Shri Rama Charita Manasa - Aranyakanda

ॐ

శ్రీ రామ చరిత మానస - అరణ్యకాణ్డ

Rama Valmiki Telugu

శ్రీ గణేశాయ నమః

శ్రీ జానకీవల్లభో విజయతే

శ్రీ రామచరితమానస

తృతీయ సోపాన (అరణ్యకాణ్డ)

మూలం ధర్మతరోర్వివేకజలధేః పూర్ణేన్దుమానన్దదం

వైరాగ్యామ్బుజభాస్కరం హ్యఘఘనధ్వాన్తాపహం తాపహమ్।

మోహామ్భోధరపూగపాటనవిధౌ స్వఃసమ్భవం శఙ్కరం

వన్దే బ్రహ్మకులం కలఙ్కశమనం శ్రీరామభూపప్రియమ్ ॥ 1 ॥

సాన్ద్రానన్దపయోదసౌభగతనుం పీతామ్బరం సున్దరం

పాణౌ బాణశరాసనం కటిలసత్తూణీరభారం వరమ్

రాజీవాయతలోచనం ధృతజటాజూటేన సంశోభితం

సీతాలక్ష్మణసంయుతం పథిగతం రామాభిరామం భజే ॥ 2 ॥

సో. ఉమా రామ గున గూఢ़ పణ్డిత ముని పావహిం బిరతి।

పావహిం మోహ బిమూఢ़ జే హరి బిముఖ న ధర్మ రతి ॥

పుర నర భరత ప్రీతి మైం గాఈ। మతి అనురూప అనూప సుహాఈ ॥

అబ ప్రభు చరిత సునహు అతి పావన। కరత జే బన సుర నర ముని భావన ॥

ఏక బార చుని కుసుమ సుహాఏ। నిజ కర భూషన రామ బనాఏ ॥

సీతహి పహిరాఏ ప్రభు సాదర। బైఠే ఫటిక సిలా పర సున్దర ॥

సురపతి సుత ధరి బాయస బేషా। సఠ చాహత రఘుపతి బల దేఖా ॥

జిమి పిపీలికా సాగర థాహా। మహా మన్దమతి పావన చాహా ॥

సీతా చరన చౌఞ్చ హతి భాగా। మూఢ़ మన్దమతి కారన కాగా ॥

చలా రుధిర రఘునాయక జానా। సీఙ్క ధనుష సాయక సన్ధానా ॥

దో. అతి కృపాల రఘునాయక సదా దీన పర నేహ।

తా సన ఆఇ కీన్హ ఛలు మూరఖ అవగున గేహ ॥ 1 ॥

ప్రేరిత మన్త్ర బ్రహ్మసర ధావా। చలా భాజి బాయస భయ పావా ॥

ధరి నిజ రుప గయు పితు పాహీం। రామ బిముఖ రాఖా తేహి నాహీమ్ ॥

భా నిరాస ఉపజీ మన త్రాసా। జథా చక్ర భయ రిషి దుర్బాసా ॥

బ్రహ్మధామ సివపుర సబ లోకా। ఫిరా శ్రమిత బ్యాకుల భయ సోకా ॥

కాహూఁ బైఠన కహా న ఓహీ। రాఖి కో సకి రామ కర ద్రోహీ ॥

మాతు మృత్యు పితు సమన సమానా। సుధా హోఇ బిష సును హరిజానా ॥

మిత్ర కరి సత రిపు కై కరనీ। తా కహఁ బిబుధనదీ బైతరనీ ॥

సబ జగు తాహి అనలహు తే తాతా। జో రఘుబీర బిముఖ సును భ్రాతా ॥

నారద దేఖా బికల జయన్తా। లాగి దయా కోమల చిత సన్తా ॥

పఠవా తురత రామ పహిం తాహీ। కహేసి పుకారి ప్రనత హిత పాహీ ॥

ఆతుర సభయ గహేసి పద జాఈ। త్రాహి త్రాహి దయాల రఘురాఈ ॥

అతులిత బల అతులిత ప్రభుతాఈ। మైం మతిమన్ద జాని నహిం పాఈ ॥

నిజ కృత కర్మ జనిత ఫల పాయుఁ। అబ ప్రభు పాహి సరన తకి ఆయుఁ ॥

సుని కృపాల అతి ఆరత బానీ। ఏకనయన కరి తజా భవానీ ॥

సో. కీన్హ మోహ బస ద్రోహ జద్యపి తేహి కర బధ ఉచిత।

ప్రభు ఛాడ़ఏఉ కరి ఛోహ కో కృపాల రఘుబీర సమ ॥ 2 ॥

రఘుపతి చిత్రకూట బసి నానా। చరిత కిఏ శ్రుతి సుధా సమానా ॥

బహురి రామ అస మన అనుమానా। హోఇహి భీర సబహిం మోహి జానా ॥

సకల మునిన్హ సన బిదా కరాఈ। సీతా సహిత చలే ద్వౌ భాఈ ॥

అత్రి కే ఆశ్రమ జబ ప్రభు గయూ। సునత మహాముని హరషిత భయూ ॥

పులకిత గాత అత్రి ఉఠి ధాఏ। దేఖి రాము ఆతుర చలి ఆఏ ॥

కరత దణ్డవత ముని ఉర లాఏ। ప్రేమ బారి ద్వౌ జన అన్హవాఏ ॥

దేఖి రామ ఛబి నయన జుడ़ఆనే। సాదర నిజ ఆశ్రమ తబ ఆనే ॥

కరి పూజా కహి బచన సుహాఏ। దిఏ మూల ఫల ప్రభు మన భాఏ ॥

సో. ప్రభు ఆసన ఆసీన భరి లోచన సోభా నిరఖి।

మునిబర పరమ ప్రబీన జోరి పాని అస్తుతి కరత ॥ 3 ॥

ఛం. నమామి భక్త వత్సలం। కృపాలు శీల కోమలమ్ ॥

భజామి తే పదామ్బుజం। అకామినాం స్వధామదమ్ ॥

నికామ శ్యామ సున్దరం। భవామ్బునాథ మన్దరమ్ ॥

ప్రఫుల్ల కఞ్జ లోచనం। మదాది దోష మోచనమ్ ॥

ప్రలమ్బ బాహు విక్రమం। ప్రభోఽప్రమేయ వైభవమ్ ॥

నిషఙ్గ చాప సాయకం। ధరం త్రిలోక నాయకమ్ ॥

దినేశ వంశ మణ్డనం। మహేశ చాప ఖణ్డనమ్ ॥

మునీన్ద్ర సన్త రఞ్జనం। సురారి వృన్ద భఞ్జనమ్ ॥

మనోజ వైరి వన్దితం। అజాది దేవ సేవితమ్ ॥

విశుద్ధ బోధ విగ్రహం। సమస్త దూషణాపహమ్ ॥

నమామి ఇన్దిరా పతిం। సుఖాకరం సతాం గతిమ్ ॥

భజే సశక్తి సానుజం। శచీ పతిం ప్రియానుజమ్ ॥

త్వదఙ్ఘ్రి మూల యే నరాః। భజన్తి హీన మత్సరా ॥

పతన్తి నో భవార్ణవే। వితర్క వీచి సఙ్కులే ॥

వివిక్త వాసినః సదా। భజన్తి ముక్తయే ముదా ॥

నిరస్య ఇన్ద్రియాదికం। ప్రయాన్తి తే గతిం స్వకమ్ ॥

తమేకమభ్దుతం ప్రభుం। నిరీహమీశ్వరం విభుమ్ ॥

జగద్గురుం చ శాశ్వతం। తురీయమేవ కేవలమ్ ॥

భజామి భావ వల్లభం। కుయోగినాం సుదుర్లభమ్ ॥

స్వభక్త కల్ప పాదపం। సమం సుసేవ్యమన్వహమ్ ॥

అనూప రూప భూపతిం। నతోఽహముర్విజా పతిమ్ ॥

ప్రసీద మే నమామి తే। పదాబ్జ భక్తి దేహి మే ॥

పఠన్తి యే స్తవం ఇదం। నరాదరేణ తే పదమ్ ॥

వ్రజన్తి నాత్ర సంశయం। త్వదీయ భక్తి సంయుతా ॥

దో. బినతీ కరి ముని నాఇ సిరు కహ కర జోరి బహోరి।

చరన సరోరుహ నాథ జని కబహుఁ తజై మతి మోరి ॥ 4 ॥

శ్రీ గణేశాయ నమః

శ్రీ జానకీవల్లభో విజయతే

శ్రీ రామచరితమానస

----------

తృతీయ సోపాన

(అరణ్యకాణ్డ)

శ్లోక

మూలం ధర్మతరోర్వివేకజలధేః పూర్ణేన్దుమానన్దదం

వైరాగ్యామ్బుజభాస్కరం హ్యఘఘనధ్వాన్తాపహం తాపహమ్।

మోహామ్భోధరపూగపాటనవిధౌ స్వఃసమ్భవం శఙ్కరం

వన్దే బ్రహ్మకులం కలఙ్కశమనం శ్రీరామభూపప్రియమ్ ॥ 1 ॥

సాన్ద్రానన్దపయోదసౌభగతనుం పీతామ్బరం సున్దరం

పాణౌ బాణశరాసనం కటిలసత్తూణీరభారం వరమ్

రాజీవాయతలోచనం ధృతజటాజూటేన సంశోభితం

సీతాలక్ష్మణసంయుతం పథిగతం రామాభిరామం భజే ॥ 2 ॥

సో. ఉమా రామ గున గూఢ़ పణ్డిత ముని పావహిం బిరతి।

పావహిం మోహ బిమూఢ़ జే హరి బిముఖ న ధర్మ రతి ॥

పుర నర భరత ప్రీతి మైం గాఈ। మతి అనురూప అనూప సుహాఈ ॥

అబ ప్రభు చరిత సునహు అతి పావన। కరత జే బన సుర నర ముని భావన ॥

ఏక బార చుని కుసుమ సుహాఏ। నిజ కర భూషన రామ బనాఏ ॥

సీతహి పహిరాఏ ప్రభు సాదర। బైఠే ఫటిక సిలా పర సున్దర ॥

సురపతి సుత ధరి బాయస బేషా। సఠ చాహత రఘుపతి బల దేఖా ॥

జిమి పిపీలికా సాగర థాహా। మహా మన్దమతి పావన చాహా ॥

సీతా చరన చౌఞ్చ హతి భాగా। మూఢ़ మన్దమతి కారన కాగా ॥

చలా రుధిర రఘునాయక జానా। సీఙ్క ధనుష సాయక సన్ధానా ॥

దో. అతి కృపాల రఘునాయక సదా దీన పర నేహ।

తా సన ఆఇ కీన్హ ఛలు మూరఖ అవగున గేహ ॥ 1 ॥

ప్రేరిత మన్త్ర బ్రహ్మసర ధావా। చలా భాజి బాయస భయ పావా ॥

ధరి నిజ రుప గయు పితు పాహీం। రామ బిముఖ రాఖా తేహి నాహీమ్ ॥

భా నిరాస ఉపజీ మన త్రాసా। జథా చక్ర భయ రిషి దుర్బాసా ॥

బ్రహ్మధామ సివపుర సబ లోకా। ఫిరా శ్రమిత బ్యాకుల భయ సోకా ॥

కాహూఁ బైఠన కహా న ఓహీ। రాఖి కో సకి రామ కర ద్రోహీ ॥

మాతు మృత్యు పితు సమన సమానా। సుధా హోఇ బిష సును హరిజానా ॥

మిత్ర కరి సత రిపు కై కరనీ। తా కహఁ బిబుధనదీ బైతరనీ ॥

సబ జగు తాహి అనలహు తే తాతా। జో రఘుబీర బిముఖ సును భ్రాతా ॥

నారద దేఖా బికల జయన్తా। లాగి దయా కోమల చిత సన్తా ॥

పఠవా తురత రామ పహిం తాహీ। కహేసి పుకారి ప్రనత హిత పాహీ ॥

ఆతుర సభయ గహేసి పద జాఈ। త్రాహి త్రాహి దయాల రఘురాఈ ॥

అతులిత బల అతులిత ప్రభుతాఈ। మైం మతిమన్ద జాని నహిం పాఈ ॥

నిజ కృత కర్మ జనిత ఫల పాయుఁ। అబ ప్రభు పాహి సరన తకి ఆయుఁ ॥

సుని కృపాల అతి ఆరత బానీ। ఏకనయన కరి తజా భవానీ ॥

సో. కీన్హ మోహ బస ద్రోహ జద్యపి తేహి కర బధ ఉచిత।

ప్రభు ఛాడ़ఏఉ కరి ఛోహ కో కృపాల రఘుబీర సమ ॥ 2 ॥

రఘుపతి చిత్రకూట బసి నానా। చరిత కిఏ శ్రుతి సుధా సమానా ॥

బహురి రామ అస మన అనుమానా। హోఇహి భీర సబహిం మోహి జానా ॥

సకల మునిన్హ సన బిదా కరాఈ। సీతా సహిత చలే ద్వౌ భాఈ ॥

అత్రి కే ఆశ్రమ జబ ప్రభు గయూ। సునత మహాముని హరషిత భయూ ॥

పులకిత గాత అత్రి ఉఠి ధాఏ। దేఖి రాము ఆతుర చలి ఆఏ ॥

కరత దణ్డవత ముని ఉర లాఏ। ప్రేమ బారి ద్వౌ జన అన్హవాఏ ॥

దేఖి రామ ఛబి నయన జుడ़ఆనే। సాదర నిజ ఆశ్రమ తబ ఆనే ॥

కరి పూజా కహి బచన సుహాఏ। దిఏ మూల ఫల ప్రభు మన భాఏ ॥

సో. ప్రభు ఆసన ఆసీన భరి లోచన సోభా నిరఖి।

మునిబర పరమ ప్రబీన జోరి పాని అస్తుతి కరత ॥ 3 ॥

ఛం. నమామి భక్త వత్సలం। కృపాలు శీల కోమలమ్ ॥

భజామి తే పదామ్బుజం। అకామినాం స్వధామదమ్ ॥

నికామ శ్యామ సున్దరం। భవామ్బునాథ మన్దరమ్ ॥

ప్రఫుల్ల కఞ్జ లోచనం। మదాది దోష మోచనమ్ ॥

ప్రలమ్బ బాహు విక్రమం। ప్రభోఽప్రమేయ వైభవమ్ ॥

నిషఙ్గ చాప సాయకం। ధరం త్రిలోక నాయకమ్ ॥

దినేశ వంశ మణ్డనం। మహేశ చాప ఖణ్డనమ్ ॥

మునీన్ద్ర సన్త రఞ్జనం। సురారి వృన్ద భఞ్జనమ్ ॥

మనోజ వైరి వన్దితం। అజాది దేవ సేవితమ్ ॥

విశుద్ధ బోధ విగ్రహం। సమస్త దూషణాపహమ్ ॥

నమామి ఇన్దిరా పతిం। సుఖాకరం సతాం గతిమ్ ॥

భజే సశక్తి సానుజం। శచీ పతిం ప్రియానుజమ్ ॥

త్వదఙ్ఘ్రి మూల యే నరాః। భజన్తి హీన మత్సరా ॥

పతన్తి నో భవార్ణవే। వితర్క వీచి సఙ్కులే ॥

వివిక్త వాసినః సదా। భజన్తి ముక్తయే ముదా ॥

నిరస్య ఇన్ద్రియాదికం। ప్రయాన్తి తే గతిం స్వకమ్ ॥

తమేకమభ్దుతం ప్రభుం। నిరీహమీశ్వరం విభుమ్ ॥

జగద్గురుం చ శాశ్వతం। తురీయమేవ కేవలమ్ ॥

భజామి భావ వల్లభం। కుయోగినాం సుదుర్లభమ్ ॥

స్వభక్త కల్ప పాదపం। సమం సుసేవ్యమన్వహమ్ ॥

అనూప రూప భూపతిం। నతోఽహముర్విజా పతిమ్ ॥

ప్రసీద మే నమామి తే। పదాబ్జ భక్తి దేహి మే ॥

పఠన్తి యే స్తవం ఇదం। నరాదరేణ తే పదమ్ ॥

వ్రజన్తి నాత్ర సంశయం। త్వదీయ భక్తి సంయుతా ॥

దో. బినతీ కరి ముని నాఇ సిరు కహ కర జోరి బహోరి।

చరన సరోరుహ నాథ జని కబహుఁ తజై మతి మోరి ॥ 4 ॥

అనుసుఇయా కే పద గహి సీతా। మిలీ బహోరి సుసీల బినీతా ॥

రిషిపతినీ మన సుఖ అధికాఈ। ఆసిష దేఇ నికట బైఠాఈ ॥

దిబ్య బసన భూషన పహిరాఏ। జే నిత నూతన అమల సుహాఏ ॥

కహ రిషిబధూ సరస మృదు బానీ। నారిధర్మ కఛు బ్యాజ బఖానీ ॥

మాతు పితా భ్రాతా హితకారీ। మితప్రద సబ సును రాజకుమారీ ॥

అమిత దాని భర్తా బయదేహీ। అధమ సో నారి జో సేవ న తేహీ ॥

ధీరజ ధర్మ మిత్ర అరు నారీ। ఆపద కాల పరిఖిఅహిం చారీ ॥

బృద్ధ రోగబస జడ़ ధనహీనా। అధం బధిర క్రోధీ అతి దీనా ॥

ఐసేహు పతి కర కిఏఁ అపమానా। నారి పావ జమపుర దుఖ నానా ॥

ఏకి ధర్మ ఏక బ్రత నేమా। కాయఁ బచన మన పతి పద ప్రేమా ॥

జగ పతి బ్రతా చారి బిధి అహహిం। బేద పురాన సన్త సబ కహహిమ్ ॥

ఉత్తమ కే అస బస మన మాహీం। సపనేహుఁ ఆన పురుష జగ నాహీమ్ ॥

మధ్యమ పరపతి దేఖి కైసేం। భ్రాతా పితా పుత్ర నిజ జైంసేమ్ ॥

ధర్మ బిచారి సముఝి కుల రహీ। సో నికిష్ట త్రియ శ్రుతి అస కహీ ॥

బిను అవసర భయ తేం రహ జోఈ। జానేహు అధమ నారి జగ సోఈ ॥

పతి బఞ్చక పరపతి రతి కరీ। రౌరవ నరక కల్ప సత పరీ ॥

ఛన సుఖ లాగి జనమ సత కోటి। దుఖ న సముఝ తేహి సమ కో ఖోటీ ॥

బిను శ్రమ నారి పరమ గతి లహీ। పతిబ్రత ధర్మ ఛాడ़ఇ ఛల గహీ ॥

పతి ప్రతికుల జనమ జహఁ జాఈ। బిధవా హోఈ పాఈ తరునాఈ ॥

సో. సహజ అపావని నారి పతి సేవత సుభ గతి లహి।

జసు గావత శ్రుతి చారి అజహు తులసికా హరిహి ప్రియ ॥ 5క ॥

సను సీతా తవ నామ సుమిర నారి పతిబ్రత కరహి।

తోహి ప్రానప్రియ రామ కహిఉఁ కథా సంసార హిత ॥ 5ఖ ॥

సుని జానకీం పరమ సుఖు పావా। సాదర తాసు చరన సిరు నావా ॥

తబ ముని సన కహ కృపానిధానా। ఆయసు హోఇ జాఉఁ బన ఆనా ॥

సన్తత మో పర కృపా కరేహూ। సేవక జాని తజేహు జని నేహూ ॥

ధర్మ ధురన్ధర ప్రభు కై బానీ। సుని సప్రేమ బోలే ముని గ్యానీ ॥

జాసు కృపా అజ సివ సనకాదీ। చహత సకల పరమారథ బాదీ ॥

తే తుమ్హ రామ అకామ పిఆరే। దీన బన్ధు మృదు బచన ఉచారే ॥

అబ జానీ మైం శ్రీ చతురాఈ। భజీ తుమ్హహి సబ దేవ బిహాఈ ॥

జేహి సమాన అతిసయ నహిం కోఈ। తా కర సీల కస న అస హోఈ ॥

కేహి బిధి కహౌం జాహు అబ స్వామీ। కహహు నాథ తుమ్హ అన్తరజామీ ॥

అస కహి ప్రభు బిలోకి ముని ధీరా। లోచన జల బహ పులక సరీరా ॥

ఛం. తన పులక నిర్భర ప్రేమ పురన నయన ముఖ పఙ్కజ దిఏ।

మన గ్యాన గున గోతీత ప్రభు మైం దీఖ జప తప కా కిఏ ॥

జప జోగ ధర్మ సమూహ తేం నర భగతి అనుపమ పావీ।

రధుబీర చరిత పునీత నిసి దిన దాస తులసీ గావీ ॥

దో. కలిమల సమన దమన మన రామ సుజస సుఖమూల।

సాదర సునహి జే తిన్హ పర రామ రహహిం అనుకూల ॥ 6(క) ॥

సో. కఠిన కాల మల కోస ధర్మ న గ్యాన న జోగ జప।

పరిహరి సకల భరోస రామహి భజహిం తే చతుర నర ॥ 6(ఖ) ॥

ముని పద కమల నాఇ కరి సీసా। చలే బనహి సుర నర ముని ఈసా ॥

ఆగే రామ అనుజ పుని పాఛేం। ముని బర బేష బనే అతి కాఛేమ్ ॥

ఉమయ బీచ శ్రీ సోహి కైసీ। బ్రహ్మ జీవ బిచ మాయా జైసీ ॥

సరితా బన గిరి అవఘట ఘాటా। పతి పహిచానీ దేహిం బర బాటా ॥

జహఁ జహఁ జాహి దేవ రఘురాయా। కరహిం మేధ తహఁ తహఁ నభ ఛాయా ॥

మిలా అసుర బిరాధ మగ జాతా। ఆవతహీం రఘువీర నిపాతా ॥

తురతహిం రుచిర రూప తేహిం పావా। దేఖి దుఖీ నిజ ధామ పఠావా ॥

పుని ఆఏ జహఁ ముని సరభఙ్గా। సున్దర అనుజ జానకీ సఙ్గా ॥

దో. దేఖీ రామ ముఖ పఙ్కజ మునిబర లోచన భృఙ్గ।

సాదర పాన కరత అతి ధన్య జన్మ సరభఙ్గ ॥ 7 ॥

కహ ముని సును రఘుబీర కృపాలా। సఙ్కర మానస రాజమరాలా ॥

జాత రహేఉఁ బిరఞ్చి కే ధామా। సునేఉఁ శ్రవన బన ఐహహిం రామా ॥

చితవత పన్థ రహేఉఁ దిన రాతీ। అబ ప్రభు దేఖి జుడ़ఆనీ ఛాతీ ॥

నాథ సకల సాధన మైం హీనా। కీన్హీ కృపా జాని జన దీనా ॥

సో కఛు దేవ న మోహి నిహోరా। నిజ పన రాఖేఉ జన మన చోరా ॥

తబ లగి రహహు దీన హిత లాగీ। జబ లగి మిలౌం తుమ్హహి తను త్యాగీ ॥

జోగ జగ్య జప తప బ్రత కీన్హా। ప్రభు కహఁ దేఇ భగతి బర లీన్హా ॥

ఏహి బిధి సర రచి ముని సరభఙ్గా। బైఠే హృదయఁ ఛాడ़ఇ సబ సఙ్గా ॥

దో. సీతా అనుజ సమేత ప్రభు నీల జలద తను స్యామ।

మమ హియఁ బసహు నిరన్తర సగునరుప శ్రీరామ ॥ 8 ॥

అస కహి జోగ అగిని తను జారా। రామ కృపాఁ బైకుణ్ఠ సిధారా ॥

తాతే ముని హరి లీన న భయూ। ప్రథమహిం భేద భగతి బర లయూ ॥

రిషి నికాయ మునిబర గతి దేఖి। సుఖీ భే నిజ హృదయఁ బిసేషీ ॥

అస్తుతి కరహిం సకల ముని బృన్దా। జయతి ప్రనత హిత కరునా కన్దా ॥

పుని రఘునాథ చలే బన ఆగే। మునిబర బృన్ద బిపుల సఁగ లాగే ॥

అస్థి సమూహ దేఖి రఘురాయా। పూఛీ మునిన్హ లాగి అతి దాయా ॥

జానతహుఁ పూఛిఅ కస స్వామీ। సబదరసీ తుమ్హ అన్తరజామీ ॥

నిసిచర నికర సకల ముని ఖాఏ। సుని రఘుబీర నయన జల ఛాఏ ॥

దో. నిసిచర హీన కరుఁ మహి భుజ ఉఠాఇ పన కీన్హ।

సకల మునిన్హ కే ఆశ్రమన్హి జాఇ జాఇ సుఖ దీన్హ ॥ 9 ॥

ముని అగస్తి కర సిష్య సుజానా। నామ సుతీఛన రతి భగవానా ॥

మన క్రమ బచన రామ పద సేవక। సపనేహుఁ ఆన భరోస న దేవక ॥

ప్రభు ఆగవను శ్రవన సుని పావా। కరత మనోరథ ఆతుర ధావా ॥

హే బిధి దీనబన్ధు రఘురాయా। మో సే సఠ పర కరిహహిం దాయా ॥

సహిత అనుజ మోహి రామ గోసాఈ। మిలిహహిం నిజ సేవక కీ నాఈ ॥

మోరే జియఁ భరోస దృఢ़ నాహీం। భగతి బిరతి న గ్యాన మన మాహీమ్ ॥

నహిం సతసఙ్గ జోగ జప జాగా। నహిం దృఢ़ చరన కమల అనురాగా ॥

ఏక బాని కరునానిధాన కీ। సో ప్రియ జాకేం గతి న ఆన కీ ॥

హోఇహైం సుఫల ఆజు మమ లోచన। దేఖి బదన పఙ్కజ భవ మోచన ॥

నిర్భర ప్రేమ మగన ముని గ్యానీ। కహి న జాఇ సో దసా భవానీ ॥

దిసి అరు బిదిసి పన్థ నహిం సూఝా। కో మైం చలేఉఁ కహాఁ నహిం బూఝా ॥

కబహుఁక ఫిరి పాఛేం పుని జాఈ। కబహుఁక నృత్య కరి గున గాఈ ॥

అబిరల ప్రేమ భగతి ముని పాఈ। ప్రభు దేఖైం తరు ఓట లుకాఈ ॥

అతిసయ ప్రీతి దేఖి రఘుబీరా। ప్రగటే హృదయఁ హరన భవ భీరా ॥

ముని మగ మాఝ అచల హోఇ బైసా। పులక సరీర పనస ఫల జైసా ॥

తబ రఘునాథ నికట చలి ఆఏ। దేఖి దసా నిజ జన మన భాఏ ॥

మునిహి రామ బహు భాఁతి జగావా। జాగ న ధ్యానజనిత సుఖ పావా ॥

భూప రూప తబ రామ దురావా। హృదయఁ చతుర్భుజ రూప దేఖావా ॥

ముని అకులాఇ ఉఠా తబ కైసేం। బికల హీన మని ఫని బర జైసేమ్ ॥

ఆగేం దేఖి రామ తన స్యామా। సీతా అనుజ సహిత సుఖ ధామా ॥

పరేఉ లకుట ఇవ చరనన్హి లాగీ। ప్రేమ మగన మునిబర బడ़భాగీ ॥

భుజ బిసాల గహి లిఏ ఉఠాఈ। పరమ ప్రీతి రాఖే ఉర లాఈ ॥

మునిహి మిలత అస సోహ కృపాలా। కనక తరుహి జను భేణ్ట తమాలా ॥

రామ బదను బిలోక ముని ఠాఢ़ఆ। మానహుఁ చిత్ర మాఝ లిఖి కాఢ़ఆ ॥

దో. తబ ముని హృదయఁ ధీర ధీర గహి పద బారహిం బార।

నిజ ఆశ్రమ ప్రభు ఆని కరి పూజా బిబిధ ప్రకార ॥ 10 ॥

కహ ముని ప్రభు సును బినతీ మోరీ। అస్తుతి కరౌం కవన బిధి తోరీ ॥

మహిమా అమిత మోరి మతి థోరీ। రబి సన్ముఖ ఖద్యోత అఁజోరీ ॥

శ్యామ తామరస దామ శరీరం। జటా ముకుట పరిధన మునిచీరమ్ ॥

పాణి చాప శర కటి తూణీరం। నౌమి నిరన్తర శ్రీరఘువీరమ్ ॥

మోహ విపిన ఘన దహన కృశానుః। సన్త సరోరుహ కానన భానుః ॥

నిశిచర కరి వరూథ మృగరాజః। త్రాతు సదా నో భవ ఖగ బాజః ॥

అరుణ నయన రాజీవ సువేశం। సీతా నయన చకోర నిశేశమ్ ॥

హర హ్రది మానస బాల మరాలం। నౌమి రామ ఉర బాహు విశాలమ్ ॥

సంశయ సర్ప గ్రసన ఉరగాదః। శమన సుకర్కశ తర్క విషాదః ॥

భవ భఞ్జన రఞ్జన సుర యూథః। త్రాతు సదా నో కృపా వరూథః ॥

నిర్గుణ సగుణ విషమ సమ రూపం। జ్ఞాన గిరా గోతీతమనూపమ్ ॥

అమలమఖిలమనవద్యమపారం। నౌమి రామ భఞ్జన మహి భారమ్ ॥

భక్త కల్పపాదప ఆరామః। తర్జన క్రోధ లోభ మద కామః ॥

అతి నాగర భవ సాగర సేతుః। త్రాతు సదా దినకర కుల కేతుః ॥

అతులిత భుజ ప్రతాప బల ధామః। కలి మల విపుల విభఞ్జన నామః ॥

ధర్మ వర్మ నర్మద గుణ గ్రామః। సన్తత శం తనోతు మమ రామః ॥

జదపి బిరజ బ్యాపక అబినాసీ। సబ కే హృదయఁ నిరన్తర బాసీ ॥

తదపి అనుజ శ్రీ సహిత ఖరారీ। బసతు మనసి మమ కాననచారీ ॥

జే జానహిం తే జానహుఁ స్వామీ। సగున అగున ఉర అన్తరజామీ ॥

జో కోసల పతి రాజివ నయనా। కరు సో రామ హృదయ మమ అయనా।

అస అభిమాన జాఇ జని భోరే। మైం సేవక రఘుపతి పతి మోరే ॥

సుని ముని బచన రామ మన భాఏ। బహురి హరషి మునిబర ఉర లాఏ ॥

పరమ ప్రసన్న జాను ముని మోహీ। జో బర మాగహు దేఉ సో తోహీ ॥

ముని కహ మై బర కబహుఁ న జాచా। సముఝి న పరి ఝూఠ కా సాచా ॥

తుమ్హహి నీక లాగై రఘురాఈ। సో మోహి దేహు దాస సుఖదాఈ ॥

అబిరల భగతి బిరతి బిగ్యానా। హోహు సకల గున గ్యాన నిధానా ॥

ప్రభు జో దీన్హ సో బరు మైం పావా। అబ సో దేహు మోహి జో భావా ॥

దో. అనుజ జానకీ సహిత ప్రభు చాప బాన ధర రామ।

మమ హియ గగన ఇన్దు ఇవ బసహు సదా నిహకామ ॥ 11 ॥

ఏవమస్తు కరి రమానివాసా। హరషి చలే కుభఞ్జ రిషి పాసా ॥

బహుత దివస గుర దరసన పాఏఁ। భే మోహి ఏహిం ఆశ్రమ ఆఏఁ ॥

అబ ప్రభు సఙ్గ జాఉఁ గుర పాహీం। తుమ్హ కహఁ నాథ నిహోరా నాహీమ్ ॥

దేఖి కృపానిధి ముని చతురాఈ। లిఏ సఙ్గ బిహసై ద్వౌ భాఈ ॥

పన్థ కహత నిజ భగతి అనూపా। ముని ఆశ్రమ పహుఁచే సురభూపా ॥

తురత సుతీఛన గుర పహిం గయూ। కరి దణ్డవత కహత అస భయూ ॥

నాథ కౌసలాధీస కుమారా। ఆఏ మిలన జగత ఆధారా ॥

రామ అనుజ సమేత బైదేహీ। నిసి దిను దేవ జపత హహు జేహీ ॥

సునత అగస్తి తురత ఉఠి ధాఏ। హరి బిలోకి లోచన జల ఛాఏ ॥

ముని పద కమల పరే ద్వౌ భాఈ। రిషి అతి ప్రీతి లిఏ ఉర లాఈ ॥

సాదర కుసల పూఛి ముని గ్యానీ। ఆసన బర బైఠారే ఆనీ ॥

పుని కరి బహు ప్రకార ప్రభు పూజా। మోహి సమ భాగ్యవన్త నహిం దూజా ॥

జహఁ లగి రహే అపర ముని బృన్దా। హరషే సబ బిలోకి సుఖకన్దా ॥

దో. ముని సమూహ మహఁ బైఠే సన్ముఖ సబ కీ ఓర।

సరద ఇన్దు తన చితవత మానహుఁ నికర చకోర ॥ 12 ॥

తబ రఘుబీర కహా ముని పాహీం। తుమ్హ సన ప్రభు దురావ కఛు నాహీ ॥

తుమ్హ జానహు జేహి కారన ఆయుఁ। తాతే తాత న కహి సముఝాయుఁ ॥

అబ సో మన్త్ర దేహు ప్రభు మోహీ। జేహి ప్రకార మారౌం మునిద్రోహీ ॥

ముని ముసకానే సుని ప్రభు బానీ। పూఛేహు నాథ మోహి కా జానీ ॥

తుమ్హరేఇఁ భజన ప్రభావ అఘారీ। జానుఁ మహిమా కఛుక తుమ్హారీ ॥

ఊమరి తరు బిసాల తవ మాయా। ఫల బ్రహ్మాణ్డ అనేక నికాయా ॥

జీవ చరాచర జన్తు సమానా। భీతర బసహి న జానహిం ఆనా ॥

తే ఫల భచ్ఛక కఠిన కరాలా। తవ భయఁ డరత సదా సౌ కాలా ॥

తే తుమ్హ సకల లోకపతి సాఈం। పూఁఛేహు మోహి మనుజ కీ నాఈమ్ ॥

యహ బర మాగుఁ కృపానికేతా। బసహు హృదయఁ శ్రీ అనుజ సమేతా ॥

అబిరల భగతి బిరతి సతసఙ్గా। చరన సరోరుహ ప్రీతి అభఙ్గా ॥

జద్యపి బ్రహ్మ అఖణ్డ అనన్తా। అనుభవ గమ్య భజహిం జేహి సన్తా ॥

అస తవ రూప బఖానుఁ జానుఁ। ఫిరి ఫిరి సగున బ్రహ్మ రతి మానుఁ ॥

సన్తత దాసన్హ దేహు బడ़ఆఈ। తాతేం మోహి పూఁఛేహు రఘురాఈ ॥

హై ప్రభు పరమ మనోహర ఠ్AUఁ। పావన పఞ్చబటీ తేహి న్AUఁ ॥

దణ్డక బన పునీత ప్రభు కరహూ। ఉగ్ర సాప మునిబర కర హరహూ ॥

బాస కరహు తహఁ రఘుకుల రాయా। కీజే సకల మునిన్హ పర దాయా ॥

చలే రామ ముని ఆయసు పాఈ। తురతహిం పఞ్చబటీ నిఅరాఈ ॥

దో. గీధరాజ సైం భైణ్ట భి బహు బిధి ప్రీతి బఢ़ఆఇ ॥

గోదావరీ నికట ప్రభు రహే పరన గృహ ఛాఇ ॥ 13 ॥

జబ తే రామ కీన్హ తహఁ బాసా। సుఖీ భే ముని బీతీ త్రాసా ॥

గిరి బన నదీం తాల ఛబి ఛాఏ। దిన దిన ప్రతి అతి హౌహిం సుహాఏ ॥

ఖగ మృగ బృన్ద అనన్దిత రహహీం। మధుప మధుర గఞ్జత ఛబి లహహీమ్ ॥

సో బన బరని న సక అహిరాజా। జహాఁ ప్రగట రఘుబీర బిరాజా ॥

ఏక బార ప్రభు సుఖ ఆసీనా। లఛిమన బచన కహే ఛలహీనా ॥

సుర నర ముని సచరాచర సాఈం। మైం పూఛుఁ నిజ ప్రభు కీ నాఈ ॥

మోహి సముఝాఇ కహహు సోఇ దేవా। సబ తజి కరౌం చరన రజ సేవా ॥

కహహు గ్యాన బిరాగ అరు మాయా। కహహు సో భగతి కరహు జేహిం దాయా ॥

దో. ఈస్వర జీవ భేద ప్రభు సకల కహౌ సముఝాఇ ॥

జాతేం హోఇ చరన రతి సోక మోహ భ్రమ జాఇ ॥ 14 ॥

థోరేహి మహఁ సబ కహుఁ బుఝాఈ। సునహు తాత మతి మన చిత లాఈ ॥

మైం అరు మోర తోర తైం మాయా। జేహిం బస కీన్హే జీవ నికాయా ॥

గో గోచర జహఁ లగి మన జాఈ। సో సబ మాయా జానేహు భాఈ ॥

తేహి కర భేద సునహు తుమ్హ సోఊ। బిద్యా అపర అబిద్యా దోఊ ॥

ఏక దుష్ట అతిసయ దుఖరూపా। జా బస జీవ పరా భవకూపా ॥

ఏక రచి జగ గున బస జాకేం। ప్రభు ప్రేరిత నహిం నిజ బల తాకేమ్ ॥

గ్యాన మాన జహఁ ఏకు నాహీం। దేఖ బ్రహ్మ సమాన సబ మాహీ ॥

కహిఅ తాత సో పరమ బిరాగీ। తృన సమ సిద్ధి తీని గున త్యాగీ ॥

దో. మాయా ఈస న ఆపు కహుఁ జాన కహిఅ సో జీవ।

బన్ధ మోచ్ఛ ప్రద సర్బపర మాయా ప్రేరక సీవ ॥ 15 ॥

ధర్మ తేం బిరతి జోగ తేం గ్యానా। గ్యాన మోచ్ఛప్రద బేద బఖానా ॥

జాతేం బేగి ద్రవుఁ మైం భాఈ। సో మమ భగతి భగత సుఖదాఈ ॥

సో సుతన్త్ర అవలమ్బ న ఆనా। తేహి ఆధీన గ్యాన బిగ్యానా ॥

భగతి తాత అనుపమ సుఖమూలా। మిలి జో సన్త హోఇఁ అనుకూలా ॥

భగతి కి సాధన కహుఁ బఖానీ। సుగమ పన్థ మోహి పావహిం ప్రానీ ॥

ప్రథమహిం బిప్ర చరన అతి ప్రీతీ। నిజ నిజ కర్మ నిరత శ్రుతి రీతీ ॥

ఏహి కర ఫల పుని బిషయ బిరాగా। తబ మమ ధర్మ ఉపజ అనురాగా ॥

శ్రవనాదిక నవ భక్తి దృఢ़ఆహీం। మమ లీలా రతి అతి మన మాహీమ్ ॥

సన్త చరన పఙ్కజ అతి ప్రేమా। మన క్రమ బచన భజన దృఢ़ నేమా ॥

గురు పితు మాతు బన్ధు పతి దేవా। సబ మోహి కహఁ జానే దృఢ़ సేవా ॥

మమ గున గావత పులక సరీరా। గదగద గిరా నయన బహ నీరా ॥

కామ ఆది మద దమ్భ న జాకేం। తాత నిరన్తర బస మైం తాకేమ్ ॥

దో. బచన కర్మ మన మోరి గతి భజను కరహిం నిఃకామ ॥

తిన్హ కే హృదయ కమల మహుఁ కరుఁ సదా బిశ్రామ ॥ 16 ॥

భగతి జోగ సుని అతి సుఖ పావా। లఛిమన ప్రభు చరనన్హి సిరు నావా ॥

ఏహి బిధి గే కఛుక దిన బీతీ। కహత బిరాగ గ్యాన గున నీతీ ॥

సూపనఖా రావన కై బహినీ। దుష్ట హృదయ దారున జస అహినీ ॥

పఞ్చబటీ సో గి ఏక బారా। దేఖి బికల భి జుగల కుమారా ॥

భ్రాతా పితా పుత్ర ఉరగారీ। పురుష మనోహర నిరఖత నారీ ॥

హోఇ బికల సక మనహి న రోకీ। జిమి రబిమని ద్రవ రబిహి బిలోకీ ॥

రుచిర రుప ధరి ప్రభు పహిం జాఈ। బోలీ బచన బహుత ముసుకాఈ ॥

తుమ్హ సమ పురుష న మో సమ నారీ। యహ సఁజోగ బిధి రచా బిచారీ ॥

మమ అనురూప పురుష జగ మాహీం। దేఖేఉఁ ఖోజి లోక తిహు నాహీమ్ ॥

తాతే అబ లగి రహిఉఁ కుమారీ। మను మానా కఛు తుమ్హహి నిహారీ ॥

సీతహి చితి కహీ ప్రభు బాతా। అహి కుఆర మోర లఘు భ్రాతా ॥

గి లఛిమన రిపు భగినీ జానీ। ప్రభు బిలోకి బోలే మృదు బానీ ॥

సున్దరి సును మైం ఉన్హ కర దాసా। పరాధీన నహిం తోర సుపాసా ॥

ప్రభు సమర్థ కోసలపుర రాజా। జో కఛు కరహిం ఉనహి సబ ఛాజా ॥

సేవక సుఖ చహ మాన భిఖారీ। బ్యసనీ ధన సుభ గతి బిభిచారీ ॥

లోభీ జసు చహ చార గుమానీ। నభ దుహి దూధ చహత ఏ ప్రానీ ॥

పుని ఫిరి రామ నికట సో ఆఈ। ప్రభు లఛిమన పహిం బహురి పఠాఈ ॥

లఛిమన కహా తోహి సో బరీ। జో తృన తోరి లాజ పరిహరీ ॥

తబ ఖిసిఆని రామ పహిం గీ। రూప భయఙ్కర ప్రగటత భీ ॥

సీతహి సభయ దేఖి రఘురాఈ। కహా అనుజ సన సయన బుఝాఈ ॥

దో. లఛిమన అతి లాఘవఁ సో నాక కాన బిను కీన్హి।

తాకే కర రావన కహఁ మనౌ చునౌతీ దీన్హి ॥ 17 ॥

నాక కాన బిను భి బికరారా। జను స్త్రవ సైల గైరు కై ధారా ॥

ఖర దూషన పహిం గి బిలపాతా। ధిగ ధిగ తవ పౌరుష బల భ్రాతా ॥

తేహి పూఛా సబ కహేసి బుఝాఈ। జాతుధాన సుని సేన బనాఈ ॥

ధాఏ నిసిచర నికర బరూథా। జను సపచ్ఛ కజ్జల గిరి జూథా ॥

నానా బాహన నానాకారా। నానాయుధ ధర ఘోర అపారా ॥

సుపనఖా ఆగేం కరి లీనీ। అసుభ రూప శ్రుతి నాసా హీనీ ॥

అసగున అమిత హోహిం భయకారీ। గనహిం న మృత్యు బిబస సబ ఝారీ ॥

గర్జహి తర్జహిం గగన ఉడ़ఆహీం। దేఖి కటకు భట అతి హరషాహీమ్ ॥

కౌ కహ జిఅత ధరహు ద్వౌ భాఈ। ధరి మారహు తియ లేహు ఛడ़ఆఈ ॥

ధూరి పూరి నభ మణ్డల రహా। రామ బోలాఇ అనుజ సన కహా ॥

లై జానకిహి జాహు గిరి కన్దర। ఆవా నిసిచర కటకు భయఙ్కర ॥

రహేహు సజగ సుని ప్రభు కై బానీ। చలే సహిత శ్రీ సర ధను పానీ ॥

దేఖి రామ రిపుదల చలి ఆవా। బిహసి కఠిన కోదణ్డ చఢ़ఆవా ॥

ఛం. కోదణ్డ కఠిన చఢ़ఆఇ సిర జట జూట బాఁధత సోహ క్యోం।

మరకత సయల పర లరత దామిని కోటి సోం జుగ భుజగ జ్యోమ్ ॥

కటి కసి నిషఙ్గ బిసాల భుజ గహి చాప బిసిఖ సుధారి కై ॥

చితవత మనహుఁ మృగరాజ ప్రభు గజరాజ ఘటా నిహారి కై ॥

సో. ఆఇ గే బగమేల ధరహు ధరహు ధావత సుభట।

జథా బిలోకి అకేల బాల రబిహి ఘేరత దనుజ ॥ 18 ॥

ప్రభు బిలోకి సర సకహిం న డారీ। థకిత భీ రజనీచర ధారీ ॥

సచివ బోలి బోలే ఖర దూషన। యహ కౌ నృపబాలక నర భూషన ॥

నాగ అసుర సుర నర ముని జేతే। దేఖే జితే హతే హమ కేతే ॥

హమ భరి జన్మ సునహు సబ భాఈ। దేఖీ నహిం అసి సున్దరతాఈ ॥

జద్యపి భగినీ కీన్హ కురూపా। బధ లాయక నహిం పురుష అనూపా ॥

దేహు తురత నిజ నారి దురాఈ। జీఅత భవన జాహు ద్వౌ భాఈ ॥

మోర కహా తుమ్హ తాహి సునావహు। తాసు బచన సుని ఆతుర ఆవహు ॥

దూతన్హ కహా రామ సన జాఈ। సునత రామ బోలే ముసకాఈ ॥

హమ ఛత్రీ మృగయా బన కరహీం। తుమ్హ సే ఖల మృగ ఖౌజత ఫిరహీమ్ ॥

రిపు బలవన్త దేఖి నహిం డరహీం। ఏక బార కాలహు సన లరహీమ్ ॥

జద్యపి మనుజ దనుజ కుల ఘాలక। ముని పాలక ఖల సాలక బాలక ॥

జౌం న హోఇ బల ఘర ఫిరి జాహూ। సమర బిముఖ మైం హతుఁ న కాహూ ॥

రన చఢ़ఇ కరిఅ కపట చతురాఈ। రిపు పర కృపా పరమ కదరాఈ ॥

దూతన్హ జాఇ తురత సబ కహేఊ। సుని ఖర దూషన ఉర అతి దహేఊ ॥

ఛం. ఉర దహేఉ కహేఉ కి ధరహు ధాఏ బికట భట రజనీచరా।

సర చాప తోమర సక్తి సూల కృపాన పరిఘ పరసు ధరా ॥

ప్రభు కీన్హ ధనుష టకోర ప్రథమ కఠోర ఘోర భయావహా।

భే బధిర బ్యాకుల జాతుధాన న గ్యాన తేహి అవసర రహా ॥

దో. సావధాన హోఇ ధాఏ జాని సబల ఆరాతి।

లాగే బరషన రామ పర అస్త్ర సస్త్ర బహు భాఁతి ॥ 19(క) ॥

తిన్హ కే ఆయుధ తిల సమ కరి కాటే రఘుబీర।

తాని సరాసన శ్రవన లగి పుని ఛాఁడ़ఏ నిజ తీర ॥ 19(ఖ) ॥

ఛం. తబ చలే జాన బబాన కరాల। ఫుఙ్కరత జను బహు బ్యాల ॥

కోపేఉ సమర శ్రీరామ। చలే బిసిఖ నిసిత నికామ ॥

అవలోకి ఖరతర తీర। మురి చలే నిసిచర బీర ॥

భే క్రుద్ధ తీనిఉ భాఇ। జో భాగి రన తే జాఇ ॥

తేహి బధబ హమ నిజ పాని। ఫిరే మరన మన మహుఁ ఠాని ॥

ఆయుధ అనేక ప్రకార। సనముఖ తే కరహిం ప్రహార ॥

రిపు పరమ కోపే జాని। ప్రభు ధనుష సర సన్ధాని ॥

ఛాఁడ़ఏ బిపుల నారాచ। లగే కటన బికట పిసాచ ॥

ఉర సీస భుజ కర చరన। జహఁ తహఁ లగే మహి పరన ॥

చిక్కరత లాగత బాన। ధర పరత కుధర సమాన ॥

భట కటత తన సత ఖణ్డ। పుని ఉఠత కరి పాషణ్డ ॥

నభ ఉడ़త బహు భుజ ముణ్డ। బిను మౌలి ధావత రుణ్డ ॥

ఖగ కఙ్క కాక సృగాల। కటకటహిం కఠిన కరాల ॥

ఛం. కటకటహిం జ़మ్బుక భూత ప్రేత పిసాచ ఖర్పర సఞ్చహీం।

బేతాల బీర కపాల తాల బజాఇ జోగిని నఞ్చహీమ్ ॥

రఘుబీర బాన ప్రచణ్డ ఖణ్డహిం భటన్హ కే ఉర భుజ సిరా।

జహఁ తహఁ పరహిం ఉఠి లరహిం ధర ధరు ధరు కరహిం భయకర గిరా ॥

అన్తావరీం గహి ఉడ़త గీధ పిసాచ కర గహి ధావహీమ్ ॥

సఙ్గ్రామ పుర బాసీ మనహుఁ బహు బాల గుడ़ఈ ఉడ़ఆవహీమ్ ॥

మారే పఛారే ఉర బిదారే బిపుల భట కహఁరత పరే।

అవలోకి నిజ దల బికల భట తిసిరాది ఖర దూషన ఫిరే ॥

సర సక్తి తోమర పరసు సూల కృపాన ఏకహి బారహీం।

కరి కోప శ్రీరఘుబీర పర అగనిత నిసాచర డారహీమ్ ॥

ప్రభు నిమిష మహుఁ రిపు సర నివారి పచారి డారే సాయకా।

దస దస బిసిఖ ఉర మాఝ మారే సకల నిసిచర నాయకా ॥

మహి పరత ఉఠి భట భిరత మరత న కరత మాయా అతి ఘనీ।

సుర డరత చౌదహ సహస ప్రేత బిలోకి ఏక అవధ ధనీ ॥

సుర ముని సభయ ప్రభు దేఖి మాయానాథ అతి కౌతుక కర్ యో।

దేఖహి పరసపర రామ కరి సఙ్గ్రామ రిపుదల లరి మర్ యో ॥

దో. రామ రామ కహి తను తజహిం పావహిం పద నిర్బాన।

కరి ఉపాయ రిపు మారే ఛన మహుఁ కృపానిధాన ॥ 20(క) ॥

హరషిత బరషహిం సుమన సుర బాజహిం గగన నిసాన।

అస్తుతి కరి కరి సబ చలే సోభిత బిబిధ బిమాన ॥ 20(ఖ) ॥

జబ రఘునాథ సమర రిపు జీతే। సుర నర ముని సబ కే భయ బీతే ॥

తబ లఛిమన సీతహి లై ఆఏ। ప్రభు పద పరత హరషి ఉర లాఏ।

సీతా చితవ స్యామ మృదు గాతా। పరమ ప్రేమ లోచన న అఘాతా ॥

పఞ్చవటీం బసి శ్రీరఘునాయక। కరత చరిత సుర ముని సుఖదాయక ॥

ధుఆఁ దేఖి ఖరదూషన కేరా। జాఇ సుపనఖాఁ రావన ప్రేరా ॥

బోలి బచన క్రోధ కరి భారీ। దేస కోస కై సురతి బిసారీ ॥

కరసి పాన సోవసి దిను రాతీ। సుధి నహిం తవ సిర పర ఆరాతీ ॥

రాజ నీతి బిను ధన బిను ధర్మా। హరిహి సమర్పే బిను సతకర్మా ॥

బిద్యా బిను బిబేక ఉపజాఏఁ। శ్రమ ఫల పఢ़ఏ కిఏఁ అరు పాఏఁ ॥

సఙ్గ తే జతీ కుమన్త్ర తే రాజా। మాన తే గ్యాన పాన తేం లాజా ॥

ప్రీతి ప్రనయ బిను మద తే గునీ। నాసహి బేగి నీతి అస సునీ ॥

సో. రిపు రుజ పావక పాప ప్రభు అహి గనిఅ న ఛోట కరి।

అస కహి బిబిధ బిలాప కరి లాగీ రోదన కరన ॥ 21(క) ॥

దో. సభా మాఝ పరి బ్యాకుల బహు ప్రకార కహ రోఇ।

తోహి జిఅత దసకన్ధర మోరి కి అసి గతి హోఇ ॥ 21(ఖ) ॥

సునత సభాసద ఉఠే అకులాఈ। సముఝాఈ గహి బాహఁ ఉఠాఈ ॥

కహ లఙ్కేస కహసి నిజ బాతా। కేఁఇఁ తవ నాసా కాన నిపాతా ॥

అవధ నృపతి దసరథ కే జాఏ। పురుష సిఙ్ఘ బన ఖేలన ఆఏ ॥

సముఝి పరీ మోహి ఉన్హ కై కరనీ। రహిత నిసాచర కరిహహిం ధరనీ ॥

జిన్హ కర భుజబల పాఇ దసానన। అభయ భే బిచరత ముని కానన ॥

దేఖత బాలక కాల సమానా। పరమ ధీర ధన్వీ గున నానా ॥

అతులిత బల ప్రతాప ద్వౌ భ్రాతా। ఖల బధ రత సుర ముని సుఖదాతా ॥

సోభాధామ రామ అస నామా। తిన్హ కే సఙ్గ నారి ఏక స్యామా ॥

రుప రాసి బిధి నారి సఁవారీ। రతి సత కోటి తాసు బలిహారీ ॥

తాసు అనుజ కాటే శ్రుతి నాసా। సుని తవ భగిని కరహిం పరిహాసా ॥

ఖర దూషన సుని లగే పుకారా। ఛన మహుఁ సకల కటక ఉన్హ మారా ॥

ఖర దూషన తిసిరా కర ఘాతా। సుని దససీస జరే సబ గాతా ॥

దో. సుపనఖహి సముఝాఇ కరి బల బోలేసి బహు భాఁతి।

గయు భవన అతి సోచబస నీద పరి నహిం రాతి ॥ 22 ॥

సుర నర అసుర నాగ ఖగ మాహీం। మోరే అనుచర కహఁ కౌ నాహీమ్ ॥

ఖర దూషన మోహి సమ బలవన్తా। తిన్హహి కో మారి బిను భగవన్తా ॥

సుర రఞ్జన భఞ్జన మహి భారా। జౌం భగవన్త లీన్హ అవతారా ॥

తౌ మై జాఇ బైరు హఠి కరూఁ। ప్రభు సర ప్రాన తజేం భవ తరూఁ ॥

హోఇహి భజను న తామస దేహా। మన క్రమ బచన మన్త్ర దృఢ़ ఏహా ॥

జౌం నరరుప భూపసుత కోఊ। హరిహుఁ నారి జీతి రన దోఊ ॥

చలా అకేల జాన చఢి తహవాఁ। బస మారీచ సిన్ధు తట జహవాఁ ॥

ఇహాఁ రామ జసి జుగుతి బనాఈ। సునహు ఉమా సో కథా సుహాఈ ॥

దో. లఛిమన గే బనహిం జబ లేన మూల ఫల కన్ద।

జనకసుతా సన బోలే బిహసి కృపా సుఖ బృన్ద ॥ 23 ॥

సునహు ప్రియా బ్రత రుచిర సుసీలా। మైం కఛు కరబి లలిత నరలీలా ॥

తుమ్హ పావక మహుఁ కరహు నివాసా। జౌ లగి కరౌం నిసాచర నాసా ॥

జబహిం రామ సబ కహా బఖానీ। ప్రభు పద ధరి హియఁ అనల సమానీ ॥

నిజ ప్రతిబిమ్బ రాఖి తహఁ సీతా। తైసి సీల రుప సుబినీతా ॥

లఛిమనహూఁ యహ మరము న జానా। జో కఛు చరిత రచా భగవానా ॥

దసముఖ గయు జహాఁ మారీచా। నాఇ మాథ స్వారథ రత నీచా ॥

నవని నీచ కై అతి దుఖదాఈ। జిమి అఙ్కుస ధను ఉరగ బిలాఈ ॥

భయదాయక ఖల కై ప్రియ బానీ। జిమి అకాల కే కుసుమ భవానీ ॥

దో. కరి పూజా మారీచ తబ సాదర పూఛీ బాత।

కవన హేతు మన బ్యగ్ర అతి అకసర ఆయహు తాత ॥ 24 ॥

దసముఖ సకల కథా తేహి ఆగేం। కహీ సహిత అభిమాన అభాగేమ్ ॥

హోహు కపట మృగ తుమ్హ ఛలకారీ। జేహి బిధి హరి ఆనౌ నృపనారీ ॥

తేహిం పుని కహా సునహు దససీసా। తే నరరుప చరాచర ఈసా ॥

తాసోం తాత బయరు నహిం కీజే। మారేం మరిఅ జిఆఏఁ జీజై ॥

ముని మఖ రాఖన గయు కుమారా। బిను ఫర సర రఘుపతి మోహి మారా ॥

సత జోజన ఆయుఁ ఛన మాహీం। తిన్హ సన బయరు కిఏఁ భల నాహీమ్ ॥

భి మమ కీట భృఙ్గ కీ నాఈ। జహఁ తహఁ మైం దేఖుఁ దౌ భాఈ ॥

జౌం నర తాత తదపి అతి సూరా। తిన్హహి బిరోధి న ఆఇహి పూరా ॥

దో. జేహిం తాడ़కా సుబాహు హతి ఖణ్డేఉ హర కోదణ్డ ॥

ఖర దూషన తిసిరా బధేఉ మనుజ కి అస బరిబణ్డ ॥ 25 ॥

జాహు భవన కుల కుసల బిచారీ। సునత జరా దీన్హిసి బహు గారీ ॥

గురు జిమి మూఢ़ కరసి మమ బోధా। కహు జగ మోహి సమాన కో జోధా ॥

తబ మారీచ హృదయఁ అనుమానా। నవహి బిరోధేం నహిం కల్యానా ॥

సస్త్రీ మర్మీ ప్రభు సఠ ధనీ। బైద బన్ది కబి భానస గునీ ॥

ఉభయ భాఁతి దేఖా నిజ మరనా। తబ తాకిసి రఘునాయక సరనా ॥

ఉతరు దేత మోహి బధబ అభాగేం। కస న మరౌం రఘుపతి సర లాగేమ్ ॥

అస జియఁ జాని దసానన సఙ్గా। చలా రామ పద ప్రేమ అభఙ్గా ॥

మన అతి హరష జనావ న తేహీ। ఆజు దేఖిహుఁ పరమ సనేహీ ॥

ఛం. నిజ పరమ ప్రీతమ దేఖి లోచన సుఫల కరి సుఖ పాఇహౌం।

శ్రీ సహిత అనుజ సమేత కృపానికేత పద మన లాఇహౌమ్ ॥

నిర్బాన దాయక క్రోధ జా కర భగతి అబసహి బసకరీ।

నిజ పాని సర సన్ధాని సో మోహి బధిహి సుఖసాగర హరీ ॥

దో. మమ పాఛేం ధర ధావత ధరేం సరాసన బాన।

ఫిరి ఫిరి ప్రభుహి బిలోకిహుఁ ధన్య న మో సమ ఆన ॥ 26 ॥

తేహి బన నికట దసానన గయూ। తబ మారీచ కపటమృగ భయూ ॥

అతి బిచిత్ర కఛు బరని న జాఈ। కనక దేహ మని రచిత బనాఈ ॥

సీతా పరమ రుచిర మృగ దేఖా। అఙ్గ అఙ్గ సుమనోహర బేషా ॥

సునహు దేవ రఘుబీర కృపాలా। ఏహి మృగ కర అతి సున్దర ఛాలా ॥

సత్యసన్ధ ప్రభు బధి కరి ఏహీ। ఆనహు చర్మ కహతి బైదేహీ ॥

తబ రఘుపతి జానత సబ కారన। ఉఠే హరషి సుర కాజు సఁవారన ॥

మృగ బిలోకి కటి పరికర బాఁధా। కరతల చాప రుచిర సర సాఁధా ॥

ప్రభు లఛిమనిహి కహా సముఝాఈ। ఫిరత బిపిన నిసిచర బహు భాఈ ॥

సీతా కేరి కరేహు రఖవారీ। బుధి బిబేక బల సమయ బిచారీ ॥

ప్రభుహి బిలోకి చలా మృగ భాజీ। ధాఏ రాము సరాసన సాజీ ॥

నిగమ నేతి సివ ధ్యాన న పావా। మాయామృగ పాఛేం సో ధావా ॥

కబహుఁ నికట పుని దూరి పరాఈ। కబహుఁక ప్రగటి కబహుఁ ఛపాఈ ॥

ప్రగటత దురత కరత ఛల భూరీ। ఏహి బిధి ప్రభుహి గయు లై దూరీ ॥

తబ తకి రామ కఠిన సర మారా। ధరని పరేఉ కరి ఘోర పుకారా ॥

లఛిమన కర ప్రథమహిం లై నామా। పాఛేం సుమిరేసి మన మహుఁ రామా ॥

ప్రాన తజత ప్రగటేసి నిజ దేహా। సుమిరేసి రాము సమేత సనేహా ॥

అన్తర ప్రేమ తాసు పహిచానా। ముని దుర్లభ గతి దీన్హి సుజానా ॥

దో. బిపుల సుమన సుర బరషహిం గావహిం ప్రభు గున గాథ।

నిజ పద దీన్హ అసుర కహుఁ దీనబన్ధు రఘునాథ ॥ 27 ॥

ఖల బధి తురత ఫిరే రఘుబీరా। సోహ చాప కర కటి తూనీరా ॥

ఆరత గిరా సునీ జబ సీతా। కహ లఛిమన సన పరమ సభీతా ॥

జాహు బేగి సఙ్కట అతి భ్రాతా। లఛిమన బిహసి కహా సును మాతా ॥

భృకుటి బిలాస సృష్టి లయ హోఈ। సపనేహుఁ సఙ్కట పరి కి సోఈ ॥

మరమ బచన జబ సీతా బోలా। హరి ప్రేరిత లఛిమన మన డోలా ॥

బన దిసి దేవ సౌమ్పి సబ కాహూ। చలే జహాఁ రావన ససి రాహూ ॥

సూన బీచ దసకన్ధర దేఖా। ఆవా నికట జతీ కేం బేషా ॥

జాకేం డర సుర అసుర డేరాహీం। నిసి న నీద దిన అన్న న ఖాహీమ్ ॥

సో దససీస స్వాన కీ నాఈ। ఇత ఉత చితి చలా భడ़ఇహాఈ ॥

ఇమి కుపన్థ పగ దేత ఖగేసా। రహ న తేజ బుధి బల లేసా ॥

నానా బిధి కరి కథా సుహాఈ। రాజనీతి భయ ప్రీతి దేఖాఈ ॥

కహ సీతా సును జతీ గోసాఈం। బోలేహు బచన దుష్ట కీ నాఈమ్ ॥

తబ రావన నిజ రూప దేఖావా। భీ సభయ జబ నామ సునావా ॥

కహ సీతా ధరి ధీరజు గాఢ़ఆ। ఆఇ గయు ప్రభు రహు ఖల ఠాఢ़ఆ ॥

జిమి హరిబధుహి ఛుద్ర సస చాహా। భేసి కాలబస నిసిచర నాహా ॥

సునత బచన దససీస రిసానా। మన మహుఁ చరన బన్ది సుఖ మానా ॥

దో. క్రోధవన్త తబ రావన లీన్హిసి రథ బైఠాఇ।

చలా గగనపథ ఆతుర భయఁ రథ హాఁకి న జాఇ ॥ 28 ॥

హా జగ ఏక బీర రఘురాయా। కేహిం అపరాధ బిసారేహు దాయా ॥

ఆరతి హరన సరన సుఖదాయక। హా రఘుకుల సరోజ దిననాయక ॥

హా లఛిమన తుమ్హార నహిం దోసా। సో ఫలు పాయుఁ కీన్హేఉఁ రోసా ॥

బిబిధ బిలాప కరతి బైదేహీ। భూరి కృపా ప్రభు దూరి సనేహీ ॥

బిపతి మోరి కో ప్రభుహి సునావా। పురోడాస చహ రాసభ ఖావా ॥

సీతా కై బిలాప సుని భారీ। భే చరాచర జీవ దుఖారీ ॥

గీధరాజ సుని ఆరత బానీ। రఘుకులతిలక నారి పహిచానీ ॥

అధమ నిసాచర లీన్హే జాఈ। జిమి మలేఛ బస కపిలా గాఈ ॥

సీతే పుత్రి కరసి జని త్రాసా। కరిహుఁ జాతుధాన కర నాసా ॥

ధావా క్రోధవన్త ఖగ కైసేం। ఛూటి పబి పరబత కహుఁ జైసే ॥

రే రే దుష్ట ఠాఢ़ కిన హోహీ। నిర్భయ చలేసి న జానేహి మోహీ ॥

ఆవత దేఖి కృతాన్త సమానా। ఫిరి దసకన్ధర కర అనుమానా ॥

కీ మైనాక కి ఖగపతి హోఈ। మమ బల జాన సహిత పతి సోఈ ॥

జానా జరఠ జటాయూ ఏహా। మమ కర తీరథ ఛాఁడ़ఇహి దేహా ॥

సునత గీధ క్రోధాతుర ధావా। కహ సును రావన మోర సిఖావా ॥

తజి జానకిహి కుసల గృహ జాహూ। నాహిం త అస హోఇహి బహుబాహూ ॥

రామ రోష పావక అతి ఘోరా। హోఇహి సకల సలభ కుల తోరా ॥

ఉతరు న దేత దసానన జోధా। తబహిం గీధ ధావా కరి క్రోధా ॥

ధరి కచ బిరథ కీన్హ మహి గిరా। సీతహి రాఖి గీధ పుని ఫిరా ॥

చౌచన్హ మారి బిదారేసి దేహీ। దణ్డ ఏక భి మురుఛా తేహీ ॥

తబ సక్రోధ నిసిచర ఖిసిఆనా। కాఢ़ఏసి పరమ కరాల కృపానా ॥

కాటేసి పఙ్ఖ పరా ఖగ ధరనీ। సుమిరి రామ కరి అదభుత కరనీ ॥

సీతహి జాని చఢ़ఆఇ బహోరీ। చలా ఉతాఇల త్రాస న థోరీ ॥

కరతి బిలాప జాతి నభ సీతా। బ్యాధ బిబస జను మృగీ సభీతా ॥

గిరి పర బైఠే కపిన్హ నిహారీ। కహి హరి నామ దీన్హ పట డారీ ॥

ఏహి బిధి సీతహి సో లై గయూ। బన అసోక మహఁ రాఖత భయూ ॥

దో. హారి పరా ఖల బహు బిధి భయ అరు ప్రీతి దేఖాఇ।

తబ అసోక పాదప తర రాఖిసి జతన కరాఇ ॥ 29(క) ॥

నవాన్హపారాయణ, ఛఠా విశ్రామ

జేహి బిధి కపట కురఙ్గ సఁగ ధాఇ చలే శ్రీరామ।

సో ఛబి సీతా రాఖి ఉర రటతి రహతి హరినామ ॥ 29(ఖ) ॥

రఘుపతి అనుజహి ఆవత దేఖీ। బాహిజ చిన్తా కీన్హి బిసేషీ ॥

జనకసుతా పరిహరిహు అకేలీ। ఆయహు తాత బచన మమ పేలీ ॥

నిసిచర నికర ఫిరహిం బన మాహీం। మమ మన సీతా ఆశ్రమ నాహీమ్ ॥

గహి పద కమల అనుజ కర జోరీ। కహేఉ నాథ కఛు మోహి న ఖోరీ ॥

అనుజ సమేత గే ప్రభు తహవాఁ। గోదావరి తట ఆశ్రమ జహవాఁ ॥

ఆశ్రమ దేఖి జానకీ హీనా। భే బికల జస ప్రాకృత దీనా ॥

హా గున ఖాని జానకీ సీతా। రూప సీల బ్రత నేమ పునీతా ॥

లఛిమన సముఝాఏ బహు భాఁతీ। పూఛత చలే లతా తరు పాఁతీ ॥

హే ఖగ మృగ హే మధుకర శ్రేనీ। తుమ్హ దేఖీ సీతా మృగనైనీ ॥

ఖఞ్జన సుక కపోత మృగ మీనా। మధుప నికర కోకిలా ప్రబీనా ॥

కున్ద కలీ దాడ़ఇమ దామినీ। కమల సరద ససి అహిభామినీ ॥

బరున పాస మనోజ ధను హంసా। గజ కేహరి నిజ సునత ప్రసంసా ॥

శ్రీఫల కనక కదలి హరషాహీం। నేకు న సఙ్క సకుచ మన మాహీమ్ ॥

సును జానకీ తోహి బిను ఆజూ। హరషే సకల పాఇ జను రాజూ ॥

కిమి సహి జాత అనఖ తోహి పాహీమ్ । ప్రియా బేగి ప్రగటసి కస నాహీమ్ ॥

ఏహి బిధి ఖౌజత బిలపత స్వామీ। మనహుఁ మహా బిరహీ అతి కామీ ॥

పూరనకామ రామ సుఖ రాసీ। మనుజ చరిత కర అజ అబినాసీ ॥

ఆగే పరా గీధపతి దేఖా। సుమిరత రామ చరన జిన్హ రేఖా ॥

దో. కర సరోజ సిర పరసేఉ కృపాసిన్ధు రధుబీర ॥

నిరఖి రామ ఛబి ధామ ముఖ బిగత భీ సబ పీర ॥ 30 ॥

తబ కహ గీధ బచన ధరి ధీరా । సునహు రామ భఞ్జన భవ భీరా ॥

నాథ దసానన యహ గతి కీన్హీ। తేహి ఖల జనకసుతా హరి లీన్హీ ॥

లై దచ్ఛిన దిసి గయు గోసాఈ। బిలపతి అతి కురరీ కీ నాఈ ॥

దరస లాగీ ప్రభు రాఖేంఉఁ ప్రానా। చలన చహత అబ కృపానిధానా ॥

రామ కహా తను రాఖహు తాతా। ముఖ ముసకాఇ కహీ తేహిం బాతా ॥

జా కర నామ మరత ముఖ ఆవా। అధము ముకుత హోఈ శ్రుతి గావా ॥

సో మమ లోచన గోచర ఆగేం। రాఖౌం దేహ నాథ కేహి ఖాఁగేఁ ॥

జల భరి నయన కహహిఁ రఘురాఈ। తాత కర్మ నిజ తే గతిం పాఈ ॥

పరహిత బస జిన్హ కే మన మాహీఁ। తిన్హ కహుఁ జగ దుర్లభ కఛు నాహీఁ ॥

తను తజి తాత జాహు మమ ధామా। దేఉఁ కాహ తుమ్హ పూరనకామా ॥

దో. సీతా హరన తాత జని కహహు పితా సన జాఇ ॥

జౌఁ మైఁ రామ త కుల సహిత కహిహి దసానన ఆఇ ॥ 31 ॥

గీధ దేహ తజి ధరి హరి రుపా। భూషన బహు పట పీత అనూపా ॥

స్యామ గాత బిసాల భుజ చారీ। అస్తుతి కరత నయన భరి బారీ ॥

ఛం. జయ రామ రూప అనూప నిర్గున సగున గున ప్రేరక సహీ।

దససీస బాహు ప్రచణ్డ ఖణ్డన చణ్డ సర మణ్డన మహీ ॥

పాథోద గాత సరోజ ముఖ రాజీవ ఆయత లోచనం।

నిత నౌమి రాము కృపాల బాహు బిసాల భవ భయ మోచనమ్ ॥ 1 ॥

బలమప్రమేయమనాదిమజమబ్యక్తమేకమగోచరం।

గోబిన్ద గోపర ద్వన్ద్వహర బిగ్యానఘన ధరనీధరమ్ ॥

జే రామ మన్త్ర జపన్త సన్త అనన్త జన మన రఞ్జనం।

నిత నౌమి రామ అకామ ప్రియ కామాది ఖల దల గఞ్జనమ్ ॥ 2।

జేహి శ్రుతి నిరఞ్జన బ్రహ్మ బ్యాపక బిరజ అజ కహి గావహీమ్ ॥

కరి ధ్యాన గ్యాన బిరాగ జోగ అనేక ముని జేహి పావహీమ్ ॥

సో ప్రగట కరునా కన్ద సోభా బృన్ద అగ జగ మోహీ।

మమ హృదయ పఙ్కజ భృఙ్గ అఙ్గ అనఙ్గ బహు ఛబి సోహీ ॥ 3 ॥

జో అగమ సుగమ సుభావ నిర్మల అసమ సమ సీతల సదా।

పస్యన్తి జం జోగీ జతన కరి కరత మన గో బస సదా ॥

సో రామ రమా నివాస సన్తత దాస బస త్రిభువన ధనీ।

మమ ఉర బసు సో సమన సంసృతి జాసు కీరతి పావనీ ॥ 4 ॥

దో. అబిరల భగతి మాగి బర గీధ గయు హరిధామ।

తేహి కీ క్రియా జథోచిత నిజ కర కీన్హీ రామ ॥ 32 ॥

కోమల చిత అతి దీనదయాలా। కారన బిను రఘునాథ కృపాలా ॥

గీధ అధమ ఖగ ఆమిష భోగీ। గతి దీన్హి జో జాచత జోగీ ॥

సునహు ఉమా తే లోగ అభాగీ। హరి తజి హోహిం బిషయ అనురాగీ ॥

పుని సీతహి ఖోజత ద్వౌ భాఈ। చలే బిలోకత బన బహుతాఈ ॥

సఙ్కుల లతా బిటప ఘన కానన। బహు ఖగ మృగ తహఁ గజ పఞ్చానన ॥

ఆవత పన్థ కబన్ధ నిపాతా। తేహిం సబ కహీ సాప కై బాతా ॥

దురబాసా మోహి దీన్హీ సాపా। ప్రభు పద పేఖి మిటా సో పాపా ॥

సును గన్ధర్బ కహుఁ మై తోహీ। మోహి న సోహాఇ బ్రహ్మకుల ద్రోహీ ॥

దో. మన క్రమ బచన కపట తజి జో కర భూసుర సేవ।

మోహి సమేత బిరఞ్చి సివ బస తాకేం సబ దేవ ॥ 33 ॥

సాపత తాడ़త పరుష కహన్తా। బిప్ర పూజ్య అస గావహిం సన్తా ॥

పూజిఅ బిప్ర సీల గున హీనా। సూద్ర న గున గన గ్యాన ప్రబీనా ॥

కహి నిజ ధర్మ తాహి సముఝావా। నిజ పద ప్రీతి దేఖి మన భావా ॥

రఘుపతి చరన కమల సిరు నాఈ। గయు గగన ఆపని గతి పాఈ ॥

తాహి దేఇ గతి రామ ఉదారా। సబరీ కేం ఆశ్రమ పగు ధారా ॥

సబరీ దేఖి రామ గృహఁ ఆఏ। ముని కే బచన సముఝి జియఁ భాఏ ॥

సరసిజ లోచన బాహు బిసాలా। జటా ముకుట సిర ఉర బనమాలా ॥

స్యామ గౌర సున్దర దౌ భాఈ। సబరీ పరీ చరన లపటాఈ ॥

ప్రేమ మగన ముఖ బచన న ఆవా। పుని పుని పద సరోజ సిర నావా ॥

సాదర జల లై చరన పఖారే। పుని సున్దర ఆసన బైఠారే ॥

దో. కన్ద మూల ఫల సురస అతి దిఏ రామ కహుఁ ఆని।

ప్రేమ సహిత ప్రభు ఖాఏ బారమ్బార బఖాని ॥ 34 ॥

పాని జోరి ఆగేం భి ఠాఢ़ఈ। ప్రభుహి బిలోకి ప్రీతి అతి బాఢ़ఈ ॥

కేహి బిధి అస్తుతి కరౌ తుమ్హారీ। అధమ జాతి మైం జడ़మతి భారీ ॥

అధమ తే అధమ అధమ అతి నారీ। తిన్హ మహఁ మైం మతిమన్ద అఘారీ ॥

కహ రఘుపతి సును భామిని బాతా। మానుఁ ఏక భగతి కర నాతా ॥

జాతి పాఁతి కుల ధర్మ బడ़ఆఈ। ధన బల పరిజన గున చతురాఈ ॥

భగతి హీన నర సోహి కైసా। బిను జల బారిద దేఖిఅ జైసా ॥

నవధా భగతి కహుఁ తోహి పాహీం। సావధాన సును ధరు మన మాహీమ్ ॥

ప్రథమ భగతి సన్తన్హ కర సఙ్గా। దూసరి రతి మమ కథా ప్రసఙ్గా ॥

దో. గుర పద పఙ్కజ సేవా తీసరి భగతి అమాన।

చౌథి భగతి మమ గున గన కరి కపట తజి గాన ॥ 35 ॥

మన్త్ర జాప మమ దృఢ़ బిస్వాసా। పఞ్చమ భజన సో బేద ప్రకాసా ॥

ఛఠ దమ సీల బిరతి బహు కరమా। నిరత నిరన్తర సజ్జన ధరమా ॥

సాతవఁ సమ మోహి మయ జగ దేఖా। మోతేం సన్త అధిక కరి లేఖా ॥

ఆఠవఁ జథాలాభ సన్తోషా। సపనేహుఁ నహిం దేఖి పరదోషా ॥

నవమ సరల సబ సన ఛలహీనా। మమ భరోస హియఁ హరష న దీనా ॥

నవ మహుఁ ఏకు జిన్హ కే హోఈ। నారి పురుష సచరాచర కోఈ ॥

సోఇ అతిసయ ప్రియ భామిని మోరే। సకల ప్రకార భగతి దృఢ़ తోరేమ్ ॥

జోగి బృన్ద దురలభ గతి జోఈ। తో కహుఁ ఆజు సులభ భి సోఈ ॥

మమ దరసన ఫల పరమ అనూపా। జీవ పావ నిజ సహజ సరూపా ॥

జనకసుతా కి సుధి భామినీ। జానహి కహు కరిబరగామినీ ॥

పమ్పా సరహి జాహు రఘురాఈ। తహఁ హోఇహి సుగ్రీవ మితాఈ ॥

సో సబ కహిహి దేవ రఘుబీరా। జానతహూఁ పూఛహు మతిధీరా ॥

బార బార ప్రభు పద సిరు నాఈ। ప్రేమ సహిత సబ కథా సునాఈ ॥

ఛం. కహి కథా సకల బిలోకి హరి ముఖ హృదయఁ పద పఙ్కజ ధరే।

తజి జోగ పావక దేహ హరి పద లీన భి జహఁ నహిం ఫిరే ॥

నర బిబిధ కర్మ అధర్మ బహు మత సోకప్రద సబ త్యాగహూ।

బిస్వాస కరి కహ దాస తులసీ రామ పద అనురాగహూ ॥

దో. జాతి హీన అఘ జన్మ మహి ముక్త కీన్హి అసి నారి।

మహామన్ద మన సుఖ చహసి ఐసే ప్రభుహి బిసారి ॥ 36 ॥

చలే రామ త్యాగా బన సోఊ। అతులిత బల నర కేహరి దోఊ ॥

బిరహీ ఇవ ప్రభు కరత బిషాదా। కహత కథా అనేక సమ్బాదా ॥

లఛిమన దేఖు బిపిన కి సోభా। దేఖత కేహి కర మన నహిం ఛోభా ॥

నారి సహిత సబ ఖగ మృగ బృన్దా। మానహుఁ మోరి కరత హహిం నిన్దా ॥

హమహి దేఖి మృగ నికర పరాహీం। మృగీం కహహిం తుమ్హ కహఁ భయ నాహీమ్ ॥

తుమ్హ ఆనన్ద కరహు మృగ జాఏ। కఞ్చన మృగ ఖోజన ఏ ఆఏ ॥

సఙ్గ లాఇ కరినీం కరి లేహీం। మానహుఁ మోహి సిఖావను దేహీమ్ ॥

సాస్త్ర సుచిన్తిత పుని పుని దేఖిఅ। భూప సుసేవిత బస నహిం లేఖిఅ ॥

రాఖిఅ నారి జదపి ఉర మాహీం। జుబతీ సాస్త్ర నృపతి బస నాహీమ్ ॥

దేఖహు తాత బసన్త సుహావా। ప్రియా హీన మోహి భయ ఉపజావా ॥

దో. బిరహ బికల బలహీన మోహి జానేసి నిపట అకేల।

సహిత బిపిన మధుకర ఖగ మదన కీన్హ బగమేల ॥ 37(క) ॥

దేఖి గయు భ్రాతా సహిత తాసు దూత సుని బాత।

డేరా కీన్హేఉ మనహుఁ తబ కటకు హటకి మనజాత ॥ 37(ఖ) ॥

బిటప బిసాల లతా అరుఝానీ। బిబిధ బితాన దిఏ జను తానీ ॥

కదలి తాల బర ధుజా పతాకా। దైఖి న మోహ ధీర మన జాకా ॥

బిబిధ భాఁతి ఫూలే తరు నానా। జను బానైత బనే బహు బానా ॥

కహుఁ కహుఁ సున్దర బిటప సుహాఏ। జను భట బిలగ బిలగ హోఇ ఛాఏ ॥

కూజత పిక మానహుఁ గజ మాతే। ఢేక మహోఖ ఊఁట బిసరాతే ॥

మోర చకోర కీర బర బాజీ। పారావత మరాల సబ తాజీ ॥

తీతిర లావక పదచర జూథా। బరని న జాఇ మనోజ బరుథా ॥

రథ గిరి సిలా దున్దుభీ ఝరనా। చాతక బన్దీ గున గన బరనా ॥

మధుకర ముఖర భేరి సహనాఈ। త్రిబిధ బయారి బసీఠీం ఆఈ ॥

చతురఙ్గినీ సేన సఁగ లీన్హేం। బిచరత సబహి చునౌతీ దీన్హేమ్ ॥

లఛిమన దేఖత కామ అనీకా। రహహిం ధీర తిన్హ కై జగ లీకా ॥

ఏహి కేం ఏక పరమ బల నారీ। తేహి తేం ఉబర సుభట సోఇ భారీ ॥

దో. తాత తీని అతి ప్రబల ఖల కామ క్రోధ అరు లోభ।

ముని బిగ్యాన ధామ మన కరహిం నిమిష మహుఁ ఛోభ ॥ 38(క) ॥

లోభ కేం ఇచ్ఛా దమ్భ బల కామ కేం కేవల నారి।

క్రోధ కే పరుష బచన బల మునిబర కహహిం బిచారి ॥ 38(ఖ) ॥

గునాతీత సచరాచర స్వామీ। రామ ఉమా సబ అన్తరజామీ ॥

కామిన్హ కై దీనతా దేఖాఈ। ధీరన్హ కేం మన బిరతి దృఢ़ఆఈ ॥

క్రోధ మనోజ లోభ మద మాయా। ఛూటహిం సకల రామ కీం దాయా ॥

సో నర ఇన్ద్రజాల నహిం భూలా। జా పర హోఇ సో నట అనుకూలా ॥

ఉమా కహుఁ మైం అనుభవ అపనా। సత హరి భజను జగత సబ సపనా ॥

పుని ప్రభు గే సరోబర తీరా। పమ్పా నామ సుభగ గమ్భీరా ॥

సన్త హృదయ జస నిర్మల బారీ। బాఁధే ఘాట మనోహర చారీ ॥

జహఁ తహఁ పిఅహిం బిబిధ మృగ నీరా। జను ఉదార గృహ జాచక భీరా ॥

దో. పురిని సబన ఓట జల బేగి న పాఇఅ మర్మ।

మాయాఛన్న న దేఖిఐ జైసే నిర్గున బ్రహ్మ ॥ 39(క) ॥

సుఖి మీన సబ ఏకరస అతి అగాధ జల మాహిం।

జథా ధర్మసీలన్హ కే దిన సుఖ సఞ్జుత జాహిమ్ ॥ 39(ఖ) ॥

బికసే సరసిజ నానా రఙ్గా। మధుర ముఖర గుఞ్జత బహు భృఙ్గా ॥

బోలత జలకుక్కుట కలహంసా। ప్రభు బిలోకి జను కరత ప్రసంసా ॥

చక్రవాక బక ఖగ సముదాఈ। దేఖత బని బరని నహిం జాఈ ॥

సున్దర ఖగ గన గిరా సుహాఈ। జాత పథిక జను లేత బోలాఈ ॥

తాల సమీప మునిన్హ గృహ ఛాఏ। చహు దిసి కానన బిటప సుహాఏ ॥

చమ్పక బకుల కదమ్బ తమాలా। పాటల పనస పరాస రసాలా ॥

నవ పల్లవ కుసుమిత తరు నానా। చఞ్చరీక పటలీ కర గానా ॥

సీతల మన్ద సుగన్ధ సుభ్AU। సన్తత బహి మనోహర బ్AU ॥

కుహూ కుహూ కోకిల ధుని కరహీం। సుని రవ సరస ధ్యాన ముని టరహీమ్ ॥

దో. ఫల భారన నమి బిటప సబ రహే భూమి నిఅరాఇ।

పర ఉపకారీ పురుష జిమి నవహిం సుసమ్పతి పాఇ ॥ 40 ॥

దేఖి రామ అతి రుచిర తలావా। మజ్జను కీన్హ పరమ సుఖ పావా ॥

దేఖీ సున్దర తరుబర ఛాయా। బైఠే అనుజ సహిత రఘురాయా ॥

తహఁ పుని సకల దేవ ముని ఆఏ। అస్తుతి కరి నిజ ధామ సిధాఏ ॥

బైఠే పరమ ప్రసన్న కృపాలా। కహత అనుజ సన కథా రసాలా ॥

బిరహవన్త భగవన్తహి దేఖీ। నారద మన భా సోచ బిసేషీ ॥

మోర సాప కరి అఙ్గీకారా। సహత రామ నానా దుఖ భారా ॥

ఐసే ప్రభుహి బిలోకుఁ జాఈ। పుని న బనిహి అస అవసరు ఆఈ ॥

యహ బిచారి నారద కర బీనా। గే జహాఁ ప్రభు సుఖ ఆసీనా ॥

గావత రామ చరిత మృదు బానీ। ప్రేమ సహిత బహు భాఁతి బఖానీ ॥

కరత దణ్డవత లిఏ ఉఠాఈ। రాఖే బహుత బార ఉర లాఈ ॥

స్వాగత పూఁఛి నికట బైఠారే। లఛిమన సాదర చరన పఖారే ॥

దో. నానా బిధి బినతీ కరి ప్రభు ప్రసన్న జియఁ జాని।

నారద బోలే బచన తబ జోరి సరోరుహ పాని ॥ 41 ॥

సునహు ఉదార సహజ రఘునాయక। సున్దర అగమ సుగమ బర దాయక ॥

దేహు ఏక బర మాగుఁ స్వామీ। జద్యపి జానత అన్తరజామీ ॥

జానహు ముని తుమ్హ మోర సుభ్AU। జన సన కబహుఁ కి కరుఁ దుర్AU ॥

కవన బస్తు అసి ప్రియ మోహి లాగీ। జో మునిబర న సకహు తుమ్హ మాగీ ॥

జన కహుఁ కఛు అదేయ నహిం మోరేం। అస బిస్వాస తజహు జని భోరేమ్ ॥

తబ నారద బోలే హరషాఈ । అస బర మాగుఁ కరుఁ ఢిఠాఈ ॥

జద్యపి ప్రభు కే నామ అనేకా। శ్రుతి కహ అధిక ఏక తేం ఏకా ॥

రామ సకల నామన్హ తే అధికా। హౌ నాథ అఘ ఖగ గన బధికా ॥

దో. రాకా రజనీ భగతి తవ రామ నామ సోఇ సోమ।

అపర నామ ఉడగన బిమల బసుహుఁ భగత ఉర బ్యోమ ॥ 42(క) ॥

ఏవమస్తు ముని సన కహేఉ కృపాసిన్ధు రఘునాథ।

తబ నారద మన హరష అతి ప్రభు పద నాయు మాథ ॥ 42(ఖ) ॥

అతి ప్రసన్న రఘునాథహి జానీ। పుని నారద బోలే మృదు బానీ ॥

రామ జబహిం ప్రేరేఉ నిజ మాయా। మోహేహు మోహి సునహు రఘురాయా ॥

తబ బిబాహ మైం చాహుఁ కీన్హా। ప్రభు కేహి కారన కరై న దీన్హా ॥

సును ముని తోహి కహుఁ సహరోసా। భజహిం జే మోహి తజి సకల భరోసా ॥

కరుఁ సదా తిన్హ కై రఖవారీ। జిమి బాలక రాఖి మహతారీ ॥

గహ సిసు బచ్ఛ అనల అహి ధాఈ। తహఁ రాఖి జననీ అరగాఈ ॥

ప్రౌఢ़ భేఁ తేహి సుత పర మాతా। ప్రీతి కరి నహిం పాఛిలి బాతా ॥

మోరే ప్రౌఢ़ తనయ సమ గ్యానీ। బాలక సుత సమ దాస అమానీ ॥

జనహి మోర బల నిజ బల తాహీ। దుహు కహఁ కామ క్రోధ రిపు ఆహీ ॥

యహ బిచారి పణ్డిత మోహి భజహీం। పాఏహుఁ గ్యాన భగతి నహిం తజహీమ్ ॥

దో. కామ క్రోధ లోభాది మద ప్రబల మోహ కై ధారి।

తిన్హ మహఁ అతి దారున దుఖద మాయారూపీ నారి ॥ 43 ॥

సుని ముని కహ పురాన శ్రుతి సన్తా। మోహ బిపిన కహుఁ నారి బసన్తా ॥

జప తప నేమ జలాశ్రయ ఝారీ। హోఇ గ్రీషమ సోషి సబ నారీ ॥

కామ క్రోధ మద మత్సర భేకా। ఇన్హహి హరషప్రద బరషా ఏకా ॥

దుర్బాసనా కుముద సముదాఈ। తిన్హ కహఁ సరద సదా సుఖదాఈ ॥

ధర్మ సకల సరసీరుహ బృన్దా। హోఇ హిమ తిన్హహి దహి సుఖ మన్దా ॥

పుని మమతా జవాస బహుతాఈ। పలుహి నారి సిసిర రితు పాఈ ॥

పాప ఉలూక నికర సుఖకారీ। నారి నిబిడ़ రజనీ అఁధిఆరీ ॥

బుధి బల సీల సత్య సబ మీనా। బనసీ సమ త్రియ కహహిం ప్రబీనా ॥

దో. అవగున మూల సూలప్రద ప్రమదా సబ దుఖ ఖాని।

తాతే కీన్హ నివారన ముని మైం యహ జియఁ జాని ॥ 44 ॥

సుని రఘుపతి కే బచన సుహాఏ। ముని తన పులక నయన భరి ఆఏ ॥

కహహు కవన ప్రభు కై అసి రీతీ। సేవక పర మమతా అరు ప్రీతీ ॥

జే న భజహిం అస ప్రభు భ్రమ త్యాగీ। గ్యాన రఙ్క నర మన్ద అభాగీ ॥

పుని సాదర బోలే ముని నారద। సునహు రామ బిగ్యాన బిసారద ॥

సన్తన్హ కే లచ్ఛన రఘుబీరా। కహహు నాథ భవ భఞ్జన భీరా ॥

సును ముని సన్తన్హ కే గున కహూఁ। జిన్హ తే మైం ఉన్హ కేం బస రహూఁ ॥

షట బికార జిత అనఘ అకామా। అచల అకిఞ్చన సుచి సుఖధామా ॥

అమితబోధ అనీహ మితభోగీ। సత్యసార కబి కోబిద జోగీ ॥

సావధాన మానద మదహీనా। ధీర ధర్మ గతి పరమ ప్రబీనా ॥

దో. గునాగార సంసార దుఖ రహిత బిగత సన్దేహ ॥

తజి మమ చరన సరోజ ప్రియ తిన్హ కహుఁ దేహ న గేహ ॥ 45 ॥

నిజ గున శ్రవన సునత సకుచాహీం। పర గున సునత అధిక హరషాహీమ్ ॥

సమ సీతల నహిం త్యాగహిం నీతీ। సరల సుభాఉ సబహిం సన ప్రీతీ ॥

జప తప బ్రత దమ సఞ్జమ నేమా। గురు గోబిన్ద బిప్ర పద ప్రేమా ॥

శ్రద్ధా ఛమా మయత్రీ దాయా। ముదితా మమ పద ప్రీతి అమాయా ॥

బిరతి బిబేక బినయ బిగ్యానా। బోధ జథారథ బేద పురానా ॥

దమ్భ మాన మద కరహిం న క్AU। భూలి న దేహిం కుమారగ ప్AU ॥

గావహిం సునహిం సదా మమ లీలా। హేతు రహిత పరహిత రత సీలా ॥

ముని సును సాధున్హ కే గున జేతే। కహి న సకహిం సారద శ్రుతి తేతే ॥

ఛం. కహి సక న సారద సేష నారద సునత పద పఙ్కజ గహే।

అస దీనబన్ధు కృపాల అపనే భగత గున నిజ ముఖ కహే ॥

సిరు నాహ బారహిం బార చరనన్హి బ్రహ్మపుర నారద గే ॥

తే ధన్య తులసీదాస ఆస బిహాఇ జే హరి రఁగ రఁఏ ॥

దో. రావనారి జసు పావన గావహిం సునహిం జే లోగ।

రామ భగతి దృఢ़ పావహిం బిను బిరాగ జప జోగ ॥ 46(క) ॥

దీప సిఖా సమ జుబతి తన మన జని హోసి పతఙ్గ।

భజహి రామ తజి కామ మద కరహి సదా సతసఙ్గ ॥ 46(ఖ) ॥

మాసపారాయణ, బాఈసవాఁ విశ్రామ

ఇతి శ్రీమద్రామచరితమానసే సకలకలికలుషవిధ్వంసనే

తృతీయః సోపానః సమాప్తః।

(అరణ్యకాణ్డ సమాప్త)

Roman (IAST) Transliteration

śrī gaṇeśāya namaḥ

śrī jānakīvallabho vijayate

śrī rāmacaritamānasa

tṛtīya sopāna (araṇyakāṇḍa)

mūlaṃ dharmatarorvivekajaladheḥ pūrṇendumānandadaṃ

vairāgyāmbujabhāskaraṃ hyaghaghanadhvāntāpahaṃ tāpaham|

mohāmbhodharapūgapāṭanavidhau svaḥsambhavaṃ śaṅkaraṃ

vande brahmakulaṃ kalaṅkaśamanaṃ śrīrāmabhūpapriyam || 1 ||

sāndrānandapayodasaubhagatanuṃ pītāmbaraṃ sundaraṃ

pāṇau bāṇaśarāsanaṃ kaṭilasattūṇīrabhāraṃ varam

rājīvāyatalocanaṃ dhṛtajaṭājūṭena saṃśobhitaṃ

sītālakṣmaṇasaṃyutaṃ pathigataṃ rāmābhirāmaṃ bhaje || 2 ||

so. umā rāma guna gūḍha़ paṇḍita muni pāvahiṃ birati|

pāvahiṃ moha bimūḍha़ je hari bimukha na dharma rati ||

pura nara bharata prīti maiṃ gāī| mati anurūpa anūpa suhāī ||

aba prabhu carita sunahu ati pāvana| karata je bana sura nara muni bhāvana ||

eka bāra cuni kusuma suhāe| nija kara bhūṣana rāma banāe ||

sītahi pahirāe prabhu sādara| baiṭhe phaṭika silā para sundara ||

surapati suta dhari bāyasa beṣā| saṭha cāhata raghupati bala dekhā ||

jimi pipīlikā sāgara thāhā| mahā mandamati pāvana cāhā ||

sītā carana cauñca hati bhāgā| mūḍha़ mandamati kārana kāgā ||

calā rudhira raghunāyaka jānā| sīṅka dhanuṣa sāyaka sandhānā ||

do. ati kṛpāla raghunāyaka sadā dīna para neha|

tā sana āi kīnha chalu mūrakha avaguna geha || 1 ||

prerita mantra brahmasara dhāvā| calā bhāji bāyasa bhaya pāvā ||

dhari nija rupa gayu pitu pāhīṃ| rāma bimukha rākhā tehi nāhīm ||

bhā nirāsa upajī mana trāsā| jathā cakra bhaya riṣi durbāsā ||

brahmadhāma sivapura saba lokā| phirā śramita byākula bhaya sokā ||

kāhū~ baiṭhana kahā na ohī| rākhi ko saki rāma kara drohī ||

mātu mṛtyu pitu samana samānā| sudhā hoi biṣa sunu harijānā ||

mitra kari sata ripu kai karanī| tā kaha~ bibudhanadī baitaranī ||

saba jagu tāhi analahu te tātā| jo raghubīra bimukha sunu bhrātā ||

nārada dekhā bikala jayantā| lāgi dayā komala cita santā ||

paṭhavā turata rāma pahiṃ tāhī| kahesi pukāri pranata hita pāhī ||

ātura sabhaya gahesi pada jāī| trāhi trāhi dayāla raghurāī ||

atulita bala atulita prabhutāī| maiṃ matimanda jāni nahiṃ pāī ||

nija kṛta karma janita phala pāyu~| aba prabhu pāhi sarana taki āyu~ ||

suni kṛpāla ati ārata bānī| ekanayana kari tajā bhavānī ||

so. kīnha moha basa droha jadyapi tehi kara badha ucita|

prabhu chāḍa़eu kari choha ko kṛpāla raghubīra sama || 2 ||

raghupati citrakūṭa basi nānā| carita kie śruti sudhā samānā ||

bahuri rāma asa mana anumānā| hoihi bhīra sabahiṃ mohi jānā ||

sakala muninha sana bidā karāī| sītā sahita cale dvau bhāī ||

atri ke āśrama jaba prabhu gayū| sunata mahāmuni haraṣita bhayū ||

pulakita gāta atri uṭhi dhāe| dekhi rāmu ātura cali āe ||

karata daṇḍavata muni ura lāe| prema bāri dvau jana anhavāe ||

dekhi rāma chabi nayana juḍa़āne| sādara nija āśrama taba āne ||

kari pūjā kahi bacana suhāe| die mūla phala prabhu mana bhāe ||

so. prabhu āsana āsīna bhari locana sobhā nirakhi|

munibara parama prabīna jori pāni astuti karata || 3 ||

chaṃ. namāmi bhakta vatsalaṃ| kṛpālu śīla komalam ||

bhajāmi te padāmbujaṃ| akāmināṃ svadhāmadam ||

nikāma śyāma sundaraṃ| bhavāmbunātha mandaram ||

praphulla kañja locanaṃ| madādi doṣa mocanam ||

pralamba bāhu vikramaṃ| prabho'prameya vaibhavam ||

niṣaṅga cāpa sāyakaṃ| dharaṃ triloka nāyakam ||

dineśa vaṃśa maṇḍanaṃ| maheśa cāpa khaṇḍanam ||

munīndra santa rañjanaṃ| surāri vṛnda bhañjanam ||

manoja vairi vanditaṃ| ajādi deva sevitam ||

viśuddha bodha vigrahaṃ| samasta dūṣaṇāpaham ||

namāmi indirā patiṃ| sukhākaraṃ satāṃ gatim ||

bhaje saśakti sānujaṃ| śacī patiṃ priyānujam ||

tvadaṅghri mūla ye narāḥ| bhajanti hīna matsarā ||

patanti no bhavārṇave| vitarka vīci saṅkule ||

vivikta vāsinaḥ sadā| bhajanti muktaye mudā ||

nirasya indriyādikaṃ| prayānti te gatiṃ svakam ||

tamekamabhdutaṃ prabhuṃ| nirīhamīśvaraṃ vibhum ||

jagadguruṃ ca śāśvataṃ| turīyameva kevalam ||

bhajāmi bhāva vallabhaṃ| kuyogināṃ sudurlabham ||

svabhakta kalpa pādapaṃ| samaṃ susevyamanvaham ||

anūpa rūpa bhūpatiṃ| nato'hamurvijā patim ||

prasīda me namāmi te| padābja bhakti dehi me ||

paṭhanti ye stavaṃ idaṃ| narādareṇa te padam ||

vrajanti nātra saṃśayaṃ| tvadīya bhakti saṃyutā ||

do. binatī kari muni nāi siru kaha kara jori bahori|

carana saroruha nātha jani kabahu~ tajai mati mori || 4 ||

śrī gaṇeśāya namaḥ

śrī jānakīvallabho vijayate

śrī rāmacaritamānasa

----------

tṛtīya sopāna

(araṇyakāṇḍa)

śloka