📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.33 బాలకాణ్డ - త్రయస్త్రింశ సర్గః
1.33 Balakanda - Trayastrimsha Sargah
Valmiki Telugu
శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ త్రయస్త్రింశస్సర్గః ।
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా కుశనాభస్య ధీమతః ।
శిరోభిశ్చరణౌ స్పృష్ట్వా కన్యాశతమభాషత ॥ 1 ॥
వాయుస్సర్వాత్మకో రాజన్ ప్రధర్షయితుమిచ్ఛతి ।
అశుభం మార్గమాస్థాయ న ధర్మం ప్రత్యవేక్షతే ॥ 2 ॥
పితృమత్యస్స్మ భద్రం తే స్వచ్ఛన్దే న వయం స్థితాః ।
పితరం నో వృణీష్వ త్వం యది నో దాస్యతే తవ ॥ 3 ॥
తేన పాపానుబన్ధేన వచనం న ప్రతీచ్ఛతా ।
ఏవం బ్రువన్త్యస్సర్వాస్స్మ వాయునా నిహతా భృశమ్ ॥ 4 ॥
తాసాం తద్వచనం శ్రుత్వా రాజా పరమధార్మికః ।
ప్రత్యువాచ మహాతేజాః కన్యాశతమనుత్తమమ్ ॥ 5 ॥
క్షాన్తం క్షమావతాం పుత్ర్యః కర్తవ్యం సుమహత్కృతమ్ ।
ఐకమత్యముపాగమ్య కులం చావేక్షితం మమ ॥ 6 ॥
అలఙ్కారో హి నారీణాం క్షమా తు పురుషస్య వా ।
దుష్కరం తచ్చ యత్ క్షాన్తం త్రిదశేషు విశేషతః ॥ 7 ॥
యాదృశీ వః క్షమా పుత్ర్యస్సర్వాసామవిశేషతః ।
క్షమా దానం క్షమా యజ్ఞః క్షమా సత్యం హి పుత్రికాః ॥ 8 ॥
క్షమా యశః క్షమా ధర్మః క్షమయా నిష్ఠితం జగత్ ।
విసృజ్య కన్యాః కాకుత్స్థ రాజా త్రిదశవిక్రమః ॥ 9 ॥
మన్త్రజ్ఞో మన్త్రయామాస ప్రదానం సహ మన్త్రిభిః ।
దేశకాలౌ ప్రదానస్య సదృశే ప్రతిపాదనమ్ ॥ 10 ॥
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు చూలీ నామ మహాతపాః ।
ఊర్ధ్వరేతాశ్శుభాచారో బ్రాహ్మం తప ఉపాగమత్ ॥ 11 ॥
తప్యన్తం తమృషిం తత్ర గన్ధర్వీ పర్యుపాసతే ।
సోమదా నామ భద్రం తే ఊర్మిలా తనయా తదా ॥ 12 ॥
సా చ తం ప్రణతా భూత్వా శుశ్రూషణపరాయణా ।
ఉవాస కాలే ధర్మిష్ఠా తస్యాస్తుష్టోఽభవద్గురుః ॥ 13 ॥
స చ తాం కాలయోగేన ప్రోవాచ రఘునన్దన ।
పరితుష్టోఽస్మి భద్రం తే కిం కరోమి తవ ప్రియమ్ ॥ 14 ॥
పరితుష్టం మునిం జ్ఞాత్వా గన్ధర్వీ మధురస్వరా ।
ఉవాచ పరమప్రీతా వాక్యజ్ఞా వాక్యకోవిదమ్ ॥ 15 ॥
లక్ష్మ్యా సముదితో బ్రాహ్మ్యా బ్రహ్మభూతో మహాతపాః ।
బ్రాహ్మేణ తపసా యుక్తం పుత్రమిచ్ఛామి ధార్మిక ॥ 16 ॥
అపతిశ్చాస్మి భద్రం తే భార్యా చాస్మి న కస్యచిత్ ।
బ్రాహ్మేణోపగతాయాశ్చ దాతుమర్హసి మే సుతమ్ ॥ 17 ॥
తస్యాః ప్రసన్నో బ్రహ్మర్షిర్దదౌ పుత్రమనుత్తమమ్ ।
బ్రహ్మదత్త ఇతి ఖ్యాతం మానసం చూలినస్సుతమ్ ॥ 18 ॥
స రాజా సౌమదేయస్తు పురీమధ్యవసత్తదా ।
కామ్పిల్యాం పరయా లక్ష్మ్యా దేవరాజో యథా దివమ్ ॥ 19 ॥
స బుద్ధిం కృతవాన్ రాజా కుశనాభస్సుధార్మికః ।
బ్రహ్మదత్తాయ కాకుత్స్థ దాతుం కన్యాశతం తదా ॥ 20 ॥
తమాహూయ మహాతేజా బ్రహ్మదత్తం మహీపతిః ।
దదౌ కన్యాశతం రాజా సుప్రీతేనాన్తరాత్మనా ॥ 21 ॥
యథాక్రమం తతః పాణీన్ జగ్రాహ రఘునన్దన ।
బ్రహ్మదత్తో మహీపాలస్తాసాం దేవపతిర్యథా ॥ 22 ॥
స్పృష్టమాత్రే తతః పాణౌ వికుబ్జా విగతజ్వరాః ।
యుక్తాః పరమయా లక్ష్మ్యా బభుః కన్యాశతం తదా ॥ 23 ॥
స దృష్ట్వా వాయునా ముక్తాః కుశనాభో మహీపతిః ।
బభూవ పరమప్రీతో హర్షం లేభే పునఃపునః ॥ 24 ॥
కృతోద్వాహం తు రాజానం బ్రహ్మదత్తం మహీపతిః ।
సదారం ప్రేషయామాస సోపాధ్యాయగణం తదా ॥ 25 ॥
సోమదాఽపి సుసంహృష్టా పుత్రస్య సదృశీం క్రియామ్ ।
యథాన్యాయం చ గన్ధర్వీ స్నుషాస్తాః ప్రత్యనన్దత ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే త్రయస్త్రింశస్సర్గః ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha trayastriṃśassargaḥ |
tasya tadvacanaṃ śrutvā kuśanābhasya dhīmataḥ |
śirobhiścaraṇau spṛṣṭvā kanyāśatamabhāṣata || 1 ||
vāyussarvātmako rājan pradharṣayitumicchati |
aśubhaṃ mārgamāsthāya na dharmaṃ pratyavekṣate || 2 ||
pitṛmatyassma bhadraṃ te svacchande na vayaṃ sthitāḥ |
pitaraṃ no vṛṇīṣva tvaṃ yadi no dāsyate tava || 3 ||
tena pāpānubandhena vacanaṃ na pratīcchatā |
evaṃ bruvantyassarvāssma vāyunā nihatā bhṛśam || 4 ||
tāsāṃ tadvacanaṃ śrutvā rājā paramadhārmikaḥ |
pratyuvāca mahātejāḥ kanyāśatamanuttamam || 5 ||
kṣāntaṃ kṣamāvatāṃ putryaḥ kartavyaṃ sumahatkṛtam |
aikamatyamupāgamya kulaṃ cāvekṣitaṃ mama || 6 ||
alaṅkāro hi nārīṇāṃ kṣamā tu puruṣasya vā |
duṣkaraṃ tacca yat kṣāntaṃ tridaśeṣu viśeṣataḥ || 7 ||
yādṛśī vaḥ kṣamā putryassarvāsāmaviśeṣataḥ |
kṣamā dānaṃ kṣamā yajñaḥ kṣamā satyaṃ hi putrikāḥ || 8 ||
kṣamā yaśaḥ kṣamā dharmaḥ kṣamayā niṣṭhitaṃ jagat |
visṛjya kanyāḥ kākutstha rājā tridaśavikramaḥ || 9 ||
mantrajño mantrayāmāsa pradānaṃ saha mantribhiḥ |
deśakālau pradānasya sadṛśe pratipādanam || 10 ||
etasminneva kāle tu cūlī nāma mahātapāḥ |
ūrdhvaretāśśubhācāro brāhmaṃ tapa upāgamat || 11 ||
tapyantaṃ tamṛṣiṃ tatra gandharvī paryupāsate |
somadā nāma bhadraṃ te ūrmilā tanayā tadā || 12 ||
sā ca taṃ praṇatā bhūtvā śuśrūṣaṇaparāyaṇā |
uvāsa kāle dharmiṣṭhā tasyāstuṣṭo'bhavadguruḥ || 13 ||
sa ca tāṃ kālayogena provāca raghunandana |
parituṣṭo'smi bhadraṃ te kiṃ karomi tava priyam || 14 ||
parituṣṭaṃ muniṃ jñātvā gandharvī madhurasvarā |
uvāca paramaprītā vākyajñā vākyakovidam || 15 ||
lakṣmyā samudito brāhmyā brahmabhūto mahātapāḥ |
brāhmeṇa tapasā yuktaṃ putramicchāmi dhārmika || 16 ||
apatiścāsmi bhadraṃ te bhāryā cāsmi na kasyacit |
brāhmeṇopagatāyāśca dātumarhasi me sutam || 17 ||
tasyāḥ prasanno brahmarṣirdadau putramanuttamam |
brahmadatta iti khyātaṃ mānasaṃ cūlinassutam || 18 ||
sa rājā saumadeyastu purīmadhyavasattadā |
kāmpilyāṃ parayā lakṣmyā devarājo yathā divam || 19 ||
sa buddhiṃ kṛtavān rājā kuśanābhassudhārmikaḥ |
brahmadattāya kākutstha dātuṃ kanyāśataṃ tadā || 20 ||
tamāhūya mahātejā brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
dadau kanyāśataṃ rājā suprītenāntarātmanā || 21 ||
yathākramaṃ tataḥ pāṇīn jagrāha raghunandana |
brahmadatto mahīpālastāsāṃ devapatiryathā || 22 ||
spṛṣṭamātre tataḥ pāṇau vikubjā vigatajvarāḥ |
yuktāḥ paramayā lakṣmyā babhuḥ kanyāśataṃ tadā || 23 ||
sa dṛṣṭvā vāyunā muktāḥ kuśanābho mahīpatiḥ |
babhūva paramaprīto harṣaṃ lebhe punaḥpunaḥ || 24 ||
kṛtodvāhaṃ tu rājānaṃ brahmadattaṃ mahīpatiḥ |
sadāraṃ preṣayāmāsa sopādhyāyagaṇaṃ tadā || 25 ||
somadā'pi susaṃhṛṣṭā putrasya sadṛśīṃ kriyām |
yathānyāyaṃ ca gandharvī snuṣāstāḥ pratyanandata || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe trayastriṃśassargaḥ ||