📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.42 బాలకాణ్డ - ద్విచత్వారింశ సర్గః
1.42 Balakanda - Dvichatvarimsha Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ ద్విచత్వారింశస్సర్గః ।
కాలధర్మం గతే రామ సగరే ప్రకృతీజనాః ।
రాజానం రోచయామాసురంశుమన్తం సుధార్మికమ్ ॥ 1 ॥
స రాజా సుమహానాసీదంశుమాన్ రఘునన్దన ।
తస్య పుత్రో మహానాసీద్దిలీప ఇతి విశ్రుతః ॥ 2 ॥
తస్మిన్ రాజ్యం సమావేశ్య దిలీపే రఘునన్దన ।
హిమవచ్ఛిఖరే పుణ్యే తపస్తేపే సుదారుణమ్ ॥ 3 ॥
ద్వాత్రింశచ్చ సహస్రాణి వర్షాణి సుమహాయశాః ।
తపోవనం గతో రామ స్వర్గం లేభే తపోధనః ॥ 4 ॥
దిలీపస్తు మహాతేజాశ్శ్రుత్వా పైతామహం వధమ్ ।
దుఃఖోపహతయా బుద్ధ్యా నిశ్చయం నాధ్యగచ్ఛత ॥ 5 ॥
కథం గఙ్గావతరణం కథం తేషాం జలక్రియా ।
తారయేయం కథం చైతానితి చిన్తాపరోఽభవత్ ॥ 6 ॥
తస్య చిన్తయతో నిత్యం ధర్మేణ విదితాత్మనః ।
పుత్రో భగీరథో నామ జజ్ఞే పరమధార్మికః ॥ 7 ॥
దిలీపస్తు మహాతేజా యజ్ఞైర్బహుభిరిష్టవాన్ ।
త్రింశద్వర్షసహస్రాణి రాజా రాజ్యమకారయత్ ॥ 8 ॥
అగత్వా నిశ్చయం రాజా తేషాముద్ధరణం ప్రతి ।
వ్యాధినా నరశార్దూల కాలధర్మముపేయివాన్ ॥ 9 ॥
ఇన్ద్రలోకం గతో రాజా స్వార్జితేనైవ కర్మణా ।
రాజ్యే భగీరథం పుత్రమభిషిచ్య నరర్షభః ॥ 10 ॥
భగీరథస్తు రాజర్షిర్ధార్మికో రఘునన్దన ।
అనపత్యో మహాతేజాః ప్రజాకామస్స చాప్రజః ॥ 11 ॥
మన్త్రిష్వాధాయ తద్రాజ్యం గఙ్గావతరణే రతః ।
స తపో దీర్ఘమాతిష్ఠద్గోకర్ణే రఘునన్దన ॥ 12 ॥
ఊర్ధ్వబాహుః పఞ్చతపా మాసాహారో జితేన్ద్రియః ।
తస్య వర్షసహస్రాణి ఘోరే తపసి తిష్ఠతః ॥ 13 ॥
అతీతాని మహాబాహో తస్య రాజ్ఞో మహాత్మనః ।
సుప్రీతో భగవాన్ బ్రహ్మా ప్రజానాం పతిరీశ్వరః ॥ 14 ॥
తతస్సురగణైస్సార్ధముపాగమ్య పితామహః ।
భగీరథం మహాత్మానం తప్యమానమథాబ్రవీత్ ॥ 15 ॥
భగీరథ మహాభాగ ప్రీతస్తేఽహం జనేశ్వర ।
తపసా చ సుతప్తేన వరం వరయ సువ్రత ॥ 16 ॥
తమువాచ మహాతేజాః సర్వలోకపితామహమ్ ।
భగీరథో మహాభాగః కృతాఞ్జలిరుపస్థితః ॥ 17 ॥
యది మే భగవన్ ప్రీతో యద్యస్తి తపసః ఫలమ్ ।
సగరస్యాత్మజాస్సర్వే మత్తస్సలిలమాప్నుయుః ॥ 18 ॥
గఙ్గాయాస్సలిలక్లిన్నే భస్మన్యేషాం మహాత్మనామ్ ।
స్వర్గం గచ్ఛేయురత్యన్తం సర్వే మే ప్రపితామహాః ॥ 19 ॥
దేయా చ సన్తతిర్దేవ నావసీదేత్కులం చ నః ।
ఇక్ష్వాకూణాం కులే దేవ ఏష మేఽస్తు వరఃపరః ॥ 20 ॥
ఉక్తవాక్యం తు రాజానం సర్వలోకపితామహః ।
ప్రత్యువాచ శుభాం వాణీం మధురాం మధురాక్షరామ్ ॥ 21 ॥
మనోరథో మహానేష భగీరథ మహారథ ।
ఏవం భవతు భద్రం తే ఇక్ష్వాకుకులవర్ధన ॥ 22 ॥
ఇయం హైమవతీ గఙ్గా జ్యేష్ఠా హిమవతస్సుతా ।
తాం వై ధారయితుం శక్తో హరస్తత్ర నియుజ్యతామ్ ॥ 23 ॥
గఙ్గాయాః పతనం రాజన్ పృథివీ న సహిష్యతి ।
తాం వై ధారయితుం వీర నాన్యం పశ్యామి శూలినః ॥ 24 ॥
తమేవముక్త్వా రాజానం గఙ్గాం చాభాష్య లోకకృత్ ।
జగామ త్రిదివం దేవస్సహదేవైర్మరుద్గణైః ॥ 25 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే ద్విచత్వారింశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha dvicatvāriṃśassargaḥ |
kāladharmaṃ gate rāma sagare prakṛtījanāḥ |
rājānaṃ rocayāmāsuraṃśumantaṃ sudhārmikam || 1 ||
sa rājā sumahānāsīdaṃśumān raghunandana |
tasya putro mahānāsīddilīpa iti viśrutaḥ || 2 ||
tasmin rājyaṃ samāveśya dilīpe raghunandana |
himavacchikhare puṇye tapastepe sudāruṇam || 3 ||
dvātriṃśacca sahasrāṇi varṣāṇi sumahāyaśāḥ |
tapovanaṃ gato rāma svargaṃ lebhe tapodhanaḥ || 4 ||
dilīpastu mahātejāśśrutvā paitāmahaṃ vadham |
duḥkhopahatayā buddhyā niścayaṃ nādhyagacchata || 5 ||
kathaṃ gaṅgāvataraṇaṃ kathaṃ teṣāṃ jalakriyā |
tārayeyaṃ kathaṃ caitāniti cintāparo'bhavat || 6 ||
tasya cintayato nityaṃ dharmeṇa viditātmanaḥ |
putro bhagīratho nāma jajñe paramadhārmikaḥ || 7 ||
dilīpastu mahātejā yajñairbahubhiriṣṭavān |
triṃśadvarṣasahasrāṇi rājā rājyamakārayat || 8 ||
agatvā niścayaṃ rājā teṣāmuddharaṇaṃ prati |
vyādhinā naraśārdūla kāladharmamupeyivān || 9 ||
indralokaṃ gato rājā svārjitenaiva karmaṇā |
rājye bhagīrathaṃ putramabhiṣicya nararṣabhaḥ || 10 ||
bhagīrathastu rājarṣirdhārmiko raghunandana |
anapatyo mahātejāḥ prajākāmassa cāprajaḥ || 11 ||
mantriṣvādhāya tadrājyaṃ gaṅgāvataraṇe rataḥ |
sa tapo dīrghamātiṣṭhadgokarṇe raghunandana || 12 ||
ūrdhvabāhuḥ pañcatapā māsāhāro jitendriyaḥ |
tasya varṣasahasrāṇi ghore tapasi tiṣṭhataḥ || 13 ||
atītāni mahābāho tasya rājño mahātmanaḥ |
suprīto bhagavān brahmā prajānāṃ patirīśvaraḥ || 14 ||
tatassuragaṇaissārdhamupāgamya pitāmahaḥ |
bhagīrathaṃ mahātmānaṃ tapyamānamathābravīt || 15 ||
bhagīratha mahābhāga prītaste'haṃ janeśvara |
tapasā ca sutaptena varaṃ varaya suvrata || 16 ||
tamuvāca mahātejāḥ sarvalokapitāmaham |
bhagīratho mahābhāgaḥ kṛtāñjalirupasthitaḥ || 17 ||
yadi me bhagavan prīto yadyasti tapasaḥ phalam |
sagarasyātmajāssarve mattassalilamāpnuyuḥ || 18 ||
gaṅgāyāssalilaklinne bhasmanyeṣāṃ mahātmanām |
svargaṃ gaccheyuratyantaṃ sarve me prapitāmahāḥ || 19 ||
deyā ca santatirdeva nāvasīdetkulaṃ ca naḥ |
ikṣvākūṇāṃ kule deva eṣa me'stu varaḥparaḥ || 20 ||
uktavākyaṃ tu rājānaṃ sarvalokapitāmahaḥ |
pratyuvāca śubhāṃ vāṇīṃ madhurāṃ madhurākṣarām || 21 ||
manoratho mahāneṣa bhagīratha mahāratha |
evaṃ bhavatu bhadraṃ te ikṣvākukulavardhana || 22 ||
iyaṃ haimavatī gaṅgā jyeṣṭhā himavatassutā |
tāṃ vai dhārayituṃ śakto harastatra niyujyatām || 23 ||
gaṅgāyāḥ patanaṃ rājan pṛthivī na sahiṣyati |
tāṃ vai dhārayituṃ vīra nānyaṃ paśyāmi śūlinaḥ || 24 ||
tamevamuktvā rājānaṃ gaṅgāṃ cābhāṣya lokakṛt |
jagāma tridivaṃ devassahadevairmarudgaṇaiḥ || 25 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe dvicatvāriṃśassargaḥ ||