📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ముణ్డక ఉపనిషద్ - తృతీయ ముణ్డక, ద్వితీయ కాణ్డః
Mundaka Upanishad - Tritiya Mundaka, Dvitiya Kandah
Upanishad Telugu
॥ తృతీయముణ్డకే ద్వితీయః ఖణ్డః ॥
స వేదైత-త్పరమ-మ్బ్రహ్మ ధామ
యత్ర విశ్వ-న్నిహిత-మ్భాతి శుభ్రమ్ ।
ఉపాసతే పురుషం-యేఁ హ్యకామాస్తే
శుక్రమేతదతివర్తన్తి ధీరాః ॥ 1॥
కామాన్ యః కామయతే మన్యమానః
స కామభిర్జాయతే తత్ర తత్ర ।
పర్యాప్తకామస్య కృతాత్మనస్తు
ఇహైవ సర్వే ప్రవిలీయన్తి కామాః ॥ 2॥
నాయమాత్మా ప్రవచనేన లభ్యో
న మేధయా న బహునా శ్రుతేన ।
యమేవైష వృణుతే తేన లభ్య-
స్తస్యైష ఆత్మా వివృణుతే తనూం స్వామ్ ॥ 3॥
నాయమాత్మా బలహీనేన లభ్యో
న చ ప్రమాదా-త్తపసో వాప్యలిఙ్గాత్ ।
ఏతైరుపాయైర్యతతే యస్తు విద్వాం-
స్తస్యైష ఆత్మా విశతే బ్రహ్మధామ ॥ 4॥
సమ్ప్రాప్యైనమృషయో జ్ఞానతృప్తాః
కృతాత్మానో వీతరాగాః ప్రశాన్తాః
తే సర్వగం సర్వతః ప్రాప్య ధీరా
యుక్తాత్మాన-స్సర్వమేవావిశన్తి ॥ 5॥
వేదాన్తవిజ్ఞానసునిశ్చితార్థాః
సన్న్యాసయోగాద్ యతయ-శ్శుద్ధసత్త్వాః ।
తే బ్రహ్మలోకేషు పరాన్తకాలే
పరామృతాః పరిముచ్యన్తి సర్వే ॥ 6॥
గతాః కలాః పఞ్చదశ ప్రతిష్ఠా
దేవాశ్చ సర్వే ప్రతిదేవతాసు ।
కర్మాణి విజ్ఞానమయశ్చ ఆత్మా
పరే-ఽవ్యయే సర్వే ఏకీభవన్తి ॥ 7॥
యథా నద్య-స్స్యన్దమానా-స్సముద్రే-ఽ
స్త-ఙ్గచ్ఛన్తి నామరూపే విహాయ ।
తథా విద్వా-న్నామరూపాద్విముక్తః
పరాత్పర-మ్పురుషముపైతి దివ్యమ్ ॥ 8॥
స యో హ వై త-త్పరమ-మ్బ్రహ్మ వేద
బ్రహ్మైవ భవతి నాస్యాబ్రహ్మవిత్కులే భవతి ।
తరతి శోక-న్తరతి పాప్మాన-ఙ్గుహాగ్రన్థిభ్యో
విముక్తో-ఽమృతో భవతి ॥ 9॥
తదేతదృచా-ఽభ్యుక్తమ్ ।
క్రియావన్త-శ్శ్రోత్రియా బ్రహ్మనిష్ఠాః
స్వయ-ఞ్జుహ్వత ఏకర్​షిం శ్రద్ధయన్తః ।
తేషామేవైతా-మ్బ్రహ్మవిద్యాం-వఁదేత
శిరోవ్రతం-విఁధివద్ యైస్తు చీర్ణమ్ ॥ 10॥
తదేత-థ్సత్యమృషిరఙ్గిరాః
పురోవాచ నైతదచీర్ణవ్రతో-ఽధీతే ।
నమః పరమృషిభ్యో నమః పరమృషిభ్యః ॥ 11॥
॥ ఇతి ముణ్డకోపనిషది తృతీయముణ్డకే ద్వితీయః ఖణ్డః ॥
॥ ఇత్యథర్వవేదీయ ముణ్డకోపనిషత్సమాప్తా ॥
ఓ-మ్భ॒ద్ర-ఙ్కర్ణే॑భి-శ్శృణు॒యామ॑ దేవాః । భ॒ద్ర-మ్ప॑శ్యేమా॒క్షభి॒-ర్యజ॑త్రాః । స్థి॒రైరఙ్గై᳚స్తుష్టు॒వాగ్ం స॑స్త॒నూభిః॑ । వ్యశే॑మ దే॒వహి॑తం॒-యఁదాయుః॑ । స్వ॒స్తి న॒ ఇన్ద్రో॑ వృ॒ద్ధశ్ర॑వాః । స్వ॒స్తి నః॑ పూ॒షా వి॒శ్వవే॑దాః । స్వ॒స్తి న॒స్తార్క్ష్యో॒ అరి॑ష్టనేమిః । స్వ॒స్తి నో॒ బృహ॒స్పతి॑-ర్దధాతు ॥
ఓం శాన్తి॒-శ్శాన్తి॒-శ్శాన్తిః॑ ॥
॥ ఓం శాన్తి-శ్శాన్తి-శ్శాన్తిః ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| tṛtīyamuṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ ||
sa vedaita-tparama-mbrahma dhāma
yatra viśva-nnihita-mbhāti śubhram |
upāsate puruṣaṃ-ye~ hyakāmāste
śukrametadativartanti dhīrāḥ || 1||
kāmān yaḥ kāmayate manyamānaḥ
sa kāmabhirjāyate tatra tatra |
paryāptakāmasya kṛtātmanastu
ihaiva sarve pravilīyanti kāmāḥ || 2||
nāyamātmā pravacanena labhyo
na medhayā na bahunā śrutena |
yamevaiṣa vṛṇute tena labhya-
stasyaiṣa ātmā vivṛṇute tanūṃ svām || 3||
nāyamātmā balahīnena labhyo
na ca pramādā-ttapaso vāpyaliṅgāt |
etairupāyairyatate yastu vidvāṃ-
stasyaiṣa ātmā viśate brahmadhāma || 4||
samprāpyainamṛṣayo jñānatṛptāḥ
kṛtātmāno vītarāgāḥ praśāntāḥ
te sarvagaṃ sarvataḥ prāpya dhīrā
yuktātmāna-ssarvamevāviśanti || 5||
vedāntavijñānasuniścitārthāḥ
sannyāsayogād yataya-śśuddhasattvāḥ |
te brahmalokeṣu parāntakāle
parāmṛtāḥ parimucyanti sarve || 6||
gatāḥ kalāḥ pañcadaśa pratiṣṭhā
devāśca sarve pratidevatāsu |
karmāṇi vijñānamayaśca ātmā
pare-'vyaye sarve ekībhavanti || 7||
yathā nadya-ssyandamānā-ssamudre-'
sta-ṅgacchanti nāmarūpe vihāya |
tathā vidvā-nnāmarūpādvimuktaḥ
parātpara-mpuruṣamupaiti divyam || 8||
sa yo ha vai ta-tparama-mbrahma veda
brahmaiva bhavati nāsyābrahmavitkule bhavati |
tarati śoka-ntarati pāpmāna-ṅguhāgranthibhyo
vimukto-'mṛto bhavati || 9||
tadetadṛcā-'bhyuktam |
kriyāvanta-śśrotriyā brahmaniṣṭhāḥ
svaya-ñjuhvata ekar​ṣiṃ śraddhayantaḥ |
teṣāmevaitā-mbrahmavidyāṃ-va~deta
śirovrataṃ-vi~dhivad yaistu cīrṇam || 10||
tadeta-thsatyamṛṣiraṅgirāḥ
purovāca naitadacīrṇavrato-'dhīte |
namaḥ paramṛṣibhyo namaḥ paramṛṣibhyaḥ || 11||
|| iti muṇḍakopaniṣadi tṛtīyamuṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ ||
|| ityatharvavedīya muṇḍakopaniṣatsamāptā ||
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ ||