📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.6 అయోధ్యాకాణ్డ - షష్ఠ సర్గః
2.6 Ayodhyakanda - Shashtha Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాణ్డమ్ ।
అథ షష్ఠస్సర్గః ।
గతే పురోహితే రామః స్నాతో నియతమానసః ।
సహ పత్న్యా విశాలాక్ష్యా నారాయణముపాగమత్ ॥ 1 ॥
ప్రగృహ్య శిరసా పాత్రీం హవిషో విధివత్తదా ।
మహతే దైవతాయాజ్యం జుహావ జ్వలితేఽనలే ॥ 2 ॥
శేషం చ హవిషస్తస్య ప్రాశ్యాశాస్యాత్మనః ప్రియమ్ ।
ధ్యాయన్నారాయణం దేవం స్వాస్తీర్ణే కుశసంస్తరే ॥ 3 ॥
వాగ్యత స్సహ వైదేహ్యా భూత్వా నియతమానసః ।
శ్రీమత్యాయతనే విష్ణో శ్శిశ్యే నరవరాత్మజః ॥ 4 ॥
ఏకయామావశిష్టాయాం రాత్ర్యాం ప్రతివిబుద్ధ్య సః ।
అలఙ్కారవిధిం కృత్స్నం కారయామాస వేశ్మనః ॥ 5 ॥
తత్ర శ్రృణ్వన్సుఖా వాచ స్సూతమాగధవన్దినామ్ ।
పూర్వాం సధ్యాముపాసీనో జజాప యతమానసః ॥ 6 ॥
తుష్టావ ప్రణతశ్చైవ శిరసా మధుసూదనమ్ ।
విమలక్షౌమసంవీతో వాచయామాస స ద్విజాన్ ॥ 7 ॥
తేషాం పుణ్యాహఘోషోఽథ గమ్భీరమధురస్తదా ।
అయోధ్యాం పూరయామాస తూర్యఘోషానునాదితః ॥ 8 ॥
కృతోపవాసం తు తదా వైదేహ్యా సహ రాఘవమ్ ।
అయోధ్యానిలయశ్శ్రుత్వా సర్వః ప్రముదితో జనః ॥ 9 ॥
తతః పౌరజనస్సర్వశ్శ్రుత్వా రామాభిషేచనమ్ ।
ప్రభాతాం రజనీం దృష్ట్వా చక్రే శోభయితుం పురీమ్ ॥ 10 ॥
సితాభ్రశిఖరాభేషు దేవతాయతనేషు చ ।
చతుష్పథేషు రథ్యాసు చైత్యేష్వట్టాలకేషు చ ॥ 11 ॥
నానాపణ్యసమృద్ధేషు వణిజామాపణేషు చ ।
కుటుమ్బినాం సమృద్ధేషు శ్రీమత్సు భవనేషు చ ॥ 12 ॥
సభాసు చైవ సర్వాసు వృక్షేష్వాలక్షితేషు చ ।
ధ్వజా స్సముచ్ఛ్రితాశ్చిత్రాః పతాకాశ్చాభవంస్తదా ॥ 13 ॥
నటనర్తకసఙ్ఘానాం గాయకానాం చ గాయతామ్ ।
మనః కర్ణసుఖా వాచ శ్శుశృవుశ్చ తతస్తతః ॥ 14 ॥
రామాభిషేకయుక్తాశ్చ కథాశ్చక్రుర్మిథో జనాః ।
రామాభిషేకే సమ్ప్రాప్తే చత్వరేషు గృహేషు చ ॥ 15 ॥
బాలా అపి క్రీడమానా గృహద్వారేషు సఙ్ఘశః ।
రామాభిషవసంయుక్తాశ్చక్రురేవం మిథః కథాః ॥ 16 ॥
కృతపుష్పోపహారశ్చ ధూపగన్ధాధివాసితః ।
రాజమార్గః కృతః శ్రీమాన్పౌరై రామాభిషేచనే ॥ 17 ॥
ప్రకాశకరణార్థం చ నిశాగమనశఙ్కయా ।
దీపవృక్షాం స్తథా చక్రురను రథ్యాసు సర్వశః ॥ 18 ॥
అలఙ్కారం పురస్యైవం కృత్వా తత్పురవాసినః ।
ఆకాఙ్క్షమాణా రామస్య యౌవరాజ్యాభిషేచనమ్ ॥ 19 ॥
సమేత్య సఙ్ఘశస్సర్వే చత్వరేషు సభాసు చ ।
కథయన్తో మిథస్తత్ర ప్రశశంసుర్జనాధిపమ్ ॥ 20 ॥
అహో మహాత్మా రాజాఽయమిక్ష్వాకుకులనన్దనః ।
జ్ఞాత్వా యో వృద్ధమాత్మానం రామం రాజ్యేఽభిషేక్ష్యతి ॥ 21 ॥
సర్వేప్యనుగృహీతా స్మో యన్నో రామో మహీపతిః ।
చిరాయ భవితా గోప్తా దృష్టలోకపరావరః ॥ 22 ॥
అనుద్ధతమనాః విద్వాన్ధర్మాత్మా భ్రాతృవత్సలః ।
యథా చ భ్రాతృషు స్నిగ్ధస్తథాఽస్మాస్వపి రాఘవః ॥ 23 ॥
చిరం జీవతు ధర్మాత్మా రాజా దశరథోఽనఘః ।
యత్ప్రసాదోనభిషిక్తం తు రామం ద్రక్ష్యామహే వయమ్ ॥ 24 ॥
ఏవంవిధం కథయతాం పౌరాణాం శుశ్రువు స్తదా ।
దిగ్భ్యోపి శ్రుతవృత్తాన్తాః ప్రాప్తా జానపదా జనాః ॥ 25 ॥
తే తు దిగ్భ్యః పురీం ప్రాప్తా ద్రష్టుం రామాభిషేచనమ్ ।
రామస్య పూరయామాసుః పురీం జానపదా జనాః ॥ 26 ॥
జనౌఘైస్తైర్విసర్పద్భిః శుశ్రువే తత్ర నిస్వనః ।
పర్వసూదీర్ణవేగస్య సాగరస్యేవ నిస్వనః ॥ 27 ॥
తతస్తదిన్ద్రక్షయసన్నిభం పురం దిదృక్షుభిర్జానపదైరుపాగతైః ।
సమన్తత స్సస్వనమాకులం బభౌ సముద్రయాదోభిరివార్ణవోదకమ్ ॥ 28 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే షష్ఠస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe ayodhyākāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
gate purohite rāmaḥ snāto niyatamānasaḥ |
saha patnyā viśālākṣyā nārāyaṇamupāgamat || 1 ||
pragṛhya śirasā pātrīṃ haviṣo vidhivattadā |
mahate daivatāyājyaṃ juhāva jvalite'nale || 2 ||
śeṣaṃ ca haviṣastasya prāśyāśāsyātmanaḥ priyam |
dhyāyannārāyaṇaṃ devaṃ svāstīrṇe kuśasaṃstare || 3 ||
vāgyata ssaha vaidehyā bhūtvā niyatamānasaḥ |
śrīmatyāyatane viṣṇo śśiśye naravarātmajaḥ || 4 ||
ekayāmāvaśiṣṭāyāṃ rātryāṃ prativibuddhya saḥ |
alaṅkāravidhiṃ kṛtsnaṃ kārayāmāsa veśmanaḥ || 5 ||
tatra śrṛṇvansukhā vāca ssūtamāgadhavandinām |
pūrvāṃ sadhyāmupāsīno jajāpa yatamānasaḥ || 6 ||
tuṣṭāva praṇataścaiva śirasā madhusūdanam |
vimalakṣaumasaṃvīto vācayāmāsa sa dvijān || 7 ||
teṣāṃ puṇyāhaghoṣo'tha gambhīramadhurastadā |
ayodhyāṃ pūrayāmāsa tūryaghoṣānunāditaḥ || 8 ||
kṛtopavāsaṃ tu tadā vaidehyā saha rāghavam |
ayodhyānilayaśśrutvā sarvaḥ pramudito janaḥ || 9 ||
tataḥ paurajanassarvaśśrutvā rāmābhiṣecanam |
prabhātāṃ rajanīṃ dṛṣṭvā cakre śobhayituṃ purīm || 10 ||
sitābhraśikharābheṣu devatāyataneṣu ca |
catuṣpatheṣu rathyāsu caityeṣvaṭṭālakeṣu ca || 11 ||
nānāpaṇyasamṛddheṣu vaṇijāmāpaṇeṣu ca |
kuṭumbināṃ samṛddheṣu śrīmatsu bhavaneṣu ca || 12 ||
sabhāsu caiva sarvāsu vṛkṣeṣvālakṣiteṣu ca |
dhvajā ssamucchritāścitrāḥ patākāścābhavaṃstadā || 13 ||
naṭanartakasaṅghānāṃ gāyakānāṃ ca gāyatām |
manaḥ karṇasukhā vāca śśuśṛvuśca tatastataḥ || 14 ||
rāmābhiṣekayuktāśca kathāścakrurmitho janāḥ |
rāmābhiṣeke samprāpte catvareṣu gṛheṣu ca || 15 ||
bālā api krīḍamānā gṛhadvāreṣu saṅghaśaḥ |
rāmābhiṣavasaṃyuktāścakrurevaṃ mithaḥ kathāḥ || 16 ||
kṛtapuṣpopahāraśca dhūpagandhādhivāsitaḥ |
rājamārgaḥ kṛtaḥ śrīmānpaurai rāmābhiṣecane || 17 ||
prakāśakaraṇārthaṃ ca niśāgamanaśaṅkayā |
dīpavṛkṣāṃ stathā cakruranu rathyāsu sarvaśaḥ || 18 ||
alaṅkāraṃ purasyaivaṃ kṛtvā tatpuravāsinaḥ |
ākāṅkṣamāṇā rāmasya yauvarājyābhiṣecanam || 19 ||
sametya saṅghaśassarve catvareṣu sabhāsu ca |
kathayanto mithastatra praśaśaṃsurjanādhipam || 20 ||
aho mahātmā rājā'yamikṣvākukulanandanaḥ |
jñātvā yo vṛddhamātmānaṃ rāmaṃ rājye'bhiṣekṣyati || 21 ||
sarvepyanugṛhītā smo yanno rāmo mahīpatiḥ |
cirāya bhavitā goptā dṛṣṭalokaparāvaraḥ || 22 ||
anuddhatamanāḥ vidvāndharmātmā bhrātṛvatsalaḥ |
yathā ca bhrātṛṣu snigdhastathā'smāsvapi rāghavaḥ || 23 ||
ciraṃ jīvatu dharmātmā rājā daśaratho'naghaḥ |
yatprasādonabhiṣiktaṃ tu rāmaṃ drakṣyāmahe vayam || 24 ||
evaṃvidhaṃ kathayatāṃ paurāṇāṃ śuśruvu stadā |
digbhyopi śrutavṛttāntāḥ prāptā jānapadā janāḥ || 25 ||
te tu digbhyaḥ purīṃ prāptā draṣṭuṃ rāmābhiṣecanam |
rāmasya pūrayāmāsuḥ purīṃ jānapadā janāḥ || 26 ||
janaughaistairvisarpadbhiḥ śuśruve tatra nisvanaḥ |
parvasūdīrṇavegasya sāgarasyeva nisvanaḥ || 27 ||
tatastadindrakṣayasannibhaṃ puraṃ didṛkṣubhirjānapadairupāgataiḥ |
samantata ssasvanamākulaṃ babhau samudrayādobhirivārṇavodakam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye ayodhyākāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||