📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.63 కిష్కిన్ధాకాణ్డ - త్రిషష్టితమ సర్గః
4.63 Kishkindhakanda - Trishashtitama Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డమ్ ।
అథ త్రిషష్టితమస్సర్గః ।
ఏతైరన్యైశ్చ బహుభిర్వాక్యైర్వాక్యవిశారదః ।
మాం ప్రశస్యాభ్యనుజ్ఞాప్య ప్రవిష్టస్స స్వమాలయమ్ ॥ 1 ॥
కన్దరాత్తు విసర్పిత్వా పర్వతస్య శనైశ్శనైః ।
అహం విన్ధ్యం సమారుహ్య భవతః ప్రతిపాలయే ॥ 2 ॥
అద్య త్వేతస్య కాలస్య సాగ్రం వర్షశతం గతమ్ ।
దేశకాలప్రతీక్షోఽస్మి హృది కృత్వా మునేర్వచః ॥ 3 ॥
మహాప్రస్థానమాసాద్య స్వర్గతే తు నిశాకరే ।
మాం నిర్దహతి సన్తాపో వితర్కైర్బహుభిర్వృతమ్ ॥ 4 ॥
ఉత్థితాం మరణే బుద్ధిం మునివాక్యైర్నివర్తయే ।
బుద్ధిర్యా తేన మే దత్తా ప్రాణానాం రక్షణాయ తు ॥ 5 ॥
సా మేఽపనయతే దుఃఖం దీప్తేవాగ్నిశిఖా తమః ।
బుద్ధ్యతా చ మయా వీర్యం రావణస్య దురాత్మనః ॥ 6 ॥
పుత్రస్సన్తర్జితో వాగ్భిర్న త్రాతా మైథిలీ కథమ్ ।
తస్యా విలపితం శ్రుత్వా తౌ చ సీతావినాకృతౌ ॥ 7 ॥
న మే దశరథస్నేహాత్పుత్రేణోత్పాదితం ప్రియమ్ ।
తస్య త్వేవం బ్రువాణస్య సమ్పాతేర్వానరైస్సహ ॥ 8 ॥
ఉత్పేతతుస్తదా పక్షౌ సమక్షం వనచారిణామ్ ।
స దృష్ట్వా స్వాం తనుం పక్షైరుద్గతైరరుణచ్ఛదైః ॥ 9 ॥
ప్రహర్షమతులం లేభే వానరాంశ్చేదమబ్రవీత్ ।
ఋషేర్నిశాకరస్యైవ ప్రభావాదమితాత్మనః ॥ 10 ॥
ఆదిత్యరశ్మినిర్దగ్ధౌ పక్షౌ మే పునరుపస్థితౌ ।
యౌవనే వర్తమానస్య మమాసీద్యః పరాక్రమః ॥ 11 ॥
తమేవాద్యావగచ్ఛామి బలం పౌరుషమేవ చ ।
సర్వథా క్రియతాం యత్న స్సీతామధిగమిష్యథ ॥ 12 ॥
పక్షలాభో మమాయం వస్సిద్ధిప్రత్యయకారకః ।
ఇత్యుక్త్వా స తాన్హరీన్ సర్వాన్సమ్పాతిః పతగోత్తమః ॥ 13 ॥
ఉత్పపాత గిరేశ్శృఙ్గాజ్జిజ్ఞాసుః ఖగమో గతిమ్ ।
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రతిసంహృష్టమానసాః ॥ 14 ॥
బభూవుర్హరిశార్దూలా విక్రమాభ్యుదయోన్ముఖాః ।
అథ పవనసమానవిక్రమాః ప్లవగవరాః ప్రతిలబ్ధపౌరుషాః ।
అభిజిదభిముఖా దిశం యయు ర్జనకసుతాపరిమార్గణోన్ముఖాః ॥ 15 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే త్రిషష్టితమస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha triṣaṣṭitamassargaḥ |
etairanyaiśca bahubhirvākyairvākyaviśāradaḥ |
māṃ praśasyābhyanujñāpya praviṣṭassa svamālayam || 1 ||
kandarāttu visarpitvā parvatasya śanaiśśanaiḥ |
ahaṃ vindhyaṃ samāruhya bhavataḥ pratipālaye || 2 ||
adya tvetasya kālasya sāgraṃ varṣaśataṃ gatam |
deśakālapratīkṣo'smi hṛdi kṛtvā munervacaḥ || 3 ||
mahāprasthānamāsādya svargate tu niśākare |
māṃ nirdahati santāpo vitarkairbahubhirvṛtam || 4 ||
utthitāṃ maraṇe buddhiṃ munivākyairnivartaye |
buddhiryā tena me dattā prāṇānāṃ rakṣaṇāya tu || 5 ||
sā me'panayate duḥkhaṃ dīptevāgniśikhā tamaḥ |
buddhyatā ca mayā vīryaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ || 6 ||
putrassantarjito vāgbhirna trātā maithilī katham |
tasyā vilapitaṃ śrutvā tau ca sītāvinākṛtau || 7 ||
na me daśarathasnehātputreṇotpāditaṃ priyam |
tasya tvevaṃ bruvāṇasya sampātervānaraissaha || 8 ||
utpetatustadā pakṣau samakṣaṃ vanacāriṇām |
sa dṛṣṭvā svāṃ tanuṃ pakṣairudgatairaruṇacchadaiḥ || 9 ||
praharṣamatulaṃ lebhe vānarāṃścedamabravīt |
ṛṣerniśākarasyaiva prabhāvādamitātmanaḥ || 10 ||
ādityaraśminirdagdhau pakṣau me punarupasthitau |
yauvane vartamānasya mamāsīdyaḥ parākramaḥ || 11 ||
tamevādyāvagacchāmi balaṃ pauruṣameva ca |
sarvathā kriyatāṃ yatna ssītāmadhigamiṣyatha || 12 ||
pakṣalābho mamāyaṃ vassiddhipratyayakārakaḥ |
ityuktvā sa tānharīn sarvānsampātiḥ patagottamaḥ || 13 ||
utpapāta gireśśṛṅgājjijñāsuḥ khagamo gatim |
tasya tadvacanaṃ śrutvā pratisaṃhṛṣṭamānasāḥ || 14 ||
babhūvurhariśārdūlā vikramābhyudayonmukhāḥ |
atha pavanasamānavikramāḥ plavagavarāḥ pratilabdhapauruṣāḥ |
abhijidabhimukhā diśaṃ yayu rjanakasutāparimārgaṇonmukhāḥ || 15 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe triṣaṣṭitamassargaḥ ||