📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ముణ్డక ఉపనిషద్ - ద్వితీయ ముణ్డక, ద్వితీయ కాణ్డః
Mundaka Upanishad - Dvitiya Mundaka, Dvitiya Kandah
Upanishad Telugu
॥ ద్వితీయ ముణ్డకే ద్వితీయః ఖణ్డః ॥
ఆవి-స్సన్నిహిత-ఙ్గుహాచర-న్నామ
మహత్పదమత్రైత-థ్సమర్పితమ్ ।
ఏజత్ప్రాణన్నిమిషచ్చ యదేతజ్జానథ
సదసద్వరేణ్య-మ్పరం-విఁజ్ఞానాద్యద్వరిష్ఠ-మ్ప్రజానామ్ ॥ 1॥
యదర్చిమద్యదణుభ్యో-ఽణు చ
యస్మి~ల్లోకా నిహితా లోకినశ్చ ।
తదేతదక్షర-మ్బ్రహ్మ స ప్రాణస్తదు వాఙ్మనః
తదేతత్సత్య-న్తదమృత-న్తద్వేద్ధవ్యం సోమ్య విద్ధి ॥ 2॥
ధనుర్ గృహీత్వౌపనిషద-మ్మహాస్త్రం
శరం హ్యుపాసా నిశితం సన్ధయీత ।
ఆయమ్య తద్భావగతేన చేతసా
లక్ష్య-న్తదేవాక్షరం సోమ్య విద్ధి ॥ 3॥
ప్రణవో ధను-శ్శారో హ్యాత్మా బ్రహ్మ తల్లక్ష్యముచ్యతే ।
అప్రమత్తేన వేద్ధవ్యం శరవ-త్తన్మయో భవేత్ ॥ 4॥
యస్మి-న్ద్యౌః పృథివీ చాన్తరిక్షమోతం
మన-స్సహ ప్రాణైశ్చ సర్వైః ।
తమేవైక-ఞ్జానథ ఆత్మానమన్యా వాచో
విముఞ్చథామృతస్యైష సేతుః ॥ 5॥
అరా ఇవ రథనాభౌ సంహతా యత్ర నాడ్యః ।
స ఏషో-ఽన్తశ్చరతే బహుధా జాయమానః ।
ఓమిత్యేవ-న్ధ్యాయథ ఆత్మానం స్వస్తి వః
పారాయ తమసః పరస్తాత్ ॥ 6॥
య-స్సర్వజ్ఞ-స్సర్వవిద్ యస్యైష మహిమా భువి ।
దివ్యే బ్రహ్మపురే హ్యేష వ్యోమ్న్యాత్మా ప్రతిష్ఠితః ॥
మనోమయః ప్రాణశరీరనేతా
ప్రతిష్ఠితో-ఽన్నే హృదయం సన్నిధాయ ।
తద్ విజ్ఞానేన పరిపశ్యన్తి ధీరా
ఆనన్దరూపమమృతం-యఁద్ విభాతి ॥ 7॥
భిద్యతే హృదయగ్రన్థిశ్ఛిద్యన్తే సర్వసంశయాః ।
క్షీయన్తే చాస్య కర్మాణి తస్మి-న్దృష్టే పరావరే ॥ 8॥
హిరణ్మయే పరే కోశే విరజ-మ్బ్రహ్మ నిష్కలమ్ ।
తచ్ఛుభ్ర-ఞ్జ్యోతిష-ఞ్జ్యోతిస్తద్ యదాత్మవిదో విదుః ॥ 9॥
న తత్ర సూర్యో భాతి న చన్ద్రతారకం
నేమా విద్యుతో భాన్తి కుతో-ఽయమగ్నిః ।
తమేవ భాన్తమనుభాతి సర్వం
తస్య భాసా సర్వమిదం-విఁభాతి ॥ 10॥
బ్రహ్మైవేదమమృత-మ్పురస్తాద్ బ్రహ్మ పశ్చాద్ బ్రహ్మ దక్షిణతశ్చోత్తరేణ ।
అధశ్చోర్ధ్వ-ఞ్చ ప్రసృత-మ్బ్రహ్మైవేదం-విఁశ్వమిదం-వఁరిష్ఠమ్ ॥ 11॥
॥ ఇతి ముణ్డకోపనిషది ద్వితీయముణ్డకే ద్వితీయః ఖణ్డః ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| dvitīya muṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ ||
āvi-ssannihita-ṅguhācara-nnāma
mahatpadamatraita-thsamarpitam |
ejatprāṇannimiṣacca yadetajjānatha
sadasadvareṇya-mparaṃ-vi~jñānādyadvariṣṭha-mprajānām || 1||
yadarcimadyadaṇubhyo-'ṇu ca
yasmi~llokā nihitā lokinaśca |
tadetadakṣara-mbrahma sa prāṇastadu vāṅmanaḥ
tadetatsatya-ntadamṛta-ntadveddhavyaṃ somya viddhi || 2||
dhanur gṛhītvaupaniṣada-mmahāstraṃ
śaraṃ hyupāsā niśitaṃ sandhayīta |
āyamya tadbhāvagatena cetasā
lakṣya-ntadevākṣaraṃ somya viddhi || 3||
praṇavo dhanu-śśāro hyātmā brahma tallakṣyamucyate |
apramattena veddhavyaṃ śarava-ttanmayo bhavet || 4||
yasmi-ndyauḥ pṛthivī cāntarikṣamotaṃ
mana-ssaha prāṇaiśca sarvaiḥ |
tamevaika-ñjānatha ātmānamanyā vāco
vimuñcathāmṛtasyaiṣa setuḥ || 5||
arā iva rathanābhau saṃhatā yatra nāḍyaḥ |
sa eṣo-'ntaścarate bahudhā jāyamānaḥ |
omityeva-ndhyāyatha ātmānaṃ svasti vaḥ
pārāya tamasaḥ parastāt || 6||
ya-ssarvajña-ssarvavid yasyaiṣa mahimā bhuvi |
divye brahmapure hyeṣa vyomnyātmā pratiṣṭhitaḥ ||
manomayaḥ prāṇaśarīranetā
pratiṣṭhito-'nne hṛdayaṃ sannidhāya |
tad vijñānena paripaśyanti dhīrā
ānandarūpamamṛtaṃ-ya~d vibhāti || 7||
bhidyate hṛdayagranthiśchidyante sarvasaṃśayāḥ |
kṣīyante cāsya karmāṇi tasmi-ndṛṣṭe parāvare || 8||
hiraṇmaye pare kośe viraja-mbrahma niṣkalam |
tacchubhra-ñjyotiṣa-ñjyotistad yadātmavido viduḥ || 9||
na tatra sūryo bhāti na candratārakaṃ
nemā vidyuto bhānti kuto-'yamagniḥ |
tameva bhāntamanubhāti sarvaṃ
tasya bhāsā sarvamidaṃ-vi~bhāti || 10||
brahmaivedamamṛta-mpurastād brahma paścād brahma dakṣiṇataścottareṇa |
adhaścordhva-ñca prasṛta-mbrahmaivedaṃ-vi~śvamidaṃ-va~riṣṭham || 11||
|| iti muṇḍakopaniṣadi dvitīyamuṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ ||