Saraswati

மஹா ஸரஸ்வதீ ஸ்தவம்

Maha Sarasvati Stavam

🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
அஶ்வதர உவாச ।
ஜகத்தாத்ரீமஹம் தேவீமாரிராதயிஷுஃ ஶுபாம் ।
ஸ்தோஷ்யே ப்ரணம்ய ஶிரஸா ப்ரஹ்மயோநிம் ஸரஸ்வதீம் ॥ 1 ॥
ஸதஸத்தேவி யத்கிஞ்சிந்மோக்ஷவச்சார்தவத்பதம் ।
தத்ஸர்வம் த்வய்யஸம்யோகம் யோகவத்தேவி ஸம்ஸ்திதம் ॥ 2 ॥
த்வமக்ஷரம் பரம் தேவி யத்ர ஸர்வம் ப்ரதிஷ்டிதம் ।
அக்ஷரம் பரமம் தேவி ஸம்ஸ்திதம் பரமாணுவத் ॥ 3 ॥
அக்ஷரம் பரமம் ப்ரஹ்ம விஶ்வஞ்சைதத்க்ஷராத்மகம் ।
தாருண்யவஸ்திதோ வஹ்நிர்பௌமாஶ்ச பரமாணவஃ ॥ 4 ॥
ததா த்வயி ஸ்திதம் ப்ரஹ்ம ஜகச்சேதமஶேஷதஃ ।
ஓங்காராக்ஷரஸம்ஸ்தாநம் யத்து தேவி ஸ்திராஸ்திரம் ॥ 5 ॥
தத்ர மாத்ராத்ரயம் ஸர்வமஸ்தி யத்தேவி நாஸ்தி ச ।
த்ரயோ லோகாஸ்த்ரயோ வேதாஸ்த்ரைவித்யம் பாவகத்ரயம் ॥ 6 ॥
த்ரீணி ஜ்யோதீம்ஷி வர்ணாஶ்ச த்ரயோ தர்மாகமாஸ்ததா ।
த்ரயோ குணாஸ்த்ரயஃ ஶப்தஸ்த்ரயோ வேதாஸ்ததாஶ்ரமாஃ ॥ 7 ॥
த்ரயஃ காலாஸ்ததாவஸ்தாஃ பிதரோऽஹர்நிஶாதயஃ ।
ஏதந்மாத்ராத்ரயம் தேவி தவ ரூபம் ஸரஸ்வதி ॥ 8 ॥
விபிந்நதர்ஶிநாமாத்யா ப்ரஹ்மணோ ஹி ஸநாதநாஃ ।
ஸோமஸம்ஸ்தா ஹவிஃ ஸம்ஸ்தாஃ பாகஸம்ஸ்தாஶ்ச ஸப்த யாஃ ॥ 9 ॥
தாஸ்த்வதுச்சாரணாத்தேவி க்ரியந்தே ப்ரஹ்மவாதிபிஃ ।
அநிர்தேஶ்யம் ததா சாந்யதர்தமாத்ராந்விதம் பரம் ॥ 10 ॥
அவிகார்யக்ஷயம் திவ்யம் பரிணாமவிவர்ஜிதம் ।
தவைதத்பரமம் ரூபம் யந்ந ஶக்யம் மயோதிதும் ॥ 11 ॥
ந சாஸ்யேந ச தஜ்ஜிஹ்வா தாம்ரோஷ்டாதிபிருச்யதே ।
இந்த்ரோऽபி வஸவோ ப்ரஹ்மா சந்த்ரார்கௌ ஜ்யோதிரேவ ச ॥ 12 ॥
விஶ்வாவாஸம் விஶ்வரூபம் விஶ்வேஶம் பரமேஶ்வரம் ।
ஸாங்க்யவேதாந்தவாதோக்தம் பஹுஶாகாஸ்திரீக்ரு'தம் ॥ 13 ॥
அநாதிமத்யநிதநம் ஸதஸந்ந ஸதேவ யத் ।
ஏகந்த்வநேகம் நாப்யேகம் பவபேதஸமாஶ்ரிதம் ॥ 14 ॥
அநாக்யம் ஷட்குணாக்யஞ்ச வர்காக்யம் த்ரிகுணாஶ்ரயம் ।
நாநாஶக்திமதாமேகம் ஶக்திவைபவிகம் பரம் ॥ 15 ॥
ஸுகாஸுகம் மஹாஸௌக்யரூபம் த்வயி விபாவ்யதே ।
ஏவம் தேவி த்வயா வ்யாப்தம் ஸகலம் நிஷ்கலஞ்ச யத் ।
அத்வைதாவஸ்திதம் ப்ரஹ்ம யச்ச த்வைதே வ்யவஸ்திதம் ॥ 16 ॥
யேऽர்தா நித்யா யே விநஶ்யந்தி சாந்யே
யே வா ஸ்தூலா யே ச ஸூக்ஷ்மாதிஸூக்ஷ்மாஃ ।
யே வா பூமௌ யேऽந்தரீக்ஷேऽந்யதோ வா
தேஷாம் தேஷாம் த்வத்த ஏவோபலப்திஃ ॥ 17 ॥
யச்சாமூர்தம் யச்ச மூர்தம் ஸமஸ்தம்
யத்வா பூதேஷ்வேகமேகஞ்ச கிஞ்சித் ।
யத்திவ்யஸ்தி க்ஷ்மாதலே கேऽந்யதோ வா
த்வத்ஸம்பந்தம் த்வத்ஸ்வரைர்வ்யஞ்ஜநைஶ்ச ॥ 18 ॥
இதி ஶ்ரீமார்கண்டேயபுராணே த்ரயோவிம்ஶோऽத்யாயே அஶ்வதர ப்ரோக்த மஹாஸரஸ்வதீ ஸ்தவம் ।
Roman (IAST) Transliteration
aśvatara uvāca |
jagaddhātrīmahaṃ devīmārirādhayiṣuḥ śubhām |
stoṣye praṇamya śirasā brahmayoniṃ sarasvatīm || 1 ||
sadasaddevi yatkiñcinmokṣavaccārthavatpadam |
tatsarvaṃ tvayyasaṃyogaṃ yogavaddevi saṃsthitam || 2 ||
tvamakṣaraṃ paraṃ devi yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam |
akṣaraṃ paramaṃ devi saṃsthitaṃ paramāṇuvat || 3 ||
akṣaraṃ paramaṃ brahma viśvañcaitatkṣarātmakam |
dāruṇyavasthito vahnirbhaumāśca paramāṇavaḥ || 4 ||
tathā tvayi sthitaṃ brahma jagaccedamaśeṣataḥ |
oṅkārākṣarasaṃsthānaṃ yattu devi sthirāsthiram || 5 ||
tatra mātrātrayaṃ sarvamasti yaddevi nāsti ca |
trayo lokāstrayo vedāstraividyaṃ pāvakatrayam || 6 ||
trīṇi jyotīṃṣi varṇāśca trayo dharmāgamāstathā |
trayo guṇāstrayaḥ śabdastrayo vedāstathāśramāḥ || 7 ||
trayaḥ kālāstathāvasthāḥ pitaro'harniśādayaḥ |
etanmātrātrayaṃ devi tava rūpaṃ sarasvati || 8 ||
vibhinnadarśināmādyā brahmaṇo hi sanātanāḥ |
somasaṃsthā haviḥ saṃsthāḥ pākasaṃsthāśca sapta yāḥ || 9 ||
tāstvaduccāraṇāddevi kriyante brahmavādibhiḥ |
anirdeśyaṃ tathā cānyadardhamātrānvitaṃ param || 10 ||
avikāryakṣayaṃ divyaṃ pariṇāmavivarjitam |
tavaitatparamaṃ rūpaṃ yanna śakyaṃ mayoditum || 11 ||
na cāsyena ca tajjihvā tāmroṣṭhādibhirucyate |
indro'pi vasavo brahmā candrārkau jyotireva ca || 12 ||
viśvāvāsaṃ viśvarūpaṃ viśveśaṃ parameśvaram |
sāṅkhyavedāntavādoktaṃ bahuśākhāsthirīkṛtam || 13 ||
anādimadhyanidhanaṃ sadasanna sadeva yat |
ekantvanekaṃ nāpyekaṃ bhavabhedasamāśritam || 14 ||
anākhyaṃ ṣaḍguṇākhyañca vargākhyaṃ triguṇāśrayam |
nānāśaktimatāmekaṃ śaktivaibhavikaṃ param || 15 ||
sukhāsukhaṃ mahāsaukhyarūpaṃ tvayi vibhāvyate |
evaṃ devi tvayā vyāptaṃ sakalaṃ niṣkalañca yat |
advaitāvasthitaṃ brahma yacca dvaite vyavasthitam || 16 ||
ye'rthā nityā ye vinaśyanti cānye
ye vā sthūlā ye ca sūkṣmātisūkṣmāḥ |
ye vā bhūmau ye'ntarīkṣe'nyato vā
teṣāṃ teṣāṃ tvatta evopalabdhiḥ || 17 ||
yaccāmūrtaṃ yacca mūrtaṃ samastaṃ
yadvā bhūteṣvekamekañca kiñcit |
yaddivyasti kṣmātale khe'nyato vā
tvatsambandhaṃ tvatsvarairvyañjanaiśca || 18 ||
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe trayoviṃśo'dhyāye aśvatara prokta mahāsarasvatī stavam |
Sanskrit — Devanagari (original)
अश्वतर उवाच ।
जगद्धात्रीमहं देवीमारिराधयिषुः शुभाम् ।
स्तोष्ये प्रणम्य शिरसा ब्रह्मयोनिं सरस्वतीम् ॥ 1 ॥
सदसद्देवि यत्किञ्चिन्मोक्षवच्चार्थवत्पदम् ।
तत्सर्वं त्वय्यसंयोगं योगवद्देवि संस्थितम् ॥ 2 ॥
त्वमक्षरं परं देवि यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
अक्षरं परमं देवि संस्थितं परमाणुवत् ॥ 3 ॥
अक्षरं परमं ब्रह्म विश्वञ्चैतत्क्षरात्मकम् ।
दारुण्यवस्थितो वह्निर्भौमाश्च परमाणवः ॥ 4 ॥
तथा त्वयि स्थितं ब्रह्म जगच्चेदमशेषतः ।
ओङ्काराक्षरसंस्थानं यत्तु देवि स्थिरास्थिरम् ॥ 5 ॥
तत्र मात्रात्रयं सर्वमस्ति यद्देवि नास्ति च ।
त्रयो लोकास्त्रयो वेदास्त्रैविद्यं पावकत्रयम् ॥ 6 ॥
त्रीणि ज्योतींषि वर्णाश्च त्रयो धर्मागमास्तथा ।
त्रयो गुणास्त्रयः शब्दस्त्रयो वेदास्तथाश्रमाः ॥ 7 ॥
त्रयः कालास्तथावस्थाः पितरोऽहर्निशादयः ।
एतन्मात्रात्रयं देवि तव रूपं सरस्वति ॥ 8 ॥
विभिन्नदर्शिनामाद्या ब्रह्मणो हि सनातनाः ।
सोमसंस्था हविः संस्थाः पाकसंस्थाश्च सप्त याः ॥ 9 ॥
तास्त्वदुच्चारणाद्देवि क्रियन्ते ब्रह्मवादिभिः ।
अनिर्देश्यं तथा चान्यदर्धमात्रान्वितं परम् ॥ 10 ॥
अविकार्यक्षयं दिव्यं परिणामविवर्जितम् ।
तवैतत्परमं रूपं यन्न शक्यं मयोदितुम् ॥ 11 ॥
न चास्येन च तज्जिह्वा ताम्रोष्ठादिभिरुच्यते ।
इन्द्रोऽपि वसवो ब्रह्मा चन्द्रार्कौ ज्योतिरेव च ॥ 12 ॥
विश्वावासं विश्वरूपं विश्वेशं परमेश्वरम् ।
साङ्ख्यवेदान्तवादोक्तं बहुशाखास्थिरीकृतम् ॥ 13 ॥
अनादिमध्यनिधनं सदसन्न सदेव यत् ।
एकन्त्वनेकं नाप्येकं भवभेदसमाश्रितम् ॥ 14 ॥
अनाख्यं षड्गुणाख्यञ्च वर्गाख्यं त्रिगुणाश्रयम् ।
नानाशक्तिमतामेकं शक्तिवैभविकं परम् ॥ 15 ॥
सुखासुखं महासौख्यरूपं त्वयि विभाव्यते ।
एवं देवि त्वया व्याप्तं सकलं निष्कलञ्च यत् ।
अद्वैतावस्थितं ब्रह्म यच्च द्वैते व्यवस्थितम् ॥ 16 ॥
येऽर्था नित्या ये विनश्यन्ति चान्ये
ये वा स्थूला ये च सूक्ष्मातिसूक्ष्माः ।
ये वा भूमौ येऽन्तरीक्षेऽन्यतो वा
तेषां तेषां त्वत्त एवोपलब्धिः ॥ 17 ॥
यच्चामूर्तं यच्च मूर्तं समस्तं
यद्वा भूतेष्वेकमेकञ्च किञ्चित् ।
यद्दिव्यस्ति क्ष्मातले खेऽन्यतो वा
त्वत्सम्बन्धं त्वत्स्वरैर्व्यञ्जनैश्च ॥ 18 ॥
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे त्रयोविंशोऽध्याये अश्वतर प्रोक्त महासरस्वती स्तवम् ।
aśvatara uvāca |
jagaddhātrīmahaṃ devīmārirādhayiṣuḥ śubhām |
stoṣye praṇamya śirasā brahmayoniṃ sarasvatīm || 1 ||
sadasaddevi yatkiñcinmokṣavaccārthavatpadam |
tatsarvaṃ tvayyasaṃyogaṃ yogavaddevi saṃsthitam || 2 ||
tvamakṣaraṃ paraṃ devi yatra sarvaṃ pratiṣṭhitam |
akṣaraṃ paramaṃ devi saṃsthitaṃ paramāṇuvat || 3 ||
akṣaraṃ paramaṃ brahma viśvañcaitatkṣarātmakam |
dāruṇyavasthito vahnirbhaumāśca paramāṇavaḥ || 4 ||
tathā tvayi sthitaṃ brahma jagaccedamaśeṣataḥ |
oṅkārākṣarasaṃsthānaṃ yattu devi sthirāsthiram || 5 ||
tatra mātrātrayaṃ sarvamasti yaddevi nāsti ca |
trayo lokāstrayo vedāstraividyaṃ pāvakatrayam || 6 ||
trīṇi jyotīṃṣi varṇāśca trayo dharmāgamāstathā |
trayo guṇāstrayaḥ śabdastrayo vedāstathāśramāḥ || 7 ||
trayaḥ kālāstathāvasthāḥ pitaro'harniśādayaḥ |
etanmātrātrayaṃ devi tava rūpaṃ sarasvati || 8 ||
vibhinnadarśināmādyā brahmaṇo hi sanātanāḥ |
somasaṃsthā haviḥ saṃsthāḥ pākasaṃsthāśca sapta yāḥ || 9 ||
tāstvaduccāraṇāddevi kriyante brahmavādibhiḥ |
anirdeśyaṃ tathā cānyadardhamātrānvitaṃ param || 10 ||
avikāryakṣayaṃ divyaṃ pariṇāmavivarjitam |
tavaitatparamaṃ rūpaṃ yanna śakyaṃ mayoditum || 11 ||
na cāsyena ca tajjihvā tāmroṣṭhādibhirucyate |
indro'pi vasavo brahmā candrārkau jyotireva ca || 12 ||
viśvāvāsaṃ viśvarūpaṃ viśveśaṃ parameśvaram |
sāṅkhyavedāntavādoktaṃ bahuśākhāsthirīkṛtam || 13 ||
anādimadhyanidhanaṃ sadasanna sadeva yat |
ekantvanekaṃ nāpyekaṃ bhavabhedasamāśritam || 14 ||
anākhyaṃ ṣaḍguṇākhyañca vargākhyaṃ triguṇāśrayam |
nānāśaktimatāmekaṃ śaktivaibhavikaṃ param || 15 ||
sukhāsukhaṃ mahāsaukhyarūpaṃ tvayi vibhāvyate |
evaṃ devi tvayā vyāptaṃ sakalaṃ niṣkalañca yat |
advaitāvasthitaṃ brahma yacca dvaite vyavasthitam || 16 ||
ye'rthā nityā ye vinaśyanti cānye
ye vā sthūlā ye ca sūkṣmātisūkṣmāḥ |
ye vā bhūmau ye'ntarīkṣe'nyato vā
teṣāṃ teṣāṃ tvatta evopalabdhiḥ || 17 ||
yaccāmūrtaṃ yacca mūrtaṃ samastaṃ
yadvā bhūteṣvekamekañca kiñcit |
yaddivyasti kṣmātale khe'nyato vā
tvatsambandhaṃ tvatsvarairvyañjanaiśca || 18 ||
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe trayoviṃśo'dhyāye aśvatara prokta mahāsarasvatī stavam |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in