ਪਞ੍ਚਮਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ
ਅਥ ਹੈਨਂ ਸੈਬ੍ਯ-ਸ੍ਸਤ੍ਯਕਾਮਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ।
ਸ ਯੋ ਹ ਵੈ ਤਦ੍ ਵਗਵਨ੍ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਪ੍ਰਾਯਣਾਨ੍ਤਮੋਙ੍ਕਾਰਮਭਿਧ੍ਯਾਯੀਤ ਕਤਮਂ-ਵਾਁਵ ਸ ਤੇਨ ਲੋਕ-ਞ੍ਜਯਤੀਤਿ ॥1॥
ਤਸ੍ਮੈ ਸ ਹੋਵਾਚ ਏਤਦ੍ ਵੈ ਸਤ੍ਯਕਾਮ ਪਰ-ਞ੍ਚਾਪਰ-ਞ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਦੋਙ੍ਕਾਰਃ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਿਦ੍ਵਾਨੇਤੇਨੈਵਾਯਤਨੇਨੈਕਤਰਮਨ੍ਵੇਤਿ ॥2॥
ਸ ਯਧ੍ਯੇਕਮਾਤ੍ਰਮਭਿਧ੍ਯਾਯੀਤ ਸ ਤੇਨੈਵ ਸਂਵੇਁਦਿਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਮੇਵ ਜਗਤ੍ਯਾਭਿਸਮ੍ਪਧ੍ਯਤੇ।
ਤਮृਚੋ ਮਨੁष੍ਯਲੋਕਮੁਪਨਯਨ੍ਤੇ ਸ ਤਤ੍ਰ ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹਿਮਾਨਮਨੁਭਵਤਿ ॥3॥
ਅਥ ਯਦਿ ਦ੍ਵਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਨਸਿ ਸਮ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਸੋ-ऽਨ੍ਤਰਿਕ੍षਂ-ਯਁਜੁਰ੍ਭਿਰੁਨ੍ਨੀਯਤੇ ਸੋਮਲੋਕਮ੍।
ਸ ਸੋਮਲੋਕੇ ਵਿਭੁਤਿਮਨੁਭੂਯ ਪੁਨਰਾਵਰ੍ਤਤੇ ॥4॥
ਯਃ ਪੁਨਰੇਤ-ਨ੍ਤ੍ਰਿਮਾਤ੍ਰੇਣੋਮਿਤ੍ਯੇਤੇਨੈਵਾਕ੍षਰੇਣ ਪਰ-ਮ੍ਪੁਰੁषਮਭਿਧ੍ਯਾਯੀਤ ਸ ਤੇਜਸਿ ਸੂਰ੍ਯੇ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ।
ਯਥਾ ਪਾਦੋਦਰਸ੍ਤ੍ਵਚਾ ਵਿਨਿਰ੍ਭੁਚ੍ਯਤ ਏਵਂ ਹ ਵੈ ਸ ਪਾਪ੍ਮਨਾ ਵਿਨਿਰ੍ਭੁਕ੍ਤ-ਸ੍ਸ ਸਾਮਭਿਰੁਨ੍ਨੀਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸ ਏਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜੀਵਘਨਾਤ੍ਪਰਾਤ੍ਪਰ-ਮ੍ਪੁਰਿਸ਼ਯ-ਮ੍ਪੁਰੁषਮੀਕ੍षਤੇ ਤਦੇਤੌ ਸ਼੍ਲੋਕੌ ਭਵਤਃ ॥5॥
ਤਿਸ੍ਰੋ ਮਾਤ੍ਰਾ ਮृਤ੍ਯੁਮਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸਕ੍ਤਾਃ ਅਨਵਿਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਃ।
ਕ੍ਰਿਯਾਸੁ ਬਾਹ੍ਯਾਨ੍ਤਰਮਧ੍ਯਮਾਸੁ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਸੁ ਨ ਕਮ੍ਪਤੇ ਜ੍ਞਃ ॥6॥
ऋਗ੍ਭਿਰੇਤਂ-ਯਁਜੁਰ੍ਭਿਰਨ੍ਤਰਿਕ੍षਂ ਸਾਮਭਿਰ੍ਯਤ੍ਤਤ੍ਕਵਯੋ ਵੇਦਯਨ੍ਤੇ।
ਤਮੋਙ੍ਕਾਰੇਣੈਵਾਯਤਨੇਨਾਨ੍ਵੇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਯਤ੍ਤਚ੍ਛਾਨ੍ਤਮਜਰਮਮृਤਮਭਯ-ਮ੍ਪਰ-ਞ੍ਚੇਤਿ ॥7॥
Roman (IAST) Transliteration
pañcamaḥ praśnaḥ
atha hainaṃ saibya-ssatyakāmaḥ papraccha|
sa yo ha vai tad vagavanmanuṣyeṣu prāyaṇāntamoṅkāramabhidhyāyīta katamaṃ-vā~va sa tena loka-ñjayatīti ||1||
tasmai sa hovāca etad vai satyakāma para-ñcāpara-ñca brahma yadoṅkāraḥ|
tasmād vidvānetenaivāyatanenaikataramanveti ||2||
sa yadhyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃve~ditastūrṇameva jagatyābhisampadhyate|
tamṛco manuṣyalokamupanayante sa tatra tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā sampanno mahimānamanubhavati ||3||
atha yadi dvimātreṇa manasi sampadyate so-'ntarikṣaṃ-ya~jurbhirunnīyate somalokam|
sa somaloke vibhutimanubhūya punarāvartate ||4||
yaḥ punareta-ntrimātreṇomityetenaivākṣareṇa para-mpuruṣamabhidhyāyīta sa tejasi sūrye sampannaḥ|
yathā pādodarastvacā vinirbhucyata evaṃ ha vai sa pāpmanā vinirbhukta-ssa sāmabhirunnīyate brahmalokaṃ sa etasmājjīvaghanātparātpara-mpuriśaya-mpuruṣamīkṣate tadetau ślokau bhavataḥ ||5||
tisro mātrā mṛtyumatyaḥ prayuktā anyonyasaktāḥ anaviprayuktāḥ|
kriyāsu bāhyāntaramadhyamāsu samyakprayuktāsu na kampate jñaḥ ||6||
ṛgbhiretaṃ-ya~jurbhirantarikṣaṃ sāmabhiryattatkavayo vedayante|
tamoṅkāreṇaivāyatanenānveti vidvān yattacchāntamajaramamṛtamabhaya-mpara-ñceti ||7||
Sanskrit — Devanagari (original)
पञ्चमः प्रश्नः
अथ हैनं सैब्य-स्सत्यकामः पप्रच्छ।
स यो ह वै तद् वगवन्मनुष्येषु प्रायणान्तमोङ्कारमभिध्यायीत कतमं-वाँव स तेन लोक-ञ्जयतीति ॥1॥
तस्मै स होवाच एतद् वै सत्यकाम पर-ञ्चापर-ञ्च ब्रह्म यदोङ्कारः।
तस्माद् विद्वानेतेनैवायतनेनैकतरमन्वेति ॥2॥
स यध्येकमात्रमभिध्यायीत स तेनैव संवेँदितस्तूर्णमेव जगत्याभिसम्पध्यते।
तमृचो मनुष्यलोकमुपनयन्ते स तत्र तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया सम्पन्नो महिमानमनुभवति ॥3॥
अथ यदि द्विमात्रेण मनसि सम्पद्यते सो-ऽन्तरिक्षं-यँजुर्भिरुन्नीयते सोमलोकम्।
स सोमलोके विभुतिमनुभूय पुनरावर्तते ॥4॥
यः पुनरेत-न्त्रिमात्रेणोमित्येतेनैवाक्षरेण पर-म्पुरुषमभिध्यायीत स तेजसि सूर्ये सम्पन्नः।
यथा पादोदरस्त्वचा विनिर्भुच्यत एवं ह वै स पाप्मना विनिर्भुक्त-स्स सामभिरुन्नीयते ब्रह्मलोकं स एतस्माज्जीवघनात्परात्पर-म्पुरिशय-म्पुरुषमीक्षते तदेतौ श्लोकौ भवतः ॥5॥
तिस्रो मात्रा मृत्युमत्यः प्रयुक्ता अन्योन्यसक्ताः अनविप्रयुक्ताः।
क्रियासु बाह्यान्तरमध्यमासु सम्यक्प्रयुक्तासु न कम्पते ज्ञः ॥6॥
ऋग्भिरेतं-यँजुर्भिरन्तरिक्षं सामभिर्यत्तत्कवयो वेदयन्ते।
तमोङ्कारेणैवायतनेनान्वेति विद्वान् यत्तच्छान्तमजरममृतमभय-म्पर-ञ्चेति ॥7॥
pañcamaḥ praśnaḥ
atha hainaṃ saibya-ssatyakāmaḥ papraccha|
sa yo ha vai tad vagavanmanuṣyeṣu prāyaṇāntamoṅkāramabhidhyāyīta katamaṃ-vā~va sa tena loka-ñjayatīti ||1||
tasmai sa hovāca etad vai satyakāma para-ñcāpara-ñca brahma yadoṅkāraḥ|
tasmād vidvānetenaivāyatanenaikataramanveti ||2||
sa yadhyekamātramabhidhyāyīta sa tenaiva saṃve~ditastūrṇameva jagatyābhisampadhyate|
tamṛco manuṣyalokamupanayante sa tatra tapasā brahmacaryeṇa śraddhayā sampanno mahimānamanubhavati ||3||
atha yadi dvimātreṇa manasi sampadyate so-'ntarikṣaṃ-ya~jurbhirunnīyate somalokam|
sa somaloke vibhutimanubhūya punarāvartate ||4||
yaḥ punareta-ntrimātreṇomityetenaivākṣareṇa para-mpuruṣamabhidhyāyīta sa tejasi sūrye sampannaḥ|
yathā pādodarastvacā vinirbhucyata evaṃ ha vai sa pāpmanā vinirbhukta-ssa sāmabhirunnīyate brahmalokaṃ sa etasmājjīvaghanātparātpara-mpuriśaya-mpuruṣamīkṣate tadetau ślokau bhavataḥ ||5||
tisro mātrā mṛtyumatyaḥ prayuktā anyonyasaktāḥ anaviprayuktāḥ|
kriyāsu bāhyāntaramadhyamāsu samyakprayuktāsu na kampate jñaḥ ||6||
ṛgbhiretaṃ-ya~jurbhirantarikṣaṃ sāmabhiryattatkavayo vedayante|
tamoṅkāreṇaivāyatanenānveti vidvān yattacchāntamajaramamṛtamabhaya-mpara-ñceti ||7||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.