𑌕𑍇𑌨 𑌉𑌪𑌨𑌿𑌷𑌦𑍍 - 𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌥𑌃 𑌖𑌣𑍍𑌡𑌃

Kena Upanishad - Chaturthah Khandah

📂 Upanishad 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌸𑌾 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑍇𑌤𑌿 𑌹𑍋𑌵𑌾𑌚 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌵𑌾 𑌏𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌯𑍇 𑌮𑌹𑍀𑌯𑌧𑍍𑌵𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌤𑌤𑍋 𑌹𑍈𑌵 𑌵𑌿𑌦𑌾𑌞𑍍𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑍇𑌤𑌿 ॥ 1॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾 𑌏𑌤𑍇 𑌦𑍇𑌵𑌾 𑌅𑌤𑌿𑌤𑌰𑌾𑌮𑌿𑌵𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑍍𑌯𑌦𑌗𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌯𑍁𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌨𑌨𑍍𑌨𑍇𑌦𑌿𑌷𑍍𑌠-𑌮𑍍𑌪𑌸𑍍𑌪𑌰𑍍​𑌶𑍁𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌨𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑍋 𑌵𑌿𑌦𑌾𑌞𑍍𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑍇𑌤𑌿 ॥ 2॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾 𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍋-𑌽𑌤𑌿𑌤𑌰𑌾𑌮𑌿𑌵𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑍍𑌸 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌨𑌨𑍍𑌨𑍇𑌦𑌿𑌷𑍍𑌠-𑌮𑍍𑌪𑌸𑍍𑌪𑌰𑍍​𑌶 𑌸 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌨𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌥𑌮𑍋 𑌵𑌿𑌦𑌾𑌞𑍍𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑍇𑌤𑌿 ॥ 3॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌷 𑌆𑌦𑍇𑌶𑍋 𑌯𑌦𑍇𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑍋 𑌵𑍍𑌯𑌦𑍍𑌯𑍁𑌤𑌦𑌾(3) 𑌇𑌤𑍀-𑌨𑍍𑌨𑍍𑌯𑌮𑍀𑌮𑌿𑌷𑌦𑌾(3) 𑌇𑌤𑍍𑌯𑌧𑌿𑌦𑍈𑌵𑌤𑌮𑍍 ॥ 4॥
𑌅𑌥𑌾𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌂-𑌯𑌁𑌦𑍍𑌦𑍇𑌤𑌦𑍍𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑍀𑌵 𑌚 𑌮𑌨𑍋-𑌽𑌨𑍇𑌨 𑌚𑍈𑌤𑌦𑍁𑌪𑌸𑍍𑌮𑌰𑌤𑍍𑌯𑌭𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌂 𑌸𑌙𑍍𑌕𑌲𑍍𑌪𑌃 ॥ 5॥
𑌤𑌦𑍍𑌧 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌨-𑌨𑍍𑌨𑌾𑌮 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌨𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑍁𑌪𑌾𑌸𑌿𑌤𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌸 𑌯 𑌏𑌤𑌦𑍇𑌵𑌂-𑌵𑍇𑌁𑌦𑌾𑌭𑌿 𑌹𑍈𑌨𑌗𑍍𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌿 𑌭𑍂𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌂​𑌵𑌾𑌁𑌞𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑌿 ॥ 6॥
𑌉𑌪𑌨𑌿𑌷𑌦-𑌮𑍍𑌭𑍋 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌹𑍀𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌤 𑌉𑌪𑌨𑌿𑌷𑌦𑍍𑌬𑍍𑌰𑌾𑌹𑍍𑌮𑍀𑌂-𑌵𑌾𑌁𑌵 𑌤 𑌉𑌪𑌨𑌿𑌷𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑍂𑌮𑍇𑌤𑌿 ॥ 7॥
𑌤𑌸𑍈 𑌤𑌪𑍋 𑌦𑌮𑌃 𑌕𑌰𑍍𑌮𑍇𑌤𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌾 𑌵𑍇𑌦𑌾-𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌗𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌮𑌾𑌯𑌤𑌨𑌮𑍍 ॥ 8॥
𑌯𑍋 𑌵𑌾 𑌏𑌤𑌾𑌮𑍇𑌵𑌂-𑌵𑍇𑌁𑌦𑌾𑌪𑌹𑌤𑍍𑌯 𑌪𑌾𑌪𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑌨𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍍𑌗𑍇 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌜𑍍𑌯𑍇𑌯𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑌿 ॥ 9॥
॥ 𑌇𑌤𑌿 𑌕𑍇𑌨𑍋𑌪𑌨𑌿𑌷𑌦𑌿 𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌥𑌃 𑌖𑌣𑍍𑌡𑌃 ॥
𑍐 𑌆𑌪𑍍𑌯𑌾𑌯𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌮𑌮𑌾𑌙𑍍𑌗𑌾𑌨𑌿 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁-𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌮𑌥𑍋 𑌬𑌲𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌣𑌿 𑌚 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌿 । 𑌸𑌰𑍍𑌵-𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑍗𑌪𑌨𑌿𑌷𑌦-𑌮𑍍𑌮𑌾-𑌽𑌹-𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌨𑌿𑌰𑌾𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾-𑌮𑍍𑌮𑌾 𑌮𑌾 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌨𑌿𑌰𑌾𑌕𑌰𑍋𑌦𑌨𑌿𑌰𑌾𑌕𑌰𑌣𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌨𑌿𑌰𑌾𑌕𑌰𑌣-𑌮𑍍𑌮𑍇-𑌽𑌸𑍍𑌤𑍁 । 𑌤𑌦𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌿 𑌨𑌿𑌰𑌤𑍇 𑌯 𑌉𑌪𑌨𑌿𑌷𑌤𑍍𑌸𑍁 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌯𑌿 𑌸𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌤𑍇 𑌮𑌯𑌿 𑌸𑌨𑍍𑌤𑍁 ।
𑍐 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿॒-𑌶𑍍𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿॒-𑌶𑍍𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌃॑ ॥
॥ 𑌇𑌤𑌿 𑌕𑍇𑌨𑍋𑌪𑌨𑌿𑌷𑌤𑍍 ॥
Roman (IAST) Transliteration
sā brahmeti hovāca brahmaṇo vā etadvijaye mahīyadhvamiti tato haiva vidāñcakāra brahmeti || 1||
tasmādvā ete devā atitarāmivānyāndevānyadagnirvāyurindraste hyenannediṣṭha-mpaspar​śuste hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 2||
tasmādvā indro-'titarāmivānyāndevānsa hyenannediṣṭha-mpaspar​śa sa hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 3||
tasyaiṣa ādeśo yadetadvidyuto vyadyutadā(3) itī-nnyamīmiṣadā(3) ityadhidaivatam || 4||
athādhyātmaṃ-ya~ddetadgacchatīva ca mano-'nena caitadupasmaratyabhīkṣṇaṃ saṅkalpaḥ || 5||
taddha tadvana-nnāma tadvanamityupāsitavyaṃ sa ya etadevaṃ-ve~dābhi hainagṃ sarvāṇi bhūtāni saṃ​vā~ñchanti || 6||
upaniṣada-mbho brūhītyuktā ta upaniṣadbrāhmīṃ-vā~va ta upaniṣadamabrūmeti || 7||
tasai tapo damaḥ karmeti pratiṣṭhā vedā-ssarvāṅgāni satyamāyatanam || 8||
yo vā etāmevaṃ-ve~dāpahatya pāpmānamanante svarge loke jyeye pratitiṣṭhati pratitiṣṭhati || 9||
|| iti kenopaniṣadi caturthaḥ khaṇḍaḥ ||
oṃ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣu-śśrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi | sarva-mbrahmaupaniṣada-mmā-'ha-mbrahma nirākuryā-mmā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaraṇa-mme-'stu | tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| iti kenopaniṣat ||
Sanskrit — Devanagari (original)
सा ब्रह्मेति होवाच ब्रह्मणो वा एतद्विजये महीयध्वमिति ततो हैव विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ 1॥
तस्माद्वा एते देवा अतितरामिवान्यान्देवान्यदग्निर्वायुरिन्द्रस्ते ह्येनन्नेदिष्ठ-म्पस्पर्​शुस्ते ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ 2॥
तस्माद्वा इन्द्रो-ऽतितरामिवान्यान्देवान्स ह्येनन्नेदिष्ठ-म्पस्पर्​श स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ 3॥
तस्यैष आदेशो यदेतद्विद्युतो व्यद्युतदा(3) इती-न्न्यमीमिषदा(3) इत्यधिदैवतम् ॥ 4॥
अथाध्यात्मं-यँद्देतद्गच्छतीव च मनो-ऽनेन चैतदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥ 5॥
तद्ध तद्वन-न्नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं-वेँदाभि हैनग्ं सर्वाणि भूतानि सं​वाँञ्छन्ति ॥ 6॥
उपनिषद-म्भो ब्रूहीत्युक्ता त उपनिषद्ब्राह्मीं-वाँव त उपनिषदमब्रूमेति ॥ 7॥
तसै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदा-स्सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥ 8॥
यो वा एतामेवं-वेँदापहत्य पाप्मानमनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति प्रतितिष्ठति ॥ 9॥
॥ इति केनोपनिषदि चतुर्थः खण्डः ॥
ॐ आप्यायन्तु ममाङ्गानि वाक्प्राणश्चक्षु-श्श्रोत्रमथो बलमिन्द्रियाणि च सर्वाणि । सर्व-म्ब्रह्मौपनिषद-म्मा-ऽह-म्ब्रह्म निराकुर्या-म्मा मा ब्रह्म निराकरोदनिराकरणमस्त्वनिराकरण-म्मे-ऽस्तु । तदात्मनि निरते य उपनिषत्सु धर्मास्ते मयि सन्तु ते मयि सन्तु ।
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
॥ इति केनोपनिषत् ॥
sā brahmeti hovāca brahmaṇo vā etadvijaye mahīyadhvamiti tato haiva vidāñcakāra brahmeti || 1||
tasmādvā ete devā atitarāmivānyāndevānyadagnirvāyurindraste hyenannediṣṭha-mpaspar​śuste hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 2||
tasmādvā indro-'titarāmivānyāndevānsa hyenannediṣṭha-mpaspar​śa sa hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 3||
tasyaiṣa ādeśo yadetadvidyuto vyadyutadā(3) itī-nnyamīmiṣadā(3) ityadhidaivatam || 4||
athādhyātmaṃ-ya~ddetadgacchatīva ca mano-'nena caitadupasmaratyabhīkṣṇaṃ saṅkalpaḥ || 5||
taddha tadvana-nnāma tadvanamityupāsitavyaṃ sa ya etadevaṃ-ve~dābhi hainagṃ sarvāṇi bhūtāni saṃ​vā~ñchanti || 6||
upaniṣada-mbho brūhītyuktā ta upaniṣadbrāhmīṃ-vā~va ta upaniṣadamabrūmeti || 7||
tasai tapo damaḥ karmeti pratiṣṭhā vedā-ssarvāṅgāni satyamāyatanam || 8||
yo vā etāmevaṃ-ve~dāpahatya pāpmānamanante svarge loke jyeye pratitiṣṭhati pratitiṣṭhati || 9||
|| iti kenopaniṣadi caturthaḥ khaṇḍaḥ ||
oṃ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣu-śśrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi | sarva-mbrahmaupaniṣada-mmā-'ha-mbrahma nirākuryā-mmā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaraṇa-mme-'stu | tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| iti kenopaniṣat ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in