📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
7.5 - గావో వా ఏతథ్సత్రమాసత - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః
7.5 - Gavo Va Etathsatramasata - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Rama Vedic Telugu
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం సప్తమకాణ్డే పఞ్చమః ప్రశ్నః - సత్రవిశేషాభిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
గావో॒ వా ఏ॒త-థ్స॒త్ర-మా॑సతాశృ॒ఙ్గా-స్స॒తీ-శ్శృఙ్గా॑ణి నో జాయన్తా॒ ఇతి॒ కామే॑న॒ తాసా॒-న్దశ॒మాసా॒ నిష॑ణ్ణా॒ ఆస॒న్నథ॒ శృఙ్గా᳚ణ్యజాయన్త॒ తా ఉద॑తిష్ఠ॒న్నరా॒థ్స్మేత్యథ॒ యాసా॒-న్నాజా॑యన్త॒ తా-స్సం॑​వఁథ్స॒ర-మా॒ప్త్వోద॑తిష్ఠ॒ -న్నరా॒థ్స్మేతి॒ యాసా॒-ఞ్చాజా॑యన్త॒ యాసా᳚-ఞ్చ॒ న తా ఉ॒భయీ॒రు-ద॑తిష్ఠ॒-న్నరా॒థ్స్మేతి॑ గోస॒త్రం-వైఁ [గోస॒త్రం-వైఁ, సం॒​వఁ॒థ్స॒రో య] 1
సం॑​వఁథ్స॒రో య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాగ్ంసః॑ సం​వఁథ్స॒ర-ము॑ప॒యన్త్యృ॑ద్ధ్ను॒వన్త్యే॒వ తస్మా᳚-త్తూప॒రా వార్​షి॑కౌ॒ మాసౌ॒ పర్త్వా॑ చరతి స॒త్రాభి॑జిత॒గ్గ్॒హ్య॑స్యై॒ తస్మా᳚-థ్సం​వఁథ్సర॒సదో॒ య-త్కి-ఞ్చ॑ గృ॒హే క్రి॒యతే॒ తదా॒ప్త-మవ॑రుద్ధ-మ॒భిజి॑త-ఙ్క్రియతే సము॒ద్రం-వాఁ ఏ॒తే ప్ర ప్ల॑వన్తే॒ యే సం॑​వఁథ్స॒రము॑ప॒యన్తి॒ యో వై స॑ము॒ద్రస్య॑ పా॒ర-న్న పశ్య॑తి॒ న వై స తత॒ ఉదే॑తి సం​వఁథ్స॒రో [ఉదే॑తి సం​వఁథ్స॒రః, వై స॑ము॒ద్ర-] 2
వై స॑ము॒ద్ర-స్తస్యై॒త-త్పా॒రం-యఁద॑తిరా॒త్రౌ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాగ్ంసః॑ సం​వఁథ్స॒ర-ము॑ప॒యన్త్యనా᳚ర్తా ఏ॒వోదృచ॑-ఙ్గచ్ఛన్తీ॒యం-వైఁ పూర్వో॑-ఽతిరా॒త్రో॑ ఽసావుత్త॑రో॒ మనః॒ పూర్వో॒ వాగుత్త॑రః ప్రా॒ణః పూర్వో॑-ఽపా॒న ఉత్త॑రః ప్ర॒రోధ॑న॒-మ్పూర్వ॑ ఉ॒దయ॑న॒ముత్త॑రో॒ జ్యోతి॑ష్టోమో వైశ్వాన॒రో॑ ఽతిరా॒త్రో భ॑వతి॒ జ్యోతి॑రే॒వ పు॒రస్తా᳚ద్దధతే సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా-ను॑ఖ్యాత్యై చతుర్వి॒గ్ం॒శః ప్రా॑య॒ణీయో॑ భవతి॒ చతు॑ర్విగ్ంశతి-రర్ధమా॒సా- [చతు॑ర్విగ్ంశతి-రర్ధమా॒సాః, సం॒​వఁ॒థ్స॒రః] 3
-స్సం॑​వఁథ్స॒రః ప్ర॒యన్త॑ ఏ॒వ సం॑​వఁథ్స॒రే ప్రతి॑ తిష్ఠన్తి॒ తస్య॒ త్రీణి॑ చ శ॒తాని॑ ష॒ష్టిశ్చ॑ స్తో॒త్రీయా॒స్తావ॑తీ-స్సం​వఁథ్స॒రస్య॒ రాత్ర॑య ఉ॒భే ఏ॒వ సం॑​వఁథ్స॒రస్య॑ రూ॒పే ఆ᳚ప్నువన్తి॒ తే సగ్గ్​స్థి॑త్యా॒ అరి॑ష్ట్యా॒ ఉత్త॑రై॒రహో॑భిశ్చరన్తి షడ॒హా భ॑వన్తి॒ ష-డ్వా ఋ॒తవః॑ సం​వఁథ్స॒ర ఋ॒తుష్వే॒వ సం॑​వఁథ్స॒రే ప్రతి॑ తిష్ఠన్తి॒ గౌశ్చా-ఽఽయు॑శ్చ మద్ధ్య॒త-స్స్తోమౌ॑ భవత-స్సం​వఁథ్స॒రస్యై॒వ తన్మి॑థు॒న-మ్మ॑ద్ధ్య॒తో [తన్మి॑థు॒న-మ్మ॑ద్ధ్య॒తః, ద॒ధ॒తి॒ ప్ర॒జన॑నాయ॒] 4
ద॑ధతి ప్ర॒జన॑నాయ॒ జ్యోతి॑ర॒భితో॑ భవతి వి॒మోచ॑నమే॒వ తచ్ఛన్దాగ్॑స్యే॒వ త-ద్వి॒మోకం॑-యఁ॒న్త్యథో॑ ఉభ॒యతో᳚జ్యోతిషై॒వ ష॑డ॒హేన॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒కం-యఁ॑న్తి బ్రహ్మవా॒దినో॑ వద॒న్త్యాస॑తే॒ కేన॑ య॒న్తీతి॑ దేవ॒యానే॑న ప॒థేతి॑ బ్రూయా॒చ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దే॑వ॒యానః॒ పన్థా॑ గాయ॒త్రీ త్రి॒ష్టుబ్-జగ॑తీ॒జ్యోతి॒ర్వై గా॑య॒త్రీ గౌస్త్రి॒ష్టుగాయు॒ర్జగ॑తీ॒ యదే॒తే స్తోమా॒ భవ॑న్తి దేవ॒యానే॑నై॒వ [ ] 5
త-త్ప॒థా య॑న్తి సమా॒నగ్ం సామ॑ భవతి దేవలో॒కో వై సామ॑ దేవలో॒కాదే॒వ నయ॑న్త్య॒న్యాఅ॑న్యా॒ ఋచో॑ భవన్తి మనుష్యలో॒కో వా ఋచో॑ మనుష్యలో॒కాదే॒వాన్యమ॑న్య-న్దేవలో॒కమ॑భ్యా॒రోహ॑న్తో యన్త్యభివ॒ర్తో బ్ర॑హ్మసా॒మ-మ్భ॑వతి సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా॒భివృ॑త్యా అభి॒జి-ద్భ॑వతి సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్యా॒భిజి॑త్యై విశ్వ॒జి-ద్భ॑వతి॒ విశ్వ॑స్య॒ జిత్యై॑ మా॒సిమా॑సి పృ॒ష్ఠాన్యుప॑ యన్తి మా॒సిమా᳚స్యతిగ్రా॒హ్యా॑ గృహ్యన్తే మా॒సిమా᳚స్యే॒వ వీ॒ర్య॑-న్దధతి మా॒సా-మ్ప్రతి॑ష్ఠిత్యా ఉ॒పరి॑ష్టాన్మా॒సా-మ్పృ॒ష్ఠాన్యుప॑ యన్తి॒ తస్మా॑దు॒పరి॑ష్టా॒దోష॑ధయః॒ ఫల॑-ఙ్గృహ్ణన్తి ॥ 6 ॥
(గో॒స॒త్రం-వాఁ - ఏ॑తి సం​వఁథ్స॒రో᳚ - ఽర్ధమా॒సా - మి॑థు॒న-మ్మ॑ద్ధ్య॒తో - దే॑వ॒యానే॑నై॒వ - వీ॒ర్యం॑ - త్రయో॑దశ చ) (అ. 1)
గావో॒ వా ఏ॒త-థ్స॒త్రమా॑సతాశృ॒ఙ్గా-స్స॒తీ-శ్శృఙ్గా॑ణి॒ సిషా॑సన్తీ॒స్తాసా॒-న్దశ॒ మాసా॒ నిష॑ణ్ణా॒ ఆస॒న్నథ॒ శృఙ్గా᳚ణ్యజాయన్త॒ తా అ॑బ్రువ॒న్నరా॒థ్స్మో-త్తి॑ష్ఠా॒మావ॒ త-ఙ్కామ॑మరుథ్స్మహి॒ యేన॒ కామే॑న॒ న్యష॑దా॒మేతి॒ తాసా॑ము॒ త్వా అ॑బ్రువన్న॒ర్ధావా॒ యావ॑తీ॒ర్వా-ఽఽసా॑మహా ఏ॒వేమౌద్వా॑ద॒శౌ మాసౌ॑ సం​వఁథ్స॒రగ్ం స॒పాన్ద్యో-త్తి॑ష్ఠా॒మేతి॒ తాసా᳚- [తాసా᳚మ్, ద్వా॒ద॒శే మా॒సి] 7
-న్ద్వాద॒శే మా॒సి శృఙ్గా॑ణి॒ ప్రావ॑ర్తన్త శ్ర॒ద్ధయా॒ వా-ఽశ్ర॑ద్ధయా వా॒ తా ఇ॒మా యాస్తూ॑ప॒రా ఉ॒భయ్యో॒ వావ తా ఆ᳚ర్ధ్నువ॒న్॒. యాశ్చ॒ శృఙ్గా॒ణ్యస॑న్వ॒న్॒. యాశ్చోర్జ॑మ॒వారు॑న్ధత॒ర్ధ్నోతి॑ ద॒శసు॑ మా॒సూ᳚త్తిష్ఠ॑న్నృ॒ద్ధ్నోతి॑ ద్వాద॒శసు॒ య ఏ॒వం-వేఁద॑ ప॒దేన॒ ఖలు॒ వా ఏ॒తే య॑న్తి వి॒న్దతి॒ ఖలు॒ వై ప॒దేన॒ య-న్తద్వా ఏ॒తదృ॒ద్ధమయ॑న॒-న్తస్మా॑ దే॒త-ద్గో॒సని॑ ॥ 8 ॥
(తి॒ష్ఠా॒మేతి॒ తాసాం॒ - తస్మా॒-ద్- ద్వే చ॑) (అ. 2)
ప్ర॒థ॒మే మా॒సి పృ॒ష్ఠాన్యుప॑ యన్తి మద్ధ్య॒మ ఉప॑ యన్త్యుత్త॒మ ఉప॑ యన్తి॒ తదా॑హు॒ర్యాం-వైఁ త్రిరేక॒స్యాహ్న॑ ఉప॒సీద॑న్తి ద॒హ్రం-వైఁ సా-ఽప॑రాభ్యా॒-న్దోహా᳚భ్యా-న్దు॒హే-ఽథ॒ కుత॒-స్సా ధో᳚క్ష్యతే॒ యా-న్ద్వాద॑శ॒ కృత్వ॑ ఉప॒సీద॒న్తీతి॑ సం​వఁథ్స॒రగ్ం స॒పాన్ద్యో᳚త్త॒మే మా॒సి స॒కృ-త్పృ॒ష్ఠాన్యుపే॑యు॒స్త-ద్యజ॑మానా య॒జ్ఞ-మ్ప॒శూనవ॑ రున్ధతే సము॒ద్రం-వాఁ [సము॒ద్రం-వైఁ, ఏ॒తే॑-ఽనవా॒రమ॑పా॒ర-మ్ప్ర] 9
ఏ॒తే॑-ఽనవా॒రమ॑పా॒ర-మ్ప్ర ప్ల॑వన్తే॒ యే సం॑​వఁథ్స॒రము॑ప॒యన్తి॒ య-ద్బృ॑హ-ద్రథన్త॒రే అ॒న్వర్జే॑యు॒ర్యథా॒ మద్ధ్యే॑ సము॒ద్రస్య॑ ప్ల॒వమ॒న్వర్జే॑యుస్తా॒దృ-క్తదను॑థ్సర్గ-మ్బృహ-ద్రథన్త॒రాభ్యా॑మి॒త్వా ప్ర॑తి॒ష్ఠా-ఙ్గ॑చ్ఛన్తి॒ సర్వే᳚భ్యో॒ వై కామే᳚భ్య-స్స॒న్ధిర్దు॑హే॒ త-ద్యజ॑మానా॒-స్సర్వా॒న్ కామా॒నవ॑ రున్ధతే ॥ 10 ॥
(స॒ము॒ద్రం-వైఁ - చతు॑స్త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
స॒మా॒న్య॑ ఋచో॑ భవన్తి మనుష్యలో॒కో వా ఋచో॑ మనుష్యలో॒కాదే॒వ న య॑న్త్య॒న్యద॑న్య॒-థ్సామ॑ భవతి దేవలో॒కో వై సామ॑ దేవలో॒కాదే॒వాన్యమ॑న్య-మ్మనుష్యలో॒క-మ్ప్ర॑త్యవ॒రోహ॑న్తో యన్తి॒ జగ॑తీ॒మగ్ర॒ ఉప॑ యన్తి॒ జగ॑తీం॒-వైఁ ఛన్దాగ్ం॑సి ప్ర॒త్యవ॑రోహన్త్యా-గ్రయ॒ణ-ఙ్గ్రహా॑ బృ॒హ-త్పృ॒ష్ఠాని॑ త్రయస్త్రి॒గ్ం॒శగ్గ్​స్తోమా॒-స్తస్మా॒-జ్జ్యాయాగ్ం॑స॒-ఙ్కనీ॑యా-న్ప్ర॒త్యవ॑రోహతి వైశ్వకర్మ॒ణో గృ॑హ్యతే॒విశ్వా᳚న్యే॒వ తేన॒ కర్మా॑ణి॒ యజ॑మానా॒ అవ॑ రున్ధత ఆది॒త్యో [ఆది॒త్యః, గృ॒హ్య॒త॒ ఇ॒యం-వాఁ] 11
గృ॑హ్యత ఇ॒యం-వాఁ అది॑తిర॒స్యామే॒వ ప్రతి॑ తిష్ఠన్త్య॒న్యో᳚-ఽన్యో గృహ్యేతే మిథున॒త్వాయ॒ ప్రజా᳚త్యా అవాన్త॒రం-వైఁ ద॑శరా॒త్రేణ॑ ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత॒ య-ద్ద॑శరా॒త్రో భవ॑తి ప్ర॒జా ఏ॒వ త-ద్యజ॑మానా-స్సృజన్త ఏ॒తాగ్ం హ॒ వా ఉ॑ద॒ఙ్క-శ్శౌ᳚ల్బాయ॒న-స్స॒త్రస్యర్ధి॑మువాచ॒ య-ద్ద॑శరా॒త్రోయ-ద్ద॑శరా॒త్రో భవ॑తి స॒త్రస్యర్ధ్యా॒ అథో॒ యదే॒వ పూర్వే॒ష్వహ॑స్సు॒ విలో॑మ క్రి॒యతే॒ తస్యై॒వై ( )-షా శాన్తిః॑ ॥ 12 ॥
(ఆ॒ది॒త్య - స్తస్యై॒వ - ద్వే చ॑) (అ. 4)
యది॒ సోమౌ॒ సగ్ంసు॑తౌ॒ స్యాతా᳚-మ్మహ॒తి రాత్రి॑యై ప్రాతరనువా॒క-ము॒పాకు॑ర్యా॒-త్పూర్వో॒ వాచ॒-మ్పూర్వో॑ దే॒వతాః॒ పూర్వ॒-శ్ఛన్దాగ్ం॑సి వృఙ్క్తే॒ వృష॑ణ్వతీ-మ్ప్రతి॒పద॑-ఙ్కుర్యా-త్ప్రాతస్సవ॒నాదే॒వైషా॒మిన్ద్రం॑-వృఁ॒ఙ్క్తే ఽథో॒ ఖల్వా॑హుస్సవనము॒ఖే-స॑వనముఖే కా॒ర్యేతి॑ సవనము॒ఖా-థ్స॑వనముఖా-దే॒వైషా॒మిన్ద్రం॑-వృఁఙ్క్తే సం​వేఁ॒శాయో॑పవే॒శాయ॑ గాయత్రి॒యాస్త్రి॒ష్టుభో॒ జగ॑త్యా అను॒ష్టుభః॑ ప॒ఙ్క్త్యా అ॒భిభూ᳚త్యై॒ స్వాహా॒ ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై సం॑​వేఁ॒శ ఉ॑పవే॒శ-శ్ఛన్దో॑భి-రే॒వైషా॒- [ఉ॑పవే॒శ-శ్ఛన్దో॑భి-రే॒వైషా᳚మ్, ఛన్దాగ్ం॑సి] 13
-ఞ్ఛన్దాగ్ం॑సి వృఙ్క్తే సజ॒నీయ॒గ్ం॒ శస్యం॑-విఁహ॒వ్యగ్ం॑ శస్య॑మ॒గస్త్య॑స్య కయాశు॒భీయ॒గ్ం॒ శస్య॑మే॒తావ॒ద్వా అ॑స్తి॒ యావ॑దే॒త-ద్యావ॑దే॒వాస్తి॒ తదే॑షాం-వృఁఙ్క్తే॒ యది॑ ప్రాతస్సవ॒నే క॒లశో॒ దీర్యే॑త వైష్ణ॒వీషు॑ శిపివి॒ష్టవ॑తీషు స్తువీర॒న్॒.యద్వై య॒జ్ఞస్యా॑-తి॒రిచ్య॑తే॒ విష్ణు॒-న్తచ్ఛి॑పివి॒ష్టమ॒భ్యతి॑ రిచ్యతే॒ తద్విష్ణుః॑ శిపివి॒ష్టో-ఽతి॑రిక్త ఏ॒వాతి॑రిక్త-న్దధా॒త్యథో॒ అతి॑రిక్తేనై॒వా-తి॑రిక్తమా॒ప్త్వా-ఽవ॑ రున్ధతే॒ యది॑ మ॒ద్ధ్యన్ది॑నే॒ దీర్యే॑త వషట్కా॒రని॑ధన॒గ్ం॒ సామ॑ కుర్యుర్వషట్కా॒రో వై య॒జ్ఞస్య॑ ప్రతి॒ష్ఠా ప్ర॑తి॒ష్ఠామే॒వైన॑-ద్గమయన్తి॒ యది॑ తృతీయసవ॒న ఏ॒తదే॒వ ॥ 14 ॥
(ఛన్దో॑భిరే॒వైషా॒ - మవై - కా॒న్నవిగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑) (అ. 5)
ష॒డ॒హై-ర్మాసా᳚న్-థ్స॒మ్పాద్యా-ఽహ॒రు-థ్సృ॑జన్తి షడ॒హైర్​హి మాసా᳚న్-థ్స॒మ్పశ్య॑న్త్య-ర్ధమా॒సైర్మాసా᳚న్-థ్స॒మ్పాద్యాహ॒రు-థ్సృ॑జన్త్య-ర్ధమా॒సైర్​హి మాసా᳚న్-థ్స॒మ్పశ్య॑న్త్యమావా॒స్య॑యా॒ మాసా᳚న్-థ్స॒మ్పాద్యాహ॒రు-థ్సృ॑జన్త్యమావా॒స్య॑యా॒ హి మాసా᳚న్-థ్స॒మ్పశ్య॑న్తి పౌర్ణమా॒స్యా మాసా᳚న్-థ్స॒మ్పాద్యా-ఽహరు-థ్సృ॑జన్తి పౌర్ణమా॒స్యా హి మాసా᳚న్-థ్స॒మ్పశ్య॑న్తి॒ యో వై పూ॒ర్ణ ఆ॑సి॒ఞ్చతి॒ పరా॒ స సి॑ఞ్చతి॒ యః పూ॒ర్ణాదు॒దచ॑తి [ ] 15
ప్రా॒ణమ॑స్మి॒న్​థ్స ద॑ధాతి॒ య-త్పౌ᳚ర్ణమా॒స్యా మాసా᳚న్-థ్స॒పాన్ద్యాహ॑రు-థ్సృ॒జన్తి॑ సం​వఁథ్స॒రాయై॒వ త-త్ప్రా॒ణ-న్ద॑ధతి॒ తదను॑ స॒త్రిణః॒ ప్రాణ॑న్తి॒ యదహ॒ర్నో-థ్సృ॒జేయు॒ర్యథా॒ దృతి॒రుప॑నద్ధో వి॒పత॑త్యే॒వగ్ం సం॑​వఁథ్స॒రో వి ప॑తే॒దార్తి॒-మార్చ్ఛే॑యు॒ర్య-త్పౌ᳚ర్ణమా॒స్యా మాసా᳚న్-థ్స॒పాన్ద్యాహ॑రు-థ్సృ॒జన్తి॑ సం​వఁథ్స॒రాయై॒వ తదు॑దా॒న-న్ద॑ధతి॒ తదను॑ స॒త్రిణ॒ ఉ- [స॒త్రిణ॒ ఉత్, అ॒న॒న్తి॒ నా-ఽఽర్తి॒-మార్చ్ఛ॑న్తి] 16
-ద॑నన్తి॒ నా-ఽఽర్తి॒-మార్చ్ఛ॑న్తి పూ॒ర్ణమా॑సే॒ వై దే॒వానాగ్ం॑ సు॒తో య-త్పౌ᳚ర్ణమా॒స్యా మాసా᳚న్-థ్స॒పాన్ద్యాహ॑రు-థ్సృ॒జన్తి॑ దే॒వానా॑మే॒వ త-ద్య॒జ్ఞేన॑ య॒జ్ఞ-మ్ప్ర॒త్యవ॑రోహన్తి॒ వి వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞ-ఞ్ఛి॑న్దన్తి॒ య-థ్ష॑డ॒హస॑తన్త॒గ్ం॒ సన్త॒మథాహ॑రు-థ్సృ॒జన్తి॑ ప్రాజాప॒త్య-మ్ప॒శుమా ల॑భన్తే ప్ర॒జాప॑తి॒-స్సర్వా॑ దే॒వతా॑ దే॒వతా॑భిరే॒వ య॒జ్ఞగ్ం స-న్త॑న్వన్తి॒ యన్తి॒ వా ఏ॒తే సవ॑నా॒ద్యే-ఽహ॑- [సవ॑నా॒ద్యే-ఽహః॑, ఉ॒-థ్సృ॒జన్తి॑] 17
-రు-థ్సృ॒జన్తి॑ తు॒రీయ॒-ఙ్ఖలు॒ వా ఏ॒త-థ్సవ॑నం॒-యఁ-థ్సా᳚నాం॒య్యం-యఁ-థ్సా᳚నాం॒య్య-మ్భవ॑తి॒ తేనై॒వ సవ॑నా॒న్న య॑న్తి సముప॒హూయ॑ భక్షయన్త్యే॒తథ్- సో॑మపీథా॒ హ్యే॑తర్​హి॑ యథాయత॒నం-వాఁ ఏ॒తేషాగ్ం॑ సవన॒భాజో॑ దే॒వతా॑ గచ్ఛన్తి॒ యే-ఽహ॑రు-థ్సృ॒జన్త్య॑నుసవ॒న-మ్పు॑రో॒డాశా॒-న్నిర్వ॑పన్తి యథాయత॒నాదే॒వ స॑వన॒భాజో॑ దే॒వతా॒ అవ॑ రున్ధతే॒ ఽష్టాక॑పాలా-న్ప్రాతస్సవ॒న ఏకా॑దశకపాలా॒-న్మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే॒ ద్వాద॑శకపాలాగ్​-స్తృతీయసవ॒నే ఛన్దాగ్॑స్యే॒వా-ఽఽప్త్వా -ఽవ॑ రున్ధతే వైశ్వదే॒వ-ఞ్చ॒రు-న్తృ॑తీయసవ॒నే నిర్వ॑పన్తి వైశ్వదే॒వం-వైఁ తృ॑తీయసవ॒న-న్తేనై॒వ తృ॑తీయసవ॒నాన్న య॑న్తి ॥ 18 ॥
(ఉ॒దచ॒ - త్యు - ద్యే-ఽహ॑ - రా॒ప్త్వా - పఞ్చ॑దశ చ) (అ. 6)
ఉ॒థ్సృజ్యాం(3)నోథ్సృజ్యా(3)మితి॑ మీమాగ్ంసన్తే బ్రహ్మవా॒దిన॒-స్తద్వా॑హురు॒-థ్సృజ్య॑మే॒వేత్య॑-మావా॒స్యా॑యా-ఞ్చ పౌర్ణమా॒స్యా-ఞ్చో॒-థ్సృజ్య॒మిత్యా॑హురే॒తే హి య॒జ్ఞం-వఁహ॑త॒ ఇతి॒ తే త్వావ నోథ్సృజ్యే॒ ఇత్యా॑హు॒ర్యే అ॑వాన్త॒రం-యఁ॒జ్ఞ-మ్భే॒జాతే॒ ఇతి॒ యా ప్ర॑థ॒మా వ్య॑ష్టకా॒ తస్యా॑ము॒-థ్సృజ్య॒మిత్యా॑హురే॒ష వై మా॒సో వి॑శ॒ర ఇతి॒ నా-ఽఽది॑ష్ట॒- [నా-ఽఽది॑ష్టమ్, ఉథ్సృ॑జేయు॒-] 19
-ముథ్సృ॑జేయు॒-ర్యదాది॑ష్ట-ముథ్సృ॒జేయు॑ర్యా॒దృశే॒ పునః॑ పర్యాప్లా॒వే మద్ధ్యే॑ షడ॒హస్య॑ స॒పన్ద్యే॑త షడ॒హైర్మాసా᳚న్-థ్స॒పాన్ద్య॒ య-థ్స॑ప్త॒మ- మహ॒స్తస్మి॒న్ను-థ్సృ॑జేయు॒-స్తద॒గ్నయే॒ వసు॑మతే పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేయురై॒న్ద్ర-న్దధీన్ద్రా॑య మ॒రుత్వ॑తే పురో॒డాశ॒మేకా॑దశకపాలం-వైఁశ్వదే॒వ-న్ద్వాద॑శకపాలమ॒గ్నేర్వై వసు॑మతః ప్రాతస్సవ॒నం-యఁద॒గ్నయే॒ వసు॑మతే పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల-న్ని॒ర్వప॑న్తి దే॒వతా॑మే॒వ త-ద్భా॒గినీ᳚-ఙ్కు॒ర్వన్తి॒ [-ఙ్కు॒ర్వన్తి॑, సవ॑న] 20
సవ॑న-మష్టా॒భిరుప॑ యన్తి॒ యదై॒న్ద్ర-న్దధి॒ భవ॒తీన్ద్ర॑మే॒వ త-ద్భా॑గ॒ధేయా॒న్న చ్యా॑వయ॒న్తీన్ద్ర॑స్య॒ వై మ॒రుత్వ॑తో॒ మాద్ధ్య॑న్దిన॒గ్ం॒ సవ॑నం॒-యఁదిన్ద్రా॑య మ॒రుత్వ॑తే పురో॒డాశ॒మేకా॑దశకపాల-న్ని॒ర్వప॑న్తి దే॒వతా॑మే॒వ త-ద్భా॒గినీ᳚-ఙ్కు॒ర్వన్తి॒ సవ॑నమేకాద॒శభి॒రుప॑ యన్తి॒ విశ్వే॑షాం॒-వైఁ దే॒వానా॑మృభు॒మతా᳚-న్తృతీయసవ॒నం​యఁ-ద్వై᳚శ్వదే॒వ-న్ద్వాద॑శకపాల-న్ని॒ర్వప॑న్తి దే॒వతా॑ ఏ॒వ త-ద్భా॒గినీః᳚ కు॒ర్వన్తి॒ సవ॑న-న్ద్వాద॒శభి॒- [సవ॑న-న్ద్వాద॒శభిః॑, ఉప॑ యన్తి] 21
-రుప॑ యన్తి ప్రాజాప॒త్య-మ్ప॒శుమా ల॑భన్తే య॒జ్ఞో వై ప్ర॒జాప॑తి-ర్య॒జ్ఞస్యా-న॑నుసర్గాయాభివ॒ర్త ఇ॒త-ష్షణ్మా॒సో బ్ర॑హ్మసా॒మ-మ్భ॑వతి॒ బ్రహ్మ॒ వా అ॑భివ॒ర్తో బ్రహ్మ॑ణై॒వ త-థ్సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒క-మ॑భివ॒ర్తయ॑న్తో యన్తి ప్రతికూ॒లమి॑వ॒ హీత-స్సు॑వ॒ర్గో లో॒క ఇన్ద్ర॒ క్రతు॑-న్న॒ ఆ భ॑ర పి॒తా పు॒త్రేభ్యో॒ యథా᳚ । శిక్షా॑ నో అ॒స్మి-న్పు॑రుహూత॒ యామ॑ని జీ॒వా జ్యోతి॑-రశీమ॒హీత్య॒-ముత॑ ఆయ॒తాగ్ం షణ్మా॒సో బ్ర॑హ్మసా॒మ-మ్భ॑వత్య॒యం-వైఁ లో॒కో జ్యోతిః॑ ప్ర॒జా జ్యోతి॑రి॒మమే॒వ తల్లో॒క-మ్పశ్య॑న్తో-ఽభి॒వద॑న్త॒ ఆ య॑న్తి ॥ 22 ॥
(నా-ఽఽది॑ష్టం - కు॒ర్వన్తి॑ - ద్వాద॒శభి॒ - రితి॑- విగ్ంశ॒తిశ్చ॑) (అ. 7)
దే॒వానాం॒-వాఁ అన్త॑-ఞ్జ॒గ్ముషా॑మిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-మపా᳚క్రామ॒-త్త-త్క్రో॒శేనావా॑రున్ధత॒ త-త్క్రో॒శస్య॑ క్రోశ॒త్వం-యఁ-త్క్రో॒శేన॒ చాత్వా॑ల॒స్యాన్తే᳚ స్తు॒వన్తి॑ య॒జ్ఞస్యై॒వాన్త॑-ఙ్గ॒త్వేన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑మవ॑ రున్ధతే స॒త్రస్యర్ధ్యా॑ ఽఽహవ॒నీయ॒స్యాన్తే᳚ స్తువన్త్య॒గ్ని-మే॒వోప॑-ద్ర॒ష్టార॑-ఙ్కృ॒త్వర్ధి॒ముప॑ యన్తి ప్ర॒జాప॑తే॒ర్॒హృద॑యేన హవి॒ర్ధానే॒-ఽన్త-స్స్తు॑వన్తి ప్రే॒మాణ॑మే॒వాస్య॑ గచ్ఛన్తి శ్లో॒కేన॑ పు॒రస్తా॒-థ్సద॑స- [పు॒రస్తా॒-థ్సద॑సః, స్తు॒వ॒న్త్యను॑శ్లోకేన] 23
-స్స్తువ॒న్త్యను॑శ్లోకేన ప॒శ్చా-ద్య॒జ్ఞస్యై॒వాన్త॑-ఙ్గ॒త్వా శ్లో॑క॒భాజో॑ భవన్తి న॒వభి॑-రద్ధ్వ॒ర్యురు-ద్గా॑యతి॒ నవ॒ వై పురు॑షే ప్రా॒ణాః ప్రా॒ణానే॒వ యజ॑మానేషు దధాతి॒ సర్వా॑ ఐ॒న్ద్రియో॑ భవన్తి ప్రా॒ణేష్వే॒వేన్ద్రి॒య-న్ద॑ధ॒-త్యప్ర॑తిహృతాభి॒రు-ద్గా॑యతి॒ తస్మా॒-త్పురు॑ష॒-స్సర్వా᳚ణ్య॒న్యాని॑ శీ॒ర్​ష్ణో-ఽఙ్గా॑ని॒ ప్రత్య॑చతి॒ శిర॑ ఏ॒వ న ప॑ఞ్చద॒శగ్ంర॑థన్త॒ర-మ్భ॑వతీన్ద్రి॒యమే॒వావ॑ రున్ధతే సప్తద॒శ- [సప్తద॒శమ్, బృ॒హ-ద॒న్నాద్య॒స్యా] 24
-మ్బృ॒హ-ద॒న్నాద్య॒స్యా-ఽవ॑రుద్ధ్యా॒ అథో॒ ప్రైవ తేన॑ జాయన్త ఏకవి॒గ్ం॒శ-మ్భ॒ద్ర-న్ద్వి॒పదా॑సు॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ పత్న॑య॒ ఉప॑ గాయన్తి మిథున॒త్వాయ॒ ప్రజా᳚త్యై ప్ర॒జా॑పతిః ప్ర॒జా అ॑సృజత॒ సో॑-ఽకామయతా॒-ఽఽసామ॒హగ్ం రా॒జ్య-మ్పరీ॑యా॒మితి॒ తాసాగ్ం॑ రాజ॒నేనై॒వ రా॒జ్య-మ్పర్యై॒-త్త-ద్రా॑జ॒నస్య॑ రాజన॒త్వం-యఁ-ద్రా॑జ॒న-మ్భవ॑తి ప్ర॒జానా॑మే॒వ త-ద్యజ॑మానా రా॒జ్య-మ్పరి॑ యన్తి పఞ్చవి॒గ్ం॒శ-మ్భ॑వతి ప్ర॒జాప॑తే॒- [ప్ర॒జాప॑తేః, ఆప్త్యై॑ ప॒ఞ్చభి॒-స్తిష్ఠ॑న్త-స్స్తువన్తి] 25
-రాప్త్యై॑ ప॒ఞ్చభి॒-స్తిష్ఠ॑న్త-స్స్తువన్తి దేవలో॒కమే॒వాభి జ॑యన్తి ప॒ఞ్చభి॒రాసీ॑నా మనుష్యలో॒కమే॒వాభి జ॑యన్తి॒ దశ॒ సమ్ప॑ద్యన్తే॒ దశా᳚క్షరా వి॒రాడన్నం॑-విఁ॒రా-డ్వి॒రాజై॒వా-న్నాద్య॒మవ॑ రున్ధతే పఞ్చ॒ధా వి॑ని॒షద్య॑ స్తువన్తి॒ పఞ్చ॒ దిశో॑ ది॒క్ష్వే॑వ ప్రతి॑తిష్ఠ॒న్త్యేకై॑క॒యా-ఽస్తు॑తయా స॒మాయ॑న్తి ది॒గ్భ్య ఏ॒వాన్నాద్య॒గ్ం॒ స-మ్భ॑రన్తి॒ తాభి॑-రుద్గా॒తో-ద్గా॑యతి ది॒గ్భ్య ఏ॒వా-ఽన్నాద్యగ్ం॑ [ఏ॒వా-ఽన్నాద్య᳚మ్, స॒మ్భృత్య॒ తేజ॑] 26
స॒మ్భృత్య॒ తేజ॑ ఆ॒త్మ-న్ద॑ధతే॒ తస్మా॒దేకః॑ ప్రా॒ణ-స్సర్వా॒ణ్యఙ్గా᳚న్యవ॒త్యథో॒ యథా॑ సుప॒ర్ణ ఉ॑త్పతి॒ష్యఞ్ఛిర॑ ఉత్త॒మ-ఙ్కు॑రు॒త ఏ॒వమే॒వ త-ద్యజ॑మానాః ప్ర॒జానా॑ముత్త॒మా భ॑వన్త్యాస॒న్దీ-ము॑ద్గా॒తా ఽఽరో॑హతి॒ సామ్రా᳚జ్యమే॒వ గ॑చ్ఛన్తి ప్లే॒ఙ్ఖగ్ం హోతా॒ నాక॑స్యై॒వ పృ॒ష్ఠగ్ం రో॑హన్తి కూ॒ర్చావ॑ద్ధ్వ॒ర్యు-ర్బ్ర॒ద్ధ్నస్యై॒వ వి॒ష్టప॑-ఙ్గచ్ఛన్త్యే॒తావ॑న్తో॒ వై దే॑వలో॒కాస్తేష్వే॒వ య॑థాపూ॒ర్వ-మ్ప్రతి॑ తిష్ఠ॒న్త్యథో॑ ఆ॒క్రమ॑ణమే॒వ త-థ్సేతుం॒-యఁజ॑మానాః కుర్వతే సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై ॥ 27 ॥
(సద॑సః-సప్తద॒శం-ప్ర॒జాప॑తే-ర్గాయతి ది॒గ్భ్య ఏ॒వాన్నాద్యం॒-ప్రత్యే-కా॑దశ చ) (అ. 8)
అ॒ర్క్యే॑ణ॒ వై స॑హస్ర॒శః ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత॒ తాభ్య॒ ఇలా᳚దే॒న్నేరాం॒-లూఁతా॒మవా॑రున్ధ॒ యద॒ర్క్య॑-మ్భవ॑తి ప్ర॒జా ఏ॒వ త-ద్యజ॑మానా-స్సృజన్త॒ ఇలా᳚ద-మ్భవతి ప్ర॒జాభ్య॑ ఏ॒వ సృ॒ష్టాభ్య॒ ఇరాం॒-లూఁతా॒మవ॑ రున్ధతే॒ తస్మా॒ద్యాగ్ం సమాగ్ం॑ స॒త్రగ్ం సమృ॑ద్ధ॒-ఙ్క్షోధు॑కా॒స్తాగ్ం సమా᳚-మ్ప్ర॒జా ఇష॒గ్గ్॒ హ్యా॑సా॒మూర్జ॑మా॒దద॑తే॒ యాగ్ం సమాం॒-వ్యృఁ॑ద్ధ॒-మక్షో॑ధుకా॒స్తాగ్ం సమా᳚-మ్ప్ర॒జా [సమా᳚-మ్ప్ర॒జాః, న హ్యా॑సా॒మిష॒] 28
న హ్యా॑సా॒మిష॒-మూర్జ॑-మా॒దద॑త ఉత్క్రో॒ద-ఙ్కు॑ర్వతే॒ యథా॑ బ॒న్ధా-న్ము॑ముచా॒నా ఉ॑త్క్రో॒ద-ఙ్కు॒ర్వత॑ ఏ॒వమే॒వ త-ద్యజ॑మానా దేవబ॒న్ధా-న్ము॑ముచా॒నా ఉ॑త్క్రో॒ద-ఙ్కు॑ర్వత॒ ఇష॒మూర్జ॑మా॒త్మ-న్దధా॑నా వా॒ణ-శ్శ॒తత॑న్తుర్భవతి శ॒తాయుః॒ పురు॑ష-శ్శ॒తేన్ద్రి॑య॒ ఆయు॑ష్యే॒వేన్ద్రి॒యే ప్రతి॑ తిష్ఠన్త్యా॒జి-న్ధా॑వ॒న్త్యన॑భిజితస్యా॒-భిజి॑త్యై దున్దు॒భీన్-థ్స॒మాఘ్న॑న్తి పర॒మా వా ఏ॒షా వాగ్యా దు॑న్దు॒భౌ ప॑ర॒మామే॒వ [ ] 29
వాచ॒మవ॑ రున్ధతే భూమిదున్దు॒భిమా ఘ్న॑న్తి॒ యైవేమాం-వాఁ-క్ప్రవి॑ష్టా॒ తామే॒వావ॑ రున్ధ॒తే ఽథో॑ ఇ॒మామే॒వ జ॑యన్తి॒ సర్వా॒ వాచో॑ వదన్తి॒ సర్వా॑సాం-వాఁ॒చామవ॑రుద్ధ్యా ఆ॒ర్ద్రేచర్మ॒న్ వ్యాయ॑చ్ఛేతే ఇన్ద్రి॒యస్యా వ॑రుద్ధ్యా॒ ఆ-ఽన్యః క్రోశ॑తి॒ ప్రాన్య-శ్శగ్ం॑సతి॒ య ఆ॒క్రోశ॑తి పు॒నాత్యే॒వైనా॒న్​థ్స యః ప్ర॒శగ్ంస॑తి పూ॒తేష్వే॒వా-ఽన్నాద్య॑-న్దధా॒త్యృషి॑కృత-ఞ్చ॒ [-న్దధా॒త్యృషి॑కృత-ఞ్చ॒, వా ఏ॒తే] 30
వా ఏ॒తే దే॒వకృ॑త-ఞ్చ॒ పూర్వై॒ర్మాసై॒రవ॑ రున్ధతే॒ య-ద్భూ॑తే॒చ్ఛదా॒గ్ం॒ సామా॑ని॒ భవ॑న్త్యు॒భయ॒స్యావ॑రుద్ధ్యై॒ యన్తి॒ వా ఏ॒తే మి॑థు॒నాద్యే సం॑​వఁథ్స॒ర-ము॑ప॒యన్త్య॑న్తర్వే॒ది మి॑థు॒నౌ స-మ్భ॑వత॒స్తేనై॒వ మి॑థు॒నాన్న య॑న్తి ॥ 31 ॥
(వ్యృ॑ద్ధ॒మక్షో॑ధుకా॒స్తాగ్ం సమా᳚-మ్ప్ర॒జాః - ప॑ర॒మామే॒వ - చ॑ - త్రి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 9)
చర్మావ॑ భిన్దన్తి పా॒ప్మాన॑మే॒వైషా॒మవ॑ భిన్దన్తి॒ మా-ఽప॑ రాథ్సీ॒ర్మా-ఽతి॑ వ్యాథ్సీ॒రిత్యా॑హ సమ్ప్ర॒త్యే॑వైషా᳚-మ్పా॒ప్మాన॒మవ॑ భిన్దన్త్యుదకు॒మ్భాన॑ధిని॒ధాయ॑ దా॒స్యో॑ మార్జా॒లీయ॒-మ్పరి॑ నృత్యన్తి ప॒దో ని॑ఘ్న॒తీరి॒దమ్మ॑ధు॒-ఙ్గాయ॑న్త్యో॒ మధు॒ వై దే॒వానా᳚-మ్పర॒మ-మ॒న్నాద్య॑-మ్పర॒మమే॒వా-న్నాద్య॒మవ॑ రున్ధతే ప॒దో ని ఘ్న॑న్తి మహీ॒యామే॒వైషు॑ దధతి ॥ 32 ॥
(చర్మై - కా॒న్నప॑ఞ్చా॒శత్) (అ. 10)
పృ॒థి॒వ్యై స్వాహా॒ ఽన్తరి॑క్షాయ॒ స్వాహా॑ ది॒వే స్వాహా॑ సమ్ప్లోష్య॒తే స్వాహా॑ స॒ప్లం​వఁ॑మానాయ॒ స్వాహా॒ సమ్ప్లు॑తాయ॒ స్వాహా॑ మేఘాయిష్య॒తే స్వాహా॑ మేఘాయ॒తే స్వాహా॑ మేఘి॒తాయ॒ స్వాహా॑ మే॒ఘాయ॒ స్వాహా॑ నీహా॒రాయ॒ స్వాహా॑ ని॒హాకా॑యై॒ స్వాహా᳚ ప్రాస॒చాయ॒ స్వాహా᳚ ప్రచ॒లాకా॑యై॒ స్వాహా॑ విద్యోతిష్య॒తే స్వాహా॑ వి॒ద్యోత॑మానాయ॒ స్వాహా॑ సం​విఁ॒ద్యోత॑మానాయ॒ స్వాహా᳚ స్తనయిష్య॒తే స్వాహా᳚ స్త॒నయ॑తే॒ స్వాహో॒ -గ్రగ్గ్​ స్త॒నయ॑తే॒ స్వాహా॑ వర్​షిష్య॒తే స్వాహా॒ వర్​ష॑తే॒ స్వాహా॑ ఽభి॒వర్​ష॑తే॒ స్వాహా॑ పరి॒వర్​ష॑తే॒ స్వాహా॑ సం॒​వఁర్​ష॑తే॒ [సం॒​వఁర్​ష॑తే, స్వాహా॑ ఽను॒వర్​ష॑తే॒ స్వాహా॑] 33
స్వాహా॑ ఽను॒వర్​ష॑తే॒ స్వాహా॑ శీకాయిష్య॒తే స్వాహా॑ శీకాయ॒తే స్వాహా॑ శీకి॒తాయ॒ స్వాహా᳚ప్రోషిష్య॒తే స్వాహా᳚ ప్రుష్ణ॒తే స్వాహా॑ పరిప్రుష్ణ॒తే స్వాహో᳚-ద్గ్రహీష్య॒తే స్వాహో᳚ ద్గృహ్ణ॒తే స్వాహో-ద్గృ॑హీతాయ॒ స్వాహా॑ విప్లోష్య॒తే స్వాహా॑ వి॒ప్లవ॑మానాయ॒ స్వాహా॒ విప్లు॑తాయ॒ స్వాహా॑ ఽఽతఫ్స్య॒తే స్వాహా॒ ఽఽతప॑తే ॒స్వాహో॒-గ్రమా॒తప॑తే॒ స్వాహ॒ -ర్గ్భ్య-స్స్వాహా॒ యజు॑ర్భ్య॒-స్స్వాహా॒ సామ॑భ్య॒-స్స్వాహా ఽఙ్గి॑రోభ్య॒-స్స్వాహా॒ వేదే᳚భ్య॒-స్స్వాహా॒ గాథా᳚భ్య॒-స్స్వాహా॑ నారాశ॒గ్ం॒సీభ్య॒-స్స్వాహా॒ రైభీ᳚భ్య॒-స్స్వాహా॒ సర్వ॑స్మై॒ స్వాహా᳚ ॥ 34 ॥
(సం॒​వఁర్​ష॑తే॒ - రైభీ᳚భ్య॒-స్స్వాహా॒ - ద్వే చ॑) (అ. 11)
ద॒త్వతే॒ స్వాహా॑ ఽద॒న్తకా॑య॒ స్వాహా᳚ ప్రా॒ణినే॒ స్వాహా᳚ ఽప్రా॒ణాయ॒ స్వాహా॒ ముఖ॑వతే॒ స్వాహా॑-ఽము॒ఖాయ॒ స్వాహా॒ నాసి॑కవతే॒ స్వాహా॑ ఽనాసి॒కాయ॒ స్వాహా᳚ ఽక్ష॒ణ్వతే॒ స్వాహా॑-ఽన॒క్షికా॑య॒ స్వాహా॑ క॒ర్ణినే॒ స్వాహా॑ ఽక॒ర్ణకా॑య॒ స్వాహా॑ శీర్​ష॒ణ్వతే॒ స్వాహా॑-ఽశీ॒ర్॒షకా॑య॒ స్వాహా॑ ప॒ద్వతే॒ స్వాహా॑ ఽపా॒దకా॑య॒ స్వాహా᳚ ప్రాణ॒తే స్వాహా ఽప్రా॑ణతే॒ స్వాహా॒ వద॑తే॒ స్వాహా ఽవ॑దతే॒ స్వాహా॒ పశ్య॑తే॒ స్వాహా ఽప॑శ్యతే॒ స్వాహా॑ శృణ్వ॒తే స్వాహా ఽశృ॑ణ్వతే॒ స్వాహా॑ మన॒స్వినే॒ స్వాహా॑- [మన॒స్వినే॒ స్వాహా᳚, అ॒మ॒నసే॒ స్వాహా॑] 35
-ఽమ॒నసే॒ స్వాహా॑ రేత॒స్వినే॒ స్వాహా॑ ఽరే॒తస్కా॑య॒ స్వాహా᳚ ప్ర॒జాభ్య॒-స్స్వాహా᳚ ప్ర॒జన॑నాయ॒ స్వాహా॒ లోమ॑వతే॒ స్వాహా॑ ఽలో॒మకా॑య॒ స్వాహా᳚ త్వ॒చే స్వాహా॒ ఽత్వక్కా॑య॒ స్వాహా॒ చర్మ॑ణ్వతే॒ స్వాహా॑ ఽచ॒ర్మకా॑య॒ స్వాహా॒ లోహి॑తవతే॒ స్వాహా॑-ఽలోహి॒తాయ॒ స్వాహా॑ మాగ్ంస॒న్వతే॒ స్వాహా॑ ఽమా॒గ్ం॒సకా॑య॒ స్వాహా॒ స్నావ॑భ్య॒-స్స్వాహా᳚ ఽస్నా॒వకా॑య॒ స్వాహా᳚ స్థ॒న్వతే॒ స్వాహా॑-ఽన॒స్థికా॑య॒ స్వాహా॑ మజ్జ॒న్వతే॒ స్వాహా॑ ఽమ॒జ్జకా॑య॒ స్వాహా॒ ఽఙ్గినే॒ స్వాహా॑-ఽన॒ఙ్గాయ॒ స్వాహా॒ ఽఽత్మనే॒ స్వాహా ఽనా᳚త్మనే॒ స్వాహా॒ సర్వ॑స్మై॒ స్వాహా᳚ ॥ 36 ॥
(మ॒న॒స్వినే॒ స్వాహా - ఽనా᳚త్మనే॒ స్వాహా॒ - ద్వే చ॑) (అ. 12)
కస్త్వా॑ యునక్తి॒ స త్వా॑ యునక్తు॒ విష్ణు॑స్త్వా యునక్త్వ॒స్య య॒జ్ఞస్యర్ధ్యై॒ మహ్య॒గ్ం॒ సన్న॑త్యా అ॒ముష్మై॒ కామా॒యా-ఽఽయు॑షే త్వా ప్రా॒ణాయ॑ త్వా ఽపా॒నాయ॑ త్వా వ్యా॒నాయ॑ త్వా॒ వ్యు॑ష్ట్యై త్వా ర॒య్యై త్వా॒ రాధ॑సే త్వా॒ ఘోషా॑య త్వా॒ పోషా॑య త్వా ఽఽరాద్ఘో॒షాయ॑ త్వా॒ ప్రచ్యు॑త్యై త్వా ॥ 37 ॥
(కస్త్వా॒ - ఽష్టాత్రిగ్ం॑శత్) (అ. 13)
అ॒గ్నయే॑ గాయ॒త్రాయ॑ త్రి॒వృతే॒ రాథ॑న్తరాయ వాస॒న్తాయా॒-ష్టాక॑పాల॒ ఇన్ద్రా॑య॒ త్రైష్టు॑భాయ పఞ్చద॒శాయ॒ బార్​హ॑తాయ॒ గ్రైష్మా॒యైకా॑దశకపాలో॒ విశ్వే᳚భ్యో దే॒వేభ్యో॒ జాగ॑తేభ్య-స్సప్తద॒శేభ్యో॑ వైరూ॒పేభ్యో॒ వార్​షి॑కేభ్యో॒ ద్వాద॑శకపాలో మి॒త్రావరు॑ణాభ్యా॒-మాను॑ష్టుభాభ్యా-మేకవి॒గ్ం॒శాభ్యాం᳚-వైఁరా॒జాభ్యాగ్ం॑ శార॒దాభ్యా᳚-మ్పయ॒స్యా॑ బృహ॒స్పత॑యే॒ పాఙ్క్తా॑య త్రిణ॒వాయ॑ శాక్వ॒రాయ॒ హైమ॑న్తికాయ చ॒రు-స్స॑వి॒త్ర ఆ॑తిచ్ఛన్ద॒సాయ॑ త్రయస్త్రి॒గ్ం॒శాయ॑ రైవ॒తాయ॑ శైశి॒రాయ॒ ద్వాద॑శకపా॒లో ఽది॑త్యై॒ విష్ణు॑పత్న్యై చ॒రుర॒గ్నయే॑ వైశ్వాన॒రాయ॒ ద్వాద॑శకపా॒లో ఽను॑మత్యై చ॒రుః కా॒య ఏక॑కపాలః ॥ 38 ॥
(అ॒గ్నయే-ఽది॑త్యా॒ అను॑మత్యై - స॒ప్తచ॑త్వారిగ్ంశత్) (అ. 14)
యో వా అ॒గ్నావ॒గ్నిః ప్ర॑హ్రి॒యతే॒ యశ్చ॒ సోమో॒ రాజా॒ తయో॑రే॒ష ఆ॑తి॒థ్యం-యఁద॑గ్నీషో॒మీయో-ఽథై॒ష రు॒ద్రో యశ్చీ॒యతే॒ య-థ్సఞ్చి॑తే॒-ఽగ్నావే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॒ న ని॒ర్వపే॑దే॒ష ఏ॒వ రు॒ద్రో-ఽశా᳚న్త ఉపో॒త్థాయ॑ ప్ర॒జా-మ్ప॒శూన్ యజ॑మానస్యా॒భి మ॑న్యేత॒ య-థ్సఞ్చి॑తే॒-ఽగ్నావే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ ని॒ర్వప॑తి భాగ॒ధేయే॑నై॒వైనగ్ం॑ శమయతి॒ నాస్య॑ రు॒ద్రో-ఽశా᳚న్త [రు॒ద్రో-ఽశా᳚న్తః, ఉ॒పో॒త్థాయ॑] 39
ఉపో॒త్థాయ॑ ప్ర॒జా-మ్ప॒శూన॒భి మ॑న్యతే॒ దశ॑ హ॒వీగ్ంషి॑ భవన్తి॒ నవ॒ వై పురు॑షే ప్రా॒ణా నాభి॑ర్దశ॒మీ ప్రా॒ణానే॒వ యజ॑మానే దధా॒త్యథో॒ దశా᳚క్షరా వి॒రాడన్నం॑-విఁ॒రా-డ్వి॒రాజ్యే॒వాన్నాద్యే॒ ప్రతి॑ తిష్ఠత్యృ॒తుభి॒ర్వా ఏ॒ష ఛన్దో॑భి॒-స్స్తోమైః᳚ పృ॒ష్ఠైశ్చే॑త॒వ్య॑ ఇత్యా॑హు॒ర్యదే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ ని॒ర్వప॑త్యృ॒తుభి॑రే॒వైన॒-ఞ్ఛన్దో॑భి॒-స్స్తోమైః᳚ పృ॒ష్ఠైశ్చి॑నుతే॒ దిశః॑ సుషువా॒ణేనా॑ - [ ] 40
-భి॒జిత్యా॒ ఇత్యా॑హు॒ర్యదే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ ని॒ర్వప॑తి ది॒శామ॒భిజి॑త్యా ఏ॒తయా॒ వా ఇన్ద్ర॑-న్దే॒వా అ॑యాజయ॒-న్తస్మా॑దిన్ద్రస॒వ ఏ॒తయా॒ మను॑-మ్మను॒ష్యా᳚స్తస్మా᳚-న్మనుస॒వో యథేన్ద్రో॑ దే॒వానాం॒-యఁథా॒ మను॑ర్మను॒ష్యా॑ణామే॒వ-మ్భ॑వతి॒ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వానే॒తయేష్ట్యా॒ యజ॑తే॒ దిగ్వ॑తీః పురో-ఽనువా॒క్యా॑ భవన్తి॒ సర్వా॑సా-న్ది॒శామ॒భిజి॑త్యై ॥ 41 ॥
(అశా᳚న్తః - సుషువా॒ణేనై - క॑చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 15)
యః ప్రా॑ణ॒తో ని॑మిష॒తో మ॑హి॒త్వైక॒ ఇద్రాజా॒ జగ॑తో బ॒భూవ॑ । య ఈశే॑ అ॒స్య ద్వి॒పద॒శ్చతు॑ష్పదః॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి ప్ర॒జాప॑తయే త్వా॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామి॒ తస్య॑ తే॒ ద్యౌర్మ॑హి॒మా నక్ష॑త్రాణి రూ॒పమా॑ది॒త్యస్తే॒ తేజ॒స్తస్మై᳚ త్వా మహి॒మ్నే ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ॥ 42 ॥
(యః ప్రా॑ణ॒తో ద్యౌరా॑ది॒త్యో᳚ - ఽష్టాత్రిగ్ం॑శత్ ) (అ. 16)
య ఆ᳚త్మ॒దా బ॑ల॒దా యస్య॒ విశ్వ॑ ఉ॒పాస॑తే ప్ర॒శిషం॒-యఁస్య॑ దే॒వాః । యస్య॑ ఛా॒యా-ఽమృతం॒-యఁస్య॑ మృ॒త్యుః కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి ప్ర॒జాప॑తయే త్వా॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామి॒ తస్య॑ తే పృథి॒వీ మ॑హి॒మౌష॑ధయో॒ వన॒స్పత॑యో రూ॒పమ॒గ్నిస్తే॒ తేజ॒స్తస్మై᳚ త్వా మహి॒మ్నే ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా᳚ ॥ 43 ॥
(య ఆ᳚త్మ॒దాః పృ॑థి॒వ్య॑గ్ని-రేకా॒న్నచ॑త్వారి॒గ్ం॒శత్) (అ. 17)
ఆ బ్రహ్మ॑-న్బ్రాహ్మ॒ణో బ్ర॑హ్మవర్చ॒సీ జా॑యతా॒మా ఽస్మి-న్రా॒ష్ట్రే రా॑జ॒న్య॑ ఇష॒వ్యః॑ శూరో॑ మహార॒థో జా॑యతా॒-న్దోగ్ధ్రీ॑ధే॒నుర్వోఢా॑ ఽన॒డ్వానా॒శు-స్సప్తిః॒ పుర॑న్ధి॒ర్యోషా॑ జి॒ష్ణూ ర॑థే॒ష్ఠా-స్స॒భేయో॒ యువా ఽఽస్య యజ॑మానస్య వీ॒రో జా॑యతా-న్నికా॒మేని॑కామే నః ప॒ర్జన్యో॑ వర్​షతు ఫ॒లిన్యో॑ న॒ ఓష॑ధయః పచ్యన్తాం-యోఁగక్షే॒మోనః॑ కల్పతామ్ ॥ 44 ॥
(ఆ బ్రహ్మ॒ - న్నేక॑చత్వారిగ్ంశత్ )(ఆ18)
ఆ-ఽక్రాన్॑ వా॒జీ పృ॑థి॒వీమ॒గ్నిం-యుఁజ॑మకృత వా॒జ్యర్వా ఽఽక్రాన్॑ వా॒జ్య॑న్తరి॑క్షం-వాఁ॒యుం-యుఁజ॑మకృత వా॒జ్యర్వా॒ ద్యాం-వాఁ॒జ్యా-ఽక్రగ్గ్॑స్త॒ సూర్యం॒-యుఁజ॑మకృత వా॒జ్యర్వా॒ ఽగ్నిస్తే॑ వాజి॒న్॒ యుఙ్ఙను॒ త్వా ఽఽ ర॑భే స్వ॒స్తి మా॒ స-మ్పా॑రయ వా॒యుస్తే॑ వాజి॒న్॒ యుఙ్ఙను॒ త్వా ఽఽ ర॑భే స్వ॒స్తి మా॒ స- [స్వ॒స్తి మా॒ సమ్, పా॒ర॒యా॒ ఽఽది॒త్యస్తే॑] 45
-మ్పా॑రయా ఽఽది॒త్యస్తే॑ వాజి॒న్॒ యుఙ్ఙను॒ త్వా ఽఽ ర॑భే స్వ॒స్తి మా॒ స-మ్పా॑రయ ప్రాణ॒ధృగ॑సి ప్రా॒ణ-మ్మే॑ దృగ్ంహ వ్యాన॒ధృగ॑సి వ్యా॒న-మ్మే॑ దృగ్ంహా ఽపాన॒ధృగ॑స్యపా॒న-మ్మ॑ దృగ్ంహ॒ చక్షు॑రసి॒ చక్షు॒ర్మయి॑ ధేహి॒ శ్రోత్ర॑మసి॒ శ్రోత్ర॒-మ్మయి॑ ధే॒హ్యాయు॑ర॒స్యాయు॒ర్మయి॑ ధేహి ॥ 46 ॥
(వా॒యుస్తే॑ వాజి॒న్॒ యుఙ్ఙను॒ త్వా ఽఽ ర॑భే స్వ॒స్తి మా॒ సం - త్రిచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 19)
జజ్ఞి॒ బీజం॒-వఁర్​ష్టా॑ ప॒ర్జన్యః॒ పక్తా॑ స॒స్యగ్ం సు॑పిప్ప॒లా ఓష॑ధయ-స్స్వధిచర॒ణేయగ్ం సూ॑పసద॒నో᳚-ఽగ్ని-స్స్వ॑ద్ధ్య॒క్షమ॒న్తరి॑క్షగ్ంసుపా॒వః పవ॑మాన-స్సూపస్థా॒నా ద్యౌ-శ్శి॒వమ॒సౌ తప॑న్ యథాపూ॒ర్వమ॑హోరా॒త్రే ప॑ఞ్చద॒శినో᳚ ఽర్ధమా॒సా-స్త్రి॒గ్ం॒శినో॒ మాసాః᳚ కౢ॒ప్తా ఋ॒తవః॑ శా॒న్త-స్సం॑​వఁథ్స॒రః ॥ 47 ॥
(జజ్ఞి॒ బీజ॒ - మేక॑త్రిగ్ంశత్) (అ. 20)
ఆ॒గ్నే॒యో᳚-ఽష్టాక॑పాల-స్సౌ॒మ్యశ్చ॒రు-స్సా॑వి॒త్రో᳚-ఽష్టాక॑పాలః పౌ॒ష్ణశ్చ॒రూ రౌ॒ద్రశ్చ॒రుర॒గ్నయే॑ వైశ్వాన॒రాయ॒ ద్వాద॑శకపాలో మృగాఖ॒రే యది॒ నా-ఽఽగచ్ఛే॑-ద॒గ్నయే-ఽగ్ం॑హో॒ముచే॒-ఽష్టాక॑పాల-స్సౌ॒ర్య-మ్పయో॑ వాయ॒వ్య॑ ఆజ్య॑భాగః ॥ 48 ॥
(ఆ॒గ్నే॒య - శ్చతు॑ర్విగ్ంశతిః) (అ. 21)
అ॒గ్నయే-ఽగ్ం॑హో॒ముచే॒-ఽష్టాక॑పాల॒ ఇన్ద్రా॑యా-ఽగ్ంహో॒ముచ॒ ఏకా॑దశకపాలో మి॒త్రావరు॑ణాభ్యా-మాగో॒ముగ్భ్యా᳚-మ్పయ॒స్యా॑ వాయోసావి॒త్ర ఆ॑గో॒ముగ్భ్యా᳚-ఞ్చ॒రుర॒శ్విభ్యా॑-మాగో॒ముగ్భ్యా᳚-న్ధా॒నా మ॒రుద్భ్య॑ ఏనో॒ముగ్భ్యః॑ స॒ప్తక॑పాలో॒ విశ్వే᳚భ్యో దే॒వేభ్య॑ ఏనో॒ముగ్భ్యో॒ ద్వాద॑శకపా॒లో ఽను॑మత్యై చ॒రుర॒గ్నయే॑ వైశ్వాన॒రాయ॒ ద్వాద॑శకపాలో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॑-మగ్ంహో॒ముగ్భ్యా᳚-న్ద్వికపా॒లః ॥ 49 ॥
(అ॒గ్నయే-ఽగ్ం॑హో॒ముచే᳚ - త్రి॒గ్ం॒శత్) (అ. 22)
అ॒గ్నయే॒ సమ॑నమ-త్పృథి॒వ్యై సమ॑నమ॒ద్యథా॒-ఽగ్నిః పృ॑థి॒వ్యా స॒మన॑మదే॒వ-మ్మహ్య॑-మ్భ॒ద్రా-స్సన్న॑తయ॒-స్స-న్న॑మన్తు వా॒యవే॒ సమ॑నమద॒న్తరి॑క్షాయ॒ సమ॑నమ॒ద్యథా॑ వా॒యుర॒న్తరి॑క్షేణ॒ సూర్యా॑య॒ సమ॑నమద్ది॒వే సమ॑నమ॒ద్యథా॒ సూర్యో॑ ది॒వా చ॒న్ద్రమ॑సే॒ సమ॑నమ॒న్నక్ష॑త్రేభ్య॒-స్సమ॑నమ॒ద్యథా॑ చ॒న్ద్రమా॒ నక్ష॑త్రై॒ర్వరు॑ణాయ॒ సమ॑నమద॒ద్భ్య-స్సమ॑నమ॒-ద్యథా॒ [-స్సమ॑నమ॒-ద్యథా᳚, వరు॑ణో॒-ఽద్భి-స్సామ్నే॒] 50
వరు॑ణో॒-ఽద్భి-స్సామ్నే॒ సమ॑నమదృ॒చే సమ॑నమ॒ద్యథా॒ సామ॒ర్చా బ్రహ్మ॑ణే॒ సమ॑నమ-త్క్ష॒త్రాయ॒ సమ॑నమ॒ద్యథా॒ బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్రేణ॒ రాజ్ఞే॒ సమ॑నమ-ద్వి॒శే సమ॑నమ॒ద్యథా॒ రాజా॑ వి॒శా రథా॑య॒-స్సమ॑నమ॒దశ్వే᳚భ్య॒-స్సమ॑నమ॒ద్యథా॒ రథో-ఽశ్వైః᳚ ప్ర॒జాప॑తయే॒ సమ॑నమ-ద్భూ॒తేభ్య॒-స్సమ॑నమ॒ద్యథా᳚ ప్ర॒జాప॑తిర్భూ॒తై-స్స॒మన॑మదే॒వ-మ్మహ్య॑-మ్భ॒ద్రా-స్సన్న॑తయ॒-స్స-న్న॑మన్తు ॥ 51 ॥
(అ॒ద్భ్య-స్సమ॑నమ॒ద్యథా॒-మహ్యం॑-చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 23)
యే తే॒ పన్థా॑న-స్సవితః పూ॒ర్వ్యాసో॑-ఽరే॒ణవో॒ విత॑తా అ॒న్తరి॑క్షే । తేభి॑ర్నో అ॒ద్య ప॒థిభిః॑ సు॒గేభీ॒ రక్షా॑ చ నో॒ అధి॑ చ దేవ బ్రూహి ॥ నమో॒-ఽగ్నయే॑ పృథివి॒క్షితే॑ లోక॒స్పృతే॑ లో॒కమ॒స్మై యజ॑మానాయ దేహి॒ నమో॑ వా॒యవే᳚-ఽన్తరిక్ష॒క్షితే॑ లోక॒స్పృతే॑ లో॒కమ॒స్మై యజ॑మానాయ దేహి॒ నమ॒-స్సూర్యా॑య దివి॒క్షితే॑ లోక॒స్పృతే॑ లో॒కమ॒స్మై యజ॑మానాయ దేహి ॥ 52 ॥
(యే తే॒ - చతు॑శ్చత్వారిగ్ంశత్) (అ. 24)
యో వా అశ్వ॑స్య॒ మేద్ధ్య॑స్య॒ శిరో॒ వేద॑ శీర్​ష॒ణ్వా-న్మేద్ధ్యో॑ భవత్యు॒షా వా అశ్వ॑స్య॒ మేద్ధ్య॑స్య॒ శిర॒-స్సూర్య॒శ్చక్షు॒ర్వాతః॑ ప్రా॒ణశ్చ॒న్ద్రమా॒-శ్శ్రోత్ర॒-న్దిశః॒ పాదా॑ అవాన్తరది॒శాః పర్​శ॑వో-ఽహోరా॒త్రే ని॑మే॒షో᳚-ఽర్ధమా॒సాః పర్వా॑ణి॒ మాసా᳚-స్స॒ధాన్నా᳚న్యృ॒తవో-ఽఙ్గా॑ని సం​వఁథ్స॒ర ఆ॒త్మా ర॒శ్మయః॒ కేశా॒ నక్ష॑త్రాణి రూ॒ప-న్తార॑కా అ॒స్థాని॒ నభో॑ మా॒గ్ం॒సాన్యోష॑ధయో॒ లోమా॑ని॒ వన॒స్పత॑యో॒ వాలా॑ అ॒గ్నిర్ముఖం॑-వైఁశ్వాన॒రో వ్యాత్తగ్ం॑ [వ్యాత్త᳚మ్, స॒ము॒ద్ర ఉ॒దర॑మ॒న్తరి॑క్ష-] 53
సము॒ద్ర ఉ॒దర॑మ॒న్తరి॑క్ష-మ్పా॒యు-ర్ద్యావా॑పృథి॒వీ ఆ॒ణ్డౌ గ్రావా॒ శేప॒-స్సోమో॒ రేతో॒ యజ్జ॑ఞ్జ॒భ్యతే॒ తద్వి ద్యో॑తతే॒ యద్వి॑ధూను॒తే త-థ్స్త॑నయతి॒ యన్మేహ॑తి॒ తద్వ॑ర్​షతి॒ వాగే॒వాస్య॒ వాగహ॒ర్వా అశ్వ॑స్య॒ జాయ॑మానస్య మహి॒మా పు॒రస్తా᳚జ్జాయతే॒ రాత్రి॑రేన-మ్మహి॒మా ప॒శ్చాదను॑ జాయత ఏ॒తౌ వై మ॑హి॒మానా॒-వశ్వ॑మ॒భిత॒-స్స-మ్బ॑భూవతు॒ర్॒హయో॑ దే॒వాన॑వహ॒ దర్వా-ఽసు॑రాన్ వా॒జీ గ॑న్ధ॒ర్వా-నశ్వో॑ మను॒ష్యా᳚న్-థ్సము॒ద్రో వా అశ్వ॑స్య॒ యోనిః॑ సము॒ద్రో బన్ధుః॑ ॥ 54 ॥
(వ్యాత్త॑ - మవహ॒-ద్- ద్వాద॑శ చ ) (అ. 25)
(గావో॒ - గావ॒-స్సిషా॑సన్తీః- ప్రథ॒మే మా॒సి - స॑మా॒న్యో॑ - యది॒ సోమౌ॑- షడ॒హై - రు॒-థ్సృజ్యా(3)న్ - దే॒వానా॑ - మ॒ర్క్యే॑ణ॒ - చర్మా-ఽవ॑ - పృథి॒వ్యై - ద॒త్వతే॒ - కస్త్వా॒ - ఽగ్నయే॒ - యో వై - యః ప్రా॑ణ॒తో - య ఆ᳚త్మ॒దా - ఆ బ్రహ్మ॒ - న్నా-ఽక్రా॒న్ - జజ్ఞి॒ బీజ॑ - మాగ్నే॒యో᳚-ఽష్టాక॑పాలో॒ - ఽగ్నయే-ఽగ్ం॑హో॒ముచే॒-ఽష్టాక॑పాలో॒ - ఽగ్నయే॒సమ॑నమ॒--ద్యే తే॒ పన్థా॑నో॒ - యో వా అశ్వ॑స్య॒మేద్ధ్య॑స్య॒ శిరః॒ - పఞ్చ॑విగ్ంశతిః)
(గావః॑ - సమా॒న్యః॑ - సవ॑నమష్టా॒భి - ర్వా ఏ॒తే దే॒వకృ॑తఞ్చా - ఽభి॒జిత్యా॒ ఇత్యా॑హు॒ -ర్వరు॑ణో॒-ఽద్భి-స్సామ్నే॒ - చతు॑ష్ పఞ్చా॒సత్)
(గావో॒, యోని॑ స్సము॒ద్రో బన్ధుః॑)
(ప్ర॒జనన॑గ్ం - సాద్యాః - ప్ర॒జవం॒ - బృహ॒స్పతి॒ - ర్గావః - పఞ్చ॑) (7)
(ఇ॒షే, వా॑య॒వ్య॑, మ్ప్ర॒జాప॑తి, ర్యుఞ్జా॒నా, స్సా॑వి॒త్రాణి॑, ప్రాచీన॑వగ్ంశ, మ్ప్ర॒జన॑నగ్ం, సప్త) (7)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయాం సప్తమకాణ్డే పఞ్చమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
॥ ఇతి తైత్తిరీయసంహితా సమాప్తా ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - satraviśeṣābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
gāvo॒ vā e॒ta-thsa॒tra-mā̭satāśṛ॒ṅgā-ssa॒tī-śśṛṅgā̭ṇi no jāyantā॒ iti॒ kāmḙna॒ tāsā॒-ndaśa॒māsā॒ niṣa̭ṇṇā॒ āsa॒nnatha॒ śṛṅgā᳚ṇyajāyanta॒ tā uda̭tiṣṭha॒nnarā॒thsmetyatha॒ yāsā॒-nnājā̭yanta॒ tā-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-mā॒ptvoda̭tiṣṭha॒ -nnarā॒thsmeti॒ yāsā॒-ñcājā̭yanta॒ yāsā᳚-ñca॒ na tā u॒bhayī॒ru-da̭tiṣṭha॒-nnarā॒thsmeti̭ gosa॒traṃ-vai~ [gosa॒traṃ-vai~, saṃ॒​va~॒thsa॒ro ya] 1
saṃ̭​va~thsa॒ro ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra-mṷpa॒yantyṛ̭ddhnu॒vantye॒va tasmā᳚-ttūpa॒rā vār​ṣi̭kau॒ māsau॒ partvā̭ carati sa॒trābhi̭jita॒gg॒hya̭syai॒ tasmā᳚-thsaṃ​va~thsara॒sado॒ ya-tki-ñca̭ gṛ॒he kri॒yate॒ tadā॒pta-mava̭ruddha-ma॒bhiji̭ta-ṅkriyate samu॒draṃ-vā~ e॒te pra pla̭vante॒ ye saṃ̭​va~thsa॒ramṷpa॒yanti॒ yo vai sa̭mu॒drasya̭ pā॒ra-nna paśya̭ti॒ na vai sa tata॒ udḙti saṃ​va~thsa॒ro [udḙti saṃ​va~thsa॒raḥ, vai sa̭mu॒dra-] 2
vai sa̭mu॒dra-stasyai॒ta-tpā॒raṃ-ya~da̭tirā॒trau ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra-mṷpa॒yantyanā᳚rtā e॒vodṛca̭-ṅgacchantī॒yaṃ-vai~ pūrvo̭-'tirā॒tro̭ 'sāvutta̭ro॒ manaḥ॒ pūrvo॒ vāgutta̭raḥ prā॒ṇaḥ pūrvo̭-'pā॒na utta̭raḥ pra॒rodha̭na॒-mpūrva̭ u॒daya̭na॒mutta̭ro॒ jyoti̭ṣṭomo vaiśvāna॒ro̭ 'tirā॒tro bha̭vati॒ jyoti̭re॒va pu॒rastā᳚ddadhate suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-nṷkhyātyai caturvi॒gṃ॒śaḥ prā̭ya॒ṇīyo̭ bhavati॒ catṷrvigṃśati-rardhamā॒sā- [catṷrvigṃśati-rardhamā॒sāḥ, saṃ॒​va~॒thsa॒raḥ] 3
-ssaṃ̭​va~thsa॒raḥ pra॒yanta̭ e॒va saṃ̭​va~thsa॒re prati̭ tiṣṭhanti॒ tasya॒ trīṇi̭ ca śa॒tāni̭ ṣa॒ṣṭiśca̭ sto॒trīyā॒stāva̭tī-ssaṃ​va~thsa॒rasya॒ rātra̭ya u॒bhe e॒va saṃ̭​va~thsa॒rasya̭ rū॒pe ā᳚pnuvanti॒ te sagg​sthi̭tyā॒ ari̭ṣṭyā॒ utta̭rai॒raho̭bhiścaranti ṣaḍa॒hā bha̭vanti॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra ṛ॒tuṣve॒va saṃ̭​va~thsa॒re prati̭ tiṣṭhanti॒ gauścā-''yṷśca maddhya॒ta-sstomaṷ bhavata-ssaṃ​va~thsa॒rasyai॒va tanmi̭thu॒na-mma̭ddhya॒to [tanmi̭thu॒na-mma̭ddhya॒taḥ, da॒dha॒ti॒ pra॒jana̭nāya॒] 4
da̭dhati pra॒jana̭nāya॒ jyoti̭ra॒bhito̭ bhavati vi॒moca̭name॒va tacchandāg̭sye॒va ta-dvi॒mokaṃ̭-ya~॒ntyatho̭ ubha॒yato᳚jyotiṣai॒va ṣa̭ḍa॒hena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti brahmavā॒dino̭ vada॒ntyāsa̭te॒ kena̭ ya॒ntīti̭ deva॒yānḙna pa॒theti̭ brūyā॒cchandāgṃ̭si॒ vai dḙva॒yānaḥ॒ panthā̭ gāya॒trī tri॒ṣṭub-jaga̭tī॒jyoti॒rvai gā̭ya॒trī gaustri॒ṣṭugāyu॒rjaga̭tī॒ yade॒te stomā॒ bhava̭nti deva॒yānḙnai॒va [ ] 5
ta-tpa॒thā ya̭nti samā॒nagṃ sāma̭ bhavati devalo॒ko vai sāma̭ devalo॒kāde॒va naya̭ntya॒nyāa̭nyā॒ ṛco̭ bhavanti manuṣyalo॒ko vā ṛco̭ manuṣyalo॒kāde॒vānyama̭nya-ndevalo॒kama̭bhyā॒roha̭nto yantyabhiva॒rto bra̭hmasā॒ma-mbha̭vati suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhivṛ̭tyā abhi॒ji-dbha̭vati suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyai viśva॒ji-dbha̭vati॒ viśva̭sya॒ jityai̭ mā॒simā̭si pṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti mā॒simā᳚syatigrā॒hyā̭ gṛhyante mā॒simā᳚sye॒va vī॒rya̭-ndadhati mā॒sā-mprati̭ṣṭhityā u॒pari̭ṣṭānmā॒sā-mpṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti॒ tasmā̭du॒pari̭ṣṭā॒doṣa̭dhayaḥ॒ phala̭-ṅgṛhṇanti || 6 ||
(go॒sa॒traṃ-vā~ - ḙti saṃ​va~thsa॒ro᳚ - 'rdhamā॒sā - mi̭thu॒na-mma̭ddhya॒to - dḙva॒yānḙnai॒va - vī॒ryaṃ̭ - trayo̭daśa ca) (a. 1)
gāvo॒ vā e॒ta-thsa॒tramā̭satāśṛ॒ṅgā-ssa॒tī-śśṛṅgā̭ṇi॒ siṣā̭santī॒stāsā॒-ndaśa॒ māsā॒ niṣa̭ṇṇā॒ āsa॒nnatha॒ śṛṅgā᳚ṇyajāyanta॒ tā a̭bruva॒nnarā॒thsmo-tti̭ṣṭhā॒māva॒ ta-ṅkāma̭maruthsmahi॒ yena॒ kāmḙna॒ nyaṣa̭dā॒meti॒ tāsā̭mu॒ tvā a̭bruvanna॒rdhāvā॒ yāva̭tī॒rvā-''sā̭mahā e॒vemaudvā̭da॒śau māsaṷ saṃ​va~thsa॒ragṃ sa॒pāndyo-tti̭ṣṭhā॒meti॒ tāsā᳚- [tāsā᳚m, dvā॒da॒śe mā॒si] 7
-ndvāda॒śe mā॒si śṛṅgā̭ṇi॒ prāva̭rtanta śra॒ddhayā॒ vā-'śra̭ddhayā vā॒ tā i॒mā yāstṷ̄pa॒rā u॒bhayyo॒ vāva tā ā᳚rdhnuva॒n॒. yāśca॒ śṛṅgā॒ṇyasa̭nva॒n॒. yāścorja̭ma॒vārṷndhata॒rdhnoti̭ da॒śasṷ mā॒sū᳚ttiṣṭha̭nnṛ॒ddhnoti̭ dvāda॒śasu॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ pa॒dena॒ khalu॒ vā e॒te ya̭nti vi॒ndati॒ khalu॒ vai pa॒dena॒ ya-ntadvā e॒tadṛ॒ddhamaya̭na॒-ntasmā̭ de॒ta-dgo॒sani̭ || 8 ||
(ti॒ṣṭhā॒meti॒ tāsāṃ॒ - tasmā॒-d- dve ca̭) (a. 2)
pra॒tha॒me mā॒si pṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti maddhya॒ma upa̭ yantyutta॒ma upa̭ yanti॒ tadā̭hu॒ryāṃ-vai~ trireka॒syāhna̭ upa॒sīda̭nti da॒hraṃ-vai~ sā-'pa̭rābhyā॒-ndohā᳚bhyā-ndu॒he-'tha॒ kuta॒-ssā dho᳚kṣyate॒ yā-ndvāda̭śa॒ kṛtva̭ upa॒sīda॒ntīti̭ saṃ​va~thsa॒ragṃ sa॒pāndyo᳚tta॒me mā॒si sa॒kṛ-tpṛ॒ṣṭhānyupḙyu॒sta-dyaja̭mānā ya॒jña-mpa॒śūnava̭ rundhate samu॒draṃ-vā~ [samu॒draṃ-vai~, e॒tḙ-'navā॒rama̭pā॒ra-mpra] 9
e॒tḙ-'navā॒rama̭pā॒ra-mpra pla̭vante॒ ye saṃ̭​va~thsa॒ramṷpa॒yanti॒ ya-dbṛ̭ha-drathanta॒re a॒nvarjḙyu॒ryathā॒ maddhyḙ samu॒drasya̭ pla॒vama॒nvarjḙyustā॒dṛ-ktadanṷthsarga-mbṛha-drathanta॒rābhyā̭mi॒tvā pra̭ti॒ṣṭhā-ṅga̭cchanti॒ sarve᳚bhyo॒ vai kāme᳚bhya-ssa॒ndhirdṷhe॒ ta-dyaja̭mānā॒-ssarvā॒n kāmā॒nava̭ rundhate || 10 ||
(sa॒mu॒draṃ-vai~ - catṷstrigṃśacca) (a. 3)
sa॒mā॒nya̭ ṛco̭ bhavanti manuṣyalo॒ko vā ṛco̭ manuṣyalo॒kāde॒va na ya̭ntya॒nyada̭nya॒-thsāma̭ bhavati devalo॒ko vai sāma̭ devalo॒kāde॒vānyama̭nya-mmanuṣyalo॒ka-mpra̭tyava॒roha̭nto yanti॒ jaga̭tī॒magra॒ upa̭ yanti॒ jaga̭tīṃ॒-vai~ chandāgṃ̭si pra॒tyava̭rohantyā-graya॒ṇa-ṅgrahā̭ bṛ॒ha-tpṛ॒ṣṭhāni̭ trayastri॒gṃ॒śagg​stomā॒-stasmā॒-jjyāyāgṃ̭sa॒-ṅkanī̭yā-npra॒tyava̭rohati vaiśvakarma॒ṇo gṛ̭hyate॒viśvā᳚nye॒va tena॒ karmā̭ṇi॒ yaja̭mānā॒ ava̭ rundhata ādi॒tyo [ādi॒tyaḥ, gṛ॒hya॒ta॒ i॒yaṃ-vā~] 11
gṛ̭hyata i॒yaṃ-vā~ adi̭tira॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhantya॒nyo᳚-'nyo gṛhyete mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyā avānta॒raṃ-vai~ da̭śarā॒treṇa̭ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ ya-dda̭śarā॒tro bhava̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānā-ssṛjanta e॒tāgṃ ha॒ vā ṷda॒ṅka-śśau᳚lbāya॒na-ssa॒trasyardhi̭muvāca॒ ya-dda̭śarā॒troya-dda̭śarā॒tro bhava̭ti sa॒trasyardhyā॒ atho॒ yade॒va pūrve॒ṣvaha̭ssu॒ vilo̭ma kri॒yate॒ tasyai॒vai ( )-ṣā śāntiḥ̭ || 12 ||
(ā॒di॒tya - stasyai॒va - dve ca̭) (a. 4)
yadi॒ somau॒ sagṃsṷtau॒ syātā᳚-mmaha॒ti rātri̭yai prātaranuvā॒ka-mu॒pākṷryā॒-tpūrvo॒ vāca॒-mpūrvo̭ de॒vatāḥ॒ pūrva॒-śchandāgṃ̭si vṛṅkte॒ vṛṣa̭ṇvatī-mprati॒pada̭-ṅkuryā-tprātassava॒nāde॒vaiṣā॒mindraṃ̭-vṛ~॒ṅkte 'tho॒ khalvā̭hussavanamu॒khe-sa̭vanamukhe kā॒ryeti̭ savanamu॒khā-thsa̭vanamukhā-de॒vaiṣā॒mindraṃ̭-vṛ~ṅkte saṃ​ve~॒śāyo̭pave॒śāya̭ gāyatri॒yāstri॒ṣṭubho॒ jaga̭tyā anu॒ṣṭubhaḥ̭ pa॒ṅktyā a॒bhibhū᳚tyai॒ svāhā॒ chandāgṃ̭si॒ vai saṃ̭​ve~॒śa ṷpave॒śa-śchando̭bhi-re॒vaiṣā॒- [ṷpave॒śa-śchando̭bhi-re॒vaiṣā᳚m, chandāgṃ̭si] 13
-ñchandāgṃ̭si vṛṅkte saja॒nīya॒gṃ॒ śasyaṃ̭-vi~ha॒vyagṃ̭ śasya̭ma॒gastya̭sya kayāśu॒bhīya॒gṃ॒ śasya̭me॒tāva॒dvā a̭sti॒ yāva̭de॒ta-dyāva̭de॒vāsti॒ tadḙṣāṃ-vṛ~ṅkte॒ yadi̭ prātassava॒ne ka॒laśo॒ dīryḙta vaiṣṇa॒vīṣṷ śipivi॒ṣṭava̭tīṣu stuvīra॒n॒.yadvai ya॒jñasyā̭-ti॒ricya̭te॒ viṣṇu॒-ntacchi̭pivi॒ṣṭama॒bhyati̭ ricyate॒ tadviṣṇuḥ̭ śipivi॒ṣṭo-'ti̭rikta e॒vāti̭rikta-ndadhā॒tyatho॒ ati̭riktenai॒vā-ti̭riktamā॒ptvā-'va̭ rundhate॒ yadi̭ ma॒ddhyandi̭ne॒ dīryḙta vaṣaṭkā॒rani̭dhana॒gṃ॒ sāma̭ kuryurvaṣaṭkā॒ro vai ya॒jñasya̭ prati॒ṣṭhā pra̭ti॒ṣṭhāme॒vaina̭-dgamayanti॒ yadi̭ tṛtīyasava॒na e॒tade॒va || 14 ||
(chando̭bhire॒vaiṣā॒ - mavai - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 5)
ṣa॒ḍa॒hai-rmāsā᳚n-thsa॒mpādyā-'ha॒ru-thsṛ̭janti ṣaḍa॒hair​hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭ntya-rdhamā॒sairmāsā᳚n-thsa॒mpādyāha॒ru-thsṛ̭jantya-rdhamā॒sair​hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭ntyamāvā॒sya̭yā॒ māsā᳚n-thsa॒mpādyāha॒ru-thsṛ̭jantyamāvā॒sya̭yā॒ hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭nti paurṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒mpādyā-'haru-thsṛ̭janti paurṇamā॒syā hi māsā᳚n-thsa॒mpaśya̭nti॒ yo vai pū॒rṇa ā̭si॒ñcati॒ parā॒ sa si̭ñcati॒ yaḥ pū॒rṇādu॒daca̭ti [ ] 15
prā॒ṇama̭smi॒n​thsa da̭dhāti॒ ya-tpau᳚rṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒pāndyāha̭ru-thsṛ॒janti̭ saṃ​va~thsa॒rāyai॒va ta-tprā॒ṇa-nda̭dhati॒ tadanṷ sa॒triṇaḥ॒ prāṇa̭nti॒ yadaha॒rno-thsṛ॒jeyu॒ryathā॒ dṛti॒rupa̭naddho vi॒pata̭tye॒vagṃ saṃ̭​va~thsa॒ro vi pa̭te॒dārti॒-mārcchḙyu॒rya-tpau᳚rṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒pāndyāha̭ru-thsṛ॒janti̭ saṃ​va~thsa॒rāyai॒va tadṷdā॒na-nda̭dhati॒ tadanṷ sa॒triṇa॒ u- [sa॒triṇa॒ ut, a॒na॒nti॒ nā-''rti॒-mārccha̭nti] 16
-da̭nanti॒ nā-''rti॒-mārccha̭nti pū॒rṇamā̭se॒ vai de॒vānāgṃ̭ su॒to ya-tpau᳚rṇamā॒syā māsā᳚n-thsa॒pāndyāha̭ru-thsṛ॒janti̭ de॒vānā̭me॒va ta-dya॒jñena̭ ya॒jña-mpra॒tyava̭rohanti॒ vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ ya-thṣa̭ḍa॒hasa̭tanta॒gṃ॒ santa॒mathāha̭ru-thsṛ॒janti̭ prājāpa॒tya-mpa॒śumā la̭bhante pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒va ya॒jñagṃ sa-nta̭nvanti॒ yanti॒ vā e॒te sava̭nā॒dye-'ha̭- [sava̭nā॒dye-'haḥ̭, u॒-thsṛ॒janti̭] 17
-ru-thsṛ॒janti̭ tu॒rīya॒-ṅkhalu॒ vā e॒ta-thsava̭naṃ॒-ya~-thsā᳚nāṃ॒yyaṃ-ya~-thsā᳚nāṃ॒yya-mbhava̭ti॒ tenai॒va sava̭nā॒nna ya̭nti samupa॒hūya̭ bhakṣayantye॒tath- so̭mapīthā॒ hyḙtar​hi̭ yathāyata॒naṃ-vā~ e॒teṣāgṃ̭ savana॒bhājo̭ de॒vatā̭ gacchanti॒ ye-'ha̭ru-thsṛ॒jantya̭nusava॒na-mpṷro॒ḍāśā॒-nnirva̭panti yathāyata॒nāde॒va sa̭vana॒bhājo̭ de॒vatā॒ ava̭ rundhate॒ 'ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒na ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne॒ dvāda̭śakapālāg​-stṛtīyasava॒ne chandāg̭sye॒vā-''ptvā -'va̭ rundhate vaiśvade॒va-ñca॒ru-ntṛ̭tīyasava॒ne nirva̭panti vaiśvade॒vaṃ-vai~ tṛ̭tīyasava॒na-ntenai॒va tṛ̭tīyasava॒nānna ya̭nti || 18 ||
(u॒daca॒ - tyu - dye-'ha̭ - rā॒ptvā - pañca̭daśa ca) (a. 6)
u॒thsṛjyāṃ(3)nothsṛjyā(3)miti̭ mīmāgṃsante brahmavā॒dina॒-stadvā̭huru॒-thsṛjya̭me॒vetya̭-māvā॒syā̭yā-ñca paurṇamā॒syā-ñco॒-thsṛjya॒mityā̭hure॒te hi ya॒jñaṃ-va~ha̭ta॒ iti॒ te tvāva nothsṛjye॒ ityā̭hu॒rye a̭vānta॒raṃ-ya~॒jña-mbhe॒jāte॒ iti॒ yā pra̭tha॒mā vya̭ṣṭakā॒ tasyā̭mu॒-thsṛjya॒mityā̭hure॒ṣa vai mā॒so vi̭śa॒ra iti॒ nā-''di̭ṣṭa॒- [nā-''di̭ṣṭam, uthsṛ̭jeyu॒-] 19
-muthsṛ̭jeyu॒-ryadādi̭ṣṭa-muthsṛ॒jeyṷryā॒dṛśe॒ punaḥ̭ paryāplā॒ve maddhyḙ ṣaḍa॒hasya̭ sa॒pandyḙta ṣaḍa॒hairmāsā᳚n-thsa॒pāndya॒ ya-thsa̭pta॒ma- maha॒stasmi॒nnu-thsṛ̭jeyu॒-stada॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭peyurai॒ndra-ndadhīndrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapālaṃ-vai~śvade॒va-ndvāda̭śakapālama॒gnervai vasṷmataḥ prātassava॒naṃ-ya~da॒gnaye॒ vasṷmate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-nni॒rvapa̭nti de॒vatā̭me॒va ta-dbhā॒ginī᳚-ṅku॒rvanti॒ [-ṅku॒rvanti̭, sava̭na] 20
sava̭na-maṣṭā॒bhirupa̭ yanti॒ yadai॒ndra-ndadhi॒ bhava॒tīndra̭me॒va ta-dbhā̭ga॒dheyā॒nna cyā̭vaya॒ntīndra̭sya॒ vai ma॒rutva̭to॒ māddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭naṃ॒-ya~dindrā̭ya ma॒rutva̭te puro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭nti de॒vatā̭me॒va ta-dbhā॒ginī᳚-ṅku॒rvanti॒ sava̭namekāda॒śabhi॒rupa̭ yanti॒ viśvḙṣāṃ॒-vai~ de॒vānā̭mṛbhu॒matā᳚-ntṛtīyasava॒naṃ​ya~-dvai᳚śvade॒va-ndvāda̭śakapāla-nni॒rvapa̭nti de॒vatā̭ e॒va ta-dbhā॒ginīḥ᳚ ku॒rvanti॒ sava̭na-ndvāda॒śabhi॒- [sava̭na-ndvāda॒śabhiḥ̭, upa̭ yanti] 21
-rupa̭ yanti prājāpa॒tya-mpa॒śumā la̭bhante ya॒jño vai pra॒jāpa̭ti-rya॒jñasyā-na̭nusargāyābhiva॒rta i॒ta-ṣṣaṇmā॒so bra̭hmasā॒ma-mbha̭vati॒ brahma॒ vā a̭bhiva॒rto brahma̭ṇai॒va ta-thsṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ma̭bhiva॒rtaya̭nto yanti pratikū॒lami̭va॒ hīta-ssṷva॒rgo lo॒ka indra॒ kratṷ-nna॒ ā bha̭ra pi॒tā pu॒trebhyo॒ yathā᳚ | śikṣā̭ no a॒smi-npṷruhūta॒ yāma̭ni jī॒vā jyoti̭-raśīma॒hītya॒-muta̭ āya॒tāgṃ ṣaṇmā॒so bra̭hmasā॒ma-mbha̭vatya॒yaṃ-vai~ lo॒ko jyotiḥ̭ pra॒jā jyoti̭ri॒mame॒va tallo॒ka-mpaśya̭nto-'bhi॒vada̭nta॒ ā ya̭nti || 22 ||
(nā-''di̭ṣṭaṃ - ku॒rvanti̭ - dvāda॒śabhi॒ - riti̭- vigṃśa॒tiśca̭) (a. 7)
de॒vānāṃ॒-vā~ anta̭-ñja॒gmuṣā̭mindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mapā᳚krāma॒-tta-tkro॒śenāvā̭rundhata॒ ta-tkro॒śasya̭ krośa॒tvaṃ-ya~-tkro॒śena॒ cātvā̭la॒syānte᳚ stu॒vanti̭ ya॒jñasyai॒vānta̭-ṅga॒tvendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mava̭ rundhate sa॒trasyardhyā̭ ''hava॒nīya॒syānte᳚ stuvantya॒gni-me॒vopa̭-dra॒ṣṭāra̭-ṅkṛ॒tvardhi॒mupa̭ yanti pra॒jāpa̭te॒r॒hṛda̭yena havi॒rdhāne॒-'nta-sstṷvanti pre॒māṇa̭me॒vāsya̭ gacchanti ślo॒kena̭ pu॒rastā॒-thsada̭sa- [pu॒rastā॒-thsada̭saḥ, stu॒va॒ntyanṷślokena] 23
-sstuva॒ntyanṷślokena pa॒ścā-dya॒jñasyai॒vānta̭-ṅga॒tvā ślo̭ka॒bhājo̭ bhavanti na॒vabhi̭-raddhva॒ryuru-dgā̭yati॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ prā॒ṇāne॒va yaja̭māneṣu dadhāti॒ sarvā̭ ai॒ndriyo̭ bhavanti prā॒ṇeṣve॒vendri॒ya-nda̭dha॒-tyapra̭tihṛtābhi॒ru-dgā̭yati॒ tasmā॒-tpurṷṣa॒-ssarvā᳚ṇya॒nyāni̭ śī॒r​ṣṇo-'ṅgā̭ni॒ pratya̭cati॒ śira̭ e॒va na pa̭ñcada॒śagṃra̭thanta॒ra-mbha̭vatīndri॒yame॒vāva̭ rundhate saptada॒śa- [saptada॒śam, bṛ॒ha-da॒nnādya॒syā] 24
-mbṛ॒ha-da॒nnādya॒syā-'va̭ruddhyā॒ atho॒ praiva tena̭ jāyanta ekavi॒gṃ॒śa-mbha॒dra-ndvi॒padā̭su॒ prati̭ṣṭhityai॒ patna̭ya॒ upa̭ gāyanti mithuna॒tvāya॒ prajā᳚tyai pra॒jā̭patiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ so̭-'kāmayatā॒-''sāma॒hagṃ rā॒jya-mparī̭yā॒miti॒ tāsāgṃ̭ rāja॒nenai॒va rā॒jya-mparyai॒-tta-drā̭ja॒nasya̭ rājana॒tvaṃ-ya~-drā̭ja॒na-mbhava̭ti pra॒jānā̭me॒va ta-dyaja̭mānā rā॒jya-mpari̭ yanti pañcavi॒gṃ॒śa-mbha̭vati pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭ pa॒ñcabhi॒-stiṣṭha̭nta-sstuvanti] 25
-rāptyai̭ pa॒ñcabhi॒-stiṣṭha̭nta-sstuvanti devalo॒kame॒vābhi ja̭yanti pa॒ñcabhi॒rāsī̭nā manuṣyalo॒kame॒vābhi ja̭yanti॒ daśa॒ sampa̭dyante॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vā-nnādya॒mava̭ rundhate pañca॒dhā vi̭ni॒ṣadya̭ stuvanti॒ pañca॒ diśo̭ di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭha॒ntyekai̭ka॒yā-'stṷtayā sa॒māya̭nti di॒gbhya e॒vānnādya॒gṃ॒ sa-mbha̭ranti॒ tābhi̭-rudgā॒to-dgā̭yati di॒gbhya e॒vā-'nnādyagṃ̭ [e॒vā-'nnādya᳚m, sa॒mbhṛtya॒ teja̭] 26
sa॒mbhṛtya॒ teja̭ ā॒tma-nda̭dhate॒ tasmā॒dekaḥ̭ prā॒ṇa-ssarvā॒ṇyaṅgā᳚nyava॒tyatho॒ yathā̭ supa॒rṇa ṷtpati॒ṣyañchira̭ utta॒ma-ṅkṷru॒ta e॒vame॒va ta-dyaja̭mānāḥ pra॒jānā̭mutta॒mā bha̭vantyāsa॒ndī-mṷdgā॒tā ''ro̭hati॒ sāmrā᳚jyame॒va ga̭cchanti ple॒ṅkhagṃ hotā॒ nāka̭syai॒va pṛ॒ṣṭhagṃ ro̭hanti kū॒rcāva̭ddhva॒ryu-rbra॒ddhnasyai॒va vi॒ṣṭapa̭-ṅgacchantye॒tāva̭nto॒ vai dḙvalo॒kāsteṣve॒va ya̭thāpū॒rva-mprati̭ tiṣṭha॒ntyatho̭ ā॒krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānāḥ kurvate suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai || 27 ||
(sada̭saḥ-saptada॒śaṃ-pra॒jāpa̭te-rgāyati di॒gbhya e॒vānnādyaṃ॒-pratye-kā̭daśa ca) (a. 8)
a॒rkyḙṇa॒ vai sa̭hasra॒śaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tābhya॒ ilā᳚de॒nnerāṃ॒-lū~tā॒mavā̭rundha॒ yada॒rkya̭-mbhava̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānā-ssṛjanta॒ ilā᳚da-mbhavati pra॒jābhya̭ e॒va sṛ॒ṣṭābhya॒ irāṃ॒-lū~tā॒mava̭ rundhate॒ tasmā॒dyāgṃ samāgṃ̭ sa॒tragṃ samṛ̭ddha॒-ṅkṣodhṷkā॒stāgṃ samā᳚-mpra॒jā iṣa॒gg॒ hyā̭sā॒mūrja̭mā॒dada̭te॒ yāgṃ samāṃ॒-vyṛ~̭ddha॒-makṣo̭dhukā॒stāgṃ samā᳚-mpra॒jā [samā᳚-mpra॒jāḥ, na hyā̭sā॒miṣa॒] 28
na hyā̭sā॒miṣa॒-mūrja̭-mā॒dada̭ta utkro॒da-ṅkṷrvate॒ yathā̭ ba॒ndhā-nmṷmucā॒nā ṷtkro॒da-ṅku॒rvata̭ e॒vame॒va ta-dyaja̭mānā devaba॒ndhā-nmṷmucā॒nā ṷtkro॒da-ṅkṷrvata॒ iṣa॒mūrja̭mā॒tma-ndadhā̭nā vā॒ṇa-śśa॒tata̭nturbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhantyā॒ji-ndhā̭va॒ntyana̭bhijitasyā॒-bhiji̭tyai dundu॒bhīn-thsa॒māghna̭nti para॒mā vā e॒ṣā vāgyā dṷndu॒bhau pa̭ra॒māme॒va [ ] 29
vāca॒mava̭ rundhate bhūmidundu॒bhimā ghna̭nti॒ yaivemāṃ-vā~-kpravi̭ṣṭā॒ tāme॒vāva̭ rundha॒te 'tho̭ i॒māme॒va ja̭yanti॒ sarvā॒ vāco̭ vadanti॒ sarvā̭sāṃ-vā~॒cāmava̭ruddhyā ā॒rdrecarma॒n vyāya̭cchete indri॒yasyā va̭ruddhyā॒ ā-'nyaḥ krośa̭ti॒ prānya-śśagṃ̭sati॒ ya ā॒krośa̭ti pu॒nātye॒vainā॒n​thsa yaḥ pra॒śagṃsa̭ti pū॒teṣve॒vā-'nnādya̭-ndadhā॒tyṛṣi̭kṛta-ñca॒ [-ndadhā॒tyṛṣi̭kṛta-ñca॒, vā e॒te] 30
vā e॒te de॒vakṛ̭ta-ñca॒ pūrvai॒rmāsai॒rava̭ rundhate॒ ya-dbhṷ̄te॒cchadā॒gṃ॒ sāmā̭ni॒ bhava̭ntyu॒bhaya॒syāva̭ruddhyai॒ yanti॒ vā e॒te mi̭thu॒nādye saṃ̭​va~thsa॒ra-mṷpa॒yantya̭ntarve॒di mi̭thu॒nau sa-mbha̭vata॒stenai॒va mi̭thu॒nānna ya̭nti || 31 ||
(vyṛ̭ddha॒makṣo̭dhukā॒stāgṃ samā᳚-mpra॒jāḥ - pa̭ra॒māme॒va - ca̭ - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 9)
carmāva̭ bhindanti pā॒pmāna̭me॒vaiṣā॒mava̭ bhindanti॒ mā-'pa̭ rāthsī॒rmā-'ti̭ vyāthsī॒rityā̭ha sampra॒tyḙvaiṣā᳚-mpā॒pmāna॒mava̭ bhindantyudaku॒mbhāna̭dhini॒dhāya̭ dā॒syo̭ mārjā॒līya॒-mpari̭ nṛtyanti pa॒do ni̭ghna॒tīri॒damma̭dhu॒-ṅgāya̭ntyo॒ madhu॒ vai de॒vānā᳚-mpara॒ma-ma॒nnādya̭-mpara॒mame॒vā-nnādya॒mava̭ rundhate pa॒do ni ghna̭nti mahī॒yāme॒vaiṣṷ dadhati || 32 ||
(carmai - kā॒nnapa̭ñcā॒śat) (a. 10)
pṛ॒thi॒vyai svāhā॒ 'ntari̭kṣāya॒ svāhā̭ di॒ve svāhā̭ samploṣya॒te svāhā̭ sa॒plaṃ​va~̭mānāya॒ svāhā॒ samplṷtāya॒ svāhā̭ meghāyiṣya॒te svāhā̭ meghāya॒te svāhā̭ meghi॒tāya॒ svāhā̭ me॒ghāya॒ svāhā̭ nīhā॒rāya॒ svāhā̭ ni॒hākā̭yai॒ svāhā᳚ prāsa॒cāya॒ svāhā᳚ praca॒lākā̭yai॒ svāhā̭ vidyotiṣya॒te svāhā̭ vi॒dyota̭mānāya॒ svāhā̭ saṃ​vi~॒dyota̭mānāya॒ svāhā᳚ stanayiṣya॒te svāhā᳚ sta॒naya̭te॒ svāho॒ -gragg​ sta॒naya̭te॒ svāhā̭ var​ṣiṣya॒te svāhā॒ var​ṣa̭te॒ svāhā̭ 'bhi॒var​ṣa̭te॒ svāhā̭ pari॒var​ṣa̭te॒ svāhā̭ saṃ॒​va~r​ṣa̭te॒ [saṃ॒​va~r​ṣa̭te, svāhā̭ 'nu॒var​ṣa̭te॒ svāhā̭] 33
svāhā̭ 'nu॒var​ṣa̭te॒ svāhā̭ śīkāyiṣya॒te svāhā̭ śīkāya॒te svāhā̭ śīki॒tāya॒ svāhā᳚proṣiṣya॒te svāhā᳚ pruṣṇa॒te svāhā̭ paripruṣṇa॒te svāho᳚-dgrahīṣya॒te svāho᳚ dgṛhṇa॒te svāho-dgṛ̭hītāya॒ svāhā̭ viploṣya॒te svāhā̭ vi॒plava̭mānāya॒ svāhā॒ viplṷtāya॒ svāhā̭ ''taphsya॒te svāhā॒ ''tapa̭te ॒svāho॒-gramā॒tapa̭te॒ svāha॒ -rgbhya-ssvāhā॒ yajṷrbhya॒-ssvāhā॒ sāma̭bhya॒-ssvāhā 'ṅgi̭robhya॒-ssvāhā॒ vede᳚bhya॒-ssvāhā॒ gāthā᳚bhya॒-ssvāhā̭ nārāśa॒gṃ॒sībhya॒-ssvāhā॒ raibhī᳚bhya॒-ssvāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 34 ||
(saṃ॒​va~r​ṣa̭te॒ - raibhī᳚bhya॒-ssvāhā॒ - dve ca̭) (a. 11)
da॒tvate॒ svāhā̭ 'da॒ntakā̭ya॒ svāhā᳚ prā॒ṇine॒ svāhā᳚ 'prā॒ṇāya॒ svāhā॒ mukha̭vate॒ svāhā̭-'mu॒khāya॒ svāhā॒ nāsi̭kavate॒ svāhā̭ 'nāsi॒kāya॒ svāhā᳚ 'kṣa॒ṇvate॒ svāhā̭-'na॒kṣikā̭ya॒ svāhā̭ ka॒rṇine॒ svāhā̭ 'ka॒rṇakā̭ya॒ svāhā̭ śīr​ṣa॒ṇvate॒ svāhā̭-'śī॒r॒ṣakā̭ya॒ svāhā̭ pa॒dvate॒ svāhā̭ 'pā॒dakā̭ya॒ svāhā᳚ prāṇa॒te svāhā 'prā̭ṇate॒ svāhā॒ vada̭te॒ svāhā 'va̭date॒ svāhā॒ paśya̭te॒ svāhā 'pa̭śyate॒ svāhā̭ śṛṇva॒te svāhā 'śṛ̭ṇvate॒ svāhā̭ mana॒svine॒ svāhā̭- [mana॒svine॒ svāhā᳚, a॒ma॒nase॒ svāhā̭] 35
-'ma॒nase॒ svāhā̭ reta॒svine॒ svāhā̭ 're॒taskā̭ya॒ svāhā᳚ pra॒jābhya॒-ssvāhā᳚ pra॒jana̭nāya॒ svāhā॒ loma̭vate॒ svāhā̭ 'lo॒makā̭ya॒ svāhā᳚ tva॒ce svāhā॒ 'tvakkā̭ya॒ svāhā॒ carma̭ṇvate॒ svāhā̭ 'ca॒rmakā̭ya॒ svāhā॒ lohi̭tavate॒ svāhā̭-'lohi॒tāya॒ svāhā̭ māgṃsa॒nvate॒ svāhā̭ 'mā॒gṃ॒sakā̭ya॒ svāhā॒ snāva̭bhya॒-ssvāhā᳚ 'snā॒vakā̭ya॒ svāhā᳚ stha॒nvate॒ svāhā̭-'na॒sthikā̭ya॒ svāhā̭ majja॒nvate॒ svāhā̭ 'ma॒jjakā̭ya॒ svāhā॒ 'ṅgine॒ svāhā̭-'na॒ṅgāya॒ svāhā॒ ''tmane॒ svāhā 'nā᳚tmane॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 36 ||
(ma॒na॒svine॒ svāhā - 'nā᳚tmane॒ svāhā॒ - dve ca̭) (a. 12)
kastvā̭ yunakti॒ sa tvā̭ yunaktu॒ viṣṇṷstvā yunaktva॒sya ya॒jñasyardhyai॒ mahya॒gṃ॒ sanna̭tyā a॒muṣmai॒ kāmā॒yā-''yṷṣe tvā prā॒ṇāya̭ tvā 'pā॒nāya̭ tvā vyā॒nāya̭ tvā॒ vyṷṣṭyai tvā ra॒yyai tvā॒ rādha̭se tvā॒ ghoṣā̭ya tvā॒ poṣā̭ya tvā ''rādgho॒ṣāya̭ tvā॒ pracyṷtyai tvā || 37 ||
(kastvā॒ - 'ṣṭātrigṃ̭śat) (a. 13)
a॒gnayḙ gāya॒trāya̭ tri॒vṛte॒ rātha̭ntarāya vāsa॒ntāyā॒-ṣṭāka̭pāla॒ indrā̭ya॒ traiṣṭṷbhāya pañcada॒śāya॒ bār​ha̭tāya॒ graiṣmā॒yaikā̭daśakapālo॒ viśve᳚bhyo de॒vebhyo॒ jāga̭tebhya-ssaptada॒śebhyo̭ vairū॒pebhyo॒ vār​ṣi̭kebhyo॒ dvāda̭śakapālo mi॒trāvarṷṇābhyā॒-mānṷṣṭubhābhyā-mekavi॒gṃ॒śābhyāṃ᳚-vai~rā॒jābhyāgṃ̭ śāra॒dābhyā᳚-mpaya॒syā̭ bṛha॒spata̭ye॒ pāṅktā̭ya triṇa॒vāya̭ śākva॒rāya॒ haima̭ntikāya ca॒ru-ssa̭vi॒tra ā̭ticchanda॒sāya̭ trayastri॒gṃ॒śāya̭ raiva॒tāya̭ śaiśi॒rāya॒ dvāda̭śakapā॒lo 'di̭tyai॒ viṣṇṷpatnyai ca॒rura॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ dvāda̭śakapā॒lo 'nṷmatyai ca॒ruḥ kā॒ya eka̭kapālaḥ || 38 ||
(a॒gnaye-'di̭tyā॒ anṷmatyai - sa॒ptaca̭tvārigṃśat) (a. 14)
yo vā a॒gnāva॒gniḥ pra̭hri॒yate॒ yaśca॒ somo॒ rājā॒ tayo̭re॒ṣa ā̭ti॒thyaṃ-ya~da̭gnīṣo॒mīyo-'thai॒ṣa ru॒dro yaścī॒yate॒ ya-thsañci̭te॒-'gnāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi॒ na ni॒rvapḙde॒ṣa e॒va ru॒dro-'śā᳚nta upo॒tthāya̭ pra॒jā-mpa॒śūn yaja̭mānasyā॒bhi ma̭nyeta॒ ya-thsañci̭te॒-'gnāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvapa̭ti bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nāsya̭ ru॒dro-'śā᳚nta [ru॒dro-'śā᳚ntaḥ, u॒po॒tthāya̭] 39
upo॒tthāya̭ pra॒jā-mpa॒śūna॒bhi ma̭nyate॒ daśa̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇā nābhi̭rdaśa॒mī prā॒ṇāne॒va yaja̭māne dadhā॒tyatho॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭ tiṣṭhatyṛ॒tubhi॒rvā e॒ṣa chando̭bhi॒-sstomaiḥ᳚ pṛ॒ṣṭhaiścḙta॒vya̭ ityā̭hu॒ryade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvapa̭tyṛ॒tubhi̭re॒vaina॒-ñchando̭bhi॒-sstomaiḥ᳚ pṛ॒ṣṭhaiści̭nute॒ diśaḥ̭ suṣuvā॒ṇenā̭ - [ ] 40
-bhi॒jityā॒ ityā̭hu॒ryade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ ni॒rvapa̭ti di॒śāma॒bhiji̭tyā e॒tayā॒ vā indra̭-nde॒vā a̭yājaya॒-ntasmā̭dindrasa॒va e॒tayā॒ manṷ-mmanu॒ṣyā᳚stasmā᳚-nmanusa॒vo yathendro̭ de॒vānāṃ॒-ya~thā॒ manṷrmanu॒ṣyā̭ṇāme॒va-mbha̭vati॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāne॒tayeṣṭyā॒ yaja̭te॒ digva̭tīḥ puro-'nuvā॒kyā̭ bhavanti॒ sarvā̭sā-ndi॒śāma॒bhiji̭tyai || 41 ||
(aśā᳚ntaḥ - suṣuvā॒ṇenai - ka̭catvārigṃśacca) (a. 15)
yaḥ prā̭ṇa॒to ni̭miṣa॒to ma̭hi॒tvaika॒ idrājā॒ jaga̭to ba॒bhūva̭ | ya īśḙ a॒sya dvi॒pada॒ścatṷṣpadaḥ॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi॒ tasya̭ te॒ dyaurma̭hi॒mā nakṣa̭trāṇi rū॒pamā̭di॒tyaste॒ teja॒stasmai᳚ tvā mahi॒mne pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ || 42 ||
(yaḥ prā̭ṇa॒to dyaurā̭di॒tyo᳚ - 'ṣṭātrigṃ̭śat ) (a. 16)
ya ā᳚tma॒dā ba̭la॒dā yasya॒ viśva̭ u॒pāsa̭te pra॒śiṣaṃ॒-ya~sya̭ de॒vāḥ | yasya̭ chā॒yā-'mṛtaṃ॒-ya~sya̭ mṛ॒tyuḥ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi॒ tasya̭ te pṛthi॒vī ma̭hi॒mauṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yo rū॒pama॒gniste॒ teja॒stasmai᳚ tvā mahi॒mne pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ || 43 ||
(ya ā᳚tma॒dāḥ pṛ̭thi॒vya̭gni-rekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śat) (a. 17)
ā brahma̭-nbrāhma॒ṇo bra̭hmavarca॒sī jā̭yatā॒mā 'smi-nrā॒ṣṭre rā̭ja॒nya̭ iṣa॒vyaḥ̭ śūro̭ mahāra॒tho jā̭yatā॒-ndogdhrī̭dhe॒nurvoḍhā̭ 'na॒ḍvānā॒śu-ssaptiḥ॒ pura̭ndhi॒ryoṣā̭ ji॒ṣṇū ra̭the॒ṣṭhā-ssa॒bheyo॒ yuvā ''sya yaja̭mānasya vī॒ro jā̭yatā-nnikā॒meni̭kāme naḥ pa॒rjanyo̭ var​ṣatu pha॒linyo̭ na॒ oṣa̭dhayaḥ pacyantāṃ-yo~gakṣe॒monaḥ̭ kalpatām || 44 ||
(ā brahma॒ - nneka̭catvārigṃśat )(ā18)
ā-'krāṋ vā॒jī pṛ̭thi॒vīma॒gniṃ-yu~ja̭makṛta vā॒jyarvā ''krāṋ vā॒jya̭ntari̭kṣaṃ-vā~॒yuṃ-yu~ja̭makṛta vā॒jyarvā॒ dyāṃ-vā~॒jyā-'kragg̭sta॒ sūryaṃ॒-yu~ja̭makṛta vā॒jyarvā॒ 'gnistḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ sa-mpā̭raya vā॒yustḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ sa- [sva॒sti mā॒ sam, pā॒ra॒yā॒ ''di॒tyastḙ] 45
-mpā̭rayā ''di॒tyastḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ sa-mpā̭raya prāṇa॒dhṛga̭si prā॒ṇa-mmḙ dṛgṃha vyāna॒dhṛga̭si vyā॒na-mmḙ dṛgṃhā 'pāna॒dhṛga̭syapā॒na-mma̭ dṛgṃha॒ cakṣṷrasi॒ cakṣu॒rmayi̭ dhehi॒ śrotra̭masi॒ śrotra॒-mmayi̭ dhe॒hyāyṷra॒syāyu॒rmayi̭ dhehi || 46 ||
(vā॒yustḙ vāji॒n॒ yuṅṅanu॒ tvā '' ra̭bhe sva॒sti mā॒ saṃ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 19)
jajñi॒ bījaṃ॒-va~r​ṣṭā̭ pa॒rjanyaḥ॒ paktā̭ sa॒syagṃ sṷpippa॒lā oṣa̭dhaya-ssvadhicara॒ṇeyagṃ sṷ̄pasada॒no᳚-'gni-ssva̭ddhya॒kṣama॒ntari̭kṣagṃsupā॒vaḥ pava̭māna-ssūpasthā॒nā dyau-śśi॒vama॒sau tapa̭n yathāpū॒rvama̭horā॒tre pa̭ñcada॒śino᳚ 'rdhamā॒sā-stri॒gṃ॒śino॒ māsāḥ᳚ kḷ॒ptā ṛ॒tavaḥ̭ śā॒nta-ssaṃ̭​va~thsa॒raḥ || 47 ||
(jajñi॒ bīja॒ - meka̭trigṃśat) (a. 20)
ā॒gne॒yo᳚-'ṣṭāka̭pāla-ssau॒myaśca॒ru-ssā̭vi॒tro᳚-'ṣṭāka̭pālaḥ pau॒ṣṇaśca॒rū rau॒draśca॒rura॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ dvāda̭śakapālo mṛgākha॒re yadi॒ nā-''gacchḙ-da॒gnaye-'gṃ̭ho॒muce॒-'ṣṭāka̭pāla-ssau॒rya-mpayo̭ vāya॒vya̭ ājya̭bhāgaḥ || 48 ||
(ā॒gne॒ya - ścatṷrvigṃśatiḥ) (a. 21)
a॒gnaye-'gṃ̭ho॒muce॒-'ṣṭāka̭pāla॒ indrā̭yā-'gṃho॒muca॒ ekā̭daśakapālo mi॒trāvarṷṇābhyā-māgo॒mugbhyā᳚-mpaya॒syā̭ vāyosāvi॒tra ā̭go॒mugbhyā᳚-ñca॒rura॒śvibhyā̭-māgo॒mugbhyā᳚-ndhā॒nā ma॒rudbhya̭ eno॒mugbhyaḥ̭ sa॒ptaka̭pālo॒ viśve᳚bhyo de॒vebhya̭ eno॒mugbhyo॒ dvāda̭śakapā॒lo 'nṷmatyai ca॒rura॒gnayḙ vaiśvāna॒rāya॒ dvāda̭śakapālo॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-magṃho॒mugbhyā᳚-ndvikapā॒laḥ || 49 ||
(a॒gnaye-'gṃ̭ho॒muce᳚ - tri॒gṃ॒śat) (a. 22)
a॒gnaye॒ sama̭nama-tpṛthi॒vyai sama̭nama॒dyathā॒-'gniḥ pṛ̭thi॒vyā sa॒mana̭made॒va-mmahya̭-mbha॒drā-ssanna̭taya॒-ssa-nna̭mantu vā॒yave॒ sama̭namada॒ntari̭kṣāya॒ sama̭nama॒dyathā̭ vā॒yura॒ntari̭kṣeṇa॒ sūryā̭ya॒ sama̭namaddi॒ve sama̭nama॒dyathā॒ sūryo̭ di॒vā ca॒ndrama̭se॒ sama̭nama॒nnakṣa̭trebhya॒-ssama̭nama॒dyathā̭ ca॒ndramā॒ nakṣa̭trai॒rvarṷṇāya॒ sama̭namada॒dbhya-ssama̭nama॒-dyathā॒ [-ssama̭nama॒-dyathā᳚, varṷṇo॒-'dbhi-ssāmne॒] 50
varṷṇo॒-'dbhi-ssāmne॒ sama̭namadṛ॒ce sama̭nama॒dyathā॒ sāma॒rcā brahma̭ṇe॒ sama̭nama-tkṣa॒trāya॒ sama̭nama॒dyathā॒ brahma̭ kṣa॒treṇa॒ rājñe॒ sama̭nama-dvi॒śe sama̭nama॒dyathā॒ rājā̭ vi॒śā rathā̭ya॒-ssama̭nama॒daśve᳚bhya॒-ssama̭nama॒dyathā॒ ratho-'śvaiḥ᳚ pra॒jāpa̭taye॒ sama̭nama-dbhū॒tebhya॒-ssama̭nama॒dyathā᳚ pra॒jāpa̭tirbhū॒tai-ssa॒mana̭made॒va-mmahya̭-mbha॒drā-ssanna̭taya॒-ssa-nna̭mantu || 51 ||
(a॒dbhya-ssama̭nama॒dyathā॒-mahyaṃ̭-ca॒tvāri̭ ca) (a. 23)
ye te॒ panthā̭na-ssavitaḥ pū॒rvyāso̭-'re॒ṇavo॒ vita̭tā a॒ntari̭kṣe | tebhi̭rno a॒dya pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhī॒ rakṣā̭ ca no॒ adhi̭ ca deva brūhi || namo॒-'gnayḙ pṛthivi॒kṣitḙ loka॒spṛtḙ lo॒kama॒smai yaja̭mānāya dehi॒ namo̭ vā॒yave᳚-'ntarikṣa॒kṣitḙ loka॒spṛtḙ lo॒kama॒smai yaja̭mānāya dehi॒ nama॒-ssūryā̭ya divi॒kṣitḙ loka॒spṛtḙ lo॒kama॒smai yaja̭mānāya dehi || 52 ||
(ye te॒ - catṷścatvārigṃśat) (a. 24)
yo vā aśva̭sya॒ meddhya̭sya॒ śiro॒ veda̭ śīr​ṣa॒ṇvā-nmeddhyo̭ bhavatyu॒ṣā vā aśva̭sya॒ meddhya̭sya॒ śira॒-ssūrya॒ścakṣu॒rvātaḥ̭ prā॒ṇaśca॒ndramā॒-śśrotra॒-ndiśaḥ॒ pādā̭ avāntaradi॒śāḥ par​śa̭vo-'horā॒tre ni̭me॒ṣo᳚-'rdhamā॒sāḥ parvā̭ṇi॒ māsā᳚-ssa॒dhānnā᳚nyṛ॒tavo-'ṅgā̭ni saṃ​va~thsa॒ra ā॒tmā ra॒śmayaḥ॒ keśā॒ nakṣa̭trāṇi rū॒pa-ntāra̭kā a॒sthāni॒ nabho̭ mā॒gṃ॒sānyoṣa̭dhayo॒ lomā̭ni॒ vana॒spata̭yo॒ vālā̭ a॒gnirmukhaṃ̭-vai~śvāna॒ro vyāttagṃ̭ [vyātta᳚m, sa॒mu॒dra u॒dara̭ma॒ntari̭kṣa-] 53
samu॒dra u॒dara̭ma॒ntari̭kṣa-mpā॒yu-rdyāvā̭pṛthi॒vī ā॒ṇḍau grāvā॒ śepa॒-ssomo॒ reto॒ yajja̭ñja॒bhyate॒ tadvi dyo̭tate॒ yadvi̭dhūnu॒te ta-thsta̭nayati॒ yanmeha̭ti॒ tadva̭r​ṣati॒ vāge॒vāsya॒ vāgaha॒rvā aśva̭sya॒ jāya̭mānasya mahi॒mā pu॒rastā᳚jjāyate॒ rātri̭rena-mmahi॒mā pa॒ścādanṷ jāyata e॒tau vai ma̭hi॒mānā॒-vaśva̭ma॒bhita॒-ssa-mba̭bhūvatu॒r॒hayo̭ de॒vāna̭vaha॒ darvā-'sṷrān vā॒jī ga̭ndha॒rvā-naśvo̭ manu॒ṣyā᳚n-thsamu॒dro vā aśva̭sya॒ yoniḥ̭ samu॒dro bandhuḥ̭ || 54 ||
(vyātta̭ - mavaha॒-d- dvāda̭śa ca ) (a. 25)
(gāvo॒ - gāva॒-ssiṣā̭santīḥ- pratha॒me mā॒si - sa̭mā॒nyo̭ - yadi॒ somaṷ- ṣaḍa॒hai - ru॒-thsṛjyā(3)n - de॒vānā̭ - ma॒rkyḙṇa॒ - carmā-'va̭ - pṛthi॒vyai - da॒tvate॒ - kastvā॒ - 'gnaye॒ - yo vai - yaḥ prā̭ṇa॒to - ya ā᳚tma॒dā - ā brahma॒ - nnā-'krā॒n - jajñi॒ bīja̭ - māgne॒yo᳚-'ṣṭāka̭pālo॒ - 'gnaye-'gṃ̭ho॒muce॒-'ṣṭāka̭pālo॒ - 'gnaye॒sama̭nama॒--dye te॒ panthā̭no॒ - yo vā aśva̭sya॒meddhya̭sya॒ śiraḥ॒ - pañca̭vigṃśatiḥ)
(gāvaḥ̭ - samā॒nyaḥ̭ - sava̭namaṣṭā॒bhi - rvā e॒te de॒vakṛ̭tañcā - 'bhi॒jityā॒ ityā̭hu॒ -rvarṷṇo॒-'dbhi-ssāmne॒ - catṷṣ pañcā॒sat)
(gāvo॒, yoni̭ ssamu॒dro bandhuḥ̭)
(pra॒janana̭gṃ - sādyāḥ - pra॒javaṃ॒ - bṛha॒spati॒ - rgāvaḥ - pañca̭) (7)
(i॒ṣe, vā̭ya॒vya̭, mpra॒jāpa̭ti, ryuñjā॒nā, ssā̭vi॒trāṇi̭, prācīna̭vagṃśa, mpra॒jana̭nagṃ, sapta) (7)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
|| iti taittirīyasaṃhitā samāptā ||