📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.3 అరణ్యకాణ్డ - తృతీయ సర్గః
3.3 Aranyakanda - Tritiya Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ తృతీయస్సర్గః ।
ఇత్యుక్త్వా లక్ష్మణశ్శ్రీమాన్విరాధే ప్రహసన్నివ ।
కోభవాన్వనమభ్యేత్య చరిష్యసి యథాసుఖమ్ ॥ 1 ॥
అథోవాచ పునర్వాక్యం విరాధః పూరయన్వనమ్ ।
పృచ్ఛతో మమ హి బ్రూతం కౌ యువాం క్వ గమిష్యథః ॥ 2 ॥
. ।
తమువాచ తతో రామో రాక్షసం జ్వలితాననమ్ ।
పృచ్ఛన్తం సుమహాతేజా ఇక్ష్వాకుకులమాత్మనః ॥ 3 ॥
క్షత్రియౌ వృత్తసమ్పన్నౌ విద్ధి నౌ వనగోచరౌ ।
త్వాం తు వేదితుమిచ్ఛావః కస్త్వం చరసి దణ్డకాన్ ॥ 4 ॥
తమువాచ విరాధస్తు రామం సత్యపరాక్రమమ్ ।
హన్త వక్ష్యామి తే రాజన్నిబోధ మమ రాఘవ ॥ 5 ॥
పుత్రః కిల జయస్యాహం మాతా మమ శతహ్రదా ।
విరాధ ఇతి మామాహుః పృథివ్యాం సర్వరాక్షసాః ॥ 6 ॥
తపసా చాభిసమ్ప్రాప్తా బ్రహ్మణో హి ప్రసాదజా ।
శస్త్రేణావధ్యతా లోకేఽచ్ఛేద్యాభేద్యత్వమేవ చ ॥ 7 ॥
ఉత్సృజ్య ప్రమదామేనామనపేక్షౌ యథాగతమ్ ।
త్వరమాణౌ పలాయేథాం న వాం జీవితమాదదే ॥ 8 ॥
తం రామః ప్రత్యువాచేదం కోపసంరక్తలోచనః ।
రాక్షసం వికృతాకారం విరాధం పాపచేతసమ్ ॥ 9 ॥
క్షుద్ర ధిక్త్వాం తు హీనార్థం మృత్యుమన్వేషసే ధ్రువమ్ ।
రణే ప్రాప్స్యసే సన్తిష్ఠ న మే జీవన్ గమిష్యాసి ॥ 10 ॥
తతః సజ్యం ధనుః కృత్వా రామస్సునిశితాఞ్ఛరాన్ ।
సుశీఘ్రమభిసన్ధాయ రాక్షసం నిజఘాన హ ॥ 11 ॥
ధనుషా జ్యాగుణవతా సప్త బాణాన్ముమోచ హ ।
రుక్మపుఙ్ఖాన్మహావేగాన్సుపర్ణానిలతుల్యగాన్ ॥ 12 ॥
తే శరీరం విరాధస్య భిత్త్వాబర్హిణవాససః ।
నిపేతుశ్శోణితాదిగ్ధా ధరణ్యాం పావకోపమాః ॥ 13 ॥
స విద్ధో న్యస్య వైదేహీం శూలముద్యమ్య రాక్షసః ।
అభ్యద్రవత్సుసఙ్కృద్ధస్తదా రామం సలక్ష్మణమ్ ॥ 14 ॥
స వినద్య మహానాదం శూలం శక్రధ్వజోపమమ్ ।
ప్రగృహ్యాశోభత తదా వ్యాత్తానన ఇవాన్తకః ॥ 15 ॥
అథ తౌ భ్రాతరౌ దీప్తం శరవర్షం వవర్షతుః ।
విరాధే రాక్షసే తస్మిన్ కాలాన్తకయమోపమే ॥ 16 ॥
స ప్రహస్య మహారౌద్రః స్థిత్వాజృమ్భత రాక్షసః ।
జృమ్భమాణస్య తే బాణాః కాయాన్నిష్పేతురాశుగాః ॥ 17 ॥
స్పర్శాత్తు వరదానేన ప్రాణాన్సమ్రోధ్య రాక్షసః ।
విరాధః శూలముద్యమ్య రాఘవావభ్యధావత ॥ 18 ॥
తచ్ఛూలం వజ్రసఙ్కాశం గగనే జ్వలనోపమమ్ ।
ద్వాభ్యాం శరాభ్యాం చిచ్ఛేద రామః శస్త్రభృతాంవరః ॥ 19 ॥
తద్రామవిశిఖచ్ఛిన్నం శూలం తస్యకరాద్భువి ।
పపాతాశనినా ఛిన్నం మేరోరివ శిలాతలమ్ ॥ 20 ॥
తౌ ఖడ్గౌ క్షిప్రముద్యమ్య కృష్ణసర్పోపమౌశుభౌ ।
తూర్ణమాపేతతుస్తస్య తదా ప్రహరతాం బలాత్ ॥ 21 ॥
స వధ్యమానః సుభృశం భుజాభ్యాం పరిరభ్యతౌ ।
అప్రకమ్ప్యౌ నరవ్యాఘ్రౌ రౌద్రః ప్రస్థాతుమైచ్ఛత ॥ 22 ॥
తస్యాభిప్రాయమాజ్ఞాయ రామో లక్ష్మణమబ్రవీత్ ।
వహత్వయమలం తావత్పథాఽనేన తు రాక్షసః ॥ 23 ॥
యథా చేచ్ఛతి సౌమిత్రే తథా వహతు రాక్షసః ।
అయమేవ హి నః పన్థా యేన యాతి నిశాచరః ॥ 24 ॥
స తు స్వబలవీర్యేణ సముత్క్షిప్య నిశాచరః ।
బాలావివ స్కన్ధగతౌ చకారాతిబలోద్ధతః ॥ 25 ॥
తావారోప్య తతః స్కన్ధం రాఘవౌ రజనీచరః ।
విరాధో వినదన్ఘోరం జగామాభిముఖో వనమ్ ॥ 26 ॥
వనం మహామేఘనిభం ప్రవిష్టో ద్రుమైర్మహద్భిర్వివిధైరుపేతమ్ ।
నానావిధైః పక్షికులైర్విచిత్రం శివాయుతం వ్యాలమృగైర్వికీర్ణమ్ ॥ 27 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే తృతీయస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha tṛtīyassargaḥ |
ityuktvā lakṣmaṇaśśrīmānvirādhe prahasanniva |
kobhavānvanamabhyetya cariṣyasi yathāsukham || 1 ||
athovāca punarvākyaṃ virādhaḥ pūrayanvanam |
pṛcchato mama hi brūtaṃ kau yuvāṃ kva gamiṣyathaḥ || 2 ||
. |
tamuvāca tato rāmo rākṣasaṃ jvalitānanam |
pṛcchantaṃ sumahātejā ikṣvākukulamātmanaḥ || 3 ||
kṣatriyau vṛttasampannau viddhi nau vanagocarau |
tvāṃ tu veditumicchāvaḥ kastvaṃ carasi daṇḍakān || 4 ||
tamuvāca virādhastu rāmaṃ satyaparākramam |
hanta vakṣyāmi te rājannibodha mama rāghava || 5 ||
putraḥ kila jayasyāhaṃ mātā mama śatahradā |
virādha iti māmāhuḥ pṛthivyāṃ sarvarākṣasāḥ || 6 ||
tapasā cābhisamprāptā brahmaṇo hi prasādajā |
śastreṇāvadhyatā loke'cchedyābhedyatvameva ca || 7 ||
utsṛjya pramadāmenāmanapekṣau yathāgatam |
tvaramāṇau palāyethāṃ na vāṃ jīvitamādade || 8 ||
taṃ rāmaḥ pratyuvācedaṃ kopasaṃraktalocanaḥ |
rākṣasaṃ vikṛtākāraṃ virādhaṃ pāpacetasam || 9 ||
kṣudra dhiktvāṃ tu hīnārthaṃ mṛtyumanveṣase dhruvam |
raṇe prāpsyase santiṣṭha na me jīvan gamiṣyāsi || 10 ||
tataḥ sajyaṃ dhanuḥ kṛtvā rāmassuniśitāñcharān |
suśīghramabhisandhāya rākṣasaṃ nijaghāna ha || 11 ||
dhanuṣā jyāguṇavatā sapta bāṇānmumoca ha |
rukmapuṅkhānmahāvegānsuparṇānilatulyagān || 12 ||
te śarīraṃ virādhasya bhittvābarhiṇavāsasaḥ |
nipetuśśoṇitādigdhā dharaṇyāṃ pāvakopamāḥ || 13 ||
sa viddho nyasya vaidehīṃ śūlamudyamya rākṣasaḥ |
abhyadravatsusaṅkṛddhastadā rāmaṃ salakṣmaṇam || 14 ||
sa vinadya mahānādaṃ śūlaṃ śakradhvajopamam |
pragṛhyāśobhata tadā vyāttānana ivāntakaḥ || 15 ||
atha tau bhrātarau dīptaṃ śaravarṣaṃ vavarṣatuḥ |
virādhe rākṣase tasmin kālāntakayamopame || 16 ||
sa prahasya mahāraudraḥ sthitvājṛmbhata rākṣasaḥ |
jṛmbhamāṇasya te bāṇāḥ kāyānniṣpeturāśugāḥ || 17 ||
sparśāttu varadānena prāṇānsamrodhya rākṣasaḥ |
virādhaḥ śūlamudyamya rāghavāvabhyadhāvata || 18 ||
tacchūlaṃ vajrasaṅkāśaṃ gagane jvalanopamam |
dvābhyāṃ śarābhyāṃ ciccheda rāmaḥ śastrabhṛtāṃvaraḥ || 19 ||
tadrāmaviśikhacchinnaṃ śūlaṃ tasyakarādbhuvi |
papātāśaninā chinnaṃ meroriva śilātalam || 20 ||
tau khaḍgau kṣipramudyamya kṛṣṇasarpopamauśubhau |
tūrṇamāpetatustasya tadā praharatāṃ balāt || 21 ||
sa vadhyamānaḥ subhṛśaṃ bhujābhyāṃ parirabhyatau |
aprakampyau naravyāghrau raudraḥ prasthātumaicchata || 22 ||
tasyābhiprāyamājñāya rāmo lakṣmaṇamabravīt |
vahatvayamalaṃ tāvatpathā'nena tu rākṣasaḥ || 23 ||
yathā cecchati saumitre tathā vahatu rākṣasaḥ |
ayameva hi naḥ panthā yena yāti niśācaraḥ || 24 ||
sa tu svabalavīryeṇa samutkṣipya niśācaraḥ |
bālāviva skandhagatau cakārātibaloddhataḥ || 25 ||
tāvāropya tataḥ skandhaṃ rāghavau rajanīcaraḥ |
virādho vinadanghoraṃ jagāmābhimukho vanam || 26 ||
vanaṃ mahāmeghanibhaṃ praviṣṭo drumairmahadbhirvividhairupetam |
nānāvidhaiḥ pakṣikulairvicitraṃ śivāyutaṃ vyālamṛgairvikīrṇam || 27 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe tṛtīyassargaḥ ||