ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ରାମାଯଣେ ବାଲକାଣ୍ଡମ୍ ।
ଅଥ ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜଶାର୍ଦୂଲୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍ ।
ମୁହୂର୍ତମିଵ ନିସ୍ସଞ୍ଜ୍ଞସ୍ସଞ୍ଜ୍ଞାଵାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ଊନଷୋଡଶଵର୍ଷୋ ମେ ରାମୋ ରାଜୀଵଲୋଚନଃ ।
ନ ଯୁଦ୍ଧଯୋଗ୍ଯତାମସ୍ଯ ପଶ୍ଯାମି ସହ ରାକ୍ଷସୈଃ ॥ 2 ॥
ଇଯମକ୍ଷୌହିଣୀ ପୂର୍ଣା ଯସ୍ଯାହଂ ପତିରୀଶ୍ଵରଃ ।
ଅନଯା ସଂଵୃତୋ ଗତ୍ଵା ଯୋଦ୍ଧାଽହଂ ତୈର୍ନିଶାଚରୈଃ ॥ 3 ॥
ଇମେ ଶୂରାଶ୍ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତା ଭୃତ୍ଯା ମେଽସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ ।
ଯୋଗ୍ଯା ରକ୍ଷୋଗଣୈର୍ଯୋଦ୍ଧୁଂ ନ ରାମଂ ନେତୁମର୍ହସି ॥ 4 ॥
ଅହମେଵ ଧନୁଷ୍ପାଣିର୍ଗୋପ୍ତା ସମରମୂର୍ଧନି ।
ଯାଵତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ଧରିଷ୍ଯାମି ତାଵଦ୍ଯୋତ୍ସ୍ଯେ ନିଶାଚରୈଃ ॥ 5 ॥
ନିର୍ଵିଘ୍ନା ଵ୍ରତଚର୍ଯା ସା ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁରକ୍ଷିତା ।
ଅହଂ ତତ୍ରାଗମିଷ୍ଯାମି ନ ରାମଂ ନେତୁମର୍ହସି ॥ 6 ॥
ବାଲୋ ହ୍ଯକୃତଵିଦ୍ଯଶ୍ଚ ନ ଚ ଵେତ୍ତି ବଲାବଲମ୍ ।
ନ ଚାସ୍ତ୍ରବଲସଂଯୁକ୍ତୋ ନ ଚ ଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦଃ ॥ 7 ॥
ନ ଚାସୌ ରକ୍ଷସାଂ ଯୋଗ୍ଯଃ କୂଟଯୁଦ୍ଧା ହି ତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।
ଵିପ୍ରଯୁକ୍ତୋ ହି ରାମେଣ ମୁହୂର୍ତମପି ନୋତ୍ସହେ ॥ 8 ॥
ଜୀଵିତୁଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ନ ରାମଂ ନେତୁମର୍ହସି ।
ଯଦି ଵା ରାଘଵଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେତୁମିଚ୍ଛସି ସୁଵ୍ରତ ॥ 9 ॥
ଚତୁରଙ୍ଗସମାଯୁକ୍ତଂ ମଯା ଚ ସହିତଂ ନଯ ।
ଷଷ୍ଟିର୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଜାତସ୍ଯ ମମ କୌଶିକ ॥ 10 ॥
ଦୁଃଖେନୋତ୍ପାଦିତଶ୍ଚାଯଂ ନ ରାମଂ ନେତୁମର୍ହସି ।
ଚତୁର୍ଣାମାତ୍ମଜାନାଂ ହି ପ୍ରୀତିଃପରମିକା ମମ ॥ 11 ॥
ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଧର୍ମପ୍ରଧାନଂ ଚ ନ ରାମଂ ନେତୁମର୍ହସି ।
କିଂଵୀର୍ଯା ରାକ୍ଷସାସ୍ତେ ଚ କସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ତେ ଚ କେ ॥ 12 ॥
କଥଂ ପ୍ରମାଣାଃ କେ ଚୈତାନ୍ରକ୍ଷନ୍ତି ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ ।
କଥଂ ଚ ପ୍ରତିକର୍ତଵ୍ଯଂ ତେଷାଂ ରାମେଣ ରକ୍ଷସାମ୍ ॥ 13 ॥
ମାମକୈର୍ଵା ବଲୈର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ମଯା ଵା କୂଟଯୋଧିନାମ୍ ।
3 ସର୍ଵଂ ମେ ଶଂସ ଭଗଵନ୍କଥଂ ତେଷାଂ ମଯା ରଣେ ॥ 14 ॥
ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ଦୁଷ୍ଟଭାଵାନାଂ ଵୀର୍ଯୋତ୍ସିକ୍ତା ହି ରାକ୍ଷସାଃ ।
4 ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋଽଭ୍ଯଭାଷତ ॥ 15 ॥
ପୌଲସ୍ତ୍ଯଵଂଶପ୍ରଭଵୋ ରାଵଣୋ ନାମ ରାକ୍ଷସଃ ।
ସ ବ୍ରହ୍ମଣା ଦତ୍ତଵରସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ବାଧତେ ଭୃଶମ୍ ॥ 16 ॥
ମହାବଲୋ ମହାଵୀର୍ଯୋ ରାକ୍ଷସୈର୍ବହୁଭିର୍ଵୃତଃ ।
ଶ୍ରୂଯତେ ହି ମହାଵୀର୍ଯୋ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ॥ 17 ॥
ସାକ୍ଷାଦ୍ଵୈଶ୍ରଵଣଭ୍ରାତା ପୁତ୍ରୋ ଵିଶ୍ରଵସୋ ମୁନେଃ ।
ଯଦା ସ୍ଵଯଂ ନ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଵିଘ୍ନକର୍ତା ମହାବଲଃ ॥ 18 ॥
ତେନ ସଞ୍ଚୋଦିତୌ ଦ୍ଵୌ ତୁ ରାକ୍ଷସୌ ଵୈ ମହାବଲୌ ।
ମାରୀଚଶ୍ଚ ସୁବାହୁଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞଵିଘ୍ନଂ କରିଷ୍ଯତଃ ॥ 19 ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ମୁନିନା ତେନ ରାଜୋଵାଚ ମୁନିଂ ତଦା ।
ନ ହି ଶକ୍ତୋଽସ୍ମି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ସ୍ଥାତୁଂ ତସ୍ଯ ଦୁରାତ୍ମନଃ ॥ 20 ॥
ସ ତ୍ଵଂ ପ୍ରସାଦଂ ଧର୍ମଜ୍ଞ କୁରୁଷ୍ଵ ମମ ପୁତ୍ରକେ ।
ମମ ଚୈଵାଲ୍ପଭାଗ୍ଯସ୍ଯ ଦୈଵତଂ ହି ଭଵାନ୍ଗୁରୁଃ ॥ 21 ॥
ଦେଵଦାନଵଗନ୍ଧର୍ଵା ଯକ୍ଷାଃପତଗପନ୍ନଗାଃ ।
ନ ଶକ୍ତା ରାଵଣଂ ସୋଢୁଂ କିଂ ପୁନର୍ମାନଵା ଯୁଧି ॥ 22 ॥
ସ ହି ଵୀର୍ଯଵତାଂ ଵୀର୍ଯମାଦତ୍ତେ ଯୁଧି ରାକ୍ଷସଃ ।
ତେନ ଚାହଂ ନ ଶକ୍ତୋଽସ୍ମି ସଂଯୋଦ୍ଧୁଂ ତସ୍ଯ ଵା ବଲୈଃ ॥ 23 ॥
ସବଲୋ ଵା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହିତୋ ଵା ମମାତ୍ମଜୈଃ ।
କଥମପ୍ଯମରପ୍ରଖ୍ଯଂ ସଙ୍ଗ୍ରାମାଣାମକୋଵିଦମ୍ ।
ବାଲଂ ମେ ତନଯଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ନୈଵ ଦାସ୍ଯାମି ପୁତ୍ରକମ୍ ॥ 24 ॥
ଅଥ କାଲୋପମୌ ଯୁଧ୍ଦେ ସୁତୌ ସୁନ୍ଦୋପସୁନ୍ଦଯୋଃ ॥ 25 ॥
ଯଜ୍ଞଵିଘ୍ନକରୌ ତୌ ତେ ନୈଵ ଦାସ୍ଯାମି ପୁତ୍ରକମ୍ ।
ମାରୀଚଶ୍ଚ ସୁବାହୁଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵନ୍ତୌ ସୁଶିକ୍ଷିତୌ ।
ତଯୋରନ୍ଯତରେଣାହଂ ଯୋଧ୍ଦା ସ୍ଯାଂ ସସୁହୃଦ୍ଗଣଃ ॥ 26 ॥
ଇତି ନରପତିଜଲ୍ପନାଦ୍ଦ୍ଵିଜେନ୍ଦ୍ରଂ କୁଶିକସୁତଂ ସୁମହାନ୍ଵିଵେଶ ମନ୍ଯୁଃ ।
ସୁହୁତ ଇଵ ମଖେଽଗ୍ନିରାଜ୍ଯସିକ୍ତ ସ୍ସମଭଵଦୁଜ୍ଜ୍ଵଲିତୋ ମହର୍ଷିଵହ୍ନିଃ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ଯାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାଯଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀଯ ଆଦିକାଵ୍ଯେ ବାଲକାଣ୍ଡେ ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
tacchrutvā rājaśārdūlo viśvāmitrasya bhāṣitam |
muhūrtamiva nissañjñassañjñāvānidamabravīt || 1 ||
ūnaṣoḍaśavarṣo me rāmo rājīvalocanaḥ |
na yuddhayogyatāmasya paśyāmi saha rākṣasaiḥ || 2 ||
iyamakṣauhiṇī pūrṇā yasyāhaṃ patirīśvaraḥ |
anayā saṃvṛto gatvā yoddhā'haṃ tairniśācaraiḥ || 3 ||
ime śūrāśca vikrāntā bhṛtyā me'straviśāradāḥ |
yogyā rakṣogaṇairyoddhuṃ na rāmaṃ netumarhasi || 4 ||
ahameva dhanuṣpāṇirgoptā samaramūrdhani |
yāvatprāṇāndhariṣyāmi tāvadyotsye niśācaraiḥ || 5 ||
nirvighnā vratacaryā sā bhaviṣyati surakṣitā |
ahaṃ tatrāgamiṣyāmi na rāmaṃ netumarhasi || 6 ||
bālo hyakṛtavidyaśca na ca vetti balābalam |
na cāstrabalasaṃyukto na ca yuddhaviśāradaḥ || 7 ||
na cāsau rakṣasāṃ yogyaḥ kūṭayuddhā hi te dhruvam |
viprayukto hi rāmeṇa muhūrtamapi notsahe || 8 ||
jīvituṃ muniśārdūla na rāmaṃ netumarhasi |
yadi vā rāghavaṃ brahmannetumicchasi suvrata || 9 ||
caturaṅgasamāyuktaṃ mayā ca sahitaṃ naya |
ṣaṣṭirvarṣasahasrāṇi jātasya mama kauśika || 10 ||
duḥkhenotpāditaścāyaṃ na rāmaṃ netumarhasi |
caturṇāmātmajānāṃ hi prītiḥparamikā mama || 11 ||
jyeṣṭhaṃ dharmapradhānaṃ ca na rāmaṃ netumarhasi |
kiṃvīryā rākṣasāste ca kasya putrāśca te ca ke || 12 ||
kathaṃ pramāṇāḥ ke caitānrakṣanti munipuṅgava |
kathaṃ ca pratikartavyaṃ teṣāṃ rāmeṇa rakṣasām || 13 ||
māmakairvā balairbrahmanmayā vā kūṭayodhinām |
3 sarvaṃ me śaṃsa bhagavankathaṃ teṣāṃ mayā raṇe || 14 ||
sthātavyaṃ duṣṭabhāvānāṃ vīryotsiktā hi rākṣasāḥ |
4 tasya tadvacanaṃ śrutvā viśvāmitro'bhyabhāṣata || 15 ||
paulastyavaṃśaprabhavo rāvaṇo nāma rākṣasaḥ |
sa brahmaṇā dattavarastrailokyaṃ bādhate bhṛśam || 16 ||
mahābalo mahāvīryo rākṣasairbahubhirvṛtaḥ |
śrūyate hi mahāvīryo rāvaṇo rākṣasādhipaḥ || 17 ||
sākṣādvaiśravaṇabhrātā putro viśravaso muneḥ |
yadā svayaṃ na yajñasya vighnakartā mahābalaḥ || 18 ||
tena sañcoditau dvau tu rākṣasau vai mahābalau |
mārīcaśca subāhuśca yajñavighnaṃ kariṣyataḥ || 19 ||
ityukto muninā tena rājovāca muniṃ tadā |
na hi śakto'smi saṅgrāme sthātuṃ tasya durātmanaḥ || 20 ||
sa tvaṃ prasādaṃ dharmajña kuruṣva mama putrake |
mama caivālpabhāgyasya daivataṃ hi bhavānguruḥ || 21 ||
devadānavagandharvā yakṣāḥpatagapannagāḥ |
na śaktā rāvaṇaṃ soḍhuṃ kiṃ punarmānavā yudhi || 22 ||
sa hi vīryavatāṃ vīryamādatte yudhi rākṣasaḥ |
tena cāhaṃ na śakto'smi saṃyoddhuṃ tasya vā balaiḥ || 23 ||
sabalo vā muniśreṣṭha sahito vā mamātmajaiḥ |
kathamapyamaraprakhyaṃ saṅgrāmāṇāmakovidam |
bālaṃ me tanayaṃ brahman naiva dāsyāmi putrakam || 24 ||
atha kālopamau yudhde sutau sundopasundayoḥ || 25 ||
yajñavighnakarau tau te naiva dāsyāmi putrakam |
mārīcaśca subāhuśca vīryavantau suśikṣitau |
tayoranyatareṇāhaṃ yodhdā syāṃ sasuhṛdgaṇaḥ || 26 ||
iti narapatijalpanāddvijendraṃ kuśikasutaṃ sumahānviveśa manyuḥ |
suhuta iva makhe'gnirājyasikta ssamabhavadujjvalito maharṣivahniḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe viṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ विंशस्सर्गः ।
तच्छ्रुत्वा राजशार्दूलो विश्वामित्रस्य भाषितम् ।
मुहूर्तमिव निस्सञ्ज्ञस्सञ्ज्ञावानिदमब्रवीत् ॥ 1 ॥
ऊनषोडशवर्षो मे रामो राजीवलोचनः ।
न युद्धयोग्यतामस्य पश्यामि सह राक्षसैः ॥ 2 ॥
इयमक्षौहिणी पूर्णा यस्याहं पतिरीश्वरः ।
अनया संवृतो गत्वा योद्धाऽहं तैर्निशाचरैः ॥ 3 ॥
इमे शूराश्च विक्रान्ता भृत्या मेऽस्त्रविशारदाः ।
योग्या रक्षोगणैर्योद्धुं न रामं नेतुमर्हसि ॥ 4 ॥
अहमेव धनुष्पाणिर्गोप्ता समरमूर्धनि ।
यावत्प्राणान्धरिष्यामि तावद्योत्स्ये निशाचरैः ॥ 5 ॥
निर्विघ्ना व्रतचर्या सा भविष्यति सुरक्षिता ।
अहं तत्रागमिष्यामि न रामं नेतुमर्हसि ॥ 6 ॥
बालो ह्यकृतविद्यश्च न च वेत्ति बलाबलम् ।
न चास्त्रबलसंयुक्तो न च युद्धविशारदः ॥ 7 ॥
न चासौ रक्षसां योग्यः कूटयुद्धा हि ते ध्रुवम् ।
विप्रयुक्तो हि रामेण मुहूर्तमपि नोत्सहे ॥ 8 ॥
जीवितुं मुनिशार्दूल न रामं नेतुमर्हसि ।
यदि वा राघवं ब्रह्मन्नेतुमिच्छसि सुव्रत ॥ 9 ॥
चतुरङ्गसमायुक्तं मया च सहितं नय ।
षष्टिर्वर्षसहस्राणि जातस्य मम कौशिक ॥ 10 ॥
दुःखेनोत्पादितश्चायं न रामं नेतुमर्हसि ।
चतुर्णामात्मजानां हि प्रीतिःपरमिका मम ॥ 11 ॥
ज्येष्ठं धर्मप्रधानं च न रामं नेतुमर्हसि ।
किंवीर्या राक्षसास्ते च कस्य पुत्राश्च ते च के ॥ 12 ॥
कथं प्रमाणाः के चैतान्रक्षन्ति मुनिपुङ्गव ।
कथं च प्रतिकर्तव्यं तेषां रामेण रक्षसाम् ॥ 13 ॥
मामकैर्वा बलैर्ब्रह्मन्मया वा कूटयोधिनाम् ।
3 सर्वं मे शंस भगवन्कथं तेषां मया रणे ॥ 14 ॥
स्थातव्यं दुष्टभावानां वीर्योत्सिक्ता हि राक्षसाः ।
4 तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वामित्रोऽभ्यभाषत ॥ 15 ॥
पौलस्त्यवंशप्रभवो रावणो नाम राक्षसः ।
स ब्रह्मणा दत्तवरस्त्रैलोक्यं बाधते भृशम् ॥ 16 ॥
महाबलो महावीर्यो राक्षसैर्बहुभिर्वृतः ।
श्रूयते हि महावीर्यो रावणो राक्षसाधिपः ॥ 17 ॥
साक्षाद्वैश्रवणभ्राता पुत्रो विश्रवसो मुनेः ।
यदा स्वयं न यज्ञस्य विघ्नकर्ता महाबलः ॥ 18 ॥
तेन सञ्चोदितौ द्वौ तु राक्षसौ वै महाबलौ ।
मारीचश्च सुबाहुश्च यज्ञविघ्नं करिष्यतः ॥ 19 ॥
इत्युक्तो मुनिना तेन राजोवाच मुनिं तदा ।
न हि शक्तोऽस्मि सङ्ग्रामे स्थातुं तस्य दुरात्मनः ॥ 20 ॥
स त्वं प्रसादं धर्मज्ञ कुरुष्व मम पुत्रके ।
मम चैवाल्पभाग्यस्य दैवतं हि भवान्गुरुः ॥ 21 ॥
देवदानवगन्धर्वा यक्षाःपतगपन्नगाः ।
न शक्ता रावणं सोढुं किं पुनर्मानवा युधि ॥ 22 ॥
स हि वीर्यवतां वीर्यमादत्ते युधि राक्षसः ।
तेन चाहं न शक्तोऽस्मि संयोद्धुं तस्य वा बलैः ॥ 23 ॥
सबलो वा मुनिश्रेष्ठ सहितो वा ममात्मजैः ।
कथमप्यमरप्रख्यं सङ्ग्रामाणामकोविदम् ।
बालं मे तनयं ब्रह्मन् नैव दास्यामि पुत्रकम् ॥ 24 ॥
अथ कालोपमौ युध्दे सुतौ सुन्दोपसुन्दयोः ॥ 25 ॥
यज्ञविघ्नकरौ तौ ते नैव दास्यामि पुत्रकम् ।
मारीचश्च सुबाहुश्च वीर्यवन्तौ सुशिक्षितौ ।
तयोरन्यतरेणाहं योध्दा स्यां ससुहृद्गणः ॥ 26 ॥
इति नरपतिजल्पनाद्द्विजेन्द्रं कुशिकसुतं सुमहान्विवेश मन्युः ।
सुहुत इव मखेऽग्निराज्यसिक्त स्समभवदुज्ज्वलितो महर्षिवह्निः ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे विंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha viṃśassargaḥ |
tacchrutvā rājaśārdūlo viśvāmitrasya bhāṣitam |
muhūrtamiva nissañjñassañjñāvānidamabravīt || 1 ||
ūnaṣoḍaśavarṣo me rāmo rājīvalocanaḥ |
na yuddhayogyatāmasya paśyāmi saha rākṣasaiḥ || 2 ||
iyamakṣauhiṇī pūrṇā yasyāhaṃ patirīśvaraḥ |
anayā saṃvṛto gatvā yoddhā'haṃ tairniśācaraiḥ || 3 ||
ime śūrāśca vikrāntā bhṛtyā me'straviśāradāḥ |
yogyā rakṣogaṇairyoddhuṃ na rāmaṃ netumarhasi || 4 ||
ahameva dhanuṣpāṇirgoptā samaramūrdhani |
yāvatprāṇāndhariṣyāmi tāvadyotsye niśācaraiḥ || 5 ||
nirvighnā vratacaryā sā bhaviṣyati surakṣitā |
ahaṃ tatrāgamiṣyāmi na rāmaṃ netumarhasi || 6 ||
bālo hyakṛtavidyaśca na ca vetti balābalam |
na cāstrabalasaṃyukto na ca yuddhaviśāradaḥ || 7 ||
na cāsau rakṣasāṃ yogyaḥ kūṭayuddhā hi te dhruvam |
viprayukto hi rāmeṇa muhūrtamapi notsahe || 8 ||
jīvituṃ muniśārdūla na rāmaṃ netumarhasi |
yadi vā rāghavaṃ brahmannetumicchasi suvrata || 9 ||
caturaṅgasamāyuktaṃ mayā ca sahitaṃ naya |
ṣaṣṭirvarṣasahasrāṇi jātasya mama kauśika || 10 ||
duḥkhenotpāditaścāyaṃ na rāmaṃ netumarhasi |
caturṇāmātmajānāṃ hi prītiḥparamikā mama || 11 ||
jyeṣṭhaṃ dharmapradhānaṃ ca na rāmaṃ netumarhasi |
kiṃvīryā rākṣasāste ca kasya putrāśca te ca ke || 12 ||
kathaṃ pramāṇāḥ ke caitānrakṣanti munipuṅgava |
kathaṃ ca pratikartavyaṃ teṣāṃ rāmeṇa rakṣasām || 13 ||
māmakairvā balairbrahmanmayā vā kūṭayodhinām |
3 sarvaṃ me śaṃsa bhagavankathaṃ teṣāṃ mayā raṇe || 14 ||
sthātavyaṃ duṣṭabhāvānāṃ vīryotsiktā hi rākṣasāḥ |
4 tasya tadvacanaṃ śrutvā viśvāmitro'bhyabhāṣata || 15 ||
paulastyavaṃśaprabhavo rāvaṇo nāma rākṣasaḥ |
sa brahmaṇā dattavarastrailokyaṃ bādhate bhṛśam || 16 ||
mahābalo mahāvīryo rākṣasairbahubhirvṛtaḥ |
śrūyate hi mahāvīryo rāvaṇo rākṣasādhipaḥ || 17 ||
sākṣādvaiśravaṇabhrātā putro viśravaso muneḥ |
yadā svayaṃ na yajñasya vighnakartā mahābalaḥ || 18 ||
tena sañcoditau dvau tu rākṣasau vai mahābalau |
mārīcaśca subāhuśca yajñavighnaṃ kariṣyataḥ || 19 ||
ityukto muninā tena rājovāca muniṃ tadā |
na hi śakto'smi saṅgrāme sthātuṃ tasya durātmanaḥ || 20 ||
sa tvaṃ prasādaṃ dharmajña kuruṣva mama putrake |
mama caivālpabhāgyasya daivataṃ hi bhavānguruḥ || 21 ||
devadānavagandharvā yakṣāḥpatagapannagāḥ |
na śaktā rāvaṇaṃ soḍhuṃ kiṃ punarmānavā yudhi || 22 ||
sa hi vīryavatāṃ vīryamādatte yudhi rākṣasaḥ |
tena cāhaṃ na śakto'smi saṃyoddhuṃ tasya vā balaiḥ || 23 ||
sabalo vā muniśreṣṭha sahito vā mamātmajaiḥ |
kathamapyamaraprakhyaṃ saṅgrāmāṇāmakovidam |
bālaṃ me tanayaṃ brahman naiva dāsyāmi putrakam || 24 ||
atha kālopamau yudhde sutau sundopasundayoḥ || 25 ||
yajñavighnakarau tau te naiva dāsyāmi putrakam |
mārīcaśca subāhuśca vīryavantau suśikṣitau |
tayoranyatareṇāhaṃ yodhdā syāṃ sasuhṛdgaṇaḥ || 26 ||
iti narapatijalpanāddvijendraṃ kuśikasutaṃ sumahānviveśa manyuḥ |
suhuta iva makhe'gnirājyasikta ssamabhavadujjvalito maharṣivahniḥ || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe viṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.