📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
6.103 యుద్ధకాణ్డ - త్ర్యధికశతతమ సర్గః
6.103 Yuddhakanda - Tryadhikashatatama Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ త్ర్యధికశతతమస్సర్గః ।
లక్ష్మణేనతుతద్వాక్యముక్తంశ్రుత్వా స రాఘవః ।
సన్దధేపరవీరఘ్నోధనురాదాయవీర్యవాన్ ॥ 1 ॥
రావణాయశరానఘోరాన్విససర్జచమూముఖే ।
అధాన్యంరథమాస్థాయరావణోరాక్షసాధిపః ॥ 2 ॥
అభ్యధావతకాకుత్స్థంస్వర్భానురివభాస్కరమ్ ।
దశగ్రీవోరధస్థస్తురామంవజ్రోపమైశ్శరైః ॥ 3 ॥
ఆజఘానమహాశైలన్ధారాభిరివతోయదః ।
దీప్తపావకసఙ్కాశైఃశరైఃకాఞ్చనభూషణైః ॥ 4 ॥
అభ్యవర్షద్రణరామోదశగ్రీవంసమాహితః ।
భూమౌస్థితస్యరామస్యరథస్థస్య చ రక్షసః ॥ 5 ॥
న సమంయుద్ధమిత్యాహుర్దేవగన్ధర్వకిన్నరాః ।
తతోదేవవరర్శ్రీమాన్ శ్రుత్వాతేషాంవచోఽమృతమ్ ॥ 6 ॥
ఆహూయమాతలింశక్రోవచనఞ్చేదమబ్రవీత్ ।
రథేనమమభూమిష్ఠంశీఘ్రంయాహిరఘూత్తమమ్ ॥ 7 ॥
ఆహూయభూతలంయాతఃకురుదేవహితమ్మహత్ ।
ఇత్యుక్తోదేవరాజేనమాతలిర్దేవసారథిః ॥ 8 ॥
ప్రణమ్యశిరసాదేవన్తతోవచనమబ్రవీత్ ।
శీఘ్రంయాస్యామిదేవేన్ద్రసారథ్యం చ కరోమ్యహమ్ ॥ 9 ॥
తతోహయైశ్చసమ్యోజ్యహరితైఃస్యన్దనోత్తమమ్ ।
తతఃకాఞ్చనచిత్రాఙ్గఃకిఙ్కిణీశతభూషితః ॥ 10 ॥
తరుణాదిత్యసఙ్కాశోవైదూర్యమయకూబరః ।
సదశ్వైఃకాఞ్చనాపీడైర్యుక్తశ్శ్వేతప్రకీర్ణకైః ॥ 11 ॥
హరిభిఃసూర్యసఙ్కాశైర్హేమజాలవిభూషితైః ।
రుక్మవేణుధ్వజ్శ్రీమన్దేవరాజరథోవరః ॥ 12 ॥
దేవరాజేనన్దిష్టోరథమారుహ్యమాతలిః ।
అభ్యవర్తతకాకుత్స్థమవతీర్యత్రివష్టపాత్ ॥ 13 ॥
అబ్రవీచ్చతదారామంసప్రతోదోరథేస్థితః ।
ప్రాఞ్జలిర్మాతలిర్వాక్యంసహస్రాక్షస్యసారథిః ॥ 14 ॥
సహస్రాక్షేణకాకుత్థ్సరథోఽయంవిజయాయతే ।
దత్తస్తవమహాసత్త్వశ్రీమన్ శత్రునిబర్హణ ॥ 15 ॥
ఇదమైన్ద్రమ్మహచ్చాపఙ్కవచఞ్చానగిసన్నిభమ్ ।
శరాశ్చాదిత్యసఙ్కాశాఃశక్తిశ్చవిమలాశివా ॥ 16 ॥
శూరోఽహమితి చాత్మానమవగచ్ఛసి దుర్మతే ।
నైవ లజ్జాస్తి తే సీతాన్ చోరవద్వ్యపకర్షతః ॥ 17 ॥
ఇత్యుక్తఃసమ్పరిక్రమ్యరథన్తమభివాద్య చ ।
ఆరురోహతదారామోలోకాన్ లక్ష్మవిరాజయన్ ॥ 18 ॥
తద్భభూవాద్భుతంయుద్ధన్తుములంరోమహర్షణమ్ ।
రామస్య చ మహాబాహోరావణస్య చ రక్షసః ॥ 19 ॥
స గాన్ధర్వేణగాన్ధర్వన్దైవన్దైవేనరాఘవః ।
అస్త్రంరాక్షసరాజస్యజఘానపరమాస్త్రవిత్ ॥ 20 ॥
అస్త్రన్తుపరమఙ్ఘోరంరాక్షసంరాక్షసాధిపః ।
ససర్జపరమక్రుద్ధఃపునరేవనిశాచరః ॥ 21 ॥
తేరావణధనుర్ముక్తాఃశరాఃకాఞ్చనభూషణాః ।
అభ్యవర్తన్తకాకుత్స్థంసర్పాభూత్వామహావిషాః ॥ 22 ॥
తేదీప్తవదనాదీప్తంసమన్తోజ్వలనమ్ముఖైః ।
రామమేవాభ్యవర్తన్తవ్యాదితాస్యాభయానకాః ॥ 23 ॥
తైర్వాసుకిసమస్పర్శైర్దీప్తభోగైర్మహావిషైః ।
దిశశ్చసన్తతాస్సర్వాప్రదిశశ్చసమావృతాః ॥ 24 ॥
తాన్ దృష్టవాపన్నగాన్ రామఃసమాపతతఆహవే ।
అస్త్రఙ్గారుత్మతఙ్ఘోరమ్ప్రాదుశ్చక్రేభయావహమ్ ॥ 25 ॥
తేరాఘవధనుర్ముక్తారుక్మపుఙ్ఖాఃశిఖిప్రభాః ।
సుపర్ణాఃకాఞ్చనాభూత్వావిచేరుఃసర్పశత్రవః ॥ 26 ॥
తేతాన్సర్వాన్ జఘ్నుస్సర్పరూపాన్మహాజవాన్ ।
సుపర్ణరూపారామస్యవిశిఖాఃకామరూపిణః ॥ 27 ॥
అస్త్రేప్రతిహతేక్రుద్ధోరావణోరాక్షసాధిపః ।
అభ్యవర్షత్తదారామఙ్ఘోరాభిఃశరవృష్టిభిః ॥ 28 ॥
తతశ్శరసహస్రేణరామమక్లిష్టకారిణమ్ ।
అర్దయిత్వాశరౌఘేణమాతలిమ్ప్రత్యవిధ్యత ॥ 29 ॥
చిచ్ఛేదకేతుముద్ధిశ్యశరేణైకేనరావణః ।
పాతయిత్వారథోపస్థేరథాత్కేతుం చ కాఞ్చనమ్ ॥ 30 ॥
ఐన్ద్రానపిజఘానాశ్వాన్శరజాలేనరావణః ।
తదృష్ట్వాసుమహాతత్కర్మరావణస్యదురాత్మనాః ।
విషేదుర్దేవగన్ధర్వాచారణాదానవైస్సహ ॥ 31 ॥
రామమార్తన్తదాదృష్టవాసిద్ధాశ్చపరమర్షయః ।
వ్యథితావానరేన్ద్రాశ్చబభూవుస్సవిభీషణాః ॥ 32 ॥
రామచన్ద్రమసన్దృష్టవాగ్రస్తంరావణరాహుణా ।
ప్రాజాత్యం చ నక్షత్రంరోహిణీఙ్కశశినఃప్రియామ్ ॥ 33 ॥
సమాక్రమ్యబుధస్తస్థౌప్రజానామశుభావహః ।
సధూమపరివృత్తోర్మిఃప్రజ్వలన్నివసాగరః ॥ 34 ॥
ఉత్పపాతతదాక్రుద్ధస్స్పృశన్నివదివాకరమ్ ।
శస్త్రవర్ణస్సుపరుషోమన్దరశ్మిద్దివాకరః ॥ 35 ॥
అదృశ్యతకబన్ధాఙ్కఃసంసక్తోధూమకేతునా ।
కోసలానాం చ నక్షత్రంవ్యక్తమిన్ద్రాగ్నిదైవతమ్ ॥ 36 ॥
ఆక్రమ్యాఙ్గారకస్తస్థౌవిశాఖామపిచామ్బరే ।
దశాస్యోవింశతిభుజఃప్రగృహీతశరాసనః ॥ 37 ॥
అదృశాస్యఃదశగ్రీవఃమైనాకఃపర్వతఃఇవ నిరస్యమానోరామస్తుదశగ్రీవేణరక్షసా ॥ 38 ॥
నాశక్నోదభిసన్ధాతుంసాయకాన్రణమూర్ధని ।
సఃకృత్వాభ్రుకుటిఙ్క్రుద్ధఃకిఞ్చిత్సమ్రక్తలోచనః ॥ 39 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే త్ర్యధికశతతమస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha tryadhikaśatatamassargaḥ |
lakṣmaṇenatutadvākyamuktaṃśrutvā sa rāghavaḥ |
sandadheparavīraghnodhanurādāyavīryavān || 1 ||
rāvaṇāyaśarānaghorānvisasarjacamūmukhe |
adhānyaṃrathamāsthāyarāvaṇorākṣasādhipaḥ || 2 ||
abhyadhāvatakākutsthaṃsvarbhānurivabhāskaram |
daśagrīvoradhasthasturāmaṃvajropamaiśśaraiḥ || 3 ||
ājaghānamahāśailandhārābhirivatoyadaḥ |
dīptapāvakasaṅkāśaiḥśaraiḥkāñcanabhūṣaṇaiḥ || 4 ||
abhyavarṣadraṇarāmodaśagrīvaṃsamāhitaḥ |
bhūmausthitasyarāmasyarathasthasya ca rakṣasaḥ || 5 ||
na samaṃyuddhamityāhurdevagandharvakinnarāḥ |
tatodevavararśrīmān śrutvāteṣāṃvaco'mṛtam || 6 ||
āhūyamātaliṃśakrovacanañcedamabravīt |
rathenamamabhūmiṣṭhaṃśīghraṃyāhiraghūttamam || 7 ||
āhūyabhūtalaṃyātaḥkurudevahitammahat |
ityuktodevarājenamātalirdevasārathiḥ || 8 ||
praṇamyaśirasādevantatovacanamabravīt |
śīghraṃyāsyāmidevendrasārathyaṃ ca karomyaham || 9 ||
tatohayaiścasamyojyaharitaiḥsyandanottamam |
tataḥkāñcanacitrāṅgaḥkiṅkiṇīśatabhūṣitaḥ || 10 ||
taruṇādityasaṅkāśovaidūryamayakūbaraḥ |
sadaśvaiḥkāñcanāpīḍairyuktaśśvetaprakīrṇakaiḥ || 11 ||
haribhiḥsūryasaṅkāśairhemajālavibhūṣitaiḥ |
rukmaveṇudhvajśrīmandevarājarathovaraḥ || 12 ||
devarājenandiṣṭorathamāruhyamātaliḥ |
abhyavartatakākutsthamavatīryatrivaṣṭapāt || 13 ||
abravīccatadārāmaṃsapratodorathesthitaḥ |
prāñjalirmātalirvākyaṃsahasrākṣasyasārathiḥ || 14 ||
sahasrākṣeṇakākutthsaratho'yaṃvijayāyate |
dattastavamahāsattvaśrīman śatrunibarhaṇa || 15 ||
idamaindrammahaccāpaṅkavacañcānagisannibham |
śarāścādityasaṅkāśāḥśaktiścavimalāśivā || 16 ||
śūro'hamiti cātmānamavagacchasi durmate |
naiva lajjāsti te sītān coravadvyapakarṣataḥ || 17 ||
ityuktaḥsamparikramyarathantamabhivādya ca |
ārurohatadārāmolokān lakṣmavirājayan || 18 ||
tadbhabhūvādbhutaṃyuddhantumulaṃromaharṣaṇam |
rāmasya ca mahābāhorāvaṇasya ca rakṣasaḥ || 19 ||
sa gāndharveṇagāndharvandaivandaivenarāghavaḥ |
astraṃrākṣasarājasyajaghānaparamāstravit || 20 ||
astrantuparamaṅghoraṃrākṣasaṃrākṣasādhipaḥ |
sasarjaparamakruddhaḥpunarevaniśācaraḥ || 21 ||
terāvaṇadhanurmuktāḥśarāḥkāñcanabhūṣaṇāḥ |
abhyavartantakākutsthaṃsarpābhūtvāmahāviṣāḥ || 22 ||
tedīptavadanādīptaṃsamantojvalanammukhaiḥ |
rāmamevābhyavartantavyāditāsyābhayānakāḥ || 23 ||
tairvāsukisamasparśairdīptabhogairmahāviṣaiḥ |
diśaścasantatāssarvāpradiśaścasamāvṛtāḥ || 24 ||
tān dṛṣṭavāpannagān rāmaḥsamāpatataāhave |
astraṅgārutmataṅghoramprāduścakrebhayāvaham || 25 ||
terāghavadhanurmuktārukmapuṅkhāḥśikhiprabhāḥ |
suparṇāḥkāñcanābhūtvāviceruḥsarpaśatravaḥ || 26 ||
tetānsarvān jaghnussarparūpānmahājavān |
suparṇarūpārāmasyaviśikhāḥkāmarūpiṇaḥ || 27 ||
astrepratihatekruddhorāvaṇorākṣasādhipaḥ |
abhyavarṣattadārāmaṅghorābhiḥśaravṛṣṭibhiḥ || 28 ||
tataśśarasahasreṇarāmamakliṣṭakāriṇam |
ardayitvāśaraugheṇamātalimpratyavidhyata || 29 ||
cicchedaketumuddhiśyaśareṇaikenarāvaṇaḥ |
pātayitvārathopastherathātketuṃ ca kāñcanam || 30 ||
aindrānapijaghānāśvānśarajālenarāvaṇaḥ |
tadṛṣṭvāsumahātatkarmarāvaṇasyadurātmanāḥ |
viṣedurdevagandharvācāraṇādānavaissaha || 31 ||
rāmamārtantadādṛṣṭavāsiddhāścaparamarṣayaḥ |
vyathitāvānarendrāścababhūvussavibhīṣaṇāḥ || 32 ||
rāmacandramasandṛṣṭavāgrastaṃrāvaṇarāhuṇā |
prājātyaṃ ca nakṣatraṃrohiṇīṅkaśaśinaḥpriyām || 33 ||
samākramyabudhastasthauprajānāmaśubhāvahaḥ |
sadhūmaparivṛttormiḥprajvalannivasāgaraḥ || 34 ||
utpapātatadākruddhasspṛśannivadivākaram |
śastravarṇassuparuṣomandaraśmiddivākaraḥ || 35 ||
adṛśyatakabandhāṅkaḥsaṃsaktodhūmaketunā |
kosalānāṃ ca nakṣatraṃvyaktamindrāgnidaivatam || 36 ||
ākramyāṅgārakastasthauviśākhāmapicāmbare |
daśāsyoviṃśatibhujaḥpragṛhītaśarāsanaḥ || 37 ||
adṛśāsyaḥdaśagrīvaḥmainākaḥparvataḥiva nirasyamānorāmastudaśagrīveṇarakṣasā || 38 ||
nāśaknodabhisandhātuṃsāyakānraṇamūrdhani |
saḥkṛtvābhrukuṭiṅkruddhaḥkiñcitsamraktalocanaḥ || 39 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe tryadhikaśatatamassargaḥ ||