📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
4.51 కిష్కిన్ధాకాణ్డ - ఏకపఞ్చాశ సర్గః
4.51 Kishkindhakanda - Ekapanchasha Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకపఞ్చాశస్సర్గః ।
ఇత్యుక్త్వా హనుమాంస్తత్ర పునః కృష్ణాజినామ్బరామ్ ।
అబ్రవీత్తాం మహాభాగాం తాపసీం ధర్మచారిణీమ్ ॥ 1 ॥
ఇదం ప్రవిష్టాస్సహసా బిలం తిమిరసంవృతమ్ ।
క్షుత్పిపాసాపరిశ్రాన్తాః పరిఖిన్నాశ్చ సర్వశః ॥ 2 ॥
మహద్ధరణ్యా వివరం ప్రవిష్టాః స్మ పిపాసితాః ।
ఇమాం స్త్వేవంవిధాన్భావాన్వివిధానద్భుతోపమాన్ ॥ 3 ॥
దృష్ట్వా వయం ప్రవ్యథితాస్సమ్భ్రాన్తా నష్టచేతసః ।
కస్యైతే కాఞ్చనా వృక్షాస్తరుణాదిత్యసన్నిభాః ॥ 4 ॥
శుచీన్యభ్యవహార్యాణి మూలాని చ ఫలాని చ ।
కాఞ్చనాని విమానాని రాజతాని గృహాణి చ ॥ 5 ॥
తపనీయగవాక్షాణి మణిజాలావృతాని చ ।
పుష్పితాః ఫలవన్తశ్చ పుణ్యాస్సురభిగన్ధినః ॥ 6 ॥
ఇమే జామ్బూనదమయాః పాదపాః కస్య తేజసా ।
కాఞ్చనాని చ పద్మాని జాతాని విమలే జలే ॥ 7 ॥
కథం మత్స్యాశ్చ సౌవర్ణా దృశ్యన్తే సహ కచ్ఛపైః ।
ఆత్మానమనుభావం చ కస్య చైతత్తపోబలమ్ ॥ 8 ॥
అజానతాం న స్సర్వేషాం సర్వమాఖ్యాతుమర్హసి ।
ఏవముక్తా హనుమతా తాపసీ ధర్మచారిణీ ॥ 9 ॥
ప్రత్యువాచ హనూమన్తం సర్వభూతహితే రతా ।
మయో నామ మహాతేజా మాయావీ వానరర్షభః ॥ 10 ॥
తేనేదం నిర్మితం సర్వం మాయయా కాఞ్చనం వనమ్ ।
పురా దానవముఖ్యానాం విశ్వకర్మా బభూవ హ ॥ 11 ॥
యేనేదం కాఞ్చనం దివ్యం నిర్మితం భవనోత్తమమ్ ।
స తు వర్షసహస్రాణి తపస్తప్త్వా మహావనే ॥ 12 ॥
పితామహాద్వరం లేభే సర్వమౌశనసం ధనమ్ ।
వనం విధాయ బలవాన్సర్వకామేశ్వరస్తదా ॥ 13 ॥
ఉవాస సుఖితః కాలం కఞ్చిదస్మిన్మహావనే ।
తమప్సరసి హేమాయాం సక్తం దానవపుఙ్గవమ్ ॥ 14 ॥
విక్రమ్యైవాశనిం గృహ్య జఘానేత్రః పురన్దరః ।
ఇదం చ బ్రహ్మణా దత్తం హేమాయై వనముత్తమమ్ ॥ 15 ॥
శాశ్వతాః కామభోగశ్చ గృహం చేదం హిరణ్మయమ్ ।
దుహితా మేరుసావర్ణేరహం తస్యాస్స్వయమ్ప్రభా ॥ 16 ॥
ఇదం రక్షామి భవనం హేమాయా వానరోత్తమ ।
మమ ప్రియసఖీ హేమా నృత్తగీతవిశారదా ॥ 17 ॥
తయా దత్తవరా చాస్మి రక్షామి భవనోత్తమమ్ ।
కిం కార్యం కస్య వా హేతోః కాన్తారాణి ప్రపశ్యథ ॥ 18 ॥
కథం చేదం వనం దుర్గం యుష్మాభిరుపలక్షితమ్ ।
ఇమాన్యభ్యవహార్యాణి మూలాని చ ఫలాని చ ॥ 19 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే కిష్కిన్ధాకాణ్డే ఏకపఞ్చాశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ekapañcāśassargaḥ |
ityuktvā hanumāṃstatra punaḥ kṛṣṇājināmbarām |
abravīttāṃ mahābhāgāṃ tāpasīṃ dharmacāriṇīm || 1 ||
idaṃ praviṣṭāssahasā bilaṃ timirasaṃvṛtam |
kṣutpipāsāpariśrāntāḥ parikhinnāśca sarvaśaḥ || 2 ||
mahaddharaṇyā vivaraṃ praviṣṭāḥ sma pipāsitāḥ |
imāṃ stvevaṃvidhānbhāvānvividhānadbhutopamān || 3 ||
dṛṣṭvā vayaṃ pravyathitāssambhrāntā naṣṭacetasaḥ |
kasyaite kāñcanā vṛkṣāstaruṇādityasannibhāḥ || 4 ||
śucīnyabhyavahāryāṇi mūlāni ca phalāni ca |
kāñcanāni vimānāni rājatāni gṛhāṇi ca || 5 ||
tapanīyagavākṣāṇi maṇijālāvṛtāni ca |
puṣpitāḥ phalavantaśca puṇyāssurabhigandhinaḥ || 6 ||
ime jāmbūnadamayāḥ pādapāḥ kasya tejasā |
kāñcanāni ca padmāni jātāni vimale jale || 7 ||
kathaṃ matsyāśca sauvarṇā dṛśyante saha kacchapaiḥ |
ātmānamanubhāvaṃ ca kasya caitattapobalam || 8 ||
ajānatāṃ na ssarveṣāṃ sarvamākhyātumarhasi |
evamuktā hanumatā tāpasī dharmacāriṇī || 9 ||
pratyuvāca hanūmantaṃ sarvabhūtahite ratā |
mayo nāma mahātejā māyāvī vānararṣabhaḥ || 10 ||
tenedaṃ nirmitaṃ sarvaṃ māyayā kāñcanaṃ vanam |
purā dānavamukhyānāṃ viśvakarmā babhūva ha || 11 ||
yenedaṃ kāñcanaṃ divyaṃ nirmitaṃ bhavanottamam |
sa tu varṣasahasrāṇi tapastaptvā mahāvane || 12 ||
pitāmahādvaraṃ lebhe sarvamauśanasaṃ dhanam |
vanaṃ vidhāya balavānsarvakāmeśvarastadā || 13 ||
uvāsa sukhitaḥ kālaṃ kañcidasminmahāvane |
tamapsarasi hemāyāṃ saktaṃ dānavapuṅgavam || 14 ||
vikramyaivāśaniṃ gṛhya jaghānetraḥ purandaraḥ |
idaṃ ca brahmaṇā dattaṃ hemāyai vanamuttamam || 15 ||
śāśvatāḥ kāmabhogaśca gṛhaṃ cedaṃ hiraṇmayam |
duhitā merusāvarṇerahaṃ tasyāssvayamprabhā || 16 ||
idaṃ rakṣāmi bhavanaṃ hemāyā vānarottama |
mama priyasakhī hemā nṛttagītaviśāradā || 17 ||
tayā dattavarā cāsmi rakṣāmi bhavanottamam |
kiṃ kāryaṃ kasya vā hetoḥ kāntārāṇi prapaśyatha || 18 ||
kathaṃ cedaṃ vanaṃ durgaṃ yuṣmābhirupalakṣitam |
imānyabhyavahāryāṇi mūlāni ca phalāni ca || 19 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekapañcāśassargaḥ ||