7.5 - Gavo Va Etathsatramasata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Bengali Script

কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে পঞ্চমঃ প্রশ্নঃ - সত্রবিশেষাভিধানং

ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,

শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥

গাবো॒ বা এ॒ত-থ্স॒ত্র-মা॑সতাশৃ॒ঙ্গা-স্স॒তী-শ্শৃঙ্গা॑ণি নো জাযন্তা॒ ইতি॒ কামে॑ন॒ তাসা॒-ন্দশ॒মাসা॒ নিষ॑ণ্ণা॒ আস॒ন্নথ॒ শৃঙ্গা᳚ণ্যজাযন্ত॒ তা উদ॑তিষ্ঠ॒ন্নরা॒থ্স্মেত্যথ॒ যাসা॒-ন্নাজা॑যন্ত॒ তা-স্সং॑বঁথ্স॒র-মা॒প্ত্বোদ॑তিষ্ঠ॒ -ন্নরা॒থ্স্মেতি॒ যাসা॒-ঞ্চাজা॑যন্ত॒ যাসা᳚-ঞ্চ॒ ন তা উ॒ভযী॒রু-দ॑তিষ্ঠ॒-ন্নরা॒থ্স্মেতি॑ গোস॒ত্রং-বৈঁ [গোস॒ত্রং-বৈঁ, সং॒বঁ॒থ্স॒রো য] 1

সং॑বঁথ্স॒রো য এ॒বং-বিঁ॒দ্বাগ্ংসঃ॑ সংবঁথ্স॒র-মু॑প॒যন্ত্যৃ॑দ্ধ্নু॒বন্ত্যে॒ব তস্মা᳚-ত্তূপ॒রা বার্ষি॑কৌ॒ মাসৌ॒ পর্ত্বা॑ চরতি স॒ত্রাভি॑জিত॒গ্গ্॒হ্য॑স্যৈ॒ তস্মা᳚-থ্সংবঁথ্সর॒সদো॒ য-ত্কি-ঞ্চ॑ গৃ॒হে ক্রি॒যতে॒ তদা॒প্ত-মব॑রুদ্ধ-ম॒ভিজি॑ত-ঙ্ক্রিযতে সমু॒দ্রং-বাঁ এ॒তে প্র প্ল॑বন্তে॒ যে সং॑বঁথ্স॒রমু॑প॒যন্তি॒ যো বৈ স॑মু॒দ্রস্য॑ পা॒র-ন্ন পশ্য॑তি॒ ন বৈ স তত॒ উদে॑তি সংবঁথ্স॒রো [উদে॑তি সংবঁথ্স॒রঃ, বৈ স॑মু॒দ্র-] 2

বৈ স॑মু॒দ্র-স্তস্যৈ॒ত-ত্পা॒রং-যঁদ॑তিরা॒ত্রৌ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বাগ্ংসঃ॑ সংবঁথ্স॒র-মু॑প॒যন্ত্যনা᳚র্তা এ॒বোদৃচ॑-ঙ্গচ্ছন্তী॒যং-বৈঁ পূর্বো॑-ঽতিরা॒ত্রো॑ ঽসাবুত্ত॑রো॒ মনঃ॒ পূর্বো॒ বাগুত্ত॑রঃ প্রা॒ণঃ পূর্বো॑-ঽপা॒ন উত্ত॑রঃ প্র॒রোধ॑ন॒-ম্পূর্ব॑ উ॒দয॑ন॒মুত্ত॑রো॒ জ্যোতি॑ষ্টোমো বৈশ্বান॒রো॑ ঽতিরা॒ত্রো ভ॑বতি॒ জ্যোতি॑রে॒ব পু॒রস্তা᳚দ্দধতে সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা-নু॑খ্যাত্যৈ চতুর্বি॒গ্ং॒শঃ প্রা॑য॒ণীযো॑ ভবতি॒ চতু॑র্বিগ্ংশতি-রর্ধমা॒সা- [চতু॑র্বিগ্ংশতি-রর্ধমা॒সাঃ, সং॒বঁ॒থ্স॒রঃ] 3

-স্সং॑বঁথ্স॒রঃ প্র॒যন্ত॑ এ॒ব সং॑বঁথ্স॒রে প্রতি॑ তিষ্ঠন্তি॒ তস্য॒ ত্রীণি॑ চ শ॒তানি॑ ষ॒ষ্টিশ্চ॑ স্তো॒ত্রীযা॒স্তাব॑তী-স্সংবঁথ্স॒রস্য॒ রাত্র॑য উ॒ভে এ॒ব সং॑বঁথ্স॒রস্য॑ রূ॒পে আ᳚প্নুবন্তি॒ তে সগ্গ্স্থি॑ত্যা॒ অরি॑ষ্ট্যা॒ উত্ত॑রৈ॒রহো॑ভিশ্চরন্তি ষড॒হা ভ॑বন্তি॒ ষ-ড্বা ঋ॒তবঃ॑ সংবঁথ্স॒র ঋ॒তুষ্বে॒ব সং॑বঁথ্স॒রে প্রতি॑ তিষ্ঠন্তি॒ গৌশ্চা-ঽঽযু॑শ্চ মদ্ধ্য॒ত-স্স্তোমৌ॑ ভবত-স্সংবঁথ্স॒রস্যৈ॒ব তন্মি॑থু॒ন-ম্ম॑দ্ধ্য॒তো [তন্মি॑থু॒ন-ম্ম॑দ্ধ্য॒তঃ, দ॒ধ॒তি॒ প্র॒জন॑নায॒] 4

দ॑ধতি প্র॒জন॑নায॒ জ্যোতি॑র॒ভিতো॑ ভবতি বি॒মোচ॑নমে॒ব তচ্ছন্দাগ্॑স্যে॒ব ত-দ্বি॒মোকং॑-যঁ॒ন্ত্যথো॑ উভ॒যতো᳚জ্যোতিষৈ॒ব ষ॑ড॒হেন॑ সুব॒র্গং-লোঁ॒কং-যঁ॑ন্তি ব্রহ্মবা॒দিনো॑ বদ॒ন্ত্যাস॑তে॒ কেন॑ য॒ন্তীতি॑ দেব॒যানে॑ন প॒থেতি॑ ব্রূযা॒চ্ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ দে॑ব॒যানঃ॒ পন্থা॑ গায॒ত্রী ত্রি॒ষ্টুব্-জগ॑তী॒জ্যোতি॒র্বৈ গা॑য॒ত্রী গৌস্ত্রি॒ষ্টুগাযু॒র্জগ॑তী॒ যদে॒তে স্তোমা॒ ভব॑ন্তি দেব॒যানে॑নৈ॒ব [ ] 5

ত-ত্প॒থা য॑ন্তি সমা॒নগ্ং সাম॑ ভবতি দেবলো॒কো বৈ সাম॑ দেবলো॒কাদে॒ব নয॑ন্ত্য॒ন্যাঅ॑ন্যা॒ ঋচো॑ ভবন্তি মনুষ্যলো॒কো বা ঋচো॑ মনুষ্যলো॒কাদে॒বান্যম॑ন্য-ন্দেবলো॒কম॑ভ্যা॒রোহ॑ন্তো যন্ত্যভিব॒র্তো ব্র॑হ্মসা॒ম-ম্ভ॑বতি সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা॒ভিবৃ॑ত্যা অভি॒জি-দ্ভ॑বতি সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্যা॒ভিজি॑ত্যৈ বিশ্ব॒জি-দ্ভ॑বতি॒ বিশ্ব॑স্য॒ জিত্যৈ॑ মা॒সিমা॑সি পৃ॒ষ্ঠান্যুপ॑ যন্তি মা॒সিমা᳚স্যতিগ্রা॒হ্যা॑ গৃহ্যন্তে মা॒সিমা᳚স্যে॒ব বী॒র্য॑-ন্দধতি মা॒সা-ম্প্রতি॑ষ্ঠিত্যা উ॒পরি॑ষ্টান্মা॒সা-ম্পৃ॒ষ্ঠান্যুপ॑ যন্তি॒ তস্মা॑দু॒পরি॑ষ্টা॒দোষ॑ধযঃ॒ ফল॑-ঙ্গৃহ্ণন্তি ॥ 6 ॥

(গো॒স॒ত্রং-বাঁ - এ॑তি সংবঁথ্স॒রো᳚ - ঽর্ধমা॒সা - মি॑থু॒ন-ম্ম॑দ্ধ্য॒তো - দে॑ব॒যানে॑নৈ॒ব - বী॒র্যং॑ - ত্রযো॑দশ চ) (অ. 1)

গাবো॒ বা এ॒ত-থ্স॒ত্রমা॑সতাশৃ॒ঙ্গা-স্স॒তী-শ্শৃঙ্গা॑ণি॒ সিষা॑সন্তী॒স্তাসা॒-ন্দশ॒ মাসা॒ নিষ॑ণ্ণা॒ আস॒ন্নথ॒ শৃঙ্গা᳚ণ্যজাযন্ত॒ তা অ॑ব্রুব॒ন্নরা॒থ্স্মো-ত্তি॑ষ্ঠা॒মাব॒ ত-ঙ্কাম॑মরুথ্স্মহি॒ যেন॒ কামে॑ন॒ ন্যষ॑দা॒মেতি॒ তাসা॑মু॒ ত্বা অ॑ব্রুবন্ন॒র্ধাবা॒ যাব॑তী॒র্বা-ঽঽসা॑মহা এ॒বেমৌদ্বা॑দ॒শৌ মাসৌ॑ সংবঁথ্স॒রগ্ং স॒পান্দ্যো-ত্তি॑ষ্ঠা॒মেতি॒ তাসা᳚- [তাসা᳚ম্, দ্বা॒দ॒শে মা॒সি] 7

-ন্দ্বাদ॒শে মা॒সি শৃঙ্গা॑ণি॒ প্রাব॑র্তন্ত শ্র॒দ্ধযা॒ বা-ঽশ্র॑দ্ধযা বা॒ তা ই॒মা যাস্তূ॑প॒রা উ॒ভয্যো॒ বাব তা আ᳚র্ধ্নুব॒ন্॒. যাশ্চ॒ শৃঙ্গা॒ণ্যস॑ন্ব॒ন্॒. যাশ্চোর্জ॑ম॒বারু॑ন্ধত॒র্ধ্নোতি॑ দ॒শসু॑ মা॒সূ᳚ত্তিষ্ঠ॑ন্নৃ॒দ্ধ্নোতি॑ দ্বাদ॒শসু॒ য এ॒বং-বেঁদ॑ প॒দেন॒ খলু॒ বা এ॒তে য॑ন্তি বি॒ন্দতি॒ খলু॒ বৈ প॒দেন॒ য-ন্তদ্বা এ॒তদৃ॒দ্ধময॑ন॒-ন্তস্মা॑ দে॒ত-দ্গো॒সনি॑ ॥ 8 ॥

(তি॒ষ্ঠা॒মেতি॒ তাসাং॒ - তস্মা॒-দ্- দ্বে চ॑) (অ. 2)

প্র॒থ॒মে মা॒সি পৃ॒ষ্ঠান্যুপ॑ যন্তি মদ্ধ্য॒ম উপ॑ যন্ত্যুত্ত॒ম উপ॑ যন্তি॒ তদা॑হু॒র্যাং-বৈঁ ত্রিরেক॒স্যাহ্ন॑ উপ॒সীদ॑ন্তি দ॒হ্রং-বৈঁ সা-ঽপ॑রাভ্যা॒-ন্দোহা᳚ভ্যা-ন্দু॒হে-ঽথ॒ কুত॒-স্সা ধো᳚ক্ষ্যতে॒ যা-ন্দ্বাদ॑শ॒ কৃত্ব॑ উপ॒সীদ॒ন্তীতি॑ সংবঁথ্স॒রগ্ং স॒পান্দ্যো᳚ত্ত॒মে মা॒সি স॒কৃ-ত্পৃ॒ষ্ঠান্যুপে॑যু॒স্ত-দ্যজ॑মানা য॒জ্ঞ-ম্প॒শূনব॑ রুন্ধতে সমু॒দ্রং-বাঁ [সমু॒দ্রং-বৈঁ, এ॒তে॑-ঽনবা॒রম॑পা॒র-ম্প্র] 9

এ॒তে॑-ঽনবা॒রম॑পা॒র-ম্প্র প্ল॑বন্তে॒ যে সং॑বঁথ্স॒রমু॑প॒যন্তি॒ য-দ্বৃ॑হ-দ্রথন্ত॒রে অ॒ন্বর্জে॑যু॒র্যথা॒ মদ্ধ্যে॑ সমু॒দ্রস্য॑ প্ল॒বম॒ন্বর্জে॑যুস্তা॒দৃ-ক্তদনু॑থ্সর্গ-ম্বৃহ-দ্রথন্ত॒রাভ্যা॑মি॒ত্বা প্র॑তি॒ষ্ঠা-ঙ্গ॑চ্ছন্তি॒ সর্বে᳚ভ্যো॒ বৈ কামে᳚ভ্য-স্স॒ন্ধির্দু॑হে॒ ত-দ্যজ॑মানা॒-স্সর্বা॒ন্ কামা॒নব॑ রুন্ধতে ॥ 10 ॥

(স॒মু॒দ্রং-বৈঁ - চতু॑স্ত্রিগ্ংশচ্চ) (অ. 3)

স॒মা॒ন্য॑ ঋচো॑ ভবন্তি মনুষ্যলো॒কো বা ঋচো॑ মনুষ্যলো॒কাদে॒ব ন য॑ন্ত্য॒ন্যদ॑ন্য॒-থ্সাম॑ ভবতি দেবলো॒কো বৈ সাম॑ দেবলো॒কাদে॒বান্যম॑ন্য-ম্মনুষ্যলো॒ক-ম্প্র॑ত্যব॒রোহ॑ন্তো যন্তি॒ জগ॑তী॒মগ্র॒ উপ॑ যন্তি॒ জগ॑তীং॒-বৈঁ ছন্দাগ্ং॑সি প্র॒ত্যব॑রোহন্ত্যা-গ্রয॒ণ-ঙ্গ্রহা॑ বৃ॒হ-ত্পৃ॒ষ্ঠানি॑ ত্রযস্ত্রি॒গ্ং॒শগ্গ্স্তোমা॒-স্তস্মা॒-জ্জ্যাযাগ্ং॑স॒-ঙ্কনী॑যা-ন্প্র॒ত্যব॑রোহতি বৈশ্বকর্ম॒ণো গৃ॑হ্যতে॒বিশ্বা᳚ন্যে॒ব তেন॒ কর্মা॑ণি॒ যজ॑মানা॒ অব॑ রুন্ধত আদি॒ত্যো [আদি॒ত্যঃ, গৃ॒হ্য॒ত॒ ই॒যং-বাঁ] 11

গৃ॑হ্যত ই॒যং-বাঁ অদি॑তির॒স্যামে॒ব প্রতি॑ তিষ্ঠন্ত্য॒ন্যো᳚-ঽন্যো গৃহ্যেতে মিথুন॒ত্বায॒ প্রজা᳚ত্যা অবান্ত॒রং-বৈঁ দ॑শরা॒ত্রেণ॑ প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জা অ॑সৃজত॒ য-দ্দ॑শরা॒ত্রো ভব॑তি প্র॒জা এ॒ব ত-দ্যজ॑মানা-স্সৃজন্ত এ॒তাগ্ং হ॒ বা উ॑দ॒ঙ্ক-শ্শৌ᳚ল্বায॒ন-স্স॒ত্রস্যর্ধি॑মুবাচ॒ য-দ্দ॑শরা॒ত্রোয-দ্দ॑শরা॒ত্রো ভব॑তি স॒ত্রস্যর্ধ্যা॒ অথো॒ যদে॒ব পূর্বে॒ষ্বহ॑স্সু॒ বিলো॑ম ক্রি॒যতে॒ তস্যৈ॒বৈ ( )-ষা শান্তিঃ॑ ॥ 12 ॥

(আ॒দি॒ত্য - স্তস্যৈ॒ব - দ্বে চ॑) (অ. 4)

যদি॒ সোমৌ॒ সগ্ংসু॑তৌ॒ স্যাতা᳚-ম্মহ॒তি রাত্রি॑যৈ প্রাতরনুবা॒ক-মু॒পাকু॑র্যা॒-ত্পূর্বো॒ বাচ॒-ম্পূর্বো॑ দে॒বতাঃ॒ পূর্ব॒-শ্ছন্দাগ্ং॑সি বৃঙ্ক্তে॒ বৃষ॑ণ্বতী-ম্প্রতি॒পদ॑-ঙ্কুর্যা-ত্প্রাতস্সব॒নাদে॒বৈষা॒মিন্দ্রং॑-বৃঁ॒ঙ্ক্তে ঽথো॒ খল্বা॑হুস্সবনমু॒খে-স॑বনমুখে কা॒র্যেতি॑ সবনমু॒খা-থ্স॑বনমুখা-দে॒বৈষা॒মিন্দ্রং॑-বৃঁঙ্ক্তে সংবেঁ॒শাযো॑পবে॒শায॑ গাযত্রি॒যাস্ত্রি॒ষ্টুভো॒ জগ॑ত্যা অনু॒ষ্টুভঃ॑ প॒ঙ্ক্ত্যা অ॒ভিভূ᳚ত্যৈ॒ স্বাহা॒ ছন্দাগ্ং॑সি॒ বৈ সং॑বেঁ॒শ উ॑পবে॒শ-শ্ছন্দো॑ভি-রে॒বৈষা॒- [উ॑পবে॒শ-শ্ছন্দো॑ভি-রে॒বৈষা᳚ম্, ছন্দাগ্ং॑সি] 13

-ঞ্ছন্দাগ্ং॑সি বৃঙ্ক্তে সজ॒নীয॒গ্ং॒ শস্যং॑-বিঁহ॒ব্যগ্ং॑ শস্য॑ম॒গস্ত্য॑স্য কযাশু॒ভীয॒গ্ং॒ শস্য॑মে॒তাব॒দ্বা অ॑স্তি॒ যাব॑দে॒ত-দ্যাব॑দে॒বাস্তি॒ তদে॑ষাং-বৃঁঙ্ক্তে॒ যদি॑ প্রাতস্সব॒নে ক॒লশো॒ দীর্যে॑ত বৈষ্ণ॒বীষু॑ শিপিবি॒ষ্টব॑তীষু স্তুবীর॒ন্॒.যদ্বৈ য॒জ্ঞস্যা॑-তি॒রিচ্য॑তে॒ বিষ্ণু॒-ন্তচ্ছি॑পিবি॒ষ্টম॒ভ্যতি॑ রিচ্যতে॒ তদ্বিষ্ণুঃ॑ শিপিবি॒ষ্টো-ঽতি॑রিক্ত এ॒বাতি॑রিক্ত-ন্দধা॒ত্যথো॒ অতি॑রিক্তেনৈ॒বা-তি॑রিক্তমা॒প্ত্বা-ঽব॑ রুন্ধতে॒ যদি॑ ম॒দ্ধ্যন্দি॑নে॒ দীর্যে॑ত বষট্কা॒রনি॑ধন॒গ্ং॒ সাম॑ কুর্যুর্বষট্কা॒রো বৈ য॒জ্ঞস্য॑ প্রতি॒ষ্ঠা প্র॑তি॒ষ্ঠামে॒বৈন॑-দ্গমযন্তি॒ যদি॑ তৃতীযসব॒ন এ॒তদে॒ব ॥ 14 ॥

(ছন্দো॑ভিরে॒বৈষা॒ - মবৈ - কা॒ন্নবিগ্ং॑শ॒তিশ্চ॑) (অ. 5)

ষ॒ড॒হৈ-র্মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পাদ্যা-ঽহ॒রু-থ্সৃ॑জন্তি ষড॒হৈর্হি মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পশ্য॑ন্ত্য-র্ধমা॒সৈর্মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পাদ্যাহ॒রু-থ্সৃ॑জন্ত্য-র্ধমা॒সৈর্হি মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পশ্য॑ন্ত্যমাবা॒স্য॑যা॒ মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পাদ্যাহ॒রু-থ্সৃ॑জন্ত্যমাবা॒স্য॑যা॒ হি মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পশ্য॑ন্তি পৌর্ণমা॒স্যা মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পাদ্যা-ঽহরু-থ্সৃ॑জন্তি পৌর্ণমা॒স্যা হি মাসা᳚ন্-থ্স॒ম্পশ্য॑ন্তি॒ যো বৈ পূ॒র্ণ আ॑সি॒ঞ্চতি॒ পরা॒ স সি॑ঞ্চতি॒ যঃ পূ॒র্ণাদু॒দচ॑তি [ ] 15

প্রা॒ণম॑স্মি॒ন্থ্স দ॑ধাতি॒ য-ত্পৌ᳚র্ণমা॒স্যা মাসা᳚ন্-থ্স॒পান্দ্যাহ॑রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ সংবঁথ্স॒রাযৈ॒ব ত-ত্প্রা॒ণ-ন্দ॑ধতি॒ তদনু॑ স॒ত্রিণঃ॒ প্রাণ॑ন্তি॒ যদহ॒র্নো-থ্সৃ॒জেযু॒র্যথা॒ দৃতি॒রুপ॑নদ্ধো বি॒পত॑ত্যে॒বগ্ং সং॑বঁথ্স॒রো বি প॑তে॒দার্তি॒-মার্চ্ছে॑যু॒র্য-ত্পৌ᳚র্ণমা॒স্যা মাসা᳚ন্-থ্স॒পান্দ্যাহ॑রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ সংবঁথ্স॒রাযৈ॒ব তদু॑দা॒ন-ন্দ॑ধতি॒ তদনু॑ স॒ত্রিণ॒ উ- [স॒ত্রিণ॒ উত্, অ॒ন॒ন্তি॒ না-ঽঽর্তি॒-মার্চ্ছ॑ন্তি] 16

-দ॑নন্তি॒ না-ঽঽর্তি॒-মার্চ্ছ॑ন্তি পূ॒র্ণমা॑সে॒ বৈ দে॒বানাগ্ং॑ সু॒তো য-ত্পৌ᳚র্ণমা॒স্যা মাসা᳚ন্-থ্স॒পান্দ্যাহ॑রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ দে॒বানা॑মে॒ব ত-দ্য॒জ্ঞেন॑ য॒জ্ঞ-ম্প্র॒ত্যব॑রোহন্তি॒ বি বা এ॒ত-দ্য॒জ্ঞ-ঞ্ছি॑ন্দন্তি॒ য-থ্ষ॑ড॒হস॑তন্ত॒গ্ং॒ সন্ত॒মথাহ॑রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ প্রাজাপ॒ত্য-ম্প॒শুমা ল॑ভন্তে প্র॒জাপ॑তি॒-স্সর্বা॑ দে॒বতা॑ দে॒বতা॑ভিরে॒ব য॒জ্ঞগ্ং স-ন্ত॑ন্বন্তি॒ যন্তি॒ বা এ॒তে সব॑না॒দ্যে-ঽহ॑- [সব॑না॒দ্যে-ঽহঃ॑, উ॒-থ্সৃ॒জন্তি॑] 17

-রু-থ্সৃ॒জন্তি॑ তু॒রীয॒-ঙ্খলু॒ বা এ॒ত-থ্সব॑নং॒-যঁ-থ্সা᳚নাং॒য্যং-যঁ-থ্সা᳚নাং॒য্য-ম্ভব॑তি॒ তেনৈ॒ব সব॑না॒ন্ন য॑ন্তি সমুপ॒হূয॑ ভক্ষযন্ত্যে॒তথ্- সো॑মপীথা॒ হ্যে॑তর্হি॑ যথাযত॒নং-বাঁ এ॒তেষাগ্ং॑ সবন॒ভাজো॑ দে॒বতা॑ গচ্ছন্তি॒ যে-ঽহ॑রু-থ্সৃ॒জন্ত্য॑নুসব॒ন-ম্পু॑রো॒ডাশা॒-ন্নির্ব॑পন্তি যথাযত॒নাদে॒ব স॑বন॒ভাজো॑ দে॒বতা॒ অব॑ রুন্ধতে॒ ঽষ্টাক॑পালা-ন্প্রাতস্সব॒ন একা॑দশকপালা॒-ন্মাদ্ধ্য॑ন্দিনে॒ সব॑নে॒ দ্বাদ॑শকপালাগ্-স্তৃতীযসব॒নে ছন্দাগ্॑স্যে॒বা-ঽঽপ্ত্বা -ঽব॑ রুন্ধতে বৈশ্বদে॒ব-ঞ্চ॒রু-ন্তৃ॑তীযসব॒নে নির্ব॑পন্তি বৈশ্বদে॒বং-বৈঁ তৃ॑তীযসব॒ন-ন্তেনৈ॒ব তৃ॑তীযসব॒নান্ন য॑ন্তি ॥ 18 ॥

(উ॒দচ॒ - ত্যু - দ্যে-ঽহ॑ - রা॒প্ত্বা - পঞ্চ॑দশ চ) (অ. 6)

উ॒থ্সৃজ্যাং(3)নোথ্সৃজ্যা(3)মিতি॑ মীমাগ্ংসন্তে ব্রহ্মবা॒দিন॒-স্তদ্বা॑হুরু॒-থ্সৃজ্য॑মে॒বেত্য॑-মাবা॒স্যা॑যা-ঞ্চ পৌর্ণমা॒স্যা-ঞ্চো॒-থ্সৃজ্য॒মিত্যা॑হুরে॒তে হি য॒জ্ঞং-বঁহ॑ত॒ ইতি॒ তে ত্বাব নোথ্সৃজ্যে॒ ইত্যা॑হু॒র্যে অ॑বান্ত॒রং-যঁ॒জ্ঞ-ম্ভে॒জাতে॒ ইতি॒ যা প্র॑থ॒মা ব্য॑ষ্টকা॒ তস্যা॑মু॒-থ্সৃজ্য॒মিত্যা॑হুরে॒ষ বৈ মা॒সো বি॑শ॒র ইতি॒ না-ঽঽদি॑ষ্ট॒- [না-ঽঽদি॑ষ্টম্, উথ্সৃ॑জেযু॒-] 19

-মুথ্সৃ॑জেযু॒-র্যদাদি॑ষ্ট-মুথ্সৃ॒জেযু॑র্যা॒দৃশে॒ পুনঃ॑ পর্যাপ্লা॒বে মদ্ধ্যে॑ ষড॒হস্য॑ স॒পন্দ্যে॑ত ষড॒হৈর্মাসা᳚ন্-থ্স॒পান্দ্য॒ য-থ্স॑প্ত॒ম- মহ॒স্তস্মি॒ন্নু-থ্সৃ॑জেযু॒-স্তদ॒গ্নযে॒ বসু॑মতে পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল॒-ন্নির্ব॑পেযুরৈ॒ন্দ্র-ন্দধীন্দ্রা॑য ম॒রুত্ব॑তে পুরো॒ডাশ॒মেকা॑দশকপালং-বৈঁশ্বদে॒ব-ন্দ্বাদ॑শকপালম॒গ্নের্বৈ বসু॑মতঃ প্রাতস্সব॒নং-যঁদ॒গ্নযে॒ বসু॑মতে পুরো॒ডাশ॑ম॒ষ্টাক॑পাল-ন্নি॒র্বপ॑ন্তি দে॒বতা॑মে॒ব ত-দ্ভা॒গিনী᳚-ঙ্কু॒র্বন্তি॒ [-ঙ্কু॒র্বন্তি॑, সব॑ন] 20

সব॑ন-মষ্টা॒ভিরুপ॑ যন্তি॒ যদৈ॒ন্দ্র-ন্দধি॒ ভব॒তীন্দ্র॑মে॒ব ত-দ্ভা॑গ॒ধেযা॒ন্ন চ্যা॑বয॒ন্তীন্দ্র॑স্য॒ বৈ ম॒রুত্ব॑তো॒ মাদ্ধ্য॑ন্দিন॒গ্ং॒ সব॑নং॒-যঁদিন্দ্রা॑য ম॒রুত্ব॑তে পুরো॒ডাশ॒মেকা॑দশকপাল-ন্নি॒র্বপ॑ন্তি দে॒বতা॑মে॒ব ত-দ্ভা॒গিনী᳚-ঙ্কু॒র্বন্তি॒ সব॑নমেকাদ॒শভি॒রুপ॑ যন্তি॒ বিশ্বে॑ষাং॒-বৈঁ দে॒বানা॑মৃভু॒মতা᳚-ন্তৃতীযসব॒নংযঁ-দ্বৈ᳚শ্বদে॒ব-ন্দ্বাদ॑শকপাল-ন্নি॒র্বপ॑ন্তি দে॒বতা॑ এ॒ব ত-দ্ভা॒গিনীঃ᳚ কু॒র্বন্তি॒ সব॑ন-ন্দ্বাদ॒শভি॒- [সব॑ন-ন্দ্বাদ॒শভিঃ॑, উপ॑ যন্তি] 21

-রুপ॑ যন্তি প্রাজাপ॒ত্য-ম্প॒শুমা ল॑ভন্তে য॒জ্ঞো বৈ প্র॒জাপ॑তি-র্য॒জ্ঞস্যা-ন॑নুসর্গাযাভিব॒র্ত ই॒ত-ষ্ষণ্মা॒সো ব্র॑হ্মসা॒ম-ম্ভ॑বতি॒ ব্রহ্ম॒ বা অ॑ভিব॒র্তো ব্রহ্ম॑ণৈ॒ব ত-থ্সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒ক-ম॑ভিব॒র্তয॑ন্তো যন্তি প্রতিকূ॒লমি॑ব॒ হীত-স্সু॑ব॒র্গো লো॒ক ইন্দ্র॒ ক্রতু॑-ন্ন॒ আ ভ॑র পি॒তা পু॒ত্রেভ্যো॒ যথা᳚ । শিক্ষা॑ নো অ॒স্মি-ন্পু॑রুহূত॒ যাম॑নি জী॒বা জ্যোতি॑-রশীম॒হীত্য॒-মুত॑ আয॒তাগ্ং ষণ্মা॒সো ব্র॑হ্মসা॒ম-ম্ভ॑বত্য॒যং-বৈঁ লো॒কো জ্যোতিঃ॑ প্র॒জা জ্যোতি॑রি॒মমে॒ব তল্লো॒ক-ম্পশ্য॑ন্তো-ঽভি॒বদ॑ন্ত॒ আ য॑ন্তি ॥ 22 ॥

(না-ঽঽদি॑ষ্টং - কু॒র্বন্তি॑ - দ্বাদ॒শভি॒ - রিতি॑- বিগ্ংশ॒তিশ্চ॑) (অ. 7)

দে॒বানাং॒-বাঁ অন্ত॑-ঞ্জ॒গ্মুষা॑মিন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑-মপা᳚ক্রাম॒-ত্ত-ত্ক্রো॒শেনাবা॑রুন্ধত॒ ত-ত্ক্রো॒শস্য॑ ক্রোশ॒ত্বং-যঁ-ত্ক্রো॒শেন॒ চাত্বা॑ল॒স্যান্তে᳚ স্তু॒বন্তি॑ য॒জ্ঞস্যৈ॒বান্ত॑-ঙ্গ॒ত্বেন্দ্রি॒যং-বীঁ॒র্য॑মব॑ রুন্ধতে স॒ত্রস্যর্ধ্যা॑ ঽঽহব॒নীয॒স্যান্তে᳚ স্তুবন্ত্য॒গ্নি-মে॒বোপ॑-দ্র॒ষ্টার॑-ঙ্কৃ॒ত্বর্ধি॒মুপ॑ যন্তি প্র॒জাপ॑তে॒র্॒হৃদ॑যেন হবি॒র্ধানে॒-ঽন্ত-স্স্তু॑বন্তি প্রে॒মাণ॑মে॒বাস্য॑ গচ্ছন্তি শ্লো॒কেন॑ পু॒রস্তা॒-থ্সদ॑স- [পু॒রস্তা॒-থ্সদ॑সঃ, স্তু॒ব॒ন্ত্যনু॑শ্লোকেন] 23

-স্স্তুব॒ন্ত্যনু॑শ্লোকেন প॒শ্চা-দ্য॒জ্ঞস্যৈ॒বান্ত॑-ঙ্গ॒ত্বা শ্লো॑ক॒ভাজো॑ ভবন্তি ন॒বভি॑-রদ্ধ্ব॒র্যুরু-দ্গা॑যতি॒ নব॒ বৈ পুরু॑ষে প্রা॒ণাঃ প্রা॒ণানে॒ব যজ॑মানেষু দধাতি॒ সর্বা॑ ঐ॒ন্দ্রিযো॑ ভবন্তি প্রা॒ণেষ্বে॒বেন্দ্রি॒য-ন্দ॑ধ॒-ত্যপ্র॑তিহৃতাভি॒রু-দ্গা॑যতি॒ তস্মা॒-ত্পুরু॑ষ॒-স্সর্বা᳚ণ্য॒ন্যানি॑ শী॒র্ষ্ণো-ঽঙ্গা॑নি॒ প্রত্য॑চতি॒ শির॑ এ॒ব ন প॑ঞ্চদ॒শগ্ংর॑থন্ত॒র-ম্ভ॑বতীন্দ্রি॒যমে॒বাব॑ রুন্ধতে সপ্তদ॒শ- [সপ্তদ॒শম্, বৃ॒হ-দ॒ন্নাদ্য॒স্যা] 24

-ম্বৃ॒হ-দ॒ন্নাদ্য॒স্যা-ঽব॑রুদ্ধ্যা॒ অথো॒ প্রৈব তেন॑ জাযন্ত একবি॒গ্ং॒শ-ম্ভ॒দ্র-ন্দ্বি॒পদা॑সু॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ॒ পত্ন॑য॒ উপ॑ গাযন্তি মিথুন॒ত্বায॒ প্রজা᳚ত্যৈ প্র॒জা॑পতিঃ প্র॒জা অ॑সৃজত॒ সো॑-ঽকামযতা॒-ঽঽসাম॒হগ্ং রা॒জ্য-ম্পরী॑যা॒মিতি॒ তাসাগ্ং॑ রাজ॒নেনৈ॒ব রা॒জ্য-ম্পর্যৈ॒-ত্ত-দ্রা॑জ॒নস্য॑ রাজন॒ত্বং-যঁ-দ্রা॑জ॒ন-ম্ভব॑তি প্র॒জানা॑মে॒ব ত-দ্যজ॑মানা রা॒জ্য-ম্পরি॑ যন্তি পঞ্চবি॒গ্ং॒শ-ম্ভ॑বতি প্র॒জাপ॑তে॒- [প্র॒জাপ॑তেঃ, আপ্ত্যৈ॑ প॒ঞ্চভি॒-স্তিষ্ঠ॑ন্ত-স্স্তুবন্তি] 25

-রাপ্ত্যৈ॑ প॒ঞ্চভি॒-স্তিষ্ঠ॑ন্ত-স্স্তুবন্তি দেবলো॒কমে॒বাভি জ॑যন্তি প॒ঞ্চভি॒রাসী॑না মনুষ্যলো॒কমে॒বাভি জ॑যন্তি॒ দশ॒ সম্প॑দ্যন্তে॒ দশা᳚ক্ষরা বি॒রাডন্নং॑-বিঁ॒রা-ড্বি॒রাজৈ॒বা-ন্নাদ্য॒মব॑ রুন্ধতে পঞ্চ॒ধা বি॑নি॒ষদ্য॑ স্তুবন্তি॒ পঞ্চ॒ দিশো॑ দি॒ক্ষ্বে॑ব প্রতি॑তিষ্ঠ॒ন্ত্যেকৈ॑ক॒যা-ঽস্তু॑তযা স॒মায॑ন্তি দি॒গ্ভ্য এ॒বান্নাদ্য॒গ্ং॒ স-ম্ভ॑রন্তি॒ তাভি॑-রুদ্গা॒তো-দ্গা॑যতি দি॒গ্ভ্য এ॒বা-ঽন্নাদ্যগ্ং॑ [এ॒বা-ঽন্নাদ্য᳚ম্, স॒ম্ভৃত্য॒ তেজ॑] 26

স॒ম্ভৃত্য॒ তেজ॑ আ॒ত্ম-ন্দ॑ধতে॒ তস্মা॒দেকঃ॑ প্রা॒ণ-স্সর্বা॒ণ্যঙ্গা᳚ন্যব॒ত্যথো॒ যথা॑ সুপ॒র্ণ উ॑ত্পতি॒ষ্যঞ্ছির॑ উত্ত॒ম-ঙ্কু॑রু॒ত এ॒বমে॒ব ত-দ্যজ॑মানাঃ প্র॒জানা॑মুত্ত॒মা ভ॑বন্ত্যাস॒ন্দী-মু॑দ্গা॒তা ঽঽরো॑হতি॒ সাম্রা᳚জ্যমে॒ব গ॑চ্ছন্তি প্লে॒ঙ্খগ্ং হোতা॒ নাক॑স্যৈ॒ব পৃ॒ষ্ঠগ্ং রো॑হন্তি কূ॒র্চাব॑দ্ধ্ব॒র্যু-র্ব্র॒দ্ধ্নস্যৈ॒ব বি॒ষ্টপ॑-ঙ্গচ্ছন্ত্যে॒তাব॑ন্তো॒ বৈ দে॑বলো॒কাস্তেষ্বে॒ব য॑থাপূ॒র্ব-ম্প্রতি॑ তিষ্ঠ॒ন্ত্যথো॑ আ॒ক্রম॑ণমে॒ব ত-থ্সেতুং॒-যঁজ॑মানাঃ কুর্বতে সুব॒র্গস্য॑ লো॒কস্য॒ সম॑ষ্ট্যৈ ॥ 27 ॥

(সদ॑সঃ-সপ্তদ॒শং-প্র॒জাপ॑তে-র্গাযতি দি॒গ্ভ্য এ॒বান্নাদ্যং॒-প্রত্যে-কা॑দশ চ) (অ. 8)

অ॒র্ক্যে॑ণ॒ বৈ স॑হস্র॒শঃ প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জা অ॑সৃজত॒ তাভ্য॒ ইলা᳚দে॒ন্নেরাং॒-লূঁতা॒মবা॑রুন্ধ॒ যদ॒র্ক্য॑-ম্ভব॑তি প্র॒জা এ॒ব ত-দ্যজ॑মানা-স্সৃজন্ত॒ ইলা᳚দ-ম্ভবতি প্র॒জাভ্য॑ এ॒ব সৃ॒ষ্টাভ্য॒ ইরাং॒-লূঁতা॒মব॑ রুন্ধতে॒ তস্মা॒দ্যাগ্ং সমাগ্ং॑ স॒ত্রগ্ং সমৃ॑দ্ধ॒-ঙ্ক্ষোধু॑কা॒স্তাগ্ং সমা᳚-ম্প্র॒জা ইষ॒গ্গ্॒ হ্যা॑সা॒মূর্জ॑মা॒দদ॑তে॒ যাগ্ং সমাং॒-ব্যৃঁ॑দ্ধ॒-মক্ষো॑ধুকা॒স্তাগ্ং সমা᳚-ম্প্র॒জা [সমা᳚-ম্প্র॒জাঃ, ন হ্যা॑সা॒মিষ॒] 28

ন হ্যা॑সা॒মিষ॒-মূর্জ॑-মা॒দদ॑ত উত্ক্রো॒দ-ঙ্কু॑র্বতে॒ যথা॑ ব॒ন্ধা-ন্মু॑মুচা॒না উ॑ত্ক্রো॒দ-ঙ্কু॒র্বত॑ এ॒বমে॒ব ত-দ্যজ॑মানা দেবব॒ন্ধা-ন্মু॑মুচা॒না উ॑ত্ক্রো॒দ-ঙ্কু॑র্বত॒ ইষ॒মূর্জ॑মা॒ত্ম-ন্দধা॑না বা॒ণ-শ্শ॒তত॑ন্তুর্ভবতি শ॒তাযুঃ॒ পুরু॑ষ-শ্শ॒তেন্দ্রি॑য॒ আযু॑ষ্যে॒বেন্দ্রি॒যে প্রতি॑ তিষ্ঠন্ত্যা॒জি-ন্ধা॑ব॒ন্ত্যন॑ভিজিতস্যা॒-ভিজি॑ত্যৈ দুন্দু॒ভীন্-থ্স॒মাঘ্ন॑ন্তি পর॒মা বা এ॒ষা বাগ্যা দু॑ন্দু॒ভৌ প॑র॒মামে॒ব [ ] 29

বাচ॒মব॑ রুন্ধতে ভূমিদুন্দু॒ভিমা ঘ্ন॑ন্তি॒ যৈবেমাং-বাঁ-ক্প্রবি॑ষ্টা॒ তামে॒বাব॑ রুন্ধ॒তে ঽথো॑ ই॒মামে॒ব জ॑যন্তি॒ সর্বা॒ বাচো॑ বদন্তি॒ সর্বা॑সাং-বাঁ॒চামব॑রুদ্ধ্যা আ॒র্দ্রেচর্ম॒ন্ ব্যায॑চ্ছেতে ইন্দ্রি॒যস্যা ব॑রুদ্ধ্যা॒ আ-ঽন্যঃ ক্রোশ॑তি॒ প্রান্য-শ্শগ্ং॑সতি॒ য আ॒ক্রোশ॑তি পু॒নাত্যে॒বৈনা॒ন্থ্স যঃ প্র॒শগ্ংস॑তি পূ॒তেষ্বে॒বা-ঽন্নাদ্য॑-ন্দধা॒ত্যৃষি॑কৃত-ঞ্চ॒ [-ন্দধা॒ত্যৃষি॑কৃত-ঞ্চ॒, বা এ॒তে] 30

বা এ॒তে দে॒বকৃ॑ত-ঞ্চ॒ পূর্বৈ॒র্মাসৈ॒রব॑ রুন্ধতে॒ য-দ্ভূ॑তে॒চ্ছদা॒গ্ং॒ সামা॑নি॒ ভব॑ন্ত্যু॒ভয॒স্যাব॑রুদ্ধ্যৈ॒ যন্তি॒ বা এ॒তে মি॑থু॒নাদ্যে সং॑বঁথ্স॒র-মু॑প॒যন্ত্য॑ন্তর্বে॒দি মি॑থু॒নৌ স-ম্ভ॑বত॒স্তেনৈ॒ব মি॑থু॒নান্ন য॑ন্তি ॥ 31 ॥

(ব্যৃ॑দ্ধ॒মক্ষো॑ধুকা॒স্তাগ্ং সমা᳚-ম্প্র॒জাঃ - প॑র॒মামে॒ব - চ॑ - ত্রি॒গ্ং॒শচ্চ॑) (অ. 9)

চর্মাব॑ ভিন্দন্তি পা॒প্মান॑মে॒বৈষা॒মব॑ ভিন্দন্তি॒ মা-ঽপ॑ রাথ্সী॒র্মা-ঽতি॑ ব্যাথ্সী॒রিত্যা॑হ সম্প্র॒ত্যে॑বৈষা᳚-ম্পা॒প্মান॒মব॑ ভিন্দন্ত্যুদকু॒ম্ভান॑ধিনি॒ধায॑ দা॒স্যো॑ মার্জা॒লীয॒-ম্পরি॑ নৃত্যন্তি প॒দো নি॑ঘ্ন॒তীরি॒দম্ম॑ধু॒-ঙ্গায॑ন্ত্যো॒ মধু॒ বৈ দে॒বানা᳚-ম্পর॒ম-ম॒ন্নাদ্য॑-ম্পর॒মমে॒বা-ন্নাদ্য॒মব॑ রুন্ধতে প॒দো নি ঘ্ন॑ন্তি মহী॒যামে॒বৈষু॑ দধতি ॥ 32 ॥

(চর্মৈ - কা॒ন্নপ॑ঞ্চা॒শত্) (অ. 10)

পৃ॒থি॒ব্যৈ স্বাহা॒ ঽন্তরি॑ক্ষায॒ স্বাহা॑ দি॒বে স্বাহা॑ সম্প্লোষ্য॒তে স্বাহা॑ স॒প্লংবঁ॑মানায॒ স্বাহা॒ সম্প্লু॑তায॒ স্বাহা॑ মেঘাযিষ্য॒তে স্বাহা॑ মেঘায॒তে স্বাহা॑ মেঘি॒তায॒ স্বাহা॑ মে॒ঘায॒ স্বাহা॑ নীহা॒রায॒ স্বাহা॑ নি॒হাকা॑যৈ॒ স্বাহা᳚ প্রাস॒চায॒ স্বাহা᳚ প্রচ॒লাকা॑যৈ॒ স্বাহা॑ বিদ্যোতিষ্য॒তে স্বাহা॑ বি॒দ্যোত॑মানায॒ স্বাহা॑ সংবিঁ॒দ্যোত॑মানায॒ স্বাহা᳚ স্তনযিষ্য॒তে স্বাহা᳚ স্ত॒নয॑তে॒ স্বাহো॒ -গ্রগ্গ্ স্ত॒নয॑তে॒ স্বাহা॑ বর্ষিষ্য॒তে স্বাহা॒ বর্ষ॑তে॒ স্বাহা॑ ঽভি॒বর্ষ॑তে॒ স্বাহা॑ পরি॒বর্ষ॑তে॒ স্বাহা॑ সং॒বঁর্ষ॑তে॒ [সং॒বঁর্ষ॑তে, স্বাহা॑ ঽনু॒বর্ষ॑তে॒ স্বাহা॑] 33

স্বাহা॑ ঽনু॒বর্ষ॑তে॒ স্বাহা॑ শীকাযিষ্য॒তে স্বাহা॑ শীকায॒তে স্বাহা॑ শীকি॒তায॒ স্বাহা᳚প্রোষিষ্য॒তে স্বাহা᳚ প্রুষ্ণ॒তে স্বাহা॑ পরিপ্রুষ্ণ॒তে স্বাহো᳚-দ্গ্রহীষ্য॒তে স্বাহো᳚ দ্গৃহ্ণ॒তে স্বাহো-দ্গৃ॑হীতায॒ স্বাহা॑ বিপ্লোষ্য॒তে স্বাহা॑ বি॒প্লব॑মানায॒ স্বাহা॒ বিপ্লু॑তায॒ স্বাহা॑ ঽঽতফ্স্য॒তে স্বাহা॒ ঽঽতপ॑তে ॒স্বাহো॒-গ্রমা॒তপ॑তে॒ স্বাহ॒ -র্গ্ভ্য-স্স্বাহা॒ যজু॑র্ভ্য॒-স্স্বাহা॒ সাম॑ভ্য॒-স্স্বাহা ঽঙ্গি॑রোভ্য॒-স্স্বাহা॒ বেদে᳚ভ্য॒-স্স্বাহা॒ গাথা᳚ভ্য॒-স্স্বাহা॑ নারাশ॒গ্ং॒সীভ্য॒-স্স্বাহা॒ রৈভী᳚ভ্য॒-স্স্বাহা॒ সর্ব॑স্মৈ॒ স্বাহা᳚ ॥ 34 ॥

(সং॒বঁর্ষ॑তে॒ - রৈভী᳚ভ্য॒-স্স্বাহা॒ - দ্বে চ॑) (অ. 11)

দ॒ত্বতে॒ স্বাহা॑ ঽদ॒ন্তকা॑য॒ স্বাহা᳚ প্রা॒ণিনে॒ স্বাহা᳚ ঽপ্রা॒ণায॒ স্বাহা॒ মুখ॑বতে॒ স্বাহা॑-ঽমু॒খায॒ স্বাহা॒ নাসি॑কবতে॒ স্বাহা॑ ঽনাসি॒কায॒ স্বাহা᳚ ঽক্ষ॒ণ্বতে॒ স্বাহা॑-ঽন॒ক্ষিকা॑য॒ স্বাহা॑ ক॒র্ণিনে॒ স্বাহা॑ ঽক॒র্ণকা॑য॒ স্বাহা॑ শীর্ষ॒ণ্বতে॒ স্বাহা॑-ঽশী॒র্॒ষকা॑য॒ স্বাহা॑ প॒দ্বতে॒ স্বাহা॑ ঽপা॒দকা॑য॒ স্বাহা᳚ প্রাণ॒তে স্বাহা ঽপ্রা॑ণতে॒ স্বাহা॒ বদ॑তে॒ স্বাহা ঽব॑দতে॒ স্বাহা॒ পশ্য॑তে॒ স্বাহা ঽপ॑শ্যতে॒ স্বাহা॑ শৃণ্ব॒তে স্বাহা ঽশৃ॑ণ্বতে॒ স্বাহা॑ মন॒স্বিনে॒ স্বাহা॑- [মন॒স্বিনে॒ স্বাহা᳚, অ॒ম॒নসে॒ স্বাহা॑] 35

-ঽম॒নসে॒ স্বাহা॑ রেত॒স্বিনে॒ স্বাহা॑ ঽরে॒তস্কা॑য॒ স্বাহা᳚ প্র॒জাভ্য॒-স্স্বাহা᳚ প্র॒জন॑নায॒ স্বাহা॒ লোম॑বতে॒ স্বাহা॑ ঽলো॒মকা॑য॒ স্বাহা᳚ ত্ব॒চে স্বাহা॒ ঽত্বক্কা॑য॒ স্বাহা॒ চর্ম॑ণ্বতে॒ স্বাহা॑ ঽচ॒র্মকা॑য॒ স্বাহা॒ লোহি॑তবতে॒ স্বাহা॑-ঽলোহি॒তায॒ স্বাহা॑ মাগ্ংস॒ন্বতে॒ স্বাহা॑ ঽমা॒গ্ং॒সকা॑য॒ স্বাহা॒ স্নাব॑ভ্য॒-স্স্বাহা᳚ ঽস্না॒বকা॑য॒ স্বাহা᳚ স্থ॒ন্বতে॒ স্বাহা॑-ঽন॒স্থিকা॑য॒ স্বাহা॑ মজ্জ॒ন্বতে॒ স্বাহা॑ ঽম॒জ্জকা॑য॒ স্বাহা॒ ঽঙ্গিনে॒ স্বাহা॑-ঽন॒ঙ্গায॒ স্বাহা॒ ঽঽত্মনে॒ স্বাহা ঽনা᳚ত্মনে॒ স্বাহা॒ সর্ব॑স্মৈ॒ স্বাহা᳚ ॥ 36 ॥

(ম॒ন॒স্বিনে॒ স্বাহা - ঽনা᳚ত্মনে॒ স্বাহা॒ - দ্বে চ॑) (অ. 12)

কস্ত্বা॑ যুনক্তি॒ স ত্বা॑ যুনক্তু॒ বিষ্ণু॑স্ত্বা যুনক্ত্ব॒স্য য॒জ্ঞস্যর্ধ্যৈ॒ মহ্য॒গ্ং॒ সন্ন॑ত্যা অ॒মুষ্মৈ॒ কামা॒যা-ঽঽযু॑ষে ত্বা প্রা॒ণায॑ ত্বা ঽপা॒নায॑ ত্বা ব্যা॒নায॑ ত্বা॒ ব্যু॑ষ্ট্যৈ ত্বা র॒য্যৈ ত্বা॒ রাধ॑সে ত্বা॒ ঘোষা॑য ত্বা॒ পোষা॑য ত্বা ঽঽরাদ্ঘো॒ষায॑ ত্বা॒ প্রচ্যু॑ত্যৈ ত্বা ॥ 37 ॥

(কস্ত্বা॒ - ঽষ্টাত্রিগ্ং॑শত্) (অ. 13)

অ॒গ্নযে॑ গায॒ত্রায॑ ত্রি॒বৃতে॒ রাথ॑ন্তরায বাস॒ন্তাযা॒-ষ্টাক॑পাল॒ ইন্দ্রা॑য॒ ত্রৈষ্টু॑ভায পঞ্চদ॒শায॒ বার্হ॑তায॒ গ্রৈষ্মা॒যৈকা॑দশকপালো॒ বিশ্বে᳚ভ্যো দে॒বেভ্যো॒ জাগ॑তেভ্য-স্সপ্তদ॒শেভ্যো॑ বৈরূ॒পেভ্যো॒ বার্ষি॑কেভ্যো॒ দ্বাদ॑শকপালো মি॒ত্রাবরু॑ণাভ্যা॒-মানু॑ষ্টুভাভ্যা-মেকবি॒গ্ং॒শাভ্যাং᳚-বৈঁরা॒জাভ্যাগ্ং॑ শার॒দাভ্যা᳚-ম্পয॒স্যা॑ বৃহ॒স্পত॑যে॒ পাঙ্ক্তা॑য ত্রিণ॒বায॑ শাক্ব॒রায॒ হৈম॑ন্তিকায চ॒রু-স্স॑বি॒ত্র আ॑তিচ্ছন্দ॒সায॑ ত্রযস্ত্রি॒গ্ং॒শায॑ রৈব॒তায॑ শৈশি॒রায॒ দ্বাদ॑শকপা॒লো ঽদি॑ত্যৈ॒ বিষ্ণু॑পত্ন্যৈ চ॒রুর॒গ্নযে॑ বৈশ্বান॒রায॒ দ্বাদ॑শকপা॒লো ঽনু॑মত্যৈ চ॒রুঃ কা॒য এক॑কপালঃ ॥ 38 ॥

(অ॒গ্নযে-ঽদি॑ত্যা॒ অনু॑মত্যৈ - স॒প্তচ॑ত্বারিগ্ংশত্) (অ. 14)

যো বা অ॒গ্নাব॒গ্নিঃ প্র॑হ্রি॒যতে॒ যশ্চ॒ সোমো॒ রাজা॒ তযো॑রে॒ষ আ॑তি॒থ্যং-যঁদ॑গ্নীষো॒মীযো-ঽথৈ॒ষ রু॒দ্রো যশ্চী॒যতে॒ য-থ্সঞ্চি॑তে॒-ঽগ্নাবে॒তানি॑ হ॒বীগ্ংষি॒ ন নি॒র্বপে॑দে॒ষ এ॒ব রু॒দ্রো-ঽশা᳚ন্ত উপো॒ত্থায॑ প্র॒জা-ম্প॒শূন্ যজ॑মানস্যা॒ভি ম॑ন্যেত॒ য-থ্সঞ্চি॑তে॒-ঽগ্নাবে॒তানি॑ হ॒বীগ্ংষি॑ নি॒র্বপ॑তি ভাগ॒ধেযে॑নৈ॒বৈনগ্ং॑ শমযতি॒ নাস্য॑ রু॒দ্রো-ঽশা᳚ন্ত [রু॒দ্রো-ঽশা᳚ন্তঃ, উ॒পো॒ত্থায॑] 39

উপো॒ত্থায॑ প্র॒জা-ম্প॒শূন॒ভি ম॑ন্যতে॒ দশ॑ হ॒বীগ্ংষি॑ ভবন্তি॒ নব॒ বৈ পুরু॑ষে প্রা॒ণা নাভি॑র্দশ॒মী প্রা॒ণানে॒ব যজ॑মানে দধা॒ত্যথো॒ দশা᳚ক্ষরা বি॒রাডন্নং॑-বিঁ॒রা-ড্বি॒রাজ্যে॒বান্নাদ্যে॒ প্রতি॑ তিষ্ঠত্যৃ॒তুভি॒র্বা এ॒ষ ছন্দো॑ভি॒-স্স্তোমৈঃ᳚ পৃ॒ষ্ঠৈশ্চে॑ত॒ব্য॑ ইত্যা॑হু॒র্যদে॒তানি॑ হ॒বীগ্ংষি॑ নি॒র্বপ॑ত্যৃ॒তুভি॑রে॒বৈন॒-ঞ্ছন্দো॑ভি॒-স্স্তোমৈঃ᳚ পৃ॒ষ্ঠৈশ্চি॑নুতে॒ দিশঃ॑ সুষুবা॒ণেনা॑ - [ ] 40

-ভি॒জিত্যা॒ ইত্যা॑হু॒র্যদে॒তানি॑ হ॒বীগ্ংষি॑ নি॒র্বপ॑তি দি॒শাম॒ভিজি॑ত্যা এ॒তযা॒ বা ইন্দ্র॑-ন্দে॒বা অ॑যাজয॒-ন্তস্মা॑দিন্দ্রস॒ব এ॒তযা॒ মনু॑-ম্মনু॒ষ্যা᳚স্তস্মা᳚-ন্মনুস॒বো যথেন্দ্রো॑ দে॒বানাং॒-যঁথা॒ মনু॑র্মনু॒ষ্যা॑ণামে॒ব-ম্ভ॑বতি॒ য এ॒বং-বিঁ॒দ্বানে॒তযেষ্ট্যা॒ যজ॑তে॒ দিগ্ব॑তীঃ পুরো-ঽনুবা॒ক্যা॑ ভবন্তি॒ সর্বা॑সা-ন্দি॒শাম॒ভিজি॑ত্যৈ ॥ 41 ॥

(অশা᳚ন্তঃ - সুষুবা॒ণেনৈ - ক॑চত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 15)

যঃ প্রা॑ণ॒তো নি॑মিষ॒তো ম॑হি॒ত্বৈক॒ ইদ্রাজা॒ জগ॑তো ব॒ভূব॑ । য ঈশে॑ অ॒স্য দ্বি॒পদ॒শ্চতু॑ষ্পদঃ॒ কস্মৈ॑ দে॒বায॑ হ॒বিষা॑ বিধেম ॥ উ॒প॒যা॒মগৃ॑হীতো-ঽসি প্র॒জাপ॑তযে ত্বা॒ জুষ্ট॑-ঙ্গৃহ্ণামি॒ তস্য॑ তে॒ দ্যৌর্ম॑হি॒মা নক্ষ॑ত্রাণি রূ॒পমা॑দি॒ত্যস্তে॒ তেজ॒স্তস্মৈ᳚ ত্বা মহি॒ম্নে প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ॥ 42 ॥

(যঃ প্রা॑ণ॒তো দ্যৌরা॑দি॒ত্যো᳚ - ঽষ্টাত্রিগ্ং॑শত্ ) (অ. 16)

য আ᳚ত্ম॒দা ব॑ল॒দা যস্য॒ বিশ্ব॑ উ॒পাস॑তে প্র॒শিষং॒-যঁস্য॑ দে॒বাঃ । যস্য॑ ছা॒যা-ঽমৃতং॒-যঁস্য॑ মৃ॒ত্যুঃ কস্মৈ॑ দে॒বায॑ হ॒বিষা॑ বিধেম ॥ উ॒প॒যা॒মগৃ॑হীতো-ঽসি প্র॒জাপ॑তযে ত্বা॒ জুষ্ট॑-ঙ্গৃহ্ণামি॒ তস্য॑ তে পৃথি॒বী ম॑হি॒মৌষ॑ধযো॒ বন॒স্পত॑যো রূ॒পম॒গ্নিস্তে॒ তেজ॒স্তস্মৈ᳚ ত্বা মহি॒ম্নে প্র॒জাপ॑তযে॒ স্বাহা᳚ ॥ 43 ॥

(য আ᳚ত্ম॒দাঃ পৃ॑থি॒ব্য॑গ্নি-রেকা॒ন্নচ॑ত্বারি॒গ্ং॒শত্) (অ. 17)

আ ব্রহ্ম॑-ন্ব্রাহ্ম॒ণো ব্র॑হ্মবর্চ॒সী জা॑যতা॒মা ঽস্মি-ন্রা॒ষ্ট্রে রা॑জ॒ন্য॑ ইষ॒ব্যঃ॑ শূরো॑ মহার॒থো জা॑যতা॒-ন্দোগ্ধ্রী॑ধে॒নুর্বোঢা॑ ঽন॒ড্বানা॒শু-স্সপ্তিঃ॒ পুর॑ন্ধি॒র্যোষা॑ জি॒ষ্ণূ র॑থে॒ষ্ঠা-স্স॒ভেযো॒ যুবা ঽঽস্য যজ॑মানস্য বী॒রো জা॑যতা-ন্নিকা॒মেনি॑কামে নঃ প॒র্জন্যো॑ বর্ষতু ফ॒লিন্যো॑ ন॒ ওষ॑ধযঃ পচ্যন্তাং-যোঁগক্ষে॒মোনঃ॑ কল্পতাম্ ॥ 44 ॥

(আ ব্রহ্ম॒ - ন্নেক॑চত্বারিগ্ংশত্ )(আ18)

আ-ঽক্রান্॑ বা॒জী পৃ॑থি॒বীম॒গ্নিং-যুঁজ॑মকৃত বা॒জ্যর্বা ঽঽক্রান্॑ বা॒জ্য॑ন্তরি॑ক্ষং-বাঁ॒যুং-যুঁজ॑মকৃত বা॒জ্যর্বা॒ দ্যাং-বাঁ॒জ্যা-ঽক্রগ্গ্॑স্ত॒ সূর্যং॒-যুঁজ॑মকৃত বা॒জ্যর্বা॒ ঽগ্নিস্তে॑ বাজি॒ন্॒ যুঙ্ঙনু॒ ত্বা ঽঽ র॑ভে স্ব॒স্তি মা॒ স-ম্পা॑রয বা॒যুস্তে॑ বাজি॒ন্॒ যুঙ্ঙনু॒ ত্বা ঽঽ র॑ভে স্ব॒স্তি মা॒ স- [স্ব॒স্তি মা॒ সম্, পা॒র॒যা॒ ঽঽদি॒ত্যস্তে॑] 45

-ম্পা॑রযা ঽঽদি॒ত্যস্তে॑ বাজি॒ন্॒ যুঙ্ঙনু॒ ত্বা ঽঽ র॑ভে স্ব॒স্তি মা॒ স-ম্পা॑রয প্রাণ॒ধৃগ॑সি প্রা॒ণ-ম্মে॑ দৃগ্ংহ ব্যান॒ধৃগ॑সি ব্যা॒ন-ম্মে॑ দৃগ্ংহা ঽপান॒ধৃগ॑স্যপা॒ন-ম্ম॑ দৃগ্ংহ॒ চক্ষু॑রসি॒ চক্ষু॒র্মযি॑ ধেহি॒ শ্রোত্র॑মসি॒ শ্রোত্র॒-ম্মযি॑ ধে॒হ্যাযু॑র॒স্যাযু॒র্মযি॑ ধেহি ॥ 46 ॥

(বা॒যুস্তে॑ বাজি॒ন্॒ যুঙ্ঙনু॒ ত্বা ঽঽ র॑ভে স্ব॒স্তি মা॒ সং - ত্রিচ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 19)

জজ্ঞি॒ বীজং॒-বঁর্ষ্টা॑ প॒র্জন্যঃ॒ পক্তা॑ স॒স্যগ্ং সু॑পিপ্প॒লা ওষ॑ধয-স্স্বধিচর॒ণেযগ্ং সূ॑পসদ॒নো᳚-ঽগ্নি-স্স্ব॑দ্ধ্য॒ক্ষম॒ন্তরি॑ক্ষগ্ংসুপা॒বঃ পব॑মান-স্সূপস্থা॒না দ্যৌ-শ্শি॒বম॒সৌ তপ॑ন্ যথাপূ॒র্বম॑হোরা॒ত্রে প॑ঞ্চদ॒শিনো᳚ ঽর্ধমা॒সা-স্ত্রি॒গ্ং॒শিনো॒ মাসাঃ᳚ কৢ॒প্তা ঋ॒তবঃ॑ শা॒ন্ত-স্সং॑বঁথ্স॒রঃ ॥ 47 ॥

(জজ্ঞি॒ বীজ॒ - মেক॑ত্রিগ্ংশত্) (অ. 20)

আ॒গ্নে॒যো᳚-ঽষ্টাক॑পাল-স্সৌ॒ম্যশ্চ॒রু-স্সা॑বি॒ত্রো᳚-ঽষ্টাক॑পালঃ পৌ॒ষ্ণশ্চ॒রূ রৌ॒দ্রশ্চ॒রুর॒গ্নযে॑ বৈশ্বান॒রায॒ দ্বাদ॑শকপালো মৃগাখ॒রে যদি॒ না-ঽঽগচ্ছে॑-দ॒গ্নযে-ঽগ্ং॑হো॒মুচে॒-ঽষ্টাক॑পাল-স্সৌ॒র্য-ম্পযো॑ বায॒ব্য॑ আজ্য॑ভাগঃ ॥ 48 ॥

(আ॒গ্নে॒য - শ্চতু॑র্বিগ্ংশতিঃ) (অ. 21)

অ॒গ্নযে-ঽগ্ং॑হো॒মুচে॒-ঽষ্টাক॑পাল॒ ইন্দ্রা॑যা-ঽগ্ংহো॒মুচ॒ একা॑দশকপালো মি॒ত্রাবরু॑ণাভ্যা-মাগো॒মুগ্ভ্যা᳚-ম্পয॒স্যা॑ বাযোসাবি॒ত্র আ॑গো॒মুগ্ভ্যা᳚-ঞ্চ॒রুর॒শ্বিভ্যা॑-মাগো॒মুগ্ভ্যা᳚-ন্ধা॒না ম॒রুদ্ভ্য॑ এনো॒মুগ্ভ্যঃ॑ স॒প্তক॑পালো॒ বিশ্বে᳚ভ্যো দে॒বেভ্য॑ এনো॒মুগ্ভ্যো॒ দ্বাদ॑শকপা॒লো ঽনু॑মত্যৈ চ॒রুর॒গ্নযে॑ বৈশ্বান॒রায॒ দ্বাদ॑শকপালো॒ দ্যাবা॑পৃথি॒বীভ্যা॑-মগ্ংহো॒মুগ্ভ্যা᳚-ন্দ্বিকপা॒লঃ ॥ 49 ॥

(অ॒গ্নযে-ঽগ্ং॑হো॒মুচে᳚ - ত্রি॒গ্ং॒শত্) (অ. 22)

অ॒গ্নযে॒ সম॑নম-ত্পৃথি॒ব্যৈ সম॑নম॒দ্যথা॒-ঽগ্নিঃ পৃ॑থি॒ব্যা স॒মন॑মদে॒ব-ম্মহ্য॑-ম্ভ॒দ্রা-স্সন্ন॑তয॒-স্স-ন্ন॑মন্তু বা॒যবে॒ সম॑নমদ॒ন্তরি॑ক্ষায॒ সম॑নম॒দ্যথা॑ বা॒যুর॒ন্তরি॑ক্ষেণ॒ সূর্যা॑য॒ সম॑নমদ্দি॒বে সম॑নম॒দ্যথা॒ সূর্যো॑ দি॒বা চ॒ন্দ্রম॑সে॒ সম॑নম॒ন্নক্ষ॑ত্রেভ্য॒-স্সম॑নম॒দ্যথা॑ চ॒ন্দ্রমা॒ নক্ষ॑ত্রৈ॒র্বরু॑ণায॒ সম॑নমদ॒দ্ভ্য-স্সম॑নম॒-দ্যথা॒ [-স্সম॑নম॒-দ্যথা᳚, বরু॑ণো॒-ঽদ্ভি-স্সাম্নে॒] 50

বরু॑ণো॒-ঽদ্ভি-স্সাম্নে॒ সম॑নমদৃ॒চে সম॑নম॒দ্যথা॒ সাম॒র্চা ব্রহ্ম॑ণে॒ সম॑নম-ত্ক্ষ॒ত্রায॒ সম॑নম॒দ্যথা॒ ব্রহ্ম॑ ক্ষ॒ত্রেণ॒ রাজ্ঞে॒ সম॑নম-দ্বি॒শে সম॑নম॒দ্যথা॒ রাজা॑ বি॒শা রথা॑য॒-স্সম॑নম॒দশ্বে᳚ভ্য॒-স্সম॑নম॒দ্যথা॒ রথো-ঽশ্বৈঃ᳚ প্র॒জাপ॑তযে॒ সম॑নম-দ্ভূ॒তেভ্য॒-স্সম॑নম॒দ্যথা᳚ প্র॒জাপ॑তির্ভূ॒তৈ-স্স॒মন॑মদে॒ব-ম্মহ্য॑-ম্ভ॒দ্রা-স্সন্ন॑তয॒-স্স-ন্ন॑মন্তু ॥ 51 ॥

(অ॒দ্ভ্য-স্সম॑নম॒দ্যথা॒-মহ্যং॑-চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 23)

যে তে॒ পন্থা॑ন-স্সবিতঃ পূ॒র্ব্যাসো॑-ঽরে॒ণবো॒ বিত॑তা অ॒ন্তরি॑ক্ষে । তেভি॑র্নো অ॒দ্য প॒থিভিঃ॑ সু॒গেভী॒ রক্ষা॑ চ নো॒ অধি॑ চ দেব ব্রূহি ॥ নমো॒-ঽগ্নযে॑ পৃথিবি॒ক্ষিতে॑ লোক॒স্পৃতে॑ লো॒কম॒স্মৈ যজ॑মানায দেহি॒ নমো॑ বা॒যবে᳚-ঽন্তরিক্ষ॒ক্ষিতে॑ লোক॒স্পৃতে॑ লো॒কম॒স্মৈ যজ॑মানায দেহি॒ নম॒-স্সূর্যা॑য দিবি॒ক্ষিতে॑ লোক॒স্পৃতে॑ লো॒কম॒স্মৈ যজ॑মানায দেহি ॥ 52 ॥

(যে তে॒ - চতু॑শ্চত্বারিগ্ংশত্) (অ. 24)

যো বা অশ্ব॑স্য॒ মেদ্ধ্য॑স্য॒ শিরো॒ বেদ॑ শীর্ষ॒ণ্বা-ন্মেদ্ধ্যো॑ ভবত্যু॒ষা বা অশ্ব॑স্য॒ মেদ্ধ্য॑স্য॒ শির॒-স্সূর্য॒শ্চক্ষু॒র্বাতঃ॑ প্রা॒ণশ্চ॒ন্দ্রমা॒-শ্শ্রোত্র॒-ন্দিশঃ॒ পাদা॑ অবান্তরদি॒শাঃ পর্শ॑বো-ঽহোরা॒ত্রে নি॑মে॒ষো᳚-ঽর্ধমা॒সাঃ পর্বা॑ণি॒ মাসা᳚-স্স॒ধান্না᳚ন্যৃ॒তবো-ঽঙ্গা॑নি সংবঁথ্স॒র আ॒ত্মা র॒শ্মযঃ॒ কেশা॒ নক্ষ॑ত্রাণি রূ॒প-ন্তার॑কা অ॒স্থানি॒ নভো॑ মা॒গ্ং॒সান্যোষ॑ধযো॒ লোমা॑নি॒ বন॒স্পত॑যো॒ বালা॑ অ॒গ্নির্মুখং॑-বৈঁশ্বান॒রো ব্যাত্তগ্ং॑ [ব্যাত্ত᳚ম্, স॒মু॒দ্র উ॒দর॑ম॒ন্তরি॑ক্ষ-] 53

সমু॒দ্র উ॒দর॑ম॒ন্তরি॑ক্ষ-ম্পা॒যু-র্দ্যাবা॑পৃথি॒বী আ॒ণ্ডৌ গ্রাবা॒ শেপ॒-স্সোমো॒ রেতো॒ যজ্জ॑ঞ্জ॒ভ্যতে॒ তদ্বি দ্যো॑ততে॒ যদ্বি॑ধূনু॒তে ত-থ্স্ত॑নযতি॒ যন্মেহ॑তি॒ তদ্ব॑র্ষতি॒ বাগে॒বাস্য॒ বাগহ॒র্বা অশ্ব॑স্য॒ জায॑মানস্য মহি॒মা পু॒রস্তা᳚জ্জাযতে॒ রাত্রি॑রেন-ম্মহি॒মা প॒শ্চাদনু॑ জাযত এ॒তৌ বৈ ম॑হি॒মানা॒-বশ্ব॑ম॒ভিত॒-স্স-ম্ব॑ভূবতু॒র্॒হযো॑ দে॒বান॑বহ॒ দর্বা-ঽসু॑রান্ বা॒জী গ॑ন্ধ॒র্বা-নশ্বো॑ মনু॒ষ্যা᳚ন্-থ্সমু॒দ্রো বা অশ্ব॑স্য॒ যোনিঃ॑ সমু॒দ্রো বন্ধুঃ॑ ॥ 54 ॥

(ব্যাত্ত॑ - মবহ॒-দ্- দ্বাদ॑শ চ ) (অ. 25)

(গাবো॒ - গাব॒-স্সিষা॑সন্তীঃ- প্রথ॒মে মা॒সি - স॑মা॒ন্যো॑ - যদি॒ সোমৌ॑- ষড॒হৈ - রু॒-থ্সৃজ্যা(3)ন্ - দে॒বানা॑ - ম॒র্ক্যে॑ণ॒ - চর্মা-ঽব॑ - পৃথি॒ব্যৈ - দ॒ত্বতে॒ - কস্ত্বা॒ - ঽগ্নযে॒ - যো বৈ - যঃ প্রা॑ণ॒তো - য আ᳚ত্ম॒দা - আ ব্রহ্ম॒ - ন্না-ঽক্রা॒ন্ - জজ্ঞি॒ বীজ॑ - মাগ্নে॒যো᳚-ঽষ্টাক॑পালো॒ - ঽগ্নযে-ঽগ্ং॑হো॒মুচে॒-ঽষ্টাক॑পালো॒ - ঽগ্নযে॒সম॑নম॒--দ্যে তে॒ পন্থা॑নো॒ - যো বা অশ্ব॑স্য॒মেদ্ধ্য॑স্য॒ শিরঃ॒ - পঞ্চ॑বিগ্ংশতিঃ)

(গাবঃ॑ - সমা॒ন্যঃ॑ - সব॑নমষ্টা॒ভি - র্বা এ॒তে দে॒বকৃ॑তঞ্চা - ঽভি॒জিত্যা॒ ইত্যা॑হু॒ -র্বরু॑ণো॒-ঽদ্ভি-স্সাম্নে॒ - চতু॑ষ্ পঞ্চা॒সত্)

(গাবো॒, যোনি॑ স্সমু॒দ্রো বন্ধুঃ॑)

(প্র॒জনন॑গ্ং - সাদ্যাঃ - প্র॒জবং॒ - বৃহ॒স্পতি॒ - র্গাবঃ - পঞ্চ॑) (7)

(ই॒ষে, বা॑য॒ব্য॑, ম্প্র॒জাপ॑তি, র্যুঞ্জা॒না, স্সা॑বি॒ত্রাণি॑, প্রাচীন॑বগ্ংশ, ম্প্র॒জন॑নগ্ং, সপ্ত) (7)

॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥

॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে পঞ্চমঃ প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥

॥ ইতি তৈত্তিরীযসংহিতা সমাপ্তা ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - satraviśeṣābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

gāvo॒ vā e॒ta-thsa॒tra-mā̭satāśṛ॒ṅgā-ssa॒tī-śśṛṅgā̭ṇi no jāyantā॒ iti॒ kāmḙna॒ tāsā॒-ndaśa॒māsā॒ niṣa̭ṇṇā॒ āsa॒nnatha॒ śṛṅgā᳚ṇyajāyanta॒ tā uda̭tiṣṭha॒nnarā॒thsmetyatha॒ yāsā॒-nnājā̭yanta॒ tā-ssaṃ̭va~thsa॒ra-mā॒ptvoda̭tiṣṭha॒ -nnarā॒thsmeti॒ yāsā॒-ñcājā̭yanta॒ yāsā᳚-ñca॒ na tā u॒bhayī॒ru-da̭tiṣṭha॒-nnarā॒thsmeti̭ gosa॒traṃ-vai~ [gosa॒traṃ-vai~, saṃ॒va~॒thsa॒ro ya] 1

saṃ̭va~thsa॒ro ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsaḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mṷpa॒yantyṛ̭ddhnu॒vantye॒va tasmā᳚-ttūpa॒rā vārṣi̭kau॒ māsau॒ partvā̭ carati sa॒trābhi̭jita॒gg॒hya̭syai॒ tasmā᳚-thsaṃva~thsara॒sado॒ ya-tki-ñca̭ gṛ॒he kri॒yate॒ tadā॒pta-mava̭ruddha-ma॒bhiji̭ta-ṅkriyate samu॒draṃ-vā~ e॒te pra pla̭vante॒ ye saṃ̭va~thsa॒ramṷpa॒yanti॒ yo vai sa̭mu॒drasya̭ pā॒ra-nna paśya̭ti॒ na vai sa tata॒ udḙti saṃva~thsa॒ro [udḙti saṃva~thsa॒raḥ, vai sa̭mu॒dra-] 2

vai sa̭mu॒dra-stasyai॒ta-tpā॒raṃ-ya~da̭tirā॒trau ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsaḥ̭ saṃva~thsa॒ra-mṷpa॒yantyanā᳚rtā e॒vodṛca̭-ṅgacchantī॒yaṃ-vai~ pūrvo̭-'tirā॒tro̭ 'sāvutta̭ro॒ manaḥ॒ pūrvo॒ vāgutta̭raḥ prā॒ṇaḥ pūrvo̭-'pā॒na utta̭raḥ pra॒rodha̭na॒-mpūrva̭ u॒daya̭na॒mutta̭ro॒ jyoti̭ṣṭomo vaiśvāna॒ro̭ 'tirā॒tro bha̭vati॒ jyoti̭re॒va pu॒rastā᳚ddadhate suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-nṷkhyātyai caturvi॒gṃ॒śaḥ prā̭ya॒ṇīyo̭ bhavati॒ catṷrvigṃśati-rardhamā॒sā- [catṷrvigṃśati-rardhamā॒sāḥ, saṃ॒va~॒thsa॒raḥ] 3

-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ pra॒yanta̭ e॒va saṃ̭va~thsa॒re prati̭ tiṣṭhanti॒ tasya॒ trīṇi̭ ca śa॒tāni̭ ṣa॒ṣṭiśca̭ sto॒trīyā॒stāva̭tī-ssaṃva~thsa॒rasya॒ rātra̭ya u॒bhe e॒va saṃ̭va~thsa॒rasya̭ rū॒pe ā᳚pnuvanti॒ te saggsthi̭tyā॒ ari̭ṣṭyā॒ utta̭rai॒raho̭bhiścaranti ṣaḍa॒hā bha̭vanti॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒ra ṛ॒tuṣve॒va saṃ̭va~thsa॒re prati̭ tiṣṭhanti॒ gauścā-''yṷśca maddhya॒ta-sstomaṷ bhavata-ssaṃva~thsa॒rasyai॒va tanmi̭thu॒na-mma̭ddhya॒to [tanmi̭thu॒na-mma̭ddhya॒taḥ, da॒dha॒ti॒ pra॒jana̭nāya॒] 4

da̭dhati pra॒jana̭nāya॒ jyoti̭ra॒bhito̭ bhavati vi॒moca̭name॒va tacchandāg̭sye॒va ta-dvi॒mokaṃ̭-ya~॒ntyatho̭ ubha॒yato᳚jyotiṣai॒va ṣa̭ḍa॒hena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti brahmavā॒dino̭ vada॒ntyāsa̭te॒ kena̭ ya॒ntīti̭ deva॒yānḙna pa॒theti̭ brūyā॒cchandāgṃ̭si॒ vai dḙva॒yānaḥ॒ panthā̭ gāya॒trī tri॒ṣṭub-jaga̭tī॒jyoti॒rvai gā̭ya॒trī gaustri॒ṣṭugāyu॒rjaga̭tī॒ yade॒te stomā॒ bhava̭nti deva॒yānḙnai॒va [ ] 5

ta-tpa॒thā ya̭nti samā॒nagṃ sāma̭ bhavati devalo॒ko vai sāma̭ devalo॒kāde॒va naya̭ntya॒nyāa̭nyā॒ ṛco̭ bhavanti manuṣyalo॒ko vā ṛco̭ manuṣyalo॒kāde॒vānyama̭nya-ndevalo॒kama̭bhyā॒roha̭nto yantyabhiva॒rto bra̭hmasā॒ma-mbha̭vati suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhivṛ̭tyā abhi॒ji-dbha̭vati suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyai viśva॒ji-dbha̭vati॒ viśva̭sya॒ jityai̭ mā॒simā̭si pṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti mā॒simā᳚syatigrā॒hyā̭ gṛhyante mā॒simā᳚sye॒va vī॒rya̭-ndadhati mā॒sā-mprati̭ṣṭhityā u॒pari̭ṣṭānmā॒sā-mpṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti॒ tasmā̭du॒pari̭ṣṭā॒doṣa̭dhayaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti || 6 ||

(go॒sa॒traṃ-vā~ - ḙti saṃva~thsa॒ro᳚ - 'rdhamā॒sā - mi̭thu॒na-mma̭ddhya॒to - dḙva॒yānḙnai॒va - vī॒ryaṃ̭ - trayo̭daśa ca) (a. 1)

gāvo॒ vā e॒ta-thsa॒tramā̭satāśṛ॒ṅgā-ssa॒tī-śśṛṅgā̭ṇi॒ siṣā̭santī॒stāsā॒-ndaśa॒ māsā॒ niṣa̭ṇṇā॒ āsa॒nnatha॒ śṛṅgā᳚ṇyajāyanta॒ tā a̭bruva॒nnarā॒thsmo-tti̭ṣṭhā॒māva॒ ta-ṅkāma̭maruthsmahi॒ yena॒ kāmḙna॒ nyaṣa̭dā॒meti॒ tāsā̭mu॒ tvā a̭bruvanna॒rdhāvā॒ yāva̭tī॒rvā-''sā̭mahā e॒vemaudvā̭da॒śau māsaṷ saṃva~thsa॒ragṃ sa॒pāndyo-tti̭ṣṭhā॒meti॒ tāsā᳚- [tāsā᳚m, dvā॒da॒śe mā॒si] 7

-ndvāda॒śe mā॒si śṛṅgā̭ṇi॒ prāva̭rtanta śra॒ddhayā॒ vā-'śra̭ddhayā vā॒ tā i॒mā yāstṷ̄pa॒rā u॒bhayyo॒ vāva tā ā᳚rdhnuva॒n॒. yāśca॒ śṛṅgā॒ṇyasa̭nva॒n॒. yāścorja̭ma॒vārṷndhata॒rdhnoti̭ da॒śasṷ mā॒sū᳚ttiṣṭha̭nnṛ॒ddhnoti̭ dvāda॒śasu॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pa॒dena॒ khalu॒ vā e॒te ya̭nti vi॒ndati॒ khalu॒ vai pa॒dena॒ ya-ntadvā e॒tadṛ॒ddhamaya̭na॒-ntasmā̭ de॒ta-dgo॒sani̭ || 8 ||

(ti॒ṣṭhā॒meti॒ tāsāṃ॒ - tasmā॒-d- dve ca̭) (a. 2)

pra॒tha॒me mā॒si pṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti maddhya॒ma upa̭ yantyutta॒ma upa̭ yanti॒ tadā̭hu॒ryāṃ-vai~ trireka॒syāhna̭ upa॒sīda̭nti da॒hraṃ-vai~ sā-'pa̭rābhyā॒-ndohā᳚bhyā-ndu॒he-'tha॒ kuta॒-ssā dho᳚kṣyate॒ yā-ndvāda̭śa॒ kṛtva̭ upa॒sīda॒ntīti̭ saṃva~thsa॒ragṃ sa॒pāndyo᳚tta॒me mā॒si sa॒kṛ-tpṛ॒ṣṭhānyupḙyu॒sta-dyaja̭mānā ya॒jña-mpa॒śūnava̭ rundhate samu॒draṃ-vā~ [samu॒draṃ-vai~, e॒tḙ-'navā॒rama̭pā॒ra-mpra] 9

e॒tḙ-'navā॒rama̭pā॒ra-mpra pla̭vante॒ ye saṃ̭va~thsa॒ramṷpa॒yanti॒ ya-dbṛ̭ha-drathanta॒re a॒nvarjḙyu॒ryathā॒ maddhyḙ samu॒drasya̭ pla॒vama॒nvarjḙyustā॒dṛ-ktadanṷthsarga-mbṛha-drathanta॒rābhyā̭mi॒tvā pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭cchanti॒ sarve᳚bhyo॒ vai kāme᳚bhya-ssa॒ndhirdṷhe॒ ta-dyaja̭mānā॒-ssarvā॒n kāmā॒nava̭ rundhate || 10 ||

(sa॒mu॒draṃ-vai~ - catṷstrigṃśacca) (a. 3)

sa॒mā॒nya̭ ṛco̭ bhavanti manuṣyalo॒ko vā ṛco̭ manuṣyalo॒kāde॒va na ya̭ntya॒nyada̭nya॒-thsāma̭ bhavati devalo॒ko vai sāma̭ devalo॒kāde॒vānyama̭nya-mmanuṣyalo॒ka-mpra̭tyava॒roha̭nto yanti॒ jaga̭tī॒magra॒ upa̭ yanti॒ jaga̭tīṃ॒-vai~ chandāgṃ̭si pra॒tyava̭rohantyā-graya॒ṇa-ṅgrahā̭ bṛ॒ha-tpṛ॒ṣṭhāni̭ trayastri॒gṃ॒śaggstomā॒-stasmā॒-jjyāyāgṃ̭sa॒-ṅkanī̭yā-npra॒tyava̭rohati vaiśvakarma॒ṇo gṛ̭hyate॒viśvā᳚nye॒va tena॒ karmā̭ṇi॒ yaja̭mānā॒ ava̭ rundhata ādi॒tyo [ādi॒tyaḥ, gṛ॒hya॒ta॒ i॒yaṃ-vā~] 11

gṛ̭hyata i॒yaṃ-vā~ adi̭tira॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhantya॒nyo᳚-'nyo gṛhyete mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyā avānta॒raṃ-vai~ da̭śarā॒treṇa̭ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ ya-dda̭śarā॒tro bhava̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānā-ssṛjanta e॒tāgṃ ha॒ vā ṷda॒ṅka-śśau᳚lbāya॒na-ssa॒trasyardhi̭muvāca॒ ya-dda̭śarā॒troya-dda̭śarā॒tro bhava̭ti sa॒trasyardhyā॒ atho॒ yade॒va pūrve॒ṣvaha̭ssu॒ vilo̭ma kri॒yate॒ tasyai॒vai ( )-ṣā śāntiḥ̭ || 12 ||

(ā॒di॒tya - stasyai॒va - dve ca̭) (a. 4)

yadi॒ somau॒ sagṃsṷtau॒ syātā᳚-mmaha॒ti rātri̭yai prātaranuvā॒ka-mu॒pākṷryā॒-tpūrvo॒ vāca॒-mpūrvo̭ de॒vatāḥ॒ pūrva॒-śchandāgṃ̭si vṛṅkte॒ vṛṣa̭ṇvatī-mprati॒pada̭-ṅkuryā-tprātassava॒nāde॒vaiṣā॒mindraṃ̭-vṛ~॒ṅkte 'tho॒ khalvā̭hussavanamu॒khe-sa̭vanamukhe kā॒ryeti̭ savanamu॒khā-thsa̭vanamukhā-de॒vaiṣā॒mindraṃ̭-vṛ~ṅkte saṃve~॒śāyo̭pave॒śāya̭ gāyatri॒yāstri॒ṣṭubho॒ jaga̭tyā anu॒ṣṭubhaḥ̭ pa॒ṅktyā a॒bhibhū᳚tyai॒ svāhā॒ chandāgṃ̭si॒ vai saṃ̭ve~॒śa ṷpave॒śa-śchando̭bhi-re॒vaiṣā॒- [ṷpave॒śa-śchando̭bhi-re॒vaiṣā᳚m, chandāgṃ̭si] 13

-ñchandāgṃ̭si vṛṅkte saja॒nīya॒gṃ॒ śasyaṃ̭-vi~ha॒vyagṃ̭ śasya̭ma॒gastya̭sya kayāśu॒bhīya॒gṃ॒ śasya̭me॒tāva॒dvā a̭sti॒ yāva̭de॒ta-dyāva̭de॒vāsti॒ tadḙṣāṃ-vṛ~ṅkte॒ yadi̭ prātassava॒ne ka॒laśo॒ dīryḙta vaiṣṇa॒vīṣṷ śipivi॒ṣṭava̭tīṣu stuvīra॒n॒.yadvai ya॒jñasyā̭-ti॒ricya̭te॒ viṣṇu॒-ntacchi̭pivi॒ṣṭama॒bhyati̭ ricyate॒ tadviṣṇuḥ̭ śipivi॒ṣṭo-'ti̭rikta e॒vāti̭rikta-ndadhā॒tyatho॒ ati̭riktenai॒vā-ti̭riktamā॒ptvā-'va̭ rundhate॒ yadi̭ ma॒ddhyandi̭ne॒ dīryḙta vaṣaṭkā॒rani̭dhana॒gṃ॒ sāma̭ kuryurvaṣaṭkā॒ro vai ya॒jñasya̭ prati॒ṣṭhā pra̭ti॒ṣṭhāme॒vaina̭-dgamayanti॒ yadi̭ tṛtīyasava॒na e॒tade॒va || 14 ||

(chando̭bhire॒vaiṣā॒ - mavai - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 5)

ṣa॒ḍa॒hai-rmāsā᳚n-thsa॒mpādyā-'ha॒ru-thsṛ̭janti ṣaḍa॒hairhi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭ntya-rdhamā॒sairmāsā᳚n-thsa॒mpādyāha॒ru-thsṛ̭jantya-rdhamā॒sairhi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭ntyamāvā॒sya̭yā॒ māsā᳚n-thsa॒mpādyāha॒ru-thsṛ̭jantyamāvā॒sya̭yā॒ hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭nti paurṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒mpādyā-'haru-thsṛ̭janti paurṇamā॒syā hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭nti॒ yo vai pū॒rṇa ā̭si॒ñcati॒ parā॒ sa si̭ñcati॒ yaḥ pū॒rṇādu॒daca̭ti [ ] 15

prā॒ṇama̭smi॒nthsa da̭dhāti॒ ya-tpau᳚rṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒pāndyāha̭ru-thsṛ॒janti̭ saṃva~thsa॒rāyai॒va ta-tprā॒ṇa-nda̭dhati॒ tadanṷ sa॒triṇaḥ॒ prāṇa̭nti॒ yadaha॒rno-thsṛ॒jeyu॒ryathā॒ dṛti॒rupa̭naddho vi॒pata̭tye॒vagṃ saṃ̭va~thsa॒ro vi pa̭te॒dārti॒-mārcchḙyu॒rya-tpau᳚rṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒pāndyāha̭ru-thsṛ॒janti̭ saṃva~thsa॒rāyai॒va tadṷdā॒na-nda̭dhati॒ tadanṷ sa॒triṇa॒ u- [sa॒triṇa॒ ut, a॒na॒nti॒ nā-''rti॒-mārccha̭nti] 16

-da̭nanti॒ nā-''rti॒-mārccha̭nti pū॒rṇamā̭se॒ vai de॒vānāgṃ̭ su॒to ya-tpau᳚rṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒pāndyāha̭ru-thsṛ॒janti̭ de॒vānā̭me॒va ta-dya॒jñena̭ ya॒jña-mpra॒tyava̭rohanti॒ vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ ya-thṣa̭ḍa॒hasa̭tanta॒gṃ॒ santa॒mathāha̭ru-thsṛ॒janti̭ prājāpa॒tya-mpa॒śumā la̭bhante pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭nvanti॒ yanti॒ vā e॒te sava̭nā॒dye-'ha̭- [sava̭nā॒dye-'haḥ̭, u॒-thsṛ॒janti̭] 17

-ru-thsṛ॒janti̭ tu॒rīya॒-ṅkhalu॒ vā e॒ta-thsava̭naṃ॒-ya~-thsā᳚nāṃ॒yyaṃ-ya~-thsā᳚nāṃ॒yya-mbhava̭ti॒ tenai॒va sava̭nā॒nna ya̭nti samupa॒hūya̭ bhakṣayantye॒tath- so̭mapīthā॒ hyḙtarhi̭ yathāyata॒naṃ-vā~ e॒teṣāgṃ̭ savana॒bhājo̭ de॒vatā̭ gacchanti॒ ye-'ha̭ru-thsṛ॒jantya̭nusava॒na-mpṷro॒ḍāśā॒-nnirva̭panti yathāyata॒nāde॒va sa̭vana॒bhājo̭ de॒vatā॒ ava̭ rundhate॒ 'ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒na ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne॒ dvāda̭śakapālāg-stṛtīyasava॒ne chandāg̭sye॒vā-''ptvā -'va̭ rundhate vaiśvade॒va-ñca॒ru-ntṛ̭tīyasava॒ne nirva̭panti vaiśvade॒vaṃ-vai~ tṛ̭tīyasava॒na-ntenai॒va tṛ̭tīyasava॒nānna ya̭nti || 18 ||

(u॒daca॒ - tyu - dye-'ha̭ - rā॒ptvā - pañca̭daśa ca) (a. 6)

u॒thsṛjyāṃ(3)nothsṛjyā(3)miti̭ mīmāgṃsante brahmavā॒dina॒-stadvā̭huru॒-thsṛjya̭me॒vetya̭-māvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñco॒-thsṛjya॒mityā̭hure॒te hi ya॒jñaṃ-va~ha̭ta॒ iti॒ te tvāva nothsṛjye॒ ityā̭hu॒rye a̭vānta॒raṃ-ya~॒jña-mbhe॒jāte॒ iti॒ yā pra̭tha॒mā vya̭ṣṭakā॒ tasyā̭mu॒-thsṛjya॒mityā̭hure॒ṣa vai mā॒so vi̭śa॒ra iti॒ nā-''di̭ṣṭa॒- [nā-''di̭ṣṭam, uthsṛ̭jeyu॒-] 19

-muthsṛ̭jeyu॒-ryadādi̭ṣṭa-muthsṛ॒jeyṷryā॒dṛśe॒ punaḥ̭ paryāplā॒ve maddhyḙ ṣaḍa॒hasya̭ sa॒pandyḙta ṣaḍa॒hairmāsā᳚n-thsa॒pāndya॒ ya-thsa̭pta॒ma- maha॒stasmi॒nnu-thsṛ̭jeyu॒-stada॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peyurai॒ndra-ndadhīndrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapālaṃ-vai~śvade॒va-ndvāda̭śakapālama॒gnervai vasṷmataḥ prātassava॒naṃ-ya~da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-nni॒rvapa̭nti de॒vatā̭me॒va ta-dbhā॒ginī᳚-ṅku॒rvanti॒ [-ṅku॒rvanti̭, sava̭na] 20

sava̭na-maṣṭā॒bhirupa̭ yanti॒ yadai॒ndra-ndadhi॒ bhava॒tīndra̭me॒va ta-dbhā̭ga॒dheyā॒nna cyā̭vaya॒ntīndra̭sya॒ vai ma॒rutva̭to॒ māddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭naṃ॒-ya~dindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭nti de॒vatā̭me॒va ta-dbhā॒ginī᳚-ṅku॒rvanti॒ sava̭namekāda॒śabhi॒rupa̭ yanti॒ viśvḙṣāṃ॒-vai~ de॒vānā̭mṛbhu॒matā᳚-ntṛtīyasava॒naṃya~-dvai᳚śvade॒va-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭nti de॒vatā̭ e॒va ta-dbhā॒ginīḥ᳚ ku॒rvanti॒ sava̭na-ndvāda॒śabhi॒- [sava̭na-ndvāda॒śabhiḥ̭, upa̭ yanti] 21

-rupa̭ yanti prājāpa॒tya-mpa॒śumā la̭bhante ya॒jño vai pra॒jāpa̭ti-rya॒jñasyā-na̭nusargāyābhiva॒rta i॒ta-ṣṣaṇmā॒so bra̭hmasā॒ma-mbha̭vati॒ brahma॒ vā a̭bhiva॒rto brahma̭ṇai॒va ta-thsṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭bhiva॒rtaya̭nto yanti pratikū॒lami̭va॒ hīta-ssṷva॒rgo lo॒ka indra॒ kratṷ-nna॒ ā bha̭ra pi॒tā pu॒trebhyo॒ yathā᳚ | śikṣā̭ no a॒smi-npṷruhūta॒ yāma̭ni jī॒vā jyoti̭-raśīma॒hītya॒-muta̭ āya॒tāgṃ ṣaṇmā॒so bra̭hmasā॒ma-mbha̭vatya॒yaṃ-vai~ lo॒ko jyotiḥ̭ pra॒jā jyoti̭ri॒mame॒va tallo॒ka-mpaśya̭nto-'bhi॒vada̭nta॒ ā ya̭nti || 22 ||

(nā-''di̭ṣṭaṃ - ku॒rvanti̭ - dvāda॒śabhi॒ - riti̭- vigṃśa॒tiśca̭) (a. 7)

de॒vānāṃ॒-vā~ anta̭-ñja॒gmuṣā̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mapā᳚krāma॒-tta-tkro॒śenāvā̭rundhata॒ ta-tkro॒śasya̭ krośa॒tvaṃ-ya~-tkro॒śena॒ cātvā̭la॒syānte᳚ stu॒vanti̭ ya॒jñasyai॒vānta̭-ṅga॒tvendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mava̭ rundhate sa॒trasyardhyā̭ ''hava॒nīya॒syānte᳚ stuvantya॒gni-me॒vopa̭-dra॒ṣṭāra̭-ṅkṛ॒tvardhi॒mupa̭ yanti pra॒jāpa̭te॒r॒hṛda̭yena havi॒rdhāne॒-'nta-sstṷvanti pre॒māṇa̭me॒vāsya̭ gacchanti ślo॒kena̭ pu॒rastā॒-thsada̭sa- [pu॒rastā॒-thsada̭saḥ, stu॒va॒ntyanṷślokena] 23

-sstuva॒ntyanṷślokena pa॒ścā-dya॒jñasyai॒vānta̭-ṅga॒tvā ślo̭ka॒bhājo̭ bhavanti na॒vabhi̭-raddhva॒ryuru-dgā̭yati॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒va yaja̭māneṣu dadhāti॒ sarvā̭ ai॒ndriyo̭ bhavanti prā॒ṇeṣve॒vendri॒ya-nda̭dha॒-tyapra̭tihṛtābhi॒ru-dgā̭yati॒ tasmā॒-tpurṷṣa॒-ssarvā᳚ṇya॒nyāni̭ śī॒rṣṇo-'ṅgā̭ni॒ pratya̭cati॒ śira̭ e॒va na pa̭ñcada॒śagṃra̭thanta॒ra-mbha̭vatīndri॒yame॒vāva̭ rundhate saptada॒śa- [saptada॒śam, bṛ॒ha-da॒nnādya॒syā] 24

-mbṛ॒ha-da॒nnādya॒syā-'va̭ruddhyā॒ atho॒ praiva tena̭ jāyanta ekavi॒gṃ॒śa-mbha॒dra-ndvi॒padā̭su॒ prati̭ṣṭhityai॒ patna̭ya॒ upa̭ gāyanti mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyai pra॒jā̭patiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ so̭-'kāmayatā॒-''sāma॒hagṃ rā॒jya-mparī̭yā॒miti॒ tāsāgṃ̭ rāja॒nenai॒va rā॒jya-mparyai॒-tta-drā̭ja॒nasya̭ rājana॒tvaṃ-ya~-drā̭ja॒na-mbhava̭ti pra॒jānā̭me॒va ta-dyaja̭mānā rā॒jya-mpari̭ yanti pañcavi॒gṃ॒śa-mbha̭vati pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭ pa॒ñcabhi॒-stiṣṭha̭nta-sstuvanti] 25

-rāptyai̭ pa॒ñcabhi॒-stiṣṭha̭nta-sstuvanti devalo॒kame॒vābhi ja̭yanti pa॒ñcabhi॒rāsī̭nā manuṣyalo॒kame॒vābhi ja̭yanti॒ daśa॒ sampa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vā-nnādya॒mava̭ rundhate pañca॒dhā vi̭ni॒ṣadya̭ stuvanti॒ pañca॒ diśo̭ di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭha॒ntyekai̭ka॒yā-'stṷtayā sa॒māya̭nti di॒gbhya e॒vānnādya॒gṃ॒ sa-mbha̭ranti॒ tābhi̭-rudgā॒to-dgā̭yati di॒gbhya e॒vā-'nnādyagṃ̭ [e॒vā-'nnādya᳚m, sa॒mbhṛtya॒ teja̭] 26

sa॒mbhṛtya॒ teja̭ ā॒tma-nda̭dhate॒ tasmā॒dekaḥ̭ prā॒ṇa-ssarvā॒ṇyaṅgā᳚nyava॒tyatho॒ yathā̭ supa॒rṇa ṷtpati॒ṣyañchira̭ utta॒ma-ṅkṷru॒ta e॒vame॒va ta-dyaja̭mānāḥ pra॒jānā̭mutta॒mā bha̭vantyāsa॒ndī-mṷdgā॒tā ''ro̭hati॒ sāmrā᳚jyame॒va ga̭cchanti ple॒ṅkhagṃ hotā॒ nāka̭syai॒va pṛ॒ṣṭhagṃ ro̭hanti kū॒rcāva̭ddhva॒ryu-rbra॒ddhnasyai॒va vi॒ṣṭapa̭-ṅgacchantye॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāsteṣve॒va ya̭thāpū॒rva-mprati̭ tiṣṭha॒ntyatho̭ ā॒krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānāḥ kurvate suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || 27 ||

(sada̭saḥ-saptada॒śaṃ-pra॒jāpa̭te-rgāyati di॒gbhya e॒vānnādyaṃ॒-pratye-kā̭daśa ca) (a. 8)

a॒rkyḙṇa॒ vai sa̭hasra॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tābhya॒ ilā᳚de॒nnerāṃ॒-lū~tā॒mavā̭rundha॒ yada॒rkya̭-mbhava̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānā-ssṛjanta॒ ilā᳚da-mbhavati pra॒jābhya̭ e॒va sṛ॒ṣṭābhya॒ irāṃ॒-lū~tā॒mava̭ rundhate॒ tasmā॒dyāgṃ samāgṃ̭ sa॒tragṃ samṛ̭ddha॒-ṅkṣodhṷkā॒stāgṃ samā᳚-mpra॒jā iṣa॒gg॒ hyā̭sā॒mūrja̭mā॒dada̭te॒ yāgṃ samāṃ॒-vyṛ~̭ddha॒-makṣo̭dhukā॒stāgṃ samā᳚-mpra॒jā [samā᳚-mpra॒jāḥ, na hyā̭sā॒miṣa॒] 28

na hyā̭sā॒miṣa॒-mūrja̭-mā॒dada̭ta utkro॒da-ṅkṷrvate॒ yathā̭ ba॒ndhā-nmṷmucā॒nā ṷtkro॒da-ṅku॒rvata̭ e॒vame॒va ta-dyaja̭mānā devaba॒ndhā-nmṷmucā॒nā ṷtkro॒da-ṅkṷrvata॒ iṣa॒mūrja̭mā॒tma-ndadhā̭nā vā॒ṇa-śśa॒tata̭nturbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhantyā॒ji-ndhā̭va॒ntyana̭bhijitasyā॒-bhiji̭tyai dundu॒bhīn-thsa॒māghna̭nti para॒mā vā e॒ṣā vāgyā dṷndu॒bhau pa̭ra॒māme॒va [ ] 29

vāca॒mava̭ rundhate bhūmidundu॒bhimā ghna̭nti॒ yaivemāṃ-vā~-kpravi̭ṣṭā॒ tāme॒vāva̭ rundha॒te 'tho̭ i॒māme॒va ja̭yanti॒ sarvā॒ vāco̭ vadanti॒ sarvā̭sāṃ-vā~॒cāmava̭ruddhyā ā॒rdrecarma॒n vyāya̭cchete indri॒yasyā va̭ruddhyā॒ ā-'nyaḥ krośa̭ti॒ prānya-śśagṃ̭sati॒ ya ā॒krośa̭ti pu॒nātye॒vainā॒nthsa yaḥ pra॒śagṃsa̭ti pū॒teṣve॒vā-'nnādya̭-ndadhā॒tyṛṣi̭kṛta-ñca॒ [-ndadhā॒tyṛṣi̭kṛta-ñca॒, vā e॒te] 30

vā e॒te de॒vakṛ̭ta-ñca॒ pūrvai॒rmāsai॒rava̭ rundhate॒ ya-dbhṷ̄te॒cchadā॒gṃ॒ sāmā̭ni॒ bhava̭ntyu॒bhaya॒syāva̭ruddhyai॒ yanti॒ vā e॒te mi̭thu॒nādye saṃ̭va~thsa॒ra-mṷpa॒yantya̭ntarve॒di mi̭thu॒nau sa-mbha̭vata॒stenai॒va mi̭thu॒nānna ya̭nti || 31 ||

(vyṛ̭ddha॒makṣo̭dhukā॒stāgṃ samā᳚-mpra॒jāḥ - pa̭ra॒māme॒va - ca̭ - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)

carmāva̭ bhindanti pā॒pmāna̭me॒vaiṣā॒mava̭ bhindanti॒ mā-'pa̭ rāthsī॒rmā-'ti̭ vyāthsī॒rityā̭ha sampra॒tyḙvaiṣā᳚-mpā॒pmāna॒mava̭ bhindantyudaku॒mbhāna̭dhini॒dhāya̭ dā॒syo̭ mārjā॒līya॒-mpari̭ nṛtyanti pa॒do ni̭ghna॒tīri॒damma̭dhu॒-ṅgāya̭ntyo॒ madhu॒ vai de॒vānā᳚-mpara॒ma-ma॒nnādya̭-mpara॒mame॒vā-nnādya॒mava̭ rundhate pa॒do ni ghna̭nti mahī॒yāme॒vaiṣṷ dadhati || 32 ||

(carmai - kā॒nnapa̭ñcā॒śat) (a. 10)

pṛ॒thi॒vyai svāhā॒ 'ntari̭kṣāya॒ svāhā̭ di॒ve svāhā̭ samploṣya॒te svāhā̭ sa॒plaṃva~̭mānāya॒ svāhā॒ samplṷtāya॒ svāhā̭ meghāyiṣya॒te svāhā̭ meghāya॒te svāhā̭ meghi॒tāya॒ svāhā̭ me॒ghāya॒ svāhā̭ nīhā॒rāya॒ svāhā̭ ni॒hākā̭yai॒ svāhā᳚ prāsa॒cāya॒ svāhā᳚ praca॒lākā̭yai॒ svāhā̭ vidyotiṣya॒te svāhā̭ vi॒dyota̭mānāya॒ svāhā̭ saṃvi~॒dyota̭mānāya॒ svāhā᳚ stanayiṣya॒te svāhā᳚ sta॒naya̭te॒ svāho॒ -gragg sta॒naya̭te॒ svāhā̭ varṣiṣya॒te svāhā॒ varṣa̭te॒ svāhā̭ 'bhi॒varṣa̭te॒ svāhā̭ pari॒varṣa̭te॒ svāhā̭ saṃ॒va~rṣa̭te॒ [saṃ॒va~rṣa̭te, svāhā̭ 'nu॒varṣa̭te॒ svāhā̭] 33

svāhā̭ 'nu॒varṣa̭te॒ svāhā̭ śīkāyiṣya॒te svāhā̭ śīkāya॒te svāhā̭ śīki॒tāya॒ svāhā᳚proṣiṣya॒te svāhā᳚ pruṣṇa॒te svāhā̭ paripruṣṇa॒te svāho᳚-dgrahīṣya॒te svāho᳚ dgṛhṇa॒te svāho-dgṛ̭hītāya॒ svāhā̭ viploṣya॒te svāhā̭ vi॒plava̭mānāya॒ svāhā॒ viplṷtāya॒ svāhā̭ ''taphsya॒te svāhā॒ ''tapa̭te ॒svāho॒-gramā॒tapa̭te॒ svāha॒ -rgbhya-ssvāhā॒ yajṷrbhya॒-ssvāhā॒ sāma̭bhya॒-ssvāhā 'ṅgi̭robhya॒-ssvāhā॒ vede᳚bhya॒-ssvāhā॒ gāthā᳚bhya॒-ssvāhā̭ nārāśa॒gṃ॒sībhya॒-ssvāhā॒ raibhī᳚bhya॒-ssvāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 34 ||

(saṃ॒va~rṣa̭te॒ - raibhī᳚bhya॒-ssvāhā॒ - dve ca̭) (a. 11)

da॒tvate॒ svāhā̭ 'da॒ntakā̭ya॒ svāhā᳚ prā॒ṇine॒ svāhā᳚ 'prā॒ṇāya॒ svāhā॒ mukha̭vate॒ svāhā̭-'mu॒khāya॒ svāhā॒ nāsi̭kavate॒ svāhā̭ 'nāsi॒kāya॒ svāhā᳚ 'kṣa॒ṇvate॒ svāhā̭-'na॒kṣikā̭ya॒ svāhā̭ ka॒rṇine॒ svāhā̭ 'ka॒rṇakā̭ya॒ svāhā̭ śīrṣa॒ṇvate॒ svāhā̭-'śī॒r॒ṣakā̭ya॒ svāhā̭ pa॒dvate॒ svāhā̭ 'pā॒dakā̭ya॒ svāhā᳚ prāṇa॒te svāhā 'prā̭ṇate॒ svāhā॒ vada̭te॒ svāhā 'va̭date॒ svāhā॒ paśya̭te॒ svāhā 'pa̭śyate॒ svāhā̭ śṛṇva॒te svāhā 'śṛ̭ṇvate॒ svāhā̭ mana॒svine॒ svāhā̭- [mana॒svine॒ svāhā᳚, a॒ma॒nase॒ svāhā̭] 35

-'ma॒nase॒ svāhā̭ reta॒svine॒ svāhā̭ 're॒taskā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒-ssvāhā᳚ pra॒jana̭nāya॒ svāhā॒ loma̭vate॒ svāhā̭ 'lo॒makā̭ya॒ svāhā᳚ tva॒ce svāhā॒ 'tvakkā̭ya॒ svāhā॒ carma̭ṇvate॒ svāhā̭ 'ca॒rmakā̭ya॒ svāhā॒ lohi̭tavate॒ svāhā̭-'lohi॒tāya॒ svāhā̭ māgṃsa॒nvate॒ svāhā̭ 'mā॒gṃ॒sakā̭ya॒ svāhā॒ snāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ 'snā॒vakā̭ya॒ svāhā᳚ stha॒nvate॒ svāhā̭-'na॒sthikā̭ya॒ svāhā̭ majja॒nvate॒ svāhā̭ 'ma॒jjakā̭ya॒ svāhā॒ 'ṅgine॒ svāhā̭-'na॒ṅgāya॒ svāhā॒ ''tmane॒ svāhā 'nā᳚tmane॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 36 ||

(ma॒na॒svine॒ svāhā - 'nā᳚tmane॒ svāhā॒ - dve ca̭) (a. 12)

kastvā̭ yunakti॒ sa tvā̭ yunaktu॒ viṣṇṷstvā yunaktva॒sya ya॒jñasyardhyai॒ mahya॒gṃ॒ sanna̭tyā a॒muṣmai॒ kāmā॒yā-''yṷṣe tvā prā॒ṇāya̭ tvā 'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā॒ vyṷṣṭyai tvā ra॒yyai tvā॒ rādha̭se tvā॒ ghoṣā̭ya tvā॒ poṣā̭ya tvā ''rādgho॒ṣāya̭ tvā॒ pracyṷtyai tvā || 37 ||

(kastvā॒ - 'ṣṭātrigṃ̭śat) (a. 13)

a॒gnayḙ gāya॒trāya̭ tri॒vṛte॒ rātha̭ntarāya vāsa॒ntāyā॒-ṣṭāka̭pāla॒ indrā̭ya॒ traiṣṭṷbhāya pañcada॒śāya॒ bārha̭tāya॒ graiṣmā॒yaikā̭daśakapālo॒ viśve᳚bhyo de॒vebhyo॒ jāga̭tebhya-ssaptada॒śebhyo̭ vairū॒pebhyo॒ vārṣi̭kebhyo॒ dvāda̭śakapālo mi॒trāvarṷṇābhyā॒-mānṷṣṭubhābhyā-mekavi॒gṃ॒śābhyāṃ᳚-vai~rā॒jābhyāgṃ̭ śāra॒dābhyā᳚-mpaya॒syā̭ bṛha॒spata̭ye॒ pāṅktā̭ya triṇa॒vāya̭ śākva॒rāya॒ haima̭ntikāya ca॒ru-ssa̭vi॒tra ā̭ticchanda॒sāya̭ trayastri॒gṃ॒śāya̭ raiva॒tāya̭ śaiśi॒rāya॒ dvāda̭śakapā॒lo 'di̭tyai॒ viṣṇṷpatnyai ca॒rura॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ dvāda̭śakapā॒lo 'nṷmatyai ca॒ruḥ kā॒ya eka̭kapālaḥ || 38 ||

(a॒gnaye-'di̭tyā॒ anṷmatyai - sa॒ptaca̭tvārigṃśat) (a. 14)

yo vā a॒gnāva॒gniḥ pra̭hri॒yate॒ yaśca॒ somo॒ rājā॒ tayo̭re॒ṣa ā̭ti॒thyaṃ-ya~da̭gnīṣo॒mīyo-'thai॒ṣa ru॒dro yaścī॒yate॒ ya-thsañci̭te॒-'gnāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi॒ na ni॒rvapḙde॒ṣa e॒va ru॒dro-'śā᳚nta upo॒tthāya̭ pra॒jā-mpa॒śūn yaja̭mānasyā॒bhi ma̭nyeta॒ ya-thsañci̭te॒-'gnāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvapa̭ti bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nāsya̭ ru॒dro-'śā᳚nta [ru॒dro-'śā᳚ntaḥ, u॒po॒tthāya̭] 39

upo॒tthāya̭ pra॒jā-mpa॒śūna॒bhi ma̭nyate॒ daśa̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇā nābhi̭rdaśa॒mī prā॒ṇāne॒va yaja̭māne dadhā॒tyatho॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭ tiṣṭhatyṛ॒tubhi॒rvā e॒ṣa chando̭bhi॒-sstomaiḥ᳚ pṛ॒ṣṭhaiścḙta॒vya̭ ityā̭hu॒ryade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvapa̭tyṛ॒tubhi̭re॒vaina॒-ñchando̭bhi॒-sstomaiḥ᳚ pṛ॒ṣṭhaiści̭nute॒ diśaḥ̭ suṣuvā॒ṇenā̭ - [ ] 40

-bhi॒jityā॒ ityā̭hu॒ryade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvapa̭ti di॒śāma॒bhiji̭tyā e॒tayā॒ vā indra̭-nde॒vā a̭yājaya॒-ntasmā̭dindrasa॒va e॒tayā॒ manṷ-mmanu॒ṣyā᳚stasmā᳚-nmanusa॒vo yathendro̭ de॒vānāṃ॒-ya~thā॒ manṷrmanu॒ṣyā̭ṇāme॒va-mbha̭vati॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāne॒tayeṣṭyā॒ yaja̭te॒ digva̭tīḥ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavanti॒ sarvā̭sā-ndi॒śāma॒bhiji̭tyai || 41 ||

(aśā᳚ntaḥ - suṣuvā॒ṇenai - ka̭catvārigṃśacca) (a. 15)

yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ | ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi॒ tasya̭ te॒ dyaurma̭hi॒mā nakṣa̭trāṇi rū॒pamā̭di॒tyaste॒ teja॒stasmai᳚ tvā mahi॒mne pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ || 42 ||

(yaḥ prā̭ṇa॒to dyaurā̭di॒tyo᳚ - 'ṣṭātrigṃ̭śat ) (a. 16)

ya ā᳚tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ | yasya̭ chā॒yā-'mṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi॒ tasya̭ te pṛthi॒vī ma̭hi॒mauṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yo rū॒pama॒gniste॒ teja॒stasmai᳚ tvā mahi॒mne pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ || 43 ||

(ya ā᳚tma॒dāḥ pṛ̭thi॒vya̭gni-rekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śat) (a. 17)

ā brahma̭-nbrāhma॒ṇo bra̭hmavarca॒sī jā̭yatā॒mā 'smi-nrā॒ṣṭre rā̭ja॒nya̭ iṣa॒vyaḥ̭ śūro̭ mahāra॒tho jā̭yatā॒-ndogdhrī̭dhe॒nurvoḍhā̭ 'na॒ḍvānā॒śu-ssaptiḥ॒ pura̭ndhi॒ryoṣā̭ ji॒ṣṇū ra̭the॒ṣṭhā-ssa॒bheyo॒ yuvā ''sya yaja̭mānasya vī॒ro jā̭yatā-nnikā॒meni̭kāme naḥ pa॒rjanyo̭ varṣatu pha॒linyo̭ na॒ oṣa̭dhayaḥ pacyantāṃ-yo~gakṣe॒monaḥ̭ kalpatām || 44 ||

(ā brahma॒ - nneka̭catvārigṃśat )(ā18)

ā-'krāṋ vā॒jī pṛ̭thi॒vīma॒gniṃ-yu~ja̭makṛta vā॒jyarvā ''krāṋ vā॒jya̭ntari̭kṣaṃ-vā~॒yuṃ-yu~ja̭makṛta vā॒jyarvā॒ dyāṃ-vā~॒jyā-'kragg̭sta॒ sūryaṃ॒-yu~ja̭makṛta vā॒jyarvā॒ 'gnistḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ sa-mpā̭raya vā॒yustḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ sa- [sva॒sti mā॒ sam, pā॒ra॒yā॒ ''di॒tyastḙ] 45

-mpā̭rayā ''di॒tyastḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ sa-mpā̭raya prāṇa॒dhṛga̭si prā॒ṇa-mmḙ dṛgṃha vyāna॒dhṛga̭si vyā॒na-mmḙ dṛgṃhā 'pāna॒dhṛga̭syapā॒na-mma̭ dṛgṃha॒ cakṣṷrasi॒ cakṣu॒rmayi̭ dhehi॒ śrotra̭masi॒ śrotra॒-mmayi̭ dhe॒hyāyṷra॒syāyu॒rmayi̭ dhehi || 46 ||

(vā॒yustḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ saṃ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 19)

jajñi॒ bījaṃ॒-va~rṣṭā̭ pa॒rjanyaḥ॒ paktā̭ sa॒syagṃ sṷpippa॒lā oṣa̭dhaya-ssvadhicara॒ṇeyagṃ sṷ̄pasada॒no᳚-'gni-ssva̭ddhya॒kṣama॒ntari̭kṣagṃsupā॒vaḥ pava̭māna-ssūpasthā॒nā dyau-śśi॒vama॒sau tapa̭n yathāpū॒rvama̭horā॒tre pa̭ñcada॒śino᳚ 'rdhamā॒sā-stri॒gṃ॒śino॒ māsāḥ᳚ kḷ॒ptā ṛ॒tavaḥ̭ śā॒nta-ssaṃ̭va~thsa॒raḥ || 47 ||

(jajñi॒ bīja॒ - meka̭trigṃśat) (a. 20)

ā॒gne॒yo᳚-'ṣṭāka̭pāla-ssau॒myaśca॒ru-ssā̭vi॒tro᳚-'ṣṭāka̭pālaḥ pau॒ṣṇaśca॒rū rau॒draśca॒rura॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ dvāda̭śakapālo mṛgākha॒re yadi॒ nā-''gacchḙ-da॒gnaye-'gṃ̭ho॒muce॒-'ṣṭāka̭pāla-ssau॒rya-mpayo̭ vāya॒vya̭ ājya̭bhāgaḥ || 48 ||

(ā॒gne॒ya - ścatṷrvigṃśatiḥ) (a. 21)

a॒gnaye-'gṃ̭ho॒muce॒-'ṣṭāka̭pāla॒ indrā̭yā-'gṃho॒muca॒ ekā̭daśakapālo mi॒trāvarṷṇābhyā-māgo॒mugbhyā᳚-mpaya॒syā̭ vāyosāvi॒tra ā̭go॒mugbhyā᳚-ñca॒rura॒śvibhyā̭-māgo॒mugbhyā᳚-ndhā॒nā ma॒rudbhya̭ eno॒mugbhyaḥ̭ sa॒ptaka̭pālo॒ viśve᳚bhyo de॒vebhya̭ eno॒mugbhyo॒ dvāda̭śakapā॒lo 'nṷmatyai ca॒rura॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ dvāda̭śakapālo॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-magṃho॒mugbhyā᳚-ndvikapā॒laḥ || 49 ||

(a॒gnaye-'gṃ̭ho॒muce᳚ - tri॒gṃ॒śat) (a. 22)

a॒gnaye॒ sama̭nama-tpṛthi॒vyai sama̭nama॒dyathā॒-'gniḥ pṛ̭thi॒vyā sa॒mana̭made॒va-mmahya̭-mbha॒drā-ssanna̭taya॒-ssa-nna̭mantu vā॒yave॒ sama̭namada॒ntari̭kṣāya॒ sama̭nama॒dyathā̭ vā॒yura॒ntari̭kṣeṇa॒ sūryā̭ya॒ sama̭namaddi॒ve sama̭nama॒dyathā॒ sūryo̭ di॒vā ca॒ndrama̭se॒ sama̭nama॒nnakṣa̭trebhya॒-ssama̭nama॒dyathā̭ ca॒ndramā॒ nakṣa̭trai॒rvarṷṇāya॒ sama̭namada॒dbhya-ssama̭nama॒-dyathā॒ [-ssama̭nama॒-dyathā᳚, varṷṇo॒-'dbhi-ssāmne॒] 50

varṷṇo॒-'dbhi-ssāmne॒ sama̭namadṛ॒ce sama̭nama॒dyathā॒ sāma॒rcā brahma̭ṇe॒ sama̭nama-tkṣa॒trāya॒ sama̭nama॒dyathā॒ brahma̭ kṣa॒treṇa॒ rājñe॒ sama̭nama-dvi॒śe sama̭nama॒dyathā॒ rājā̭ vi॒śā rathā̭ya॒-ssama̭nama॒daśve᳚bhya॒-ssama̭nama॒dyathā॒ ratho-'śvaiḥ᳚ pra॒jāpa̭taye॒ sama̭nama-dbhū॒tebhya॒-ssama̭nama॒dyathā᳚ pra॒jāpa̭tirbhū॒tai-ssa॒mana̭made॒va-mmahya̭-mbha॒drā-ssanna̭taya॒-ssa-nna̭mantu || 51 ||

(a॒dbhya-ssama̭nama॒dyathā॒-mahyaṃ̭-ca॒tvāri̭ ca) (a. 23)

ye te॒ panthā̭na-ssavitaḥ pū॒rvyāso̭-'re॒ṇavo॒ vita̭tā a॒ntari̭kṣe | tebhi̭rno a॒dya pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhī॒ rakṣā̭ ca no॒ adhi̭ ca deva brūhi || namo॒-'gnayḙ pṛthivi॒kṣitḙ loka॒spṛtḙ lo॒kama॒smai yaja̭mānāya dehi॒ namo̭ vā॒yave᳚-'ntarikṣa॒kṣitḙ loka॒spṛtḙ lo॒kama॒smai yaja̭mānāya dehi॒ nama॒-ssūryā̭ya divi॒kṣitḙ loka॒spṛtḙ lo॒kama॒smai yaja̭mānāya dehi || 52 ||

(ye te॒ - catṷścatvārigṃśat) (a. 24)

yo vā aśva̭sya॒ meddhya̭sya॒ śiro॒ veda̭ śīrṣa॒ṇvā-nmeddhyo̭ bhavatyu॒ṣā vā aśva̭sya॒ meddhya̭sya॒ śira॒-ssūrya॒ścakṣu॒rvātaḥ̭ prā॒ṇaśca॒ndramā॒-śśrotra॒-ndiśaḥ॒ pādā̭ avāntaradi॒śāḥ parśa̭vo-'horā॒tre ni̭me॒ṣo᳚-'rdhamā॒sāḥ parvā̭ṇi॒ māsā᳚-ssa॒dhānnā᳚nyṛ॒tavo-'ṅgā̭ni saṃva~thsa॒ra ā॒tmā ra॒śmayaḥ॒ keśā॒ nakṣa̭trāṇi rū॒pa-ntāra̭kā a॒sthāni॒ nabho̭ mā॒gṃ॒sānyoṣa̭dhayo॒ lomā̭ni॒ vana॒spata̭yo॒ vālā̭ a॒gnirmukhaṃ̭-vai~śvāna॒ro vyāttagṃ̭ [vyātta᳚m, sa॒mu॒dra u॒dara̭ma॒ntari̭kṣa-] 53

samu॒dra u॒dara̭ma॒ntari̭kṣa-mpā॒yu-rdyāvā̭pṛthi॒vī ā॒ṇḍau grāvā॒ śepa॒-ssomo॒ reto॒ yajja̭ñja॒bhyate॒ tadvi dyo̭tate॒ yadvi̭dhūnu॒te ta-thsta̭nayati॒ yanmeha̭ti॒ tadva̭rṣati॒ vāge॒vāsya॒ vāgaha॒rvā aśva̭sya॒ jāya̭mānasya mahi॒mā pu॒rastā᳚jjāyate॒ rātri̭rena-mmahi॒mā pa॒ścādanṷ jāyata e॒tau vai ma̭hi॒mānā॒-vaśva̭ma॒bhita॒-ssa-mba̭bhūvatu॒r॒hayo̭ de॒vāna̭vaha॒ darvā-'sṷrān vā॒jī ga̭ndha॒rvā-naśvo̭ manu॒ṣyā᳚n-thsamu॒dro vā aśva̭sya॒ yoniḥ̭ samu॒dro bandhuḥ̭ || 54 ||

(vyātta̭ - mavaha॒-d- dvāda̭śa ca ) (a. 25)

(gāvo॒ - gāva॒-ssiṣā̭santīḥ- pratha॒me mā॒si - sa̭mā॒nyo̭ - yadi॒ somaṷ- ṣaḍa॒hai - ru॒-thsṛjyā(3)n - de॒vānā̭ - ma॒rkyḙṇa॒ - carmā-'va̭ - pṛthi॒vyai - da॒tvate॒ - kastvā॒ - 'gnaye॒ - yo vai - yaḥ prā̭ṇa॒to - ya ā᳚tma॒dā - ā brahma॒ - nnā-'krā॒n - jajñi॒ bīja̭ - māgne॒yo᳚-'ṣṭāka̭pālo॒ - 'gnaye-'gṃ̭ho॒muce॒-'ṣṭāka̭pālo॒ - 'gnaye॒sama̭nama॒--dye te॒ panthā̭no॒ - yo vā aśva̭sya॒meddhya̭sya॒ śiraḥ॒ - pañca̭vigṃśatiḥ)

(gāvaḥ̭ - samā॒nyaḥ̭ - sava̭namaṣṭā॒bhi - rvā e॒te de॒vakṛ̭tañcā - 'bhi॒jityā॒ ityā̭hu॒ -rvarṷṇo॒-'dbhi-ssāmne॒ - catṷṣ pañcā॒sat)

(gāvo॒, yoni̭ ssamu॒dro bandhuḥ̭)

(pra॒janana̭gṃ - sādyāḥ - pra॒javaṃ॒ - bṛha॒spati॒ - rgāvaḥ - pañca̭) (7)

(i॒ṣe, vā̭ya॒vya̭, mpra॒jāpa̭ti, ryuñjā॒nā, ssā̭vi॒trāṇi̭, prācīna̭vagṃśa, mpra॒jana̭nagṃ, sapta) (7)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

|| iti taittirīyasaṃhitā samāptā ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां सप्तमकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - सत्रविशेषाभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

गावो॒ वा ए॒त-थ्स॒त्र-मा॑सताशृ॒ङ्गा-स्स॒ती-श्शृङ्गा॑णि नो जायन्ता॒ इति॒ कामे॑न॒ तासा॒-न्दश॒मासा॒ निष॑ण्णा॒ आस॒न्नथ॒ शृङ्गा᳚ण्यजायन्त॒ ता उद॑तिष्ठ॒न्नरा॒थ्स्मेत्यथ॒ यासा॒-न्नाजा॑यन्त॒ ता-स्सं॑वँथ्स॒र-मा॒प्त्वोद॑तिष्ठ॒ -न्नरा॒थ्स्मेति॒ यासा॒-ञ्चाजा॑यन्त॒ यासा᳚-ञ्च॒ न ता उ॒भयी॒रु-द॑तिष्ठ॒-न्नरा॒थ्स्मेति॑ गोस॒त्रं-वैँ [गोस॒त्रं-वैँ, सं॒वँ॒थ्स॒रो य] 1

सं॑वँथ्स॒रो य ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ संवँथ्स॒र-मु॑प॒यन्त्यृ॑द्ध्नु॒वन्त्ये॒व तस्मा᳚-त्तूप॒रा वार्षि॑कौ॒ मासौ॒ पर्त्वा॑ चरति स॒त्राभि॑जित॒ग्ग्॒ह्य॑स्यै॒ तस्मा᳚-थ्संवँथ्सर॒सदो॒ य-त्कि-ञ्च॑ गृ॒हे क्रि॒यते॒ तदा॒प्त-मव॑रुद्ध-म॒भिजि॑त-ङ्क्रियते समु॒द्रं-वाँ ए॒ते प्र प्ल॑वन्ते॒ ये सं॑वँथ्स॒रमु॑प॒यन्ति॒ यो वै स॑मु॒द्रस्य॑ पा॒र-न्न पश्य॑ति॒ न वै स तत॒ उदे॑ति संवँथ्स॒रो [उदे॑ति संवँथ्स॒रः, वै स॑मु॒द्र-] 2

वै स॑मु॒द्र-स्तस्यै॒त-त्पा॒रं-यँद॑तिरा॒त्रौ य ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ संवँथ्स॒र-मु॑प॒यन्त्यना᳚र्ता ए॒वोदृच॑-ङ्गच्छन्ती॒यं-वैँ पूर्वो॑-ऽतिरा॒त्रो॑ ऽसावुत्त॑रो॒ मनः॒ पूर्वो॒ वागुत्त॑रः प्रा॒णः पूर्वो॑-ऽपा॒न उत्त॑रः प्र॒रोध॑न॒-म्पूर्व॑ उ॒दय॑न॒मुत्त॑रो॒ ज्योति॑ष्टोमो वैश्वान॒रो॑ ऽतिरा॒त्रो भ॑वति॒ ज्योति॑रे॒व पु॒रस्ता᳚द्दधते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या-नु॑ख्यात्यै चतुर्वि॒ग्ं॒शः प्रा॑य॒णीयो॑ भवति॒ चतु॑र्विग्ंशति-रर्धमा॒सा- [चतु॑र्विग्ंशति-रर्धमा॒साः, सं॒वँ॒थ्स॒रः] 3

-स्सं॑वँथ्स॒रः प्र॒यन्त॑ ए॒व सं॑वँथ्स॒रे प्रति॑ तिष्ठन्ति॒ तस्य॒ त्रीणि॑ च श॒तानि॑ ष॒ष्टिश्च॑ स्तो॒त्रीया॒स्ताव॑ती-स्संवँथ्स॒रस्य॒ रात्र॑य उ॒भे ए॒व सं॑वँथ्स॒रस्य॑ रू॒पे आ᳚प्नुवन्ति॒ ते सग्ग्स्थि॑त्या॒ अरि॑ष्ट्या॒ उत्त॑रै॒रहो॑भिश्चरन्ति षड॒हा भ॑वन्ति॒ ष-ड्वा ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒र ऋ॒तुष्वे॒व सं॑वँथ्स॒रे प्रति॑ तिष्ठन्ति॒ गौश्चा-ऽऽयु॑श्च मद्ध्य॒त-स्स्तोमौ॑ भवत-स्संवँथ्स॒रस्यै॒व तन्मि॑थु॒न-म्म॑द्ध्य॒तो [तन्मि॑थु॒न-म्म॑द्ध्य॒तः, द॒ध॒ति॒ प्र॒जन॑नाय॒] 4

द॑धति प्र॒जन॑नाय॒ ज्योति॑र॒भितो॑ भवति वि॒मोच॑नमे॒व तच्छन्दाग्॑स्ये॒व त-द्वि॒मोकं॑-यँ॒न्त्यथो॑ उभ॒यतो᳚ज्योतिषै॒व ष॑ड॒हेन॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॑न्ति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वद॒न्त्यास॑ते॒ केन॑ य॒न्तीति॑ देव॒याने॑न प॒थेति॑ ब्रूया॒च्छन्दाग्ं॑सि॒ वै दे॑व॒यानः॒ पन्था॑ गाय॒त्री त्रि॒ष्टुब्-जग॑ती॒ज्योति॒र्वै गा॑य॒त्री गौस्त्रि॒ष्टुगायु॒र्जग॑ती॒ यदे॒ते स्तोमा॒ भव॑न्ति देव॒याने॑नै॒व [ ] 5

त-त्प॒था य॑न्ति समा॒नग्ं साम॑ भवति देवलो॒को वै साम॑ देवलो॒कादे॒व नय॑न्त्य॒न्याअ॑न्या॒ ऋचो॑ भवन्ति मनुष्यलो॒को वा ऋचो॑ मनुष्यलो॒कादे॒वान्यम॑न्य-न्देवलो॒कम॑भ्या॒रोह॑न्तो यन्त्यभिव॒र्तो ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिवृ॑त्या अभि॒जि-द्भ॑वति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिजि॑त्यै विश्व॒जि-द्भ॑वति॒ विश्व॑स्य॒ जित्यै॑ मा॒सिमा॑सि पृ॒ष्ठान्युप॑ यन्ति मा॒सिमा᳚स्यतिग्रा॒ह्या॑ गृह्यन्ते मा॒सिमा᳚स्ये॒व वी॒र्य॑-न्दधति मा॒सा-म्प्रति॑ष्ठित्या उ॒परि॑ष्टान्मा॒सा-म्पृ॒ष्ठान्युप॑ यन्ति॒ तस्मा॑दु॒परि॑ष्टा॒दोष॑धयः॒ फल॑-ङ्गृह्णन्ति ॥ 6 ॥

(गो॒स॒त्रं-वाँ - ए॑ति संवँथ्स॒रो᳚ - ऽर्धमा॒सा - मि॑थु॒न-म्म॑द्ध्य॒तो - दे॑व॒याने॑नै॒व - वी॒र्यं॑ - त्रयो॑दश च) (अ. 1)

गावो॒ वा ए॒त-थ्स॒त्रमा॑सताशृ॒ङ्गा-स्स॒ती-श्शृङ्गा॑णि॒ सिषा॑सन्ती॒स्तासा॒-न्दश॒ मासा॒ निष॑ण्णा॒ आस॒न्नथ॒ शृङ्गा᳚ण्यजायन्त॒ ता अ॑ब्रुव॒न्नरा॒थ्स्मो-त्ति॑ष्ठा॒माव॒ त-ङ्काम॑मरुथ्स्महि॒ येन॒ कामे॑न॒ न्यष॑दा॒मेति॒ तासा॑मु॒ त्वा अ॑ब्रुवन्न॒र्धावा॒ याव॑ती॒र्वा-ऽऽसा॑महा ए॒वेमौद्वा॑द॒शौ मासौ॑ संवँथ्स॒रग्ं स॒पान्द्यो-त्ति॑ष्ठा॒मेति॒ तासा᳚- [तासा᳚म्, द्वा॒द॒शे मा॒सि] 7

-न्द्वाद॒शे मा॒सि शृङ्गा॑णि॒ प्राव॑र्तन्त श्र॒द्धया॒ वा-ऽश्र॑द्धया वा॒ ता इ॒मा यास्तू॑प॒रा उ॒भय्यो॒ वाव ता आ᳚र्ध्नुव॒न्॒. याश्च॒ शृङ्गा॒ण्यस॑न्व॒न्॒. याश्चोर्ज॑म॒वारु॑न्धत॒र्ध्नोति॑ द॒शसु॑ मा॒सू᳚त्तिष्ठ॑न्नृ॒द्ध्नोति॑ द्वाद॒शसु॒ य ए॒वं-वेँद॑ प॒देन॒ खलु॒ वा ए॒ते य॑न्ति वि॒न्दति॒ खलु॒ वै प॒देन॒ य-न्तद्वा ए॒तदृ॒द्धमय॑न॒-न्तस्मा॑ दे॒त-द्गो॒सनि॑ ॥ 8 ॥

(ति॒ष्ठा॒मेति॒ तासां॒ - तस्मा॒-द्- द्वे च॑) (अ. 2)

प्र॒थ॒मे मा॒सि पृ॒ष्ठान्युप॑ यन्ति मद्ध्य॒म उप॑ यन्त्युत्त॒म उप॑ यन्ति॒ तदा॑हु॒र्यां-वैँ त्रिरेक॒स्याह्न॑ उप॒सीद॑न्ति द॒ह्रं-वैँ सा-ऽप॑राभ्या॒-न्दोहा᳚भ्या-न्दु॒हे-ऽथ॒ कुत॒-स्सा धो᳚क्ष्यते॒ या-न्द्वाद॑श॒ कृत्व॑ उप॒सीद॒न्तीति॑ संवँथ्स॒रग्ं स॒पान्द्यो᳚त्त॒मे मा॒सि स॒कृ-त्पृ॒ष्ठान्युपे॑यु॒स्त-द्यज॑माना य॒ज्ञ-म्प॒शूनव॑ रुन्धते समु॒द्रं-वाँ [समु॒द्रं-वैँ, ए॒ते॑-ऽनवा॒रम॑पा॒र-म्प्र] 9

ए॒ते॑-ऽनवा॒रम॑पा॒र-म्प्र प्ल॑वन्ते॒ ये सं॑वँथ्स॒रमु॑प॒यन्ति॒ य-द्बृ॑ह-द्रथन्त॒रे अ॒न्वर्जे॑यु॒र्यथा॒ मद्ध्ये॑ समु॒द्रस्य॑ प्ल॒वम॒न्वर्जे॑युस्ता॒दृ-क्तदनु॑थ्सर्ग-म्बृह-द्रथन्त॒राभ्या॑मि॒त्वा प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑च्छन्ति॒ सर्वे᳚भ्यो॒ वै कामे᳚भ्य-स्स॒न्धिर्दु॑हे॒ त-द्यज॑माना॒-स्सर्वा॒न् कामा॒नव॑ रुन्धते ॥ 10 ॥

(स॒मु॒द्रं-वैँ - चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 3)

स॒मा॒न्य॑ ऋचो॑ भवन्ति मनुष्यलो॒को वा ऋचो॑ मनुष्यलो॒कादे॒व न य॑न्त्य॒न्यद॑न्य॒-थ्साम॑ भवति देवलो॒को वै साम॑ देवलो॒कादे॒वान्यम॑न्य-म्मनुष्यलो॒क-म्प्र॑त्यव॒रोह॑न्तो यन्ति॒ जग॑ती॒मग्र॒ उप॑ यन्ति॒ जग॑तीं॒-वैँ छन्दाग्ं॑सि प्र॒त्यव॑रोहन्त्या-ग्रय॒ण-ङ्ग्रहा॑ बृ॒ह-त्पृ॒ष्ठानि॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शग्ग्स्तोमा॒-स्तस्मा॒-ज्ज्यायाग्ं॑स॒-ङ्कनी॑या-न्प्र॒त्यव॑रोहति वैश्वकर्म॒णो गृ॑ह्यते॒विश्वा᳚न्ये॒व तेन॒ कर्मा॑णि॒ यज॑माना॒ अव॑ रुन्धत आदि॒त्यो [आदि॒त्यः, गृ॒ह्य॒त॒ इ॒यं-वाँ] 11

गृ॑ह्यत इ॒यं-वाँ अदि॑तिर॒स्यामे॒व प्रति॑ तिष्ठन्त्य॒न्यो᳚-ऽन्यो गृह्येते मिथुन॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्या अवान्त॒रं-वैँ द॑शरा॒त्रेण॑ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ य-द्द॑शरा॒त्रो भव॑ति प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑माना-स्सृजन्त ए॒ताग्ं ह॒ वा उ॑द॒ङ्क-श्शौ᳚ल्बाय॒न-स्स॒त्रस्यर्धि॑मुवाच॒ य-द्द॑शरा॒त्रोय-द्द॑शरा॒त्रो भव॑ति स॒त्रस्यर्ध्या॒ अथो॒ यदे॒व पूर्वे॒ष्वह॑स्सु॒ विलो॑म क्रि॒यते॒ तस्यै॒वै ( )-षा शान्तिः॑ ॥ 12 ॥

(आ॒दि॒त्य - स्तस्यै॒व - द्वे च॑) (अ. 4)

यदि॒ सोमौ॒ सग्ंसु॑तौ॒ स्याता᳚-म्मह॒ति रात्रि॑यै प्रातरनुवा॒क-मु॒पाकु॑र्या॒-त्पूर्वो॒ वाच॒-म्पूर्वो॑ दे॒वताः॒ पूर्व॒-श्छन्दाग्ं॑सि वृङ्क्ते॒ वृष॑ण्वती-म्प्रति॒पद॑-ङ्कुर्या-त्प्रातस्सव॒नादे॒वैषा॒मिन्द्रं॑-वृँ॒ङ्क्ते ऽथो॒ खल्वा॑हुस्सवनमु॒खे-स॑वनमुखे का॒र्येति॑ सवनमु॒खा-थ्स॑वनमुखा-दे॒वैषा॒मिन्द्रं॑-वृँङ्क्ते संवेँ॒शायो॑पवे॒शाय॑ गायत्रि॒यास्त्रि॒ष्टुभो॒ जग॑त्या अनु॒ष्टुभः॑ प॒ङ्क्त्या अ॒भिभू᳚त्यै॒ स्वाहा॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै सं॑वेँ॒श उ॑पवे॒श-श्छन्दो॑भि-रे॒वैषा॒- [उ॑पवे॒श-श्छन्दो॑भि-रे॒वैषा᳚म्, छन्दाग्ं॑सि] 13

-ञ्छन्दाग्ं॑सि वृङ्क्ते सज॒नीय॒ग्ं॒ शस्यं॑-विँह॒व्यग्ं॑ शस्य॑म॒गस्त्य॑स्य कयाशु॒भीय॒ग्ं॒ शस्य॑मे॒ताव॒द्वा अ॑स्ति॒ याव॑दे॒त-द्याव॑दे॒वास्ति॒ तदे॑षां-वृँङ्क्ते॒ यदि॑ प्रातस्सव॒ने क॒लशो॒ दीर्ये॑त वैष्ण॒वीषु॑ शिपिवि॒ष्टव॑तीषु स्तुवीर॒न्॒.यद्वै य॒ज्ञस्या॑-ति॒रिच्य॑ते॒ विष्णु॒-न्तच्छि॑पिवि॒ष्टम॒भ्यति॑ रिच्यते॒ तद्विष्णुः॑ शिपिवि॒ष्टो-ऽति॑रिक्त ए॒वाति॑रिक्त-न्दधा॒त्यथो॒ अति॑रिक्तेनै॒वा-ति॑रिक्तमा॒प्त्वा-ऽव॑ रुन्धते॒ यदि॑ म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ दीर्ये॑त वषट्का॒रनि॑धन॒ग्ं॒ साम॑ कुर्युर्वषट्का॒रो वै य॒ज्ञस्य॑ प्रति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठामे॒वैन॑-द्गमयन्ति॒ यदि॑ तृतीयसव॒न ए॒तदे॒व ॥ 14 ॥

(छन्दो॑भिरे॒वैषा॒ - मवै - का॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 5)

ष॒ड॒है-र्मासा᳚न्-थ्स॒म्पाद्या-ऽह॒रु-थ्सृ॑जन्ति षड॒हैर्हि मासा᳚न्-थ्स॒म्पश्य॑न्त्य-र्धमा॒सैर्मासा᳚न्-थ्स॒म्पाद्याह॒रु-थ्सृ॑जन्त्य-र्धमा॒सैर्हि मासा᳚न्-थ्स॒म्पश्य॑न्त्यमावा॒स्य॑या॒ मासा᳚न्-थ्स॒म्पाद्याह॒रु-थ्सृ॑जन्त्यमावा॒स्य॑या॒ हि मासा᳚न्-थ्स॒म्पश्य॑न्ति पौर्णमा॒स्या मासा᳚न्-थ्स॒म्पाद्या-ऽहरु-थ्सृ॑जन्ति पौर्णमा॒स्या हि मासा᳚न्-थ्स॒म्पश्य॑न्ति॒ यो वै पू॒र्ण आ॑सि॒ञ्चति॒ परा॒ स सि॑ञ्चति॒ यः पू॒र्णादु॒दच॑ति [ ] 15

प्रा॒णम॑स्मि॒न्थ्स द॑धाति॒ य-त्पौ᳚र्णमा॒स्या मासा᳚न्-थ्स॒पान्द्याह॑रु-थ्सृ॒जन्ति॑ संवँथ्स॒रायै॒व त-त्प्रा॒ण-न्द॑धति॒ तदनु॑ स॒त्रिणः॒ प्राण॑न्ति॒ यदह॒र्नो-थ्सृ॒जेयु॒र्यथा॒ दृति॒रुप॑नद्धो वि॒पत॑त्ये॒वग्ं सं॑वँथ्स॒रो वि प॑ते॒दार्ति॒-मार्च्छे॑यु॒र्य-त्पौ᳚र्णमा॒स्या मासा᳚न्-थ्स॒पान्द्याह॑रु-थ्सृ॒जन्ति॑ संवँथ्स॒रायै॒व तदु॑दा॒न-न्द॑धति॒ तदनु॑ स॒त्रिण॒ उ- [स॒त्रिण॒ उत्, अ॒न॒न्ति॒ ना-ऽऽर्ति॒-मार्च्छ॑न्ति] 16

-द॑नन्ति॒ ना-ऽऽर्ति॒-मार्च्छ॑न्ति पू॒र्णमा॑से॒ वै दे॒वानाग्ं॑ सु॒तो य-त्पौ᳚र्णमा॒स्या मासा᳚न्-थ्स॒पान्द्याह॑रु-थ्सृ॒जन्ति॑ दे॒वाना॑मे॒व त-द्य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञ-म्प्र॒त्यव॑रोहन्ति॒ वि वा ए॒त-द्य॒ज्ञ-ञ्छि॑न्दन्ति॒ य-थ्ष॑ड॒हस॑तन्त॒ग्ं॒ सन्त॒मथाह॑रु-थ्सृ॒जन्ति॑ प्राजाप॒त्य-म्प॒शुमा ल॑भन्ते प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिरे॒व य॒ज्ञग्ं स-न्त॑न्वन्ति॒ यन्ति॒ वा ए॒ते सव॑ना॒द्ये-ऽह॑- [सव॑ना॒द्ये-ऽहः॑, उ॒-थ्सृ॒जन्ति॑] 17

-रु-थ्सृ॒जन्ति॑ तु॒रीय॒-ङ्खलु॒ वा ए॒त-थ्सव॑नं॒-यँ-थ्सा᳚नां॒य्यं-यँ-थ्सा᳚नां॒य्य-म्भव॑ति॒ तेनै॒व सव॑ना॒न्न य॑न्ति समुप॒हूय॑ भक्षयन्त्ये॒तथ्- सो॑मपीथा॒ ह्ये॑तर्हि॑ यथायत॒नं-वाँ ए॒तेषाग्ं॑ सवन॒भाजो॑ दे॒वता॑ गच्छन्ति॒ ये-ऽह॑रु-थ्सृ॒जन्त्य॑नुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॒-न्निर्व॑पन्ति यथायत॒नादे॒व स॑वन॒भाजो॑ दे॒वता॒ अव॑ रुन्धते॒ ऽष्टाक॑पाला-न्प्रातस्सव॒न एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने॒ द्वाद॑शकपालाग्-स्तृतीयसव॒ने छन्दाग्॑स्ये॒वा-ऽऽप्त्वा -ऽव॑ रुन्धते वैश्वदे॒व-ञ्च॒रु-न्तृ॑तीयसव॒ने निर्व॑पन्ति वैश्वदे॒वं-वैँ तृ॑तीयसव॒न-न्तेनै॒व तृ॑तीयसव॒नान्न य॑न्ति ॥ 18 ॥

(उ॒दच॒ - त्यु - द्ये-ऽह॑ - रा॒प्त्वा - पञ्च॑दश च) (अ. 6)

उ॒थ्सृज्यां(3)नोथ्सृज्या(3)मिति॑ मीमाग्ंसन्ते ब्रह्मवा॒दिन॒-स्तद्वा॑हुरु॒-थ्सृज्य॑मे॒वेत्य॑-मावा॒स्या॑या-ञ्च पौर्णमा॒स्या-ञ्चो॒-थ्सृज्य॒मित्या॑हुरे॒ते हि य॒ज्ञं-वँह॑त॒ इति॒ ते त्वाव नोथ्सृज्ये॒ इत्या॑हु॒र्ये अ॑वान्त॒रं-यँ॒ज्ञ-म्भे॒जाते॒ इति॒ या प्र॑थ॒मा व्य॑ष्टका॒ तस्या॑मु॒-थ्सृज्य॒मित्या॑हुरे॒ष वै मा॒सो वि॑श॒र इति॒ ना-ऽऽदि॑ष्ट॒- [ना-ऽऽदि॑ष्टम्, उथ्सृ॑जेयु॒-] 19

-मुथ्सृ॑जेयु॒-र्यदादि॑ष्ट-मुथ्सृ॒जेयु॑र्या॒दृशे॒ पुनः॑ पर्याप्ला॒वे मद्ध्ये॑ षड॒हस्य॑ स॒पन्द्ये॑त षड॒हैर्मासा᳚न्-थ्स॒पान्द्य॒ य-थ्स॑प्त॒म- मह॒स्तस्मि॒न्नु-थ्सृ॑जेयु॒-स्तद॒ग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पेयुरै॒न्द्र-न्दधीन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॒मेका॑दशकपालं-वैँश्वदे॒व-न्द्वाद॑शकपालम॒ग्नेर्वै वसु॑मतः प्रातस्सव॒नं-यँद॒ग्नये॒ वसु॑मते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल-न्नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता॑मे॒व त-द्भा॒गिनी᳚-ङ्कु॒र्वन्ति॒ [-ङ्कु॒र्वन्ति॑, सव॑न] 20

सव॑न-मष्टा॒भिरुप॑ यन्ति॒ यदै॒न्द्र-न्दधि॒ भव॒तीन्द्र॑मे॒व त-द्भा॑ग॒धेया॒न्न च्या॑वय॒न्तीन्द्र॑स्य॒ वै म॒रुत्व॑तो॒ माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑नं॒-यँदिन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॒मेका॑दशकपाल-न्नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता॑मे॒व त-द्भा॒गिनी᳚-ङ्कु॒र्वन्ति॒ सव॑नमेकाद॒शभि॒रुप॑ यन्ति॒ विश्वे॑षां॒-वैँ दे॒वाना॑मृभु॒मता᳚-न्तृतीयसव॒नंयँ-द्वै᳚श्वदे॒व-न्द्वाद॑शकपाल-न्नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता॑ ए॒व त-द्भा॒गिनीः᳚ कु॒र्वन्ति॒ सव॑न-न्द्वाद॒शभि॒- [सव॑न-न्द्वाद॒शभिः॑, उप॑ यन्ति] 21

-रुप॑ यन्ति प्राजाप॒त्य-म्प॒शुमा ल॑भन्ते य॒ज्ञो वै प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञस्या-न॑नुसर्गायाभिव॒र्त इ॒त-ष्षण्मा॒सो ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वति॒ ब्रह्म॒ वा अ॑भिव॒र्तो ब्रह्म॑णै॒व त-थ्सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-म॑भिव॒र्तय॑न्तो यन्ति प्रतिकू॒लमि॑व॒ हीत-स्सु॑व॒र्गो लो॒क इन्द्र॒ क्रतु॑-न्न॒ आ भ॑र पि॒ता पु॒त्रेभ्यो॒ यथा᳚ । शिक्षा॑ नो अ॒स्मि-न्पु॑रुहूत॒ याम॑नि जी॒वा ज्योति॑-रशीम॒हीत्य॒-मुत॑ आय॒ताग्ं षण्मा॒सो ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वत्य॒यं-वैँ लो॒को ज्योतिः॑ प्र॒जा ज्योति॑रि॒ममे॒व तल्लो॒क-म्पश्य॑न्तो-ऽभि॒वद॑न्त॒ आ य॑न्ति ॥ 22 ॥

(ना-ऽऽदि॑ष्टं - कु॒र्वन्ति॑ - द्वाद॒शभि॒ - रिति॑- विग्ंश॒तिश्च॑) (अ. 7)

दे॒वानां॒-वाँ अन्त॑-ञ्ज॒ग्मुषा॑मिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑-मपा᳚क्राम॒-त्त-त्क्रो॒शेनावा॑रुन्धत॒ त-त्क्रो॒शस्य॑ क्रोश॒त्वं-यँ-त्क्रो॒शेन॒ चात्वा॑ल॒स्यान्ते᳚ स्तु॒वन्ति॑ य॒ज्ञस्यै॒वान्त॑-ङ्ग॒त्वेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मव॑ रुन्धते स॒त्रस्यर्ध्या॑ ऽऽहव॒नीय॒स्यान्ते᳚ स्तुवन्त्य॒ग्नि-मे॒वोप॑-द्र॒ष्टार॑-ङ्कृ॒त्वर्धि॒मुप॑ यन्ति प्र॒जाप॑ते॒र्॒हृद॑येन हवि॒र्धाने॒-ऽन्त-स्स्तु॑वन्ति प्रे॒माण॑मे॒वास्य॑ गच्छन्ति श्लो॒केन॑ पु॒रस्ता॒-थ्सद॑स- [पु॒रस्ता॒-थ्सद॑सः, स्तु॒व॒न्त्यनु॑श्लोकेन] 23

-स्स्तुव॒न्त्यनु॑श्लोकेन प॒श्चा-द्य॒ज्ञस्यै॒वान्त॑-ङ्ग॒त्वा श्लो॑क॒भाजो॑ भवन्ति न॒वभि॑-रद्ध्व॒र्युरु-द्गा॑यति॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णाः प्रा॒णाने॒व यज॑मानेषु दधाति॒ सर्वा॑ ऐ॒न्द्रियो॑ भवन्ति प्रा॒णेष्वे॒वेन्द्रि॒य-न्द॑ध॒-त्यप्र॑तिहृताभि॒रु-द्गा॑यति॒ तस्मा॒-त्पुरु॑ष॒-स्सर्वा᳚ण्य॒न्यानि॑ शी॒र्ष्णो-ऽङ्गा॑नि॒ प्रत्य॑चति॒ शिर॑ ए॒व न प॑ञ्चद॒शग्ंर॑थन्त॒र-म्भ॑वतीन्द्रि॒यमे॒वाव॑ रुन्धते सप्तद॒श- [सप्तद॒शम्, बृ॒ह-द॒न्नाद्य॒स्या] 24

-म्बृ॒ह-द॒न्नाद्य॒स्या-ऽव॑रुद्ध्या॒ अथो॒ प्रैव तेन॑ जायन्त एकवि॒ग्ं॒श-म्भ॒द्र-न्द्वि॒पदा॑सु॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ पत्न॑य॒ उप॑ गायन्ति मिथुन॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै प्र॒जा॑पतिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ सो॑-ऽकामयता॒-ऽऽसाम॒हग्ं रा॒ज्य-म्परी॑या॒मिति॒ तासाग्ं॑ राज॒नेनै॒व रा॒ज्य-म्पर्यै॒-त्त-द्रा॑ज॒नस्य॑ राजन॒त्वं-यँ-द्रा॑ज॒न-म्भव॑ति प्र॒जाना॑मे॒व त-द्यज॑माना रा॒ज्य-म्परि॑ यन्ति पञ्चवि॒ग्ं॒श-म्भ॑वति प्र॒जाप॑ते॒- [प्र॒जाप॑तेः, आप्त्यै॑ प॒ञ्चभि॒-स्तिष्ठ॑न्त-स्स्तुवन्ति] 25

-राप्त्यै॑ प॒ञ्चभि॒-स्तिष्ठ॑न्त-स्स्तुवन्ति देवलो॒कमे॒वाभि ज॑यन्ति प॒ञ्चभि॒रासी॑ना मनुष्यलो॒कमे॒वाभि ज॑यन्ति॒ दश॒ सम्प॑द्यन्ते॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राजै॒वा-न्नाद्य॒मव॑ रुन्धते पञ्च॒धा वि॑नि॒षद्य॑ स्तुवन्ति॒ पञ्च॒ दिशो॑ दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑तिष्ठ॒न्त्येकै॑क॒या-ऽस्तु॑तया स॒माय॑न्ति दि॒ग्भ्य ए॒वान्नाद्य॒ग्ं॒ स-म्भ॑रन्ति॒ ताभि॑-रुद्गा॒तो-द्गा॑यति दि॒ग्भ्य ए॒वा-ऽन्नाद्यग्ं॑ [ए॒वा-ऽन्नाद्य᳚म्, स॒म्भृत्य॒ तेज॑] 26

स॒म्भृत्य॒ तेज॑ आ॒त्म-न्द॑धते॒ तस्मा॒देकः॑ प्रा॒ण-स्सर्वा॒ण्यङ्गा᳚न्यव॒त्यथो॒ यथा॑ सुप॒र्ण उ॑त्पति॒ष्यञ्छिर॑ उत्त॒म-ङ्कु॑रु॒त ए॒वमे॒व त-द्यज॑मानाः प्र॒जाना॑मुत्त॒मा भ॑वन्त्यास॒न्दी-मु॑द्गा॒ता ऽऽरो॑हति॒ साम्रा᳚ज्यमे॒व ग॑च्छन्ति प्ले॒ङ्खग्ं होता॒ नाक॑स्यै॒व पृ॒ष्ठग्ं रो॑हन्ति कू॒र्चाव॑द्ध्व॒र्यु-र्ब्र॒द्ध्नस्यै॒व वि॒ष्टप॑-ङ्गच्छन्त्ये॒ताव॑न्तो॒ वै दे॑वलो॒कास्तेष्वे॒व य॑थापू॒र्व-म्प्रति॑ तिष्ठ॒न्त्यथो॑ आ॒क्रम॑णमे॒व त-थ्सेतुं॒-यँज॑मानाः कुर्वते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ॥ 27 ॥

(सद॑सः-सप्तद॒शं-प्र॒जाप॑ते-र्गायति दि॒ग्भ्य ए॒वान्नाद्यं॒-प्रत्ये-का॑दश च) (अ. 8)

अ॒र्क्ये॑ण॒ वै स॑हस्र॒शः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ताभ्य॒ इला᳚दे॒न्नेरां॒-लूँता॒मवा॑रुन्ध॒ यद॒र्क्य॑-म्भव॑ति प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑माना-स्सृजन्त॒ इला᳚द-म्भवति प्र॒जाभ्य॑ ए॒व सृ॒ष्टाभ्य॒ इरां॒-लूँता॒मव॑ रुन्धते॒ तस्मा॒द्याग्ं समाग्ं॑ स॒त्रग्ं समृ॑द्ध॒-ङ्क्षोधु॑का॒स्ताग्ं समा᳚-म्प्र॒जा इष॒ग्ग्॒ ह्या॑सा॒मूर्ज॑मा॒दद॑ते॒ याग्ं समां॒-व्यृँ॑द्ध॒-मक्षो॑धुका॒स्ताग्ं समा᳚-म्प्र॒जा [समा᳚-म्प्र॒जाः, न ह्या॑सा॒मिष॒] 28

न ह्या॑सा॒मिष॒-मूर्ज॑-मा॒दद॑त उत्क्रो॒द-ङ्कु॑र्वते॒ यथा॑ ब॒न्धा-न्मु॑मुचा॒ना उ॑त्क्रो॒द-ङ्कु॒र्वत॑ ए॒वमे॒व त-द्यज॑माना देवब॒न्धा-न्मु॑मुचा॒ना उ॑त्क्रो॒द-ङ्कु॑र्वत॒ इष॒मूर्ज॑मा॒त्म-न्दधा॑ना वा॒ण-श्श॒तत॑न्तुर्भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑ तिष्ठन्त्या॒जि-न्धा॑व॒न्त्यन॑भिजितस्या॒-भिजि॑त्यै दुन्दु॒भीन्-थ्स॒माघ्न॑न्ति पर॒मा वा ए॒षा वाग्या दु॑न्दु॒भौ प॑र॒मामे॒व [ ] 29

वाच॒मव॑ रुन्धते भूमिदुन्दु॒भिमा घ्न॑न्ति॒ यैवेमां-वाँ-क्प्रवि॑ष्टा॒ तामे॒वाव॑ रुन्ध॒ते ऽथो॑ इ॒मामे॒व ज॑यन्ति॒ सर्वा॒ वाचो॑ वदन्ति॒ सर्वा॑सां-वाँ॒चामव॑रुद्ध्या आ॒र्द्रेचर्म॒न् व्याय॑च्छेते इन्द्रि॒यस्या व॑रुद्ध्या॒ आ-ऽन्यः क्रोश॑ति॒ प्रान्य-श्शग्ं॑सति॒ य आ॒क्रोश॑ति पु॒नात्ये॒वैना॒न्थ्स यः प्र॒शग्ंस॑ति पू॒तेष्वे॒वा-ऽन्नाद्य॑-न्दधा॒त्यृषि॑कृत-ञ्च॒ [-न्दधा॒त्यृषि॑कृत-ञ्च॒, वा ए॒ते] 30

वा ए॒ते दे॒वकृ॑त-ञ्च॒ पूर्वै॒र्मासै॒रव॑ रुन्धते॒ य-द्भू॑ते॒च्छदा॒ग्ं॒ सामा॑नि॒ भव॑न्त्यु॒भय॒स्याव॑रुद्ध्यै॒ यन्ति॒ वा ए॒ते मि॑थु॒नाद्ये सं॑वँथ्स॒र-मु॑प॒यन्त्य॑न्तर्वे॒दि मि॑थु॒नौ स-म्भ॑वत॒स्तेनै॒व मि॑थु॒नान्न य॑न्ति ॥ 31 ॥

(व्यृ॑द्ध॒मक्षो॑धुका॒स्ताग्ं समा᳚-म्प्र॒जाः - प॑र॒मामे॒व - च॑ - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 9)

चर्माव॑ भिन्दन्ति पा॒प्मान॑मे॒वैषा॒मव॑ भिन्दन्ति॒ मा-ऽप॑ राथ्सी॒र्मा-ऽति॑ व्याथ्सी॒रित्या॑ह सम्प्र॒त्ये॑वैषा᳚-म्पा॒प्मान॒मव॑ भिन्दन्त्युदकु॒म्भान॑धिनि॒धाय॑ दा॒स्यो॑ मार्जा॒लीय॒-म्परि॑ नृत्यन्ति प॒दो नि॑घ्न॒तीरि॒दम्म॑धु॒-ङ्गाय॑न्त्यो॒ मधु॒ वै दे॒वाना᳚-म्पर॒म-म॒न्नाद्य॑-म्पर॒ममे॒वा-न्नाद्य॒मव॑ रुन्धते प॒दो नि घ्न॑न्ति मही॒यामे॒वैषु॑ दधति ॥ 32 ॥

(चर्मै - का॒न्नप॑ञ्चा॒शत्) (अ. 10)

पृ॒थि॒व्यै स्वाहा॒ ऽन्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॑ दि॒वे स्वाहा॑ सम्प्लोष्य॒ते स्वाहा॑ स॒प्लंवँ॑मानाय॒ स्वाहा॒ सम्प्लु॑ताय॒ स्वाहा॑ मेघायिष्य॒ते स्वाहा॑ मेघाय॒ते स्वाहा॑ मेघि॒ताय॒ स्वाहा॑ मे॒घाय॒ स्वाहा॑ नीहा॒राय॒ स्वाहा॑ नि॒हाका॑यै॒ स्वाहा᳚ प्रास॒चाय॒ स्वाहा᳚ प्रच॒लाका॑यै॒ स्वाहा॑ विद्योतिष्य॒ते स्वाहा॑ वि॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा॑ संविँ॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा᳚ स्तनयिष्य॒ते स्वाहा᳚ स्त॒नय॑ते॒ स्वाहो॒ -ग्रग्ग् स्त॒नय॑ते॒ स्वाहा॑ वर्षिष्य॒ते स्वाहा॒ वर्ष॑ते॒ स्वाहा॑ ऽभि॒वर्ष॑ते॒ स्वाहा॑ परि॒वर्ष॑ते॒ स्वाहा॑ सं॒वँर्ष॑ते॒ [सं॒वँर्ष॑ते, स्वाहा॑ ऽनु॒वर्ष॑ते॒ स्वाहा॑] 33

स्वाहा॑ ऽनु॒वर्ष॑ते॒ स्वाहा॑ शीकायिष्य॒ते स्वाहा॑ शीकाय॒ते स्वाहा॑ शीकि॒ताय॒ स्वाहा᳚प्रोषिष्य॒ते स्वाहा᳚ प्रुष्ण॒ते स्वाहा॑ परिप्रुष्ण॒ते स्वाहो᳚-द्ग्रहीष्य॒ते स्वाहो᳚ द्गृह्ण॒ते स्वाहो-द्गृ॑हीताय॒ स्वाहा॑ विप्लोष्य॒ते स्वाहा॑ वि॒प्लव॑मानाय॒ स्वाहा॒ विप्लु॑ताय॒ स्वाहा॑ ऽऽतफ्स्य॒ते स्वाहा॒ ऽऽतप॑ते ॒स्वाहो॒-ग्रमा॒तप॑ते॒ स्वाह॒ -र्ग्भ्य-स्स्वाहा॒ यजु॑र्भ्य॒-स्स्वाहा॒ साम॑भ्य॒-स्स्वाहा ऽङ्गि॑रोभ्य॒-स्स्वाहा॒ वेदे᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ गाथा᳚भ्य॒-स्स्वाहा॑ नाराश॒ग्ं॒सीभ्य॒-स्स्वाहा॒ रैभी᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ॥ 34 ॥

(सं॒वँर्ष॑ते॒ - रैभी᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ - द्वे च॑) (अ. 11)

द॒त्वते॒ स्वाहा॑ ऽद॒न्तका॑य॒ स्वाहा᳚ प्रा॒णिने॒ स्वाहा᳚ ऽप्रा॒णाय॒ स्वाहा॒ मुख॑वते॒ स्वाहा॑-ऽमु॒खाय॒ स्वाहा॒ नासि॑कवते॒ स्वाहा॑ ऽनासि॒काय॒ स्वाहा᳚ ऽक्ष॒ण्वते॒ स्वाहा॑-ऽन॒क्षिका॑य॒ स्वाहा॑ क॒र्णिने॒ स्वाहा॑ ऽक॒र्णका॑य॒ स्वाहा॑ शीर्ष॒ण्वते॒ स्वाहा॑-ऽशी॒र्॒षका॑य॒ स्वाहा॑ प॒द्वते॒ स्वाहा॑ ऽपा॒दका॑य॒ स्वाहा᳚ प्राण॒ते स्वाहा ऽप्रा॑णते॒ स्वाहा॒ वद॑ते॒ स्वाहा ऽव॑दते॒ स्वाहा॒ पश्य॑ते॒ स्वाहा ऽप॑श्यते॒ स्वाहा॑ शृण्व॒ते स्वाहा ऽशृ॑ण्वते॒ स्वाहा॑ मन॒स्विने॒ स्वाहा॑- [मन॒स्विने॒ स्वाहा᳚, अ॒म॒नसे॒ स्वाहा॑] 35

-ऽम॒नसे॒ स्वाहा॑ रेत॒स्विने॒ स्वाहा॑ ऽरे॒तस्का॑य॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्य॒-स्स्वाहा᳚ प्र॒जन॑नाय॒ स्वाहा॒ लोम॑वते॒ स्वाहा॑ ऽलो॒मका॑य॒ स्वाहा᳚ त्व॒चे स्वाहा॒ ऽत्वक्का॑य॒ स्वाहा॒ चर्म॑ण्वते॒ स्वाहा॑ ऽच॒र्मका॑य॒ स्वाहा॒ लोहि॑तवते॒ स्वाहा॑-ऽलोहि॒ताय॒ स्वाहा॑ माग्ंस॒न्वते॒ स्वाहा॑ ऽमा॒ग्ं॒सका॑य॒ स्वाहा॒ स्नाव॑भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ऽस्ना॒वका॑य॒ स्वाहा᳚ स्थ॒न्वते॒ स्वाहा॑-ऽन॒स्थिका॑य॒ स्वाहा॑ मज्ज॒न्वते॒ स्वाहा॑ ऽम॒ज्जका॑य॒ स्वाहा॒ ऽङ्गिने॒ स्वाहा॑-ऽन॒ङ्गाय॒ स्वाहा॒ ऽऽत्मने॒ स्वाहा ऽना᳚त्मने॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ॥ 36 ॥

(म॒न॒स्विने॒ स्वाहा - ऽना᳚त्मने॒ स्वाहा॒ - द्वे च॑) (अ. 12)

कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॑ युनक्तु॒ विष्णु॑स्त्वा युनक्त्व॒स्य य॒ज्ञस्यर्ध्यै॒ मह्य॒ग्ं॒ सन्न॑त्या अ॒मुष्मै॒ कामा॒या-ऽऽयु॑षे त्वा प्रा॒णाय॑ त्वा ऽपा॒नाय॑ त्वा व्या॒नाय॑ त्वा॒ व्यु॑ष्ट्यै त्वा र॒य्यै त्वा॒ राध॑से त्वा॒ घोषा॑य त्वा॒ पोषा॑य त्वा ऽऽराद्घो॒षाय॑ त्वा॒ प्रच्यु॑त्यै त्वा ॥ 37 ॥

(कस्त्वा॒ - ऽष्टात्रिग्ं॑शत्) (अ. 13)

अ॒ग्नये॑ गाय॒त्राय॑ त्रि॒वृते॒ राथ॑न्तराय वास॒न्ताया॒-ष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॑य॒ त्रैष्टु॑भाय पञ्चद॒शाय॒ बार्ह॑ताय॒ ग्रैष्मा॒यैका॑दशकपालो॒ विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यो॒ जाग॑तेभ्य-स्सप्तद॒शेभ्यो॑ वैरू॒पेभ्यो॒ वार्षि॑केभ्यो॒ द्वाद॑शकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒-मानु॑ष्टुभाभ्या-मेकवि॒ग्ं॒शाभ्यां᳚-वैँरा॒जाभ्याग्ं॑ शार॒दाभ्या᳚-म्पय॒स्या॑ बृह॒स्पत॑ये॒ पाङ्क्ता॑य त्रिण॒वाय॑ शाक्व॒राय॒ हैम॑न्तिकाय च॒रु-स्स॑वि॒त्र आ॑तिच्छन्द॒साय॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाय॑ रैव॒ताय॑ शैशि॒राय॒ द्वाद॑शकपा॒लो ऽदि॑त्यै॒ विष्णु॑पत्न्यै च॒रुर॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॒ द्वाद॑शकपा॒लो ऽनु॑मत्यै च॒रुः का॒य एक॑कपालः ॥ 38 ॥

(अ॒ग्नये-ऽदि॑त्या॒ अनु॑मत्यै - स॒प्तच॑त्वारिग्ंशत्) (अ. 14)

यो वा अ॒ग्नाव॒ग्निः प्र॑ह्रि॒यते॒ यश्च॒ सोमो॒ राजा॒ तयो॑रे॒ष आ॑ति॒थ्यं-यँद॑ग्नीषो॒मीयो-ऽथै॒ष रु॒द्रो यश्ची॒यते॒ य-थ्सञ्चि॑ते॒-ऽग्नावे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॒ न नि॒र्वपे॑दे॒ष ए॒व रु॒द्रो-ऽशा᳚न्त उपो॒त्थाय॑ प्र॒जा-म्प॒शून् यज॑मानस्या॒भि म॑न्येत॒ य-थ्सञ्चि॑ते॒-ऽग्नावे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वप॑ति भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ नास्य॑ रु॒द्रो-ऽशा᳚न्त [रु॒द्रो-ऽशा᳚न्तः, उ॒पो॒त्थाय॑] 39

उपो॒त्थाय॑ प्र॒जा-म्प॒शून॒भि म॑न्यते॒ दश॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्ति॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णा नाभि॑र्दश॒मी प्रा॒णाने॒व यज॑माने दधा॒त्यथो॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राज्ये॒वान्नाद्ये॒ प्रति॑ तिष्ठत्यृ॒तुभि॒र्वा ए॒ष छन्दो॑भि॒-स्स्तोमैः᳚ पृ॒ष्ठैश्चे॑त॒व्य॑ इत्या॑हु॒र्यदे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वप॑त्यृ॒तुभि॑रे॒वैन॒-ञ्छन्दो॑भि॒-स्स्तोमैः᳚ पृ॒ष्ठैश्चि॑नुते॒ दिशः॑ सुषुवा॒णेना॑ - [ ] 40

-भि॒जित्या॒ इत्या॑हु॒र्यदे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वप॑ति दि॒शाम॒भिजि॑त्या ए॒तया॒ वा इन्द्र॑-न्दे॒वा अ॑याजय॒-न्तस्मा॑दिन्द्रस॒व ए॒तया॒ मनु॑-म्मनु॒ष्या᳚स्तस्मा᳚-न्मनुस॒वो यथेन्द्रो॑ दे॒वानां॒-यँथा॒ मनु॑र्मनु॒ष्या॑णामे॒व-म्भ॑वति॒ य ए॒वं-विँ॒द्वाने॒तयेष्ट्या॒ यज॑ते॒ दिग्व॑तीः पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवन्ति॒ सर्वा॑सा-न्दि॒शाम॒भिजि॑त्यै ॥ 41 ॥

(अशा᳚न्तः - सुषुवा॒णेनै - क॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 15)

यः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वैक॒ इद्राजा॒ जग॑तो ब॒भूव॑ । य ईशे॑ अ॒स्य द्वि॒पद॒श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णामि॒ तस्य॑ ते॒ द्यौर्म॑हि॒मा नक्ष॑त्राणि रू॒पमा॑दि॒त्यस्ते॒ तेज॒स्तस्मै᳚ त्वा महि॒म्ने प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ॥ 42 ॥

(यः प्रा॑ण॒तो द्यौरा॑दि॒त्यो᳚ - ऽष्टात्रिग्ं॑शत् ) (अ. 16)

य आ᳚त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒-यँस्य॑ दे॒वाः । यस्य॑ छा॒या-ऽमृतं॒-यँस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णामि॒ तस्य॑ ते पृथि॒वी म॑हि॒मौष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यो रू॒पम॒ग्निस्ते॒ तेज॒स्तस्मै᳚ त्वा महि॒म्ने प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ॥ 43 ॥

(य आ᳚त्म॒दाः पृ॑थि॒व्य॑ग्नि-रेका॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शत्) (अ. 17)

आ ब्रह्म॑-न्ब्राह्म॒णो ब्र॑ह्मवर्च॒सी जा॑यता॒मा ऽस्मि-न्रा॒ष्ट्रे रा॑ज॒न्य॑ इष॒व्यः॑ शूरो॑ महार॒थो जा॑यता॒-न्दोग्ध्री॑धे॒नुर्वोढा॑ ऽन॒ड्वाना॒शु-स्सप्तिः॒ पुर॑न्धि॒र्योषा॑ जि॒ष्णू र॑थे॒ष्ठा-स्स॒भेयो॒ युवा ऽऽस्य यज॑मानस्य वी॒रो जा॑यता-न्निका॒मेनि॑कामे नः प॒र्जन्यो॑ वर्षतु फ॒लिन्यो॑ न॒ ओष॑धयः पच्यन्तां-योँगक्षे॒मोनः॑ कल्पताम् ॥ 44 ॥

(आ ब्रह्म॒ - न्नेक॑चत्वारिग्ंशत् )(आ18)

आ-ऽक्रान्॑ वा॒जी पृ॑थि॒वीम॒ग्निं-युँज॑मकृत वा॒ज्यर्वा ऽऽक्रान्॑ वा॒ज्य॑न्तरि॑क्षं-वाँ॒युं-युँज॑मकृत वा॒ज्यर्वा॒ द्यां-वाँ॒ज्या-ऽक्रग्ग्॑स्त॒ सूर्यं॒-युँज॑मकृत वा॒ज्यर्वा॒ ऽग्निस्ते॑ वाजि॒न्॒ युङ्ङनु॒ त्वा ऽऽ र॑भे स्व॒स्ति मा॒ स-म्पा॑रय वा॒युस्ते॑ वाजि॒न्॒ युङ्ङनु॒ त्वा ऽऽ र॑भे स्व॒स्ति मा॒ स- [स्व॒स्ति मा॒ सम्, पा॒र॒या॒ ऽऽदि॒त्यस्ते॑] 45

-म्पा॑रया ऽऽदि॒त्यस्ते॑ वाजि॒न्॒ युङ्ङनु॒ त्वा ऽऽ र॑भे स्व॒स्ति मा॒ स-म्पा॑रय प्राण॒धृग॑सि प्रा॒ण-म्मे॑ दृग्ंह व्यान॒धृग॑सि व्या॒न-म्मे॑ दृग्ंहा ऽपान॒धृग॑स्यपा॒न-म्म॑ दृग्ंह॒ चक्षु॑रसि॒ चक्षु॒र्मयि॑ धेहि॒ श्रोत्र॑मसि॒ श्रोत्र॒-म्मयि॑ धे॒ह्यायु॑र॒स्यायु॒र्मयि॑ धेहि ॥ 46 ॥

(वा॒युस्ते॑ वाजि॒न्॒ युङ्ङनु॒ त्वा ऽऽ र॑भे स्व॒स्ति मा॒ सं - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 19)

जज्ञि॒ बीजं॒-वँर्ष्टा॑ प॒र्जन्यः॒ पक्ता॑ स॒स्यग्ं सु॑पिप्प॒ला ओष॑धय-स्स्वधिचर॒णेयग्ं सू॑पसद॒नो᳚-ऽग्नि-स्स्व॑द्ध्य॒क्षम॒न्तरि॑क्षग्ंसुपा॒वः पव॑मान-स्सूपस्था॒ना द्यौ-श्शि॒वम॒सौ तप॑न् यथापू॒र्वम॑होरा॒त्रे प॑ञ्चद॒शिनो᳚ ऽर्धमा॒सा-स्त्रि॒ग्ं॒शिनो॒ मासाः᳚ कॢ॒प्ता ऋ॒तवः॑ शा॒न्त-स्सं॑वँथ्स॒रः ॥ 47 ॥

(जज्ञि॒ बीज॒ - मेक॑त्रिग्ंशत्) (अ. 20)

आ॒ग्ने॒यो᳚-ऽष्टाक॑पाल-स्सौ॒म्यश्च॒रु-स्सा॑वि॒त्रो᳚-ऽष्टाक॑पालः पौ॒ष्णश्च॒रू रौ॒द्रश्च॒रुर॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॒ द्वाद॑शकपालो मृगाख॒रे यदि॒ ना-ऽऽगच्छे॑-द॒ग्नये-ऽग्ं॑हो॒मुचे॒-ऽष्टाक॑पाल-स्सौ॒र्य-म्पयो॑ वाय॒व्य॑ आज्य॑भागः ॥ 48 ॥

(आ॒ग्ने॒य - श्चतु॑र्विग्ंशतिः) (अ. 21)

अ॒ग्नये-ऽग्ं॑हो॒मुचे॒-ऽष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॑या-ऽग्ंहो॒मुच॒ एका॑दशकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्या-मागो॒मुग्भ्या᳚-म्पय॒स्या॑ वायोसावि॒त्र आ॑गो॒मुग्भ्या᳚-ञ्च॒रुर॒श्विभ्या॑-मागो॒मुग्भ्या᳚-न्धा॒ना म॒रुद्भ्य॑ एनो॒मुग्भ्यः॑ स॒प्तक॑पालो॒ विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्य॑ एनो॒मुग्भ्यो॒ द्वाद॑शकपा॒लो ऽनु॑मत्यै च॒रुर॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑-मग्ंहो॒मुग्भ्या᳚-न्द्विकपा॒लः ॥ 49 ॥

(अ॒ग्नये-ऽग्ं॑हो॒मुचे᳚ - त्रि॒ग्ं॒शत्) (अ. 22)

अ॒ग्नये॒ सम॑नम-त्पृथि॒व्यै सम॑नम॒द्यथा॒-ऽग्निः पृ॑थि॒व्या स॒मन॑मदे॒व-म्मह्य॑-म्भ॒द्रा-स्सन्न॑तय॒-स्स-न्न॑मन्तु वा॒यवे॒ सम॑नमद॒न्तरि॑क्षाय॒ सम॑नम॒द्यथा॑ वा॒युर॒न्तरि॑क्षेण॒ सूर्या॑य॒ सम॑नमद्दि॒वे सम॑नम॒द्यथा॒ सूर्यो॑ दि॒वा च॒न्द्रम॑से॒ सम॑नम॒न्नक्ष॑त्रेभ्य॒-स्सम॑नम॒द्यथा॑ च॒न्द्रमा॒ नक्ष॑त्रै॒र्वरु॑णाय॒ सम॑नमद॒द्भ्य-स्सम॑नम॒-द्यथा॒ [-स्सम॑नम॒-द्यथा᳚, वरु॑णो॒-ऽद्भि-स्साम्ने॒] 50

वरु॑णो॒-ऽद्भि-स्साम्ने॒ सम॑नमदृ॒चे सम॑नम॒द्यथा॒ साम॒र्चा ब्रह्म॑णे॒ सम॑नम-त्क्ष॒त्राय॒ सम॑नम॒द्यथा॒ ब्रह्म॑ क्ष॒त्रेण॒ राज्ञे॒ सम॑नम-द्वि॒शे सम॑नम॒द्यथा॒ राजा॑ वि॒शा रथा॑य॒-स्सम॑नम॒दश्वे᳚भ्य॒-स्सम॑नम॒द्यथा॒ रथो-ऽश्वैः᳚ प्र॒जाप॑तये॒ सम॑नम-द्भू॒तेभ्य॒-स्सम॑नम॒द्यथा᳚ प्र॒जाप॑तिर्भू॒तै-स्स॒मन॑मदे॒व-म्मह्य॑-म्भ॒द्रा-स्सन्न॑तय॒-स्स-न्न॑मन्तु ॥ 51 ॥

(अ॒द्भ्य-स्सम॑नम॒द्यथा॒-मह्यं॑-च॒त्वारि॑ च) (अ. 23)

ये ते॒ पन्था॑न-स्सवितः पू॒र्व्यासो॑-ऽरे॒णवो॒ वित॑ता अ॒न्तरि॑क्षे । तेभि॑र्नो अ॒द्य प॒थिभिः॑ सु॒गेभी॒ रक्षा॑ च नो॒ अधि॑ च देव ब्रूहि ॥ नमो॒-ऽग्नये॑ पृथिवि॒क्षिते॑ लोक॒स्पृते॑ लो॒कम॒स्मै यज॑मानाय देहि॒ नमो॑ वा॒यवे᳚-ऽन्तरिक्ष॒क्षिते॑ लोक॒स्पृते॑ लो॒कम॒स्मै यज॑मानाय देहि॒ नम॒-स्सूर्या॑य दिवि॒क्षिते॑ लोक॒स्पृते॑ लो॒कम॒स्मै यज॑मानाय देहि ॥ 52 ॥

(ये ते॒ - चतु॑श्चत्वारिग्ंशत्) (अ. 24)

यो वा अश्व॑स्य॒ मेद्ध्य॑स्य॒ शिरो॒ वेद॑ शीर्ष॒ण्वा-न्मेद्ध्यो॑ भवत्यु॒षा वा अश्व॑स्य॒ मेद्ध्य॑स्य॒ शिर॒-स्सूर्य॒श्चक्षु॒र्वातः॑ प्रा॒णश्च॒न्द्रमा॒-श्श्रोत्र॒-न्दिशः॒ पादा॑ अवान्तरदि॒शाः पर्श॑वो-ऽहोरा॒त्रे नि॑मे॒षो᳚-ऽर्धमा॒साः पर्वा॑णि॒ मासा᳚-स्स॒धान्ना᳚न्यृ॒तवो-ऽङ्गा॑नि संवँथ्स॒र आ॒त्मा र॒श्मयः॒ केशा॒ नक्ष॑त्राणि रू॒प-न्तार॑का अ॒स्थानि॒ नभो॑ मा॒ग्ं॒सान्योष॑धयो॒ लोमा॑नि॒ वन॒स्पत॑यो॒ वाला॑ अ॒ग्निर्मुखं॑-वैँश्वान॒रो व्यात्तग्ं॑ [व्यात्त᳚म्, स॒मु॒द्र उ॒दर॑म॒न्तरि॑क्ष-] 53

समु॒द्र उ॒दर॑म॒न्तरि॑क्ष-म्पा॒यु-र्द्यावा॑पृथि॒वी आ॒ण्डौ ग्रावा॒ शेप॒-स्सोमो॒ रेतो॒ यज्ज॑ञ्ज॒भ्यते॒ तद्वि द्यो॑तते॒ यद्वि॑धूनु॒ते त-थ्स्त॑नयति॒ यन्मेह॑ति॒ तद्व॑र्षति॒ वागे॒वास्य॒ वागह॒र्वा अश्व॑स्य॒ जाय॑मानस्य महि॒मा पु॒रस्ता᳚ज्जायते॒ रात्रि॑रेन-म्महि॒मा प॒श्चादनु॑ जायत ए॒तौ वै म॑हि॒माना॒-वश्व॑म॒भित॒-स्स-म्ब॑भूवतु॒र्॒हयो॑ दे॒वान॑वह॒ दर्वा-ऽसु॑रान् वा॒जी ग॑न्ध॒र्वा-नश्वो॑ मनु॒ष्या᳚न्-थ्समु॒द्रो वा अश्व॑स्य॒ योनिः॑ समु॒द्रो बन्धुः॑ ॥ 54 ॥

(व्यात्त॑ - मवह॒-द्- द्वाद॑श च ) (अ. 25)

(गावो॒ - गाव॒-स्सिषा॑सन्तीः- प्रथ॒मे मा॒सि - स॑मा॒न्यो॑ - यदि॒ सोमौ॑- षड॒है - रु॒-थ्सृज्या(3)न् - दे॒वाना॑ - म॒र्क्ये॑ण॒ - चर्मा-ऽव॑ - पृथि॒व्यै - द॒त्वते॒ - कस्त्वा॒ - ऽग्नये॒ - यो वै - यः प्रा॑ण॒तो - य आ᳚त्म॒दा - आ ब्रह्म॒ - न्ना-ऽक्रा॒न् - जज्ञि॒ बीज॑ - माग्ने॒यो᳚-ऽष्टाक॑पालो॒ - ऽग्नये-ऽग्ं॑हो॒मुचे॒-ऽष्टाक॑पालो॒ - ऽग्नये॒सम॑नम॒--द्ये ते॒ पन्था॑नो॒ - यो वा अश्व॑स्य॒मेद्ध्य॑स्य॒ शिरः॒ - पञ्च॑विग्ंशतिः)

(गावः॑ - समा॒न्यः॑ - सव॑नमष्टा॒भि - र्वा ए॒ते दे॒वकृ॑तञ्चा - ऽभि॒जित्या॒ इत्या॑हु॒ -र्वरु॑णो॒-ऽद्भि-स्साम्ने॒ - चतु॑ष् पञ्चा॒सत्)

(गावो॒, योनि॑ स्समु॒द्रो बन्धुः॑)

(प्र॒जनन॑ग्ं - साद्याः - प्र॒जवं॒ - बृह॒स्पति॒ - र्गावः - पञ्च॑) (7)

(इ॒षे, वा॑य॒व्य॑, म्प्र॒जाप॑ति, र्युञ्जा॒ना, स्सा॑वि॒त्राणि॑, प्राचीन॑वग्ंश, म्प्र॒जन॑नग्ं, सप्त) (7)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां सप्तमकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥

॥ इति तैत्तिरीयसंहिता समाप्ता ॥