా᳚ ప్రోష్ఠప॒దేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥ 117 ॥
తేజ॑సే॒ స్వాహా᳚ బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.26 ఉత్తర ప్రోష్ఠపదా
అహ॑యే బు॒ధ్నియా॑య॒ స్వాహా᳚ ప్రోష్ఠప॒దేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । ప॒తి॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.27 రేవతి
పూ॒ష్ణే స్వాహా॑ రే॒వత్యై॒ స్వాహా᳚ । ప॒శుభ్య॒ స్స్వాహా᳚ ॥
38.28 అశ్వినీ
అ॒శ్విభ్యా॒గ్॒ స్వాహా᳚ ఽశ్వ॒యుగ్భ్యా॒గ్॒ స్వాహా ᳚। శ్రోత్రా॑య॒ స్వాహా॒ శ్రుత్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.29 అపభరణి
య॒మాయ॒ స్వాహా॑ ఽప॒భర॑ణీభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । రా॒జ్యాయ॒ స్వాహా॒ ఽభిజి॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.30 అమావాసి
అ॒మ॒వా॒స్యా॑యై॒ స్వాహా॒ కామా॑య॒ స్వాహా ఽఽగ॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥ 118 (30) ॥
38.31 చన్ద్రమా
చ॒న్ద్రమ॑సే॒ స్వాహా᳚ ప్రతీ॒దృశ్యా॑యై॒ స్వాహా᳚ । అ॒హో॒రా॒త్రేభ్య॒ స్స్వాహా᳚-ఽర్ధమా॒సేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । మాసే᳚భ్య॒ స్స్వాహ॒ర్తుభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । స॒వ॒న్థ్స॒రాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.32 అహో రాత్రీ
అహ్నే॒ స్వాహా॒ రాత్రి॑యై॒ స్వాహా᳚ । అతి॑ముక్త్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.33 ఉషా
ఉ॒షసే॒ స్వాహా॒ వ్యు॑ష్ట్యై॒ స్వాహా᳚ । వ్యూ॒షుష్యై॒ స్వాహా᳚ వ్యు॒చ్ఛన్త్యై॒ స్వాహా᳚ । వ్యు॑ష్టాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.34 నక్షత్రః
నక్ష॑త్రాయ॒ స్వాహో॑దేష్యతే॒ స్వాహా᳚ ॥ 119 ॥
ఉ॒ద్య॒తే స్వాహో-ది॑తాయ॒ స్వాహా᳚ । హర॑సే॒ స్వాహా॒ భర॑సే॒ స్వాహా᳚ ।
భ్రాజ॑సే॒ స్వాహా॒ తేజ॑సే॒ స్వాహా᳚ । తప॑సే॒ స్వాహా᳚ బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
38.35 సూర్యః
సూర్యా॑య॒ స్వాహా॒ నక్ష॑త్రేభ్య॒ స్స్వాహా᳚ । ప॒తి॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.36 అదితిః
అది॑త్యై॒ స్వాహా᳚ ప్రతి॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ ॥
38.37 విష్ణుః
విష్ణ॑వే॒ స్వాహా॑ య॒జ్ఞాయ॒ స్వాహా᳚ । ప్ర॒తి॒ష్ఠాయై॒ స్వాహా᳚ ॥ 120 ॥
ద॒ధి॒క్రావ్ణ్ణో॑ అకారిషం
ద॒ధి॒క్రావ్ణ్ణో॑ అకారిషమ్ । జి॒ష్ణో రశ్వ॑స్య వా॒జినః॑ । సు॒ర॒భి నో॒ ముఖా॑ కర॒త్ । ప్రణ॒ ఆయూగ్ం॑షి తారిషత్ । ఆపో॒హిష్ఠా మ॑యో॒భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన । మ॒హే రణా॑య॒ చక్ష॑సే ।
యో వ॑శ్శి॒వత॑మో॒ రస॒స్తస్య॑ భాజయతే॒ హ నః॑ । ఉ॒శ॒తీరి॑వ మా॒తరః॑ । తస్మా॒ అర॑ఙ్గమామ వో॒ యస్య॒ క్షయా॑య॒ జిన్వ॑థ । ఆపో॑ జ॒నయ॑థా చ నః ॥ 121 (32) ॥
39 వరుణ సూక్తం
(తై. సం. 1.5.11.3)
ఉదు॑త్త॒మం-వఁ॑రుణ॒ పాశ॑మ॒స్మ-దవా॑ధ॒మం-విఁమ॑ధ్య॒మగ్గ్ శ్ర॑థాయ ।
అథా ॑వ॒యమా॑దిత్య వ్ర॒తే తవానా॑గసో॒ అది॑తయే స్యామ ॥ (తై. సం. 1.2.8.1 )
అస్త॑భ్నా॒ద్ధ్యా-మృ॑ష॒భో అ॒న్తరి॑క్ష॒-మమి॑మీత-వరి॒మాణ॑-మ్పృథి॒వ్యా
ఆ-ఽసీ॑ద॒ద్విశ్వా॒ భువ॑నాని స॒మ్రా-డ్విశ్వేత్తాని॒ వరు॑ణస్య వ్ర॒తాని॑ ॥ (తై. సం. 3.4.11.6)
యత్కిఞ్చే॒దం-వఁ॑రుణ॒ దైవ్యే॒ జనే॑-ఽభిద్రో॒హ-మ్మ॑ను॒ష్యా᳚-శ్చరా॑మసి ।
అచి॑త్తీ॒-యత్తవ॒-ధర్మా॑ యుయోపి॒మ-మాన॒స్తస్మా॒ దేన॑సో దేవ రీరిషః ॥ (తై. సం. 3.4.11.6)
కి॒త॒వాసో॒ యద్రి॑రి॒పుర్న దీ॒వి యద్వా॑ ఘా స॒త్య-ము॒తయన్న వి॒ద్మ ।
సర్వా॒తావిష్య॑ శిథి॒రేవ॑ దే॒వాథా॑తే-స్యామ వరుణ ప్రి॒యాసః॑ ॥ (తై. సం. 1.5.11.3)
అవ॑తే॒హేడో॑ వరుణ॒ నమో॑భి॒రవ॑ య॒జ్ఞే-భి॑రీమహే హ॒విర్భిః॑ ।
క్షయ॑న్న॒ స్మభ్య॑ మసుర-ప్రచేతో॒ రాజ॒న్నేనాగ్ం॑సి శిశ్రథః కృ॒తాని॑ ॥ (తై. సం. 2.1.11.6)
తత్వా॑యామి॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వన్ద॑మాన॒ స్తదాశా᳚స్తే॒ యజ॑మానో హ॒విర్భిః॑ । అహే॑డమానో వరుణే॒హ బో॒ద్ధ్యురు॑శగ్ం స॒ మా న॒ ఆయుః॒ ప్రమో॑షీః ॥ 122 (33) ॥
40 పవమాన సూక్తం
హిర॑ణ్యవర్ణా॒-శ్శుచ॑యః పావ॒కా యాసు॑జా॒తః క॒శ్యపో॒ యాస్విన్ద్రః॑ ।
అ॒గ్నింయాఁ గర్భం॑దధి॒రే విరూ॑పా॒స్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ యాసా॒గ్ం॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ యాతి॒ మధ్యే॑ సత్యానృ॒తే అ॑వ॒పశ్య॒న్ జనా॑నామ్ ।
మ॒ధు॒శ్చుత॒-శ్శుచ॑యో॒యాః పా॑వ॒కాస్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ యాసాం᳚ దే॒వాది॒వి కృ॒ణ్వన్తి॑ భ॒క్షంయాఁ అ॒న్తరి॑క్షే బహు॒ధా భవ॑న్తి ।
యాః పృ॑థి॒వీ-మ్పయ॑సో॒న్దన్తి॑ శు॒క్రాస్తా న॒ ఆప॒శ్శగ్గ్ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ శి॒వేన॑ మా॒ చక్షు॑షా పశ్యతాప శ్శి॒వయా॑ త॒నువో-ప॑స్పృశత॒ త్వచ॑మేమ్ ।
సర్వాగ్ం॑ అ॒గ్నీగ్ం ర॑ఫ్సు॒షదో॑ హువే వో॒ మయి॒ వర్చో॒ బల॒మోజో॒ నిధ॑త్త ॥ 123 (34) ॥
(తై. బ్రా. 1.4.8.1)
పవ॑మాన॒-స్సువ॒ర్జనః॑ । ప॒విత్రే॑ణ॒ విచ॑ర్షణిః । యః పోతా॒ స పు॑నాతు మా । పు॒నన్తు॑ మా దేవజ॒నాః । పు॒నన్తు॒ మన॑
వోధి॒యా । పు॒నన్తు॒ విశ్వ॑ ఆ॒యవః॑ । జాత॑వేదః ప॒విత్ర॑వత్ । ప॒విత్రే॑ణ పునాహి మా । శు॒క్రేణ॑ దేవ॒ దీద్య॑త్ । అగ్నే॒ క్రత్వా॒-క్రతూ॒గ్ం॒ రను॑ ॥ 124 ॥
యత్తే॑ ప॒విత్ర॑-మ॒ర్చిషి॑ । అగ్నే॒ విత॑త-మన్త॒రా । బ్రహ్మ॒ తేన॑ పునీమహే । ఉ॒భాభ్యాం᳚ దేవ సవితః । ప॒విత్రే॑ణ స॒వేన॑ చ । ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ పునీమహే ।
వై॒శ్వ॒దే॒వీ పు॑న॒తీ దే॒వ్యాగా᳚త్ । యస్యై॑ బ॒హ్వీ-స్త॒నువో॑ వీ॒తపృ॑ష్ఠాః । తయా॒ మద॑న్త-స్సధ॒మాద్యే॑షు । వ॒యగ్గ్ స్యా॑మ॒ పత॑యోరయీ॒ణామ్ ॥ 125 ॥
వై॒శ్వా॒న॒రో ర॒శ్మిభి॑ర్మా పునాతు । వాతః॑ ప్రా॒ణేనే॑ షి॒రో మ॑యో॒ భూః ।
ద్యావా॑పృథి॒వీ పయ॑సా॒ పయో॑భిః । ఋ॒తావ॑రీ య॒జ్ఞియే॑ మా పునీతామ్ । బృ॒హద్భి॑-స్సవి త॒స్తృభిః॑ । వర్షి॑ష్ఠై--ర్దేవ॒మన్మ॑భిః । అగ్నే॒ దక్షైః᳚ పునాహిమా । యేన॑ దే॒వా అపు॑నత । యే నాపో॑ ది॒వ్యఙ్కశః॑ । తేన॑ ది॒వ్యేన॒ బ్రహ్మ॑ణా ॥ 126 ॥
ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ పునీమహే । యః పా॑వమా॒నీ-ర॒ద్ధయేతి॑ । ఋషి॑భి॒-స్సమ్భృ॑త॒గ్ం॒ రస᳚మ్ । సర్వ॒గ్ం॒ స పూ॒తమ॑శ్నాతి । స్వ॒ది॒త-మ్మా॑త॒రిశ్వ॑నా । పా॒వ॒మా॒నీ॒ర్యో అ॒ద్ధయేతి॑ ।
ఋషి॑భి॒-స్సమ్భృ॑త॒గ్ం॒ రస᳚మ్ । తస్మై॒ సర॑స్వతీ దుహే । క్షీ॒రగ్ం స॒ర్పి ర్మధూ॑ద॒కమ్ । పా॒వ॒మా॒నీ-స్స్వ॒స్త్యయ॑నీః ॥ 127 ॥
సు॒దుఘా॒హి పయ॑స్వతీః । ఋషి॑భి॒-స్సమ్భృ॑తో॒ రసః॑ । బ్రా॒హ్మ॒ణేష్వ॒-మృతగ్ం॑ హి॒తమ్ । పా॒వ॒మా॒నీ-ర్ది॑శన్తు నః । ఇ॒మం ంలోఁ॒కమథో॑ అ॒ముమ్ । కామా॒న్-థ్సమ॑ర్ధ్యన్తు నః । దే॒వీర్దే॒వై-స్స॒మా భృ॑తాః । పా॒వ॒మా॒నీ-స్స్వ॒స్త్యయ॑నీః । సు॒దుఘా॒హి ఘృ॑త॒శ్చుతః॑ । ఋషి॑భి॒-స్సమ్భృ॑తో॒ రసః॑ ॥ 128 ॥
బ్రా॒హ్మ॒ణేష్వ॒-మృతగ్ం॑ హి॒తమ్ । యేన॑ దే॒వాః ప॒విత్రే॑ణ । ఆ॒త్మానం॑ పు॒నతే॒ సదా᳚ । తేన॑ స॒హస్ర॑ ధారేణ । పా॒వ॒మా॒న్యః పు॑నన్తు మా । ప్రా॒జా॒ప॒త్య-మ్ప॒విత్ర᳚మ్ । శ॒తోద్యా॑మగ్ం హిర॒ణ్మయ᳚మ్ । తేన॑ బ్రహ్మ॒ విదో॑ వ॒యమ్ । పూ॒త-మ్బ్రహ్మ॑ పునీమహే । ఇన్ద్ర॑-స్సునీ॒తీ స॒హ మా॑ పునాతు । సోమ॑-స్స్వ॒స్త్యా వరు॑ణ-స్స॒మీచ్యా᳚ । య॒మో రాజా᳚ ప్రమృ॒ణాభిః॑ పునాతుమా । జా॒తవే॑దా మో॒ర్జయ॑న్త్యా పునాతు । ఓ-మ్భూర్భువ॒స్సువః॑ ॥ 129 ॥
(తై. బ్రా. 3.5.11.1)
తచ్ఛం॒ఁయోరా వృ॑ణీమహే । గా॒తుం-యఁ॒జ్ఞాయ॑ । గా॒తుం-యఁ॒జ్ఞప॑తయే । దైవీ᳚స్వ॒స్తి-ర॑స్తునః । స్వ॒స్తి-ర్మాను॑షేభ్యః । ఊ॒ర్ధ్వ-ఞ్జి॑గాతు భేష॒జమ్ । శన్నో॑ అస్తు ద్వి॒పదే᳚ । శఞ్చతు॑ష్పదే ॥ 130 (36) ॥
ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥
41 ఆయుష్య సూక్తం
యో బ్రహ్మాబ్రహ్మణ ఉజ్జభార ప్రాణెశ్వరః (యో బ్రహ్మా బ్రహ్మణ ఉజ్జహార ప్రాణై-శ్శిరః) కృత్తివాసాః పినాకీ ।
ఈశానో దేవస్సన ఆయుర్దధాతు తస్మై జుహోమి హవిషా ఘృతేన ॥ 1 ॥
విభ్రాజమాన-స్సరిరస్య మద్ధ్యాద్ రోచమానో ఘర్మరుచిర్య ఆగాత్ ।
స మృత్యుపాశా-నపనుద్య ఘోరా-నిహాయుషేణో ఘృతమత్తు దేవః ॥ 2 ॥
బ్రహ్మజ్యోతిర్ బ్రహ్మపత్నీషు గర్భం-యఁమాదధా-త్పురురూప-ఞ్జయన్తమ్ ।
సువర్ణరమ్భ-గ్రహ-మర్కమర్చ్య-న్తమాయుషే వర్ధయామో ఘృతేన ॥ 3 ॥
శ్రియం-లఁక్ష్మీ-మౌపలాం అమ్బిఙ్కా-ఙ్గాం షష్టీఞ్చ యామిన్ద్రసేనేత్యుదాహుః ।
తాం-విఁద్యా-మ్బ్రహ్మయోనిగ్ం సరూపా-మిహాయుషే తర్పయామో ఘృతేన ॥ 4 ॥
దాక్షాయణ్య-స్సర్వయోన్య స్సుయోన్య-స్సహస్రశో విశ్వ రూపా విరూపాః ।
ససూనవ-స్సపతయ-స్సయూథ్యా ఆయుషేణో ఘృతమిద-ఞ్జుషన్తామ్ ॥ 5 ॥
దివ్యా గణా బహురూపాః పురాణా ఆయుశ్ఛిదో నః ప్రమథ్నన్తు వీరాన్ ।
తేభ్యో జుహోమి బహుధా ఘృతేన మా నః ప్రజాగ్ం రీరిషో మోత వీరాన్ ॥ 6 ॥
ఏకః పురస్తాత్ య ఇద-మ్బభూవ యతో బభూవ భువనస్య గోపాః ।
యమప్యేతి భువనగ్ం సామ్పరాయే స నో హవిర్ ఘృత-మిహాయుషే'త్తు దేవః ॥ 7 ॥
వసూ-న్రుద్రానా-దిత్యా-న్మరుతో'థ సాద్ధ్యాన్ ఋభూన్ యక్షా-న్గన్ధర్వాగ్ంశ్చ పితృగ్ంశ్చ విశ్వాన్ ।
భృగూన్-థ్సర్పాగ్ంశ్చా-ఙ్గిగరసో'థ సర్వా-న్ఘృతగ్ం హుత్వా స్వాయుష్యా మహయామ శశ్వత్ ॥ 8 ॥
విష్ణో॒ త్వన్నో॒ అన్త॑మ॒-శ్శర్మ॑యచ్ఛ సహన్త్య ।
ప్రతే॒ ధారా॑ మధు॒శ్చుత॒ ఉథ్స॑న్దుహ్రతే॒ అక్షి॑తమ్ ॥ (తై. సం. 3.1.10) ॥
నమో బ్రహ్మణే నమో అస్త్వగ్నయే నమహ్ పృథివ్యై నమహ్ ఒషధీభ్యః ।
నమో వాచే నమో వాచస్పత॑యే నమో విష్ణవే బృహతే కరోమి ॥ (తై. అర. 2.1.2) ॥
(ఏవ-న్త్రిః)
యదక్షరపదభ్రష్ట-మ్మాత్రాహీన-న్తు యద్భవేత్ ।
తత్సర్వ-ఙ్క్షమ్యతా-న్దేవ నారాయణ నమో'స్తుతే ॥
విసర్గ బిన్దు మాత్రాణి పదపాదాక్షరాణి చ ।
న్యూనాతిరిక్తం-యఁత్కిఞ్చిదభిగీర్భిరుదీర్యతె ॥
ఆ॒భిర్ గీ॒ర్భిర్ యదతో॑న ఊ॒నమాప్యా॑యయ హరివో॒ వర్ధ॑మానః ।
య॒దా స్తో॒తృభ్యో॒ మహి॑ గో॒త్రా రు॒జాసి॑ భూయిష్ఠ॒భాజో॒ అధ॑తే శ్యామ ।
బ్రహ్మ॒ ప్రావా॑దిష్మ॒ తన్నో॒ మాహా॑సీత్ ।
ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥ (తై. అర. 4.4.2)
హరిః ఓమ్ । శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు ॥
ఓ-న్తత్సత్ బ్రహ్మార్పణమస్తు ॥
ఇత్యుదకశాన్తిమన్త్రాః ॥
Roman (IAST) Transliteration
1 kalaśa pratiṣṭhāpana prayoga mantrāḥ
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ |
3 vedādayaḥ
a॒gnimī᳚le pu॒rohi̭taṃ-ya॒jñasya̭
de॒vamṛ॒tvija᳚m | hotā᳚raṃ ratna॒ dhāta̭mam |
i॒ṣe tvo॒rjetvā̭ vā॒yava̭sstho pā॒yava̭stha de॒vo va̭ssavi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇe |
agna॒ āyā̭hi vī॒tayḙ gṛṇā॒no ha॒vyadā̭taye | nihotā̭ sathsi ba॒r॒hiṣi̭ |
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||
4 rakṣoghnaṃ
kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒ vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭taṃ॒ tyanṷspṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pataṃ॒-gānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭ gu॒lkāḥ | prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ || 2 ||
yono̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt | uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ta̭nuṣva॒nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā tandha̭kṣyata॒ sanna śuṣka᳚m | ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭ vi॒dhyā-dhya॒smadā॒ viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒ jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || 3 ||
satḙ jānāti suma॒tiṃ-ya~̭ viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhidyau᳚t | seda̭gne astu su॒bhaga̭ ssu॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒-sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ | arcā̭mite suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vātā̭ jaratā mi॒yaṅgīḥ || 4 ||
svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjaye-mā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ra-nu॒dyūn | i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃ sa॒manu॒dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām |
yastvā॒ svaśva̭ssuhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thya mā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || 5 ||
ma॒horṷjāmi ba॒ndhutā॒ vaco̭ bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ | asva̭pna jasta॒raṇa̭ya ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒dhriya̭ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tāda ra̭kṣann |
ra॒rakṣa॒ tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nāha̭ debhuḥ || 6 ||
tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒ stava॒ praṇī᳚tya śyāma॒ vājāṋ | u॒bhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |
a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt | ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭ gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒ mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒ ssami̭ddha॒-ssano॒ divā॒ sa ri॒ṣaḥ
pā̭tu॒ nakta᳚m || 7 ||
vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvīrmā॒yā ssa̭hate du॒revā॒ śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ |
u॒tasvā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒ vā ṷ |
madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ nava̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 8 (2) ||
5 indra sūktaṃ
indraṃ̭ ~vo vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ | indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒ na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ | i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ | indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trāte॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ || 9 ||
anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ | āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā |
ṛṣi̭rha dīrgha॒ śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ | ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rmanna sāma̭ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭaṃ॒ girva̭ṇa se॒giraḥ̭ | indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||
gāya̭ntitvā gāya॒triṇorcaṃ̭ tya॒rka ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒-vudva॒gṃ॒ śami̭va ye mire | a॒gṃ॒ho॒muce॒ prabha̭remā manī॒ṣā mo̭ṣiṣṭha॒-dāvnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ |
i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyāssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ | vi॒veṣa॒yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || 11 ||
prasa॒mrāja̭-mpratha॒ma ma̭dhva॒-rāṇā̭magṃ ho॒ mucaṃ̭ ~vṛṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām |
a॒pānna-pā̭tamaśvinā॒ haya̭nta ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ | vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒ cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti |
indra̭kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭mamitra॒ yanta̭ mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇoru lo॒kam |
mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata॒ āja̭gāmā॒-para̭syāḥ || 12 ||
sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒ śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~śatrū᳚-ntāḍi॒ vimṛdho̭ nudasva |
viśatrū॒n॒. vimṛdho̭nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vima॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭ 'mitra̭syābhi॒ dāsa̭taḥ |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒ mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒ta mindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || 13 ||
mā tḙ a॒syāgṃ sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭā va॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai |
trāya̭svano 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒ stava̭ pri॒yāsa̭ ssū॒riṣṷ syāma | ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒n-tvaṣṭā॒ vajraṃ̭ puruhūta dyu॒manta᳚m |
bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭ ma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒-nnaha̭ye॒ hanta॒ vā ṷ |
vṛṣṇe॒ yatte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒ nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ |
a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta-nta॒dasyūṋ || 14 (3) ||
(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van ccha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi | sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na ssvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 15a ||
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭ bāhu ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒ ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒mṛdho̭-nuda॒svāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || 15b (4) ||
6 ye devāḥ
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā,
dakṣiṇa॒sado̭ ya॒mane᳚trā,
paścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā,
uttara॒sado॒ varṷṇanetrā,
upari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā,
rakṣo॒haṇa॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā॒
-'gnayḙ rakṣo॒ghne svāhā̭,
ya॒māya̭ savi॒tre ,
varṷṇāya॒ bṛha॒spata̭ye॒
duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16 (5) ||
7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā da̭kṣiṇa॒sado̭ ya॒ma ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vāḥ pa̭ścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷttara॒sado॒ varṷṇanetrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷpari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | agnayḙ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | ya॒māya̭ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | savi॒tre ra̭kṣo॒ghne svāhā᳚ | varṷṇāya rakṣo॒ghne svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16ā (5ā) ||
8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒,
soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhir,
ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒r,
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣmad,
de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒nā yṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||
9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒ rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣma॒-ttena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmantaṃ
karomi | de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒-nāyṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||
10 agṃhomuca mantrāḥ
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒ ,
~yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭, rakṣa॒syā̭, teja॒syā̭,
ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒,
~yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje॒,
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒, catṷṣpāthsu,
go॒ṣṭhe, gṛ॒he-, ṣva॒phsoṣa̭dhīṣu॒, vana॒spati̭ṣu॒,
srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje || 18 (7) ||
11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā rakṣa॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ catṷṣpāthsu pa॒śuṣu॒ (catṷṣpāthsu॒)srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā go॒ṣṭhe srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā gṛ॒heṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒-'phsu srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varu॒ṇauṣa̭dhīṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)
12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)
agnḙ yaśasvi॒n॒. yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hāva̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭ mutta॒ma ślo̭ko astu | bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣā mṛṣa̭ya ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhisanna̭-mantu | dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-ścandāgṃ̭si ni॒vido̭ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi-sanna̭māma | a॒bhyāva̭rtaddhva॒-mupa॒meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒sagṃ-ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || 19 (8) ||
13 rāṣṭrabhṛtaṃ
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒
ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒
tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒ ssvāhā̭ ,
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuva̭ ,
ssuṣu॒mna ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-
phsa॒raso̭ be॒kura̭yo,
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vāḥ,
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭ya,
iṣi॒ro vi॒śva vya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyāpo᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dā,
bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim |
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuva̭,
ssukṣi॒thi- ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭
vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭,
dū॒re hḙtira-mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvaḥ॒,
cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśā॒caya̭ntī॒r,
nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒
tābhya॒ ssvāhā॒,
sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 20 (9) ||
14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvassa-i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
suṣu॒mnassūrya̭-raśmiśca॒ndramā̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ nakṣa̭trāṇya 'phsa॒raso̭ be॒kura̭yo॒ nāma॒ tā
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭r-khsā॒mānya̭-'phsa॒raso॒ vahna̭yo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
iṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyāpo᳚-'phsa॒raso̭ mu॒dā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭
kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭
sva॒stigg svāhā᳚ ||
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sukṣi॒thi-ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rvassa
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya ̭vi॒dhyuto᳚-'phsa॒raso॒ ruco॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
dū॒re hḙtira mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśo॒caya̭nti॒-rnāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sa no̭ bhuvanasyapate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ svāhā᳚ || (20ā) (9ā)
15 sarpa sūktaṃ
namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vī manṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~ye vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 21 (10) ||
16 pañcacoḍāḥ
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni
grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒ dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ,
ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ ratha sva॒naśca॒ rathḙ-citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚-'phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti,
ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva-vya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni
grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā nu॒mloca̭ntī-cā-'phsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-r
vyā॒ghrāḥ prahḙti,
ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ
vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭ cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒ prahḙti ,
ra॒ya-mu॒parya॒-rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭
vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒ti-ra̭va॒spūrja॒-nprahḙti॒ ,
stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒
jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||
17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙ citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭
he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te
ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva vya̭cā॒-stasya॒ ratha̭prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntīcā nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-rvyā॒ghrāḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ teya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni
grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒
praha̭ti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒
dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒yamu॒parya॒-rvāgva̭su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni
grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭tti-ścāphsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-
va॒spūrja॒-nprahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||
18 apratirathaḥ
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ
senā̭ ajayathsā॒kamindraḥ̭ | sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭hadhvaṃ॒ ~yudho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ | sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ | bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ || 23 ||
pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-medhyavi॒tā rathā̭nām | go॒tra॒bhidaṃ̭ go॒vidaṃ॒ ~vajra̭bāhuṃ॒ jaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒ mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhadhvam | ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || 24 ||
a॒bhigo॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒raśśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒dhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu | indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒-rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ | indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānāṃ॒ ghoṣo̭ de॒vānāṃ॒ jaya̭tā॒ muda̭sthāt | a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒ ~yā iṣa̭va॒stā ja̭yantu || 25 ||
a॒smākaṃ̭ ~vī॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒-nnāyṷdhā॒-nnyuthsatva̭nā-mmāma॒kānāṃ॒ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vā॒jināṃ॒ ~vāji̭nā॒nyudrathā̭nāṃ॒ jaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ | upa॒preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā va̭ssantu bā॒havaḥ̭ |
indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā || 26 ||
gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣāṃ॒ kañca॒nocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭ntaṃ॒ tvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||
19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ
śa-ñca̭ me॒ maya̭śca me pri॒ya-ñca̭ me-'nukā॒maśca̭ me॒
kāma̭śca me saumana॒saśca̭ me bha॒dra-ñca̭ me॒ śreya̭śca me॒
vasya̭śca me॒ yaśa̭śca me॒ bhaga̭śca me॒ dravi̭ṇa-ñca me
ya॒ntā ca̭ me dha॒rtā ca̭ me॒ kṣema̭śca me॒ dhṛti̭śca me॒
viśvaṃ̭ ca me॒ maha̭śca me (28)
saṃ॒vi~cca̭ me॒ jñātra̭-ñca me॒
sūśca̭ me pra॒sūśca̭ me॒ sīra̭-ñca me la॒yaśca̭ ma
ṛ॒ta-ñca̭ me॒-'mṛtaṃ̭ ca me 'ya॒kṣma-ñca॒ me-'nā̭mayacca me
jī॒vātṷśca me dīrghāyu॒tva-ñca̭ me-'nami॒tra-ñca॒ me-'bha̭ya-ñca me
su॒ga-ñca̭ me॒ śaya̭na-ñca me sū॒ṣā ca̭ me su॒dina̭-ñca me || 29 (13) ||
20 vihavyam
mamā᳚gne॒ varco̭ viha॒veṣva̭stu va॒ya-ntvendhā̭nā sta॒nuva̭-mpuṣema |
mahya̭-nnamantā-mpra॒diśa॒ścata̭sra॒ stvayā-'ddhya̭kṣeṇa॒ pṛta̭nā jayema |
mama̭ de॒vā vi̭ha॒ve sa̭ntu॒ sarva॒ indrā̭vanto ma॒ruto॒ viṣṇṷra॒gniḥ |
mamā॒ntari̭kṣa mu॒ru go॒pama̭stu॒ mahyaṃ॒ ~vātaḥ̭ pavatā॒-ṅkāmḙ a॒sminn |
mayi̭ de॒vā dravi̭ṇa॒ māya̭jantā॒-mmayyā॒ śīra̭stu॒ mayi̭ de॒vahṷ̄tiḥ || 30 ||
daivyā॒ hotā̭rā vaniṣanta॒ pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ | mahyaṃ̭ ~yajantu॒ mama॒ yāni̭ ha॒vyā-''kṷ̄ti ssa॒tyā mana̭so me astu |
eno॒ mānigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāhaṃ-vi~śvḙ devāso॒ adhi̭voca tā me |
devī᳚ṣṣaḍu-rvīru॒ruṇaḥ̭ kṛṇota॒ viśvḙ devāsa i॒ha vī̭rayaddhvam |
māhā᳚smahi pra॒jayā॒ mā ta॒nūbhi॒-rmāra̭dhāma dviṣa॒te so̭marājann |
a॒gnirma॒nyu-mpra̭tinu॒da-npu॒rastā॒-dada̭bdho go॒pāḥ pari̭pāhi na॒stvam || 31 ||
pra॒tyañco̭ yantu ni॒gutaḥ॒ puna॒stḙ 'maiṣā᳚-ñci॒tta-mpra॒budhā॒ vinḙśat |
dhā॒tā dhā̭tṛ॒ṇā-mbhuva̭nasya॒ yaspati̭-rde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mabhi māti॒ṣāha᳚m |
i॒maṃ-ya~॒jña ma॒śvino॒bhā bṛha॒spati̭-rde॒vāḥ pā᳚ntu॒ yaja̭māna-nnya॒rthāt |
u॒ru॒vyacā̭ no mahi॒ṣa śśarma̭yagṃ sada॒smin. havḙ puruhū॒taḥ pṷru॒kṣu |
sa naḥ̭ pra॒jāyai̭ haryaśva mṛḍa॒yendra॒ mā no̭ rīriṣo॒ mā parā̭dāḥ || 32 ||
ye na̭ ssa॒patnā॒ apa॒te bha̭vantvindrā॒-gnibhyā॒ mava̭ bādhāmahe॒ tān |
vasa̭vo ru॒drā ā̭di॒tyā ṷpari॒ spṛśaṃ̭ mo॒graṃ-cettā̭ramadhi rā॒jama̭krann |
a॒rvāñca॒ mindra̭ ma॒muto̭ havāmahe॒ yo go॒ji-ddha̭na॒-jida̭śva॒-jidyaḥ |
i॒manno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasvā॒sya kṷrmo harivo me॒dinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||
21 mṛgāraḥ
a॒gne-rma̭nve pratha॒masya॒ pracḙtaso॒ya-mpāñca̭janya-mba॒hava̭ ssami॒ndhate᳚ |
viśva̭syāṃ-vi~॒śi pra̭viviśi॒vāgṃ sa̭mīmahe॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
yasye॒da-mprā॒ṇa-nni̭mi॒ṣa-dyadeja̭ti॒ yasya̭ jā॒ta-ñjana̭māna-ñca॒ keva̭lam |
staumya॒gni-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
indra̭sya manye pratha॒masya॒ pracḙtaso vṛtra॒ghna-sstomā॒ upa॒mā mu॒pāguḥ̭ |
yo dā॒śuṣaḥ̭ su॒kṛto॒ hava॒mupa॒ gantā॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ || 34 ||
ya ssaṃ̭grā॒ma-nnaya̭ti॒ saṃva~॒śī yu॒dhe yaḥ pu॒ṣṭāni̭ sagṃsṛ॒jati̭ tra॒yāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ | ma॒nvevāṃ᳚ mitrāvaruṇā॒ tasya̭ vitta॒gṃ॒ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā॒ ya-nnu॒dethe᳚ | yā rājā̭nagṃ sa॒rathaṃ̭ ~yā॒tha ṷgrā॒ tā no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
yo vā॒gṃ॒ ratha̭ ṛ॒jura̭śmi-ssa॒tyadha̭rmā॒ mithu॒-ścara̭nta-mupa॒yāti̭ dū॒ṣayanṋ || 35 ||
staumi̭ mi॒trāvarṷṇā nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | vā॒yo-ssa̭vi॒tu-rvi॒dathā̭ni manmahe॒ yāvā᳚tma॒n-vadbi̭bhṛ॒to yau
ca॒ rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya pari॒bhū ba̭bhū॒vatu॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
upa॒śreṣṭhā̭na ā॒śiṣo̭ de॒vayo॒rdharmḙ asthirann | staumi̭ vā॒yugṃ sa̭vi॒tāra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ra॒thīta̭mau rathī॒nā ma̭hva ū॒taye॒ śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙ-bhi॒raśvaiḥ᳚ || 36 ||
yayo᳚rvā-ndevau de॒veṣva-ni̭śita॒ moja॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~ha॒tugṃ sū॒ryāyā᳚-strica॒kreṇa̭ sa॒gṃ॒ sada̭mi॒cchamā̭nau | staumi̭ de॒vā va॒śvinaṷ nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ma॒rutāṃ᳚ manve॒ adhi̭no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ |
ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | ti॒gmamāyṷdhaṃ-vī~ḍi॒tagṃ saha̭svada di॒vyagṃ śardhaḥ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇu || 37 ||
staumi̭ de॒vā-nma॒ruto̭ nāthi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | de॒vānā᳚-mmanve॒ adhi̭ no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ | ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | yadi॒da-mmā̭-'bhi॒śoca̭ti॒ paurṷṣeyeṇa॒ daivyḙna | staumi॒ viśvā᳚-nde॒vā-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ |
anṷno॒-'dyānṷmati॒ranvida̭nu mate॒ tvaṃ-vai~᳚śvāna॒ro na̭ ū॒tyā pṛ॒ṣṭo di॒vi || 38 ||
anṷno॒-'dhyānṷmati-rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒ vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ | anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||
vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyā ''prayā̭tu parā॒vataḥ̭ | a॒gniru॒kthena॒ vāha̭sā |
pṛ॒ṣṭo di॒vi pṛ॒ṣṭo a॒gniḥ pṛ̭thi॒vyā-mpṛ॒ṣṭo viśvā॒ oṣa̭dhī॒rā-vi̭veśa |
vai॒śvā॒na॒ra ssaha̭sā pṛ॒ṣṭo a॒gnissano॒ divā॒ sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || 38b ||
ye apra̭thetā॒ mami̭tebhi॒ rojo̭bhi॒ rye pra̭ti॒ṣṭhe abha̭vatāṃ॒-va~sṷ̄nām | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
urvī̭ rodasī॒ vari̭vaḥ kṛṇota॒-ṅkṣetra̭sya patnī॒ adhi̭no brūyātam | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
yattḙ va॒ya-mpṷruṣa॒trāya̭ vi॒ṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛ॒mā kacca॒ nāgaḥ̭ || 39 ||
kṛ॒dhī sva̭smāgṃ adi̭te॒ranā̭gā॒ vyenāgṃ̭si śiśratho॒ viṣva̭gagne | yathā̭ ha॒ ta-dva̭savo gau॒ryaṃ̭ ci-tpa॒diṣi॒tā mamṷñcatā yajatrāḥ |
e॒vā tvama॒sma-tpramṷñcā॒ vyagṃhaḥ॒ prātā᳚ryagne prata॒rānna॒ āyuḥ̭ || 40 (15) ||
22 sarpāhutī mantrāḥ
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stauno̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmyo-,
-ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kuḥ॒ ,
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo̭ ,
-'va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rāji॒,
-radhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati śśvi॒tro,
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo,
rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||
23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā-yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā
tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
o॒ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kū rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rājī rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
adhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati-śśvi॒tro ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||
24 gandharvāhutīḥ
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va ssali॒lo,
ni̭li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒ ssaga̭ro,
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro,
-'va॒sthāvā̭no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭va ssamu॒dro-,
-'dhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān,
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo,
vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||
25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va-ssali॒lo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
ni॒li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒-ssaga̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthā vā̭ no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭vassamu॒dro vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhā॒mi |
adhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||
26 ajyāni mantrāḥ
śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ na̭ śśa॒rado॒ ajī̭tā॒-nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ |
ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒ttasmai̭ no devāḥ॒ pari̭datte॒ha sarve᳚ | grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta śśa॒ra-dva॒r॒ṣā ssṷvi॒tanno̭ astu |
teṣā̭-mṛtū॒nāgṃ śa॒taśā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma | i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃva~thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚ ~va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā ssyāma |
bha॒drānna॒-śśreya॒ ssama̭naiṣṭa devā॒ stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śī mahitvā |
sano̭mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva॒ śanto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || 43 (18) ||
bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ bhavi॒ṣya-dvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
nama॒ ṛ-khsāma॒-yaju॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo̭ gāya॒trī tri॒ṣṭup jaga̭tī॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pṛthi॒vya̭ntari̭kṣaṃ॒ dyau-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ 'gnirvā॒yu-ssūryo॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ prā॒ṇo-vyā॒no̭-'pā॒no vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo-'nnaṃ̭ kṛ॒ṣi-rvṛṣṭi॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒ rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ namaḥ̭ || 44 (19) ||
27 atharvaśīrṣaṃ
(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)
indro̭ dadhī॒co a॒stabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒tīrnava̭ | i॒cchanna-śva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭śritam | tadvi̭daccharya॒ṇāva̭ti |
adrāha॒ gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷra-pī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he |
indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hat || 45 ||
indra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata | indra॒ iddharyo॒ ssacā᳚ |
sa-mmi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ | indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | āsūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat | indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||
u॒gra u॒grābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vā jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho-bhṷvat | indra॒ ssadā ma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒ ssabalḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ | gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu ru॒gro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||
28 pratyaṅgirasaḥ
(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)
cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | yomā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭ me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 48 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā di॒ṣṭā dāhṷtī rasyahantu |
yā॒tu॒ dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒ rādu॒rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ॒ tvanṛ̭tena sa॒tyam |
indra̭ṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ |
hanmi̭te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ |
apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 49 ||
apa̭nahyāmite bā॒hū | apa̭ nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣ-ṅkṛ॒tam | pu॒rā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-ma॒smākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒nnarā̭tayaḥ | anti̭dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhi॒dāsa̭taḥ | va॒ṣa॒-ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham | yo mā॒ naktaṃ॒ divā̭ sā॒yam | prā॒ta-ścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā-tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||
(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)
prā॒ṇo ra̭kṣati॒ viśva॒meja̭t | iryo̭ bhū॒tvā ba̭hu॒dhā ba॒hūni̭ | sa i-thsarvaṃ॒ ~vyā̭naśe | yo de॒vo de॒veṣṷ vi॒bhūra॒ntaḥ |
āvṛ̭dū॒dā-tkṣetriya̭ddhva॒ga-dvṛṣā᳚ | tami-tprā॒ṇa-mmana॒sopa̭ śikṣata |
agraṃ̭ de॒vānā̭-mi॒dama̭ttu no ha॒viḥ | mana̭sa॒ści-tte॒dam | bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi de॒veṣva̭-gri॒yam || 51 ||
āna̭ etu puraśca॒ram | sa॒ha de॒vai-ri॒magṃ hava᳚m | mana॒-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. ya॒jñapa̭tiṃ॒ dadha̭t | ju॒ṣatāṃ᳚ me॒ vāgi॒dagṃ ha॒viḥ | vi॒rā-ḍde॒vī pu॒rohi̭tā | ha॒vya॒vāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rū॒pāṇi̭ bahu॒dhā vada̭nti | peśāgṃ̭si de॒vāḥ pa̭ra॒me ja॒nitre᳚ | sā no̭ vi॒rāḍana̭pa sphurantī || 52 ||
vāgde॒vī jṷṣatā mi॒dagṃ ha॒viḥ | cakṣṷ-rde॒vānāṃ॒ jyoti̭ra॒mṛte॒ nya̭ktam |
a॒sya vi॒jñānā̭ya bahu॒dhā nidhī̭yate | tasya̭ su॒mna-ma̭śīmahi | mā no̭ hāsī-dvicakṣa॒ṇam | āyu॒rinnaḥ॒ pratī᳚ryatām | ana̭ndhā॒-ścakṣṷṣā va॒yam | jī॒vā jyoti̭-raśīmahi | suva॒-rjyoti̭-ru॒tāmṛtaṃ᳚ | śrotrḙṇa bha॒dra mu॒ta-śṛ̭ṇvanti sa॒tyam | śrotrḙṇa॒ vācaṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nām | śrotrḙṇa॒ moda̭śca॒ maha̭śca śrūyate |
śrotrḙṇa॒ sarvā॒ diśa॒ āśṛ̭ṇomi | yena॒ prācyā̭ u॒ta da̭kṣi॒ṇā | pa॒tīcyai̭ di॒śa-śśṛ॒ṇvantyṷtta॒rāt | tadicchrotraṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nam |
a॒rānna ne॒miḥ pari॒sarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||
(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)
si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒yā |
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 54 ||
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si | indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭svantagg śrīṇāmi || 55 ||
indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi || 56 ||
oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||
āyṷrasi | tatte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā | i॒ma ma̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ te vā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t || 58 ||
āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi | yato॒ vāto॒ mano̭javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsāṃ᳚ tvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 59 ||
a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||
29 anna sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)
a॒hama̭smi prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | pūrvaṃ̭ de॒vebhyo̭ a॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
yo mā॒ dadā̭ti॒ sa i de॒va mā vāḥ᳚ | a॒hamanna॒ manna̭ ma॒danta̭madmi | pūrva̭-ma॒gnerapi̭ daha॒tyannaṃ᳚ | ya॒ttau hā̭sāte ahamutta॒reṣṷ | vyātta̭masya pa॒śava̭-ssu॒jambha᳚m | paśya̭nti॒ dhīrāḥ॒ praca̭ranti॒ pākāḥ᳚ |
jahā᳚mya॒nya-nna ja̭hāmya॒nyam | a॒hamannaṃ॒ ~vaśa॒micca̭rāmi || 61 ||
sa॒mā॒namarthaṃ॒ paryḙmi bhu॒ñjat | ko mā mannaṃ̭ manu॒ṣyo̭ dayeta |
parā̭ke॒ annaṃ॒ nihi̭taṃ-lo~॒ka e॒tat | viśvai᳚-rde॒vaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgu॒ptamanna᳚m |
yada॒dyatḙ lu॒pyate॒ ya-tpa̭ro॒pyate᳚ | śa॒ta॒-ta॒mīsā ta॒nūrmḙ babhūva |
ma॒hāntaṷ ca॒rū sa̭kṛ-ddu॒gdhena̭ paprau | diva̭ñca॒ pṛśñi̭ pṛthi॒vī-ñca̭ sā॒kam |
tathsaṃ॒-piba̭nto॒ nami̭nanti ve॒dhasaḥ̭ | naitadbhūyo॒ bhava̭ti॒ no kanī̭yaḥ || 62 ||
annaṃ̭ prā॒ṇamanna̭ mapā॒na-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛ॒tyu-ntamṷ jī॒vātṷ māhuḥ |
annaṃ̭ bra॒hmāṇo̭ ja॒rasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ pra॒jana̭na-mpra॒jānā᳚m |
mogha॒-mannaṃ̭ ~vindate॒ apra̭cetāḥ | sa॒tya-mbra̭vīmi va॒dha ithsa tasya̭ |
nārya॒maṇaṃ॒ puṣya̭ti॒ no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalā॒dī |
a॒ha-mme॒gha ssta॒naya॒n varṣa̭nnasmi | māma̭dantya॒-hama̭dmya॒nyān || a॒hagṃ sada॒mṛto̭ bhavāmi | madā̭di॒tyā adhi॒ sarvḙ tapanti || 63 ||
30 vā-khsūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.4)
de॒vīṃ-vā~ca̭ma janayanta॒ ya-dvāgvada̭nti || 64 ||
de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒ mūrjaṃ॒ duhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smā-nupa॒suṣṭu॒taitṷ || 64a ||
ya-dvāgvada̭ntya viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrjaṃ̭ duduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || 64b ||
(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)
a॒na॒ntā-mantā॒dadhi॒ nirmi̭tā-mma॒hīm | yasyāṃ᳚ de॒vā a̭dadhu॒-rbhoja̭nāni | ekā᳚kṣarā-ndvi॒padā॒gṃ॒ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-ṅgandha॒rvāḥ pa॒śavo̭ manu॒ṣyāḥ᳚ | vā॒cīmā viśvā॒ bhuva̭nā॒-nyarpi̭tā | sā no॒ havaṃ̭ juṣatā॒-mindra̭ patnī |
vāga॒kṣaraṃ̭ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | vedā̭nā-mmā॒tā-'mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ || 65 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña māgā᳚t | ava̭ntī de॒vī su॒havā̭ me astu | yā mṛṣa̭yo mantra॒ kṛto̭ manī॒ṣiṇaḥ̭ | a॒nvaiccha̭-nde॒vā-stapa̭sā॒ śramḙṇa | tā-nde॒vīṃ-vā~cagṃ̭ ha॒viṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛ॒tasya̭ lo॒ke |
ca॒tvāri॒ vā-kpari̭mitā pa॒dāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhma॒ṇā ye ma̭nī॒ṣiṇaḥ̭ | guhā॒ trīṇi॒ nihi̭tā॒ neṅga̭yanti | tu॒rīyaṃ̭ ~vā॒co ma̭nu॒ṣyā̭ vadanti || 66 ||
31 śraddhā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)
śra॒ddhayā॒-'gni ssami̭dhyate | śra॒ddhayā̭ vindate ha॒viḥ | śra॒ddhā-mbhaga̭sya mū॒rdhani̭ | vaca॒sā vḙdayāmasi | pri॒yagg śra̭ddhe॒ dada̭taḥ | pri॒yagg śra̭ddhe॒ didā̭sataḥ | pri॒ya-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | i॒da-mma̭ udi॒ta-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ de॒vā asṷreṣu | śra॒ddhā mu॒greṣṷ cakri॒re || 67 ||
e॒va-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | a॒smāka̭-mudi॒ta-ṅkṛ̭dhi | śra॒ddhā-ndḙvā॒ yaja̭mānāḥ | vā॒yu-go̭pā॒ upā̭sate | śra॒ddhāgṃ hṛ̭da॒yya̭yā-''kū᳚tyā | śra॒ddhayā̭ hūyate ha॒viḥ |
śra॒ddhā-mprā॒tar-ha̭vāmahe | śra॒ddhā-mma॒ddhyandi̭naṃ॒ pari̭ | śra॒ddhāgṃ sūrya̭sya ni॒mruci̭ | śraddhe॒ śraddhā̭paye॒ hamā᳚ || 68 ||
śra॒ddhā de॒vāna-dhi̭vaste | śra॒ddhā viśva̭ mi॒da-ñjaga̭t | śra॒ddhā-ṅkāma̭sya mā॒tara᳚m | ha॒viṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||
32 brahma sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.10-2.8.8.11)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā᳚t | visī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhāḥ | sa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā-vi॒rājā̭ mṛṣa॒bho-ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa || 69b ||
tama॒rkaira॒bhya̭rccanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || brahma̭ de॒vāna̭janayat | brahma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t ||
brahma̭ṇaḥ, kṣa॒tra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhma॒ṇa ā॒tmanā᳚ || a॒ntara̭smi-nni॒me lo॒kāḥ | a॒nta rviśva̭mi॒da-ñjaga̭t | brahmai॒va bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tena॒ ko̭-'rhati॒ spardhi̭tum || 70 ||
brahmaṃ̭ de॒vā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpa॒tī | brahma̭naḥa॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | nā॒vī vā॒nta-ssa॒māhi̭tā || cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒-gnayaḥ̭ | i॒manno̭ ya॒jñanna̭yatu prajā॒nann |
ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒ jaragṃ̭ su॒vīra᳚m | brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || 71 ||
33 go sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.11)
āgāvo̭ agmannu॒ta bha॒dra-ma̭krann | sīda̭ntu go॒ṣṭhe-ra॒ṇaya̭ntva॒sme || pra॒jāva̭tīḥ puru॒ rūpā̭ i॒ha syuḥ | indrā̭ya pū॒rvī ru॒ṣaso॒ duhā̭nāḥ | indro॒ yajva̭ne pṛṇa॒te ca̭ śikṣati | upedda̭dāti॒ na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo ra॒yimida̭sya va॒rdhayanṋ | abhi̭nne khi॒lle nida̭dhāti deva॒yum |
na tā na̭śanti॒ na tā arvā᳚ || 72 ||
na tā na̭śanti॒ nada̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rā da̭dharṣati |
de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate॒ gopa̭ti ssa॒ha || 72a ||
na tā arvā̭ re॒ṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi |
u॒ru॒gā॒yama̭bhaya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 72b ||
(tai. brā. 2.8.8.12)
gāvo॒ bhago॒ gāva॒ indro̭ me acchāt | gāva॒ ssoma̭sya pratha॒masya̭ bha॒kṣaḥ |
i॒mā yā gāva॒-ssaja̭nāsa॒ indraḥ̭ | i॒cchāmī-ddhṛ॒dā mana̭sā-ci॒dindra᳚m |
yū॒ya-ṅgā̭vo medayathā kṛ॒śañci̭t | a॒ślī॒la-ñci̭-tkṛṇuthā su॒pratī̭kam || 73 ||
bha॒dra-ṅgṛ॒ha-ṅkṛ̭ṇutha bhadra vācaḥ | bṛ॒hadvo॒ vaya̭ ucyate sa॒bhāsṷ | pra॒jāva̭tī ssū॒yava̭sagṃ-ri॒śantīḥ᳚ | śu॒ddhā a॒pa ssṷprapā॒ṇe piba̭ntīḥ |
māva̭ ste॒na ī̭śata॒ māghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo he॒tī ru॒drasya̭ vṛñjyāt | upe॒da-mṷpa॒-parca̭nam | ā॒su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭rṣa॒bhasya॒ reta̭si | upe᳚ndra॒ tava̭ vī॒rye᳚ || 74 (24) ||
34 sūryā candramasā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.1)
tā sū᳚ryā candra॒masā̭ viśva॒-bhṛtta̭mā ma॒hat | tejo॒ vasṷmadrājato di॒vi | sāmā᳚tmānā carata ssāma-cā॒riṇā᳚ | yayo᳚rvra॒ta-nnama॒me jātṷ de॒vayoḥ᳚ | u॒bhāvantau॒ pari̭yāta॒ armyā᳚ | di॒vo na ra॒śmīg sta̭nu॒to-vya̭rṇa॒ve | u॒bhā bhṷva॒ntī bhuva̭nā ka॒vikra̭tū | sūryā॒ na ca॒ndrā ca̭rato ha॒tāma̭tī | patī᳚dyu॒ma-dvi̭śva॒-vidā̭ u॒bhā di॒vaḥ | sūryā̭ u॒bhā ca॒ndrama̭sā vicakṣa॒ṇā || 75 ||
vi॒śvavā̭rā varivo॒ bhā vare᳚ṇyā | tā no̭-'vata-mmati॒mantā॒ mahi̭vratā | vi॒śva॒vapa̭rī pra॒tara̭ṇā tara॒ntā | su॒va॒rvidā̭ dṛ॒śaye॒ bhūri̭ raśmī | sūryā॒ hi ca॒ndrā vasṷtve॒ṣa-da̭rśatā | ma॒na॒svino॒ 'bhānṷcara॒tonu॒-sandiva᳚m | a॒sya śravo̭ na॒dya̭ ssa॒pta bi̭bhrati | dyāvā॒ kṣāmā̭ pṛthi॒vī da̭rśa॒taṃ-va~puḥ̭ | a॒sme sū᳚ryā candra॒masā̭-'bhi॒cakṣe᳚ | śra॒ddheka-mi̭ndra carato vicartu॒ram || 76 ||
pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒ya yai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto adhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā 'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsā॒gṃ॒ rājā᳚ | yāsāṃ᳚ de॒vā śśi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bha॒drā āditpa̭śyāmi || 77 ||
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśyaṃ॒ janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || 77a ||
yāsāṃ᳚ de॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣayyā a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 77b ||
āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ ittāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann |
āditpa̭śyā myu॒tavā̭ śṛṇo॒myāmā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || 77c ||
35 nāsadāsīya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)
nāsa̭dāsī॒nno sadā̭sītta॒dānī᳚m | nāsī॒drajo॒ no vyo̭mā-pa॒royat | kimā va̭rīvaḥ॒ kuha॒kasya॒ śarmanṋ | abhaṃḥ॒ kimā̭sī॒-dgaha̭na-ṅgabhī॒ram || 78 ||
na mṛ॒tyu-ra॒mṛta॒-ntarhi॒ na | rātri̭yā॒ ahna̭ āsī-tprake॒taḥ | ānī̭da vā॒tagg sva॒dhayā॒ tadeka᳚m | tasmā᳚ddhā॒nya-nna pa॒raḥ kiñca॒nāsa̭ |
tama̭ āsī॒-ttama̭sā gū॒ḍhamagre᳚ prake॒tam | sa॒li॒lagṃ sarva̭ mā i॒dam | tu॒cche nā॒bhvapi̭hitaṃ॒ ~yadāsī᳚t | tama̭sa॒s tanma̭hi॒nā jā̭ya॒taika᳚m |
kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 79 ||
sa॒ to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di-pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā |
ti॒ra॒ścīno॒ vita̭to ra॒śmi-rḙṣām | a॒dhasvi̭dā॒sī(3) du॒pari̭svidāsī(3)t |
re॒to॒dhā ā̭sa-nmahi॒māna̭ āsann | sva॒dhā a॒vastā॒-tpraya̭tiḥ pa॒rastā᳚t |
ko a॒ddhā vḙda॒ka i॒ha pravo̭cat | kuta॒ ājā̭tā॒ kuta̭ i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |
a॒rvāg de॒vā a॒sya vi॒sarja̭nāya | athā॒ ko vḙda॒ yata̭ ā ba॒bhūva̭ || 80 ||
i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi॒-ryata̭ āba॒bhūva̭ | yadi̭ vā da॒dhe yadi̭ vā॒ na |
yo a॒syāddhya̭kṣaḥ para॒me vyo̭mann | so a॒ṅgavḙda॒ yadi̭ vā॒ na veda̭ |
kiggsvi॒dvanaṃ॒ ka u॒sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒tat | yada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ | brahma॒vanaṃ॒ brahma॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ || manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā॒ vibra̭vīmi vaḥ | brahmā॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || 81 ||
36 bhāgya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)
prā॒tara॒gni-mprā॒tarindragṃ̭ havāmahe | prā॒ta-rmi॒trā varṷṇā prā॒tara॒śvinā᳚ |
prā॒ta-rbhagaṃ̭ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m | prā॒tassoma̭ mu॒ta ru॒dragṃ hṷvema || pra॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga̭mu॒gragṃ hṷvema | va॒ya-mpu॒tramadi̭te॒ryo vi̭dha॒rtā | ā॒dhraści॒dya-mmanya̭māna-stu॒raści̭t | rājā̭ ci॒dya-mbhagaṃ̭ bha॒kṣītyāha̭ || 82 ||
bhaga॒praṇḙta॒-rbhaga॒satya̭rādhaḥ | bhage॒mā-ndhiya॒muda̭va॒ dada̭nnaḥ | bhaga॒praṇo̭ janaya॒ gobhi॒raśvaiḥ᳚ | bhaga॒ pranṛbhi̭-rnṛ॒vanta̭ssyāma || u॒tedānīṃ॒ bhaga̭vantassyāma | u॒ta prapi॒tva u॒ta maddhye॒ ahnā᳚m | u॒todi̭tā maghava॒n-thsūrya̭sya | va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || bhaga̭ e॒va bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ va॒ya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||
tantvā̭ bhaga॒ sarva॒ ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura e॒tā bha̭ve॒ha || sama̭dhva॒rā-yo॒ṣaso̭-'namanta | da॒dhi॒krāvḙva॒ śuca̭ye pa॒dāya̭ | a॒rvā॒cī॒naṃ-va~̭su॒vidaṃ॒ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mi॒vāśvā̭ vā॒jina॒ āva̭hantu || aśvā̭vatī॒-rgoma̭tī-rna u॒ṣāsaḥ̭ | vī॒rava̭tī॒-ssada̭mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā vi॒śvataḥ॒ prapī̭nāḥ | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||
37 nakṣatra sūktaṃ
(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ
a॒gnirnaḥ̭ pātu॒ kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-nde॒vami̭ndri॒yam | i॒damā̭sāṃvi~cakṣa॒ṇam | ha॒virā॒san jṷhotana | yasya॒ bhānti̭ ra॒śmayo॒ yasya̭ ke॒tavaḥ̭ | yasye॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sarvā᳚ | sa kṛtti̭kā bhira॒bhi-saṃ॒va~sā̭naḥ | a॒gnirno̭ de॒vassṷvi॒te da̭dhātu || 1 ||
37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ
pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī vḙtu॒ patnī᳚ | vi॒śvarṷ̄pā bṛha॒tī ci॒trabhā̭nuḥ || 85 ||
sā no̭ ya॒jñasya̭ suvi॒te da̭dhātu | yathā॒ jīvḙma śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ro॒hi॒ṇī de॒vyuda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ rū॒pāṇi̭ prati॒moda̭mānā | pra॒jāpa̭tigṃ ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒yā de॒vānā॒-mupa̭yātu ya॒jñam || 2 ||
37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ devatā - somaḥ
somo॒ rājā̭ mṛgaśī॒ra॒.ṣeṇa॒ āganṋ | śi॒va-nnakṣa̭tra-mpri॒yama̭sya॒ dhāma̭ | ā॒pyāya̭māno bahu॒dhā janḙṣu | retaḥ̭ pra॒jāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||
yatte॒ nakṣa̭tra-mmṛgaśī॒r॒ṣamasti̭ | pri॒yagṃ rā̭ja-npri॒yata̭ma-mpri॒yāṇā᳚m | tasmai̭ te soma ha॒viṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || 3 ||
37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ
ā॒rdrayā̭ ru॒draḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pati̭raghni॒yānā᳚m | nakṣa̭tramasya ha॒viṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣa॒-nmota vī॒rān | he॒tī ru॒drasya॒ pari̭ṇo vṛṇaktu | ā॒rdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ ha॒virnaḥ̭ || 87 ||
pra॒mu॒ñcamā̭nau duri॒tāni॒ viśvā᳚ | apā॒ghaśagṃ̭ sannu-datā॒marā̭tim || 4 ||
37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ
puna̭rno de॒vyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ॒ puna॒retāṃ᳚-ya~॒jñam | puna̭rno de॒vā a॒bhiya̭ntu॒ sarve᳚ | punaḥ̭ punarvo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | e॒vā na de॒vyadi̭tirana॒rvā | viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā | puna̭rvasū ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒ya-nde॒vānā॒-mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || 5 (88) ||
37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ
bṛha॒spatiḥ̭ pratha॒mañjāya̭mānaḥ | ti॒ṣya̭-nnakṣa̭trama॒bhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇuḥ | di॒śo nu॒ sarvā॒ abha̭yanno astu | ti॒ṣyaḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭dhya॒to naḥ̭ | bṛha॒spati̭-rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścāt | bādhḙ tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇutām | su॒vīrya̭sya॒ pata̭yasyāma || 6 ||
37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ
i॒dagṃ sa॒rpebhyo̭ ha॒vira̭stu॒ juṣṭa᳚m | ā॒śre॒ṣā yeṣā̭ manu॒yanti॒ cetaḥ̭ || 89 ||
ye a॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīṃ-kṣi॒yanti̭ | tena̭ ssa॒rpāso॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭ca॒ne sūrya॒syāpi̭ sa॒rpāḥ | ye divaṃ̭ de॒vī-manṷsa॒ñcara̭nti | yeṣā̭māśre॒ṣā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tebhya̭-ssa॒rpebhyo॒ madhṷ-majjuhomi || 7 ||
37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pi॒taro॒ ye ma॒ghāsṷ | mano̭javasa-ssu॒kṛta̭-ssukṛ॒tyāḥ | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | sva॒dhābhi̭-rya॒jña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||
ye a̭gnida॒gdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~lo॒ka-mpi॒taraḥ̭ kṣi॒yanti̭ | yāgśca̭ vi॒dmayāgṃ ṷ ca॒ na pra̭vi॒dma | ma॒ghāsṷ ya॒jñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||
37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā
gavāṃ॒ patiḥ॒ phalgṷnī-nāmasi॒ tvam | tada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ | tantvā̭ va॒yagṃ sa̭ni॒tāragṃ̭ sanī॒nām | jī॒vā jīva̭nta॒mupa॒ saṃvi~̭śema | yene॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sañji̭tā | yasya̭ de॒vā a̭nusaṃ॒ya~nti॒ cetaḥ̭ || 91 ||
a॒rya॒mā rājā॒-'jara॒stu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣa॒bho ro̭ravīti || 9 ||
37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ de॒vānāṃ᳚ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ॒ phalgṷnī॒-stasya̭ vittāt | a॒smabhyaṃ̭-kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | goma॒daśva̭-va॒dupa॒sannṷ-de॒ha | bhago̭ha dā॒tā bhaga॒ itpra̭dā॒tā | bhago̭ de॒vīḥ phalgṷnī॒-rāvi̭veśa | bhaga॒syetta-mpra̭sa॒va-ṅga̭mema | yatra̭ de॒vai-ssa̭dha॒mādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||
37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita
āyā̭tu de॒va-ssa̭vi॒to pa̭yātu | hi॒ra॒ṇyayḙna su॒vṛtā॒ rathḙna | vaha॒n॒. hastagṃ̭ su॒bhagaṃ̭ ~vidma॒nāpa̭sam | pra॒yaccha̭ntaṃ॒ papṷriṃ॒ puṇya॒maccha̭ | hastaḥ॒ praya̭ccha tva॒mṛtaṃ॒ ~vasī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena॒ prati̭gṛbhṇīma enat |
dā॒tāra̭-ma॒dya sa̭vi॒tā vi̭deya | yo no॒ hastā̭ya prasu॒vāti̭ ya॒jñam || 11 ||
37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā॒ nakṣa̭tra-ma॒bhyḙti ci॒trām | su॒bhagṃ sa̭saṃyu~va॒tigṃ roca̭mānām || 93 ||
ni॒ve॒śaya̭nna॒-mṛtā॒-nmartyāg̭śca | rū॒pāṇi̭ pi॒gṃ॒śa-nbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tanna॒stvaṣṭā॒ tadṷ ci॒trā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tannaḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno॒ aśvai॒-ssama̭naktu ya॒jñam || 12 ||
37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ
vā॒yu-rnakṣa̭tra-ma॒bhyḙti॒ niṣṭyā᳚m | ti॒gmaśṛṃ̭go vṛṣa॒bho rorṷvāṇaḥ | sa॒mī॒raya॒-nbhuva̭nā māta॒riśvā᳚ | apa॒ dveṣāgṃ̭si nudatā॒marā̭tīḥ || 94 ||
tanno̭ vā॒yastadu॒ niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tanno̭ de॒vāso॒ anṷ jānantu॒ kāma᳚m | yathā॒ tarḙma duri॒tāni॒ viśvā᳚ || 13 ||
37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ
dū॒ra-ma॒smacchatra̭vo yantu bhī॒tāḥ | tadi̭ndrā॒gnī kṛ̭ṇutāṃ॒ ta-dviśā̭khe | tanno̭ de॒vā anṷmadantu ya॒jñam | pa॒ścā-tpu॒rastā॒-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā॒-madhi̭patnī॒ viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrā॒gnī bhuva̭nasya go॒pau || 95 ||
viṣṷ̄ca॒-śśatrṷ̄napa॒bādha̭mānau | apa॒kṣudha̭-nnudatā॒marā̭tim | || 14 ||
37.15 paurṇamāsi
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā᳚t | unma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyāṃ᳚ de॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭ntaḥ | u॒tta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām | pṛ॒thvī su॒varcā̭ yuva॒ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | pau॒rṇa॒mā॒syuda̭gā॒-cchobha̭mānā | ā॒pyā॒ya-ya̭ntī duri॒tāni॒ viśvā᳚ | u॒ru-nduhāṃ॒ ya~ja̭mānāya ya॒jñam || 15/96 (26) ||
37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ
ṛ॒ddhyāsma̭ ha॒vyai-rnama̭sopa॒sadya̭ | mi॒tra-nde॒va-mmi̭tra॒dheya̭nno astu | a॒nū॒rā॒dhān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ci॒traṃ-nakṣa̭tra॒-muda̭gā-tpu॒rastā᳚t | a॒nū॒rā॒dhāsa॒ iti॒ ya-dvada̭nti | tanmi॒tra ḙti pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ | hi॒ra॒ṇyayai॒-rvita̭tai-ra॒ntari̭kṣe || 16 ||
37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ
indro᳚ jye॒ṣṭhā manu॒ nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛ॒traṃ-vṛ~̭tra॒ tūryḙ ta॒tāra̭ || 97 ||
tasmi̭n va॒ya-ma॒mṛtaṃ॒ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema॒ duri̭tiṃ॒ duri̭ṣṭim | pu॒ra॒nda॒rāya̭ vṛṣa॒bhāya̭ dhṛ॒ṣṇave᳚ | aṣā̭ḍhāya॒ saha̭mānāya mī॒ḍhuṣe᳚ | indrā̭ya jye॒ṣṭhā madhṷma॒dduhā̭nā | u॒ru-ṅkṛ̭ṇotu॒ yaja̭mānāya lo॒kam || 17 ||
37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ
mūlaṃ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya | parā᳚cyetu॒ nir-ṛ̭tiḥ parā॒cā | gobhi॒-rnakṣa̭tra-mpa॒śubhi॒-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā॒-dyaja̭mānāya॒ mahya᳚m || 98 ||
aha̭rno a॒dya sṷvi॒te da̭dhātu | mūlaṃ॒ nakṣa̭tra॒miti॒ ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~॒cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śi॒va-mpra॒jāyai̭ śi॒vama̭stu॒ mahya᳚m || 18 ||
37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ
yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ |
yāsā̭maṣā॒ḍhā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu | yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ || 99 ||
yāsā̭maṣā॒ḍhā madhṷ bha॒kṣaya̭nti | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || 19 ||
37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ
tanno॒ viśve॒ upa̭ śṛṇvantu de॒vāḥ | tada̭ṣā॒ḍhā a॒bhi saṃya~̭ntu ya॒jñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpa॒śubhyaḥ̭ | kṛ॒ṣi-rvṛ॒ṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śu॒bhrāḥ ka॒nyā̭ yuva॒taya̭-ssu॒peśa̭saḥ | ka॒rma॒kṛta̭-ssu॒kṛto̭ vī॒ryā̭vatīḥ | viśvā᳚-nde॒vān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | a॒ṣā॒ḍhāḥ kāma॒ mupa̭yāntu ya॒jñam || 20/100 ||
37.21 nakṣatraṃ - abhijida devatā - brahmā
yasmi॒-nbrahmā॒-'bhyaja̭ya॒-thsarva̭me॒tat | a॒muñca̭ lo॒ka mi॒damṷ̄ca॒ sarvaṃ᳚| tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-dvi॒jitya̭ | śriya̭-ndadhā॒tvahṛ̭ṇīyamānam | u॒bhau lo॒kau brahma̭ṇā॒ sañji̭te॒mau | tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-d
vica̭ṣṭām | tasmi̭n va॒ya-mpṛta̭nā॒ ssañja̭yema | tanno̭ de॒vāso॒ anṷjānantu॒ kāma᳚m || 21 ||
37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ
śṛ॒ṇvanti̭ śro॒ṇā-ma॒mṛta̭sya go॒pām | puṇyā̭masyā॒ upa̭śṛṇomi॒ vāca᳚m || 101 ||
ma॒hī-nde॒vīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majū॒ryām | pra॒tīcī̭ menāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | tre॒dhā viṣṇṷ-rurugā॒yo vica̭krame | ma॒hī-ndivaṃ̭ pṛthi॒vī-ma॒ntari̭kṣam |
tacchro॒ṇaiti॒ śrava̭-i॒cchamā̭nā | puṇya॒gg॒ ślokaṃ॒ ~yaja̭mānāya kṛṇva॒tī || 22 ||
37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ
a॒ṣṭau de॒vā vasa̭vasso॒myāsaḥ̭ | cata̭sro de॒vī ra॒jarā॒-śśravi̭ṣṭhāḥ | te ya॒jña-mpā᳚ntu॒ raja̭saḥ pa॒rastā᳚t | saṃ॒va~॒thsa॒rīṇa̭-ma॒mṛtagg̭ sva॒sti || 102 ||
ya॒jña-nnaḥ̭ pāntu॒ vasa̭vaḥ pu॒rastā᳚t | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'bhiya̭ntu॒ śravi̭ṣṭhāḥ | puṇya॒nnakṣa̭trama॒bhi saṃvi~̭śāma | mā no॒ arā̭ti-ra॒ghaśa॒gṃ॒ sāganṋ || 23 ||
37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ
kṣa॒trasya॒ rājā॒ varṷṇo-'dhirā॒jaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śa॒tabhi̭ṣa॒g vasi̭ṣṭhaḥ | tau de॒vebhyaḥ̭ kṛṇuto dī॒rghamāyuḥ̭ | śa॒tagṃ sa॒hasrā̭ bheṣa॒jāni̭ dhattaḥ | ya॒jñanno॒ rājā॒ varṷṇa॒ upa̭yātu | tanno॒ viśvḙ a॒bhisaṃya~̭ntu de॒vāḥ || 103 ||
tanno॒ nakṣa̭tragṃ śa॒tabhi̭ṣag juṣā॒ṇam | dī॒rghamāyuḥ॒ prati̭ra-dbheṣa॒jāni̭ || 24 ||
37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ
a॒ja eka̭pā॒-duda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ bhū॒tāni̭ prati॒ moda̭mānaḥ | tasya̭ de॒vāḥ pra̭sa॒vaṃ-ya~̭nti॒ sarve᳚ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒mṛta̭sya go॒pāḥ | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruha॒da-ga॒ndyām | tagṃ sūrya̭-nde॒va-ma॒jameka̭pādam | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso॒ anṷyanti॒ sarve᳚ || 25 / 104 ||
37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbuddhniyaḥ
ahi̭ rbu॒ddhniyaḥ॒ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ de॒vānā̭mu॒ta mānṷṣāṇām | ta-mbrā᳚hma॒ṇā-sso̭ma॒pā-sso॒myāsaḥ̭ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒bhira̭kṣanti॒ sarve᳚ | ca॒tvāra॒ eka̭ma॒bhi karma̭ de॒vāḥ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāsa॒ iti॒ yān. vada̭nti | te bu॒ddhaniyaṃ̭ pari॒ṣadyagg̭ stu॒vantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti॒ nama̭sopa॒sadya̭ || 26 ||
37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā
pū॒ṣā re॒vatyanvḙti॒ panthā᳚m | pu॒ṣṭi॒patī̭ paśu॒pā vāja̭bastyau || 105 ||
i॒māni̭ ha॒vyā praya̭tā juṣā॒ṇā | su॒gairno॒ yānai॒rupa̭yātāṃ-ya~॒jñam | kṣu॒drā-npa॒śū-nra̭kṣatu re॒vatī̭ naḥ | gāvo̭ no॒ aśvā॒gṃ॒ anvḙtu pū॒ṣā | anna॒gṃ॒ rakṣa̭ntau bahu॒dhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ॒ ~yaja̭mānāya ya॒jñam || 27 ||
37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva
tada॒śvinā̭-vaśva॒yujopa̭yātām | śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙbhi॒raśvaiḥ᳚ | svannakṣa̭tragṃ ha॒viṣā॒ yaja̭ntau | madhvā॒ sampṛ̭ktau॒ yajṷṣā॒ sama̭ktau || 106 ||
yau de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajaṷ havyavā॒hau | viśva̭sya dū॒tā-va॒mṛta̭sya go॒pau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣā॒ṇo-pa̭yātām | namo॒-'śvibhyāṃ᳚ kṛṇumo-'śva॒yugbhyā᳚m || 28 ||
37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ
apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dya॒mo rājā॒ bhaga̭vā॒n॒. vica̭ṣṭām | lo॒kasya॒ rājā̭ maha॒to ma॒hān. hi | su॒gannaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒-nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ | yasmi̭nnena-ma॒bhyaṣiṃ̭canta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma | apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||
37.30 amāvāsi
ni॒veśa̭nī॒ yattḙ de॒vā ada̭dhuḥ |
ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒ ~viśvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyā-ve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā |
yattḙ de॒vā ada̭dhu-rbhāga॒dheya॒-mamā̭vāsye
saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sā no̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yinno̭ dhehi subhage su॒vīraṃ᳚ || 30/107 (27) ||
37.31 candramā
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭māno॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚-pyā॒yaya̭nti |
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒tu-ru॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ |
bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ |
yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti |
tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒ rāpyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
37.32 aho rātrī
ye virṷ̄pe॒ sama̭nasā saṃ॒vya~ya̭ntī | sa॒mā॒na-ntantuṃ̭ paritā-ta॒nāte᳚ |
vi॒bhū pra॒bhū a̭nu॒bhū vi॒śvato̭ huve | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭metam |
va॒ya-nde॒vī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭tiṃ॒ dadhā̭nāḥ || 108 ||
a॒ho॒rā॒tre ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | ati̭ pā॒pmāna॒-mati̭muktyā gamema ||
37.33 uṣā
pratyṷva dṛśyāya॒tī | vyu॒cchantī̭ duhi॒tā di॒vaḥ | a॒po ma॒hī vṛ̭ṇute॒ cakṣṷṣā | tamo॒ jyoti̭ṣ-kṛṇoti sū॒narī᳚ |
udu॒ striyā᳚ssacate॒ sūryaḥ̭ | sa cā̭ u॒dyannakṣa̭tra marci॒mat |
tave dṷṣo॒ vyuṣi॒ sūrya̭sya ca | sambha॒ktena̭ gamemahi || 109 ||
37.34 nakṣatraḥ
tanno॒ nakṣa̭tra marci॒mat | bhā॒nu॒matteja̭ u॒cchara̭t | upa̭ ya॒jñami॒hāga̭mat | pranakṣa̭trāya de॒vāya̭ | indrā॒yendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavi॒tā sṷva-thsa॒nim | pu॒ṣṭi॒dāṃ-vī~॒rava̭ttamam ||
37.35 sūryaḥ
udu॒tya-ñci॒tram ||
udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m |
ci॒tra-nde॒vānā॒ muda̭gā॒danī̭kaṃ॒ cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ || 110 ||
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛ॒thivī a॒ntari̭kṣa॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca ||
37.36 aditiḥ
adi̭tirna uruṣyatu ma॒hīmū॒ṣu mā॒tara᳚m ||
adi̭tirna uruṣya॒-tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃ ha̭saḥ ||
ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭-mṛ॒tasya॒ patnī॒ mava̭se huvema |
tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒-madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim |
37.37 viṣṇuḥ
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ pratadviṣṇuḥ̭ ||
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re ||
pratadviṣṇṷ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || 111 ||
37.38 agniḥ
a॒gni-rmū॒rdhā bhuvaḥ̭ ||
a॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se
śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhānaṃ̭ dadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m |
37.39 anumata
anṷno॒-'dyānṷmati॒-ranvida̭numate॒ tvam ||
anṷno॒-'dyānṷmati rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ |
anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |
37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)
ha॒vya॒vāha॒gg॒ svi̭ṣṭam ||
ha॒vya॒vāha̭mabhi-māti॒ṣāha᳚m | ra॒kṣo॒haṇaṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇum |
jyoti̭ṣmantaṃ॒ dīdya̭taṃ॒ pura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒ kṛta॒mā hṷvema |
svi̭ṣṭa magne a॒bhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya |
u॒runnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒ jara̭nna॒ āyuḥ̭ || 112/28 ||
38 nakṣatra upahoma mantrāḥ
(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 kṛttikā
a॒gnaye॒ svāhā॒ kṛtti̭kābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒bāṃyai~॒ svāhā̭ du॒lāyai॒ svāhā᳚ | ni॒ta॒tnyai svāhā॒ 'bhraya̭ntyai॒ svāhā᳚ | me॒ghaya̭ntyai॒ svāhā̭ va॒r॒ṣaya̭ntyai॒ svāhā᳚ | cu॒pu॒ṇīkā̭yai॒ svāhā᳚ ||
38.2 rohiṇī
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ rohi॒ṇyai svāhā᳚ | roca̭mānāyai॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒ svāhā᳚ ||
38.3 mṛgaśī.rṣaḥ
somā̭ya॒ svāhā̭ mṛgaśī॒r॒ṣāya॒ svāhā᳚ | i॒nva॒kābhya॒ ssvāhauṣa̭dhībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ || 113 ||
38.4 ārdrā
ru॒drāya॒ svāhā॒-''rdrāyai॒ svāhā᳚ | pinva̭mānāyai॒ svāhā̭ pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.5 punarvasu
adi̭tyai॒ svāhā॒ puna̭rvasubhyām | svāhā bhū᳚tyai॒ svāhā॒ prajā᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.6 puṣyaḥ
bṛha॒spata̭ye॒ svāhā̭ ti॒ṣyā̭ya॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒va॒rca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.7 āśreṣa
sa॒rpebhya॒ ssvāhā᳚ ''śre॒ṣābhya॒ ssvāhā᳚ | da॒nda॒śūke᳚bhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.8 maghā
pi॒tṛbhya॒ ssvāhā̭ ma॒ghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'na॒ghābhya॒ ssvāhā̭ 'ga॒dābhyaḥ̭ | svāhā̭rundha॒tībhya॒ ssvāhā᳚ || 114 ||
38.9 pūrva pha̭lgunī
a॒rya॒mṇe svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.10 uttara pha̭lgunī
bhagā̭ya॒ svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā᳚ ||
38.11 hastaḥ
sa॒vi॒tre svāhā॒ hastā̭ya | svāhā̭ dada॒te svāhā̭ pṛṇa॒te | svāhā᳚ pra॒yaccha̭te॒ svāhā᳚ pratigṛbhṇa॒te svāhā᳚ ||
38.12 citrā
tvaṣṭre॒ svāhā̭ ci॒trāyai॒ svāhā᳚ | caitrā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.13 svāti
vā॒yave॒ svāhā॒ niṣṭyā̭yai॒ svāhā᳚ | kā॒ma॒cārā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.14 viśākhā
i॒ndrā॒gnibhyā॒g॒ svāhā॒ viśā̭khābhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.15 paurṇamāsi
pau॒rṇa॒mā॒syai svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 115 (29) ||
38.16 anūrādhā
mi॒trāya॒ svāhā̭-'nūrā॒dhebhya॒ ssvāhā᳚ | mi॒tra॒dheyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.17 jyeṣṭhā
indrā̭ya॒ svāhā᳚ jye॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ | jyaiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.18 mūlaṃ
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā॒ mūlā̭ya॒ svāhā᳚ | pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.19 pūrvāṣāḍhā
a॒dbhya ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒mu॒drāya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.20 uttarāṣāḍhā
viśve᳚bhyo de॒vebhya॒ ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒na॒pa॒ja॒yyāya॒ svāhā॒ jityai॒ svāhā᳚ || 116 ||
38.21 abhijit
brahma̭ṇe॒ svāhā̭ 'bhi॒jite॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒lo॒kāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.22 śravaṇaṃ
viṣṇa̭ve॒ svāhā᳚ śro॒ṇāyai॒ svāhā᳚ | ślokā̭ya॒ svāhā᳚ śru॒tāya॒ svāhā᳚ ||
38.23 śraviṣṭhā
vasṷbhya॒ ssvāhā॒ śravi̭ṣṭhābhya॒ ssvāhā᳚ | agrā̭ya॒ svāhā॒ parī᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.24 śatabhiṣak
varṷṇāya॒ svāhā̭ śa॒tabhi̭ṣaje॒ svāhā᳚ | bhe॒ṣa॒jebhya॒ ssvāhā ᳚ ||
38.25 pūrva proṣṭhapadā
a॒jāyaika̭pade॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ || 117 ||
teja̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.26 uttara proṣṭhapadā
aha̭ye bu॒dhniyā̭ya॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.27 revati
pū॒ṣṇe svāhā̭ re॒vatyai॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.28 aśvinī
a॒śvibhyā॒g॒ svāhā᳚ 'śva॒yugbhyā॒g॒ svāhā ᳚| śrotrā̭ya॒ svāhā॒ śrutyai॒ svāhā᳚ ||
38.29 apabharaṇi
ya॒māya॒ svāhā̭ 'pa॒bhara̭ṇībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.30 amāvāsi
a॒ma॒vā॒syā̭yai॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ''ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 118 (30) ||
38.31 candramā
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ pratī॒dṛśyā̭yai॒ svāhā᳚ | a॒ho॒rā॒trebhya॒ ssvāhā᳚-'rdhamā॒sebhya॒ ssvāhā᳚ | māse᳚bhya॒ ssvāha॒rtubhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒va॒nthsa॒rāya॒ svāhā᳚ ||
38.32 aho rātrī
ahne॒ svāhā॒ rātri̭yai॒ svāhā᳚ | ati̭muktyai॒ svāhā᳚ ||
38.33 uṣā
u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhā᳚ | vyū॒ṣuṣyai॒ svāhā᳚ vyu॒cchantyai॒ svāhā᳚ | vyṷṣṭāyai॒ svāhā᳚ ||
38.34 nakṣatraḥ
nakṣa̭trāya॒ svāho̭deṣyate॒ svāhā᳚ || 119 ||
u॒dya॒te svāho-di̭tāya॒ svāhā᳚ | hara̭se॒ svāhā॒ bhara̭se॒ svāhā᳚ |
bhrāja̭se॒ svāhā॒ teja̭se॒ svāhā᳚ | tapa̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.35 sūryaḥ
sūryā̭ya॒ svāhā॒ nakṣa̭trebhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.36 aditiḥ
adi̭tyai॒ svāhā᳚ prati॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.37 viṣṇuḥ
viṣṇa̭ve॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ | pra॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ || 120 ||
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣaṃ
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣam | ji॒ṣṇo raśva̭sya vā॒jinaḥ̭ | su॒ra॒bhi no॒ mukhā̭ kara॒t | praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat | āpo॒hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ | tasmā॒ ara̭ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||
39 varuṇa sūktaṃ
(tai. saṃ. 1.5.11.3)
udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒sma-davā̭dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg śra̭thāya |
athā ̭va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )
asta̭bhnā॒ddhyā-mṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒-mami̭mīta-vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā
ā-'sī̭da॒dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
yatkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚-ścarā̭masi |
aci̭ttī॒-yattava॒-dharmā̭ yuyopi॒ma-māna॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya-mu॒tayanna vi॒dma |
sarvā॒tāviṣya̭ śithi॒reva̭ de॒vāthā̭te-syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)
ava̭te॒heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñe-bhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ |
kṣaya̭nna॒ smabhya̭ masura-praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)
tatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||
40 pavamāna sūktaṃ
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷjā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ |
a॒gniṃyā~ garbhaṃ̭dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsāṃ᳚ de॒vādi॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃyā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvo-pa̭spṛśata॒ tvaca̭mem |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 123 (34) ||
(tai. brā. 1.4.8.1)
pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā | pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭
vodhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒-kratū॒gṃ॒ ranṷ || 124 ||
yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭ta-manta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe | u॒bhābhyāṃ᳚ deva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe |
vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yorayī॒ṇām || 125 ||
vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙ ṣi॒ro ma̭yo॒ bhūḥ |
dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām | bṛ॒hadbhi̭-ssavi ta॒stṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai--rdeva॒manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhimā | yena̭ de॒vā apṷnata | ye nāpo̭ di॒vyaṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 126 ||
i॒da-mbrahma̭ punīmahe | yaḥ pā̭vamā॒nī-ra॒ddhayeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | sarva॒gṃ॒ sa pū॒tama̭śnāti | sva॒di॒ta-mmā̭ta॒riśva̭nā | pā॒va॒mā॒nī॒ryo a॒ddhayeti̭ |
ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi rmadhṷ̄da॒kam | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 127 ||
su॒dughā॒hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ ṃlo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhyantu naḥ | de॒vīrde॒vai-ssa॒mā bhṛ̭tāḥ | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 128 ||
brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmānaṃ̭ pu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭ dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā | prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | soma̭-ssva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātumā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || 129 ||
(tai. brā. 3.5.11.1)
tacchaṃ॒~yorā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚sva॒sti-ra̭stunaḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
41 āyuṣya sūktaṃ
yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇèśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |
īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||
vibhrājamāna-ssarirasya maddhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |
sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||
brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |
suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||
śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambiṅkā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |
tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||
dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |
sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||
ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||
vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |
bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||
viṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭yaccha sahantya |
prate॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭nduhrate॒ akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10) ||
namo brahmaṇe namo astvagnaye namah pṛthivyai namah òṣadhībhyaḥ |
namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.1.2) ||
(eva-ntriḥ)
yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |
tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |
nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryatè ||
ā॒bhir gī॒rbhir yadato̭na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭te śyāma |
brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ māhā̭sīt |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.4.2)
hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||
ityudakaśāntimantrāḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
1 कलश प्रतिष्ठापन प्रयोग मन्त्राः
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।
नाके॑ सुप॒र्ण मुप॒य-त्पत॑न्तग्ं हृ॒दा वेन॑न्तो अ॒भ्यच॑क्ष-तत्वा ।
हिर॑ण्यपक्षं॒-वँरु॑णस्य दू॒तं-यँ॒मस्य॒ योनौ॑ शकु॒न-म्भु॑र॒ण्युम् ।
आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।
यो रु॒द्रो अ॒ग्नौ यो अ॒फ्सु य ओष॑धीषु॒ यो रु॒द्रो विश्वा॒
भुव॑ना-ऽऽवि॒वेश॒ तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु । 1 (अप उपस्पृश्य)
इ॒दं-विँष्णु॒ र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ।
इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।
र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।
आपो॒ वा इ॒दंग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो-ऽमृ॑त॒माप॑-स्स॒म्राडापो॑ वि॒राडाप॑-स्स्व॒राडाप॒-श्छन्दा॒ग्॒श्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्याप॑-स्स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् । 2
अ॒पः प्रण॑यति । श्र॒द्धा वा आपः॑ । श्र॒द्धामे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
य॒ज्ञो वा आपः॑ । य॒ज्ञमे॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
वज्रो॒ वा आपः॑ । वज्र॑मे॒व भ्रातृ॑व्येभ्यः प्र॒हृत्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै र॑क्षो॒घ्नीः । रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै दे॒वाना᳚-म्प्रि॒य-न्धाम॑ । दे॒वाना॑मे॒व प्रि॒य-न्धाम॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति । अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै सर्वा॑ दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑ ए॒वारभ्य॑ प्र॒णीय॒ प्रच॑रति ।
अ॒पः प्रण॑यति ।
आपो॒ वै शा॒न्ताः । शा॒न्ताभि॑रे॒वास्य॒ शुचग्ं॑ शमयति । दे॒वो वः॑
सवि॒तो-त्पु॑ना॒त्व-च्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒स्सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ॥ 3
2 वेदारम्भे सर्वसाधारण्येन जप्याः मन्त्राः
ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । ओ-म्भुवः॑ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओग्ं सुवः॑ धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
ओ-म्भूः तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । ओ-म्भुवः धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ।
ओग्ं सुवः॑ तथ्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् । ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ।
3 वेदादयः
अ॒ग्निमी᳚ले पु॒रोहि॑तं-य॒ज्ञस्य॑
दे॒वमृ॒त्विज᳚म् । होता᳚रं रत्न॒ धात॑मम् ।
इ॒षे त्वो॒र्जेत्वा॑ वा॒यव॑स्स्थो पा॒यव॑स्थ दे॒वो व॑स्सवि॒ता प्रार्प॑यतु॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑णे ।
अग्न॒ आया॑हि वी॒तये॑ गृणा॒नो ह॒व्यदा॑तये । निहोता॑ सथ्सि ब॒र्॒हिषि॑ ।
शन्नो॑ दे॒वीर॒भिष्ट॑य॒ आपो॑ भवन्तु पी॒तये᳚ । शं-योँर॒भिस्र॑वन्तु नः ॥ 1 (1) ॥
4 रक्षोघ्नं
कृ॒णु॒ष्व पाजः॒ प्रसि॑ति॒न्न पृ॒थ्वीं-याँ॒हि राजे॒ वाम॑वा॒ग्ं॒ इभे॑न । तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं-द्रूणा॒नो-ऽस्ता॑-ऽसि॒ विद्ध्य॑ र॒क्षस॒ स्तपि॑ष्ठैः । तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑तं॒ त्यनु॑स्पृश-धृष॒ता शोशु॑चानः । तपूग्॑ष्यग्ने जु॒ह्वा॑ पतं॒-गानस॑न्दितो॒ विसृ॑ज॒ विष्व॑ गु॒ल्काः । प्रति॒स्पशो॒ विसृ॑ज॒-तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः ॥ 2 ॥
योनो॑ दू॒रे अ॒घशग्ं॑सो॒यो अन्त्यग्ने॒ माकि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्षीत् । उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या त॑नुष्व॒न्य॑मित्राग्ं॑ ओषता-त्तिग्महेते । यो नो॒ अरा॑तिग्ं समिधान च॒क्रे नी॒चा तन्ध॑क्ष्यत॒ सन्न शुष्क᳚म् । ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑ वि॒ध्या-ध्य॒स्मदा॒ विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या᳚न्यग्ने । अव॑स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒ जूना᳚-ञ्जा॒मिमजा॑मिं॒ प्रमृ॑णीहि॒ शत्रून्॑ ॥ 3 ॥
सते॑ जानाति सुम॒तिं-यँ॑ विष्ठ॒य ईव॑ते॒ ब्रह्म॑णे गा॒तुमैर॑त् । विश्वा᳚न्यस्मै सु॒दिना॑नि रा॒यो द्यु॒म्नान्य॒र्यो विदुरो॑ अ॒भिद्यौ᳚त् । सेद॑ग्ने अस्तु सु॒भग॑ स्सु॒दानु॒-र्यस्त्वा॒ नित्ये॑न ह॒विषा॒ य उ॒क्थैः । पिप्री॑षति॒ स्व आयु॑षि दुरो॒णे विश्वेद॑स्मै सु॒दिना॒-सा-ऽस॑दि॒ष्टिः । अर्चा॑मिते सुम॒ति-ङ्घोष्य॒र्वाख्-सन्ते॑ वा॒ वाता॑ जरता मि॒यङ्गीः ॥ 4 ॥
स्वश्वा᳚स्त्वा सु॒रथा॑ मर्जये-मा॒स्मे क्ष॒त्राणि॑ धारये॒र-नु॒द्यून् । इ॒ह त्वा॒ भूर्या च॑रे॒दुप॒त्म-न्दोषा॑वस्त-र्दीदि॒वाग्ं स॒मनु॒द्यून् । क्रीड॑न्तस्त्वा सु॒मन॑स स्सपेमा॒भि द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वाग्ंसो॒ जना॑नाम् ।
यस्त्वा॒ स्वश्व॑स्सुहिर॒ण्यो अ॑ग्न उप॒याति॒ वसु॑मता॒ रथे॑न । तस्य॑ त्रा॒ता भ॑वसि॒ तस्य॒ सखा॒ यस्त॑ आति॒थ्य मा॑नु॒षग् जुजो॑षत् ॥ 5 ॥
म॒होरु॑जामि ब॒न्धुता॒ वचो॑ भि॒स्तन्मा॑ पि॒तुर्गोत॑मा॒द न्वि॑याय । त्वन्नो॑ अ॒स्य वच॑स-श्चिकिद्धि॒ होत॑र्यविष्ठ सुक्रतो॒ दमू॑नाः । अस्व॑प्न जस्त॒रण॑य स्सु॒शेवा॒ अत॑न्द्रासो-ऽवृ॒का अश्र॑मिष्ठाः । ते पा॒यवः॑ स॒ध्रिय॑ञ्चो नि॒षद्याग्ने॒ तव॑ नः पान्त्वमूर । ये पा॒यवो॑ मामते॒य-न्ते॑ अग्ने॒ पश्य॑न्तो अ॒न्ध-न्दु॑रि॒ताद र॑क्षन्न् ।
र॒रक्ष॒ तान्-थ्सु॒कृतो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ दिफ्स॑न्त॒ इद्रि॒पवो॒ नाह॑ देभुः ॥ 6 ॥
त्वया॑ व॒यग्ं स॑ध॒न्य॑-स्त्वोता॒ स्तव॒ प्रणी᳚त्य श्याम॒ वाजान्॑ । उ॒भाशग्ं सा॑ सूदय सत्यता ते-ऽनुष्ठु॒या कृ॑णुह्य-ह्रयाण ।
अ॒या ते॑ अग्ने स॒मिधा॑ विधेम॒ प्रति॒स्तोमग्ं॑ श॒स्यमा॑न-ङ्गृभाय । दहा॒शसो॑ र॒क्षसः॑ पा॒ह्य॑स्मा-न्द्रु॒हो नि॒दो मि॑त्रमहो अव॒द्यात् । र॒क्षो॒हणं॑ ँवा॒जिन॒माजि॑ घर्मि मि॒त्र-म्प्रथि॑ष्ठ॒ मुप॑यामि॒ शर्म॑ । शिशा॑नो अ॒ग्निः क्रतु॑भि॒ स्समि॑द्ध॒-स्सनो॒ दिवा॒ स रि॒षः
पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 7 ॥
विज्योति॑षा बृह॒ता भा᳚त्य॒ग्नि रा॒वि-र्विश्वा॑नि कृणुते महि॒त्वा । प्रादे॑वीर्मा॒या स्स॑हते दु॒रेवा॒ श्शिशी॑ते॒ शृङ्गे॒ रक्ष॑से वि॒निक्षे᳚ ।
उ॒तस्वा॒नासो॑ दि॒विष॑न्त्व॒ग्ने स्ति॒ग्मायु॑धा॒ रक्ष॑से॒ हन्त॒ वा उ॑ ।
मदे॑ चिदस्य॒ प्ररु॑जन्ति॒ भामा॒ नव॑रन्ते परि॒बाधो॒ अदे॑वीः ॥ 8 (2) ॥
5 इन्द्र सूक्तं
इन्द्रं॑ ँवो वि॒श्वत॒स्परि॒ हवा॑महे॒ जने᳚भ्यः । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः । इन्द्र॒-न्नरो॑ ने॒मधि॑ता हवन्ते॒ यत्पार्या॑ यु॒नज॑ते॒ धिय॒स्ताः । शूरो॒ नृषा॑ता॒ शव॑सश्चका॒ न आ गोम॑ति व्र॒जे भ॑जा॒ त्वन्नः॑ । इ॒न्द्रि॒याणि॑ शतक्रतो॒ या ते॒ जने॑षु प॒ञ्चसु॑ । इन्द्र॒ तानि॑ त॒ आ वृ॑णे । अनु॑ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्राते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ ॥ 9 ॥
अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ । आयस्मि᳚न्-थ्स॒प्तवा॑स॒वा स्तिष्ठ॑न्ति स्वा॒रुहो॑ यथा ।
ऋषि॑र्ह दीर्घ॒ श्रुत्त॑म॒ इन्द्र॑स्य घ॒र्मो अति॑थिः । आ॒मासु॑ प॒क्वमैर॑य॒ आ सूर्यग्ं॑ रोहयो दि॒वि । घ॒र्मन्न साम॑न्तपता सुवृ॒क्तिभि॒-र्जुष्टं॒ गिर्व॑ण से॒गिरः॑ । इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हदिन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत ॥ 10 ॥
गाय॑न्तित्वा गाय॒त्रिणोर्चं॑ त्य॒र्क म॒र्किणः॑ । ब्र॒ह्माण॑स्त्वा शतक्रत॒-वुद्व॒ग्ं॒ शमि॑व ये मिरे । अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॒ प्रभ॑रेमा मनी॒षा मो॑षिष्ठ॒-दाव्ने॑ सुम॒ति-ङ्गृ॑णा॒नाः ।
इ॒दमि॑न्द्र॒ प्रति॑ ह॒व्य-ङ्गृ॑भाय स॒त्यास्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ । वि॒वेष॒यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒ मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥ 11 ॥
प्रस॒म्राज॑-म्प्रथ॒म म॑ध्व॒-राणा॑मग्ं हो॒ मुचं॑ ँवृष॒भं-यँ॒ज्ञिया॑नाम् ।
अ॒पान्न-पा॑तमश्विना॒ हय॑न्त म॒स्मिन्न॑र इन्द्रि॒य-न्ध॑त्त॒मोजः॑ । विन॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒ चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । अ॒ध॒स्प॒द-न्तमी᳚-ङ्कृधि॒ यो अ॒स्माग्ं अ॑भि॒दास॑ति ।
इन्द्र॑क्ष॒त्रम॒भि वा॒ममोजो ऽजा॑यथा वृषभ चर.षणी॒नाम् । अपा॑नुदो॒ जन॑ममित्र॒ यन्त॑ मु॒रु-न्दे॒वेभ्यो॑ अकृणोरु लो॒कम् ।
मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः प॑रा॒वत॒ आज॑गामा॒-पर॑स्याः ॥ 12 ॥
सृ॒कग्ं स॒ग्ं॒ शाय॑ प॒विमि॑न्द्र ति॒ग्मं-विँशत्रू᳚-न्ताडि॒ विमृधो॑ नुदस्व ।
विशत्रू॒न्॒. विमृधो॑नुद॒ विवृ॒त्रस्य॒ हनू॑ रुज । विम॒न्युमि॑न्द्र भामि॒तो॑ ऽमित्र॑स्याभि॒ दास॑तः ।
त्रा॒तार॒मिन्द्र॑ मवि॒तार॒ मिन्द्र॒ग्ं॒ हवे॑ हवे सु॒हव॒ग्ं॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् ।
हु॒वे नु श॒क्र-म्पु॑रुहू॒त मिन्द्रग्ग्॑ स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ धा॒त्विन्द्रः॑ ॥ 13 ॥
मा ते॑ अ॒स्याग्ं स॑हसाव॒-न्परि॑ष्टा व॒घाय॑ भूम हरिवः परा॒दै ।
त्राय॑स्वनो ऽवृ॒केभि॒-र्वरू॑थै॒ स्तव॑ प्रि॒यास॑ स्सू॒रिषु॑ स्याम । अन॑वस्ते॒ रथ॒मश्वा॑य तक्ष॒न्-त्वष्टा॒ वज्रं॑ पुरुहूत द्यु॒मन्त᳚म् ।
ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑ म॒हय॑न्तो अ॒र्कैरव॑र्धय॒-न्नह॑ये॒ हन्त॒ वा उ॑ ।
वृष्णे॒ यत्ते॒ वृष॑णो अ॒र्कमर्चा॒ निन्द्र॒ ग्रावा॑णो॒ अदि॑ति-स्स॒जोषाः᳚ ।
अ॒न॒श्वासो॒ ये प॒वयो॑-ऽर॒था इन्द्रे॑षिता अ॒भ्यव॑र्त-न्त॒दस्यून्॑ ॥ 14 (3) ॥
(तै. अर. 6.1.9; तै. सं. 1.4.41.1; तै. सं. 1.4.42.1)
यत॑ इन्द्र॒ भया॑महे॒ ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ।
मघ॑वन् च्छ॒ग्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तये॒ विद्विषो॒ विमृधो॑ जहि । स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑-र्वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी । वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु न स्स्वस्ति॒दा अ॑भय-ङ्क॒रः ॥ 15अ ॥
म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑ बाहु ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु । स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒ स्सोमं॑ पिब वृत्रहन् च्छूर वि॒द्वान् । ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒मृधो॑-नुद॒स्वाथा भ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ॥ 15ब् (4) ॥
6 ये देवाः
ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा,
दक्षिण॒सदो॑ य॒मने᳚त्रा,
पश्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा,
उत्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा,
उपरि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा,
रक्षो॒हण॒स्ते नः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा॒
-ऽग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा॑,
य॒माय॑ सवि॒त्रे ,
वरु॑णाय॒ बृह॒स्पत॑ये॒
दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16 (5) ॥
7 ये देवाः (अनुषङ्गं)
ये दे॒वाः पु॑र॒स्सदो॒-ऽग्नि ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा द॑क्षिण॒सदो॑ य॒म ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वाः प॑श्चा॒थ्सद॑ स्सवि॒तृ ने᳚त्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑त्तर॒सदो॒ वरु॑णनेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒
तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । ये दे॒वा उ॑परि॒षदो॒ बृह॒स्पति॑ नेत्रा रक्षो॒हण॒स्तेनः॑ पान्तु॒ ते नो॑-ऽवन्तु॒ तेभ्यो॒ नम॒स्तेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्नये॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । य॒माय॑ रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । सवि॒त्रे र॑क्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । वरु॑णाय रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ । बृह॒स्पत॑ये॒ दुव॑स्वते रक्षो॒घ्ने स्वाहा᳚ ॥ 16आ (5आ) ॥
8 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः
अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्थ्स वन॒स्पति॑भि॒-रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि॒,
सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्थ्स ओष॑धीभिर्,
य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्थ्स दक्षि॑णाभि॒र्,
ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्मद्,
दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒ना यु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17 (6) ॥
9 आयुष्कामेष्टि मन्त्राः (अनुषङ्गं)
अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्थ्स वन॒स्पति॑भि॒ रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्थ्स ओष॑धीभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि । य॒ज्ञ आयु॑ष्मा॒न्थ्स दक्षि॑णाभि॒रायु॑ष्मा॒-न्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ।
ब्रह्मायु॑ष्म॒त्त-द्ब्रा᳚ह्म॒णै-रायु॑ष्म॒-त्तेन॒त्वा ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्तं
करोमि । दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ ऽमृते॒-नायु॑ष्मन्त॒स्तेन॒त्वा
-ऽऽयु॒षा-ऽऽयु॑ष्मन्त-ङ्करोमि ॥ 17आ(6आ) ॥
10 अग्ंहोमुच मन्त्राः
या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒ ,
ँया वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑, रक्ष॒स्या॑, तेज॒स्या॑,
त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतं॒,
ँयो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे॒,
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒, चतु॑ष्पाथ्सु,
गो॒ष्ठे, गृ॒हे-, ष्व॒फ्सोष॑धीषु॒, वन॒स्पति॑षु॒,
स्राम॒स्तं-वाँ॑ मे॒तेना व॑यजे ॥ 18 (7) ॥
11 अग्ंहोमुच मन्त्राः (अनुषङ्गं)
या वा॑मिन्द्रा वरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
या वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
या वा॑मिन्द्रा वरुणा रक्ष॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् । या वा॑मिन्द्रा वरुणा तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममग्ंह॑सो मुञ्चतम् ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ चतु॑ष्पाथ्सु प॒शुषु॒ (चतु॑ष्पाथ्सु॒)स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे । यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गो॒ष्ठे स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा गृ॒हेषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒-ऽफ्सु स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरु॒णौष॑धीषु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ।
यो वा॑मिन्द्रा वरुणा॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं-वाँ॑मे॒ तेना व॑यजे ॥ (18आ) (7आ)
12 शास्तृ सूक्तं (आप्यं)
अग्ने॑ यशस्वि॒न्॒. यश॑से॒ मम॑र्प॒येन्द्रा॑वती॒ मप॑चिती मि॒हाव॑ह । अ॒य-म्मू॒र्धा प॑रमे॒ष्ठी सु॒वर्चा᳚-स्समा॒नाना॑ मुत्त॒म श्लो॑को अस्तु । भ॒द्र-म्पश्य॑न्त॒ उप॑सेदु॒रग्रे॒ तपो॑ दी॒क्षा मृष॑य स्सुव॒र्विदः॑ । ततः॑ क्ष॒त्र-म्बल॒मोज॑श्च जा॒त-न्तद॒स्मै दे॒वा अ॒भिसन्न॑-मन्तु । धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मोत स॒न्दृ-क्प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । स्तोमा॒-श्चन्दाग्ं॑सि नि॒विदो॑म आहुरे॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम॒भि-सन्न॑माम । अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒-मुप॒मेत॑ सा॒कम॒यग्ं शा॒स्ता-ऽधि॑पतिर्वो अस्तु । अ॒स्य वि॒ज्ञान॒मनु॒सग्ं-र॑भद्ध्वमि॒म-म्प॒श्चादनु॑ जीवाथ॒ सर्वे᳚ ॥ 19 (8) ॥
13 राष्ट्रभृतं
ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्त-स्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒
ऊर्जो॒ नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒
तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा॑ ,
सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युव॑ ,
स्सुषु॒म्न स्सूर्य॑ रश्मि-श्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य-
फ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो,
भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वाः,
प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्तस्य॑-र्ख्सा॒मान्य॑-फ्स॒रसो॒ वह्न॑य,
इषि॒रो वि॒श्व व्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्यापो᳚ ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा,
भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।
स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिम् ।
प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुव॑,
स्सुक्षि॒थि- स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॑
वि॒द्युतो᳚ ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॑,
दू॒रे हे॑तिर-मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवः॒,
चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शा॒चय॑न्ती॒र्,
नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒
ताभ्य॒ स्स्वाहा॒,
स नो॑ भुवनस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ । उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ ॥ 20 (9) ॥
14 राष्ट्रभृतं (अनुषङ्गं)
ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्स-इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒ ऊर्जो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सुषु॒म्नस्सूर्य॑-रश्मिश्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य ऽफ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑यो॒ नाम॒ ता
इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
भु॒ज्युस्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ दक्षि॑णा अफ्स॒रस॑ स्त॒वा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑र्-ख्सा॒मान्य॑-ऽफ्स॒रसो॒ वह्न॑यो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
इषि॒रो वि॒श्वव्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्यापो᳚-ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दा नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑
क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ भुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।
स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑
स्व॒स्तिग्ग् स्वाहा᳚ ॥
प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॒ विश्व॑मफ्स॒रसो॒ भुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
सुक्षि॒थि-स्सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्वस्स
इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य ॑वि॒ध्युतो᳚-ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
दू॒रे हे॑तिर मृड॒यो मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुवो॒ नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ चारुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्वस्स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒
तस्मै॒ स्वाहा᳚ । तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रस॑ श्शो॒चय॑न्ति॒-र्नाम॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ ताभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
स नो॑ भुवनस्यपते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ ।उ॒रु ब्रह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ स्वाहा᳚ ॥ (20आ) (9आ)
15 सर्प सूक्तं
नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वी मनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । ये॑-ऽदो रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒फ्सु सदः॑ कृ॒त-न्तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ । या इष॑वो यातु॒ धाना॑नां॒ ँये वा॒ वन॒स्पती॒ग्ं॒ रनु॑ । ये वा॑-ऽव॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्य॑ स्स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ 21 (10) ॥
16 पञ्चचोडाः
अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒ धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति ,
र॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्व क॑र्मा॒ तस्य॑ रथ स्व॒नश्च॒ रथे॑-चित्रश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚-ऽफ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑ हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति,
र॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व-व्य॑चा॒ स्तस्य॒ रथ॑ प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्ती चा नु॒म्लोच॑न्ती-चा-ऽफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्
व्या॒घ्राः प्रहे॑ति,
र॒य मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑
वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑ चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒ प्रहे॑ति ,
र॒य-मु॒पर्य॒-र्वाग्व॑-सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि ग्राम॒ण्या॑
वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चा-फ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒ति-र॑व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒ ,
स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒
जम्भे॑ दधामि ॥ 22 (11) ॥
17 पञ्चचोडाः (अनुषङ्गं)
अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒ स्सूर्य॑रश्मि॒-स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑ चित्रश्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚फ्स॒रसौ॑ दं॒ष्णवः॑ प॒शवो॑
हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते
य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्व व्य॑चा॒-स्तस्य॒ रथ॑प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्तीचा नु॒म्लोच॑न्ती-चाफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति-र्व्या॒घ्राः प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ तेय-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒य-मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यँद्व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि
ग्राम॒ण्यौ॑ वि॒श्वाची॑च घृ॒ताची॑चा-फ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति-र्वातः॒
प्रह॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒
द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥
अ॒यमु॒पर्य॒-र्वाग्व॑सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि
ग्राम॒ण्या॑ वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्ति-श्चाफ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒तिर॑-
व॒स्पूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒
तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 22आ(11आ) ॥
18 अप्रतिरथः
आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्षणी॒नाम् । स॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒रश्श॒तग्ं
सेना॑ अजयथ्सा॒कमिन्द्रः॑ । स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ । तदिन्द्रे॑ण जयत॒ त-थ्स॑हध्वं॒ ँयुधो॑ नर॒ इषु॑ हस्तेन॒ वृष्णा᳚ । स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी सग्ग् स्र॑ष्टा॒ स युध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒जि-थ्सो॑म॒पा बा॑हु श॒र्ध्यू᳚र्ध्व ध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभि॒रस्ता᳚ । बृह॑स्पते॒ परि॑दीया॒ रथे॑न रक्षो॒हा ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः ॥ 23 ॥
प्र॒भ॒ञ्जन्-थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेध्यवि॒ता रथा॑नाम् । गो॒त्र॒भिदं॑ गो॒विदं॒ ँवज्र॑बाहुं॒ जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा । इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यध्व॒ मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सग्ं र॑भध्वम् । ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान्. वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् ॥ 24 ॥
अ॒भिगो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो वी॒रश्श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ । दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒ध्यो᳚-स्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्रयु॒थ्सु । इन्द्र॑ आसां-ने॒ता बृह॒स्पति॒-र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ । दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ । इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् । म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वानां॒ घोषो॑ दे॒वानां॒ जय॑ता॒ मुद॑स्थात् । अ॒स्माक॒-मिन्द्र॒-स्समृ॑तेषु ध्व॒जेष्व॒स्माकं॒ ँया इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु ॥ 25 ॥
अ॒स्माकं॑ ँवी॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु । उद्ध॑र्षय मघव॒-न्नायु॑धा॒-न्न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒कानां॒ महाग्ं॑सि । उद्वृ॑त्रहन्-वा॒जिनां॒ ँवाजि॑ना॒न्युद्रथा॑नां॒ जय॑तामेतु॒ घोषः॑ । उप॒प्रेत॒ जय॑ता नरस्स्थि॒रा व॑स्सन्तु बा॒हवः॑ ।
इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छ त्वना-धृ॒ष्या यथास॑थ । अव॑सृष्टा॒ परा॑पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता ॥ 26 ॥
गच्छा॒मित्रा॒-न्प्रवि॑श॒ मैषां॒ कञ्च॒नोच्छि॑षः । मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छादयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒ ऽमृते॑ना॒भि-व॑स्ताम् । उ॒रोर्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः । यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व । इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 27 (12) ॥
19 चमक-न्तृतीय अनुवाकः
श-ञ्च॑ मे॒ मय॑श्च मे प्रि॒य-ञ्च॑ मे-ऽनुका॒मश्च॑ मे॒
काम॑श्च मे सौमन॒सश्च॑ मे भ॒द्र-ञ्च॑ मे॒ श्रेय॑श्च मे॒
वस्य॑श्च मे॒ यश॑श्च मे॒ भग॑श्च मे॒ द्रवि॑ण-ञ्च मे
य॒न्ता च॑ मे ध॒र्ता च॑ मे॒ क्षेम॑श्च मे॒ धृति॑श्च मे॒
विश्वं॑ च मे॒ मह॑श्च मे (28)
सं॒विँच्च॑ मे॒ ज्ञात्र॑-ञ्च मे॒
सूश्च॑ मे प्र॒सूश्च॑ मे॒ सीर॑-ञ्च मे ल॒यश्च॑ म
ऋ॒त-ञ्च॑ मे॒-ऽमृतं॑ च मे ऽय॒क्ष्म-ञ्च॒ मे-ऽना॑मयच्च मे
जी॒वातु॑श्च मे दीर्घायु॒त्व-ञ्च॑ मे-ऽनमि॒त्र-ञ्च॒ मे-ऽभ॑य-ञ्च मे
सु॒ग-ञ्च॑ मे॒ शय॑न-ञ्च मे सू॒षा च॑ मे सु॒दिन॑-ञ्च मे ॥ 29 (13) ॥
20 विहव्यम्
ममा᳚ग्ने॒ वर्चो॑ विह॒वेष्व॑स्तु व॒य-न्त्वेन्धा॑ना स्त॒नुव॑-म्पुषेम ।
मह्य॑-न्नमन्ता-म्प्र॒दिश॒श्चत॑स्र॒ स्त्वया-ऽद्ध्य॑क्षेण॒ पृत॑ना जयेम ।
मम॑ दे॒वा वि॑ह॒वे स॑न्तु॒ सर्व॒ इन्द्रा॑वन्तो म॒रुतो॒ विष्णु॑र॒ग्निः ।
ममा॒न्तरि॑क्ष मु॒रु गो॒पम॑स्तु॒ मह्यं॒ ँवातः॑ पवता॒-ङ्कामे॑ अ॒स्मिन्न् ।
मयि॑ दे॒वा द्रवि॑ण॒ माय॑जन्ता॒-म्मय्या॒ शीर॑स्तु॒ मयि॑ दे॒वहू॑तिः ॥ 30 ॥
दैव्या॒ होता॑रा वनिषन्त॒ पूर्वे ऽरि॑ष्टा-स्स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ । मह्यं॑ ँयजन्तु॒ मम॒ यानि॑ ह॒व्या-ऽऽकू॑ति स्स॒त्या मन॑सो मे अस्तु ।
एनो॒ मानिगा᳚-ङ्कत॒मच्च॒ नाहं-विँश्वे॑ देवासो॒ अधि॑वोच ता मे ।
देवी᳚ष्षडु-र्वीरु॒रुणः॑ कृणोत॒ विश्वे॑ देवास इ॒ह वी॑रयद्ध्वम् ।
माहा᳚स्महि प्र॒जया॒ मा त॒नूभि॒-र्मार॑धाम द्विष॒ते सो॑मराजन्न् ।
अ॒ग्निर्म॒न्यु-म्प्र॑तिनु॒द-न्पु॒रस्ता॒-दद॑ब्धो गो॒पाः परि॑पाहि न॒स्त्वम् ॥ 31 ॥
प्र॒त्यञ्चो॑ यन्तु नि॒गुतः॒ पुन॒स्ते॑ ऽमैषा᳚-ञ्चि॒त्त-म्प्र॒बुधा॒ विने॑शत् ।
धा॒ता धा॑तृ॒णा-म्भुव॑नस्य॒ यस्पति॑-र्दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑मभि माति॒षाह᳚म् ।
इ॒मं-यँ॒ज्ञ म॒श्विनो॒भा बृह॒स्पति॑-र्दे॒वाः पा᳚न्तु॒ यज॑मान-न्न्य॒र्थात् ।
उ॒रु॒व्यचा॑ नो महि॒ष श्शर्म॑यग्ं सद॒स्मिन्. हवे॑ पुरुहू॒तः पु॑रु॒क्षु ।
स नः॑ प्र॒जायै॑ हर्यश्व मृड॒येन्द्र॒ मा नो॑ रीरिषो॒ मा परा॑दाः ॥ 32 ॥
ये न॑ स्स॒पत्ना॒ अप॒ते भ॑वन्त्विन्द्रा॒-ग्निभ्या॒ मव॑ बाधामहे॒ तान् ।
वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या उ॑परि॒ स्पृशं॑ मो॒ग्रं-चेत्ता॑रमधि रा॒जम॑क्रन्न् ।
अ॒र्वाञ्च॒ मिन्द्र॑ म॒मुतो॑ हवामहे॒ यो गो॒जि-द्ध॑न॒-जिद॑श्व॒-जिद्यः ।
इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञं-विँ॑ह॒वे जु॑षस्वा॒स्य कु॑र्मो हरिवो मे॒दिनं॑ त्वा ॥ 33 (14) ॥
21 मृगारः
अ॒ग्ने-र्म॑न्वे प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो॒य-म्पाञ्च॑जन्य-म्ब॒हव॑ स्समि॒न्धते᳚ ।
विश्व॑स्यां-विँ॒शि प्र॑विविशि॒वाग्ं स॑मीमहे॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।
यस्ये॒द-म्प्रा॒ण-न्नि॑मि॒ष-द्यदेज॑ति॒ यस्य॑ जा॒त-ञ्जन॑मान-ञ्च॒ केव॑लम् ।
स्तौम्य॒ग्नि-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।
इन्द्र॑स्य मन्ये प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो वृत्र॒घ्न-स्स्तोमा॒ उप॒मा मु॒पागुः॑ ।
यो दा॒शुषः॑ सु॒कृतो॒ हव॒मुप॒ गन्ता॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ॥ 34 ॥
य स्सं॑ग्रा॒म-न्नय॑ति॒ संवँ॒शी यु॒धे यः पु॒ष्टानि॑ सग्ंसृ॒जति॑ त्र॒याणि॑ । स्तौमीन्द्र॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः । म॒न्वेवां᳚ मित्रावरुणा॒ तस्य॑ वित्त॒ग्ं॒ सत्यौ॑जसा दृग्ंहणा॒ य-न्नु॒देथे᳚ । या राजा॑नग्ं स॒रथं॑ ँया॒थ उ॑ग्रा॒ ता नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
यो वा॒ग्ं॒ रथ॑ ऋ॒जुर॑श्मि-स्स॒त्यध॑र्मा॒ मिथु॒-श्चर॑न्त-मुप॒याति॑ दू॒षयन्न्॑ ॥ 35 ॥
स्तौमि॑ मि॒त्रावरु॑णा नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । वा॒यो-स्स॑वि॒तु-र्वि॒दथा॑नि मन्महे॒ यावा᳚त्म॒न्-वद्बि॑भृ॒तो यौ
च॒ रक्ष॑तः । यौ विश्व॑स्य परि॒भू ब॑भू॒वतु॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
उप॒श्रेष्ठा॑न आ॒शिषो॑ दे॒वयो॒र्धर्मे॑ अस्थिरन्न् । स्तौमि॑ वा॒युग्ं स॑वि॒तार॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
र॒थीत॑मौ रथी॒ना म॑ह्व ऊ॒तये॒ शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑-भि॒रश्वैः᳚ ॥ 36 ॥
ययो᳚र्वा-न्देवौ दे॒वेष्व-नि॑शित॒ मोज॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः । यदया॑तं-वँह॒तुग्ं सू॒र्याया᳚-स्त्रिच॒क्रेण॑ स॒ग्ं॒ सद॑मि॒च्छमा॑नौ । स्तौमि॑ दे॒वा व॒श्विनौ॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒ माग॑सः ।
म॒रुतां᳚ मन्वे॒ अधि॑नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ ।
आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । ति॒ग्ममायु॑धं-वीँडि॒तग्ं सह॑स्वद दि॒व्यग्ं शर्धः॒ पृत॑नासु जि॒ष्णु ॥ 37 ॥
स्तौमि॑ दे॒वा-न्म॒रुतो॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । दे॒वाना᳚-म्मन्वे॒ अधि॑ नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒ ँविश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ । आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । यदि॒द-म्मा॑-ऽभि॒शोच॑ति॒ पौरु॑षेयेण॒ दैव्ये॑न । स्तौमि॒ विश्वा᳚-न्दे॒वा-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः ।
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒रन्विद॑नु मते॒ त्वं-वैँ᳚श्वान॒रो न॑ ऊ॒त्या पृ॒ष्टो दि॒वि ॥ 38 ॥
अनु॑नो॒-ऽध्यानु॑मति-र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒ वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ । अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ॥ 38अ ॥
वै॒श्वा॒न॒रो न॑ ऊ॒त्या ऽऽप्रया॑तु परा॒वतः॑ । अ॒ग्निरु॒क्थेन॒ वाह॑सा ।
पृ॒ष्टो दि॒वि पृ॒ष्टो अ॒ग्निः पृ॑थि॒व्या-म्पृ॒ष्टो विश्वा॒ ओष॑धी॒रा-वि॑वेश ।
वै॒श्वा॒न॒र स्सह॑सा पृ॒ष्टो अ॒ग्निस्सनो॒ दिवा॒ सरि॒षः पा॑तु॒ नक्त᳚म् ॥ 38ब् ॥
ये अप्र॑थेता॒ ममि॑तेभि॒ रोजो॑भि॒ र्ये प्र॑ति॒ष्ठे अभ॑वतां॒-वँसू॑नाम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।
उर्वी॑ रोदसी॒ वरि॑वः कृणोत॒-ङ्क्षेत्र॑स्य पत्नी॒ अधि॑नो ब्रूयातम् । स्तौमि॒ द्यावा॑पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ।
यत्ते॑ व॒य-म्पु॑रुष॒त्राय॑ वि॒ष्ठा वि॑द्वाग्ं सश्च कृ॒मा कच्च॒ नागः॑ ॥ 39 ॥
कृ॒धी स्व॑स्माग्ं अदि॑ते॒रना॑गा॒ व्येनाग्ं॑सि शिश्रथो॒ विष्व॑गग्ने । यथा॑ ह॒ त-द्व॑सवो गौ॒र्यं॑ चि-त्प॒दिषि॒ता ममु॑ञ्चता यजत्राः ।
ए॒वा त्वम॒स्म-त्प्रमु॑ञ्चा॒ व्यग्ंहः॒ प्राता᳚र्यग्ने प्रत॒रान्न॒ आयुः॑ ॥ 40 (15) ॥
22 सर्पाहुती मन्त्राः
स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौनो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधाम्यो-,
-ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कुः॒ ,
प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो॑ ,
-ऽव॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजि॒,
-रधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति श्श्वि॒त्रो,
व॒शिनी॒ नामा॑सी॒ य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो,
रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ॥ 41 (16) ॥
23 सर्पाहुती मन्त्राः (अनुषङ्गं)
स॒मीची॒ नामा॑सि॒ प्राची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ ऽग्निरधि॑पति रसि॒तो र॑क्षि॒ता-यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता
ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
ओ॒ज॒स्विनी॒ नामा॑सि दक्षि॒णा दिक्तस्या᳚स्त॒ इन्द्रो-ऽधि॑पतिः॒ पृदा॑कू रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
प्राची॒ नामा॑सि प्र॒तीची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ सोमो-ऽधि॑पति स्स्व॒जो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।
अ॒व॒स्थावा॒ नामा॒-स्युदी॑ची॒ दिक्तस्या᳚स्ते॒ वरु॒णो-ऽधि॑पति-स्ति॒रश्च॑ राजी रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।
अधि॑पत्नी॒ नामा॑सि बृह॒ती दिक्तस्या᳚स्ते॒ बृह॒स्पति॒-रधि॑पति-श्श्वि॒त्रो र॑क्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वाँ॒-ञ्जम्भे॑ दधामि ।
व॒शिनी॒ नामा॑सी॒य-न्दिक्तस्या᳚स्ते य॒मो-ऽधि॑पतिः क॒ल्माष॑ ग्रीवो रक्षि॒ता यश्चाधि॑पति॒-र्यश्च॑ गो॒प्ता ताभ्यां॒ नम॒स्तौ नो॑ मृडयतां॒
ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वांँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 41आ (16आ) ॥
24 गन्धर्वाहुतीः
हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व स्सलि॒लो,
नि॑लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒ स्सग॑रो,
व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो,
-ऽव॒स्थावा॑नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑व स्समु॒द्रो-,
-ऽधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान्,
क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो,
वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒
तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42 (17) ॥
25 गन्धर्वाहुतीः (अनुषङ्गं)
हे॒तयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँपु॒रो गृ॒हा अ॒ग्निर्व॒ इष॑व-स्सलि॒लो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
नि॒लि॒पा-न्नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वोँ दक्षि॒णा गृ॒हाः पि॒तरो॑ व॒ इष॑व॒-स्सग॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
व॒ज्रिणो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वः ँप॒श्चा-द्गृ॒हा स्स्वप्नो॑ व॒ इष॑वो॒ गह्व॑रो वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
अ॒व॒स्था वा॑ नो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उत्त॒रा-द्गृ॒हा आपो॑ व॒ इष॑वस्समु॒द्रो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधा॒मि ।
अधि॑पतयो॒ नाम॑स्थ॒ तेषां᳚-वँ उ॒परि॑ गृ॒हा व॒र्॒षं-वँ॒ इष॒वो-ऽव॑स्वान् वात ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ।
क्र॒व्या नाम॑स्थ॒ पार्थि॑वा॒-स्तेषां᳚-वँ इ॒ह गृ॒हा अन्नं॑ ँव॒ इष॑वो निमि॒षो वा॑त ना॒म-न्तेभ्यो॑ वो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयत॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि ॥ 42आ (17आ) ॥
26 अज्यानि मन्त्राः
श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये ऽभिमाति॒षाहे᳚ । श॒तं-योँ न॑ श्श॒रदो॒ अजी॑ता॒-निन्द्रो॑ नेष॒दति॑ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ।
ये च॒त्वारः॑ प॒थयो॑ देव॒याना॑ अन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ । तेषां॒-योँ अज्या॑नि॒- मजी॑ति-मा॒वहा॒त्तस्मै॑ नो देवाः॒ परि॑दत्ते॒ह सर्वे᳚ । ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्त उ॒त नो॑ वस॒न्त श्श॒र-द्व॒र्॒षा स्सु॑वि॒तन्नो॑ अस्तु ।
तेषा॑-मृतू॒नाग्ं श॒तशा॑रदाना-न्निवा॒त ए॑षा॒मभ॑ये स्याम । इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ संवँथ्स॒राय॑ कृणुता बृ॒हन्नमः॑ । तेषां᳚ ँव॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑ना॒-ञ्ज्योगजी॑ता॒ अह॑ता स्स्याम ।
भ॒द्रान्न॒-श्श्रेय॒ स्सम॑नैष्ट देवा॒ स्त्वया॑-ऽव॒सेन॒ सम॑शी महित्वा ।
सनो॑मयो॒ भूः पि॑तो॒ आवि॑शस्व॒ शन्तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ 43 (18) ॥
भू॒त-म्भव्यं॑ भवि॒ष्य-द्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नम॒ ऋ-ख्साम॒-यजु॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॑ गाय॒त्री त्रि॒ष्टुप् जग॑ती॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ पृथि॒व्य॑न्तरि॑क्षं॒ द्यौ-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॒ ऽग्निर्वा॒यु-स्सूर्यो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ प्रा॒णो-व्या॒नो॑-ऽपा॒नो वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो-ऽन्नं॑ कृ॒षि-र्वृष्टि॒-र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमः॑ पि॒ता पु॒त्रः पौत्रो॒ वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ ,
नमो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒ र्वष॒-ट्थ्स्वाहा॒ नमः॑ ॥ 44 (19) ॥
27 अथर्वशीर्षं
(तै. ब्रा. 1.5.8.1-1.5.8.3)
इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्तभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒तीर्नव॑ । इ॒च्छन्न-श्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑श्रितम् । तद्वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ।
अद्राह॒ गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑र-पी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ।
इन्द्र॒मि-द्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 45 ॥
इन्द्र॑ म॒र्केभि॑ र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒ ँवाणी॑रनूषत । इन्द्र॒ इद्धर्यो॒ स्सचा᳚ ।
स-म्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ । इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आसूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् । इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 46 ॥
उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑-रू॒तिभिः॑ । तमिन्द्रं॑ ँवा जयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो-भु॑वत् । इन्द्र॒ स्सदा म॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒ स्सबले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ । गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 47 (20) ॥
28 प्रत्यङ्गिरसः
(तै. ब्रा. 2.4.2.1-2.4.2.4)
चक्षु॑षो हेते॒ मन॑सो हेते । वाचो॑ हेते॒ ब्रह्म॑णो हेते । योमा॑-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तम॑ग्ने मे॒न्या-ऽमे॒नि-ङ्कृ॑णु । योमा॒ चक्षु॑षा॒ यो मन॑सा । यो वा॒चा ब्रह्म॑णा-ऽघा॒यु-र॑भि॒दास॑ति । तया᳚-ऽग्ने॒ त्व-म्मे॒न्या । अ॒मुम॑ मे॒नि-ङ्कृ॑णु । य-त्किञ्चा॒सौ मन॑सा॒ यच्च॑ वा॒चा । य॒ज्ञै-र्जु॒होति॒ यजु॑षा ह॒विर्भिः॑ ॥ 48 ॥
त-न्मृ॒त्यु-र्निर्-ऋ॑त्या संविँदा॒नः । पु॒रा दि॒ष्टा दाहु॑ती रस्यहन्तु ।
या॒तु॒ धाना॒ निर्-ऋ॑ति॒ रादु॒रक्षः॑ । ते अ॑स्यघ्नं॒ त्वनृ॑तेन स॒त्यम् ।
इन्द्र॑षिता॒ आज्य॑मस्य मथ्नन्तु । मात-थ्समृ॑द्धि॒ यद॒सौ क॒रोति॑ ।
हन्मि॑ते॒-ऽह-ङ्कृ॒तग्ं ह॒विः । यो मे॑ घो॒रमची॑ कृतः ।
अपा᳚ञ्चौ त उ॒भौ बा॒हू । अप॑नह्याम्या॒स्य᳚म् ॥ 49 ॥
अप॑नह्यामिते बा॒हू । अप॑ नह्याम्या॒स्य᳚म् । अ॒ग्ने-र्दे॒वस्य॒ ब्रह्म॑णा । सर्वं॑ ते ऽवधिष्-ङ्कृ॒तम् । पु॒रा-ऽमुष्य॑ वष-ट्का॒रात् । य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ नस्कृधि । स्वि॑ष्ट-म॒स्माकं॑ भूयात् । मा-ऽस्मा-न्प्राप॒न्नरा॑तयः । अन्ति॑दू॒रे स॒तो अ॑ग्ने । भ्रातृ॑व्यस्या भि॒दास॑तः । व॒ष॒-ट्का॒रेण॒ वज्रे॑ण । कृ॒त्याग्ं ह॑न्मि कृ॒ताम॒हम् । यो मा॒ नक्तं॒ दिवा॑ सा॒यम् । प्रा॒त-श्चाह्नो॑ नि॒पीय॑ति । अ॒द्या-तमि॑न्द्र॒ वज्रे॑ण । भ्रातृ॑व्य-म्पादयामसि ॥ 50 (21) ॥
(तै. ब्रा. 2.5.1.1-2.5.1.3)
प्रा॒णो र॑क्षति॒ विश्व॒मेज॑त् । इर्यो॑ भू॒त्वा ब॑हु॒धा ब॒हूनि॑ । स इ-थ्सर्वं॒ ँव्या॑नशे । यो दे॒वो दे॒वेषु॑ वि॒भूर॒न्तः ।
आवृ॑दू॒दा-त्क्षेत्रिय॑द्ध्व॒ग-द्वृषा᳚ । तमि-त्प्रा॒ण-म्मन॒सोप॑ शिक्षत ।
अग्रं॑ दे॒वाना॑-मि॒दम॑त्तु नो ह॒विः । मन॑स॒श्चि-त्ते॒दम् । भू॒त-म्भव्यं॑ च गुप्यते । तद्धि दे॒वेष्व॑-ग्रि॒यम् ॥ 51 ॥
आन॑ एतु पुरश्च॒रम् । स॒ह दे॒वै-रि॒मग्ं हव᳚म् । मन॒-श्श्रेय॑सि श्रेयसि । कर्म॑न्. य॒ज्ञप॑तिं॒ दध॑त् । जु॒षतां᳚ मे॒ वागि॒दग्ं ह॒विः । वि॒रा-ड्दे॒वी पु॒रोहि॑ता । ह॒व्य॒वाडन॑-पायिनी । यया॑ रू॒पाणि॑ बहु॒धा वद॑न्ति । पेशाग्ं॑सि दे॒वाः प॑र॒मे ज॒नित्रे᳚ । सा नो॑ वि॒राडन॑प स्फुरन्ती ॥ 52 ॥
वाग्दे॒वी जु॑षता मि॒दग्ं ह॒विः । चक्षु॑-र्दे॒वानां॒ ज्योति॑र॒मृते॒ न्य॑क्तम् ।
अ॒स्य वि॒ज्ञाना॑य बहु॒धा निधी॑यते । तस्य॑ सु॒म्न-म॑शीमहि । मा नो॑ हासी-द्विचक्ष॒णम् । आयु॒रिन्नः॒ प्रती᳚र्यताम् । अन॑न्धा॒-श्चक्षु॑षा व॒यम् । जी॒वा ज्योति॑-रशीमहि । सुव॒-र्ज्योति॑-रु॒तामृतं᳚ । श्रोत्रे॑ण भ॒द्र मु॒त-शृ॑ण्वन्ति स॒त्यम् । श्रोत्रे॑ण॒ वाचं॑ बहु॒धोद्यमा॑नाम् । श्रोत्रे॑ण॒ मोद॑श्च॒ मह॑श्च श्रूयते ।
श्रोत्रे॑ण॒ सर्वा॒ दिश॒ आशृ॑णोमि । येन॒ प्राच्या॑ उ॒त द॑क्षि॒णा । प॒तीच्यै॑ दि॒श-श्शृ॒ण्वन्त्यु॑त्त॒रात् । तदिच्छ्रोत्रं॑ बहु॒धोद्यमा॑नम् ।
अ॒रान्न ने॒मिः परि॒सर्वं॑ बभूव ॥ 53 (22) ॥
(तै. ब्रा. 2.7.7.1-2.7.7.7)
सि॒ग्ं॒हे व्या॒घ्र उ॒त या पृदा॑कौ । त्विषि॑-र॒ग्नौ ब्रा᳚ह्म॒णे सूर्ये॒या ।
इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । या रा॑ज॒न्ये॑ दुन्दु॒-भावाय॑तायाम् । अश्व॑स्य॒ क्रन्द्ये॒ पुरु॑षस्य मा॒यौ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । या ह॒स्तिनि॑ द्वी॒पिनि॒ या हिर॑ण्ये । त्विषि॒-रश्वे॑षु॒ पुरु॑षेषु॒ गोषु॑ ॥ 54 ॥
इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । रथे॑ अ॒क्षेषु॑ वृष॒भस्य॒ वाजे᳚ । वाते॑ प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य॒ शुष्मे᳚ । इन्द्रं॒ ँया दे॒वी सु॒भगा॑ ज॒जान॑ । सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना । राड॑सि वि॒राड॑सि । स॒म्राड॑सि स्व॒राड॑सि । इन्द्रा॑य त्वा॒ तेज॑स्वते॒ तेज॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वौज॑स्वत॒ ओज॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि ॥ 55 ॥
इन्द्रा॑य त्वा॒ पय॑स्वते॒ पय॑स्वन्तग्ग् श्रीणामि । इन्द्रा॑य॒ त्वा-ऽऽयु॑ष्मत॒ आयु॑ष्मन्तग्ग् श्रीणामि । तेजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । तेज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । तेज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । तेज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । तेज॑सा॒ स-म्पि॑पृग्धिमा । ओजो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि ॥ 56 ॥
ओज॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । ओज॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । ओज॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । ओज॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । पयो॑-ऽसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । पय॑स्वदस्तु मे॒ मुख᳚म् । पय॑स्व॒च्छिरो॑ अस्तु मे । पय॑स्वान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । पय॑सा॒ सम्पि॑पृग्धि मा ॥ 57 ॥
आयु॑रसि । तत्ते॒ प्रय॑च्छामि । आयु॑ष्मदस्तु मे॒ मुख᳚म् । आयु॑ष्म॒च्छिरो॑ अस्तु मे । आयु॑ष्मान्. वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । आयु॑षा॒ सम्पि॑पृग्धि मा । इ॒म म॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि । प्रि॒यग्ं रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ ते वा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ । विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒-र्यथा-ऽस॑त् ॥ 58 ॥
आयु॑रसि वि॒श्वायु॑रसि । स॒र्वायु॑रसि॒ सर्व॒मायु॑रसि । यतो॒ वातो॒ मनो॑जवाः । यतः॒, क्षर॑न्ति॒ सिन्ध॑वः । तासां᳚ त्वा॒ सर्वा॑साग्ं रु॒चा । अ॒भिषि॑ञ्चामि॒ वर्च॑सा । स॒मु॒द्र इ॑वासि ग॒ह्मना᳚ । सोम॑ इवा॒स्यदा᳚भ्यः । अ॒ग्निरि॑व वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यम् । सूर्य॑ इव॒ ज्योति॑षा वि॒भूः ॥ 59 ॥
अ॒पां-योँ द्रव॑णे॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साय॑ गृह्णामि । अ॒पां-यँ ऊ॒र्मौ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । ओज॑से वी॒र्या॑य गृह्णामि । अ॒पां-योँ म॑द्ध्य॒तो रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । पुष्टै᳚ प्र॒जन॑नाय गृह्णामि । अ॒पां-योँ य॒ज्ञियो॒ रसः॑ । तम॒हम॒स्मा आ॑मुष्याय॒णाय॑ । आयु॑षे दीर्घायु॒त्वाय॑ गृह्णामि ॥ 60 (23) ॥
29 अन्न सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.1-2.8.8.4)
अ॒हम॑स्मि प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । पूर्वं॑ दे॒वेभ्यो॑ अ॒मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।
यो मा॒ ददा॑ति॒ स इ दे॒व मा वाः᳚ । अ॒हमन्न॒ मन्न॑ म॒दन्त॑मद्मि । पूर्व॑-म॒ग्नेरपि॑ दह॒त्यन्नं᳚ । य॒त्तौ हा॑साते अहमुत्त॒रेषु॑ । व्यात्त॑मस्य प॒शव॑-स्सु॒जम्भ᳚म् । पश्य॑न्ति॒ धीराः॒ प्रच॑रन्ति॒ पाकाः᳚ ।
जहा᳚म्य॒न्य-न्न ज॑हाम्य॒न्यम् । अ॒हमन्नं॒ ँवश॒मिच्च॑रामि ॥ 61 ॥
स॒मा॒नमर्थं॒ पर्ये॑मि भु॒ञ्जत् । को मा मन्नं॑ मनु॒ष्यो॑ दयेत ।
परा॑के॒ अन्नं॒ निहि॑तं-लोँ॒क ए॒तत् । विश्वै᳚-र्दे॒वैः पि॒तृभि॑-र्गु॒प्तमन्न᳚म् ।
यद॒द्यते॑ लु॒प्यते॒ य-त्प॑रो॒प्यते᳚ । श॒त॒-त॒मीसा त॒नूर्मे॑ बभूव ।
म॒हान्तौ॑ च॒रू स॑कृ-द्दु॒ग्धेन॑ पप्रौ । दिव॑ञ्च॒ पृश्ञि॑ पृथि॒वी-ञ्च॑ सा॒कम् ।
तथ्सं॒-पिब॑न्तो॒ नमि॑नन्ति वे॒धसः॑ । नैतद्भूयो॒ भव॑ति॒ नो कनी॑यः ॥ 62 ॥
अन्नं॑ प्रा॒णमन्न॑ मपा॒न-मा॑हुः । अन्नं॑ मृ॒त्यु-न्तमु॑ जी॒वातु॑ माहुः ।
अन्नं॑ ब्र॒ह्माणो॑ ज॒रसं॑ ँवदन्ति । अन्न॑माहुः प्र॒जन॑न-म्प्र॒जाना᳚म् ।
मोघ॒-मन्नं॑ ँविन्दते॒ अप्र॑चेताः । स॒त्य-म्ब्र॑वीमि व॒ध इथ्स तस्य॑ ।
नार्य॒मणं॒ पुष्य॑ति॒ नो सखा॑यम् । केव॑लाघो भवति केवला॒दी ।
अ॒ह-म्मे॒घ स्स्त॒नय॒न् वर्ष॑न्नस्मि । माम॑दन्त्य॒-हम॑द्म्य॒न्यान् ॥ अ॒हग्ं सद॒मृतो॑ भवामि । मदा॑दि॒त्या अधि॒ सर्वे॑ तपन्ति ॥ 63 ॥
30 वा-ख्सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.4)
दे॒वीं-वाँच॑म जनयन्त॒ य-द्वाग्वद॑न्ति ॥ 64 ॥
दे॒वीं-वाँच॑मजनयन्त दे॒वाः । तां-विँ॒श्वरू॑पाः प॒शवो॑ वदन्ति । सा नो॑ म॒न्द्रेष॒ मूर्जं॒ दुहा॑ना । धे॒नुर्वाग॒स्मा-नुप॒सुष्टु॒तैतु॑ ॥ 64अ ॥
य-द्वाग्वद॑न्त्य विचेत॒नानि॑ । राष्ट्री॑ दे॒वाना᳚-न्निष॒साद॑ म॒न्द्रा । चत॑स्र॒ ऊर्जं॑ दुदुहे॒ पयाग्ं॑सि । क्व॑स्वि दस्याः पर॒म-ञ्ज॑गाम ॥ 64ब् ॥
(तै. ब्रा. 2.8.8.4-2.8.8.5)
अ॒न॒न्ता-मन्ता॒दधि॒ निर्मि॑ता-म्म॒हीम् । यस्यां᳚ दे॒वा अ॑दधु॒-र्भोज॑नानि । एका᳚क्षरा-न्द्वि॒पदा॒ग्ं॒ षट्प॑दाञ्च । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-न्दे॒वा उप॑जीवन्ति॒ विश्वे᳚ । वाच॑-ङ्गन्ध॒र्वाः प॒शवो॑ मनु॒ष्याः᳚ । वा॒चीमा विश्वा॒ भुव॑ना॒-न्यर्पि॑ता । सा नो॒ हवं॑ जुषता॒-मिन्द्र॑ पत्नी ।
वाग॒क्षरं॑ प्रथम॒जा ऋ॒तस्य॑ । वेदा॑ना-म्मा॒ता-ऽमृत॑स्य॒ नाभिः॑ ॥ 65 ॥
सा नो॑ जुषा॒णोप॑ य॒ज्ञ मागा᳚त् । अव॑न्ती दे॒वी सु॒हवा॑ मे अस्तु । या मृष॑यो मन्त्र॒ कृतो॑ मनी॒षिणः॑ । अ॒न्वैच्छ॑-न्दे॒वा-स्तप॑सा॒ श्रमे॑ण । ता-न्दे॒वीं-वाँचग्ं॑ ह॒विषा॑ यजामहे । सा नो॑ दधातु सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ।
च॒त्वारि॒ वा-क्परि॑मिता प॒दानि॑ । तानि॑ विदु-र्ब्राह्म॒णा ये म॑नी॒षिणः॑ । गुहा॒ त्रीणि॒ निहि॑ता॒ नेङ्ग॑यन्ति । तु॒रीयं॑ ँवा॒चो म॑नु॒ष्या॑ वदन्ति ॥ 66 ॥
31 श्रद्धा सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.5-2.8.8.8)
श्र॒द्धया॒-ऽग्नि स्समि॑ध्यते । श्र॒द्धया॑ विन्दते ह॒विः । श्र॒द्धा-म्भग॑स्य मू॒र्धनि॑ । वच॒सा वे॑दयामसि । प्रि॒यग्ग् श्र॑द्धे॒ दद॑तः । प्रि॒यग्ग् श्र॑द्धे॒ दिदा॑सतः । प्रि॒य-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । इ॒द-म्म॑ उदि॒त-ङ्कृ॑धि । यथा॑ दे॒वा असु॑रेषु । श्र॒द्धा मु॒ग्रेषु॑ चक्रि॒रे ॥ 67 ॥
ए॒व-म्भो॒जेषु॒ यज्व॑सु । अ॒स्माक॑-मुदि॒त-ङ्कृ॑धि । श्र॒द्धा-न्दे॑वा॒ यज॑मानाः । वा॒यु-गो॑पा॒ उपा॑सते । श्र॒द्धाग्ं हृ॑द॒य्य॑या-ऽऽकू᳚त्या । श्र॒द्धया॑ हूयते ह॒विः ।
श्र॒द्धा-म्प्रा॒तर्-ह॑वामहे । श्र॒द्धा-म्म॒द्ध्यन्दि॑नं॒ परि॑ । श्र॒द्धाग्ं सूर्य॑स्य नि॒म्रुचि॑ । श्रद्धे॒ श्रद्धा॑पये॒ हमा᳚ ॥ 68 ॥
श्र॒द्धा दे॒वान-धि॑वस्ते । श्र॒द्धा विश्व॑ मि॒द-ञ्जग॑त् । श्र॒द्धा-ङ्काम॑स्य मा॒तर᳚म् । ह॒विषा॑ वर्धयामसि ॥ 69अ ॥
32 ब्रह्म सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.10-2.8.8.11)
ब्रह्म॑जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता᳚त् । विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठाः । स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ पि॒ता-वि॒राजा॑ मृष॒भो-र॑यी॒णाम् । अ॒न्तरि॑क्षं-विँ॒श्वरू॑प॒ आवि॑वेश ॥ 69ब् ॥
तम॒र्कैर॒भ्य॑र्च्चन्ति व॒थ्सम् । ब्रह्म॒ सन्त॒-म्ब्रह्म॑णा व॒र्धय॑न्तः ॥ ब्रह्म॑ दे॒वान॑जनयत् । ब्रह्म॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् ॥
ब्रह्म॑णः, क्ष॒त्र-न्निर्मि॑तम् । ब्रह्म॑ ब्राह्म॒ण आ॒त्मना᳚ ॥ अ॒न्तर॑स्मि-न्नि॒मे लो॒काः । अ॒न्त र्विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । ब्रह्मै॒व भू॒ताना॒-ञ्ज्येष्ठ᳚म् । तेन॒ को॑-ऽर्हति॒ स्पर्धि॑तुम् ॥ 70 ॥
ब्रह्मं॑ दे॒वा-स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत् । ब्रह्म॑-न्निन्द्र प्रजाप॒ती । ब्रह्म॑नःअ॒ विश्वा॑ भू॒तानि॑ । ना॒वी वा॒न्त-स्स॒माहि॑ता ॥ चत॑स्र॒ आशाः॒ प्रच॑रन्त्व॒-ग्नयः॑ । इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञन्न॑यतु प्रजा॒नन्न् ।
घृ॒त-म्पिन्व॑न्न॒ जरग्ं॑ सु॒वीर᳚म् । ब्रह्म॑ स॒मि-द्भ॑व॒त्याहु॑तीनाम् ॥ 71 ॥
33 गो सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.8.11)
आगावो॑ अग्मन्नु॒त भ॒द्र-म॑क्रन्न् । सीद॑न्तु गो॒ष्ठे-र॒णय॑न्त्व॒स्मे ॥ प्र॒जाव॑तीः पुरु॒ रूपा॑ इ॒ह स्युः । इन्द्रा॑य पू॒र्वी रु॒षसो॒ दुहा॑नाः । इन्द्रो॒ यज्व॑ने पृण॒ते च॑ शिक्षति । उपेद्द॑दाति॒ न स्व-म्मु॑षायति । भूयो॑ भूयो र॒यिमिद॑स्य व॒र्धयन्न्॑ । अभि॑न्ने खि॒ल्ले निद॑धाति देव॒युम् ।
न ता न॑शन्ति॒ न ता अर्वा᳚ ॥ 72 ॥
न ता न॑शन्ति॒ नद॑भाति॒ तस्क॑रः । नैना॑ अमि॒त्रो व्यथि॒रा द॑धर्षति ।
दे॒वाग्श्च॒ याभि॒-र्यज॑ते॒ ददा॑ति च । ज्योगित्ताभि॑ स्सचते॒ गोप॑ति स्स॒ह ॥ 72अ ॥
न ता अर्वा॑ रे॒णु क॑काटो अश्नुते । न सग्ग्॑ स्कृत॒त्र-मुप॑यन्ति॒ ता अ॒भि ।
उ॒रु॒गा॒यम॑भय॒-न्तस्य॒ ता अनु॑ । गावो॒ मर्त्य॑स्य॒ विच॑रन्ति॒ यज्व॑नः ॥ 72ब् ॥
(तै. ब्रा. 2.8.8.12)
गावो॒ भगो॒ गाव॒ इन्द्रो॑ मे अच्छात् । गाव॒ स्सोम॑स्य प्रथ॒मस्य॑ भ॒क्षः ।
इ॒मा या गाव॒-स्सज॑नास॒ इन्द्रः॑ । इ॒च्छामी-द्धृ॒दा मन॑सा-चि॒दिन्द्र᳚म् ।
यू॒य-ङ्गा॑वो मेदयथा कृ॒शञ्चि॑त् । अ॒श्ली॒ल-ञ्चि॑-त्कृणुथा सु॒प्रती॑कम् ॥ 73 ॥
भ॒द्र-ङ्गृ॒ह-ङ्कृ॑णुथ भद्र वाचः । बृ॒हद्वो॒ वय॑ उच्यते स॒भासु॑ । प्र॒जाव॑ती स्सू॒यव॑सग्ं-रि॒शन्तीः᳚ । शु॒द्धा अ॒प स्सु॑प्रपा॒णे पिब॑न्तीः ।
माव॑ स्ते॒न ई॑शत॒ माघशग्ं॑सः । परि॑वो हे॒ती रु॒द्रस्य॑ वृञ्ज्यात् । उपे॒द-मु॑प॒-पर्च॑नम् । आ॒सु गोषूप॑ पृच्यताम् । उप॑र्ष॒भस्य॒ रेत॑सि । उपे᳚न्द्र॒ तव॑ वी॒र्ये᳚ ॥ 74 (24) ॥
34 सूर्या चन्द्रमसा सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.1)
ता सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑ विश्व॒-भृत्त॑मा म॒हत् । तेजो॒ वसु॑मद्राजतो दि॒वि । सामा᳚त्माना चरत स्साम-चा॒रिणा᳚ । ययो᳚र्व्र॒त-न्नम॒मे जातु॑ दे॒वयोः᳚ । उ॒भावन्तौ॒ परि॑यात॒ अर्म्या᳚ । दि॒वो न र॒श्मीग् स्त॑नु॒तो-व्य॑र्ण॒वे । उ॒भा भु॑व॒न्ती भुव॑ना क॒विक्र॑तू । सूर्या॒ न च॒न्द्रा च॑रतो ह॒ताम॑ती । पती᳚द्यु॒म-द्वि॑श्व॒-विदा॑ उ॒भा दि॒वः । सूर्या॑ उ॒भा च॒न्द्रम॑सा विचक्ष॒णा ॥ 75 ॥
वि॒श्ववा॑रा वरिवो॒ भा वरे᳚ण्या । ता नो॑-ऽवत-म्मति॒मन्ता॒ महि॑व्रता । वि॒श्व॒वप॑री प्र॒तर॑णा तर॒न्ता । सु॒व॒र्विदा॑ दृ॒शये॒ भूरि॑ रश्मी । सूर्या॒ हि च॒न्द्रा वसु॑त्वे॒ष-द॑र्शता । म॒न॒स्विनो॒ ऽभानु॑चर॒तोनु॒-सन्दिव᳚म् । अ॒स्य श्रवो॑ न॒द्य॑ स्स॒प्त बि॑भ्रति । द्यावा॒ क्षामा॑ पृथि॒वी द॑र्श॒तं-वँपुः॑ । अ॒स्मे सू᳚र्या चन्द्र॒मसा॑-ऽभि॒चक्षे᳚ । श्र॒द्धेक-मि॑न्द्र चरतो विचर्तु॒रम् ॥ 76 ॥
पू॒र्वा॒प॒र-ञ्च॑रतो मा॒य यै॒तौ । शिशू॒ क्रीड॑न्तौ॒ परि॑यातो अध्व॒रम् । विश्वा᳚न्य॒न्यो भुव॑ना ऽभि॒चष्टे᳚ । ऋ॒तून॒न्यो वि॒दध॑ज्जायते॒ पुनः॑ । हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासा॒ग्ं॒ राजा᳚ । यासां᳚ दे॒वा श्शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यत । आपो॑ भ॒द्रा आदित्प॑श्यामि ॥ 77 ॥
हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑ जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ । अ॒ग्निं-याँ गर्भं॑ दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥
यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्यं॒ जना॑नाम् ।
म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒ याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 77अ ॥
यासां᳚ दे॒वा दि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षय्या अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।
याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥
शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवोप॑ स्पृशत॒ त्वच॑-म्मे ।
सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 77ब् ॥
आपो॑ भ॒द्रा घृ॒तमिदाप॑ आसुर॒ग्नी-षोमौ॑ बिभ्र॒त्याप॒ इत्ताः । ती॒व्रो रसो॑ मधु॒पृचा॑-मरङ्ग॒म आ मा᳚ प्रा॒णेन॑ स॒ह वर्च॑सा गन्न् ।
आदित्प॑श्या म्यु॒तवा॑ शृणो॒म्यामा॒ घोषो॑ गच्छति॒ वान्न॑ आसाम् । मन्ये॑ भेजा॒नो अ॒मृत॑स्य॒ तर्हि॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ अतृ॑पं-यँ॒दा वः॑ ॥ 77च् ॥
35 नासदासीय सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.3-2.8.9.7)
नास॑दासी॒न्नो सदा॑सीत्त॒दानी᳚म् । नासी॒द्रजो॒ नो व्यो॑मा-प॒रोयत् । किमा व॑रीवः॒ कुह॒कस्य॒ शर्मन्न्॑ । अभंः॒ किमा॑सी॒-द्गह॑न-ङ्गभी॒रम् ॥ 78 ॥
न मृ॒त्यु-र॒मृत॒-न्तर्हि॒ न । रात्रि॑या॒ अह्न॑ आसी-त्प्रके॒तः । आनी॑द वा॒तग्ग् स्व॒धया॒ तदेक᳚म् । तस्मा᳚द्धा॒न्य-न्न प॒रः किञ्च॒नास॑ ।
तम॑ आसी॒-त्तम॑सा गू॒ढमग्रे᳚ प्रके॒तम् । स॒लि॒लग्ं सर्व॑ मा इ॒दम् । तु॒च्छे ना॒भ्वपि॑हितं॒ ँयदासी᳚त् । तम॑स॒स् तन्म॑हि॒ना जा॑य॒तैक᳚म् ।
काम॒स्तदग्रे॒ सम॑वर्त॒ताधि॑ । मन॑सो॒ रेतः॑ प्रथ॒मं-यँदासी᳚त् ॥ 79 ॥
स॒ तो बन्धु॒मस॑ति॒ निर॑विन्दन्न् । हृ॒दि-प्र॒तीष्या॑ क॒वयो॑ मनी॒षा ।
ति॒र॒श्चीनो॒ वित॑तो र॒श्मि-रे॑षाम् । अ॒धस्वि॑दा॒सी(3) दु॒परि॑स्विदासी(3)त् ।
रे॒तो॒धा आ॑स-न्महि॒मान॑ आसन्न् । स्व॒धा अ॒वस्ता॒-त्प्रय॑तिः प॒रस्ता᳚त् ।
को अ॒द्धा वे॑द॒क इ॒ह प्रवो॑चत् । कुत॒ आजा॑ता॒ कुत॑ इ॒यं-विँसृ॑ष्टिः ।
अ॒र्वाग् दे॒वा अ॒स्य वि॒सर्ज॑नाय । अथा॒ को वे॑द॒ यत॑ आ ब॒भूव॑ ॥ 80 ॥
इ॒यं-विँसृ॑ष्टि॒-र्यत॑ आब॒भूव॑ । यदि॑ वा द॒धे यदि॑ वा॒ न ।
यो अ॒स्याद्ध्य॑क्षः पर॒मे व्यो॑मन्न् । सो अ॒ङ्गवे॑द॒ यदि॑ वा॒ न वेद॑ ।
किग्ग्स्वि॒द्वनं॒ क उ॒स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ।
मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒तत् । यद॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ । ब्रह्म॒वनं॒ ब्रह्म॒ स वृ॒क्ष आ॑सीत् । यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ॥ मनी॑षिणो॒ मन॑सा॒ विब्र॑वीमि वः । ब्रह्मा॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ ॥ 81 ॥
36 भाग्य सूक्तं
(तै. ब्रा. 2.8.9.7-2.8.9.9)
प्रा॒तर॒ग्नि-म्प्रा॒तरिन्द्रग्ं॑ हवामहे । प्रा॒त-र्मि॒त्रा वरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना᳚ ।
प्रा॒त-र्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति᳚म् । प्रा॒तस्सोम॑ मु॒त रु॒द्रग्ं हु॑वेम ॥ प्र॒त॒र्जितं॒ भग॑मु॒ग्रग्ं हु॑वेम । व॒य-म्पु॒त्रमदि॑ते॒र्यो वि॑ध॒र्ता । आ॒ध्रश्चि॒द्य-म्मन्य॑मान-स्तु॒रश्चि॑त् । राजा॑ चि॒द्य-म्भगं॑ भ॒क्षीत्याह॑ ॥ 82 ॥
भग॒प्रणे॑त॒-र्भग॒सत्य॑राधः । भगे॒मा-न्धिय॒मुद॑व॒ दद॑न्नः । भग॒प्रणो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वैः᳚ । भग॒ प्रनृभि॑-र्नृ॒वन्त॑स्स्याम ॥ उ॒तेदानीं॒ भग॑वन्तस्स्याम । उ॒त प्रपि॒त्व उ॒त मद्ध्ये॒ अह्ना᳚म् । उ॒तोदि॑ता मघव॒न्-थ्सूर्य॑स्य । व॒य-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒तौ स्या॑म ॥ भग॑ ए॒व भग॑वाग्ं अस्तु देवाः । तेन॑ व॒य-म्भग॑वन्त स्स्याम ॥ 83 ॥
तन्त्वा॑ भग॒ सर्व॒ इज्जो॑हवीमि । सनो॑ भग पुर ए॒ता भ॑वे॒ह ॥ सम॑ध्व॒रा-यो॒षसो॑-ऽनमन्त । द॒धि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ । अ॒र्वा॒ची॒नं-वँ॑सु॒विदं॒ भग॑न्नः । रथ॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आव॑हन्तु ॥ अश्वा॑वती॒-र्गोम॑ती-र्न उ॒षासः॑ । वी॒रव॑ती॒-स्सद॑मुच्छन्तु भ॒द्राः । घृ॒त-न्दुहा॑ना वि॒श्वतः॒ प्रपी॑नाः । यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑नः ॥ 84 (25) ॥
37 नक्षत्र सूक्तं
(तै. ब्रा. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 नक्षत्रं - कृत्तिका देवता - अग्निः
अ॒ग्निर्नः॑ पातु॒ कृत्ति॑काः । नक्ष॑त्र-न्दे॒वमि॑न्द्रि॒यम् । इ॒दमा॑सांविँचक्ष॒णम् । ह॒विरा॒सन् जु॑होतन । यस्य॒ भान्ति॑ र॒श्मयो॒ यस्य॑ के॒तवः॑ । यस्ये॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सर्वा᳚ । स कृत्ति॑का भिर॒भि-सं॒वँसा॑नः । अ॒ग्निर्नो॑ दे॒वस्सु॑वि॒ते द॑धातु ॥ 1 ॥
37.2 नक्षत्रं - रोहिणी देवता - प्रजापतिः
प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी वे॑तु॒ पत्नी᳚ । वि॒श्वरू॑पा बृह॒ती चि॒त्रभा॑नुः ॥ 85 ॥
सा नो॑ य॒ज्ञस्य॑ सुवि॒ते द॑धातु । यथा॒ जीवे॑म श॒रद॒स्सवी॑राः । रो॒हि॒णी दे॒व्युद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ रू॒पाणि॑ प्रति॒मोद॑माना । प्र॒जाप॑तिग्ं ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒या दे॒वाना॒-मुप॑यातु य॒ज्ञम् ॥ 2 ॥
37.3 नक्षत्रं - मृगशीर्षः देवता - सोमः
सोमो॒ राजा॑ मृगशी॒र॒.षेण॒ आगन्न्॑ । शि॒व-न्नक्ष॑त्र-म्प्रि॒यम॑स्य॒ धाम॑ । आ॒प्याय॑मानो बहु॒धा जने॑षु । रेतः॑ प्र॒जां-यँज॑माने दधातु ॥ 86 ॥
यत्ते॒ नक्ष॑त्र-म्मृगशी॒र्॒षमस्ति॑ । प्रि॒यग्ं रा॑ज-न्प्रि॒यत॑म-म्प्रि॒याणा᳚म् । तस्मै॑ ते सोम ह॒विषा॑ विधेम । शन्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 3 ॥
37.4 नक्षत्रं - आर्द्रा देवता - रुद्रः
आ॒र्द्रया॑ रु॒द्रः प्रथ॑मा न एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पति॑रघ्नि॒याना᳚म् । नक्ष॑त्रमस्य ह॒विषा॑ विधेम । मा नः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिष॒-न्मोत वी॒रान् । हे॒ती रु॒द्रस्य॒ परि॑णो वृणक्तु । आ॒र्द्रा नक्ष॑त्र-ञ्जुषताग्ं ह॒विर्नः॑ ॥ 87 ॥
प्र॒मु॒ञ्चमा॑नौ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । अपा॒घशग्ं॑ सन्नु-दता॒मरा॑तिम् ॥ 4 ॥
37.5 नक्षत्रं - पुनर्वसु देवता - अदितिः
पुन॑र्नो दे॒व्यदि॑ति-स्स्पृणोतु । पुन॑र्वसू नः॒ पुन॒रेतां᳚-यँ॒ज्ञम् । पुन॑र्नो दे॒वा अ॒भिय॑न्तु॒ सर्वे᳚ । पुनः॑ पुनर्वो ह॒विषा॑ यजामः । ए॒वा न दे॒व्यदि॑तिरन॒र्वा । विश्व॑स्य भ॒र्त्री जग॑तः प्रति॒ष्ठा । पुन॑र्वसू ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्ती । प्रि॒य-न्दे॒वाना॒-मप्ये॑तु॒ पाथः॑ ॥ 5 (88) ॥
37.6 नक्षत्रं - पुष्यः देवता - बृहस्पतिः
बृह॒स्पतिः॑ प्रथ॒मञ्जाय॑मानः । ति॒ष्य॑-न्नक्ष॑त्रम॒भि सम्ब॑भूव । श्रेष्ठो॑ दे॒वानां॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुः । दि॒शो नु॒ सर्वा॒ अभ॑यन्नो अस्तु । ति॒ष्यः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑ध्य॒तो नः॑ । बृह॒स्पति॑-र्नः॒ परि॑पातु प॒श्चात् । बाधे॑ ता॒-न्द्वेषो॒ अभ॑य-ङ्कृणुताम् । सु॒वीर्य॑स्य॒ पत॑यस्याम ॥ 6 ॥
37.7 नक्षत्रं -आश्रेषं देवता - सर्पाः
इ॒दग्ं स॒र्पेभ्यो॑ ह॒विर॑स्तु॒ जुष्ट᳚म् । आ॒श्रे॒षा येषा॑ मनु॒यन्ति॒ चेतः॑ ॥ 89 ॥
ये अ॒न्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीं-क्षि॒यन्ति॑ । तेन॑ स्स॒र्पासो॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । ये रो॑च॒ने सूर्य॒स्यापि॑ स॒र्पाः । ये दिवं॑ दे॒वी-मनु॑स॒ञ्चर॑न्ति । येषा॑माश्रे॒षा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । तेभ्य॑-स्स॒र्पेभ्यो॒ मधु॑-मज्जुहोमि ॥ 7 ॥
37.8 नक्षत्रं - मघा देवता - पितरः
उप॑हूताः पि॒तरो॒ ये म॒घासु॑ । मनो॑जवस-स्सु॒कृत॑-स्सुकृ॒त्याः । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मिष्ठाः । स्व॒धाभि॑-र्य॒ज्ञ-म्प्रय॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 90 ॥
ये अ॑ग्निद॒ग्धा ये-ऽन॑ग्नि-दग्धाः । ये॑-ऽमुँलो॒क-म्पि॒तरः॑ क्षि॒यन्ति॑ । याग्श्च॑ वि॒द्मयाग्ं उ॑ च॒ न प्र॑वि॒द्म । म॒घासु॑ य॒ज्ञग्ं सुकृ॑त-ञ्जुषन्ताम् ॥ 8 ॥
37.9 नक्षत्रं - पूर्वफल्गु॑नी देवता - अर्यमा
गवां॒ पतिः॒ फल्गु॑नी-नामसि॒ त्वम् । तद॑र्यमन् वरुण मित्र॒ चारु॑ । तन्त्वा॑ व॒यग्ं स॑नि॒तारग्ं॑ सनी॒नाम् । जी॒वा जीव॑न्त॒मुप॒ संविँ॑शेम । येने॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ सञ्जि॑ता । यस्य॑ दे॒वा अ॑नुसं॒यँन्ति॒ चेतः॑ ॥ 91 ॥
अ॒र्य॒मा राजा॒-ऽजर॒स्तु वि॑ष्मान् । फल्गु॑नीना-मृष॒भो रो॑रवीति ॥ 9 ॥
37.10 नक्षत्रं - उत्तर फ॑ल्गुनी देवता - भगः
श्रेष्ठो॑ दे॒वानां᳚ भगवो भगासि । तत्त्वा॑ विदुः॒ फल्गु॑नी॒-स्तस्य॑ वित्तात् । अ॒स्मभ्यं॑-क्ष॒त्रम॒जरग्ं॑ सु॒वीर्य᳚म् । गोम॒दश्व॑-व॒दुप॒सन्नु॑-दे॒ह । भगो॑ह दा॒ता भग॒ इत्प्र॑दा॒ता । भगो॑ दे॒वीः फल्गु॑नी॒-रावि॑वेश । भग॒स्येत्त-म्प्र॑स॒व-ङ्ग॑मेम । यत्र॑ दे॒वै-स्स॑ध॒मादं॑ मदेम । ॥ 10/ 92 ॥
37.11 नक्षत्रं - हस्तः देवता - सवित
आया॑तु दे॒व-स्स॑वि॒तो प॑यातु । हि॒र॒ण्यये॑न सु॒वृता॒ रथे॑न । वह॒न्॒. हस्तग्ं॑ सु॒भगं॑ ँविद्म॒नाप॑सम् । प्र॒यच्छ॑न्तं॒ पपु॑रिं॒ पुण्य॒मच्छ॑ । हस्तः॒ प्रय॑च्छ त्व॒मृतं॒ ँवसी॑यः । दक्षि॑णेन॒ प्रति॑गृभ्णीम एनत् ।
दा॒तार॑-म॒द्य स॑वि॒ता वि॑देय । यो नो॒ हस्ता॑य प्रसु॒वाति॑ य॒ज्ञम् ॥ 11 ॥
37.12 नक्षत्रं - चित्रा देवता - त्वष्टा
त्वष्टा॒ नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति चि॒त्राम् । सु॒भग्ं स॑संयुँव॒तिग्ं रोच॑मानाम् ॥ 93 ॥
नि॒वे॒शय॑न्न॒-मृता॒-न्मर्त्याग्॑श्च । रू॒पाणि॑ पि॒ग्ं॒श-न्भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ । तन्न॒स्त्वष्टा॒ तदु॑ चि॒त्रा विच॑ष्टाम् । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नः॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीग्ं सनोतु । गोभि॑र्नो॒ अश्वै॒-स्सम॑नक्तु य॒ज्ञम् ॥ 12 ॥
37.13 नक्षत्रं - स्वाती देवता - वायुः
वा॒यु-र्नक्ष॑त्र-म॒भ्ये॑ति॒ निष्ट्या᳚म् । ति॒ग्मशृं॑गो वृष॒भो रोरु॑वाणः । स॒मी॒रय॒-न्भुव॑ना मात॒रिश्वा᳚ । अप॒ द्वेषाग्ं॑सि नुदता॒मरा॑तीः ॥ 94 ॥
तन्नो॑ वा॒यस्तदु॒ निष्ट्या॑ शृणोतु । तन्नक्ष॑त्र-म्भूरि॒दा अ॑स्तु॒ मह्य᳚म् । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑ जानन्तु॒ काम᳚म् । यथा॒ तरे॑म दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ 13 ॥
37.14 नक्षत्रं - विशाखा देवता - इन्द्राग्नीः
दू॒र-म॒स्मच्छत्र॑वो यन्तु भी॒ताः । तदि॑न्द्रा॒ग्नी कृ॑णुतां॒ त-द्विशा॑खे । तन्नो॑ दे॒वा अनु॑मदन्तु य॒ज्ञम् । प॒श्चा-त्पु॒रस्ता॒-दभ॑यन्नो अस्तु । नक्ष॑त्राणा॒-मधि॑पत्नी॒ विशा॑खे । श्रेष्ठा॑-विन्द्रा॒ग्नी भुव॑नस्य गो॒पौ ॥ 95 ॥
विषू॑च॒-श्शत्रू॑नप॒बाध॑मानौ । अप॒क्षुध॑-न्नुदता॒मरा॑तिम् । ॥ 14 ॥
37.15 पौर्णमासि
पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता᳚त् । उन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्यां᳚ दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्तः । उ॒त्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् । पृ॒थ्वी सु॒वर्चा॑ युव॒ति-स्स॒जोषाः᳚ । पौ॒र्ण॒मा॒स्युद॑गा॒-च्छोभ॑माना । आ॒प्या॒य-य॑न्ती दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ । उ॒रु-न्दुहां॒ यँज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 15/96 (26) ॥
37.16 नक्षत्रं - अनूराधा देवता - मित्रः
ऋ॒द्ध्यास्म॑ ह॒व्यै-र्नम॑सोप॒सद्य॑ । मि॒त्र-न्दे॒व-म्मि॑त्र॒धेय॑न्नो अस्तु । अ॒नू॒रा॒धान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । श॒त-ञ्जी॑वेम श॒रद॒स्सवी॑राः । चि॒त्रं-नक्ष॑त्र॒-मुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । अ॒नू॒रा॒धास॒ इति॒ य-द्वद॑न्ति । तन्मि॒त्र ए॑ति प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ । हि॒र॒ण्ययै॒-र्वित॑तै-र॒न्तरि॑क्षे ॥ 16 ॥
37.17 नक्षत्रं - ज्येष्ठा देवता - इन्द्रः
इन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठा मनु॒ नक्ष॑त्रमेति । यस्मि॑न् वृ॒त्रं-वृँ॑त्र॒ तूर्ये॑ त॒तार॑ ॥ 97 ॥
तस्मि॑न् व॒य-म॒मृतं॒ दुहा॑नाः । क्षुध॑न्तरेम॒ दुरि॑तिं॒ दुरि॑ष्टिम् । पु॒र॒न्द॒राय॑ वृष॒भाय॑ धृ॒ष्णवे᳚ । अषा॑ढाय॒ सह॑मानाय मी॒ढुषे᳚ । इन्द्रा॑य ज्ये॒ष्ठा मधु॑म॒द्दुहा॑ना । उ॒रु-ङ्कृ॑णोतु॒ यज॑मानाय लो॒कम् ॥ 17 ॥
37.18 नक्षत्रं - मूलं देवता - प्रजापतिः
मूलं॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑तीं-विँदेय । परा᳚च्येतु॒ निर्-ऋ॑तिः परा॒चा । गोभि॒-र्नक्ष॑त्र-म्प॒शुभि॒-स्सम॑क्तम् । अह॑-र्भूया॒-द्यज॑मानाय॒ मह्य᳚म् ॥ 98 ॥
अह॑र्नो अ॒द्य सु॑वि॒ते द॑धातु । मूलं॒ नक्ष॑त्र॒मिति॒ य-द्वद॑न्ति । परा॑चीं-वाँ॒चा निर्-ऋ॑ति-न्नुदामि । शि॒व-म्प्र॒जायै॑ शि॒वम॑स्तु॒ मह्य᳚म् ॥ 18 ॥
37.19 नक्षत्रं - पूर्वाषाढा देवता - आपः
या दि॒व्या आपः॒ पय॑सा सम्बभू॒वुः । या अ॒न्तरि॑क्ष उ॒त पार्थि॑वी॒र्याः ।
यासा॑मषा॒ढा अ॑नु॒यन्ति॒ काम᳚म् । ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु । याश्च॒ कूप्या॒ याश्च॑ ना॒द्या᳚-स्समु॒द्रियाः᳚ । याश्च॑ वैश॒न्तीरु॒त प्रा॑स॒चीर्याः ॥ 99 ॥
यासा॑मषा॒ढा मधु॑ भ॒क्षय॑न्ति । ता न॒ आप॒-श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ 19 ॥
37.20 नक्षत्रं - उत्तराषाढा देवता - विश्वेदेवः
तन्नो॒ विश्वे॒ उप॑ शृण्वन्तु दे॒वाः । तद॑षा॒ढा अ॒भि संयँ॑न्तु य॒ज्ञम् । तन्नक्ष॑त्र-म्प्रथता-म्प॒शुभ्यः॑ । कृ॒षि-र्वृ॒ष्टि-र्यज॑मानाय कल्पताम् । शु॒भ्राः क॒न्या॑ युव॒तय॑-स्सु॒पेश॑सः । क॒र्म॒कृत॑-स्सु॒कृतो॑ वी॒र्या॑वतीः । विश्वा᳚-न्दे॒वान्. ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तीः । अ॒षा॒ढाः काम॒ मुप॑यान्तु य॒ज्ञम् ॥ 20/100 ॥
37.21 नक्षत्रं - अभिजिद देवता - ब्रह्मा
यस्मि॒-न्ब्रह्मा॒-ऽभ्यज॑य॒-थ्सर्व॑मे॒तत् । अ॒मुञ्च॑ लो॒क मि॒दमू॑च॒ सर्वं᳚। तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्वि॒जित्य॑ । श्रिय॑-न्दधा॒त्वहृ॑णीयमानम् । उ॒भौ लो॒कौ ब्रह्म॑णा॒ सञ्जि॑ते॒मौ । तन्नो॒ नक्ष॑त्र-मभि॒जि-द्
विच॑ष्टाम् । तस्मि॑न् व॒य-म्पृत॑ना॒ स्सञ्ज॑येम । तन्नो॑ दे॒वासो॒ अनु॑जानन्तु॒ काम᳚म् ॥ 21 ॥
37.22 नक्षत्रं - श्रवणं देवता - विष्णुः
शृ॒ण्वन्ति॑ श्रो॒णा-म॒मृत॑स्य गो॒पाम् । पुण्या॑मस्या॒ उप॑शृणोमि॒ वाच᳚म् ॥ 101 ॥
म॒ही-न्दे॒वीं-विँष्णु॑पत्नी मजू॒र्याम् । प्र॒तीची॑ मेनाग्ं ह॒विषा॑ यजामः । त्रे॒धा विष्णु॑-रुरुगा॒यो विच॑क्रमे । म॒ही-न्दिवं॑ पृथि॒वी-म॒न्तरि॑क्षम् ।
तच्छ्रो॒णैति॒ श्रव॑-इ॒च्छमा॑ना । पुण्य॒ग्ग्॒ श्लोकं॒ ँयज॑मानाय कृण्व॒ती ॥ 22 ॥
37.23 नक्षत्रं - श्रविष्टा देवता - वसवः
अ॒ष्टौ दे॒वा वस॑वस्सो॒म्यासः॑ । चत॑स्रो दे॒वी र॒जरा॒-श्श्रवि॑ष्ठाः । ते य॒ज्ञ-म्पा᳚न्तु॒ रज॑सः प॒रस्ता᳚त् । सं॒वँ॒थ्स॒रीण॑-म॒मृतग्ग्॑ स्व॒स्ति ॥ 102 ॥
य॒ज्ञ-न्नः॑ पान्तु॒ वस॑वः पु॒रस्ता᳚त् । द॒क्षि॒ण॒तो॑-ऽभिय॑न्तु॒ श्रवि॑ष्ठाः । पुण्य॒न्नक्ष॑त्रम॒भि संविँ॑शाम । मा नो॒ अरा॑ति-र॒घश॒ग्ं॒ सागन्न्॑ ॥ 23 ॥
37.24 नक्षत्रं - शतभिषक् देवता - वरुणः
क्ष॒त्रस्य॒ राजा॒ वरु॑णो-ऽधिरा॒जः । नक्ष॑त्राणाग्ं श॒तभि॑ष॒ग् वसि॑ष्ठः । तौ दे॒वेभ्यः॑ कृणुतो दी॒र्घमायुः॑ । श॒तग्ं स॒हस्रा॑ भेष॒जानि॑ धत्तः । य॒ज्ञन्नो॒ राजा॒ वरु॑ण॒ उप॑यातु । तन्नो॒ विश्वे॑ अ॒भिसंयँ॑न्तु दे॒वाः ॥ 103 ॥
तन्नो॒ नक्ष॑त्रग्ं श॒तभि॑षग् जुषा॒णम् । दी॒र्घमायुः॒ प्रति॑र-द्भेष॒जानि॑ ॥ 24 ॥
37.25 नक्षत्रं - पूर्वप्रोष्ठपदा देवता - अजयेकपादः
अ॒ज एक॑पा॒-दुद॑गा-त्पु॒रस्ता᳚त् । विश्वा॑ भू॒तानि॑ प्रति॒ मोद॑मानः । तस्य॑ दे॒वाः प्र॑स॒वं-यँ॑न्ति॒ सर्वे᳚ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒मृत॑स्य गो॒पाः । वि॒भ्राज॑मान-स्समिधा॒न उ॒ग्रः । आ-ऽन्तरि॑क्ष-मरुह॒द-ग॒न्द्याम् । तग्ं सूर्य॑-न्दे॒व-म॒जमेक॑पादम् । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॒ अनु॑यन्ति॒ सर्वे᳚ ॥ 25 / 104 ॥
37.26 नक्षत्रं - उत्तरप्रोष्ठपदा देवता - अहिर्बुद्ध्नियः
अहि॑ र्बु॒द्ध्नियः॒ प्रथ॑मान एति । श्रेष्ठो॑ दे॒वाना॑मु॒त मानु॑षाणाम् । त-म्ब्रा᳚ह्म॒णा-स्सो॑म॒पा-स्सो॒म्यासः॑ । प्रो॒ष्ठ॒प॒दासो॑ अ॒भिर॑क्षन्ति॒ सर्वे᳚ । च॒त्वार॒ एक॑म॒भि कर्म॑ दे॒वाः । प्रो॒ष्ठ॒प॒दास॒ इति॒ यान्. वद॑न्ति । ते बु॒द्धनियं॑ परि॒षद्यग्ग्॑ स्तु॒वन्तः॑ । अहिग्ं॑ रक्षन्ति॒ नम॑सोप॒सद्य॑ ॥ 26 ॥
37.27 नक्षत्रं - रेवती देवता - पूषा
पू॒षा रे॒वत्यन्वे॑ति॒ पन्था᳚म् । पु॒ष्टि॒पती॑ पशु॒पा वाज॑बस्त्यौ ॥ 105 ॥
इ॒मानि॑ ह॒व्या प्रय॑ता जुषा॒णा । सु॒गैर्नो॒ यानै॒रुप॑यातां-यँ॒ज्ञम् । क्षु॒द्रा-न्प॒शू-न्र॑क्षतु रे॒वती॑ नः । गावो॑ नो॒ अश्वा॒ग्ं॒ अन्वे॑तु पू॒षा । अन्न॒ग्ं॒ रक्ष॑न्तौ बहु॒धा विरू॑पम् । वाजग्ं॑ सनुतां॒ ँयज॑मानाय य॒ज्ञम् ॥ 27 ॥
37.28 नक्षत्रं - अश्विनी देवता - अश्विनी देव
तद॒श्विना॑-वश्व॒युजोप॑याताम् । शुभ॒ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑भि॒रश्वैः᳚ । स्वन्नक्ष॑त्रग्ं ह॒विषा॒ यज॑न्तौ । मध्वा॒ सम्पृ॑क्तौ॒ यजु॑षा॒ सम॑क्तौ ॥ 106 ॥
यौ दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॑ हव्यवा॒हौ । विश्व॑स्य दू॒ता-व॒मृत॑स्य गो॒पौ । तौ नक्ष॑त्रं-जुजुषा॒णो-प॑याताम् । नमो॒-ऽश्विभ्यां᳚ कृणुमो-ऽश्व॒युग्भ्या᳚म् ॥ 28 ॥
37.29 नक्षत्रं - अपभरणी देवता - यमः
अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु । त-द्य॒मो राजा॒ भग॑वा॒न्॒. विच॑ष्टाम् । लो॒कस्य॒ राजा॑ मह॒तो म॒हान्. हि । सु॒गन्नः॒ पन्था॒मभ॑य-ङ्कृणोतु । यस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे य॒म एति॒ राजा᳚ । यस्मि॑न्नेन-म॒भ्यषिं॑चन्त दे॒वाः । तद॑स्य चि॒त्रग्ं ह॒विषा॑ यजाम । अप॑ पा॒प्मानं॒ भर॑णी-र्भरन्तु ॥ 29 ॥
37.30 अमावासि
नि॒वेश॑नी॒ यत्ते॑ दे॒वा अद॑धुः ।
नि॒वेश॑नी स॒ङ्गम॑नी॒ वसू॑नां॒ ँविश्वा॑ रू॒पाणि॒ वसू᳚न्या-वे॒शय॑न्ती । स॒ह॒स्र॒पो॒षग्ं सु॒भगा॒ ररा॑णा॒ सा न॒ आग॒न् वर्च॑सा संविँदा॒ना ।
यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु-र्भाग॒धेय॒-ममा॑वास्ये
सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सा नो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यिन्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीरं᳚ ॥ 30/107 (27) ॥
37.31 चन्द्रमा
नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मानो॒ यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚-प्या॒यय॑न्ति ।
नवो॑ नवो भवति॒ जाय॑मा॒नो-ऽह्ना᳚-ङ्के॒तु-रु॒षसा॑ मे॒त्यग्रे᳚ ।
भा॒ग-न्दे॒वेभ्यो॒ विद॑धात्या॒य-न्प्रच॒न्द्रमा᳚स्तिरति दी॒र्घमायुः॑ ।
यमा॑दि॒त्या अ॒ग्ं॒शुमा᳚प्या॒यय॑न्ति॒ यमक्षि॑त॒-मक्षि॑तयः॒ पिब॑न्ति ।
तेन॑ नो॒ राजा॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पति॒ राप्या॑ययन्तु॒ भुव॑नस्य गो॒पाः ।
37.32 अहो रात्री
ये विरू॑पे॒ सम॑नसा सं॒व्यँय॑न्ती । स॒मा॒न-न्तन्तुं॑ परिता-त॒नाते᳚ ।
वि॒भू प्र॒भू अ॑नु॒भू वि॒श्वतो॑ हुवे । ते नो॒ नक्ष॑त्रे॒ हव॒माग॑मेतम् ।
व॒य-न्दे॒वी ब्रह्म॑णा संविँदा॒नाः । सु॒रत्ना॑सो दे॒ववी॑तिं॒ दधा॑नाः ॥ 108 ॥
अ॒हो॒रा॒त्रे ह॒विषा॑ व॒र्धय॑न्तः । अति॑ पा॒प्मान॒-मति॑मुक्त्या गमेम ॥
37.33 उषा
प्रत्यु॑व दृश्याय॒ती । व्यु॒च्छन्ती॑ दुहि॒ता दि॒वः । अ॒पो म॒ही वृ॑णुते॒ चक्षु॑षा । तमो॒ ज्योति॑ष्-कृणोति सू॒नरी᳚ ।
उदु॒ स्त्रिया᳚स्सचते॒ सूर्यः॑ । स चा॑ उ॒द्यन्नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् ।
तवे दु॑षो॒ व्युषि॒ सूर्य॑स्य च । सम्भ॒क्तेन॑ गमेमहि ॥ 109 ॥
37.34 नक्षत्रः
तन्नो॒ नक्ष॑त्र मर्चि॒मत् । भा॒नु॒मत्तेज॑ उ॒च्छर॑त् । उप॑ य॒ज्ञमि॒हाग॑मत् । प्रनक्ष॑त्राय दे॒वाय॑ । इन्द्रा॒येन्दुग्ं॑ हवामहे । स न॑ स्सवि॒ता सु॑व-थ्स॒निम् । पु॒ष्टि॒दां-वीँ॒रव॑त्तमम् ॥
37.35 सूर्यः
उदु॒त्य-ञ्चि॒त्रम् ॥
उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य᳚म् ।
चि॒त्र-न्दे॒वाना॒ मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑-र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ॥ 110 ॥
आ-ऽप्रा॒ द्यावा॑पृ॒थिवी अ॒न्तरि॑क्ष॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥
37.36 अदितिः
अदि॑तिर्न उरुष्यतु म॒हीमू॒षु मा॒तर᳚म् ॥
अदि॑तिर्न उरुष्य॒-त्वदि॑ति॒-श्शर्म॑ यच्छतु । अदि॑तिः पा॒त्वग्ं ह॑सः ॥
म॒हीमू॒षु मा॒तरग्ं॑ सुव्र॒ताना॑-मृ॒तस्य॒ पत्नी॒ मव॑से हुवेम ।
तु॒वि॒क्ष॒त्रा-म॒जर॑न्ती मुरू॒चीग्ं सु॒शर्मा॑ण॒-मदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिम् ।
37.37 विष्णुः
इ॒दं-विँष्णु॒ प्रतद्विष्णुः॑ ॥
इ॒दं-विँष्णु॒-र्विच॑क्रमे त्रे॒धा निद॑धे प॒दम् । समू॑ढमस्य पाग्ं सु॒रे ॥
प्रतद्विष्णु॑ स्तवते वी॒र्या॑य । मृ॒गो न भी॒मः कु॑च॒रो गि॑रि॒ष्ठाः । यस्यो॒रुषु॑ त्रि॒षु वि॒क्रम॑णेषु । अधि॑क्षि॒यन्ति॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ॥ 111 ॥
37.38 अग्निः
अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा भुवः॑ ॥
अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒-स्सच॑से
शि॒वाभिः॑ । दि॒वि मू॒र्धानं॑ दधिषे सुव॒र्॒षा-ञ्जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह᳚म् ।
37.39 अनुमत
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒-रन्विद॑नुमते॒ त्वम् ॥
अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति र्य॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ मन्यताम् । अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑ता-न्दा॒शुषे॒ मयः॑ ।
अन्विद॑नुमते॒ त्व-म्मन्या॑सै॒ शञ्च॑ नः कृधि । क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषः ।
37.40 हव्यवाहः (अग्निः)
ह॒व्य॒वाह॒ग्ग्॒ स्वि॑ष्टम् ॥
ह॒व्य॒वाह॑मभि-माति॒षाह᳚म् । र॒क्षो॒हणं॒ पृत॑नासु जि॒ष्णुम् ।
ज्योति॑ष्मन्तं॒ दीद्य॑तं॒ पुर॑न्धिम् । अ॒ग्निग्ग् स्वि॑ष्ट॒ कृत॒मा हु॑वेम ।
स्वि॑ष्ट मग्ने अ॒भित-त्पृ॑णाहि । विश्वा॑ देव॒ पृत॑ना अ॒भिष्य ।
उ॒रुन्नः॒ पन्था᳚-म्प्रदि॒शन् विभा॑हि । ज्योति॑ष्मद्धेह्य॒ जर॑न्न॒ आयुः॑ ॥ 112/28 ॥
38 नक्षत्र उपहोम मन्त्राः
(तै. ब्रा. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 कृत्तिका
अ॒ग्नये॒ स्वाहा॒ कृत्ति॑काभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒बांयैँ॒ स्वाहा॑ दु॒लायै॒ स्वाहा᳚ । नि॒त॒त्न्यै स्वाहा॒ ऽभ्रय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । मे॒घय॑न्त्यै॒ स्वाहा॑ व॒र्॒षय॑न्त्यै॒ स्वाहा᳚ । चु॒पु॒णीका॑यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.2 रोहिणी
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ रोहि॒ण्यै स्वाहा᳚ । रोच॑मानायै॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्य॒ स्वाहा᳚ ॥
38.3 मृगशी.र्षः
सोमा॑य॒ स्वाहा॑ मृगशी॒र्॒षाय॒ स्वाहा᳚ । इ॒न्व॒काभ्य॒ स्स्वाहौष॑धीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 113 ॥
38.4 आर्द्रा
रु॒द्राय॒ स्वाहा॒-ऽऽर्द्रायै॒ स्वाहा᳚ । पिन्व॑मानायै॒ स्वाहा॑ प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.5 पुनर्वसु
अदि॑त्यै॒ स्वाहा॒ पुन॑र्वसुभ्याम् । स्वाहा भू᳚त्यै॒ स्वाहा॒ प्रजा᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.6 पुष्यः
बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहा॑ ति॒ष्या॑य॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.7 आश्रेष
स॒र्पेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ऽऽश्रे॒षाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । द॒न्द॒शूके᳚भ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.8 मघा
पि॒तृभ्य॒ स्स्वाहा॑ म॒घाभ्यः॑ । स्वाहा॑ ऽन॒घाभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽग॒दाभ्यः॑ । स्वाहा॑रुन्ध॒तीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 114 ॥
38.9 पूर्व फ॑ल्गुनी
अ॒र्य॒म्णे स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.10 उत्तर फ॑ल्गुनी
भगा॑य॒ स्वाहा॒ फल्गु॑नीभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा᳚ ॥
38.11 हस्तः
स॒वि॒त्रे स्वाहा॒ हस्ता॑य । स्वाहा॑ दद॒ते स्वाहा॑ पृण॒ते । स्वाहा᳚ प्र॒यच्छ॑ते॒ स्वाहा᳚ प्रतिगृभ्ण॒ते स्वाहा᳚ ॥
38.12 चित्रा
त्वष्ट्रे॒ स्वाहा॑ चि॒त्रायै॒ स्वाहा᳚ । चैत्रा॑य॒ स्वाहा᳚ प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.13 स्वाति
वा॒यवे॒ स्वाहा॒ निष्ट्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । का॒म॒चारा॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.14 विशाखा
इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ विशा॑खाभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ । श्रैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.15 पौर्णमासि
पौ॒र्ण॒मा॒स्यै स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 115 (29) ॥
38.16 अनूराधा
मि॒त्राय॒ स्वाहा॑-ऽनूरा॒धेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मि॒त्र॒धेया॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.17 ज्येष्ठा
इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ज्ये॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ । ज्यैष्ठ्या॑य॒ स्वाहा॒-ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.18 मूलं
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॒ मूला॑य॒ स्वाहा᳚ । प्र॒जायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.19 पूर्वाषाढा
अ॒द्भ्य स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒मु॒द्राय॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒भिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.20 उत्तराषाढा
विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्य॒ स्स्वाहा॑ ऽषा॒ढाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अ॒न॒प॒ज॒य्याय॒ स्वाहा॒ जित्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 116 ॥
38.21 अभिजित्
ब्रह्म॑णे॒ स्वाहा॑ ऽभि॒जिते॒ स्वाहा᳚ । ब्र॒ह्म॒लो॒काय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.22 श्रवणं
विष्ण॑वे॒ स्वाहा᳚ श्रो॒णायै॒ स्वाहा᳚ । श्लोका॑य॒ स्वाहा᳚ श्रु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.23 श्रविष्ठा
वसु॑भ्य॒ स्स्वाहा॒ श्रवि॑ष्ठाभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । अग्रा॑य॒ स्वाहा॒ परी᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.24 शतभिषक्
वरु॑णाय॒ स्वाहा॑ श॒तभि॑षजे॒ स्वाहा᳚ । भे॒ष॒जेभ्य॒ स्स्वाहा ᳚ ॥
38.25 पूर्व प्रोष्ठपदा
अ॒जायैक॑पदे॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥ 117 ॥
तेज॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.26 उत्तर प्रोष्ठपदा
अह॑ये बु॒ध्निया॑य॒ स्वाहा᳚ प्रोष्ठप॒देभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.27 रेवति
पू॒ष्णे स्वाहा॑ रे॒वत्यै॒ स्वाहा᳚ । प॒शुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ ॥
38.28 अश्विनी
अ॒श्विभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ऽश्व॒युग्भ्या॒ग्॒ स्वाहा ᳚। श्रोत्रा॑य॒ स्वाहा॒ श्रुत्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.29 अपभरणि
य॒माय॒ स्वाहा॑ ऽप॒भर॑णीभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । रा॒ज्याय॒ स्वाहा॒ ऽभिजि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.30 अमावासि
अ॒म॒वा॒स्या॑यै॒ स्वाहा॒ कामा॑य॒ स्वाहा ऽऽग॑त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ 118 (30) ॥
38.31 चन्द्रमा
च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ प्रती॒दृश्या॑यै॒ स्वाहा᳚ । अ॒हो॒रा॒त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚-ऽर्धमा॒सेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । मासे᳚भ्य॒ स्स्वाह॒र्तुभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । स॒व॒न्थ्स॒राय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.32 अहो रात्री
अह्ने॒ स्वाहा॒ रात्रि॑यै॒ स्वाहा᳚ । अति॑मुक्त्यै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.33 उषा
उ॒षसे॒ स्वाहा॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यू॒षुष्यै॒ स्वाहा᳚ व्यु॒च्छन्त्यै॒ स्वाहा᳚ । व्यु॑ष्टायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.34 नक्षत्रः
नक्ष॑त्राय॒ स्वाहो॑देष्यते॒ स्वाहा᳚ ॥ 119 ॥
उ॒द्य॒ते स्वाहो-दि॑ताय॒ स्वाहा᳚ । हर॑से॒ स्वाहा॒ भर॑से॒ स्वाहा᳚ ।
भ्राज॑से॒ स्वाहा॒ तेज॑से॒ स्वाहा᳚ । तप॑से॒ स्वाहा᳚ ब्रह्मवर्च॒साय॒ स्वाहा᳚ ॥
38.35 सूर्यः
सूर्या॑य॒ स्वाहा॒ नक्ष॑त्रेभ्य॒ स्स्वाहा᳚ । प॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.36 अदितिः
अदि॑त्यै॒ स्वाहा᳚ प्रति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥
38.37 विष्णुः
विष्ण॑वे॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॒ स्वाहा᳚ । प्र॒ति॒ष्ठायै॒ स्वाहा᳚ ॥ 120 ॥
द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषं
द॒धि॒क्राव्ण्णो॑ अकारिषम् । जि॒ष्णो रश्व॑स्य वा॒जिनः॑ । सु॒र॒भि नो॒ मुखा॑ कर॒त् । प्रण॒ आयूग्ं॑षि तारिषत् । आपो॒हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो व॑श्शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तरः॑ । तस्मा॒ अर॑ङ्गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ 121 (32) ॥
39 वरुण सूक्तं
(तै. सं. 1.5.11.3)
उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑म॒स्म-दवा॑ध॒मं-विँम॑ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय ।
अथा ॑व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ (तै. सं. 1.2.8.1 )
अस्त॑भ्ना॒द्ध्या-मृ॑ष॒भो अ॒न्तरि॑क्ष॒-ममि॑मीत-वरि॒माण॑-म्पृथि॒व्या
आ-ऽसी॑द॒द्विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्रा-ड्विश्वेत्तानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)
यत्किञ्चे॒दं-वँ॑रुण॒ दैव्ये॒ जने॑-ऽभिद्रो॒ह-म्म॑नु॒ष्या᳚-श्चरा॑मसि ।
अचि॑त्ती॒-यत्तव॒-धर्मा॑ युयोपि॒म-मान॒स्तस्मा॒ देन॑सो देव रीरिषः ॥ (तै. सं. 3.4.11.6)
कि॒त॒वासो॒ यद्रि॑रि॒पुर्न दी॒वि यद्वा॑ घा स॒त्य-मु॒तयन्न वि॒द्म ।
सर्वा॒ताविष्य॑ शिथि॒रेव॑ दे॒वाथा॑ते-स्याम वरुण प्रि॒यासः॑ ॥ (तै. सं. 1.5.11.3)
अव॑ते॒हेडो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञे-भि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ ।
क्षय॑न्न॒ स्मभ्य॑ मसुर-प्रचेतो॒ राज॒न्नेनाग्ं॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥ (तै. सं. 2.1.11.6)
तत्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒ स्तदाशा᳚स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ । अहे॑डमानो वरुणे॒ह बो॒द्ध्युरु॑शग्ं स॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥ 122 (33) ॥
40 पवमान सूक्तं
हिर॑ण्यवर्णा॒-श्शुच॑यः पाव॒का यासु॑जा॒तः क॒श्यपो॒ यास्विन्द्रः॑ ।
अ॒ग्निंयाँ गर्भं॑दधि॒रे विरू॑पा॒स्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासा॒ग्ं॒ राजा॒ वरु॑णो॒ याति॒ मध्ये॑ सत्यानृ॒ते अ॑व॒पश्य॒न् जना॑नाम् ।
म॒धु॒श्चुत॒-श्शुच॑यो॒याः पा॑व॒कास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ यासां᳚ दे॒वादि॒वि कृ॒ण्वन्ति॑ भ॒क्षंयाँ अ॒न्तरि॑क्षे बहु॒धा भव॑न्ति ।
याः पृ॑थि॒वी-म्पय॑सो॒न्दन्ति॑ शु॒क्रास्ता न॒ आप॒श्शग्ग् स्यो॒ना भ॑वन्तु ॥ शि॒वेन॑ मा॒ चक्षु॑षा पश्यताप श्शि॒वया॑ त॒नुवो-प॑स्पृशत॒ त्वच॑मेम् ।
सर्वाग्ं॑ अ॒ग्नीग्ं र॑फ्सु॒षदो॑ हुवे वो॒ मयि॒ वर्चो॒ बल॒मोजो॒ निध॑त्त ॥ 123 (34) ॥
(तै. ब्रा. 1.4.8.1)
पव॑मान॒-स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः । यः पोता॒ स पु॑नातु मा । पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः । पु॒नन्तु॒ मन॑
वोधि॒या । पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ । जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा । शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒-क्रतू॒ग्ं॒ रनु॑ ॥ 124 ॥
यत्ते॑ प॒वित्र॑-म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑त-मन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे । उ॒भाभ्यां᳚ देव सवितः । प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ।
वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् । यस्यै॑ ब॒ह्वी-स्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः । तया॒ मद॑न्त-स्सध॒माद्ये॑षु । व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑योरयी॒णाम् ॥ 125 ॥
वै॒श्वा॒न॒रो र॒श्मिभि॑र्मा पुनातु । वातः॑ प्रा॒णेने॑ षि॒रो म॑यो॒ भूः ।
द्यावा॑पृथि॒वी पय॑सा॒ पयो॑भिः । ऋ॒ताव॑री य॒ज्ञिये॑ मा पुनीताम् । बृ॒हद्भि॑-स्सवि त॒स्तृभिः॑ । वर्षि॑ष्ठै--र्देव॒मन्म॑भिः । अग्ने॒ दक्षैः᳚ पुनाहिमा । येन॑ दे॒वा अपु॑नत । ये नापो॑ दि॒व्यङ्कशः॑ । तेन॑ दि॒व्येन॒ ब्रह्म॑णा ॥ 126 ॥
इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । यः पा॑वमा॒नी-र॒द्धयेति॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । सर्व॒ग्ं॒ स पू॒तम॑श्नाति । स्व॒दि॒त-म्मा॑त॒रिश्व॑ना । पा॒व॒मा॒नी॒र्यो अ॒द्धयेति॑ ।
ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ रस᳚म् । तस्मै॒ सर॑स्वती दुहे । क्षी॒रग्ं स॒र्पि र्मधू॑द॒कम् । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः ॥ 127 ॥
सु॒दुघा॒हि पय॑स्वतीः । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ । ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । पा॒व॒मा॒नी-र्दि॑शन्तु नः । इ॒मं ंलोँ॒कमथो॑ अ॒मुम् । कामा॒न्-थ्सम॑र्ध्यन्तु नः । दे॒वीर्दे॒वै-स्स॒मा भृ॑ताः । पा॒व॒मा॒नी-स्स्व॒स्त्यय॑नीः । सु॒दुघा॒हि घृ॑त॒श्चुतः॑ । ऋषि॑भि॒-स्सम्भृ॑तो॒ रसः॑ ॥ 128 ॥
ब्रा॒ह्म॒णेष्व॒-मृतग्ं॑ हि॒तम् । येन॑ दे॒वाः प॒वित्रे॑ण । आ॒त्मानं॑ पु॒नते॒ सदा᳚ । तेन॑ स॒हस्र॑ धारेण । पा॒व॒मा॒न्यः पु॑नन्तु मा । प्रा॒जा॒प॒त्य-म्प॒वित्र᳚म् । श॒तोद्या॑मग्ं हिर॒ण्मय᳚म् । तेन॑ ब्रह्म॒ विदो॑ व॒यम् । पू॒त-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे । इन्द्र॑-स्सुनी॒ती स॒ह मा॑ पुनातु । सोम॑-स्स्व॒स्त्या वरु॑ण-स्स॒मीच्या᳚ । य॒मो राजा᳚ प्रमृ॒णाभिः॑ पुनातुमा । जा॒तवे॑दा मो॒र्जय॑न्त्या पुनातु । ओ-म्भूर्भुव॒स्सुवः॑ ॥ 129 ॥
(तै. ब्रा. 3.5.11.1)
तच्छं॒ँयोरा वृ॑णीमहे । गा॒तुं-यँ॒ज्ञाय॑ । गा॒तुं-यँ॒ज्ञप॑तये । दैवी᳚स्व॒स्ति-र॑स्तुनः । स्व॒स्ति-र्मानु॑षेभ्यः । ऊ॒र्ध्व-ञ्जि॑गातु भेष॒जम् । शन्नो॑ अस्तु द्वि॒पदे᳚ । शञ्चतु॑ष्पदे ॥ 130 (36) ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
41 आयुष्य सूक्तं
यो ब्रह्माब्रह्मण उज्जभार प्राणॆश्वरः (यो ब्रह्मा ब्रह्मण उज्जहार प्राणै-श्शिरः) कृत्तिवासाः पिनाकी ।
ईशानो देवस्सन आयुर्दधातु तस्मै जुहोमि हविषा घृतेन ॥ 1 ॥
विभ्राजमान-स्सरिरस्य मद्ध्याद् रोचमानो घर्मरुचिर्य आगात् ।
स मृत्युपाशा-नपनुद्य घोरा-निहायुषेणो घृतमत्तु देवः ॥ 2 ॥
ब्रह्मज्योतिर् ब्रह्मपत्नीषु गर्भं-यँमादधा-त्पुरुरूप-ञ्जयन्तम् ।
सुवर्णरम्भ-ग्रह-मर्कमर्च्य-न्तमायुषे वर्धयामो घृतेन ॥ 3 ॥
श्रियं-लँक्ष्मी-मौपलां अम्बिङ्का-ङ्गां षष्टीञ्च यामिन्द्रसेनेत्युदाहुः ।
तां-विँद्या-म्ब्रह्मयोनिग्ं सरूपा-मिहायुषे तर्पयामो घृतेन ॥ 4 ॥
दाक्षायण्य-स्सर्वयोन्य स्सुयोन्य-स्सहस्रशो विश्व रूपा विरूपाः ।
ससूनव-स्सपतय-स्सयूथ्या आयुषेणो घृतमिद-ञ्जुषन्ताम् ॥ 5 ॥
दिव्या गणा बहुरूपाः पुराणा आयुश्छिदो नः प्रमथ्नन्तु वीरान् ।
तेभ्यो जुहोमि बहुधा घृतेन मा नः प्रजाग्ं रीरिषो मोत वीरान् ॥ 6 ॥
एकः पुरस्तात् य इद-म्बभूव यतो बभूव भुवनस्य गोपाः ।
यमप्येति भुवनग्ं साम्पराये स नो हविर् घृत-मिहायुषे'त्तु देवः ॥ 7 ॥
वसू-न्रुद्राना-दित्या-न्मरुतो'थ साद्ध्यान् ऋभून् यक्षा-न्गन्धर्वाग्ंश्च पितृग्ंश्च विश्वान् ।
भृगून्-थ्सर्पाग्ंश्चा-ङ्गिगरसो'थ सर्वा-न्घृतग्ं हुत्वा स्वायुष्या महयाम शश्वत् ॥ 8 ॥
विष्णो॒ त्वन्नो॒ अन्त॑म॒-श्शर्म॑यच्छ सहन्त्य ।
प्रते॒ धारा॑ मधु॒श्चुत॒ उथ्स॑न्दुह्रते॒ अक्षि॑तम् ॥ (तै. सं. 3.1.10) ॥
नमो ब्रह्मणे नमो अस्त्वग्नये नमह् पृथिव्यै नमह् ऒषधीभ्यः ।
नमो वाचे नमो वाचस्पत॑ये नमो विष्णवे बृहते करोमि ॥ (तै. अर. 2.1.2) ॥
(एव-न्त्रिः)
यदक्षरपदभ्रष्ट-म्मात्राहीन-न्तु यद्भवेत् ।
तत्सर्व-ङ्क्षम्यता-न्देव नारायण नमो'स्तुते ॥
विसर्ग बिन्दु मात्राणि पदपादाक्षराणि च ।
न्यूनातिरिक्तं-यँत्किञ्चिदभिगीर्भिरुदीर्यतॆ ॥
आ॒भिर् गी॒र्भिर् यदतो॑न ऊ॒नमाप्या॑यय हरिवो॒ वर्ध॑मानः ।
य॒दा स्तो॒तृभ्यो॒ महि॑ गो॒त्रा रु॒जासि॑ भूयिष्ठ॒भाजो॒ अध॑ते श्याम ।
ब्रह्म॒ प्रावा॑दिष्म॒ तन्नो॒ माहा॑सीत् ।
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ (तै. अर. 4.4.2)
हरिः ओम् । श्रीकृष्णार्पणमस्तु ॥
ओ-न्तत्सत् ब्रह्मार्पणमस्तु ॥
इत्युदकशान्तिमन्त्राः ॥
1 kalaśa pratiṣṭhāpana prayoga mantrāḥ
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
nākḙ supa॒rṇa mupa॒ya-tpata̭ntagṃ hṛ॒dā vena̭nto a॒bhyaca̭kṣa-tatvā |
hira̭ṇyapakṣaṃ॒-va~rṷṇasya dū॒taṃ-ya~॒masya॒ yonaṷ śaku॒na-mbhṷra॒ṇyum |
āpyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the |
yo ru॒dro a॒gnau yo a॒phsu ya oṣa̭dhīṣu॒ yo ru॒dro viśvā॒
bhuva̭nā-''vi॒veśa॒ tasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu | 1 (apa upaspṛśya)
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re |
indraṃ॒-vi~śvā̭ avīvṛdhan-thsamu॒dravya̭casa॒-ṅgiraḥ̭ |
ra॒thīta̭magṃ rathī॒nāṃ-vā~jā̭nā॒gṃ॒ satpa̭ti॒-mpati᳚m |
āpo॒ vā i॒daṃgṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo-'mṛ̭ta॒māpa̭-ssa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpa̭-ssva॒rāḍāpa॒-śchandā॒g॒śyāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpa̭-ssa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om | 2
a॒paḥ praṇa̭yati | śra॒ddhā vā āpaḥ̭ | śra॒ddhāme॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
ya॒jño vā āpaḥ̭ | ya॒jñame॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
vajro॒ vā āpaḥ̭ | vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ pra॒hṛtya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai ra̭kṣo॒ghnīḥ | rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai de॒vānā᳚-mpri॒ya-ndhāma̭ | de॒vānā̭me॒va pri॒ya-ndhāma̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati | a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ | de॒vatā̭ e॒vārabhya̭ pra॒ṇīya॒ praca̭rati |
a॒paḥ praṇa̭yati |
āpo॒ vai śā॒ntāḥ | śā॒ntābhi̭re॒vāsya॒ śucagṃ̭ śamayati | de॒vo vaḥ̭
savi॒to-tpṷnā॒tva-cchi̭dreṇa pa॒vitrḙṇa॒ vaso॒ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ || 3
2 vedārambhe sarvasādhāraṇyena japyāḥ mantrāḥ
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | o-mbhuvaḥ̭ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | ogṃ suvaḥ̭ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
o-mbhūḥ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyam | bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | o-mbhuvaḥ dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t |
ogṃ suvaḥ̭ tathsa̭vi॒tu-rvare᳚ṇyaṃ॒ bhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā᳚t | oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ |
3 vedādayaḥ
a॒gnimī᳚le pu॒rohi̭taṃ-ya॒jñasya̭
de॒vamṛ॒tvija᳚m | hotā᳚raṃ ratna॒ dhāta̭mam |
i॒ṣe tvo॒rjetvā̭ vā॒yava̭sstho pā॒yava̭stha de॒vo va̭ssavi॒tā prārpa̭yatu॒ śreṣṭha̭tamāya॒ karma̭ṇe |
agna॒ āyā̭hi vī॒tayḙ gṛṇā॒no ha॒vyadā̭taye | nihotā̭ sathsi ba॒r॒hiṣi̭ |
śanno̭ de॒vīra॒bhiṣṭa̭ya॒ āpo̭ bhavantu pī॒taye᳚ | śaṃ-yo~ra॒bhisra̭vantu naḥ || 1 (1) ||
4 rakṣoghnaṃ
kṛ॒ṇu॒ṣva pājaḥ॒ prasi̭ti॒nna pṛ॒thvīṃ-yā~॒hi rāje॒ vāma̭vā॒gṃ॒ ibhḙna | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi̭tiṃ-drūṇā॒no-'stā̭-'si॒ viddhya̭ ra॒kṣasa॒ stapi̭ṣṭhaiḥ | tava̭ bhra॒māsa̭ āśu॒yā pa̭taṃ॒ tyanṷspṛśa-dhṛṣa॒tā śośṷcānaḥ | tapūg̭ṣyagne ju॒hvā̭ pataṃ॒-gānasa̭ndito॒ visṛ̭ja॒ viṣva̭ gu॒lkāḥ | prati॒spaśo॒ visṛ̭ja॒-tūrṇi̭tamo॒ bhavā̭ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada̭bdhaḥ || 2 ||
yono̭ dū॒re a॒ghaśagṃ̭so॒yo antyagne॒ māki̭ṣṭe॒ vyathi॒rā da̭dharṣīt | uda̭gne tiṣṭha॒ pratyā ta̭nuṣva॒nya̭mitrāgṃ̭ oṣatā-ttigmahete | yo no॒ arā̭tigṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā tandha̭kṣyata॒ sanna śuṣka᳚m | ū॒rdhvo bha̭va॒ prati̭ vi॒dhyā-dhya॒smadā॒ viṣkṛ̭ṇuṣva॒ daivyā᳚nyagne | ava̭sthi॒rā ta̭nuhi yātu॒ jūnā᳚-ñjā॒mimajā̭miṃ॒ pramṛ̭ṇīhi॒ śatrūṋ || 3 ||
satḙ jānāti suma॒tiṃ-ya~̭ viṣṭha॒ya īva̭te॒ brahma̭ṇe gā॒tumaira̭t | viśvā᳚nyasmai su॒dinā̭ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo viduro̭ a॒bhidyau᳚t | seda̭gne astu su॒bhaga̭ ssu॒dānu॒-ryastvā॒ nityḙna ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī̭ṣati॒ sva āyṷṣi duro॒ṇe viśveda̭smai su॒dinā॒-sā-'sa̭di॒ṣṭiḥ | arcā̭mite suma॒ti-ṅghoṣya॒rvākh-santḙ vā॒ vātā̭ jaratā mi॒yaṅgīḥ || 4 ||
svaśvā᳚stvā su॒rathā̭ marjaye-mā॒sme kṣa॒trāṇi̭ dhāraye॒ra-nu॒dyūn | i॒ha tvā॒ bhūryā ca̭re॒dupa॒tma-ndoṣā̭vasta-rdīdi॒vāgṃ sa॒manu॒dyūn | krīḍa̭ntastvā su॒mana̭sa ssapemā॒bhi dyu॒mnā ta̭sthi॒vāgṃso॒ janā̭nām |
yastvā॒ svaśva̭ssuhira॒ṇyo a̭gna upa॒yāti॒ vasṷmatā॒ rathḙna | tasya̭ trā॒tā bha̭vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta̭ āti॒thya mā̭nu॒ṣag jujo̭ṣat || 5 ||
ma॒horṷjāmi ba॒ndhutā॒ vaco̭ bhi॒stanmā̭ pi॒turgota̭mā॒da nvi̭yāya | tvanno̭ a॒sya vaca̭sa-ścikiddhi॒ hota̭ryaviṣṭha sukrato॒ damṷ̄nāḥ | asva̭pna jasta॒raṇa̭ya ssu॒śevā॒ ata̭ndrāso-'vṛ॒kā aśra̭miṣṭhāḥ | te pā॒yavaḥ̭ sa॒dhriya̭ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava̭ naḥ pāntvamūra | ye pā॒yavo̭ māmate॒ya-ntḙ agne॒ paśya̭nto a॒ndha-ndṷri॒tāda ra̭kṣann |
ra॒rakṣa॒ tān-thsu॒kṛto̭ vi॒śvavḙdā॒ diphsa̭nta॒ idri॒pavo॒ nāha̭ debhuḥ || 6 ||
tvayā̭ va॒yagṃ sa̭dha॒nya̭-stvotā॒ stava॒ praṇī᳚tya śyāma॒ vājāṋ | u॒bhāśagṃ sā̭ sūdaya satyatā te-'nuṣṭhu॒yā kṛ̭ṇuhya-hrayāṇa |
a॒yā tḙ agne sa॒midhā̭ vidhema॒ prati॒stomagṃ̭ śa॒syamā̭na-ṅgṛbhāya | dahā॒śaso̭ ra॒kṣasaḥ̭ pā॒hya̭smā-ndru॒ho ni॒do mi̭tramaho ava॒dyāt | ra॒kṣo॒haṇaṃ̭ ~vā॒jina॒māji̭ gharmi mi॒tra-mprathi̭ṣṭha॒ mupa̭yāmi॒ śarma̭ | śiśā̭no a॒gniḥ kratṷbhi॒ ssami̭ddha॒-ssano॒ divā॒ sa ri॒ṣaḥ
pā̭tu॒ nakta᳚m || 7 ||
vijyoti̭ṣā bṛha॒tā bhā᳚tya॒gni rā॒vi-rviśvā̭ni kṛṇute mahi॒tvā | prādḙvīrmā॒yā ssa̭hate du॒revā॒ śśiśī̭te॒ śṛṅge॒ rakṣa̭se vi॒nikṣe᳚ |
u॒tasvā॒nāso̭ di॒viṣa̭ntva॒gne sti॒gmāyṷdhā॒ rakṣa̭se॒ hanta॒ vā ṷ |
madḙ cidasya॒ prarṷjanti॒ bhāmā॒ nava̭rante pari॒bādho॒ adḙvīḥ || 8 (2) ||
5 indra sūktaṃ
indraṃ̭ ~vo vi॒śvata॒spari॒ havā̭mahe॒ jane᳚bhyaḥ | a॒smāka̭mastu॒ keva̭laḥ | indra॒-nnaro̭ ne॒madhi̭tā havante॒ yatpāryā̭ yu॒naja̭te॒ dhiya॒stāḥ | śūro॒ nṛṣā̭tā॒ śava̭saścakā॒ na ā goma̭ti vra॒je bha̭jā॒ tvannaḥ̭ | i॒ndri॒yāṇi̭ śatakrato॒ yā te॒ janḙṣu pa॒ñcasṷ | indra॒ tāni̭ ta॒ ā vṛ̭ṇe | anṷte dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trāte॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ || 9 ||
anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ | āyasmi᳚n-thsa॒ptavā̭sa॒vā stiṣṭha̭nti svā॒ruho̭ yathā |
ṛṣi̭rha dīrgha॒ śrutta̭ma॒ indra̭sya gha॒rmo ati̭thiḥ | ā॒māsṷ pa॒kvamaira̭ya॒ ā sūryagṃ̭ rohayo di॒vi | gha॒rmanna sāma̭ntapatā suvṛ॒ktibhi॒-rjuṣṭaṃ॒ girva̭ṇa se॒giraḥ̭ | indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hadindra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata || 10 ||
gāya̭ntitvā gāya॒triṇorcaṃ̭ tya॒rka ma॒rkiṇaḥ̭ | bra॒hmāṇa̭stvā śatakrata॒-vudva॒gṃ॒ śami̭va ye mire | a॒gṃ॒ho॒muce॒ prabha̭remā manī॒ṣā mo̭ṣiṣṭha॒-dāvnḙ suma॒ti-ṅgṛ̭ṇā॒nāḥ |
i॒dami̭ndra॒ prati̭ ha॒vya-ṅgṛ̭bhāya sa॒tyāssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ | vi॒veṣa॒yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante || 11 ||
prasa॒mrāja̭-mpratha॒ma ma̭dhva॒-rāṇā̭magṃ ho॒ mucaṃ̭ ~vṛṣa॒bhaṃ-ya~॒jñiyā̭nām |
a॒pānna-pā̭tamaśvinā॒ haya̭nta ma॒sminna̭ra indri॒ya-ndha̭tta॒mojaḥ̭ | vina̭ indra॒ mṛdho̭ jahi nī॒ cā ya̭ccha pṛtanya॒taḥ | a॒dha॒spa॒da-ntamī᳚-ṅkṛdhi॒ yo a॒smāgṃ a̭bhi॒dāsa̭ti |
indra̭kṣa॒trama॒bhi vā॒mamojo 'jā̭yathā vṛṣabha cara.ṣaṇī॒nām | apā̭nudo॒ jana̭mamitra॒ yanta̭ mu॒ru-nde॒vebhyo̭ akṛṇoru lo॒kam |
mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ pa̭rā॒vata॒ āja̭gāmā॒-para̭syāḥ || 12 ||
sṛ॒kagṃ sa॒gṃ॒ śāya̭ pa॒vimi̭ndra ti॒gmaṃ-vi~śatrū᳚-ntāḍi॒ vimṛdho̭ nudasva |
viśatrū॒n॒. vimṛdho̭nuda॒ vivṛ॒trasya॒ hanṷ̄ ruja | vima॒nyumi̭ndra bhāmi॒to̭ 'mitra̭syābhi॒ dāsa̭taḥ |
trā॒tāra॒mindra̭ mavi॒tāra॒ mindra॒gṃ॒ havḙ have su॒hava॒gṃ॒ śūra॒mindra᳚m |
hu॒ve nu śa॒kra-mpṷruhū॒ta mindragg̭ sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ dhā॒tvindraḥ̭ || 13 ||
mā tḙ a॒syāgṃ sa̭hasāva॒-npari̭ṣṭā va॒ghāya̭ bhūma harivaḥ parā॒dai |
trāya̭svano 'vṛ॒kebhi॒-rvarṷ̄thai॒ stava̭ pri॒yāsa̭ ssū॒riṣṷ syāma | ana̭vaste॒ ratha॒maśvā̭ya takṣa॒n-tvaṣṭā॒ vajraṃ̭ puruhūta dyu॒manta᳚m |
bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭ ma॒haya̭nto a॒rkairava̭rdhaya॒-nnaha̭ye॒ hanta॒ vā ṷ |
vṛṣṇe॒ yatte॒ vṛṣa̭ṇo a॒rkamarcā॒ nindra॒ grāvā̭ṇo॒ adi̭ti-ssa॒joṣāḥ᳚ |
a॒na॒śvāso॒ ye pa॒vayo̭-'ra॒thā indrḙṣitā a॒bhyava̭rta-nta॒dasyūṋ || 14 (3) ||
(tai. ara. 6.1.9; tai. saṃ. 1.4.41.1; tai. saṃ. 1.4.42.1)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van ccha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi | sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na ssvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 15a ||
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭ bāhu ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu | sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒ ssomaṃ̭ piba vṛtrahan cchūra vi॒dvān | ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒mṛdho̭-nuda॒svāthā bha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ || 15b (4) ||
6 ye devāḥ
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā,
dakṣiṇa॒sado̭ ya॒mane᳚trā,
paścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā,
uttara॒sado॒ varṷṇanetrā,
upari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā,
rakṣo॒haṇa॒ste naḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā॒
-'gnayḙ rakṣo॒ghne svāhā̭,
ya॒māya̭ savi॒tre ,
varṷṇāya॒ bṛha॒spata̭ye॒
duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16 (5) ||
7 ye devāḥ (anuṣaṅgaṃ)
ye de॒vāḥ pṷra॒ssado॒-'gni ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā da̭kṣiṇa॒sado̭ ya॒ma ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vāḥ pa̭ścā॒thsada̭ ssavi॒tṛ ne᳚trā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷttara॒sado॒ varṷṇanetrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒
tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | ye de॒vā ṷpari॒ṣado॒ bṛha॒spati̭ netrā rakṣo॒haṇa॒stenaḥ̭ pāntu॒ te no̭-'vantu॒ tebhyo॒ nama॒stebhya॒ ssvāhā᳚ | agnayḙ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | ya॒māya̭ rakṣo॒ghne svāhā᳚ | savi॒tre ra̭kṣo॒ghne svāhā᳚ | varṷṇāya rakṣo॒ghne svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ duva̭svate rakṣo॒ghne svāhā᳚ || 16ā (5ā) ||
8 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒,
soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhir,
ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒r,
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣmad,
de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒nā yṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17 (6) ||
9 āyuṣkāmeṣṭi mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒gnirāyṷṣmā॒nthsa vana॒spati̭bhi॒ rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | soma॒ āyṷṣmā॒nthsa oṣa̭dhībhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi | ya॒jña āyṷṣmā॒nthsa dakṣi̭ṇābhi॒rāyṷṣmā॒-ntena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi |
brahmāyṷṣma॒tta-dbrā᳚hma॒ṇai-rāyṷṣma॒-ttena॒tvā ''yu॒ṣā-''yṷṣmantaṃ
karomi | de॒vā āyṷṣmanta॒stḙ 'mṛte॒-nāyṷṣmanta॒stena॒tvā
-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi || 17ā(6ā) ||
10 agṃhomuca mantrāḥ
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒ ,
~yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭, rakṣa॒syā̭, teja॒syā̭,
ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcataṃ॒,
~yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje॒,
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒, catṷṣpāthsu,
go॒ṣṭhe, gṛ॒he-, ṣva॒phsoṣa̭dhīṣu॒, vana॒spati̭ṣu॒,
srāma॒staṃ-vā~̭ me॒tenā va̭yaje || 18 (7) ||
11 agṃhomuca mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
yā vā̭mindrā varuṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yā vā̭mindrā varuṇā rakṣa॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam | yā vā̭mindrā varuṇā teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃha̭so muñcatam |
yo vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ catṷṣpāthsu pa॒śuṣu॒ (catṷṣpāthsu॒)srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje | yo vā̭mindrā varuṇā go॒ṣṭhe srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā gṛ॒heṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒-'phsu srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varu॒ṇauṣa̭dhīṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje |
yo vā̭mindrā varuṇā॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭me॒ tenā va̭yaje || (18ā) (7ā)
12 śāstṛ sūktaṃ (āpyaṃ)
agnḙ yaśasvi॒n॒. yaśa̭se॒ mama̭rpa॒yendrā̭vatī॒ mapa̭citī mi॒hāva̭ha | a॒ya-mmū॒rdhā pa̭rame॒ṣṭhī su॒varcā᳚-ssamā॒nānā̭ mutta॒ma ślo̭ko astu | bha॒dra-mpaśya̭nta॒ upa̭sedu॒ragre॒ tapo̭ dī॒kṣā mṛṣa̭ya ssuva॒rvidaḥ̭ | tataḥ̭ kṣa॒tra-mbala॒moja̭śca jā॒ta-ntada॒smai de॒vā a॒bhisanna̭-mantu | dhā॒tā vi̭dhā॒tā pa̭ra॒mota sa॒ndṛ-kpra॒jāpa̭tiḥ parame॒ṣṭhī vi॒rājā᳚ | stomā॒-ścandāgṃ̭si ni॒vido̭ma āhure॒tasmai̭ rā॒ṣṭrama॒bhi-sanna̭māma | a॒bhyāva̭rtaddhva॒-mupa॒meta̭ sā॒kama॒yagṃ śā॒stā-'dhi̭patirvo astu | a॒sya vi॒jñāna॒manu॒sagṃ-ra̭bhaddhvami॒ma-mpa॒ścādanṷ jīvātha॒ sarve᳚ || 19 (8) ||
13 rāṣṭrabhṛtaṃ
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒
ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒
tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒ ssvāhā̭ ,
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuva̭ ,
ssuṣu॒mna ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-
phsa॒raso̭ be॒kura̭yo,
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vāḥ,
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭ya,
iṣi॒ro vi॒śva vya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyāpo᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dā,
bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim |
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuva̭,
ssukṣi॒thi- ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭
vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭,
dū॒re hḙtira-mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvaḥ॒,
cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśā॒caya̭ntī॒r,
nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒
tābhya॒ ssvāhā॒,
sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 20 (9) ||
14 rāṣṭrabhṛtaṃ (anuṣaṅgaṃ)
ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvassa-i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
suṣu॒mnassūrya̭-raśmiśca॒ndramā̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ nakṣa̭trāṇya 'phsa॒raso̭ be॒kura̭yo॒ nāma॒ tā
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
bhu॒jyussṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ dakṣi̭ṇā aphsa॒rasa̭ sta॒vā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭r-khsā॒mānya̭-'phsa॒raso॒ vahna̭yo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
iṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyāpo᳚-'phsa॒raso̭ mu॒dā nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭
kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || bhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |
sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭
sva॒stigg svāhā᳚ ||
pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya॒ viśva̭maphsa॒raso॒ bhuvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sukṣi॒thi-ssubhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rvassa
i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tasmai॒ svāhā᳚ | tasya ̭vi॒dhyuto᳚-'phsa॒raso॒ ruco॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
dū॒re hḙtira mṛḍa॒yo mṛ॒tyu-rga̭ndha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruvo॒ nāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ || cāruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rvassa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒
tasmai॒ svāhā᳚ | tasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasa̭ śśo॒caya̭nti॒-rnāma॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tābhya॒ ssvāhā᳚ ||
sa no̭ bhuvanasyapate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ |u॒ru brahma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ svāhā᳚ || (20ā) (9ā)
15 sarpa sūktaṃ
namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vī manṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ | yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~ye vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhya̭ ssa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 21 (10) ||
16 pañcacoḍāḥ
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni
grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒ dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ,
ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ ratha sva॒naśca॒ rathḙ-citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚-'phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti,
ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva-vya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni
grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā nu॒mloca̭ntī-cā-'phsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-r
vyā॒ghrāḥ prahḙti,
ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ
vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭ cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒ prahḙti ,
ra॒ya-mu॒parya॒-rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭
vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒ti-ra̭va॒spūrja॒-nprahḙti॒ ,
stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒
jambhḙ dadhāmi || 22 (11) ||
17 pañcacoḍāḥ (anuṣaṅgaṃ)
a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒ ssūrya̭raśmi॒-stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śvaka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙ citraśca senāni
grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṣṇavaḥ̭ pa॒śavo̭
he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te
ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śva vya̭cā॒-stasya॒ ratha̭prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntīcā nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti-rvyā॒ghrāḥ prahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ teya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒ya-mṷtta॒rā-thsaṃ॒ya~dva̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni
grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ca ghṛ॒tācī̭cā-phsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti-rvātaḥ॒
praha̭ti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒
dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi ||
a॒yamu॒parya॒-rvāgva̭su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni
grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭tti-ścāphsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-
va॒spūrja॒-nprahḙti॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 22ā(11ā) ||
18 apratirathaḥ
ā॒śu-śśiśā̭no vṛṣa॒bho na yu॒dhmo gha̭nāgha॒naḥ, kṣobha̭ṇa-ścarṣaṇī॒nām | sa॒ṅkranda̭no-'nimi॒ṣa ḙka vī॒raśśa॒tagṃ
senā̭ ajayathsā॒kamindraḥ̭ | sa॒ṅkranda̭nenā nimi॒ṣeṇa̭ ji॒ṣṇunā̭ yutkā॒reṇa̭ duścyava॒nena̭ dhṛ॒ṣṇunā᳚ | tadindrḙṇa jayata॒ ta-thsa̭hadhvaṃ॒ ~yudho̭ nara॒ iṣṷ hastena॒ vṛṣṇā᳚ | sa iṣṷhastai॒-ssa ni̭ṣa॒ṅgibhi̭rva॒śī sagg sra̭ṣṭā॒ sa yudha॒ indro̭ ga॒ṇena̭ | sa॒gṃ॒sṛ॒ṣṭa॒ji-thso̭ma॒pā bā̭hu śa॒rdhyū᳚rdhva dha̭nvā॒ prati̭hitābhi॒rastā᳚ | bṛha̭spate॒ pari̭dīyā॒ rathḙna rakṣo॒hā 'mitrāgṃ̭ apa॒ bādha̭mānaḥ || 23 ||
pra॒bha॒ñjan-thsenāḥ᳚ pramṛ॒ṇo yu॒dhā jaya̭nna॒smāka̭-medhyavi॒tā rathā̭nām | go॒tra॒bhidaṃ̭ go॒vidaṃ॒ ~vajra̭bāhuṃ॒ jaya̭nta॒majma̭ pramṛ॒ṇanta॒-moja̭sā | i॒magṃ sa̭jātā॒ anṷvīra-yadhva॒ mindragṃ̭ sakhā॒yo-'nu॒ sagṃ ra̭bhadhvam | ba॒la॒vi॒jñā॒ya-ssthavi̭raḥ॒ pravī̭ra॒-ssaha̭svān. vā॒jī saha̭māna u॒graḥ | a॒bhivī̭ro a॒bhisa̭tvā saho॒jā jaitra̭mindra॒ ratha॒māti̭ṣṭha go॒vit || 24 ||
a॒bhigo॒trāṇi॒ saha̭sā॒ gāha̭māno-'dā॒yo vī॒raśśa॒tama̭nyu॒rindraḥ̭ | du॒ścya॒va॒naḥ pṛ̭tanā॒ṣāḍa̭ yu॒dhyo᳚-smāka॒gṃ॒ senā̭ avatu॒ prayu॒thsu | indra̭ āsāṃ-ne॒tā bṛha॒spati॒-rdakṣi̭ṇā ya॒jñaḥ pu॒ra ḙtu॒ somaḥ̭ | de॒va॒se॒nānā̭-mabhibhañjatī॒nā-ñjaya̭ntīnā-mma॒ruto̭ ya॒ntvagre᳚ | indra̭sya॒ vṛṣṇo॒ varṷṇasya॒ rājña̭ ādi॒tyānā᳚-mma॒rutā॒gṃ॒ śardha̭ u॒gram | ma॒hāma̭nasā-mbhuvanacya॒vānāṃ॒ ghoṣo̭ de॒vānāṃ॒ jaya̭tā॒ muda̭sthāt | a॒smāka॒-mindra॒-ssamṛ̭teṣu dhva॒jeṣva॒smākaṃ॒ ~yā iṣa̭va॒stā ja̭yantu || 25 ||
a॒smākaṃ̭ ~vī॒rā utta̭re bhavantva॒smānṷ devā avatā॒ havḙṣu | uddha̭rṣaya maghava॒-nnāyṷdhā॒-nnyuthsatva̭nā-mmāma॒kānāṃ॒ mahāgṃ̭si | udvṛ̭trahan-vā॒jināṃ॒ ~vāji̭nā॒nyudrathā̭nāṃ॒ jaya̭tāmetu॒ ghoṣaḥ̭ | upa॒preta॒ jaya̭tā narassthi॒rā va̭ssantu bā॒havaḥ̭ |
indro̭ va॒-śśarma̭ yaccha tvanā-dhṛ॒ṣyā yathāsa̭tha | ava̭sṛṣṭā॒ parā̭pata॒ śara̭vye॒ brahma̭ sagṃśitā || 26 ||
gacchā॒mitrā॒-npravi̭śa॒ maiṣāṃ॒ kañca॒nocchi̭ṣaḥ | marmā̭ṇi te॒ varma̭bhiśchādayāmi॒ soma̭stvā॒ rājā॒ 'mṛtḙnā॒bhi-va̭stām | u॒rorvarī̭yo॒ vari̭vaste astu॒ jaya̭ntaṃ॒ tvāmanṷ madantu de॒vāḥ | yatra̭ bā॒ṇā-ssa॒mpata̭nti kumā॒rā vi̭śi॒khā i̭va | indro̭ na॒statra̭ vṛtra॒hā vi̭śvā॒hā śarma̭ yacchatu || 27 (12) ||
19 camaka-ntṛtīya anuvākaḥ
śa-ñca̭ me॒ maya̭śca me pri॒ya-ñca̭ me-'nukā॒maśca̭ me॒
kāma̭śca me saumana॒saśca̭ me bha॒dra-ñca̭ me॒ śreya̭śca me॒
vasya̭śca me॒ yaśa̭śca me॒ bhaga̭śca me॒ dravi̭ṇa-ñca me
ya॒ntā ca̭ me dha॒rtā ca̭ me॒ kṣema̭śca me॒ dhṛti̭śca me॒
viśvaṃ̭ ca me॒ maha̭śca me (28)
saṃ॒vi~cca̭ me॒ jñātra̭-ñca me॒
sūśca̭ me pra॒sūśca̭ me॒ sīra̭-ñca me la॒yaśca̭ ma
ṛ॒ta-ñca̭ me॒-'mṛtaṃ̭ ca me 'ya॒kṣma-ñca॒ me-'nā̭mayacca me
jī॒vātṷśca me dīrghāyu॒tva-ñca̭ me-'nami॒tra-ñca॒ me-'bha̭ya-ñca me
su॒ga-ñca̭ me॒ śaya̭na-ñca me sū॒ṣā ca̭ me su॒dina̭-ñca me || 29 (13) ||
20 vihavyam
mamā᳚gne॒ varco̭ viha॒veṣva̭stu va॒ya-ntvendhā̭nā sta॒nuva̭-mpuṣema |
mahya̭-nnamantā-mpra॒diśa॒ścata̭sra॒ stvayā-'ddhya̭kṣeṇa॒ pṛta̭nā jayema |
mama̭ de॒vā vi̭ha॒ve sa̭ntu॒ sarva॒ indrā̭vanto ma॒ruto॒ viṣṇṷra॒gniḥ |
mamā॒ntari̭kṣa mu॒ru go॒pama̭stu॒ mahyaṃ॒ ~vātaḥ̭ pavatā॒-ṅkāmḙ a॒sminn |
mayi̭ de॒vā dravi̭ṇa॒ māya̭jantā॒-mmayyā॒ śīra̭stu॒ mayi̭ de॒vahṷ̄tiḥ || 30 ||
daivyā॒ hotā̭rā vaniṣanta॒ pūrve 'ri̭ṣṭā-ssyāma ta॒nuvā̭ su॒vīrāḥ᳚ | mahyaṃ̭ ~yajantu॒ mama॒ yāni̭ ha॒vyā-''kṷ̄ti ssa॒tyā mana̭so me astu |
eno॒ mānigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāhaṃ-vi~śvḙ devāso॒ adhi̭voca tā me |
devī᳚ṣṣaḍu-rvīru॒ruṇaḥ̭ kṛṇota॒ viśvḙ devāsa i॒ha vī̭rayaddhvam |
māhā᳚smahi pra॒jayā॒ mā ta॒nūbhi॒-rmāra̭dhāma dviṣa॒te so̭marājann |
a॒gnirma॒nyu-mpra̭tinu॒da-npu॒rastā॒-dada̭bdho go॒pāḥ pari̭pāhi na॒stvam || 31 ||
pra॒tyañco̭ yantu ni॒gutaḥ॒ puna॒stḙ 'maiṣā᳚-ñci॒tta-mpra॒budhā॒ vinḙśat |
dhā॒tā dhā̭tṛ॒ṇā-mbhuva̭nasya॒ yaspati̭-rde॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭mabhi māti॒ṣāha᳚m |
i॒maṃ-ya~॒jña ma॒śvino॒bhā bṛha॒spati̭-rde॒vāḥ pā᳚ntu॒ yaja̭māna-nnya॒rthāt |
u॒ru॒vyacā̭ no mahi॒ṣa śśarma̭yagṃ sada॒smin. havḙ puruhū॒taḥ pṷru॒kṣu |
sa naḥ̭ pra॒jāyai̭ haryaśva mṛḍa॒yendra॒ mā no̭ rīriṣo॒ mā parā̭dāḥ || 32 ||
ye na̭ ssa॒patnā॒ apa॒te bha̭vantvindrā॒-gnibhyā॒ mava̭ bādhāmahe॒ tān |
vasa̭vo ru॒drā ā̭di॒tyā ṷpari॒ spṛśaṃ̭ mo॒graṃ-cettā̭ramadhi rā॒jama̭krann |
a॒rvāñca॒ mindra̭ ma॒muto̭ havāmahe॒ yo go॒ji-ddha̭na॒-jida̭śva॒-jidyaḥ |
i॒manno̭ ya॒jñaṃ-vi~̭ha॒ve jṷṣasvā॒sya kṷrmo harivo me॒dinaṃ̭ tvā || 33 (14) ||
21 mṛgāraḥ
a॒gne-rma̭nve pratha॒masya॒ pracḙtaso॒ya-mpāñca̭janya-mba॒hava̭ ssami॒ndhate᳚ |
viśva̭syāṃ-vi~॒śi pra̭viviśi॒vāgṃ sa̭mīmahe॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
yasye॒da-mprā॒ṇa-nni̭mi॒ṣa-dyadeja̭ti॒ yasya̭ jā॒ta-ñjana̭māna-ñca॒ keva̭lam |
staumya॒gni-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ |
indra̭sya manye pratha॒masya॒ pracḙtaso vṛtra॒ghna-sstomā॒ upa॒mā mu॒pāguḥ̭ |
yo dā॒śuṣaḥ̭ su॒kṛto॒ hava॒mupa॒ gantā॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ || 34 ||
ya ssaṃ̭grā॒ma-nnaya̭ti॒ saṃva~॒śī yu॒dhe yaḥ pu॒ṣṭāni̭ sagṃsṛ॒jati̭ tra॒yāṇi̭ | staumīndra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ sa no̭ muñca॒tvagṃ ha̭saḥ | ma॒nvevāṃ᳚ mitrāvaruṇā॒ tasya̭ vitta॒gṃ॒ satyaṷjasā dṛgṃhaṇā॒ ya-nnu॒dethe᳚ | yā rājā̭nagṃ sa॒rathaṃ̭ ~yā॒tha ṷgrā॒ tā no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
yo vā॒gṃ॒ ratha̭ ṛ॒jura̭śmi-ssa॒tyadha̭rmā॒ mithu॒-ścara̭nta-mupa॒yāti̭ dū॒ṣayanṋ || 35 ||
staumi̭ mi॒trāvarṷṇā nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | vā॒yo-ssa̭vi॒tu-rvi॒dathā̭ni manmahe॒ yāvā᳚tma॒n-vadbi̭bhṛ॒to yau
ca॒ rakṣa̭taḥ | yau viśva̭sya pari॒bhū ba̭bhū॒vatu॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
upa॒śreṣṭhā̭na ā॒śiṣo̭ de॒vayo॒rdharmḙ asthirann | staumi̭ vā॒yugṃ sa̭vi॒tāra̭-nnāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ra॒thīta̭mau rathī॒nā ma̭hva ū॒taye॒ śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙ-bhi॒raśvaiḥ᳚ || 36 ||
yayo᳚rvā-ndevau de॒veṣva-ni̭śita॒ moja॒stau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ | yadayā̭taṃ-va~ha॒tugṃ sū॒ryāyā᳚-strica॒kreṇa̭ sa॒gṃ॒ sada̭mi॒cchamā̭nau | staumi̭ de॒vā va॒śvinaṷ nāthi॒to jo̭havīmi॒ tau no̭ muñcata॒ māga̭saḥ |
ma॒rutāṃ᳚ manve॒ adhi̭no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ |
ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | ti॒gmamāyṷdhaṃ-vī~ḍi॒tagṃ saha̭svada di॒vyagṃ śardhaḥ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇu || 37 ||
staumi̭ de॒vā-nma॒ruto̭ nāthi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | de॒vānā᳚-mmanve॒ adhi̭ no bruvantu॒ premāṃ-vā~caṃ॒ ~viśvā̭mavantu॒ viśve᳚ | ā॒śūn. hṷve su॒yamā̭nū॒taye॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ | yadi॒da-mmā̭-'bhi॒śoca̭ti॒ paurṷṣeyeṇa॒ daivyḙna | staumi॒ viśvā᳚-nde॒vā-nnā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñca॒ntvena̭saḥ |
anṷno॒-'dyānṷmati॒ranvida̭nu mate॒ tvaṃ-vai~᳚śvāna॒ro na̭ ū॒tyā pṛ॒ṣṭo di॒vi || 38 ||
anṷno॒-'dhyānṷmati-rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒ vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ | anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ || 38a ||
vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyā ''prayā̭tu parā॒vataḥ̭ | a॒gniru॒kthena॒ vāha̭sā |
pṛ॒ṣṭo di॒vi pṛ॒ṣṭo a॒gniḥ pṛ̭thi॒vyā-mpṛ॒ṣṭo viśvā॒ oṣa̭dhī॒rā-vi̭veśa |
vai॒śvā॒na॒ra ssaha̭sā pṛ॒ṣṭo a॒gnissano॒ divā॒ sari॒ṣaḥ pā̭tu॒ nakta᳚m || 38b ||
ye apra̭thetā॒ mami̭tebhi॒ rojo̭bhi॒ rye pra̭ti॒ṣṭhe abha̭vatāṃ॒-va~sṷ̄nām | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
urvī̭ rodasī॒ vari̭vaḥ kṛṇota॒-ṅkṣetra̭sya patnī॒ adhi̭no brūyātam | staumi॒ dyāvā̭pṛthi॒vī nā̭thi॒to jo̭havīmi॒ te no̭ muñcata॒magṃ ha̭saḥ |
yattḙ va॒ya-mpṷruṣa॒trāya̭ vi॒ṣṭhā vi̭dvāgṃ saśca kṛ॒mā kacca॒ nāgaḥ̭ || 39 ||
kṛ॒dhī sva̭smāgṃ adi̭te॒ranā̭gā॒ vyenāgṃ̭si śiśratho॒ viṣva̭gagne | yathā̭ ha॒ ta-dva̭savo gau॒ryaṃ̭ ci-tpa॒diṣi॒tā mamṷñcatā yajatrāḥ |
e॒vā tvama॒sma-tpramṷñcā॒ vyagṃhaḥ॒ prātā᳚ryagne prata॒rānna॒ āyuḥ̭ || 40 (15) ||
22 sarpāhutī mantrāḥ
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stauno̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmyo-,
-ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kuḥ॒ ,
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo̭ ,
-'va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rāji॒,
-radhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati śśvi॒tro,
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo,
rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi || 41 (16) ||
23 sarpāhutī mantrāḥ (anuṣaṅgaṃ)
sa॒mīcī॒ nāmā̭si॒ prācī॒ diktasyā᳚ste॒ 'gniradhi̭pati rasi॒to ra̭kṣi॒tā-yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā
tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
o॒ja॒svinī॒ nāmā̭si dakṣi॒ṇā diktasyā᳚sta॒ indro-'dhi̭patiḥ॒ pṛdā̭kū rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi |
prācī॒ nāmā̭si pra॒tīcī॒ diktasyā᳚ste॒ somo-'dhi̭pati ssva॒jo ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthāvā॒ nāmā॒-syudī̭cī॒ diktasyā᳚ste॒ varu॒ṇo-'dhi̭pati-sti॒raśca̭ rājī rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
adhi̭patnī॒ nāmā̭si bṛha॒tī diktasyā᳚ste॒ bṛha॒spati॒-radhi̭pati-śśvi॒tro ra̭kṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vā~॒-ñjambhḙ dadhāmi |
va॒śinī॒ nāmā̭sī॒ya-ndiktasyā᳚ste ya॒mo-'dhi̭patiḥ ka॒lmāṣa̭ grīvo rakṣi॒tā yaścādhi̭pati॒-ryaśca̭ go॒ptā tābhyāṃ॒ nama॒stau no̭ mṛḍayatāṃ॒
te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vāṃ~॒ jambhḙ dadhāmi || 41ā (16ā) ||
24 gandharvāhutīḥ
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va ssali॒lo,
ni̭li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒ ssaga̭ro,
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro,
-'va॒sthāvā̭no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭va ssamu॒dro-,
-'dhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān,
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo,
vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒
taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42 (17) ||
25 gandharvāhutīḥ (anuṣaṅgaṃ)
he॒tayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pu॒ro gṛ॒hā a॒gnirva॒ iṣa̭va-ssali॒lo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
ni॒li॒pā-nnāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vo~ dakṣi॒ṇā gṛ॒hāḥ pi॒taro̭ va॒ iṣa̭va॒-ssaga̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
va॒jriṇo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-vaḥ ~pa॒ścā-dgṛ॒hā ssvapno̭ va॒ iṣa̭vo॒ gahva̭ro vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
a॒va॒sthā vā̭ no॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ utta॒rā-dgṛ॒hā āpo̭ va॒ iṣa̭vassamu॒dro vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhā॒mi |
adhi̭patayo॒ nāma̭stha॒ teṣāṃ᳚-va~ u॒pari̭ gṛ॒hā va॒r॒ṣaṃ-va~॒ iṣa॒vo-'va̭svān vāta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi |
kra॒vyā nāma̭stha॒ pārthi̭vā॒-steṣāṃ᳚-va~ i॒ha gṛ॒hā annaṃ̭ ~va॒ iṣa̭vo nimi॒ṣo vā̭ta nā॒ma-ntebhyo̭ vo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayata॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi || 42ā (17ā) ||
26 ajyāni mantrāḥ
śa॒tāyṷdhāya śa॒tavī᳚ryāya śa॒tota̭ye 'bhimāti॒ṣāhe᳚ | śa॒taṃ-yo~ na̭ śśa॒rado॒ ajī̭tā॒-nindro̭ neṣa॒dati̭ duri॒tāni॒ viśvā᳚ |
ye ca॒tvāraḥ̭ pa॒thayo̭ deva॒yānā̭ anta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒yanti̭ | teṣāṃ॒-yo~ ajyā̭ni॒- majī̭ti-mā॒vahā॒ttasmai̭ no devāḥ॒ pari̭datte॒ha sarve᳚ | grī॒ṣmo hḙma॒nta u॒ta no̭ vasa॒nta śśa॒ra-dva॒r॒ṣā ssṷvi॒tanno̭ astu |
teṣā̭-mṛtū॒nāgṃ śa॒taśā̭radānā-nnivā॒ta ḙṣā॒mabha̭ye syāma | i॒du॒va॒thsa॒rāya̭ parivathsa॒rāya̭ saṃva~thsa॒rāya̭ kṛṇutā bṛ॒hannamaḥ̭ | teṣāṃ᳚ ~va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiyā̭nā॒-ñjyogajī̭tā॒ aha̭tā ssyāma |
bha॒drānna॒-śśreya॒ ssama̭naiṣṭa devā॒ stvayā̭-'va॒sena॒ sama̭śī mahitvā |
sano̭mayo॒ bhūḥ pi̭to॒ āvi̭śasva॒ śanto॒kāya̭ ta॒nuve᳚ syo॒naḥ || 43 (18) ||
bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ bhavi॒ṣya-dvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
nama॒ ṛ-khsāma॒-yaju॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo̭ gāya॒trī tri॒ṣṭup jaga̭tī॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pṛthi॒vya̭ntari̭kṣaṃ॒ dyau-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ 'gnirvā॒yu-ssūryo॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ prā॒ṇo-vyā॒no̭-'pā॒no vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo-'nnaṃ̭ kṛ॒ṣi-rvṛṣṭi॒-rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namaḥ̭ pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ vaṣa॒-ṭthsvāhā॒ ,
namo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒ rvaṣa॒-ṭthsvāhā॒ namaḥ̭ || 44 (19) ||
27 atharvaśīrṣaṃ
(tai. brā. 1.5.8.1-1.5.8.3)
indro̭ dadhī॒co a॒stabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒tīrnava̭ | i॒cchanna-śva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭śritam | tadvi̭daccharya॒ṇāva̭ti |
adrāha॒ gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷra-pī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he |
indra॒mi-dgā॒thino̭ bṛ॒hat || 45 ||
indra̭ ma॒rkebhi̭ ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒ ~vāṇī̭ranūṣata | indra॒ iddharyo॒ ssacā᳚ |
sa-mmi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ | indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | āsūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat | indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 46 ||
u॒gra u॒grābhi̭-rū॒tibhiḥ̭ | tamindraṃ̭ ~vā jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho-bhṷvat | indra॒ ssadā ma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒ ssabalḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ | gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu ru॒gro astṛ̭taḥ || 47 (20) ||
28 pratyaṅgirasaḥ
(tai. brā. 2.4.2.1-2.4.2.4)
cakṣṷṣo hete॒ mana̭so hete | vāco̭ hete॒ brahma̭ṇo hete | yomā̭-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tama̭gne me॒nyā-'me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | yomā॒ cakṣṷṣā॒ yo mana̭sā | yo vā॒cā brahma̭ṇā-'ghā॒yu-ra̭bhi॒dāsa̭ti | tayā᳚-'gne॒ tva-mme॒nyā | a॒muma̭ me॒ni-ṅkṛ̭ṇu | ya-tkiñcā॒sau mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | ya॒jñai-rju॒hoti॒ yajṷṣā ha॒virbhiḥ̭ || 48 ||
ta-nmṛ॒tyu-rnir-ṛ̭tyā saṃvi~dā॒naḥ | pu॒rā di॒ṣṭā dāhṷtī rasyahantu |
yā॒tu॒ dhānā॒ nir-ṛ̭ti॒ rādu॒rakṣaḥ̭ | te a̭syaghnaṃ॒ tvanṛ̭tena sa॒tyam |
indra̭ṣitā॒ ājya̭masya mathnantu | māta-thsamṛ̭ddhi॒ yada॒sau ka॒roti̭ |
hanmi̭te॒-'ha-ṅkṛ॒tagṃ ha॒viḥ | yo mḙ gho॒ramacī̭ kṛtaḥ |
apā᳚ñcau ta u॒bhau bā॒hū | apa̭nahyāmyā॒sya᳚m || 49 ||
apa̭nahyāmite bā॒hū | apa̭ nahyāmyā॒sya᳚m | a॒gne-rde॒vasya॒ brahma̭ṇā | sarvaṃ̭ te 'vadhiṣ-ṅkṛ॒tam | pu॒rā-'muṣya̭ vaṣa-ṭkā॒rāt | ya॒jña-nde॒veṣṷ naskṛdhi | svi̭ṣṭa-ma॒smākaṃ̭ bhūyāt | mā-'smā-nprāpa॒nnarā̭tayaḥ | anti̭dū॒re sa॒to a̭gne | bhrātṛ̭vyasyā bhi॒dāsa̭taḥ | va॒ṣa॒-ṭkā॒reṇa॒ vajrḙṇa | kṛ॒tyāgṃ ha̭nmi kṛ॒tāma॒ham | yo mā॒ naktaṃ॒ divā̭ sā॒yam | prā॒ta-ścāhno̭ ni॒pīya̭ti | a॒dyā-tami̭ndra॒ vajrḙṇa | bhrātṛ̭vya-mpādayāmasi || 50 (21) ||
(tai. brā. 2.5.1.1-2.5.1.3)
prā॒ṇo ra̭kṣati॒ viśva॒meja̭t | iryo̭ bhū॒tvā ba̭hu॒dhā ba॒hūni̭ | sa i-thsarvaṃ॒ ~vyā̭naśe | yo de॒vo de॒veṣṷ vi॒bhūra॒ntaḥ |
āvṛ̭dū॒dā-tkṣetriya̭ddhva॒ga-dvṛṣā᳚ | tami-tprā॒ṇa-mmana॒sopa̭ śikṣata |
agraṃ̭ de॒vānā̭-mi॒dama̭ttu no ha॒viḥ | mana̭sa॒ści-tte॒dam | bhū॒ta-mbhavyaṃ̭ ca gupyate | taddhi de॒veṣva̭-gri॒yam || 51 ||
āna̭ etu puraśca॒ram | sa॒ha de॒vai-ri॒magṃ hava᳚m | mana॒-śśreya̭si śreyasi | karma̭n. ya॒jñapa̭tiṃ॒ dadha̭t | ju॒ṣatāṃ᳚ me॒ vāgi॒dagṃ ha॒viḥ | vi॒rā-ḍde॒vī pu॒rohi̭tā | ha॒vya॒vāḍana̭-pāyinī | yayā̭ rū॒pāṇi̭ bahu॒dhā vada̭nti | peśāgṃ̭si de॒vāḥ pa̭ra॒me ja॒nitre᳚ | sā no̭ vi॒rāḍana̭pa sphurantī || 52 ||
vāgde॒vī jṷṣatā mi॒dagṃ ha॒viḥ | cakṣṷ-rde॒vānāṃ॒ jyoti̭ra॒mṛte॒ nya̭ktam |
a॒sya vi॒jñānā̭ya bahu॒dhā nidhī̭yate | tasya̭ su॒mna-ma̭śīmahi | mā no̭ hāsī-dvicakṣa॒ṇam | āyu॒rinnaḥ॒ pratī᳚ryatām | ana̭ndhā॒-ścakṣṷṣā va॒yam | jī॒vā jyoti̭-raśīmahi | suva॒-rjyoti̭-ru॒tāmṛtaṃ᳚ | śrotrḙṇa bha॒dra mu॒ta-śṛ̭ṇvanti sa॒tyam | śrotrḙṇa॒ vācaṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nām | śrotrḙṇa॒ moda̭śca॒ maha̭śca śrūyate |
śrotrḙṇa॒ sarvā॒ diśa॒ āśṛ̭ṇomi | yena॒ prācyā̭ u॒ta da̭kṣi॒ṇā | pa॒tīcyai̭ di॒śa-śśṛ॒ṇvantyṷtta॒rāt | tadicchrotraṃ̭ bahu॒dhodyamā̭nam |
a॒rānna ne॒miḥ pari॒sarvaṃ̭ babhūva || 53 (22) ||
(tai. brā. 2.7.7.1-2.7.7.7)
si॒gṃ॒he vyā॒ghra u॒ta yā pṛdā̭kau | tviṣi̭-ra॒gnau brā᳚hma॒ṇe sūrye॒yā |
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā rā̭ja॒nyḙ dundu॒-bhāvāya̭tāyām | aśva̭sya॒ krandye॒ purṷṣasya mā॒yau | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | yā ha॒stini̭ dvī॒pini॒ yā hira̭ṇye | tviṣi॒-raśvḙṣu॒ purṷṣeṣu॒ goṣṷ || 54 ||
indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rathḙ a॒kṣeṣṷ vṛṣa॒bhasya॒ vāje᳚ | vātḙ pa॒rjanye॒ varṷṇasya॒ śuṣme᳚ | indraṃ॒ ~yā de॒vī su॒bhagā̭ ja॒jāna̭ | sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā | rāḍa̭si vi॒rāḍa̭si | sa॒mrāḍa̭si sva॒rāḍa̭si | indrā̭ya tvā॒ teja̭svate॒ teja̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvauja̭svata॒ oja̭svantagg śrīṇāmi || 55 ||
indrā̭ya tvā॒ paya̭svate॒ paya̭svantagg śrīṇāmi | indrā̭ya॒ tvā-''yṷṣmata॒ āyṷṣmantagg śrīṇāmi | tejo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | teja̭svadastu me॒ mukha᳚m | teja̭sva॒cchiro̭ astu me | teja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | teja̭sā॒ sa-mpi̭pṛgdhimā | ojo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi || 56 ||
oja̭svadastu me॒ mukha᳚m | oja̭sva॒cchiro̭ astu me | oja̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | oja̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā | payo̭-'si | tatte॒ praya̭cchāmi | paya̭svadastu me॒ mukha᳚m | paya̭sva॒cchiro̭ astu me | paya̭svān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | paya̭sā॒ sampi̭pṛgdhi mā || 57 ||
āyṷrasi | tatte॒ praya̭cchāmi | āyṷṣmadastu me॒ mukha᳚m | āyṷṣma॒cchiro̭ astu me | āyṷṣmān. vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | āyṷṣā॒ sampi̭pṛgdhi mā | i॒ma ma̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi | pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ te vā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha | viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒-ryathā-'sa̭t || 58 ||
āyṷrasi vi॒śvāyṷrasi | sa॒rvāyṷrasi॒ sarva॒māyṷrasi | yato॒ vāto॒ mano̭javāḥ | yataḥ॒, kṣara̭nti॒ sindha̭vaḥ | tāsāṃ᳚ tvā॒ sarvā̭sāgṃ ru॒cā | a॒bhiṣi̭ñcāmi॒ varca̭sā | sa॒mu॒dra i̭vāsi ga॒hmanā᳚ | soma̭ ivā॒syadā᳚bhyaḥ | a॒gniri̭va vi॒śvataḥ̭ pra॒tyam | sūrya̭ iva॒ jyoti̭ṣā vi॒bhūḥ || 59 ||
a॒pāṃ-yo~ drava̭ṇe॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | teja̭se brahmavarca॒sāya̭ gṛhṇāmi | a॒pāṃ-ya~ ū॒rmau rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | oja̭se vī॒ryā̭ya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ma̭ddhya॒to rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | puṣṭai᳚ pra॒jana̭nāya gṛhṇāmi | a॒pāṃ-yo~ ya॒jñiyo॒ rasaḥ̭ | tama॒hama॒smā ā̭muṣyāya॒ṇāya̭ | āyṷṣe dīrghāyu॒tvāya̭ gṛhṇāmi || 60 (23) ||
29 anna sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.1-2.8.8.4)
a॒hama̭smi prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | pūrvaṃ̭ de॒vebhyo̭ a॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
yo mā॒ dadā̭ti॒ sa i de॒va mā vāḥ᳚ | a॒hamanna॒ manna̭ ma॒danta̭madmi | pūrva̭-ma॒gnerapi̭ daha॒tyannaṃ᳚ | ya॒ttau hā̭sāte ahamutta॒reṣṷ | vyātta̭masya pa॒śava̭-ssu॒jambha᳚m | paśya̭nti॒ dhīrāḥ॒ praca̭ranti॒ pākāḥ᳚ |
jahā᳚mya॒nya-nna ja̭hāmya॒nyam | a॒hamannaṃ॒ ~vaśa॒micca̭rāmi || 61 ||
sa॒mā॒namarthaṃ॒ paryḙmi bhu॒ñjat | ko mā mannaṃ̭ manu॒ṣyo̭ dayeta |
parā̭ke॒ annaṃ॒ nihi̭taṃ-lo~॒ka e॒tat | viśvai᳚-rde॒vaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgu॒ptamanna᳚m |
yada॒dyatḙ lu॒pyate॒ ya-tpa̭ro॒pyate᳚ | śa॒ta॒-ta॒mīsā ta॒nūrmḙ babhūva |
ma॒hāntaṷ ca॒rū sa̭kṛ-ddu॒gdhena̭ paprau | diva̭ñca॒ pṛśñi̭ pṛthi॒vī-ñca̭ sā॒kam |
tathsaṃ॒-piba̭nto॒ nami̭nanti ve॒dhasaḥ̭ | naitadbhūyo॒ bhava̭ti॒ no kanī̭yaḥ || 62 ||
annaṃ̭ prā॒ṇamanna̭ mapā॒na-mā̭huḥ | annaṃ̭ mṛ॒tyu-ntamṷ jī॒vātṷ māhuḥ |
annaṃ̭ bra॒hmāṇo̭ ja॒rasaṃ̭ ~vadanti | anna̭māhuḥ pra॒jana̭na-mpra॒jānā᳚m |
mogha॒-mannaṃ̭ ~vindate॒ apra̭cetāḥ | sa॒tya-mbra̭vīmi va॒dha ithsa tasya̭ |
nārya॒maṇaṃ॒ puṣya̭ti॒ no sakhā̭yam | keva̭lāgho bhavati kevalā॒dī |
a॒ha-mme॒gha ssta॒naya॒n varṣa̭nnasmi | māma̭dantya॒-hama̭dmya॒nyān || a॒hagṃ sada॒mṛto̭ bhavāmi | madā̭di॒tyā adhi॒ sarvḙ tapanti || 63 ||
30 vā-khsūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.4)
de॒vīṃ-vā~ca̭ma janayanta॒ ya-dvāgvada̭nti || 64 ||
de॒vīṃ-vā~ca̭majanayanta de॒vāḥ | tāṃ-vi~॒śvarṷ̄pāḥ pa॒śavo̭ vadanti | sā no̭ ma॒ndreṣa॒ mūrjaṃ॒ duhā̭nā | dhe॒nurvāga॒smā-nupa॒suṣṭu॒taitṷ || 64a ||
ya-dvāgvada̭ntya viceta॒nāni̭ | rāṣṭrī̭ de॒vānā᳚-nniṣa॒sāda̭ ma॒ndrā | cata̭sra॒ ūrjaṃ̭ duduhe॒ payāgṃ̭si | kva̭svi dasyāḥ para॒ma-ñja̭gāma || 64b ||
(tai. brā. 2.8.8.4-2.8.8.5)
a॒na॒ntā-mantā॒dadhi॒ nirmi̭tā-mma॒hīm | yasyāṃ᳚ de॒vā a̭dadhu॒-rbhoja̭nāni | ekā᳚kṣarā-ndvi॒padā॒gṃ॒ ṣaṭpa̭dāñca | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-nde॒vā upa̭jīvanti॒ viśve᳚ | vāca̭-ṅgandha॒rvāḥ pa॒śavo̭ manu॒ṣyāḥ᳚ | vā॒cīmā viśvā॒ bhuva̭nā॒-nyarpi̭tā | sā no॒ havaṃ̭ juṣatā॒-mindra̭ patnī |
vāga॒kṣaraṃ̭ prathama॒jā ṛ॒tasya̭ | vedā̭nā-mmā॒tā-'mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ || 65 ||
sā no̭ juṣā॒ṇopa̭ ya॒jña māgā᳚t | ava̭ntī de॒vī su॒havā̭ me astu | yā mṛṣa̭yo mantra॒ kṛto̭ manī॒ṣiṇaḥ̭ | a॒nvaiccha̭-nde॒vā-stapa̭sā॒ śramḙṇa | tā-nde॒vīṃ-vā~cagṃ̭ ha॒viṣā̭ yajāmahe | sā no̭ dadhātu sukṛ॒tasya̭ lo॒ke |
ca॒tvāri॒ vā-kpari̭mitā pa॒dāni̭ | tāni̭ vidu-rbrāhma॒ṇā ye ma̭nī॒ṣiṇaḥ̭ | guhā॒ trīṇi॒ nihi̭tā॒ neṅga̭yanti | tu॒rīyaṃ̭ ~vā॒co ma̭nu॒ṣyā̭ vadanti || 66 ||
31 śraddhā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.5-2.8.8.8)
śra॒ddhayā॒-'gni ssami̭dhyate | śra॒ddhayā̭ vindate ha॒viḥ | śra॒ddhā-mbhaga̭sya mū॒rdhani̭ | vaca॒sā vḙdayāmasi | pri॒yagg śra̭ddhe॒ dada̭taḥ | pri॒yagg śra̭ddhe॒ didā̭sataḥ | pri॒ya-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | i॒da-mma̭ udi॒ta-ṅkṛ̭dhi | yathā̭ de॒vā asṷreṣu | śra॒ddhā mu॒greṣṷ cakri॒re || 67 ||
e॒va-mbho॒jeṣu॒ yajva̭su | a॒smāka̭-mudi॒ta-ṅkṛ̭dhi | śra॒ddhā-ndḙvā॒ yaja̭mānāḥ | vā॒yu-go̭pā॒ upā̭sate | śra॒ddhāgṃ hṛ̭da॒yya̭yā-''kū᳚tyā | śra॒ddhayā̭ hūyate ha॒viḥ |
śra॒ddhā-mprā॒tar-ha̭vāmahe | śra॒ddhā-mma॒ddhyandi̭naṃ॒ pari̭ | śra॒ddhāgṃ sūrya̭sya ni॒mruci̭ | śraddhe॒ śraddhā̭paye॒ hamā᳚ || 68 ||
śra॒ddhā de॒vāna-dhi̭vaste | śra॒ddhā viśva̭ mi॒da-ñjaga̭t | śra॒ddhā-ṅkāma̭sya mā॒tara᳚m | ha॒viṣā̭ vardhayāmasi || 69a ||
32 brahma sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.10-2.8.8.11)
brahma̭jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā᳚t | visī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhāḥ | sa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || pi॒tā-vi॒rājā̭ mṛṣa॒bho-ra̭yī॒ṇām | a॒ntari̭kṣaṃ-vi~॒śvarṷ̄pa॒ āvi̭veśa || 69b ||
tama॒rkaira॒bhya̭rccanti va॒thsam | brahma॒ santa॒-mbrahma̭ṇā va॒rdhaya̭ntaḥ || brahma̭ de॒vāna̭janayat | brahma॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t ||
brahma̭ṇaḥ, kṣa॒tra-nnirmi̭tam | brahma̭ brāhma॒ṇa ā॒tmanā᳚ || a॒ntara̭smi-nni॒me lo॒kāḥ | a॒nta rviśva̭mi॒da-ñjaga̭t | brahmai॒va bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tena॒ ko̭-'rhati॒ spardhi̭tum || 70 ||
brahmaṃ̭ de॒vā-straya̭strigṃśat | brahma̭-nnindra prajāpa॒tī | brahma̭naḥa॒ viśvā̭ bhū॒tāni̭ | nā॒vī vā॒nta-ssa॒māhi̭tā || cata̭sra॒ āśāḥ॒ praca̭rantva॒-gnayaḥ̭ | i॒manno̭ ya॒jñanna̭yatu prajā॒nann |
ghṛ॒ta-mpinva̭nna॒ jaragṃ̭ su॒vīra᳚m | brahma̭ sa॒mi-dbha̭va॒tyāhṷtīnām || 71 ||
33 go sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.8.11)
āgāvo̭ agmannu॒ta bha॒dra-ma̭krann | sīda̭ntu go॒ṣṭhe-ra॒ṇaya̭ntva॒sme || pra॒jāva̭tīḥ puru॒ rūpā̭ i॒ha syuḥ | indrā̭ya pū॒rvī ru॒ṣaso॒ duhā̭nāḥ | indro॒ yajva̭ne pṛṇa॒te ca̭ śikṣati | upedda̭dāti॒ na sva-mmṷṣāyati | bhūyo̭ bhūyo ra॒yimida̭sya va॒rdhayanṋ | abhi̭nne khi॒lle nida̭dhāti deva॒yum |
na tā na̭śanti॒ na tā arvā᳚ || 72 ||
na tā na̭śanti॒ nada̭bhāti॒ taska̭raḥ | nainā̭ ami॒tro vyathi॒rā da̭dharṣati |
de॒vāgśca॒ yābhi॒-ryaja̭te॒ dadā̭ti ca | jyogittābhi̭ ssacate॒ gopa̭ti ssa॒ha || 72a ||
na tā arvā̭ re॒ṇu ka̭kāṭo aśnute | na sagg̭ skṛta॒tra-mupa̭yanti॒ tā a॒bhi |
u॒ru॒gā॒yama̭bhaya॒-ntasya॒ tā anṷ | gāvo॒ martya̭sya॒ vica̭ranti॒ yajva̭naḥ || 72b ||
(tai. brā. 2.8.8.12)
gāvo॒ bhago॒ gāva॒ indro̭ me acchāt | gāva॒ ssoma̭sya pratha॒masya̭ bha॒kṣaḥ |
i॒mā yā gāva॒-ssaja̭nāsa॒ indraḥ̭ | i॒cchāmī-ddhṛ॒dā mana̭sā-ci॒dindra᳚m |
yū॒ya-ṅgā̭vo medayathā kṛ॒śañci̭t | a॒ślī॒la-ñci̭-tkṛṇuthā su॒pratī̭kam || 73 ||
bha॒dra-ṅgṛ॒ha-ṅkṛ̭ṇutha bhadra vācaḥ | bṛ॒hadvo॒ vaya̭ ucyate sa॒bhāsṷ | pra॒jāva̭tī ssū॒yava̭sagṃ-ri॒śantīḥ᳚ | śu॒ddhā a॒pa ssṷprapā॒ṇe piba̭ntīḥ |
māva̭ ste॒na ī̭śata॒ māghaśagṃ̭saḥ | pari̭vo he॒tī ru॒drasya̭ vṛñjyāt | upe॒da-mṷpa॒-parca̭nam | ā॒su goṣūpa̭ pṛcyatām | upa̭rṣa॒bhasya॒ reta̭si | upe᳚ndra॒ tava̭ vī॒rye᳚ || 74 (24) ||
34 sūryā candramasā sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.1)
tā sū᳚ryā candra॒masā̭ viśva॒-bhṛtta̭mā ma॒hat | tejo॒ vasṷmadrājato di॒vi | sāmā᳚tmānā carata ssāma-cā॒riṇā᳚ | yayo᳚rvra॒ta-nnama॒me jātṷ de॒vayoḥ᳚ | u॒bhāvantau॒ pari̭yāta॒ armyā᳚ | di॒vo na ra॒śmīg sta̭nu॒to-vya̭rṇa॒ve | u॒bhā bhṷva॒ntī bhuva̭nā ka॒vikra̭tū | sūryā॒ na ca॒ndrā ca̭rato ha॒tāma̭tī | patī᳚dyu॒ma-dvi̭śva॒-vidā̭ u॒bhā di॒vaḥ | sūryā̭ u॒bhā ca॒ndrama̭sā vicakṣa॒ṇā || 75 ||
vi॒śvavā̭rā varivo॒ bhā vare᳚ṇyā | tā no̭-'vata-mmati॒mantā॒ mahi̭vratā | vi॒śva॒vapa̭rī pra॒tara̭ṇā tara॒ntā | su॒va॒rvidā̭ dṛ॒śaye॒ bhūri̭ raśmī | sūryā॒ hi ca॒ndrā vasṷtve॒ṣa-da̭rśatā | ma॒na॒svino॒ 'bhānṷcara॒tonu॒-sandiva᳚m | a॒sya śravo̭ na॒dya̭ ssa॒pta bi̭bhrati | dyāvā॒ kṣāmā̭ pṛthi॒vī da̭rśa॒taṃ-va~puḥ̭ | a॒sme sū᳚ryā candra॒masā̭-'bhi॒cakṣe᳚ | śra॒ddheka-mi̭ndra carato vicartu॒ram || 76 ||
pū॒rvā॒pa॒ra-ñca̭rato mā॒ya yai॒tau | śiśū॒ krīḍa̭ntau॒ pari̭yāto adhva॒ram | viśvā᳚nya॒nyo bhuva̭nā 'bhi॒caṣṭe᳚ | ṛ॒tūna॒nyo vi॒dadha̭jjāyate॒ punaḥ̭ | hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsā॒gṃ॒ rājā᳚ | yāsāṃ᳚ de॒vā śśi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyata | āpo̭ bha॒drā āditpa̭śyāmi || 77 ||
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbhaṃ̭ dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśyaṃ॒ janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || 77a ||
yāsāṃ᳚ de॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣayyā a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu ||
śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 77b ||
āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ ittāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann |
āditpa̭śyā myu॒tavā̭ śṛṇo॒myāmā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tarhi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || 77c ||
35 nāsadāsīya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.3-2.8.9.7)
nāsa̭dāsī॒nno sadā̭sītta॒dānī᳚m | nāsī॒drajo॒ no vyo̭mā-pa॒royat | kimā va̭rīvaḥ॒ kuha॒kasya॒ śarmanṋ | abhaṃḥ॒ kimā̭sī॒-dgaha̭na-ṅgabhī॒ram || 78 ||
na mṛ॒tyu-ra॒mṛta॒-ntarhi॒ na | rātri̭yā॒ ahna̭ āsī-tprake॒taḥ | ānī̭da vā॒tagg sva॒dhayā॒ tadeka᳚m | tasmā᳚ddhā॒nya-nna pa॒raḥ kiñca॒nāsa̭ |
tama̭ āsī॒-ttama̭sā gū॒ḍhamagre᳚ prake॒tam | sa॒li॒lagṃ sarva̭ mā i॒dam | tu॒cche nā॒bhvapi̭hitaṃ॒ ~yadāsī᳚t | tama̭sa॒s tanma̭hi॒nā jā̭ya॒taika᳚m |
kāma॒stadagre॒ sama̭varta॒tādhi̭ | mana̭so॒ retaḥ̭ pratha॒maṃ-ya~dāsī᳚t || 79 ||
sa॒ to bandhu॒masa̭ti॒ nira̭vindann | hṛ॒di-pra॒tīṣyā̭ ka॒vayo̭ manī॒ṣā |
ti॒ra॒ścīno॒ vita̭to ra॒śmi-rḙṣām | a॒dhasvi̭dā॒sī(3) du॒pari̭svidāsī(3)t |
re॒to॒dhā ā̭sa-nmahi॒māna̭ āsann | sva॒dhā a॒vastā॒-tpraya̭tiḥ pa॒rastā᳚t |
ko a॒ddhā vḙda॒ka i॒ha pravo̭cat | kuta॒ ājā̭tā॒ kuta̭ i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭiḥ |
a॒rvāg de॒vā a॒sya vi॒sarja̭nāya | athā॒ ko vḙda॒ yata̭ ā ba॒bhūva̭ || 80 ||
i॒yaṃ-vi~sṛ̭ṣṭi॒-ryata̭ āba॒bhūva̭ | yadi̭ vā da॒dhe yadi̭ vā॒ na |
yo a॒syāddhya̭kṣaḥ para॒me vyo̭mann | so a॒ṅgavḙda॒ yadi̭ vā॒ na veda̭ |
kiggsvi॒dvanaṃ॒ ka u॒sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ |
manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā pṛ॒cchatedu॒tat | yada॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ | brahma॒vanaṃ॒ brahma॒ sa vṛ॒kṣa ā̭sīt | yato॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ni̭ṣṭata॒kṣuḥ || manī̭ṣiṇo॒ mana̭sā॒ vibra̭vīmi vaḥ | brahmā॒ddhyati̭ṣṭha॒-dbhuva̭nāni dhā॒rayanṋ || 81 ||
36 bhāgya sūktaṃ
(tai. brā. 2.8.9.7-2.8.9.9)
prā॒tara॒gni-mprā॒tarindragṃ̭ havāmahe | prā॒ta-rmi॒trā varṷṇā prā॒tara॒śvinā᳚ |
prā॒ta-rbhagaṃ̭ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m | prā॒tassoma̭ mu॒ta ru॒dragṃ hṷvema || pra॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga̭mu॒gragṃ hṷvema | va॒ya-mpu॒tramadi̭te॒ryo vi̭dha॒rtā | ā॒dhraści॒dya-mmanya̭māna-stu॒raści̭t | rājā̭ ci॒dya-mbhagaṃ̭ bha॒kṣītyāha̭ || 82 ||
bhaga॒praṇḙta॒-rbhaga॒satya̭rādhaḥ | bhage॒mā-ndhiya॒muda̭va॒ dada̭nnaḥ | bhaga॒praṇo̭ janaya॒ gobhi॒raśvaiḥ᳚ | bhaga॒ pranṛbhi̭-rnṛ॒vanta̭ssyāma || u॒tedānīṃ॒ bhaga̭vantassyāma | u॒ta prapi॒tva u॒ta maddhye॒ ahnā᳚m | u॒todi̭tā maghava॒n-thsūrya̭sya | va॒ya-nde॒vānāgṃ̭ suma॒tau syā̭ma || bhaga̭ e॒va bhaga̭vāgṃ astu devāḥ | tena̭ va॒ya-mbhaga̭vanta ssyāma || 83 ||
tantvā̭ bhaga॒ sarva॒ ijjo̭havīmi | sano̭ bhaga pura e॒tā bha̭ve॒ha || sama̭dhva॒rā-yo॒ṣaso̭-'namanta | da॒dhi॒krāvḙva॒ śuca̭ye pa॒dāya̭ | a॒rvā॒cī॒naṃ-va~̭su॒vidaṃ॒ bhaga̭nnaḥ | ratha̭mi॒vāśvā̭ vā॒jina॒ āva̭hantu || aśvā̭vatī॒-rgoma̭tī-rna u॒ṣāsaḥ̭ | vī॒rava̭tī॒-ssada̭mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā vi॒śvataḥ॒ prapī̭nāḥ | yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || 84 (25) ||
37 nakṣatra sūktaṃ
(tai. brā. 3.1.1.1-3.1.3.3)
37.1 nakṣatraṃ - kṛttikā devatā - agniḥ
a॒gnirnaḥ̭ pātu॒ kṛtti̭kāḥ | nakṣa̭tra-nde॒vami̭ndri॒yam | i॒damā̭sāṃvi~cakṣa॒ṇam | ha॒virā॒san jṷhotana | yasya॒ bhānti̭ ra॒śmayo॒ yasya̭ ke॒tavaḥ̭ | yasye॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sarvā᳚ | sa kṛtti̭kā bhira॒bhi-saṃ॒va~sā̭naḥ | a॒gnirno̭ de॒vassṷvi॒te da̭dhātu || 1 ||
37.2 nakṣatraṃ - rohiṇī devatā - prajāpatiḥ
pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī vḙtu॒ patnī᳚ | vi॒śvarṷ̄pā bṛha॒tī ci॒trabhā̭nuḥ || 85 ||
sā no̭ ya॒jñasya̭ suvi॒te da̭dhātu | yathā॒ jīvḙma śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ro॒hi॒ṇī de॒vyuda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ rū॒pāṇi̭ prati॒moda̭mānā | pra॒jāpa̭tigṃ ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒yā de॒vānā॒-mupa̭yātu ya॒jñam || 2 ||
37.3 nakṣatraṃ - mṛgaśīrṣaḥ devatā - somaḥ
somo॒ rājā̭ mṛgaśī॒ra॒.ṣeṇa॒ āganṋ | śi॒va-nnakṣa̭tra-mpri॒yama̭sya॒ dhāma̭ | ā॒pyāya̭māno bahu॒dhā janḙṣu | retaḥ̭ pra॒jāṃ-ya~ja̭māne dadhātu || 86 ||
yatte॒ nakṣa̭tra-mmṛgaśī॒r॒ṣamasti̭ | pri॒yagṃ rā̭ja-npri॒yata̭ma-mpri॒yāṇā᳚m | tasmai̭ te soma ha॒viṣā̭ vidhema | śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || 3 ||
37.4 nakṣatraṃ - ārdrā devatā - rudraḥ
ā॒rdrayā̭ ru॒draḥ pratha̭mā na eti | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pati̭raghni॒yānā᳚m | nakṣa̭tramasya ha॒viṣā̭ vidhema | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣa॒-nmota vī॒rān | he॒tī ru॒drasya॒ pari̭ṇo vṛṇaktu | ā॒rdrā nakṣa̭tra-ñjuṣatāgṃ ha॒virnaḥ̭ || 87 ||
pra॒mu॒ñcamā̭nau duri॒tāni॒ viśvā᳚ | apā॒ghaśagṃ̭ sannu-datā॒marā̭tim || 4 ||
37.5 nakṣatraṃ - punarvasu devatā - aditiḥ
puna̭rno de॒vyadi̭ti-sspṛṇotu | puna̭rvasū naḥ॒ puna॒retāṃ᳚-ya~॒jñam | puna̭rno de॒vā a॒bhiya̭ntu॒ sarve᳚ | punaḥ̭ punarvo ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | e॒vā na de॒vyadi̭tirana॒rvā | viśva̭sya bha॒rtrī jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā | puna̭rvasū ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntī | pri॒ya-nde॒vānā॒-mapyḙtu॒ pāthaḥ̭ || 5 (88) ||
37.6 nakṣatraṃ - puṣyaḥ devatā - bṛhaspatiḥ
bṛha॒spatiḥ̭ pratha॒mañjāya̭mānaḥ | ti॒ṣya̭-nnakṣa̭trama॒bhi samba̭bhūva | śreṣṭho̭ de॒vānāṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇuḥ | di॒śo nu॒ sarvā॒ abha̭yanno astu | ti॒ṣyaḥ̭ pu॒rastā̭du॒ta ma̭dhya॒to naḥ̭ | bṛha॒spati̭-rnaḥ॒ pari̭pātu pa॒ścāt | bādhḙ tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇutām | su॒vīrya̭sya॒ pata̭yasyāma || 6 ||
37.7 nakṣatraṃ -āśreṣaṃ devatā - sarpāḥ
i॒dagṃ sa॒rpebhyo̭ ha॒vira̭stu॒ juṣṭa᳚m | ā॒śre॒ṣā yeṣā̭ manu॒yanti॒ cetaḥ̭ || 89 ||
ye a॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīṃ-kṣi॒yanti̭ | tena̭ ssa॒rpāso॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | ye ro̭ca॒ne sūrya॒syāpi̭ sa॒rpāḥ | ye divaṃ̭ de॒vī-manṷsa॒ñcara̭nti | yeṣā̭māśre॒ṣā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tebhya̭-ssa॒rpebhyo॒ madhṷ-majjuhomi || 7 ||
37.8 nakṣatraṃ - maghā devatā - pitaraḥ
upa̭hūtāḥ pi॒taro॒ ye ma॒ghāsṷ | mano̭javasa-ssu॒kṛta̭-ssukṛ॒tyāḥ | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭miṣṭhāḥ | sva॒dhābhi̭-rya॒jña-mpraya̭ta-ñjuṣantām || 90 ||
ye a̭gnida॒gdhā ye-'na̭gni-dagdhāḥ | yḙ-'mu~lo॒ka-mpi॒taraḥ̭ kṣi॒yanti̭ | yāgśca̭ vi॒dmayāgṃ ṷ ca॒ na pra̭vi॒dma | ma॒ghāsṷ ya॒jñagṃ sukṛ̭ta-ñjuṣantām || 8 ||
37.9 nakṣatraṃ - pūrvaphalgṷnī devatā - aryamā
gavāṃ॒ patiḥ॒ phalgṷnī-nāmasi॒ tvam | tada̭ryaman varuṇa mitra॒ cārṷ | tantvā̭ va॒yagṃ sa̭ni॒tāragṃ̭ sanī॒nām | jī॒vā jīva̭nta॒mupa॒ saṃvi~̭śema | yene॒mā viśvā॒ bhuva̭nāni॒ sañji̭tā | yasya̭ de॒vā a̭nusaṃ॒ya~nti॒ cetaḥ̭ || 91 ||
a॒rya॒mā rājā॒-'jara॒stu vi̭ṣmān | phalgṷnīnā-mṛṣa॒bho ro̭ravīti || 9 ||
37.10 nakṣatraṃ - uttara pha̭lgunī devatā - bhagaḥ
śreṣṭho̭ de॒vānāṃ᳚ bhagavo bhagāsi | tattvā̭ viduḥ॒ phalgṷnī॒-stasya̭ vittāt | a॒smabhyaṃ̭-kṣa॒trama॒jaragṃ̭ su॒vīrya᳚m | goma॒daśva̭-va॒dupa॒sannṷ-de॒ha | bhago̭ha dā॒tā bhaga॒ itpra̭dā॒tā | bhago̭ de॒vīḥ phalgṷnī॒-rāvi̭veśa | bhaga॒syetta-mpra̭sa॒va-ṅga̭mema | yatra̭ de॒vai-ssa̭dha॒mādaṃ̭ madema | || 10/ 92 ||
37.11 nakṣatraṃ - hastaḥ devatā - savita
āyā̭tu de॒va-ssa̭vi॒to pa̭yātu | hi॒ra॒ṇyayḙna su॒vṛtā॒ rathḙna | vaha॒n॒. hastagṃ̭ su॒bhagaṃ̭ ~vidma॒nāpa̭sam | pra॒yaccha̭ntaṃ॒ papṷriṃ॒ puṇya॒maccha̭ | hastaḥ॒ praya̭ccha tva॒mṛtaṃ॒ ~vasī̭yaḥ | dakṣi̭ṇena॒ prati̭gṛbhṇīma enat |
dā॒tāra̭-ma॒dya sa̭vi॒tā vi̭deya | yo no॒ hastā̭ya prasu॒vāti̭ ya॒jñam || 11 ||
37.12 nakṣatraṃ - citrā devatā - tvaṣṭā
tvaṣṭā॒ nakṣa̭tra-ma॒bhyḙti ci॒trām | su॒bhagṃ sa̭saṃyu~va॒tigṃ roca̭mānām || 93 ||
ni॒ve॒śaya̭nna॒-mṛtā॒-nmartyāg̭śca | rū॒pāṇi̭ pi॒gṃ॒śa-nbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | tanna॒stvaṣṭā॒ tadṷ ci॒trā vica̭ṣṭām | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tannaḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīgṃ sanotu | gobhi̭rno॒ aśvai॒-ssama̭naktu ya॒jñam || 12 ||
37.13 nakṣatraṃ - svātī devatā - vāyuḥ
vā॒yu-rnakṣa̭tra-ma॒bhyḙti॒ niṣṭyā᳚m | ti॒gmaśṛṃ̭go vṛṣa॒bho rorṷvāṇaḥ | sa॒mī॒raya॒-nbhuva̭nā māta॒riśvā᳚ | apa॒ dveṣāgṃ̭si nudatā॒marā̭tīḥ || 94 ||
tanno̭ vā॒yastadu॒ niṣṭyā̭ śṛṇotu | tannakṣa̭tra-mbhūri॒dā a̭stu॒ mahya᳚m | tanno̭ de॒vāso॒ anṷ jānantu॒ kāma᳚m | yathā॒ tarḙma duri॒tāni॒ viśvā᳚ || 13 ||
37.14 nakṣatraṃ - viśākhā devatā - indrāgnīḥ
dū॒ra-ma॒smacchatra̭vo yantu bhī॒tāḥ | tadi̭ndrā॒gnī kṛ̭ṇutāṃ॒ ta-dviśā̭khe | tanno̭ de॒vā anṷmadantu ya॒jñam | pa॒ścā-tpu॒rastā॒-dabha̭yanno astu | nakṣa̭trāṇā॒-madhi̭patnī॒ viśā̭khe | śreṣṭhā̭-vindrā॒gnī bhuva̭nasya go॒pau || 95 ||
viṣṷ̄ca॒-śśatrṷ̄napa॒bādha̭mānau | apa॒kṣudha̭-nnudatā॒marā̭tim | || 14 ||
37.15 paurṇamāsi
pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā᳚t | unma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyāṃ᳚ de॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭ntaḥ | u॒tta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām | pṛ॒thvī su॒varcā̭ yuva॒ti-ssa॒joṣāḥ᳚ | pau॒rṇa॒mā॒syuda̭gā॒-cchobha̭mānā | ā॒pyā॒ya-ya̭ntī duri॒tāni॒ viśvā᳚ | u॒ru-nduhāṃ॒ ya~ja̭mānāya ya॒jñam || 15/96 (26) ||
37.16 nakṣatraṃ - anūrādhā devatā - mitraḥ
ṛ॒ddhyāsma̭ ha॒vyai-rnama̭sopa॒sadya̭ | mi॒tra-nde॒va-mmi̭tra॒dheya̭nno astu | a॒nū॒rā॒dhān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | śa॒ta-ñjī̭vema śa॒rada॒ssavī̭rāḥ | ci॒traṃ-nakṣa̭tra॒-muda̭gā-tpu॒rastā᳚t | a॒nū॒rā॒dhāsa॒ iti॒ ya-dvada̭nti | tanmi॒tra ḙti pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ | hi॒ra॒ṇyayai॒-rvita̭tai-ra॒ntari̭kṣe || 16 ||
37.17 nakṣatraṃ - jyeṣṭhā devatā - indraḥ
indro᳚ jye॒ṣṭhā manu॒ nakṣa̭trameti | yasmi̭n vṛ॒traṃ-vṛ~̭tra॒ tūryḙ ta॒tāra̭ || 97 ||
tasmi̭n va॒ya-ma॒mṛtaṃ॒ duhā̭nāḥ | kṣudha̭ntarema॒ duri̭tiṃ॒ duri̭ṣṭim | pu॒ra॒nda॒rāya̭ vṛṣa॒bhāya̭ dhṛ॒ṣṇave᳚ | aṣā̭ḍhāya॒ saha̭mānāya mī॒ḍhuṣe᳚ | indrā̭ya jye॒ṣṭhā madhṷma॒dduhā̭nā | u॒ru-ṅkṛ̭ṇotu॒ yaja̭mānāya lo॒kam || 17 ||
37.18 nakṣatraṃ - mūlaṃ devatā - prajāpatiḥ
mūlaṃ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya | parā᳚cyetu॒ nir-ṛ̭tiḥ parā॒cā | gobhi॒-rnakṣa̭tra-mpa॒śubhi॒-ssama̭ktam | aha̭-rbhūyā॒-dyaja̭mānāya॒ mahya᳚m || 98 ||
aha̭rno a॒dya sṷvi॒te da̭dhātu | mūlaṃ॒ nakṣa̭tra॒miti॒ ya-dvada̭nti | parā̭cīṃ-vā~॒cā nir-ṛ̭ti-nnudāmi | śi॒va-mpra॒jāyai̭ śi॒vama̭stu॒ mahya᳚m || 18 ||
37.19 nakṣatraṃ - pūrvāṣāḍhā devatā - āpaḥ
yā di॒vyā āpaḥ॒ paya̭sā sambabhū॒vuḥ | yā a॒ntari̭kṣa u॒ta pārthi̭vī॒ryāḥ |
yāsā̭maṣā॒ḍhā a̭nu॒yanti॒ kāma᳚m | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu | yāśca॒ kūpyā॒ yāśca̭ nā॒dyā᳚-ssamu॒driyāḥ᳚ | yāśca̭ vaiśa॒ntīru॒ta prā̭sa॒cīryāḥ || 99 ||
yāsā̭maṣā॒ḍhā madhṷ bha॒kṣaya̭nti | tā na॒ āpa॒-śśagg syo॒nā bha̭vantu || 19 ||
37.20 nakṣatraṃ - uttarāṣāḍhā devatā - viśvedevaḥ
tanno॒ viśve॒ upa̭ śṛṇvantu de॒vāḥ | tada̭ṣā॒ḍhā a॒bhi saṃya~̭ntu ya॒jñam | tannakṣa̭tra-mprathatā-mpa॒śubhyaḥ̭ | kṛ॒ṣi-rvṛ॒ṣṭi-ryaja̭mānāya kalpatām | śu॒bhrāḥ ka॒nyā̭ yuva॒taya̭-ssu॒peśa̭saḥ | ka॒rma॒kṛta̭-ssu॒kṛto̭ vī॒ryā̭vatīḥ | viśvā᳚-nde॒vān. ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | a॒ṣā॒ḍhāḥ kāma॒ mupa̭yāntu ya॒jñam || 20/100 ||
37.21 nakṣatraṃ - abhijida devatā - brahmā
yasmi॒-nbrahmā॒-'bhyaja̭ya॒-thsarva̭me॒tat | a॒muñca̭ lo॒ka mi॒damṷ̄ca॒ sarvaṃ᳚| tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-dvi॒jitya̭ | śriya̭-ndadhā॒tvahṛ̭ṇīyamānam | u॒bhau lo॒kau brahma̭ṇā॒ sañji̭te॒mau | tanno॒ nakṣa̭tra-mabhi॒ji-d
vica̭ṣṭām | tasmi̭n va॒ya-mpṛta̭nā॒ ssañja̭yema | tanno̭ de॒vāso॒ anṷjānantu॒ kāma᳚m || 21 ||
37.22 nakṣatraṃ - śravaṇaṃ devatā - viṣṇuḥ
śṛ॒ṇvanti̭ śro॒ṇā-ma॒mṛta̭sya go॒pām | puṇyā̭masyā॒ upa̭śṛṇomi॒ vāca᳚m || 101 ||
ma॒hī-nde॒vīṃ-vi~ṣṇṷpatnī majū॒ryām | pra॒tīcī̭ menāgṃ ha॒viṣā̭ yajāmaḥ | tre॒dhā viṣṇṷ-rurugā॒yo vica̭krame | ma॒hī-ndivaṃ̭ pṛthi॒vī-ma॒ntari̭kṣam |
tacchro॒ṇaiti॒ śrava̭-i॒cchamā̭nā | puṇya॒gg॒ ślokaṃ॒ ~yaja̭mānāya kṛṇva॒tī || 22 ||
37.23 nakṣatraṃ - śraviṣṭā devatā - vasavaḥ
a॒ṣṭau de॒vā vasa̭vasso॒myāsaḥ̭ | cata̭sro de॒vī ra॒jarā॒-śśravi̭ṣṭhāḥ | te ya॒jña-mpā᳚ntu॒ raja̭saḥ pa॒rastā᳚t | saṃ॒va~॒thsa॒rīṇa̭-ma॒mṛtagg̭ sva॒sti || 102 ||
ya॒jña-nnaḥ̭ pāntu॒ vasa̭vaḥ pu॒rastā᳚t | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'bhiya̭ntu॒ śravi̭ṣṭhāḥ | puṇya॒nnakṣa̭trama॒bhi saṃvi~̭śāma | mā no॒ arā̭ti-ra॒ghaśa॒gṃ॒ sāganṋ || 23 ||
37.24 nakṣatraṃ - śatabhiṣak devatā - varuṇaḥ
kṣa॒trasya॒ rājā॒ varṷṇo-'dhirā॒jaḥ | nakṣa̭trāṇāgṃ śa॒tabhi̭ṣa॒g vasi̭ṣṭhaḥ | tau de॒vebhyaḥ̭ kṛṇuto dī॒rghamāyuḥ̭ | śa॒tagṃ sa॒hasrā̭ bheṣa॒jāni̭ dhattaḥ | ya॒jñanno॒ rājā॒ varṷṇa॒ upa̭yātu | tanno॒ viśvḙ a॒bhisaṃya~̭ntu de॒vāḥ || 103 ||
tanno॒ nakṣa̭tragṃ śa॒tabhi̭ṣag juṣā॒ṇam | dī॒rghamāyuḥ॒ prati̭ra-dbheṣa॒jāni̭ || 24 ||
37.25 nakṣatraṃ - pūrvaproṣṭhapadā devatā - ajayekapādaḥ
a॒ja eka̭pā॒-duda̭gā-tpu॒rastā᳚t | viśvā̭ bhū॒tāni̭ prati॒ moda̭mānaḥ | tasya̭ de॒vāḥ pra̭sa॒vaṃ-ya~̭nti॒ sarve᳚ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒mṛta̭sya go॒pāḥ | vi॒bhrāja̭māna-ssamidhā॒na u॒graḥ | ā-'ntari̭kṣa-maruha॒da-ga॒ndyām | tagṃ sūrya̭-nde॒va-ma॒jameka̭pādam | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso॒ anṷyanti॒ sarve᳚ || 25 / 104 ||
37.26 nakṣatraṃ - uttaraproṣṭhapadā devatā - ahirbuddhniyaḥ
ahi̭ rbu॒ddhniyaḥ॒ pratha̭māna eti | śreṣṭho̭ de॒vānā̭mu॒ta mānṷṣāṇām | ta-mbrā᳚hma॒ṇā-sso̭ma॒pā-sso॒myāsaḥ̭ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāso̭ a॒bhira̭kṣanti॒ sarve᳚ | ca॒tvāra॒ eka̭ma॒bhi karma̭ de॒vāḥ | pro॒ṣṭha॒pa॒dāsa॒ iti॒ yān. vada̭nti | te bu॒ddhaniyaṃ̭ pari॒ṣadyagg̭ stu॒vantaḥ̭ | ahigṃ̭ rakṣanti॒ nama̭sopa॒sadya̭ || 26 ||
37.27 nakṣatraṃ - revatī devatā - pūṣā
pū॒ṣā re॒vatyanvḙti॒ panthā᳚m | pu॒ṣṭi॒patī̭ paśu॒pā vāja̭bastyau || 105 ||
i॒māni̭ ha॒vyā praya̭tā juṣā॒ṇā | su॒gairno॒ yānai॒rupa̭yātāṃ-ya~॒jñam | kṣu॒drā-npa॒śū-nra̭kṣatu re॒vatī̭ naḥ | gāvo̭ no॒ aśvā॒gṃ॒ anvḙtu pū॒ṣā | anna॒gṃ॒ rakṣa̭ntau bahu॒dhā virṷ̄pam | vājagṃ̭ sanutāṃ॒ ~yaja̭mānāya ya॒jñam || 27 ||
37.28 nakṣatraṃ - aśvinī devatā - aśvinī deva
tada॒śvinā̭-vaśva॒yujopa̭yātām | śubha॒ṅgami̭ṣṭhau su॒yamḙbhi॒raśvaiḥ᳚ | svannakṣa̭tragṃ ha॒viṣā॒ yaja̭ntau | madhvā॒ sampṛ̭ktau॒ yajṷṣā॒ sama̭ktau || 106 ||
yau de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajaṷ havyavā॒hau | viśva̭sya dū॒tā-va॒mṛta̭sya go॒pau | tau nakṣa̭traṃ-jujuṣā॒ṇo-pa̭yātām | namo॒-'śvibhyāṃ᳚ kṛṇumo-'śva॒yugbhyā᳚m || 28 ||
37.29 nakṣatraṃ - apabharaṇī devatā - yamaḥ
apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu | ta-dya॒mo rājā॒ bhaga̭vā॒n॒. vica̭ṣṭām | lo॒kasya॒ rājā̭ maha॒to ma॒hān. hi | su॒gannaḥ॒ panthā॒mabha̭ya-ṅkṛṇotu | yasmi॒-nnakṣa̭tre ya॒ma eti॒ rājā᳚ | yasmi̭nnena-ma॒bhyaṣiṃ̭canta de॒vāḥ | tada̭sya ci॒tragṃ ha॒viṣā̭ yajāma | apa̭ pā॒pmānaṃ॒ bhara̭ṇī-rbharantu || 29 ||
37.30 amāvāsi
ni॒veśa̭nī॒ yattḙ de॒vā ada̭dhuḥ |
ni॒veśa̭nī sa॒ṅgama̭nī॒ vasṷ̄nāṃ॒ ~viśvā̭ rū॒pāṇi॒ vasū᳚nyā-ve॒śaya̭ntī | sa॒ha॒sra॒po॒ṣagṃ su॒bhagā॒ rarā̭ṇā॒ sā na॒ āga॒n varca̭sā saṃvi~dā॒nā |
yattḙ de॒vā ada̭dhu-rbhāga॒dheya॒-mamā̭vāsye
saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sā no̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yinno̭ dhehi subhage su॒vīraṃ᳚ || 30/107 (27) ||
37.31 candramā
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭māno॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚-pyā॒yaya̭nti |
navo̭ navo bhavati॒ jāya̭mā॒no-'hnā᳚-ṅke॒tu-ru॒ṣasā̭ me॒tyagre᳚ |
bhā॒ga-nde॒vebhyo॒ vida̭dhātyā॒ya-npraca॒ndramā᳚stirati dī॒rghamāyuḥ̭ |
yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya̭nti॒ yamakṣi̭ta॒-makṣi̭tayaḥ॒ piba̭nti |
tena̭ no॒ rājā॒ varṷṇo॒ bṛha॒spati॒ rāpyā̭yayantu॒ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
37.32 aho rātrī
ye virṷ̄pe॒ sama̭nasā saṃ॒vya~ya̭ntī | sa॒mā॒na-ntantuṃ̭ paritā-ta॒nāte᳚ |
vi॒bhū pra॒bhū a̭nu॒bhū vi॒śvato̭ huve | te no॒ nakṣa̭tre॒ hava॒māga̭metam |
va॒ya-nde॒vī brahma̭ṇā saṃvi~dā॒nāḥ | su॒ratnā̭so de॒vavī̭tiṃ॒ dadhā̭nāḥ || 108 ||
a॒ho॒rā॒tre ha॒viṣā̭ va॒rdhaya̭ntaḥ | ati̭ pā॒pmāna॒-mati̭muktyā gamema ||
37.33 uṣā
pratyṷva dṛśyāya॒tī | vyu॒cchantī̭ duhi॒tā di॒vaḥ | a॒po ma॒hī vṛ̭ṇute॒ cakṣṷṣā | tamo॒ jyoti̭ṣ-kṛṇoti sū॒narī᳚ |
udu॒ striyā᳚ssacate॒ sūryaḥ̭ | sa cā̭ u॒dyannakṣa̭tra marci॒mat |
tave dṷṣo॒ vyuṣi॒ sūrya̭sya ca | sambha॒ktena̭ gamemahi || 109 ||
37.34 nakṣatraḥ
tanno॒ nakṣa̭tra marci॒mat | bhā॒nu॒matteja̭ u॒cchara̭t | upa̭ ya॒jñami॒hāga̭mat | pranakṣa̭trāya de॒vāya̭ | indrā॒yendugṃ̭ havāmahe | sa na̭ ssavi॒tā sṷva-thsa॒nim | pu॒ṣṭi॒dāṃ-vī~॒rava̭ttamam ||
37.35 sūryaḥ
udu॒tya-ñci॒tram ||
udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m |
ci॒tra-nde॒vānā॒ muda̭gā॒danī̭kaṃ॒ cakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ || 110 ||
ā-'prā॒ dyāvā̭pṛ॒thivī a॒ntari̭kṣa॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca ||
37.36 aditiḥ
adi̭tirna uruṣyatu ma॒hīmū॒ṣu mā॒tara᳚m ||
adi̭tirna uruṣya॒-tvadi̭ti॒-śśarma̭ yacchatu | adi̭tiḥ pā॒tvagṃ ha̭saḥ ||
ma॒hīmū॒ṣu mā॒taragṃ̭ suvra॒tānā̭-mṛ॒tasya॒ patnī॒ mava̭se huvema |
tu॒vi॒kṣa॒trā-ma॒jara̭ntī murū॒cīgṃ su॒śarmā̭ṇa॒-madi̭tigṃ su॒praṇī̭tim |
37.37 viṣṇuḥ
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒ pratadviṣṇuḥ̭ ||
i॒daṃ-vi~ṣṇu॒-rvica̭krame tre॒dhā nida̭dhe pa॒dam | samṷ̄ḍhamasya pāgṃ su॒re ||
pratadviṣṇṷ stavate vī॒ryā̭ya | mṛ॒go na bhī॒maḥ kṷca॒ro gi̭ri॒ṣṭhāḥ | yasyo॒ruṣṷ tri॒ṣu vi॒krama̭ṇeṣu | adhi̭kṣi॒yanti॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ || 111 ||
37.38 agniḥ
a॒gni-rmū॒rdhā bhuvaḥ̭ ||
a॒gni-rmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒kutpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se
śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhānaṃ̭ dadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m |
37.39 anumata
anṷno॒-'dyānṷmati॒-ranvida̭numate॒ tvam ||
anṷno॒-'dyānṷmati rya॒jña-nde॒veṣṷ manyatām | a॒gniśca̭ havya॒vāha̭no॒ bhava̭tā-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ |
anvida̭numate॒ tva-mmanyā̭sai॒ śañca̭ naḥ kṛdhi | kratve॒ dakṣā̭ya no hinu॒ praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣaḥ |
37.40 havyavāhaḥ (agniḥ)
ha॒vya॒vāha॒gg॒ svi̭ṣṭam ||
ha॒vya॒vāha̭mabhi-māti॒ṣāha᳚m | ra॒kṣo॒haṇaṃ॒ pṛta̭nāsu ji॒ṣṇum |
jyoti̭ṣmantaṃ॒ dīdya̭taṃ॒ pura̭ndhim | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒ kṛta॒mā hṷvema |
svi̭ṣṭa magne a॒bhita-tpṛ̭ṇāhi | viśvā̭ deva॒ pṛta̭nā a॒bhiṣya |
u॒runnaḥ॒ panthā᳚-mpradi॒śan vibhā̭hi | jyoti̭ṣmaddhehya॒ jara̭nna॒ āyuḥ̭ || 112/28 ||
38 nakṣatra upahoma mantrāḥ
(tai. brā. 3.1.4.1-3.1.5.15)
38.1 kṛttikā
a॒gnaye॒ svāhā॒ kṛtti̭kābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒bāṃyai~॒ svāhā̭ du॒lāyai॒ svāhā᳚ | ni॒ta॒tnyai svāhā॒ 'bhraya̭ntyai॒ svāhā᳚ | me॒ghaya̭ntyai॒ svāhā̭ va॒r॒ṣaya̭ntyai॒ svāhā᳚ | cu॒pu॒ṇīkā̭yai॒ svāhā᳚ ||
38.2 rohiṇī
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ rohi॒ṇyai svāhā᳚ | roca̭mānāyai॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒ svāhā᳚ ||
38.3 mṛgaśī.rṣaḥ
somā̭ya॒ svāhā̭ mṛgaśī॒r॒ṣāya॒ svāhā᳚ | i॒nva॒kābhya॒ ssvāhauṣa̭dhībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ || 113 ||
38.4 ārdrā
ru॒drāya॒ svāhā॒-''rdrāyai॒ svāhā᳚ | pinva̭mānāyai॒ svāhā̭ pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.5 punarvasu
adi̭tyai॒ svāhā॒ puna̭rvasubhyām | svāhā bhū᳚tyai॒ svāhā॒ prajā᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.6 puṣyaḥ
bṛha॒spata̭ye॒ svāhā̭ ti॒ṣyā̭ya॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒va॒rca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.7 āśreṣa
sa॒rpebhya॒ ssvāhā᳚ ''śre॒ṣābhya॒ ssvāhā᳚ | da॒nda॒śūke᳚bhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.8 maghā
pi॒tṛbhya॒ ssvāhā̭ ma॒ghābhyaḥ̭ | svāhā̭ 'na॒ghābhya॒ ssvāhā̭ 'ga॒dābhyaḥ̭ | svāhā̭rundha॒tībhya॒ ssvāhā᳚ || 114 ||
38.9 pūrva pha̭lgunī
a॒rya॒mṇe svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.10 uttara pha̭lgunī
bhagā̭ya॒ svāhā॒ phalgṷnībhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā᳚ ||
38.11 hastaḥ
sa॒vi॒tre svāhā॒ hastā̭ya | svāhā̭ dada॒te svāhā̭ pṛṇa॒te | svāhā᳚ pra॒yaccha̭te॒ svāhā᳚ pratigṛbhṇa॒te svāhā᳚ ||
38.12 citrā
tvaṣṭre॒ svāhā̭ ci॒trāyai॒ svāhā᳚ | caitrā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.13 svāti
vā॒yave॒ svāhā॒ niṣṭyā̭yai॒ svāhā᳚ | kā॒ma॒cārā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.14 viśākhā
i॒ndrā॒gnibhyā॒g॒ svāhā॒ viśā̭khābhyā॒g॒ svāhā᳚ | śraiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.15 paurṇamāsi
pau॒rṇa॒mā॒syai svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 115 (29) ||
38.16 anūrādhā
mi॒trāya॒ svāhā̭-'nūrā॒dhebhya॒ ssvāhā᳚ | mi॒tra॒dheyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.17 jyeṣṭhā
indrā̭ya॒ svāhā᳚ jye॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ | jyaiṣṭhyā̭ya॒ svāhā॒-'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.18 mūlaṃ
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā॒ mūlā̭ya॒ svāhā᳚ | pra॒jāyai॒ svāhā᳚ ||
38.19 pūrvāṣāḍhā
a॒dbhya ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒mu॒drāya॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.20 uttarāṣāḍhā
viśve᳚bhyo de॒vebhya॒ ssvāhā̭ 'ṣā॒ḍhābhya॒ ssvāhā᳚ | a॒na॒pa॒ja॒yyāya॒ svāhā॒ jityai॒ svāhā᳚ || 116 ||
38.21 abhijit
brahma̭ṇe॒ svāhā̭ 'bhi॒jite॒ svāhā᳚ | bra॒hma॒lo॒kāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.22 śravaṇaṃ
viṣṇa̭ve॒ svāhā᳚ śro॒ṇāyai॒ svāhā᳚ | ślokā̭ya॒ svāhā᳚ śru॒tāya॒ svāhā᳚ ||
38.23 śraviṣṭhā
vasṷbhya॒ ssvāhā॒ śravi̭ṣṭhābhya॒ ssvāhā᳚ | agrā̭ya॒ svāhā॒ parī᳚tyai॒ svāhā᳚ ||
38.24 śatabhiṣak
varṷṇāya॒ svāhā̭ śa॒tabhi̭ṣaje॒ svāhā᳚ | bhe॒ṣa॒jebhya॒ ssvāhā ᳚ ||
38.25 pūrva proṣṭhapadā
a॒jāyaika̭pade॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ || 117 ||
teja̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.26 uttara proṣṭhapadā
aha̭ye bu॒dhniyā̭ya॒ svāhā᳚ proṣṭhapa॒debhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.27 revati
pū॒ṣṇe svāhā̭ re॒vatyai॒ svāhā᳚ | pa॒śubhya॒ ssvāhā᳚ ||
38.28 aśvinī
a॒śvibhyā॒g॒ svāhā᳚ 'śva॒yugbhyā॒g॒ svāhā ᳚| śrotrā̭ya॒ svāhā॒ śrutyai॒ svāhā᳚ ||
38.29 apabharaṇi
ya॒māya॒ svāhā̭ 'pa॒bhara̭ṇībhya॒ ssvāhā᳚ | rā॒jyāya॒ svāhā॒ 'bhiji̭tyai॒ svāhā᳚ ||
38.30 amāvāsi
a॒ma॒vā॒syā̭yai॒ svāhā॒ kāmā̭ya॒ svāhā ''ga̭tyai॒ svāhā᳚ || 118 (30) ||
38.31 candramā
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ pratī॒dṛśyā̭yai॒ svāhā᳚ | a॒ho॒rā॒trebhya॒ ssvāhā᳚-'rdhamā॒sebhya॒ ssvāhā᳚ | māse᳚bhya॒ ssvāha॒rtubhya॒ ssvāhā᳚ | sa॒va॒nthsa॒rāya॒ svāhā᳚ ||
38.32 aho rātrī
ahne॒ svāhā॒ rātri̭yai॒ svāhā᳚ | ati̭muktyai॒ svāhā᳚ ||
38.33 uṣā
u॒ṣase॒ svāhā॒ vyṷṣṭyai॒ svāhā᳚ | vyū॒ṣuṣyai॒ svāhā᳚ vyu॒cchantyai॒ svāhā᳚ | vyṷṣṭāyai॒ svāhā᳚ ||
38.34 nakṣatraḥ
nakṣa̭trāya॒ svāho̭deṣyate॒ svāhā᳚ || 119 ||
u॒dya॒te svāho-di̭tāya॒ svāhā᳚ | hara̭se॒ svāhā॒ bhara̭se॒ svāhā᳚ |
bhrāja̭se॒ svāhā॒ teja̭se॒ svāhā᳚ | tapa̭se॒ svāhā᳚ brahmavarca॒sāya॒ svāhā᳚ ||
38.35 sūryaḥ
sūryā̭ya॒ svāhā॒ nakṣa̭trebhya॒ ssvāhā᳚ | pa॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.36 aditiḥ
adi̭tyai॒ svāhā᳚ prati॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ ||
38.37 viṣṇuḥ
viṣṇa̭ve॒ svāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā᳚ | pra॒ti॒ṣṭhāyai॒ svāhā᳚ || 120 ||
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣaṃ
da॒dhi॒krāvṇṇo̭ akāriṣam | ji॒ṣṇo raśva̭sya vā॒jinaḥ̭ | su॒ra॒bhi no॒ mukhā̭ kara॒t | praṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat | āpo॒hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ | tasmā॒ ara̭ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 121 (32) ||
39 varuṇa sūktaṃ
(tai. saṃ. 1.5.11.3)
udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ma॒sma-davā̭dha॒maṃ-vi~ma̭dhya॒magg śra̭thāya |
athā ̭va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || (tai. saṃ. 1.2.8.1 )
asta̭bhnā॒ddhyā-mṛ̭ṣa॒bho a॒ntari̭kṣa॒-mami̭mīta-vari॒māṇa̭-mpṛthi॒vyā
ā-'sī̭da॒dviśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrā-ḍviśvettāni॒ varṷṇasya vra॒tāni̭ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
yatkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚-ścarā̭masi |
aci̭ttī॒-yattava॒-dharmā̭ yuyopi॒ma-māna॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || (tai. saṃ. 3.4.11.6)
ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya-mu॒tayanna vi॒dma |
sarvā॒tāviṣya̭ śithi॒reva̭ de॒vāthā̭te-syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || (tai. saṃ. 1.5.11.3)
ava̭te॒heḍo̭ varuṇa॒ namo̭bhi॒rava̭ ya॒jñe-bhi̭rīmahe ha॒virbhiḥ̭ |
kṣaya̭nna॒ smabhya̭ masura-praceto॒ rāja॒nnenāgṃ̭si śiśrathaḥ kṛ॒tāni̭ || (tai. saṃ. 2.1.11.6)
tatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒ stadāśā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒ddhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || 122 (33) ||
40 pavamāna sūktaṃ
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷjā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ |
a॒gniṃyā~ garbhaṃ̭dadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ madhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām |
ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || yāsāṃ᳚ de॒vādi॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃyā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti |
yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ śu॒krāstā na॒ āpa॒śśagg syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatāpa śśi॒vayā̭ ta॒nuvo-pa̭spṛśata॒ tvaca̭mem |
sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ nidha̭tta || 123 (34) ||
(tai. brā. 1.4.8.1)
pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā | pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭
vodhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ | jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒-kratū॒gṃ॒ ranṷ || 124 ||
yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭ta-manta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe | u॒bhābhyāṃ᳚ deva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe |
vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yorayī॒ṇām || 125 ||
vai॒śvā॒na॒ro ra॒śmibhi̭rmā punātu | vātaḥ̭ prā॒ṇenḙ ṣi॒ro ma̭yo॒ bhūḥ |
dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā॒ payo̭bhiḥ | ṛ॒tāva̭rī ya॒jñiyḙ mā punītām | bṛ॒hadbhi̭-ssavi ta॒stṛbhiḥ̭ | varṣi̭ṣṭhai--rdeva॒manma̭bhiḥ | agne॒ dakṣaiḥ᳚ punāhimā | yena̭ de॒vā apṷnata | ye nāpo̭ di॒vyaṅkaśaḥ̭ | tena̭ di॒vyena॒ brahma̭ṇā || 126 ||
i॒da-mbrahma̭ punīmahe | yaḥ pā̭vamā॒nī-ra॒ddhayeti̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | sarva॒gṃ॒ sa pū॒tama̭śnāti | sva॒di॒ta-mmā̭ta॒riśva̭nā | pā॒va॒mā॒nī॒ryo a॒ddhayeti̭ |
ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭ta॒gṃ॒ rasa᳚m | tasmai॒ sara̭svatī duhe | kṣī॒ragṃ sa॒rpi rmadhṷ̄da॒kam | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ || 127 ||
su॒dughā॒hi paya̭svatīḥ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ | brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | pā॒va॒mā॒nī-rdi̭śantu naḥ | i॒maṃ ṃlo~॒kamatho̭ a॒mum | kāmā॒n-thsama̭rdhyantu naḥ | de॒vīrde॒vai-ssa॒mā bhṛ̭tāḥ | pā॒va॒mā॒nī-ssva॒styaya̭nīḥ | su॒dughā॒hi ghṛ̭ta॒ścutaḥ̭ | ṛṣi̭bhi॒-ssambhṛ̭to॒ rasaḥ̭ || 128 ||
brā॒hma॒ṇeṣva॒-mṛtagṃ̭ hi॒tam | yena̭ de॒vāḥ pa॒vitrḙṇa | ā॒tmānaṃ̭ pu॒nate॒ sadā᳚ | tena̭ sa॒hasra̭ dhāreṇa | pā॒va॒mā॒nyaḥ pṷnantu mā | prā॒jā॒pa॒tya-mpa॒vitra᳚m | śa॒todyā̭magṃ hira॒ṇmaya᳚m | tena̭ brahma॒ vido̭ va॒yam | pū॒ta-mbrahma̭ punīmahe | indra̭-ssunī॒tī sa॒ha mā̭ punātu | soma̭-ssva॒styā varṷṇa-ssa॒mīcyā᳚ | ya॒mo rājā᳚ pramṛ॒ṇābhiḥ̭ punātumā | jā॒tavḙdā mo॒rjaya̭ntyā punātu | o-mbhūrbhuva॒ssuvaḥ̭ || 129 ||
(tai. brā. 3.5.11.1)
tacchaṃ॒~yorā vṛ̭ṇīmahe | gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ | gā॒tuṃ-ya~॒jñapa̭taye | daivī᳚sva॒sti-ra̭stunaḥ | sva॒sti-rmānṷṣebhyaḥ | ū॒rdhva-ñji̭gātu bheṣa॒jam | śanno̭ astu dvi॒pade᳚ | śañcatṷṣpade || 130 (36) ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
41 āyuṣya sūktaṃ
yo brahmābrahmaṇa ujjabhāra prāṇèśvaraḥ (yo brahmā brahmaṇa ujjahāra prāṇai-śśiraḥ) kṛttivāsāḥ pinākī |
īśāno devassana āyurdadhātu tasmai juhomi haviṣā ghṛtena || 1 ||
vibhrājamāna-ssarirasya maddhyād rocamāno gharmarucirya āgāt |
sa mṛtyupāśā-napanudya ghorā-nihāyuṣeṇo ghṛtamattu devaḥ || 2 ||
brahmajyotir brahmapatnīṣu garbhaṃ-ya~mādadhā-tpururūpa-ñjayantam |
suvarṇarambha-graha-markamarcya-ntamāyuṣe vardhayāmo ghṛtena || 3 ||
śriyaṃ-la~kṣmī-maupalāṃ ambiṅkā-ṅgāṃ ṣaṣṭīñca yāmindrasenetyudāhuḥ |
tāṃ-vi~dyā-mbrahmayonigṃ sarūpā-mihāyuṣe tarpayāmo ghṛtena || 4 ||
dākṣāyaṇya-ssarvayonya ssuyonya-ssahasraśo viśva rūpā virūpāḥ |
sasūnava-ssapataya-ssayūthyā āyuṣeṇo ghṛtamida-ñjuṣantām || 5 ||
divyā gaṇā bahurūpāḥ purāṇā āyuśchido naḥ pramathnantu vīrān |
tebhyo juhomi bahudhā ghṛtena mā naḥ prajāgṃ rīriṣo mota vīrān || 6 ||
ekaḥ purastāt ya ida-mbabhūva yato babhūva bhuvanasya gopāḥ |
yamapyeti bhuvanagṃ sāmparāye sa no havir ghṛta-mihāyuṣe'ttu devaḥ || 7 ||
vasū-nrudrānā-dityā-nmaruto'tha sāddhyān ṛbhūn yakṣā-ngandharvāgṃśca pitṛgṃśca viśvān |
bhṛgūn-thsarpāgṃścā-ṅgigaraso'tha sarvā-nghṛtagṃ hutvā svāyuṣyā mahayāma śaśvat || 8 ||
viṣṇo॒ tvanno॒ anta̭ma॒-śśarma̭yaccha sahantya |
prate॒ dhārā̭ madhu॒ścuta॒ uthsa̭nduhrate॒ akṣi̭tam || (tai. saṃ. 3.1.10) ||
namo brahmaṇe namo astvagnaye namah pṛthivyai namah òṣadhībhyaḥ |
namo vāce namo vācaspata̭ye namo viṣṇave bṛhate karomi || (tai. ara. 2.1.2) ||
(eva-ntriḥ)
yadakṣarapadabhraṣṭa-mmātrāhīna-ntu yadbhavet |
tatsarva-ṅkṣamyatā-ndeva nārāyaṇa namo'stute ||
visarga bindu mātrāṇi padapādākṣarāṇi ca |
nyūnātiriktaṃ-ya~tkiñcidabhigīrbhirudīryatè ||
ā॒bhir gī॒rbhir yadato̭na ū॒namāpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ bhūyiṣṭha॒bhājo॒ adha̭te śyāma |
brahma॒ prāvā̭diṣma॒ tanno॒ māhā̭sīt |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || (tai. ara. 4.4.2)
hariḥ om | śrīkṛṣṇārpaṇamastu ||
o-ntatsat brahmārpaṇamastu ||
ityudakaśāntimantrāḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.