📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.106 యుద్ధకాణ్డ - షడధికశతతమ సర్గః
6.106 Yuddhakanda - Shadadhikashatatama Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ షడధికశతతమస్సర్గః ।
సతుమోహాత్సుసఙ్క్రుద్ధఃకృతాన్తబలచోదితః ।
క్రోధసంరక్తనయనోరావణంసూతమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
హీనవీర్యమివాశక్తమ్పౌరుషేణవివర్జితమ్ ।
భీరుంలఘుమివాసత్త్వంవిహీనమివతేజసా ॥ 2 ॥
విముక్తమివమాయాభిరస్త్రైరివబహిష్కృతమ్ ।
మామవజ్ఞాయదుర్బుద్ధేస్వయాబుద్ధ్యావిచేష్టసే ॥ 3 ॥
కిమర్థమ్మామవజ్ఞాయమచ్ఛన్దమనవేక్ష్య చ ।
త్వయాశత్రుసమక్షమ్మేరథోఽయమపవాహితః ॥ 4 ॥
త్వయాద్యహిమమానార్య చిరకాలసమార్జితమ్ ।
యశోవీర్యం చ తేజశ్చప్రత్యయశ్చవినాశితః ॥ 5 ॥
ప్రఖ్యాతవీర్యస్యరఞ్జనీయస్యవిక్రమైః ।
పశ్యతోయుద్ధలుబ్ధోఽహఙ్కృతఙ్కాపురుషస్త్వయా ॥ 6 ॥
యస్త్వంరథమిదమ్మోహాన్నచేద్వహసిదుర్మతే ।
సత్యోఽప్రతితర్కోమేపరేణత్వముపస్కృతః ॥ 7 ॥
న హితద్విద్యతేకర్మసుహృదోహితకాఙ్క్షిణః ।
రిపూణాంసదృశన్త్వేతద్యతత్త్వయైతదనుష్ఠితమ్ ॥ 8 ॥
నివర్తయరథంశీఘ్రంయావన్నాపైతిమేరిపుః ।
యదివాధ్యుషితోఽసిత్వంస్మర్యతేయదిమేగుణః ॥ 9 ॥
ఏవమ్పురుషముక్తస్తుహితబుద్ధిబుద్ధినా ।
అబ్రవీద్రావణంసూతోహితంసానునయంవచః ॥ 10 ॥
న భీతోఽస్మి న మూఢోఽస్మినోపజప్తోఽస్మిశత్రుభిః ।
న ప్రమత్తో న నిఃస్నేహోవిస్మృతా న చ సత్క్రియా ॥ 11 ॥
మయాతుహితకామేవయశశ్చపరిరక్షతా ।
స్నేహప్రసన్నమనసాహితమిత్యప్రియఙ్కృతమ్ ॥ 12 ॥
నాస్మిన్నర్థేమహారాజ త్వమ్మామ్ప్రియహితేరతమ్ ।
కశ్చిల్లఘురివానార్యోదోషతోగన్తుమర్హసి ॥ 13 ॥
పరితుష్టః స రామస్య తేన వాక్యేన మాతలిః ।
ప్రచోదయామాస రథన్ సురసారథిసత్తమః ॥ 14 ॥
శ్రమన్తవావగచ్ఛామిమహతారణకర్మణా ।
న హితేవీర్యసౌముఖ్యమ్ప్రకర్షంవోపధారయే ॥ 15 ॥
రథోద్వహనఖిన్నాశ్చభగ్నామేరథవాజినః ।
దీనాఘర్మపరిశ్రాన్తాగావోవర్షహతాఇవ ॥ 16 ॥
నిమిత్తాని చ భూయిష్ఠంయానిప్రాదుర్భవన్తినః ।
తేషుతేష్వభిపన్నేషులక్ష్యామ్యప్రదక్షిణమ్ ॥ 17 ॥
దేశకాలౌ చ విజ్ఞేయౌలక్షణానీఙ్గితాని చ ।
దైన్యంహర్షశ్చఖేదశ్చరథినశ్చబలాబలమ్ ॥ 18 ॥
స్థలనిమ్నానిభూమేశ్చసమానివిషమాణి చ ।
యుద్ధకాలశ్చవిజ్ఞేయఃపరస్యాన్తరదర్శనమ్ ॥ 19 ॥
ఉపయానాపయానే చ స్థానమ్ప్రత్యపసర్పణమ్ ।
సర్వమేతద్రథస్థేనజ్ఞేయంరథకుటుమ్భినా ॥ 20 ॥
తవవిశ్రామహేతోస్తుతథైషాంరథవాజినామ్ ।
రౌద్రంవర్జయతాఖేదఙ్క్షమఙ్కృతమిదమ్మయా ॥ 21 ॥
స్వేచ్ఛయాన మయావీరరథోఽయమపవాహితః ।
భర్తృస్నేహపరీతేనమయేదంయత్కృతమ్ప్రభో ॥ 22 ॥
ఆజ్ఞాపయయథాతత్త్వంవక్ష్యస్యరినిషూదన ।
తత్కరిష్యామ్యహంవీరగతానృణ్యేనచేతసా ॥ 23 ॥
సన్తుష్టస్తేనవాక్యేనరావణస్తస్యసారథేః ।
ప్రశస్యైనమ్బహువిధంయుద్ధలుబ్ధోఽబ్రవీదిదమ్ ॥ 24 ॥
రథంశీఘ్రమిదంసూతరాఘవాభిముఖన్నయ ।
నాహత్వాసమరేశత్రూన్నివర్తిష్యతిరావణః ॥ 25 ॥
ఏవముక్త్వాతతస్తుష్టోరావణోరాక్షసేశ్వరః ।
దదౌతస్యశుభంహ్యేకంహస్తాభరణముత్తమమ్ ॥ 26 ॥
శ్రుత్వారావణవాక్యానిసారథిస్సన్యవర్తత ।
తతోద్రుతంరావణవాక్యచోదితఃప్రచోదయామాసహయాన్ససారథిః ।
స రాక్షసేన్ద్రస్య తతో మహారథఃక్షణేనరామస్యరథాగ్రతోఽభవత్ ॥ 27 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే షడధికశతతమస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha ṣaḍadhikaśatatamassargaḥ |
satumohātsusaṅkruddhaḥkṛtāntabalacoditaḥ |
krodhasaṃraktanayanorāvaṇaṃsūtamabravīt || 1 ||
hīnavīryamivāśaktampauruṣeṇavivarjitam |
bhīruṃlaghumivāsattvaṃvihīnamivatejasā || 2 ||
vimuktamivamāyābhirastrairivabahiṣkṛtam |
māmavajñāyadurbuddhesvayābuddhyāviceṣṭase || 3 ||
kimarthammāmavajñāyamacchandamanavekṣya ca |
tvayāśatrusamakṣammeratho'yamapavāhitaḥ || 4 ||
tvayādyahimamānārya cirakālasamārjitam |
yaśovīryaṃ ca tejaścapratyayaścavināśitaḥ || 5 ||
prakhyātavīryasyarañjanīyasyavikramaiḥ |
paśyatoyuddhalubdho'haṅkṛtaṅkāpuruṣastvayā || 6 ||
yastvaṃrathamidammohānnacedvahasidurmate |
satyo'pratitarkomepareṇatvamupaskṛtaḥ || 7 ||
na hitadvidyatekarmasuhṛdohitakāṅkṣiṇaḥ |
ripūṇāṃsadṛśantvetadyatattvayaitadanuṣṭhitam || 8 ||
nivartayarathaṃśīghraṃyāvannāpaitimeripuḥ |
yadivādhyuṣito'sitvaṃsmaryateyadimeguṇaḥ || 9 ||
evampuruṣamuktastuhitabuddhibuddhinā |
abravīdrāvaṇaṃsūtohitaṃsānunayaṃvacaḥ || 10 ||
na bhīto'smi na mūḍho'sminopajapto'smiśatrubhiḥ |
na pramatto na niḥsnehovismṛtā na ca satkriyā || 11 ||
mayātuhitakāmevayaśaścaparirakṣatā |
snehaprasannamanasāhitamityapriyaṅkṛtam || 12 ||
nāsminnarthemahārāja tvammāmpriyahiteratam |
kaścillaghurivānāryodoṣatogantumarhasi || 13 ||
parituṣṭaḥ sa rāmasya tena vākyena mātaliḥ |
pracodayāmāsa rathan surasārathisattamaḥ || 14 ||
śramantavāvagacchāmimahatāraṇakarmaṇā |
na hitevīryasaumukhyamprakarṣaṃvopadhāraye || 15 ||
rathodvahanakhinnāścabhagnāmerathavājinaḥ |
dīnāgharmapariśrāntāgāvovarṣahatāiva || 16 ||
nimittāni ca bhūyiṣṭhaṃyāniprādurbhavantinaḥ |
teṣuteṣvabhipanneṣulakṣyāmyapradakṣiṇam || 17 ||
deśakālau ca vijñeyaulakṣaṇānīṅgitāni ca |
dainyaṃharṣaścakhedaścarathinaścabalābalam || 18 ||
sthalanimnānibhūmeścasamāniviṣamāṇi ca |
yuddhakālaścavijñeyaḥparasyāntaradarśanam || 19 ||
upayānāpayāne ca sthānampratyapasarpaṇam |
sarvametadrathasthenajñeyaṃrathakuṭumbhinā || 20 ||
tavaviśrāmahetostutathaiṣāṃrathavājinām |
raudraṃvarjayatākhedaṅkṣamaṅkṛtamidammayā || 21 ||
svecchayāna mayāvīraratho'yamapavāhitaḥ |
bhartṛsnehaparītenamayedaṃyatkṛtamprabho || 22 ||
ājñāpayayathātattvaṃvakṣyasyariniṣūdana |
tatkariṣyāmyahaṃvīragatānṛṇyenacetasā || 23 ||
santuṣṭastenavākyenarāvaṇastasyasāratheḥ |
praśasyainambahuvidhaṃyuddhalubdho'bravīdidam || 24 ||
rathaṃśīghramidaṃsūtarāghavābhimukhannaya |
nāhatvāsamareśatrūnnivartiṣyatirāvaṇaḥ || 25 ||
evamuktvātatastuṣṭorāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
dadautasyaśubhaṃhyekaṃhastābharaṇamuttamam || 26 ||
śrutvārāvaṇavākyānisārathissanyavartata |
tatodrutaṃrāvaṇavākyacoditaḥpracodayāmāsahayānsasārathiḥ |
sa rākṣasendrasya tato mahārathaḥkṣaṇenarāmasyarathāgrato'bhavat || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣaḍadhikaśatatamassargaḥ ||