niśumbhavadhonāma navamodhyāyaḥ ||
dhyānaṃ
oṃ bandhūka kāñcananibhaṃ rucirākṣamālāṃ
pāśāṅkuśau ca varadāṃ nijabāhudaṇḍaiḥ |
bibhrāṇamindu śakalābharaṇāṃ trinetrāṃ-
ardhāmbikeśamaniśaṃ vapurāśrayāmi ||
Verse 1
rājauvāca||1||
vicitramidamākhyātaṃ bhagavan bhavatā mama |
Verse 2
devyāścaritamāhātmyaṃ rakta bījavadhāśritam || 2||
bhūyaścecchāmyahaṃ śrotuṃ raktabīje nipātite |
Verse 3
cakāra śumbho yatkarma niśumbhaścātikopanaḥ ||3||
Verse 4
ṛṣiruvāca ||4||
cakāra kopamatulaṃ raktabīje nipātite|
Verse 5
śumbhāsuro niśumbhaśca hateṣvanyeṣu cāhave ||5||
hanyamānaṃ mahāsainyaṃ vilokyāmarṣamudvahan|
Verse 6
abhyadāvanniśumbo'tha mukhyayāsura senayā ||6||
tasyāgratastathā pṛṣṭhe pārśvayośca mahāsurāḥ
Verse 7
sandaṣṭauṣṭhapuṭāḥ kruddhā hantuṃ devīmupāyayuḥ ||7||
ājagāma mahāvīryaḥ śumbho'pi svabalairvṛtaḥ|
Verse 8
nihantuṃ caṇḍikāṃ kopātkṛtvā yuddaṃ tu mātṛbhiḥ ||8||
tato yuddhamatīvāsīddevyā śumbhaniśumbhayoḥ|
Verse 9
śaravarṣamatīvograṃ meghayoriva varṣatoḥ ||9||
cicchedāstāñcharāṃstābhyāṃ caṇḍikā svaśarotkaraiḥ|
Verse 10
tāḍayāmāsa cāṅgeṣu śastraughairasureśvarau ||10||
niśumbho niśitaṃ khaḍgaṃ carma cādāya suprabham|
Verse 11
atāḍayanmūrdhni siṃhaṃ devyā vāhanamuttamam||11||
tāḍite vāhane devī kṣura preṇāsimuttamam|
Verse 12
śumbhasyāśu ciccheda carma cāpyaṣṭa candrakam ||12||
chinne carmaṇi khaḍge ca śaktiṃ cikṣepa so'suraḥ|
Verse 13
tāmapyasya dvidhā cakre cakreṇābhimukhāgatām||13||
kopādhmāto niśumbho'tha śūlaṃ jagrāha dānavaḥ|
Verse 14
āyātaṃ muṣṭhipātena devī taccāpyacūrṇayat||14||
āviddhyātha gadāṃ so'pi cikṣepa caṇḍikāṃ prati|
Verse 15
sāpi devyās triśūlena bhinnā bhasmatvamāgatā||15||
tataḥ paraśuhastaṃ tamāyāntaṃ daityapuṅgavaṃ|
Verse 16
āhatya devī bāṇaughairapātayata bhūtale||16||
tasminni patite bhūmau niśumbhe bhīmavikrame|
Verse 17
bhrātaryatīva saṅkruddhaḥ prayayau hantumambikām||17||
sa rathasthastathātyucchai rgṛhītaparamāyudhaiḥ|
Verse 18
bhujairaṣṭābhiratulai rvyāpyā śeṣaṃ babhau nabhaḥ||18||
tamāyāntaṃ samālokya devī śaṅkhamavādayat|
Verse 19
jyāśabdaṃ cāpi dhanuṣa ścakārātīva duḥsaham||19||
pūrayāmāsa kakubho nijaghaṇṭā svanena ca|
Verse 20
samastadaityasainyānāṃ tejovadhavidhāyinā||20||
tataḥ siṃho mahānādai styājitebhamahāmadaiḥ|
Verse 21
purayāmāsa gaganaṃ gāṃ tathaiva diśo daśa||21||
tataḥ kālī samutpatya gaganaṃ kṣmāmatāḍayat|
Verse 22
karābhyāṃ tanninādena prāksvanāste tirohitāḥ||22||
aṭṭāṭṭahāsamaśivaṃ śivadūtī cakāra ha|
Verse 23
vaiḥ śabdairasurāstresuḥ śumbhaḥ kopaṃ paraṃ yayau||23||
durātmaṃ stiṣṭa tiṣṭheti vyāja hārāmbikā yadā|
Verse 24
tadā jayetyabhihitaṃ devairākāśa saṃsthitaiḥ||24||
śumbhenāgatya yā śaktirmuktā jvālātibhīṣaṇā|
Verse 25
āyāntī vahnikūṭābhā sā nirastā maholkayā||25||
siṃhanādena śumbhasya vyāptaṃ lokatrayāntaram|
Verse 26
nirghātaniḥsvano ghoro jitavānavanīpate||26||
śumbhamuktāñcharāndevī śumbhastatprahitāñcharān|
Verse 27
ciccheda svaśarairugraiḥ śataśo'tha sahasraśaḥ||27||
tataḥ sā caṇḍikā kruddhā śūlenābhijaghāna tam|
Verse 28
sa tadābhi hato bhūmau mūrchito nipapāta ha||28||
tato niśumbhaḥ samprāpya cetanāmāttakārmukaḥ|
Verse 29
ājaghāna śarairdevīṃ kālīṃ kesariṇaṃ tathā||29||
punaśca kṛtvā bāhunāmayutaṃ danujeśvaraḥ|
Verse 30
cakrāyudhena ditijaścādayāmāsa caṇḍikām||30||
tato bhagavatī kruddhā durgādurgārti nāśinī|
Verse 31
ciccheda devī cakrāṇi svaśaraiḥ sāyakāṃśca tān||31||
tato niśumbho vegena gadāmādāya caṇḍikām|
Verse 32
abhyadhāvata vai hantuṃ daitya senāsamāvṛtaḥ||32||
tasyāpatata evāśu gadāṃ ciccheda caṇḍikā|
Verse 33
khaḍgena śitadhāreṇa sa ca śūlaṃ samādade||33||
śūlahastaṃ samāyāntaṃ niśumbhamamarārdanam|
Verse 34
hṛdi vivyādha śūlena vegāviddhena caṇḍikā||34||
khinnasya tasya śūlena hṛdayānniḥsṛto¶ḥ|
Verse 35
mahābalo mahāvīryastiṣṭheti puruṣo vadan||35||
tasya niṣkrāmato devī prahasya svanavattataḥ|
Verse 36
śiraściccheda khaḍgena tato'sāvapatadbhuvi||36||
tataḥ siṃhaśca khādogra daṃṣṭrākṣuṇṇaśirodharān|
Verse 37
asurāṃ stāṃstathā kālī śivadūtī tathāparān||37||
kaumārī śaktinirbhinnāḥ kecinneśurmahāsurāḥ
Verse 38
brahmāṇī mantrapūtena toyenānye nirākṛtāḥ||38||
māheśvarī triśūlena bhinnāḥ petustathāpare|
Verse 39
vārāhītuṇḍaghātena keciccūrṇī kṛtā bhuvi||39||
khaṇḍaṃ khaṇḍaṃ ca cakreṇa vaiṣṇavyā dānavāḥ kṛtāḥ|
Verse 40
vajreṇa caindrī hastāgra vimuktena tathāpare||40||
kecidvineśurasurāḥ kecinnaṣṭāmahāhavāt|
Verse 41
bhakṣitāścāpare kālīśivadhūtī mṛgādhipaiḥ||41||
|| svasti śrī mārkaṇḍeya purāṇe sāvarnike manvantare devi mahatmye niśumbhavadhonāma navamodhyāya samāptam ||
āhuti
oṃ klīṃ jayantī sāṅgāyai saśaktikāyai saparivārāyai savāhanāyai mahāhutiṃ samarpayāmi namaḥ svāhā ||
Sanskrit — Devanagari (original)
निशुम्भवधोनाम नवमोध्यायः ॥
ध्यानं
ॐ बन्धूक काञ्चननिभं रुचिराक्षमालां
पाशाङ्कुशौ च वरदां निजबाहुदण्डैः ।
बिभ्राणमिन्दु शकलाभरणां त्रिनेत्रां-
अर्धाम्बिकेशमनिशं वपुराश्रयामि ॥
राजौवाच॥1॥
विचित्रमिदमाख्यातं भगवन् भवता मम ।
देव्याश्चरितमाहात्म्यं रक्त बीजवधाश्रितम् ॥ 2॥
भूयश्चेच्छाम्यहं श्रोतुं रक्तबीजे निपातिते ।
चकार शुम्भो यत्कर्म निशुम्भश्चातिकोपनः ॥3॥
ऋषिरुवाच ॥4॥
चकार कोपमतुलं रक्तबीजे निपातिते।
शुम्भासुरो निशुम्भश्च हतेष्वन्येषु चाहवे ॥5॥
हन्यमानं महासैन्यं विलोक्यामर्षमुद्वहन्।
अभ्यदावन्निशुम्बोऽथ मुख्ययासुर सेनया ॥6॥
तस्याग्रतस्तथा पृष्ठे पार्श्वयोश्च महासुराः
सन्दष्टौष्ठपुटाः क्रुद्धा हन्तुं देवीमुपाययुः ॥7॥
आजगाम महावीर्यः शुम्भोऽपि स्वबलैर्वृतः।
निहन्तुं चण्डिकां कोपात्कृत्वा युद्दं तु मातृभिः ॥8॥
ततो युद्धमतीवासीद्देव्या शुम्भनिशुम्भयोः।
शरवर्षमतीवोग्रं मेघयोरिव वर्षतोः ॥9॥
चिच्छेदास्ताञ्छरांस्ताभ्यां चण्डिका स्वशरोत्करैः।
ताडयामास चाङ्गेषु शस्त्रौघैरसुरेश्वरौ ॥10॥
निशुम्भो निशितं खड्गं चर्म चादाय सुप्रभम्।
अताडयन्मूर्ध्नि सिंहं देव्या वाहनमुत्तमम्॥11॥
ताडिते वाहने देवी क्षुर प्रेणासिमुत्तमम्।
शुम्भस्याशु चिच्छेद चर्म चाप्यष्ट चन्द्रकम् ॥12॥
छिन्ने चर्मणि खड्गे च शक्तिं चिक्षेप सोऽसुरः।
तामप्यस्य द्विधा चक्रे चक्रेणाभिमुखागताम्॥13॥
कोपाध्मातो निशुम्भोऽथ शूलं जग्राह दानवः।
आयातं मुष्ठिपातेन देवी तच्चाप्यचूर्णयत्॥14॥
आविद्ध्याथ गदां सोऽपि चिक्षेप चण्डिकां प्रति।
सापि देव्यास् त्रिशूलेन भिन्ना भस्मत्वमागता॥15॥
ततः परशुहस्तं तमायान्तं दैत्यपुङ्गवं।
आहत्य देवी बाणौघैरपातयत भूतले॥16॥
तस्मिन्नि पतिते भूमौ निशुम्भे भीमविक्रमे।
भ्रातर्यतीव सङ्क्रुद्धः प्रययौ हन्तुमम्बिकाम्॥17॥
स रथस्थस्तथात्युच्छै र्गृहीतपरमायुधैः।
भुजैरष्टाभिरतुलै र्व्याप्या शेषं बभौ नभः॥18॥
तमायान्तं समालोक्य देवी शङ्खमवादयत्।
ज्याशब्दं चापि धनुष श्चकारातीव दुःसहम्॥19॥
पूरयामास ककुभो निजघण्टा स्वनेन च।
समस्तदैत्यसैन्यानां तेजोवधविधायिना॥20॥
ततः सिंहो महानादै स्त्याजितेभमहामदैः।
पुरयामास गगनं गां तथैव दिशो दश॥21॥
ततः काली समुत्पत्य गगनं क्ष्मामताडयत्।
कराभ्यां तन्निनादेन प्राक्स्वनास्ते तिरोहिताः॥22॥
अट्टाट्टहासमशिवं शिवदूती चकार ह।
वैः शब्दैरसुरास्त्रेसुः शुम्भः कोपं परं ययौ॥23॥
दुरात्मं स्तिष्ट तिष्ठेति व्याज हाराम्बिका यदा।
तदा जयेत्यभिहितं देवैराकाश संस्थितैः॥24॥
शुम्भेनागत्य या शक्तिर्मुक्ता ज्वालातिभीषणा।
आयान्ती वह्निकूटाभा सा निरस्ता महोल्कया॥25॥
सिंहनादेन शुम्भस्य व्याप्तं लोकत्रयान्तरम्।
निर्घातनिःस्वनो घोरो जितवानवनीपते॥26॥
शुम्भमुक्ताञ्छरान्देवी शुम्भस्तत्प्रहिताञ्छरान्।
चिच्छेद स्वशरैरुग्रैः शतशोऽथ सहस्रशः॥27॥
ततः सा चण्डिका क्रुद्धा शूलेनाभिजघान तम्।
स तदाभि हतो भूमौ मूर्छितो निपपात ह॥28॥
ततो निशुम्भः सम्प्राप्य चेतनामात्तकार्मुकः।
आजघान शरैर्देवीं कालीं केसरिणं तथा॥29॥
पुनश्च कृत्वा बाहुनामयुतं दनुजेश्वरः।
चक्रायुधेन दितिजश्चादयामास चण्डिकाम्॥30॥
ततो भगवती क्रुद्धा दुर्गादुर्गार्ति नाशिनी।
चिच्छेद देवी चक्राणि स्वशरैः सायकांश्च तान्॥31॥
ततो निशुम्भो वेगेन गदामादाय चण्डिकाम्।
अभ्यधावत वै हन्तुं दैत्य सेनासमावृतः॥32॥
तस्यापतत एवाशु गदां चिच्छेद चण्डिका।
खड्गेन शितधारेण स च शूलं समाददे॥33॥
शूलहस्तं समायान्तं निशुम्भममरार्दनम्।
हृदि विव्याध शूलेन वेगाविद्धेन चण्डिका॥34॥
खिन्नस्य तस्य शूलेन हृदयान्निःसृतो¶ः।
महाबलो महावीर्यस्तिष्ठेति पुरुषो वदन्॥35॥
तस्य निष्क्रामतो देवी प्रहस्य स्वनवत्ततः।
शिरश्चिच्छेद खड्गेन ततोऽसावपतद्भुवि॥36॥
ततः सिंहश्च खादोग्र दंष्ट्राक्षुण्णशिरोधरान्।
असुरां स्तांस्तथा काली शिवदूती तथापरान्॥37॥
कौमारी शक्तिनिर्भिन्नाः केचिन्नेशुर्महासुराः
ब्रह्माणी मन्त्रपूतेन तोयेनान्ये निराकृताः॥38॥
माहेश्वरी त्रिशूलेन भिन्नाः पेतुस्तथापरे।
वाराहीतुण्डघातेन केचिच्चूर्णी कृता भुवि॥39॥
खण्डं खण्डं च चक्रेण वैष्णव्या दानवाः कृताः।
वज्रेण चैन्द्री हस्ताग्र विमुक्तेन तथापरे॥40॥
केचिद्विनेशुरसुराः केचिन्नष्टामहाहवात्।
भक्षिताश्चापरे कालीशिवधूती मृगाधिपैः॥41॥
॥ स्वस्ति श्री मार्कण्डेय पुराणे सावर्निके मन्वन्तरे देवि महत्म्ये निशुम्भवधोनाम नवमोध्याय समाप्तम् ॥
आहुति
ॐ क्लीं जयन्ती साङ्गायै सशक्तिकायै सपरिवारायै सवाहनायै महाहुतिं समर्पयामि नमः स्वाहा ॥