📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
శ్రీ మహాన్యాసమ్ - 7.5. ప్రతి పూరుషం
Shri Mahanyasam - 7.5. Prati Purusham
Telugu
(తై. సం. 1.8.6.1 - తై. సం. 1.8.6.2)
(తై. బ్రా. 1.6.10.1 - తై. బ్రా. 1.6.10.5)
ప్ర॒తి॒పూ॒రు॒ష మేక॑కపాలా॒-న్నిర్వ॑ప॒త్యే-క॒మతి॑రిక్తం॒-యాఁవ॑న్తో గృ॒హ్యా᳚-స్స్మస్తేభ్యః॒ కమ॑కర-మ్పశూ॒నాగ్ం శర్మా॑సి॒ శర్మ॒ యజ॑మానస్య॒ శర్మ॑ మే
య॒చ్ఛైక॑ ఏ॒వ రు॒ద్రో న ద్వి॒తీయా॑య తస్థ ఆ॒ఖుస్తే॑ రుద్ర ప॒శుస్త-ఞ్జు॑షస్వై॒ష తే॑ రుద్ర భా॒గ-స్స॒హ స్వస్రాం-ఽబి॑కయా॒ తఞ్జు॑షస్వ భేష॒జ-ఙ్గవే-ఽశ్వా॑య॒
పురు॑షాయ భేష॒జమథో॑ అ॒స్మభ్య॑-మ్భేష॒జగ్ం సుభే॑షజం॒-యఁథా-ఽస॑తి । 1
సు॒గ-మ్మే॒షాయ॑ మే॒ష్యా॑ అవా᳚బం రు॒ద్రమ॑ది-మ॒హ్యవ॑ దే॒వ-న్త్ర్య॑బఙ్కమ్ ।
యథా॑ న॒-శ్శ్రేయ॑సః॒ కర॒ద్యథా॑ నో॒ వస్య॑ సః॒ కర॒ద్యథా॑ నః పశు॒మతః॒
కర॒ద్యథా॑ నో వ్యవసా॒యయా᳚త్ । త్ర్య॑బఙ్కం-యఁజామహే సుగ॒న్ధి-మ్పు॑ష్టి॒వర్ధ॑నమ్ ।
ఉ॒ర్వా॒రు॒కమి॑వ॒ బన్ధ॑నా-న్మృ॒త్యో ర్ము॑క్షీయ॒ మా-ఽమృతా᳚త్ । ఏ॒షతే॑ రుద్ర భా॒గ స్తఞ్జు॑షస్వ॒ తేనా॑వ॒సేన॑ ప॒రో మూజ॑వ॒తో-ఽతీ॒హ్యవ॑తత
2
ధన్వా॒ పినా॑కహస్తః॒ కృత్తి॑వాసాః ॥ 2
ప్ర॒తి॒పూ॒రు॒ష-మేక॑కపాలా॒-న్నిర్వ॑పతి । జా॒తా ఏ॒వ ప్ర॒జా రు॒ద్రా-న్ని॒రవ॑దయతే । ఏక॒మతి॑రిక్తమ్ । జ॒ని॒ష్యమా॑ణా ఏ॒వ ప్ర॒జా రు॒ద్రా-న్ని॒రవ॑దయతే । ఏక॑కపాలా భవన్తి । ఏ॒క॒ధైవ రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే । నాభిఘా॑రయతి । యద॑భిఘా॒రయే᳚త్ । అ॒న్త॒ర॒వ॒-చా॒రిణగ్ం॑ రు॒ద్ర-ఙ్కు॑ర్యాత్ ।
ఏ॒కో॒ల్ము॒కేన॑ యన్తి । 3
తద్ధి రు॒ద్రస్య॑ భాగ॒ధేయ᳚మ్ । ఇ॒మా-న్దిశం॑-యఁన్తి । ఏ॒షా వై రు॒ద్రస్య॒ దిక్ । స్వాయా॑ మే॒వ ది॒శి రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే । రు॒ద్రో వా అ॑ప॒శుకా॑యా॒ ఆహు॑త్యై॒ నాతి॑ష్ఠత । అ॒సౌ తే॑ ప॒శురితి॒ నిర్ది॑శే॒ద్య-న్ద్వి॒ష్యాత్ । యమే॒వ ద్వేష్టి॑ ।
తమ॑స్మై ప॒శు-న్నిర్ది॑శతి । యది॒ న ద్వి॒ష్యాత్ ।
ఆ॒ఖుస్తే॑ ప॒శురితి॑ బ్రూయాత్ । 4
న గ్రా॒మ్యా-న్ప॒శూన్ హి॒నస్తి॑ । నార॒ణ్యాన్ । చ॒తు॒ష్ప॒థే జు॑హోతి । ఏ॒ష వా అ॑గ్నీ॒నా-మ్పడ్బీ॑శో॒ నామ॑ । అ॒గ్ని॒వత్యే॒వ జు॑హోతి ।
మ॒ద్ధ్య॒మేన॑ ప॒ర్ణేన॑ జుహోతి । స్రుగ్ఘ్యే॑షా । అథో॒ ఖలు॑ । అ॒న్త॒మేనై॒వ హో॑త॒వ్య᳚మ్ । అ॒న్త॒త ఏ॒వ రు॒ద్ర-న్ని॒రవ॑దయతే । 5
ఏష॒ తే॑ రుద్రభా॒గ-స్స॒హస్వస్రాం-ఽబి॑క॒యేత్యా॑హ । శ॒రద్వా అ॒స్యామ్బి॑కా॒ స్వసా᳚ ।
తయా॒ వా ఏ॒ష హి॑నస్తి । యగ్ం హి॒నస్తి॑ । తయై॒వైనగ్ం॑ స॒హ శ॑మయతి ।
భే॒ష॒జఙ్గవ॒ ఇత్యా॑హ । యావ॑న్త ఏ॒వ గ్రా॒మ్యాః ప॒శవః॑ । తేభ్యో॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రోతి । అవా᳚బం రు॒ద్రమ॑ది మ॒హీత్యా॑హ । ఆ॒శిష॑మే॒వై-తామా శా᳚స్తే । 6
త్ర్య॑బఙ్కం-యఁజామహ॒ ఇత్యా॑హ । మృ॒త్యో ర్ము॑క్షీయ॒ మా-ఽమృతా॒-దితి॒ వా వై తదా॑హ ।
ఉత్కి॑రన్తి । భగ॑స్య లీఫ్సన్తే । మూతే॑ కృ॒త్వా స॑జన్తి ।
7
యథా॒ జనం॑-యఁ॒తే॑-ఽవ॒స-ఙ్క॒రోతి॑ । తా॒దృగే॒వ తత్ । ఏ॒ష తే॑ రుద్రభా॒గ ఇత్యా॑హ ని॒రవ॑త్యై । అప్ర॑తీక్ష॒-మాయ॑న్తి । అ॒పః పరి॑షిఞ్చతి । రు॒ద్రస్యా॒న్త ర్​హి॑త్యై । ప్రవా ఏ॒తే᳚-ఽస్మా-ల్లో॒కా-చ్చ్య॑వన్తే । యే త్ర్య॑బఙ్కై॒-శ్చర॑న్తి । ఆ॒ది॒త్య-ఞ్చ॒రు-మ్పున॒రేత్య॒ నిర్వ॑పతి । ఇ॒యం-వాఁ అది॑తిః । అ॒స్యామే॒వ ప్రతి॑తిష్ఠన్తి ॥ 7
ఓ-న్నమో భగవతే॑ రుద్రా॒య ॥ ప్రతిపూరుషం-విఁభాడితి నేత్రత్రయా॑య వౌ॒షట్ ॥
Roman (IAST) Transliteration
(tai. saṃ. 1.8.6.1 - tai. saṃ. 1.8.6.2)
(tai. brā. 1.6.10.1 - tai. brā. 1.6.10.5)
pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa meka̭kapālā॒-nnirva̭pa॒tye-ka॒mati̭riktaṃ॒-yā~va̭nto gṛ॒hyā᳚-ssmastebhyaḥ॒ kama̭kara-mpaśū॒nāgṃ śarmā̭si॒ śarma॒ yaja̭mānasya॒ śarma̭ me
ya॒cchaika̭ e॒va ru॒dro na dvi॒tīyā̭ya tastha ā॒khustḙ rudra pa॒śusta-ñjṷṣasvai॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrāṃ-'bi̭kayā॒ tañjṷṣasva bheṣa॒ja-ṅgave-'śvā̭ya॒
purṷṣāya bheṣa॒jamatho̭ a॒smabhya̭-mbheṣa॒jagṃ subhḙṣajaṃ॒-ya~thā-'sa̭ti | 1
su॒ga-mme॒ṣāya̭ me॒ṣyā̭ avā᳚baṃ ru॒drama̭di-ma॒hyava̭ de॒va-ntrya̭baṅkam |
yathā̭ na॒-śśreya̭saḥ॒ kara॒dyathā̭ no॒ vasya̭ saḥ॒ kara॒dyathā̭ naḥ paśu॒mataḥ॒
kara॒dyathā̭ no vyavasā॒yayā᳚t | trya̭baṅkaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t | e॒ṣatḙ rudra bhā॒ga stañjṷṣasva॒ tenā̭va॒sena̭ pa॒ro mūja̭va॒to-'tī॒hyava̭tata
dhanvā॒ pinā̭kahastaḥ॒ kṛtti̭vāsāḥ || 2
pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa-meka̭kapālā॒-nnirva̭pati | jā॒tā e॒va pra॒jā ru॒drā-nni॒rava̭dayate | eka॒mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā ru॒drā-nni॒rava̭dayate | eka̭kapālā bhavanti | e॒ka॒dhaiva ru॒dra-nni॒rava̭dayate | nābhighā̭rayati | yada̭bhighā॒raye᳚t | a॒nta॒ra॒va॒-cā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryāt |
e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | 3
taddhi ru॒drasya̭ bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai ru॒drasya॒ dik | svāyā̭ me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate | ru॒dro vā a̭pa॒śukā̭yā॒ āhṷtyai॒ nāti̭ṣṭhata | a॒sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyāt | yame॒va dveṣṭi̭ |
tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt |
ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt | 4
na grā॒myā-npa॒śūn hi॒nasti̭ | nāra॒ṇyān | ca॒tu॒ṣpa॒the jṷhoti | e॒ṣa vā a̭gnī॒nā-mpaḍbī̭śo॒ nāma̭ | a॒gni॒vatye॒va jṷhoti |
ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ juhoti | srugghyḙṣā | atho॒ khalṷ | a॒nta॒menai॒va ho̭ta॒vya᳚m | a॒nta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate | 5
eṣa॒ tḙ rudrabhā॒ga-ssa॒hasvasrāṃ-'bi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ |
tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati |
bhe॒ṣa॒jaṅgava॒ ityā̭ha | yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ | tebhyo̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti | avā᳚baṃ ru॒drama̭di ma॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vai-tāmā śā᳚ste | 6
trya̭baṅkaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā॒-diti॒ vā vai tadā̭ha |
utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā sa̭janti |
yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒va tat | e॒ṣa tḙ rudrabhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭tyai | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒nta r​hi̭tyai | pravā e॒te᳚-'smā-llo॒kā-ccya̭vante | ye trya̭baṅkai॒-ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭tiṣṭhanti || 7
o-nnamo bhagavatḙ rudrā॒ya || pratipūruṣaṃ-vi~bhāḍiti netratrayā̭ya vau॒ṣaṭ ||