📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.56 సున్దరకాణ్డ - షట్పఞ్చాశ సర్గః
5.56 Sundarakanda - Shatpanchasha Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ షట్పఞ్చాశస్సర్గః ।
తతస్తు శింశుపామూలే జానకీం పర్యుపస్థితామ్ ।
అభివాద్యాబ్రవీద్దిష్ట్యా పశ్యామి త్వామిహాక్షతామ్ ॥ 1 ॥
తతస్తం ప్రస్థితం సీతా వీక్షమాణా పునః పునః ।
భర్తృస్నేహాన్వితం వాక్యం హనుమన్తమభాషత ॥ 2 ॥
కామమస్య త్వమేవైకః కార్యస్య పరిసాధనే ।
పర్యాప్తః పరవీరఘ్న యశస్యస్తే బలోదయః ॥ 3 ॥
శరైస్తు సఙ్కులాం కృత్వా లఙ్కాం పరబలార్దనః ।
మాం నయేద్యది కాకుత్స్థస్తత్తస్య సదృశం భవేత్ ॥ 4 ॥
తద్యథా తస్య విక్రాన్తమనురూపం మహాత్మనః ।
భవత్యాహవశూరస్య తథా త్వముపపాదయ ॥ 5 ॥
తదర్థోపహితం వాక్యం ప్రశ్రితం హేతుసంహితమ్ ।
నిశమ్య హనుమాంస్తస్యా వాక్యముత్తరమబ్రవీత్ ॥ 6 ॥
క్షిప్రమేష్యతి కాకుత్స్థః హర్యృక్షప్రవరైర్వృతః ।
యస్తే యుధి విజిత్యారీన్ శోకం వ్యపనయిష్యతి ॥ 7 ॥
ఏవమాశ్వాస్య వైదేహీం హనుమాన్ మారుతాత్మజః ।
గమనాయ మతిం కృత్వా వైదేహీమభ్యవాదయత్ ॥ 8 ॥
తతస్స కపిశార్దూలః స్వామిసన్దర్శనోత్సుకః ।
ఆరురోహ గిరిశ్రేష్ఠమరిష్టమరిమర్దనః ॥ 9 ॥
తుఙ్గపద్మకజుష్టాభిర్నీలాభిర్వనరాజిభిః ।
సోత్తరీయమివామ్భోదైః శృఙ్గాన్తరవిలమ్బిభిః ॥ 10 ॥
బోధ్యమానమివ ప్రీత్యా దివాకరకరైశ్శుభైః ।
ఉన్మిషన్తమివోద్ధూతైర్లోచనైరివ ధాతుభిః ॥ 11 ॥
తోయౌఘననిస్స్వనైర్మన్ద్రైః ప్రాధీతమివ పర్వతమ్ ।
ప్రగీతమివ విస్పష్టైర్నానాప్రస్రవణస్వనైః ॥ 12 ॥
దేవదారుభిరత్యుచ్చైరూర్ధ్వబాహుమివ స్థితమ్ ।
ప్రపాతజలనిర్ఘోషైః ప్రాక్రుష్టమివ సర్వతః ॥ 13 ॥
వేపమానమివ శ్యామైః కమ్పమానైశ్శరద్వనైః ।
వేణుభిర్మారుతోద్ధూతైః కూజన్తమివ కీచకైః ॥ 14 ॥
నిశ్శ్వసన్తమివామర్షాద్ఘోరైరాశీవిషోత్తమైః ।
నీహారకృతగమ్భీరైర్ధ్యాయన్తమివ గహ్వరైః ॥ 15 ॥
మేఘపాదనిభైః పాదైః ప్రక్రాన్తమివ సర్వతః ।
జృమ్మ్భమాణమివాఽకాశే శిఖరైరభ్రమాలిభిః ॥ 16 ॥
కూటైశ్చ బహుధా కీర్ణైశ్శోభితం బహుకన్దరైః ।
సాలతాలాశ్వకర్ణైశ్చ వంశైశ్చ బహుభిర్వృతమ్ ॥ 17 ॥
లతావితానైర్వితతైః పుష్పవద్భిరలఙ్కృతమ్ ।
నానామృగగణాకీర్ణం ధాతునిష్యన్దభూషితమ్ ॥ 18 ॥
బహుప్రస్రవణోపేతం శిలాసఞ్చయసఙ్కటమ్ ।
మహర్షియక్షగన్ధర్వకిన్నరోరగసేవితమ్ ॥ 19 ॥
లతాపాదపసఙ్ఘాతం సింహాధ్యుషితకన్దరమ్ ।
వ్యాఘ్రసఙ్ఘసమాకీర్ణం స్వాదుమూలఫలద్రుమమ్ ॥ 20 ॥
తమారురోహ హనుమాన్ పర్వతం పవనాత్మజః ।
రామదర్శనశీఘ్రేణ ప్రహర్షేణాభిచోదితః ॥ 21 ॥
తేన పాదతలాక్రాన్తా రమ్యేషు గిరిసానుషు ।
సఘోషాస్సమశీర్యన్త శిలాశ్చూర్ణీకృతాస్తతః ॥ 22 ॥
స తమారుహ్య శైలేన్ద్రం వ్యవర్ధత మహాకపిః ।
దక్షిణాదుత్తరం పారం ప్రార్థయన్ లవణామ్భసః ॥ 23 ॥
అధిరుహ్య తతో వీరః పర్వతం పవనాత్మజః ।
దదర్శ సాగరం భీమం మీనోరగనిషేవితమ్ ॥ 24 ॥
స మారుత ఇవాఽకాశం మారుతస్యాత్మసమ్భవః ।
ప్రపేదే హరిశార్దూలో దక్షిణాదుత్తరాం దిశమ్ ॥ 25 ॥
స తదా పీడితస్తేన కపినా పర్వతోత్తమః ।
రరాస సహ తైర్భూతైః ప్రవిశన్వసుధాతలమ్ ॥ 26 ॥
కమ్పమానైశ్చ శిఖరైః పతద్భిరపి చ ద్రుమైః ।
తస్యోరువేగోన్మథితాః పాదపాః పుష్పశాలినః ॥ 27 ॥
నిపేతుర్భూతలే రుగ్ణాశ్శక్రాయుధహతా ఇవ ।
కన్దరాన్తరసంస్థానాం పీడితానాం మహౌజసామ్ ॥ 28 ॥
సింహానాం నినదో భీమో నభో భిన్దన్ స శుశ్రువే ।
త్రస్తవ్యావృత్తవసనా వ్యాకులీకృతభూషణాః ॥ 29 ॥
విద్యాధర్యః సముత్పేతుస్సహసా ధరణీధరాత్ ।
అతిప్రమాణా బలినో దీప్తజిహ్వా మహావిషాః ॥ 30 ॥
నిపీడితశిరోగ్రీవా వ్యచేష్టన్త మహాహయః ।
కిన్నరోరగన్ధర్వయక్షవిద్యాధరాస్తదా ॥ 31 ॥
పీడితం తం నగవరం త్యక్త్వా గగనమాస్థితాః ।
స చ భూమిధరః శ్రీమాన్బలినా తేన పీడితః ॥ 32 ॥
సవృక్షశిఖరోదగ్రః ప్రవివేశ రసాతలమ్ ।
దశయోజనవిస్తారస్త్రింశద్యోజనముచ్ఛ్రితః ॥ 33 ॥
ధరణ్యాం సమతాం యాతః స బభూవ ధరాధరః ।
స లిలఙ్ఘయిషుర్భీమం సలీలం లవణార్ణవమ్ ॥ 34 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే షట్పఞ్చాశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ṣaṭpañcāśassargaḥ |
tatastu śiṃśupāmūle jānakīṃ paryupasthitām |
abhivādyābravīddiṣṭyā paśyāmi tvāmihākṣatām || 1 ||
tatastaṃ prasthitaṃ sītā vīkṣamāṇā punaḥ punaḥ |
bhartṛsnehānvitaṃ vākyaṃ hanumantamabhāṣata || 2 ||
kāmamasya tvamevaikaḥ kāryasya parisādhane |
paryāptaḥ paravīraghna yaśasyaste balodayaḥ || 3 ||
śaraistu saṅkulāṃ kṛtvā laṅkāṃ parabalārdanaḥ |
māṃ nayedyadi kākutsthastattasya sadṛśaṃ bhavet || 4 ||
tadyathā tasya vikrāntamanurūpaṃ mahātmanaḥ |
bhavatyāhavaśūrasya tathā tvamupapādaya || 5 ||
tadarthopahitaṃ vākyaṃ praśritaṃ hetusaṃhitam |
niśamya hanumāṃstasyā vākyamuttaramabravīt || 6 ||
kṣiprameṣyati kākutsthaḥ haryṛkṣapravarairvṛtaḥ |
yaste yudhi vijityārīn śokaṃ vyapanayiṣyati || 7 ||
evamāśvāsya vaidehīṃ hanumān mārutātmajaḥ |
gamanāya matiṃ kṛtvā vaidehīmabhyavādayat || 8 ||
tatassa kapiśārdūlaḥ svāmisandarśanotsukaḥ |
āruroha giriśreṣṭhamariṣṭamarimardanaḥ || 9 ||
tuṅgapadmakajuṣṭābhirnīlābhirvanarājibhiḥ |
sottarīyamivāmbhodaiḥ śṛṅgāntaravilambibhiḥ || 10 ||
bodhyamānamiva prītyā divākarakaraiśśubhaiḥ |
unmiṣantamivoddhūtairlocanairiva dhātubhiḥ || 11 ||
toyaughananissvanairmandraiḥ prādhītamiva parvatam |
pragītamiva vispaṣṭairnānāprasravaṇasvanaiḥ || 12 ||
devadārubhiratyuccairūrdhvabāhumiva sthitam |
prapātajalanirghoṣaiḥ prākruṣṭamiva sarvataḥ || 13 ||
vepamānamiva śyāmaiḥ kampamānaiśśaradvanaiḥ |
veṇubhirmārutoddhūtaiḥ kūjantamiva kīcakaiḥ || 14 ||
niśśvasantamivāmarṣādghorairāśīviṣottamaiḥ |
nīhārakṛtagambhīrairdhyāyantamiva gahvaraiḥ || 15 ||
meghapādanibhaiḥ pādaiḥ prakrāntamiva sarvataḥ |
jṛmmbhamāṇamivā'kāśe śikharairabhramālibhiḥ || 16 ||
kūṭaiśca bahudhā kīrṇaiśśobhitaṃ bahukandaraiḥ |
sālatālāśvakarṇaiśca vaṃśaiśca bahubhirvṛtam || 17 ||
latāvitānairvitataiḥ puṣpavadbhiralaṅkṛtam |
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ dhātuniṣyandabhūṣitam || 18 ||
bahuprasravaṇopetaṃ śilāsañcayasaṅkaṭam |
maharṣiyakṣagandharvakinnaroragasevitam || 19 ||
latāpādapasaṅghātaṃ siṃhādhyuṣitakandaram |
vyāghrasaṅghasamākīrṇaṃ svādumūlaphaladrumam || 20 ||
tamāruroha hanumān parvataṃ pavanātmajaḥ |
rāmadarśanaśīghreṇa praharṣeṇābhicoditaḥ || 21 ||
tena pādatalākrāntā ramyeṣu girisānuṣu |
saghoṣāssamaśīryanta śilāścūrṇīkṛtāstataḥ || 22 ||
sa tamāruhya śailendraṃ vyavardhata mahākapiḥ |
dakṣiṇāduttaraṃ pāraṃ prārthayan lavaṇāmbhasaḥ || 23 ||
adhiruhya tato vīraḥ parvataṃ pavanātmajaḥ |
dadarśa sāgaraṃ bhīmaṃ mīnoraganiṣevitam || 24 ||
sa māruta ivā'kāśaṃ mārutasyātmasambhavaḥ |
prapede hariśārdūlo dakṣiṇāduttarāṃ diśam || 25 ||
sa tadā pīḍitastena kapinā parvatottamaḥ |
rarāsa saha tairbhūtaiḥ praviśanvasudhātalam || 26 ||
kampamānaiśca śikharaiḥ patadbhirapi ca drumaiḥ |
tasyoruvegonmathitāḥ pādapāḥ puṣpaśālinaḥ || 27 ||
nipeturbhūtale rugṇāśśakrāyudhahatā iva |
kandarāntarasaṃsthānāṃ pīḍitānāṃ mahaujasām || 28 ||
siṃhānāṃ ninado bhīmo nabho bhindan sa śuśruve |
trastavyāvṛttavasanā vyākulīkṛtabhūṣaṇāḥ || 29 ||
vidyādharyaḥ samutpetussahasā dharaṇīdharāt |
atipramāṇā balino dīptajihvā mahāviṣāḥ || 30 ||
nipīḍitaśirogrīvā vyaceṣṭanta mahāhayaḥ |
kinnaroragandharvayakṣavidyādharāstadā || 31 ||
pīḍitaṃ taṃ nagavaraṃ tyaktvā gaganamāsthitāḥ |
sa ca bhūmidharaḥ śrīmānbalinā tena pīḍitaḥ || 32 ||
savṛkṣaśikharodagraḥ praviveśa rasātalam |
daśayojanavistārastriṃśadyojanamucchritaḥ || 33 ||
dharaṇyāṃ samatāṃ yātaḥ sa babhūva dharādharaḥ |
sa lilaṅghayiṣurbhīmaṃ salīlaṃ lavaṇārṇavam || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣaṭpañcāśassargaḥ ||