📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.38 అరణ్యకాణ్డ - అష్టత్రింశ సర్గః
3.38 Aranyakanda - Ashtatrimsha Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ అష్టత్రింశస్సర్గః ।
కదాచిదప్యహం వీర్యాత్పర్యటన్పృథివీమిమామ్ ।
బలం నాగసహస్రస్య ధారయన్పర్వతోపమః ॥ 1 ॥
నీలజీమూతసఙ్కాశస్తప్తకాఞ్చనకుణ్డలః ।
భయం లోకస్య జనయన్కిరీటీ పరిఘాయుధః ॥ 2 ॥
వ్యచరం దణ్డకారణ్యే ఋషిమాంసాని భక్షయన్ ।
విశ్వామిత్రోఽథ ధర్మాత్మా మద్విత్రస్తో మహామునిః ॥ 3 ॥
స్వయం గత్వా దశరథం నరేన్ద్రమిదమబ్రవీత్ ।
అద్య రక్షతు మాం రామః పర్వకాలే సమాహితః ॥ 4 ॥
మారీచాన్మే భయం ఘోరం సముత్పన్నం నరేశ్వర ।
ఇత్యేవముక్తో ధర్మాత్మా రాజా దశరథస్తదా ॥ 5 ॥
ప్రత్యువాచ మహాభాగం విశ్వామిత్రం మహామునిమ్ ।
బాలో ద్వాదశవర్షోఽయమకృతాస్త్రశ్చ రాఘవః ॥ 6 ॥
కామం తు మమ యత్సైన్యం మయా సహ గమిష్యతి ।
బలేన చతురఙ్గేణ స్వయమేత్య నిశాచరాన్ ॥ 7 ॥
వధిష్యామి మునిశ్రేష్ఠ శత్రూంస్తే మనసేప్సితాన్ ।
ఇత్యేవముక్తస్సమునీ రాజానమిదమబ్రవీత్ ॥ 8 ॥
రామాన్నాన్యద్బలం లోకే పర్యాప్తం తస్య రక్షసః ।
దేవతానామపి భవాన్ సమరేష్వభిపాలకః ॥ 9 ॥
ఆసీత్తవ కృతం కర్మ త్రిలోకే విదితం నృప ।
కామమస్తు మహత్సైన్యం తిష్ఠత్విహ పరన్తప ॥ 10 ॥
బాలోఽప్యేష మహాతేజాస్సమర్థస్తస్య నిగ్రహే ।
గమిష్యే రామమాదాయ స్వస్తి తేఽస్తు పరన్తప ॥ 11 ॥
ఏవముక్త్వా తు స మునిస్తమాదాయ నృపాత్మజమ్ ।
జగామ పరమప్రీతో విశ్వామిత్రస్స్వమాశ్రమమ్ ॥ 12 ॥
తం తదా దణ్డకారణ్యే యజ్ఞముద్దిశ్య దీక్షితమ్ ।
బభూవోపస్థితో రామశ్చిత్రం విష్ఫారయన్ధనుః ॥ 13 ॥
అజాతవ్యఞ్జనశ్రీమాన్పద్మపత్రనిభేక్షణః ।
ఏకవస్త్రధరో ధన్వీ శిఖీ కనకమాలయా ॥ 14 ॥
శోభయన్ దణ్డకారణ్యం దీప్తేన స్వేన తేజసా ।
అదృశ్యత తతో రామో బాలచన్ద్ర ఇవోదితః ॥ 15 ॥
తతోఽహం మేఘసఙ్కాశస్తప్తకాఞ్చనకుణ్డలః ।
బలీ దత్తవరోదర్పాదాజగామ తదాశ్రమమ్ ॥ 16 ॥
తేన దృష్టః ప్రవిష్టోఽహం సహసైవోద్యతాయుధః ।
మాం తు దృష్ట్వా ధనుస్సజ్యమసమ్భ్రాన్తశ్చకార సః ॥ 17 ॥
అవజానన్నహం మోహాద్బాలోఽయమితి రాఘవమ్ ।
విశ్వామిత్రస్య తాం వేదిమభ్యధావం కృతత్వరః ॥ 18 ॥
తేన ముక్తస్తతో బాణః శితశ్శత్రునిబర్హణః ।
తేనాహం త్వాహతః క్షిప్తస్సముద్రే శతయోజనే ॥ 19 ॥
నేచ్ఛతా తాత మాం హన్తుం తదా వీరేణ రక్షితః ।
రామస్య శరవేగేన నిరస్తోఽహమచేతనః ॥ 20 ॥
పాతితోఽహం తదా తేన గమ్భీరే సాగరామ్భసి ।
ప్రాప్య సఞ్జ్ఞాం చిరాత్తాత లఙ్కాం ప్రతిగతః పురీమ్ ॥ 21 ॥
ఏవమస్మి తదా ముక్తస్సహాయాస్తు నిపాతితాః ।
అకృతాస్త్రేణ బాలేన రామేణాక్లిష్టకర్మణా ॥ 22 ॥
తన్మయా వార్యమాణస్త్వం యది రామేణ విగ్రహమ్ ।
కరిష్యస్యాపదం ఘోరాం క్షిప్రం ప్రాప్స్యసి రావణ ॥ 23 ॥
క్రీడారతివిధిజ్ఞానాం సమాజోత్సవశాలినామ్ ।
రక్షసాం చైవ సన్తాపమనర్థం చాహరిష్యసి ॥ 24 ॥
హర్మ్యప్రాసాదసమ్బాధాం నానారత్నవిభూషితామ్ ।
ద్రక్ష్యసి త్వం పురీం లఙ్కాం వినష్టాం మైథిలీకృతే ॥ 25 ॥
అకుర్వన్తోఽపి పాపాని శుచయః పాపసంశ్రయాత్ ।
పరపాపైర్వినశ్యన్తి మత్స్యా నాగహ్రదే యథా ॥ 26 ॥
దివ్యచన్దనదిగ్ధాఙ్గాన్దివ్యాభరణభూషితాన్ ।
ద్రక్ష్యస్యభిహతాన్భూమౌ తవ దోషాత్తు రాక్షసాన్ ॥ 27 ॥
హృతదారాన్ సదారాంశ్చ దశ విద్రవతో దిశః ।
హతశేషానశరణాన్ద్రక్ష్యసి త్వం నిశాచరాన్ ॥ 28 ॥
శరజాలపరిక్షిప్తామగ్నిజ్వాలాసమావృతామ్ ।
ప్రదగ్ధభవనాం లఙ్కాం ద్రక్ష్యసి త్వం న సంశయః ॥ 29 ॥
పరదారాభిమర్శాత్తు నాన్యత్పాపతరం మహత్ ।
ప్రమదానాం సహస్రం చ తవ రాజన్పరిగ్రహః ॥ 30 ॥
భవ స్వదారనిరతస్వకులం రక్ష రాక్షస ।
మానమృద్ధిం చ రాజ్యం చ జీవితం చేష్టమాత్మనః ॥ 31 ॥
కలత్రాణి చ సౌమ్యాని మిత్రవర్గం తథైవ చ ।
యదీచ్ఛసి చిరం భోక్తం మా కృథా రామవిప్రియమ్ ॥ 32 ॥
నివార్యమాణస్సుహృదా మయా భృశం ప్రసహ్య సీతాం యది ధర్షయిష్యసి ।
గమిష్యసి క్షీణబలస్సబాన్ధవో యమక్షయం రామశరాత్తజీవితః ॥ 33 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే అష్టత్రింశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha aṣṭatriṃśassargaḥ |
kadācidapyahaṃ vīryātparyaṭanpṛthivīmimām |
balaṃ nāgasahasrasya dhārayanparvatopamaḥ || 1 ||
nīlajīmūtasaṅkāśastaptakāñcanakuṇḍalaḥ |
bhayaṃ lokasya janayankirīṭī parighāyudhaḥ || 2 ||
vyacaraṃ daṇḍakāraṇye ṛṣimāṃsāni bhakṣayan |
viśvāmitro'tha dharmātmā madvitrasto mahāmuniḥ || 3 ||
svayaṃ gatvā daśarathaṃ narendramidamabravīt |
adya rakṣatu māṃ rāmaḥ parvakāle samāhitaḥ || 4 ||
mārīcānme bhayaṃ ghoraṃ samutpannaṃ nareśvara |
ityevamukto dharmātmā rājā daśarathastadā || 5 ||
pratyuvāca mahābhāgaṃ viśvāmitraṃ mahāmunim |
bālo dvādaśavarṣo'yamakṛtāstraśca rāghavaḥ || 6 ||
kāmaṃ tu mama yatsainyaṃ mayā saha gamiṣyati |
balena caturaṅgeṇa svayametya niśācarān || 7 ||
vadhiṣyāmi muniśreṣṭha śatrūṃste manasepsitān |
ityevamuktassamunī rājānamidamabravīt || 8 ||
rāmānnānyadbalaṃ loke paryāptaṃ tasya rakṣasaḥ |
devatānāmapi bhavān samareṣvabhipālakaḥ || 9 ||
āsīttava kṛtaṃ karma triloke viditaṃ nṛpa |
kāmamastu mahatsainyaṃ tiṣṭhatviha parantapa || 10 ||
bālo'pyeṣa mahātejāssamarthastasya nigrahe |
gamiṣye rāmamādāya svasti te'stu parantapa || 11 ||
evamuktvā tu sa munistamādāya nṛpātmajam |
jagāma paramaprīto viśvāmitrassvamāśramam || 12 ||
taṃ tadā daṇḍakāraṇye yajñamuddiśya dīkṣitam |
babhūvopasthito rāmaścitraṃ viṣphārayandhanuḥ || 13 ||
ajātavyañjanaśrīmānpadmapatranibhekṣaṇaḥ |
ekavastradharo dhanvī śikhī kanakamālayā || 14 ||
śobhayan daṇḍakāraṇyaṃ dīptena svena tejasā |
adṛśyata tato rāmo bālacandra ivoditaḥ || 15 ||
tato'haṃ meghasaṅkāśastaptakāñcanakuṇḍalaḥ |
balī dattavarodarpādājagāma tadāśramam || 16 ||
tena dṛṣṭaḥ praviṣṭo'haṃ sahasaivodyatāyudhaḥ |
māṃ tu dṛṣṭvā dhanussajyamasambhrāntaścakāra saḥ || 17 ||
avajānannahaṃ mohādbālo'yamiti rāghavam |
viśvāmitrasya tāṃ vedimabhyadhāvaṃ kṛtatvaraḥ || 18 ||
tena muktastato bāṇaḥ śitaśśatrunibarhaṇaḥ |
tenāhaṃ tvāhataḥ kṣiptassamudre śatayojane || 19 ||
necchatā tāta māṃ hantuṃ tadā vīreṇa rakṣitaḥ |
rāmasya śaravegena nirasto'hamacetanaḥ || 20 ||
pātito'haṃ tadā tena gambhīre sāgarāmbhasi |
prāpya sañjñāṃ cirāttāta laṅkāṃ pratigataḥ purīm || 21 ||
evamasmi tadā muktassahāyāstu nipātitāḥ |
akṛtāstreṇa bālena rāmeṇākliṣṭakarmaṇā || 22 ||
tanmayā vāryamāṇastvaṃ yadi rāmeṇa vigraham |
kariṣyasyāpadaṃ ghorāṃ kṣipraṃ prāpsyasi rāvaṇa || 23 ||
krīḍāratividhijñānāṃ samājotsavaśālinām |
rakṣasāṃ caiva santāpamanarthaṃ cāhariṣyasi || 24 ||
harmyaprāsādasambādhāṃ nānāratnavibhūṣitām |
drakṣyasi tvaṃ purīṃ laṅkāṃ vinaṣṭāṃ maithilīkṛte || 25 ||
akurvanto'pi pāpāni śucayaḥ pāpasaṃśrayāt |
parapāpairvinaśyanti matsyā nāgahrade yathā || 26 ||
divyacandanadigdhāṅgāndivyābharaṇabhūṣitān |
drakṣyasyabhihatānbhūmau tava doṣāttu rākṣasān || 27 ||
hṛtadārān sadārāṃśca daśa vidravato diśaḥ |
hataśeṣānaśaraṇāndrakṣyasi tvaṃ niśācarān || 28 ||
śarajālaparikṣiptāmagnijvālāsamāvṛtām |
pradagdhabhavanāṃ laṅkāṃ drakṣyasi tvaṃ na saṃśayaḥ || 29 ||
paradārābhimarśāttu nānyatpāpataraṃ mahat |
pramadānāṃ sahasraṃ ca tava rājanparigrahaḥ || 30 ||
bhava svadāraniratasvakulaṃ rakṣa rākṣasa |
mānamṛddhiṃ ca rājyaṃ ca jīvitaṃ ceṣṭamātmanaḥ || 31 ||
kalatrāṇi ca saumyāni mitravargaṃ tathaiva ca |
yadīcchasi ciraṃ bhoktaṃ mā kṛthā rāmavipriyam || 32 ||
nivāryamāṇassuhṛdā mayā bhṛśaṃ prasahya sītāṃ yadi dharṣayiṣyasi |
gamiṣyasi kṣīṇabalassabāndhavo yamakṣayaṃ rāmaśarāttajīvitaḥ || 33 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe aṣṭatriṃśassargaḥ ||