📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ముణ్డక ఉపనిషద్ - ప్రథమ ముణ్డక, ద్వితీయ కాణ్డః
Mundaka Upanishad - Prathama Mundaka, Dvitiya Kandah
Upanishad Telugu
॥ ప్రథమముణ్డకే ద్వితీయః ఖణ్డః ॥
తదేత-థ్సత్య-మ్మన్త్రేషు కర్మాణి కవయో
యాన్యపశ్యంస్తాని త్రేతాయా-మ్బహుధా సన్తతాని ।
తాన్యాచరథ నియతం సత్యకామా ఏష వః
పన్థా-స్సుకృతస్య లోకే ॥ 1॥
యదా లేలాయతే హ్యర్చి-స్సమిద్ధే హవ్యవాహనే ।
తదా-ఽఽజ్యభాగావన్తరేణా-ఽఽహుతీః ప్రతిపాదయేత్ ॥ 2॥
యస్యాగ్నిహోత్రమదర్​శమపౌర్ణమాస-
మచాతుర్మాస్యమనాగ్రయణమతిథివర్జిత-ఞ్చ ।
అహుతమవైశ్వదేవమవిధినా హుత-
మాసప్తమాంస్తస్య లోకాన్ హినస్తి ॥ 3॥
కాలీ కరాలీ చ మనోజవా చ
సులోహితా యా చ సుధూమ్రవర్ణా ।
స్ఫులిఙ్గినీ విశ్వరుచీ చ దేవీ
లేలాయమానా ఇతి సప్త జిహ్వాః ॥ 4॥
ఏతేషు యశ్చరతే భ్రాజమానేషు యథాకాలం
చాహుతయో హ్యాదదాయన్న్ ।
త-న్నయన్త్యేతా-స్సూర్యస్య రశ్మయో యత్ర
దేవానా-మ్పతిరేకో-ఽధివాసః ॥ 5॥
ఏహ్యేహీతి తమాహుతయ-స్సువర్చసః
సూర్యస్య రశ్మిభిర్యజమానం-వఁహన్తి ।
ప్రియాం-వాఁచమభివదన్త్యో-ఽర్చయన్త్య
ఏష వః పుణ్య-స్సుకృతో బ్రహ్మలోకః ॥ 6॥
ప్లవా హ్యేతే అదృఢా యజ్ఞరూపా
అష్టాదశోక్తమవరం-యేఁషు కర్మ ।
ఏతచ్ఛ్రేయో యే-ఽభినన్దన్తి మూఢా
జరామృత్యు-న్తే పునరేవాపి యన్తి ॥ 7॥
అవిద్యాయామన్తరే వర్తమానాః
స్వయ-న్ధీరాః పణ్డిత-మ్మన్యమానాః ।
జఙ్ఘన్యమానాః పరియన్తి మూఢా
అన్ధేనైవ నీయమానా యథాన్ధాః ॥ 8॥
అవిద్యాయ-మ్బహుధా వర్తమానా వయం
కృతార్థా ఇత్యభిమన్యన్తి బాలాః ।
య-త్కర్మిణో న ప్రవేదయన్తి రాగాత్
తేనాతురాః, క్షీణలోకాశ్చ్యవన్తే ॥ 9॥
ఇష్టాపూర్త-మ్మన్యమానా వరిష్ఠం
నాన్యచ్ఛ్రేయో వేదయన్తే ప్రమూఢాః ।
నాకస్య పృష్ఠే తే సుకృతే-ఽనుభూత్వేమం
లోకం హీనతరం-వాఁ విశన్తి ॥ 10॥
తపస్శ్రద్ధే యే హ్యుపవసన్త్యరణ్యే
శాన్తా విద్వాంసో భైక్ష్యచర్యా-ఞ్చరన్తః ।
సూర్యద్వారేణ తే విరజాః ప్రయాన్తి
యత్రామృత-స్స పురుషో హ్యవ్యయాత్మా ॥ 11॥
పరీక్ష్య లోకాన్ కర్మచితా-న్బ్రాహ్మణో
నిర్వేదమాయాన్నాస్త్యకృతః కృతేన ।
తద్విజ్ఞానార్థం స గురుమేవాభిగచ్ఛేత్
సమిత్పాణి-శ్శ్రోత్రియ-మ్బ్రహ్మనిష్ఠమ్ ॥ 12॥
తస్మై స విద్వానుపసన్నాయ సమ్యక్
ప్రశాన్తచిత్తాయ శమాన్వితాయ ।
యేనాక్షర-మ్పురుషం-వేఁద సత్య-మ్ప్రోవాచ
తా-న్తత్త్వతో బ్రహ్మవిద్యామ్ ॥ 13॥
॥ ఇతి ముణ్డకోపనిషది ప్రథమముణ్డకే ద్వితీయః ఖణ్డః ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| prathamamuṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ ||
tadeta-thsatya-mmantreṣu karmāṇi kavayo
yānyapaśyaṃstāni tretāyā-mbahudhā santatāni |
tānyācaratha niyataṃ satyakāmā eṣa vaḥ
panthā-ssukṛtasya loke || 1||
yadā lelāyate hyarci-ssamiddhe havyavāhane |
tadā-''jyabhāgāvantareṇā-''hutīḥ pratipādayet || 2||
yasyāgnihotramadar​śamapaurṇamāsa-
macāturmāsyamanāgrayaṇamatithivarjita-ñca |
ahutamavaiśvadevamavidhinā huta-
māsaptamāṃstasya lokān hinasti || 3||
kālī karālī ca manojavā ca
sulohitā yā ca sudhūmravarṇā |
sphuliṅginī viśvarucī ca devī
lelāyamānā iti sapta jihvāḥ || 4||
eteṣu yaścarate bhrājamāneṣu yathākālaṃ
cāhutayo hyādadāyann |
ta-nnayantyetā-ssūryasya raśmayo yatra
devānā-mpatireko-'dhivāsaḥ || 5||
ehyehīti tamāhutaya-ssuvarcasaḥ
sūryasya raśmibhiryajamānaṃ-va~hanti |
priyāṃ-vā~camabhivadantyo-'rcayantya
eṣa vaḥ puṇya-ssukṛto brahmalokaḥ || 6||
plavā hyete adṛḍhā yajñarūpā
aṣṭādaśoktamavaraṃ-ye~ṣu karma |
etacchreyo ye-'bhinandanti mūḍhā
jarāmṛtyu-nte punarevāpi yanti || 7||
avidyāyāmantare vartamānāḥ
svaya-ndhīrāḥ paṇḍita-mmanyamānāḥ |
jaṅghanyamānāḥ pariyanti mūḍhā
andhenaiva nīyamānā yathāndhāḥ || 8||
avidyāya-mbahudhā vartamānā vayaṃ
kṛtārthā ityabhimanyanti bālāḥ |
ya-tkarmiṇo na pravedayanti rāgāt
tenāturāḥ, kṣīṇalokāścyavante || 9||
iṣṭāpūrta-mmanyamānā variṣṭhaṃ
nānyacchreyo vedayante pramūḍhāḥ |
nākasya pṛṣṭhe te sukṛte-'nubhūtvemaṃ
lokaṃ hīnataraṃ-vā~ viśanti || 10||
tapasśraddhe ye hyupavasantyaraṇye
śāntā vidvāṃso bhaikṣyacaryā-ñcarantaḥ |
sūryadvāreṇa te virajāḥ prayānti
yatrāmṛta-ssa puruṣo hyavyayātmā || 11||
parīkṣya lokān karmacitā-nbrāhmaṇo
nirvedamāyānnāstyakṛtaḥ kṛtena |
tadvijñānārthaṃ sa gurumevābhigacchet
samitpāṇi-śśrotriya-mbrahmaniṣṭham || 12||
tasmai sa vidvānupasannāya samyak
praśāntacittāya śamānvitāya |
yenākṣara-mpuruṣaṃ-ve~da satya-mprovāca
tā-ntattvato brahmavidyām || 13||
|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ ||