📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.10 అరణ్యకాణ్డ - దశమ సర్గః
3.10 Aranyakanda - Dashama Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ దశమస్సర్గః ।
వాక్యమేతత్తు వైదేహ్యా వ్యాహృతం భర్తృభక్తయా ।
శ్రుత్వా ధర్మే స్థితో రామః ప్రత్యువాచాథ మైథిలీమ్ ॥ 1 ॥
హితముక్తం త్వయా దేవి స్నిగ్ధయా సదృశం వచః ।
కులం వ్యపదిశన్త్యా చ ధర్మజ్ఞే జనకాత్మజే ॥ 2 ॥
కిన్తు వక్ష్యామ్యహం దేవి త్వయైవోక్తమిదం వచః ।
క్షత్రియైర్ధార్యతే చాపో నార్తశబ్దో భవేదితి ॥ 3 ॥
తే చార్తా దణ్డకారణ్యే మునయస్సంశితవ్రతాః ।
మాం సీతే స్వయమాగమ్య శరణ్యాశ్శరణం గతాః ॥ 4 ॥
వసన్తో ధర్మనిరతా వనే మూలఫలాశనాః ।
న లభన్తే సుఖం భీతా రాక్షసైః క్రూరకర్మభిః ॥ 5 ॥
కాలే కాలే చ నిరతా నియమైర్వివిధైర్వనే ।
భక్ష్యన్తే రాక్షసైర్భీమైర్నరమాంసోపజీవిభిః ॥ 6 ॥
తే భక్ష్యమాణా మునయో దణ్డకారణ్యవాసినః ।
అస్మానభ్యవపద్యేతి మామూచుర్ద్విజసత్తమా ॥ 7 ॥
మయా తు వచనం శ్రుత్వా తేషామేవం ముఖాచ్చ్యుతమ్ ।
కృత్వా చరణశుశ్రూషాం వాక్యమేతదుదాహృతమ్ ॥ 8 ॥
ప్రసీదన్తు భవన్తో మే హ్రీరేషా హి మమాతులా ।
యదీదృశైరహం విప్రైరుపస్థేయైరుపస్థితః ॥ 9 ॥
కిం కరోమీతి చ మయా వ్యాహృతం ద్విజసన్నిధౌ ।
సర్వైరేతైస్సమాగమ్య వాగియం సముదాహృతా ॥ 10 ॥
రాక్షసైర్దణ్డకారణ్యే బహుభిః కామరూపిభిః ।
అర్దితాస్స్మ దృఢం రామ భవాన్నస్తత్ర రక్షతు ॥ 11 ॥
హోమకాలేషు సమ్ప్రాప్తాః పర్వకాలేషు చానఘ ।
ధర్షయన్తి సుదుర్ధర్షా రాక్షసాః పిశితాశనాః ॥ 12 ॥
రాక్షసైర్ధర్షితానాం చ తాపసానాం తపస్వినామ్ ।
గతిం మృగయమాణానాం భవాన్నః పరమా గతిః ॥ 13 ॥
కామం తపఃప్రభావేన శక్తా హన్తుం నిశాచరాన్ ।
చిరార్జితం తు నేచ్ఛామస్తపః ఖణ్డయితుం వయమ్ ॥ 14 ॥
బహువిఘ్నం తపో నిత్యం దుశ్చరం చైవ రాఘవ ।
తేన శాపం న ముఞ్చామో భక్ష్యమాణాశ్చ రాక్షసైః ॥ 15 ॥
తదర్ధ్యమానాన్రక్షోభిర్దణ్డకారణ్యవాసిభిః ।
రక్ష నస్త్వం సహ భ్రాత్రా త్వన్నాథా హి వయం వనే ॥ 16 ॥
మయా చైతద్వచశ్శ్రుత్వా కార్త్స్న్యేన పరిపాలనమ్ ।
ఋషీణాం దణ్డకారణ్యే సంశ్రుతం జనకాత్మజే ॥ 17 ॥
సంశ్రుత్య చ న శక్ష్యామి జీవమానః ప్రతిశ్రవమ్ ।
మునీనామన్యథా కర్తుం సత్యమిష్టం హి మే సదా ॥ 18 ॥
అప్యహం జీవితం జహ్యాం త్వాం వా సీతే సలక్ష్మణామ్ ।
న తు ప్రతిజ్ఞాం సంశ్రుత్య బ్రాహ్మణేభ్యో విశేషతః ॥ 19 ॥
తదవశ్యం మయా కార్యమృషీణాం పరిపాలనమ్ ।
అనుక్తేనాపి వైదేహి ప్రతిజ్ఞాయ తు కిం పునః ॥ 20 ॥
మమ స్నేహాచ్చ సౌహార్దాదిదముక్తన్త్వయాఽనఘే ।
పరితుష్టోఽస్మ్యహం సీతే న హ్యనిష్టోఽనుశిష్యతే ॥ 21 ॥
సదృశం చానురూపం చ కులస్య తవ చాత్మనః ।
సధర్మచారిణీ మే త్వం ప్రాణేభ్యోఽపి గరీయసీ ॥ 22 ॥
ఇత్యేవముక్త్వా వచనం మహాత్మా సీతాం ప్రియాం మైథిలరాజపుత్రీమ్ ।
రామో ధనుష్మాన్సహ లక్ష్మణేన జగామ రమ్యాణి తపోవనాని ॥ 23 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే దశమస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha daśamassargaḥ |
vākyametattu vaidehyā vyāhṛtaṃ bhartṛbhaktayā |
śrutvā dharme sthito rāmaḥ pratyuvācātha maithilīm || 1 ||
hitamuktaṃ tvayā devi snigdhayā sadṛśaṃ vacaḥ |
kulaṃ vyapadiśantyā ca dharmajñe janakātmaje || 2 ||
kintu vakṣyāmyahaṃ devi tvayaivoktamidaṃ vacaḥ |
kṣatriyairdhāryate cāpo nārtaśabdo bhavediti || 3 ||
te cārtā daṇḍakāraṇye munayassaṃśitavratāḥ |
māṃ sīte svayamāgamya śaraṇyāśśaraṇaṃ gatāḥ || 4 ||
vasanto dharmaniratā vane mūlaphalāśanāḥ |
na labhante sukhaṃ bhītā rākṣasaiḥ krūrakarmabhiḥ || 5 ||
kāle kāle ca niratā niyamairvividhairvane |
bhakṣyante rākṣasairbhīmairnaramāṃsopajīvibhiḥ || 6 ||
te bhakṣyamāṇā munayo daṇḍakāraṇyavāsinaḥ |
asmānabhyavapadyeti māmūcurdvijasattamā || 7 ||
mayā tu vacanaṃ śrutvā teṣāmevaṃ mukhāccyutam |
kṛtvā caraṇaśuśrūṣāṃ vākyametadudāhṛtam || 8 ||
prasīdantu bhavanto me hrīreṣā hi mamātulā |
yadīdṛśairahaṃ viprairupastheyairupasthitaḥ || 9 ||
kiṃ karomīti ca mayā vyāhṛtaṃ dvijasannidhau |
sarvairetaissamāgamya vāgiyaṃ samudāhṛtā || 10 ||
rākṣasairdaṇḍakāraṇye bahubhiḥ kāmarūpibhiḥ |
arditāssma dṛḍhaṃ rāma bhavānnastatra rakṣatu || 11 ||
homakāleṣu samprāptāḥ parvakāleṣu cānagha |
dharṣayanti sudurdharṣā rākṣasāḥ piśitāśanāḥ || 12 ||
rākṣasairdharṣitānāṃ ca tāpasānāṃ tapasvinām |
gatiṃ mṛgayamāṇānāṃ bhavānnaḥ paramā gatiḥ || 13 ||
kāmaṃ tapaḥprabhāvena śaktā hantuṃ niśācarān |
cirārjitaṃ tu necchāmastapaḥ khaṇḍayituṃ vayam || 14 ||
bahuvighnaṃ tapo nityaṃ duścaraṃ caiva rāghava |
tena śāpaṃ na muñcāmo bhakṣyamāṇāśca rākṣasaiḥ || 15 ||
tadardhyamānānrakṣobhirdaṇḍakāraṇyavāsibhiḥ |
rakṣa nastvaṃ saha bhrātrā tvannāthā hi vayaṃ vane || 16 ||
mayā caitadvacaśśrutvā kārtsnyena paripālanam |
ṛṣīṇāṃ daṇḍakāraṇye saṃśrutaṃ janakātmaje || 17 ||
saṃśrutya ca na śakṣyāmi jīvamānaḥ pratiśravam |
munīnāmanyathā kartuṃ satyamiṣṭaṃ hi me sadā || 18 ||
apyahaṃ jīvitaṃ jahyāṃ tvāṃ vā sīte salakṣmaṇām |
na tu pratijñāṃ saṃśrutya brāhmaṇebhyo viśeṣataḥ || 19 ||
tadavaśyaṃ mayā kāryamṛṣīṇāṃ paripālanam |
anuktenāpi vaidehi pratijñāya tu kiṃ punaḥ || 20 ||
mama snehācca sauhārdādidamuktantvayā'naghe |
parituṣṭo'smyahaṃ sīte na hyaniṣṭo'nuśiṣyate || 21 ||
sadṛśaṃ cānurūpaṃ ca kulasya tava cātmanaḥ |
sadharmacāriṇī me tvaṃ prāṇebhyo'pi garīyasī || 22 ||
ityevamuktvā vacanaṃ mahātmā sītāṃ priyāṃ maithilarājaputrīm |
rāmo dhanuṣmānsaha lakṣmaṇena jagāma ramyāṇi tapovanāni || 23 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe daśamassargaḥ ||