📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.21 సున్దరకాణ్డ - ఏకవింశ సర్గః
5.21 Sundarakanda - Ekavimsha Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకవింశస్సర్గః ।
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా సీతా రౌద్రస్య రక్షసః ।
ఆర్తా దీనస్వరా దీనం ప్రత్యువాచ శనైర్వచః ॥ 1 ॥
దుఃఖార్తా రుదతీ సీతా వేపమానా తపస్వినీ ।
చిన్తయన్తీ వరారోహా పతిమేవ పతివ్రతా ॥ 2 ॥
తృణమన్తరతః కృత్వా ప్రత్యువాచ శుచిస్మితా ।
నివర్తయ మనో మత్తః స్వజనే క్రియతాం మనః ॥ 3 ॥
న మాం ప్రార్థయితుం యుక్తం సుసిద్ధిమివ పాపకృత్ ।
అకార్యం న మయా కార్యమేకపత్న్యా విగర్హితమ్ ॥ 4 ॥
కులం సమ్ప్రాప్తయా పుణ్యం కులే మహతి జాతయా ।
ఏవముక్త్వా తు వైదేహీ రావణం తం యశస్వినీ ॥ 5 ॥
రాక్షసం పృష్ఠతః కృత్వా భూయో వచనమబ్రవీత్ ।
నాహమౌపయికీ భార్యా పరభార్యా సతీ తవ ॥ 6 ॥
సాధు ధర్మమవేక్షస్వ సాధు సాధువ్రతం చర ।
యథా తవ తథాన్యేషాం దారా రక్ష్యా నిశాచర ॥ 7 ॥
ఆత్మానముపమాం కృత్వా స్వేషు దారేషు రమ్యతామ్ ।
అతుష్టం స్వేషు దారేషు చపలం చలితేన్ద్రియమ్ ॥ 8 ॥
నయన్తి నికృతిప్రజ్ఞం పరదారాః పరాభవమ్ ।
ఇహ సన్తో న వా సన్తి సతో వా నానువర్తసే ॥ 9 ॥
తథాహి విపరీతా తే బుద్ధిరాచారవర్జితా ।
వచో మిథ్యాప్రణీతాత్మా పథ్యముక్తం విచక్షణైః ॥ 10 ॥
రాక్షసానామభావాయ త్వం వా న ప్రతిపద్యసే ।
అకృతాత్మానమాసాద్య రాజానమనయే రతమ్ ॥ 11 ॥
సమృద్ధాని వినశ్యన్తి రాష్ట్రాణి నగరాణి చ ।
తథేయం త్వాం సమాసాద్య లఙ్కా రత్నౌఘసఙ్కులా ॥ 12 ॥
అపరాధాత్తవైకస్య నచిరాద్వినశిష్యతి ।
స్వకృతైర్హన్యమానస్య రావణాదీర్ఘదర్శినః ॥ 13 ॥
అభినన్దన్తి భూతాని వినాశే పాపకర్మణః ।
ఏవం త్వాం పాపకర్మాణం వక్ష్యన్తి నికృతా జనాః ॥ 14 ॥
దిష్ట్యైతద్వ్యసనం ప్రాప్తో రౌద్ర ఇత్యేవ హర్షితాః ।
శక్యా లోభయితుం నాహమైశ్వర్యేణ ధనేన వా ॥ 15 ॥
అనన్యా రాఘవేణాహం భాస్కరేణ ప్రభా యథా ।
ఉపధాయ భుజం తస్య లోకనాథస్య సత్కృతమ్ ॥ 16 ॥
కథం నామోపధాస్యామి భుజమన్యస్య కస్య చిత్ ।
అహమౌపయికీ భార్యా తస్యైవ వసుధాపతేః ॥ 17 ॥
వ్రతస్నాతస్య విప్రస్య విద్యేవ విదితాత్మనః ।
సాధు రావణ రామేణ మాం సమానయ దుఃఖితామ్ ॥ 18 ॥
వనే వాశితయా సార్ధం కరేణ్వేవ గజాధిపమ్ ।
మిత్రమౌపయికం కర్తుం రామః స్థానం పరీప్సతా ॥ 19 ॥
వధం చానిచ్ఛతా ఘోరం త్వయాసౌ పురుషర్షభః ।
విదితః స హి ధర్మజ్ఞః శరణాగతవత్సలః ॥ 20 ॥
తేన మైత్రీ భవతు తే యది జీవితుమిచ్ఛసి ।
ప్రసాదయస్వ త్వం చైనం శరణాగతవత్సలమ్ ॥ 21 ॥
మాం చాస్మై నియతో భూత్వా నిర్యాతయితుమర్హసి ।
ఏవం హి తే భవేత్స్వస్తి సమ్ప్రదాయ రఘూత్తమే ॥ 22 ॥
అన్యథా త్వం హి కుర్వాణో వధం ప్రాప్స్యసి రావణ ।
వర్జయేద్వజ్రముత్సృష్టం వర్జయేదన్తకశ్చిరమ్ ॥ 23 ॥
త్వద్విధం తు న సఙ్కృద్ధో లోకనాథః స రాఘవః ।
రామస్య ధనుషః శబ్దం శ్రోష్యసి త్వం మహాస్వనమ్ ॥ 24 ॥
శతక్రతువిసృష్టస్య నిర్ఘోషమశనేరివ ।
ఇహ శీఘ్రం సుపర్వాణో జ్వలితాస్యా ఇవోరగాః ॥ 25 ॥
ఇషవో నిపతిష్యన్తి రామలక్ష్మణలక్షణాః ।
రక్షాంసి పరినిఘ్నన్తః పుర్యామస్యాం సమన్తతః ॥ 26 ॥
అసమ్పాతం కరిష్యన్తి పతన్తః కఙ్కవాససః ।
రాక్షసేన్ద్రమహాసర్పాన్ స రామగరుడో మహాన్ ॥ 27 ॥
ఉద్ధరిష్యతి వేగేన వైనతేయ ఇవోరగాన్ ।
అపనేష్యతి మాం భర్తా త్వత్తః శీఘ్రమరిన్దమః ॥ 28 ॥
అసురేభ్యః శ్రియం దీప్తాం విష్ణుస్త్రిభిరివ క్రమైః ।
జనస్థానే హతస్థానే నిహతే రక్షసాం బలే ॥ 29 ॥
అశక్తేన త్వయా రక్షః కృతమేతదసాధు వై ।
ఆశ్రమం తు తయోః శూన్యం ప్రవిశ్య నరసింహయోః ॥ 30 ॥
గోచరం గతయోర్భ్రాత్రోరపనీతా త్వయాధమ ।
న హి గన్ధముపాఘ్రాయ రామలక్ష్మణయోస్త్వయా ॥ 31 ॥
శక్యం సన్దర్శనే స్థాతుం శునా శార్దూలయోరివ ।
తస్య తే విగ్రహే తాభ్యాం యుగగ్రహణమస్థిరమ్ ॥ 32 ॥
వృత్రస్యేవేన్ద్రబాహుభ్యాం బాహోరేకస్య విగ్రహే ।
క్షిప్రం తవ స నాథో మే రామః సౌమిత్రిణా సహ ॥ 33 ॥
తోయమల్పమివాదిత్యః ప్రాణానాదాస్యతే శరైః ।
గిరిం కుబేరస్య గతోఽథ వాలయం సభాం గతో వా వరుణస్య రాజ్ఞః ।
అసంశయం దాశరథేర్న మోక్ష్యసే మహాద్రుమః కాలహతోఽశనేరివ ॥ 34 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే ఏకవింశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā sītā raudrasya rakṣasaḥ |
ārtā dīnasvarā dīnaṃ pratyuvāca śanairvacaḥ || 1 ||
duḥkhārtā rudatī sītā vepamānā tapasvinī |
cintayantī varārohā patimeva pativratā || 2 ||
tṛṇamantarataḥ kṛtvā pratyuvāca śucismitā |
nivartaya mano mattaḥ svajane kriyatāṃ manaḥ || 3 ||
na māṃ prārthayituṃ yuktaṃ susiddhimiva pāpakṛt |
akāryaṃ na mayā kāryamekapatnyā vigarhitam || 4 ||
kulaṃ samprāptayā puṇyaṃ kule mahati jātayā |
evamuktvā tu vaidehī rāvaṇaṃ taṃ yaśasvinī || 5 ||
rākṣasaṃ pṛṣṭhataḥ kṛtvā bhūyo vacanamabravīt |
nāhamaupayikī bhāryā parabhāryā satī tava || 6 ||
sādhu dharmamavekṣasva sādhu sādhuvrataṃ cara |
yathā tava tathānyeṣāṃ dārā rakṣyā niśācara || 7 ||
ātmānamupamāṃ kṛtvā sveṣu dāreṣu ramyatām |
atuṣṭaṃ sveṣu dāreṣu capalaṃ calitendriyam || 8 ||
nayanti nikṛtiprajñaṃ paradārāḥ parābhavam |
iha santo na vā santi sato vā nānuvartase || 9 ||
tathāhi viparītā te buddhirācāravarjitā |
vaco mithyāpraṇītātmā pathyamuktaṃ vicakṣaṇaiḥ || 10 ||
rākṣasānāmabhāvāya tvaṃ vā na pratipadyase |
akṛtātmānamāsādya rājānamanaye ratam || 11 ||
samṛddhāni vinaśyanti rāṣṭrāṇi nagarāṇi ca |
tatheyaṃ tvāṃ samāsādya laṅkā ratnaughasaṅkulā || 12 ||
aparādhāttavaikasya nacirādvinaśiṣyati |
svakṛtairhanyamānasya rāvaṇādīrghadarśinaḥ || 13 ||
abhinandanti bhūtāni vināśe pāpakarmaṇaḥ |
evaṃ tvāṃ pāpakarmāṇaṃ vakṣyanti nikṛtā janāḥ || 14 ||
diṣṭyaitadvyasanaṃ prāpto raudra ityeva harṣitāḥ |
śakyā lobhayituṃ nāhamaiśvaryeṇa dhanena vā || 15 ||
ananyā rāghaveṇāhaṃ bhāskareṇa prabhā yathā |
upadhāya bhujaṃ tasya lokanāthasya satkṛtam || 16 ||
kathaṃ nāmopadhāsyāmi bhujamanyasya kasya cit |
ahamaupayikī bhāryā tasyaiva vasudhāpateḥ || 17 ||
vratasnātasya viprasya vidyeva viditātmanaḥ |
sādhu rāvaṇa rāmeṇa māṃ samānaya duḥkhitām || 18 ||
vane vāśitayā sārdhaṃ kareṇveva gajādhipam |
mitramaupayikaṃ kartuṃ rāmaḥ sthānaṃ parīpsatā || 19 ||
vadhaṃ cānicchatā ghoraṃ tvayāsau puruṣarṣabhaḥ |
viditaḥ sa hi dharmajñaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ || 20 ||
tena maitrī bhavatu te yadi jīvitumicchasi |
prasādayasva tvaṃ cainaṃ śaraṇāgatavatsalam || 21 ||
māṃ cāsmai niyato bhūtvā niryātayitumarhasi |
evaṃ hi te bhavetsvasti sampradāya raghūttame || 22 ||
anyathā tvaṃ hi kurvāṇo vadhaṃ prāpsyasi rāvaṇa |
varjayedvajramutsṛṣṭaṃ varjayedantakaściram || 23 ||
tvadvidhaṃ tu na saṅkṛddho lokanāthaḥ sa rāghavaḥ |
rāmasya dhanuṣaḥ śabdaṃ śroṣyasi tvaṃ mahāsvanam || 24 ||
śatakratuvisṛṣṭasya nirghoṣamaśaneriva |
iha śīghraṃ suparvāṇo jvalitāsyā ivoragāḥ || 25 ||
iṣavo nipatiṣyanti rāmalakṣmaṇalakṣaṇāḥ |
rakṣāṃsi parinighnantaḥ puryāmasyāṃ samantataḥ || 26 ||
asampātaṃ kariṣyanti patantaḥ kaṅkavāsasaḥ |
rākṣasendramahāsarpān sa rāmagaruḍo mahān || 27 ||
uddhariṣyati vegena vainateya ivoragān |
apaneṣyati māṃ bhartā tvattaḥ śīghramarindamaḥ || 28 ||
asurebhyaḥ śriyaṃ dīptāṃ viṣṇustribhiriva kramaiḥ |
janasthāne hatasthāne nihate rakṣasāṃ bale || 29 ||
aśaktena tvayā rakṣaḥ kṛtametadasādhu vai |
āśramaṃ tu tayoḥ śūnyaṃ praviśya narasiṃhayoḥ || 30 ||
gocaraṃ gatayorbhrātrorapanītā tvayādhama |
na hi gandhamupāghrāya rāmalakṣmaṇayostvayā || 31 ||
śakyaṃ sandarśane sthātuṃ śunā śārdūlayoriva |
tasya te vigrahe tābhyāṃ yugagrahaṇamasthiram || 32 ||
vṛtrasyevendrabāhubhyāṃ bāhorekasya vigrahe |
kṣipraṃ tava sa nātho me rāmaḥ saumitriṇā saha || 33 ||
toyamalpamivādityaḥ prāṇānādāsyate śaraiḥ |
giriṃ kuberasya gato'tha vālayaṃ sabhāṃ gato vā varuṇasya rājñaḥ |
asaṃśayaṃ dāśaratherna mokṣyase mahādrumaḥ kālahato'śaneriva || 34 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||