📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.56 యుద్ధకాణ్డ - షట్పఞ్చాశ సర్గః
6.56 Yuddhakanda - Shatpanchasha Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ షట్పఞ్చాశస్సర్గః ।
తద్దృష్టవాసుమహత్కర్మకృతంవానరతస్తమైః ।
క్రోధమాహారయామాసయుధితీవ్రమకమ్పనః ॥ 1 ॥
క్రోధమూర్చితరూపస్తుధూన్వన్పరమకార్ముకమ్ ।
దృష్టవాతుకర్మశత్రూణాంసారథింవాక్యమబ్రవీత్ ॥ 2 ॥
తత్త్త్వైతావత్త్వరితంరథమ్ప్రాపయసారథే ।
యత్రైతేబహవోఘ్నన్తిసుబహూన్రాక్షసాన్రణే ॥ 3 ॥
ఏతేఽత్రబలవన్తోహిభీమకోపాశ్చవానరాః ।
ద్రుమశైలప్రహరణాస్తిష్ఠన్తిప్రముఖేమమ ॥ 4 ॥
ఏతాన్నిహన్తుమిచ్ఛామిసమరశ్లాఘినోహ్యహమ్ ।
ఏతైఃప్రమథితంసర్వన్దృశ్యతేరాక్షసామ్బలమ్ ॥ 5 ॥
తతఃప్రజవనాశ్వేనరథేనరథినాంవరః ।
హరీనభ్యహనత్క్రోధాచ్ఛరజాలైకమ్పనః ॥ 6 ॥
నస్థాతుంవానరాశ్శేకుఃకిమ్పునర్యోద్ధుమాహవే ।
అకమ్పనశరైర్భగ్నాస్సర్వఏవవిదుద్రువుః ॥ 7 ॥
తాన్మృత్యువశమాపన్నానకమ్పనవంశగతాన్ ।
సమీక్ష్యహనుమాన్జ్ఞాతీనుపతస్థేమహాబలః ॥ 8 ॥
తమ్మహాప్లవగన్దృష్టవాసర్వేతేప్లవగయూథపాః ।
సమేత్యసమరేవీరాస్సహితాఃపర్యవారయన్ ॥ 9 ॥
అవస్థితంహనూమన్తన్తేదృష్టవాహరియూథపాః ।
బభూవుర్బలవన్తోహిబలవన్తంసమాశ్రితాః ॥ 10 ॥
అకమ్పనస్ తు శైల ఆభం హనూమన్తం అవస్థితమ్ ।
మహా ఇన్ద్ర;ఇవ ధారాభిహ్ శరైర్ అభివవర్ష హ ॥ 11 ॥
అచిన్తయిత్వాబాణౌఘాన్ శరీరేపతితాన్శితాన్ ।
అకమ్పనవధార్థాయమనోదధ్రేమహాబలః ॥ 12 ॥
సప్రహస్యమహాతేజాహనుమాన్ మారుతాత్మజః ।
అభిదుద్రావతద్రక్షఃకమ్పయన్నివమేదినీమ్ ॥ 13 ॥
తస్యాభినర్దమానస్యదీప్యమానస్యతేజసా ।
బభూవరూపన్దుర్ధర్షన్దీప్తస్యేవవిభావసోః ॥ 14 ॥
ఆత్మానమ్మప్రహరణఞ్జ్ఞాత్వాక్రోధసమన్వితః ।
శైలముత్పాటయామాసవేగేనహరిపుఙ్గవః ॥ 15 ॥
గృహీత్వాతమ్మహాశైలమ్పాణినైకేనమారుతిః ।
సవినద్యమహానాదమ్భ్రామయామాసవీర్యవాన్ ॥ 16 ॥
తతస్తమభిదుద్రావరాక్షసేన్ద్రమకమ్పనమ్ ।
పురాహినముచింసఙ్ ఖ్యేవజ్రేణేవపురన్దరః ॥ 17 ॥
అకమ్పనస్తుతద్దృష్టవాగిరిశృఙ్గంసముద్యతమ్ ।
దూరాదేవమహాబాణైరర్ధచన్ద్రైర్వ్యదారయత్ ॥ 18 ॥
తత్పర్వతాగ్రమాకాశేరక్షోబాణవిదారితమ్ ।
వికీర్ణమ్పతితన్దృష్టవాహనుమాన్క్రోధమూర్ఛితః ॥ 19 ॥
సోఽశ్వకర్ణంసమాసాద్యరోషదర్పాన్వితోహరిః ।
తూర్ణముత్పాటయామాసమహాగిరిమివోచ్ఛ్రితమ్ ॥ 20 ॥
తఙ్గృహీత్వామహాస్కన్ధంసోఽశ్వకర్ణమ్మహాద్యుతిః ।
ప్రహస్యపరయాప్రీత్యాభ్రామయామాసభూతలే ॥ 21 ॥
ప్రధావన్నూరువేగేనప్రభఞ్జంస్తరసాద్రుమాన్ ।
హనూమాన్పరమక్రుద్ధశ్చరణైర్దారయత్క్షితమ్ ॥ 22 ॥
గజాంశ్చసగజారోహాన్సరథాన్రథినస్తథా ।
జఘానహనుమాన్ భీమాన్ రాక్షసాంశ్చపదాతిగాన్ ॥ 23 ॥
తమన్తకమివక్రుద్ధంసద్రుమమ్ప్రాణహారిణమ్ ।
హనూమన్తమభిప్రేక్ష్యరాక్షసావిప్రదుద్రువుః ॥ 24 ॥
తమాపతన్తంసఙ్కృద్ధంరాక్షసానామ్భయావహమ్ ।
దదర్శాకమ్పనోవీరశ్చుక్షోధచననాదచ ॥ 25 ॥
సచతుర్దశభిర్బాణైశ్శితైర్దేహవిదారణైః ।
నిర్బిభేదహనూమన్తమ్మహావీర్యమకమ్పనః ॥ 26 ॥
స తథా ప్రతివిద్ధస్ తు బహ్వీభిహ్ శర వృష్టిభిః ।
హనూమాన్ దదృశే వీరహ్ ప్రరూఢ;ఇవ సానుమాన్ ॥ 27 ॥
విరరాజ మహావీర్యో మహాకాయో మహాబలః ।
పుష్పితాశోకసమ్కాశో విధూమ ఇవ పావకః ॥ 28 ॥
తతోఽన్యంవృక్షముత్పాట్యకృత్వావేగమనుత్తమమ్ ।
శిరస్యభిజఘానాశురాక్షసేన్ద్రమకమ్పనమ్ ॥ 29 ॥
సవృక్షేణహతస్తేనసక్రోధేనమహాత్మనా ।
రాక్షసోవానరేన్ద్రేణపపాతచమమారచ ॥ 30 ॥
తం దృష్ట్వా నిహతం భూమౌ రాక్షస ఇన్ద్రం అకమ్పనమ్ ।
వ్యథితా రాక్షసాహ్ సర్వే క్షితి కమ్ప;ఇవ ద్రుమాః ॥ 31 ॥
త్యక్తప్రహరణాస్సర్వేరాక్షసాస్తేపరాజితాః ।
లఙ్కామభియయుస్త్రస్తావానరాస్తైభిద్రుతాః ॥ 32 ॥
తేముక్తకేశాఃసమ్భ్రాన్తాభగ్నమానాఃపరాజితాః ।
స్రవచ్ఛ్రమజలైరఙ్గైశ్శ్వసన్తోవిప్రదుద్రువుః ॥ 33 ॥
అన్యోన్యమ్ప్రమమన్థుస్తేవివిశుర్నగరమ్భయాత్ ।
పృష్ఠతస్తేతుసమ్మూఢాఃప్రేక్షమాణాముహుర్ముహుః ॥ 34 ॥
తేషులఙ్కామ్ప్రవిష్టేషురాక్షసేషుమహాబలాః ।
సమేత్యహరయస్సర్వేహనూమన్తమపూజయన్ ॥ 35 ॥
సోఽపిప్రహృష్టస్తాన్ సర్వాన్ హరీన్ సమ్ప్రత్యపూజయత్ ।
హనుమాన్సత్త్వసమ్పన్నోయథార్హమనుకూలతః ॥ 36 ॥
వినేదుశ్చయథాప్రాణంహరయోజితకాశినః ।
చకర్షుశ్చపునస్తత్రసప్రాణానపిరాక్షసాన్ ॥ 37 ॥
సవీరశోభామభజన్మహాకపిఃసమేత్యరక్షాంసినిహత్యమారుతిః ।
మహాసురమ్భీమమమిత్రనాశనఃయథైవవిష్ణుర్బలినఞ్చమూముఖే ॥ 38 ॥
అపూజయన్దేవగణాస్తదాకపింస్వయఞ్చరామోఽతిబలశ్చలక్ష్మణః ।
తథైవసుగ్రీవముఖాఃప్లవఙ్గమావిభీషణశ్చైవమహాబలస్తథా ॥ 39 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే షట్పఞ్చాశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
taddṛṣṭavāsumahatkarmakṛtaṃvānaratastamaiḥ |
krodhamāhārayāmāsayudhitīvramakampanaḥ || 1 ||
krodhamūrcitarūpastudhūnvanparamakārmukam |
dṛṣṭavātukarmaśatrūṇāṃsārathiṃvākyamabravīt || 2 ||
tatttvaitāvattvaritaṃrathamprāpayasārathe |
yatraitebahavoghnantisubahūnrākṣasānraṇe || 3 ||
ete'trabalavantohibhīmakopāścavānarāḥ |
drumaśailapraharaṇāstiṣṭhantipramukhemama || 4 ||
etānnihantumicchāmisamaraślāghinohyaham |
etaiḥpramathitaṃsarvandṛśyaterākṣasāmbalam || 5 ||
tataḥprajavanāśvenarathenarathināṃvaraḥ |
harīnabhyahanatkrodhāccharajālaikampanaḥ || 6 ||
nasthātuṃvānarāśśekuḥkimpunaryoddhumāhave |
akampanaśarairbhagnāssarvaevavidudruvuḥ || 7 ||
tānmṛtyuvaśamāpannānakampanavaṃśagatān |
samīkṣyahanumānjñātīnupatasthemahābalaḥ || 8 ||
tammahāplavagandṛṣṭavāsarveteplavagayūthapāḥ |
sametyasamarevīrāssahitāḥparyavārayan || 9 ||
avasthitaṃhanūmantantedṛṣṭavāhariyūthapāḥ |
babhūvurbalavantohibalavantaṃsamāśritāḥ || 10 ||
akampanas tu śaila ābhaṃ hanūmantaṃ avasthitam |
mahā indra;iva dhārābhih śarair abhivavarṣa ha || 11 ||
acintayitvābāṇaughān śarīrepatitānśitān |
akampanavadhārthāyamanodadhremahābalaḥ || 12 ||
saprahasyamahātejāhanumān mārutātmajaḥ |
abhidudrāvatadrakṣaḥkampayannivamedinīm || 13 ||
tasyābhinardamānasyadīpyamānasyatejasā |
babhūvarūpandurdharṣandīptasyevavibhāvasoḥ || 14 ||
ātmānammapraharaṇañjñātvākrodhasamanvitaḥ |
śailamutpāṭayāmāsavegenaharipuṅgavaḥ || 15 ||
gṛhītvātammahāśailampāṇinaikenamārutiḥ |
savinadyamahānādambhrāmayāmāsavīryavān || 16 ||
tatastamabhidudrāvarākṣasendramakampanam |
purāhinamuciṃsaṅ khyevajreṇevapurandaraḥ || 17 ||
akampanastutaddṛṣṭavāgiriśṛṅgaṃsamudyatam |
dūrādevamahābāṇairardhacandrairvyadārayat || 18 ||
tatparvatāgramākāśerakṣobāṇavidāritam |
vikīrṇampatitandṛṣṭavāhanumānkrodhamūrchitaḥ || 19 ||
so'śvakarṇaṃsamāsādyaroṣadarpānvitohariḥ |
tūrṇamutpāṭayāmāsamahāgirimivocchritam || 20 ||
taṅgṛhītvāmahāskandhaṃso'śvakarṇammahādyutiḥ |
prahasyaparayāprītyābhrāmayāmāsabhūtale || 21 ||
pradhāvannūruvegenaprabhañjaṃstarasādrumān |
hanūmānparamakruddhaścaraṇairdārayatkṣitam || 22 ||
gajāṃścasagajārohānsarathānrathinastathā |
jaghānahanumān bhīmān rākṣasāṃścapadātigān || 23 ||
tamantakamivakruddhaṃsadrumamprāṇahāriṇam |
hanūmantamabhiprekṣyarākṣasāvipradudruvuḥ || 24 ||
tamāpatantaṃsaṅkṛddhaṃrākṣasānāmbhayāvaham |
dadarśākampanovīraścukṣodhacananādaca || 25 ||
sacaturdaśabhirbāṇaiśśitairdehavidāraṇaiḥ |
nirbibhedahanūmantammahāvīryamakampanaḥ || 26 ||
sa tathā pratividdhas tu bahvībhih śara vṛṣṭibhiḥ |
hanūmān dadṛśe vīrah prarūḍha;iva sānumān || 27 ||
virarāja mahāvīryo mahākāyo mahābalaḥ |
puṣpitāśokasamkāśo vidhūma iva pāvakaḥ || 28 ||
tato'nyaṃvṛkṣamutpāṭyakṛtvāvegamanuttamam |
śirasyabhijaghānāśurākṣasendramakampanam || 29 ||
savṛkṣeṇahatastenasakrodhenamahātmanā |
rākṣasovānarendreṇapapātacamamāraca || 30 ||
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ bhūmau rākṣasa indraṃ akampanam |
vyathitā rākṣasāh sarve kṣiti kampa;iva drumāḥ || 31 ||
tyaktapraharaṇāssarverākṣasāsteparājitāḥ |
laṅkāmabhiyayustrastāvānarāstaibhidrutāḥ || 32 ||
temuktakeśāḥsambhrāntābhagnamānāḥparājitāḥ |
sravacchramajalairaṅgaiśśvasantovipradudruvuḥ || 33 ||
anyonyampramamanthusteviviśurnagarambhayāt |
pṛṣṭhatastetusammūḍhāḥprekṣamāṇāmuhurmuhuḥ || 34 ||
teṣulaṅkāmpraviṣṭeṣurākṣaseṣumahābalāḥ |
sametyaharayassarvehanūmantamapūjayan || 35 ||
so'piprahṛṣṭastān sarvān harīn sampratyapūjayat |
hanumānsattvasampannoyathārhamanukūlataḥ || 36 ||
vineduścayathāprāṇaṃharayojitakāśinaḥ |
cakarṣuścapunastatrasaprāṇānapirākṣasān || 37 ||
savīraśobhāmabhajanmahākapiḥsametyarakṣāṃsinihatyamārutiḥ |
mahāsurambhīmamamitranāśanaḥyathaivaviṣṇurbalinañcamūmukhe || 38 ||
apūjayandevagaṇāstadākapiṃsvayañcarāmo'tibalaścalakṣmaṇaḥ |
tathaivasugrīvamukhāḥplavaṅgamāvibhīṣaṇaścaivamahābalastathā || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||