📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
5.6 - హిరణ్యవర్ణాః శుచయః - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః
5.6 - Hiranyavarnah Shuchayah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Telugu
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్పఞ్చమకాణ్డే షష్ఠః ప్రశ్నః - ఉపానువాక్యాభిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
హిర॑ణ్యవర్ణా॒-శ్శుచ॑యః పావ॒కా యాసు॑ జా॒తః క॒శ్యపో॒ యాస్విన్ద్రః॑ । అ॒గ్నిం-యాఁ గర్భ॑-న్దధి॒రే విరూ॑పా॒స్తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ యాసా॒గ్ం॒ రాజా॒ వరు॑ణో॒ యాతి॒ మద్ధ్యే॑ సత్యానృ॒తే అ॑వ॒పశ్య॒న్ జనా॑నామ్ । మ॒ధు॒శ్చుత॒-శ్శుచ॑యో॒ యాః పా॑వ॒కాస్తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ యాసా᳚-న్దే॒వా ది॒వి కృ॒ణ్వన్తి॑ భ॒క్షం-యాఁ అ॒న్తరి॑క్షే బహు॒ధా భవ॑న్తి । యాః పృ॑థి॒వీ-మ్పయ॑సో॒న్దన్తి॑ - [ ] 1
శు॒క్రాస్తా న॒ ఆప॒-శ్శగ్గ్​ స్యో॒నా భ॑వన్తు ॥ శి॒వేన॑ మా॒ చక్షు॑షా పశ్యతా-ఽఽప-శ్శి॒వయా॑ త॒నువోప॑ స్పృశత॒ త్వచ॑-మ్మే । సర్వాగ్ం॑ అ॒గ్నీగ్ం ర॑ఫ్సు॒షదో॑ హువే వో॒ మయి॒ వర్చో॒ బల॒మోజో॒ ని ధ॑త్త ॥ యద॒ద-స్స॑-మ్ప్రయ॒తీరహా॒ వన॑దతాహ॒తే । తస్మా॒దా న॒ద్యో॑ నామ॑ స్థ॒ తా వో॒ నామా॑ని సిన్ధవః ॥ య-త్ప్రేషి॑తా॒ వరు॑ణేన॒ తా-శ్శీభగ్ం॑ స॒మవ॑ల్గత । 2
తదా᳚ప్నో॒-దిన్ద్రో॑ వో య॒తీ-స్తస్మా॒-దాపో॒ అను॑ స్థన ॥ అ॒ప॒కా॒మగ్గ్​ స్యన్ద॑మానా॒ అవీ॑వరత వో॒ హిక᳚మ్ । ఇన్ద్రో॑ వ॒-శ్శక్తి॑భి ర్దేవీ॒-స్తస్మా॒-ద్వార్ణామ॑ వో హి॒తమ్ ॥ ఏకో॑ దే॒వో అప్య॑తిష్ఠ॒-థ్స్యన్ద॑మానా యథా వ॒శమ్ । ఉదా॑నిషు-ర్మ॒హీరితి॒ తస్మా॑-దుద॒క-ము॑చ్యతే ॥ ఆపో॑ భ॒ద్రా ఘృ॒తమిదాప॑ ఆసుర॒గ్నీ-షోమౌ॑ బిభ్ర॒త్యాప॒ ఇ-త్తాః । తీ॒వ్రో రసో॑ మధు॒పృచా॑- [మధు॒పృచా᳚మ్, అ॒ర॒ఙ్గ॒మ ఆ మా᳚] 3
4
-మరఙ్గ॒మ ఆ మా᳚ ప్రా॒ణేన॑ స॒హ వర్చ॑సా గన్న్ ॥ ఆది-త్ప॑శ్యామ్యు॒త వా॑ శృణో॒మ్యా మా॒ ఘోషో॑ గచ్ఛతి॒ వాన్న॑ ఆసామ్ । మన్యే॑ భేజా॒నో అ॒మృత॑స్య॒ తర్​హి॒ హిర॑ణ్యవర్ణా॒ అతృ॑పం-యఁ॒దా వః॑ ॥ ఆపో॒ హి ష్ఠా మ॑యో॒ భువ॒స్తా న॑ ఊ॒ర్జే ద॑ధాతన । మ॒హే రణా॑య॒ చక్ష॑సే ॥ యో వః॑ శి॒వత॑మో॒ రస॒స్తస్య॑ భాజయతే॒హ నః॑ । ఉ॒శ॒తీరి॑వ మా॒తరః॑ ॥ తస్మా॒ అర॑-ఙ్గమామ వో॒ యస్య॒ క్షయా॑య॒ జిన్వ॑థ । ఆపో॑ జ॒నయ॑థా చ నః ॥ ది॒వి శ్ర॑య స్వా॒న్తరి॑క్షే యతస్వ పృథి॒వ్యా స-మ్భ॑వ బ్రహ్మవర్చ॒-సమ॑సి బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॑ త్వా ॥ 4
(ఉ॒దన్తి॑ - స॒మవ॑ల్గత - మధు॒పృచాం᳚ - మా॒తరో॒ - ద్వావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 1)
అ॒పా-ఙ్గ్రహా᳚-న్గృహ్ణాత్యే॒తద్వావ రా॑జ॒సూయం॒-యఁదే॒తే గ్రహా᳚-స్స॒వో᳚ ఽగ్నిర్వ॑రుణస॒వో రా॑జ॒సూయ॑-మగ్నిస॒వ-శ్చిత్య॒స్తాభ్యా॑-మే॒వ సూ॑య॒తే-ఽథో॑ ఉ॒భావే॒వ లో॒కావ॒భి జ॑యతి॒ యశ్చ॑ రాజ॒సూయే॑నేజా॒నస్య॒ యశ్చా᳚-ఽగ్ని॒చిత॒ ఆపో॑ భవ॒న్త్యాపో॒ వా అ॒గ్నేర్భ్రాతృ॑వ్యా॒ యద॒పో᳚ ఽగ్నేర॒ధస్తా॑దుప॒ దధా॑తి॒ భ్రాతృ॑వ్యాభిభూత్యై॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవత్య॒మృతం॒- [భ్రాతృ॑వ్యో భవత్య॒మృత᳚మ్, వా ఆప॒స్తస్మా॑-] 5
-ఁవా ఆప॒స్తస్మా॑-ద॒ద్భిరవ॑తాన్త-మ॒భి షి॑ఞ్చన్తి॒ నా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑తి॒ సర్వ॒మాయు॑రేతి॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ చైనా ఏ॒వం-వేఁదాన్నం॒-వాఁ ఆపః॑ ప॒శవ॒ ఆపో-ఽన్న॑-మ్ప॒శవో᳚-ఽన్నా॒దః ప॑శు॒మా-న్భ॑వతి॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ చైనా ఏ॒వం-వేఁద॒ ద్వాద॑శ భవన్తి॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఁథ్స॒ర-స్సం॑​వఁథ్స॒రేణై॒వాస్మా॒ [-స్సం॑​వఁథ్స॒రేణై॒వాస్మా᳚, అన్న॒మవ॑ రున్ధే॒] 6
అన్న॒మవ॑ రున్ధే॒ పాత్రా॑ణి భవన్తి॒ పాత్రే॒ వా అన్న॑మద్యతే॒ సయో᳚న్యే॒వాన్న॒మవ॑ రున్ధ॒ ఆ ద్వా॑ద॒శా-త్పురు॑షా॒దన్న॑-మ॒త్త్యథో॒ పాత్రా॒న్న ఛి॑ద్యతే॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ చైనా ఏ॒వం-వేఁద॑ కు॒మ్భాశ్చ॑ కు॒మ్భీశ్చ॑ మిథు॒నాని॑ భవన్తి మిథు॒నస్య॒ ప్రజా᳚త్యై॒ ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-ర్మిథు॒నై-ర్జా॑యతే॒ యస్యై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ [య ఉ॑, చై॒నా॒ ఏ॒వం-వేఁద॒] 7
చైనా ఏ॒వం-వేఁద॒ శుగ్వా అ॒గ్ని-స్సో᳚-ఽద్ధ్వ॒ర్యుం-యఁజ॑మాన-మ్ప్ర॒జా-శ్శు॒చా-ఽర్ప॑యతి॒ యద॒ప ఉ॑ప॒దధా॑తి॒ శుచ॑మే॒వాస్య॑ శమయతి॒ నా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑త్యద్ధ్వ॒ర్యుర్న యజ॑మాన॒-శ్శామ్య॑న్తి ప్ర॒జా యత్రై॒తా ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ ఽపాం-వాఁ ఏ॒తాని॒ హృద॑యాని॒ యదే॒తా ఆపో॒ యదే॒తా అ॒ప ఉ॑ప॒దధా॑తి ది॒వ్యాభి॑రే॒వైనా॒-స్సగ్ం సృ॑జతి॒ వర్​షు॑కః ప॒ర్జన్యో॑ [ప॒ర్జన్యః॑, భ॒వ॒తి॒ యో వా] 8
భవతి॒ యో వా ఏ॒తాసా॑మా॒యత॑న॒-ఙ్కౢప్తిం॒-వేఁదా॒-ఽఽయత॑నవా-న్భవతి॒ కల్ప॑తే ఽస్మా అనుసీ॒తముప॑ దధాత్యే॒తద్వా ఆ॑సామా॒యత॑నమే॒షా కౢప్తి॒ర్య ఏ॒వం-వేఁదా॒-ఽఽయత॑నవా-న్భవతి॒ కల్ప॑తే-ఽస్మై ద్వ॒ద్వమ్మ॒న్యా ఉప॑ దధాతి॒ చత॑స్రో॒ మద్ధ్యే॒ ధృత్యా॒ అన్నం॒-వాఁ ఇష్ట॑కా ఏ॒త-త్ఖలు॒ వై సా॒క్షాదన్నం॒-యఁదే॒ష చ॒రుర్యదే॒త-ఞ్చ॒రుము॑ప॒ దధా॑తి సా॒క్షా- [సా॒క్షాత్, ఏ॒వా-ఽస్మా॒ అన్న॒మవ॑ రున్ధే] 9
-దే॒వా-ఽస్మా॒ అన్న॒మవ॑ రున్ధే మద్ధ్య॒త ఉప॑ దధాతి మద్ధ్య॒త ఏ॒వాస్మా॒ అన్న॑-న్దధాతి॒ తస్మా᳚-న్మద్ధ్య॒తో-ఽన్న॑మద్యతే బార్​హస్ప॒త్యో భ॑వతి॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒-ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వాస్మా॒ అన్న॒మవ॑ రున్ధే బ్రహ్మవర్చ॒సమ॑సి బ్రహ్మవర్చ॒సాయ॒ త్వేత్యా॑హ తేజ॒స్వీ బ్ర॑హ్మవర్చ॒సీ భ॑వతి॒ యస్యై॒ష ఉ॑పధీ॒యతే॒ య ఉ॑ చైనమే॒వం-వేఁద॑ ॥ 10 ॥
(అ॒మృత॑ - మస్మై - జాయతే॒ యస్యై॒తా - ఉ॑పధీ॒యన్తే॒ య ఉ॑ - ప॒ర్జన్య॑ - ఉప॒దధా॑తి సా॒క్షాథ్ - స॒ప్తచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 2)
భూ॒తే॒ష్ట॒కా ఉప॑ దధా॒త్యత్రా᳚త్ర॒ వై మృ॒త్యుర్జా॑యతే॒ యత్ర॑యత్రై॒వ మృ॒త్యుర్జాయ॑తే॒ తత॑ ఏ॒వైన॒మవ॑ యజతే॒ తస్మా॑దగ్ని॒చి-థ్సర్వ॒మాయు॑రేతి॒ సర్వే॒ హ్య॑స్య మృ॒త్యవో ఽవే᳚ష్టా॒స్తస్మా॑-దగ్ని॒చిన్నా-భిచ॑రిత॒వై ప్ర॒త్యగే॑న-మభిచా॒ర-స్స్తృ॑ణుతే సూ॒యతే॒ వా ఏ॒ష యో᳚-ఽగ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే దే॑వసు॒వామే॒తాని॑ హ॒వీగ్ంషి॑ భవన్త్యే॒తావ॑న్తో॒ వై దే॒వానాగ్ం॑ స॒వాస్త ఏ॒వా- [స॒వాస్త ఏ॒వ, అ॒స్మై॒ స॒వా-న్ప్ర] 11
-ఽస్మై॑ స॒వా-న్ప్ర య॑చ్ఛన్తి॒ త ఏ॑నగ్ం సువన్తే స॒వో᳚-ఽగ్నిర్వ॑రుణస॒వో రా॑జ॒సూయ॑-మ్బ్రహ్మస॒వశ్చిత్యో॑ దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వ ఇత్యా॑హ సవి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వైన॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా దే॒వతా॑భిర॒భి షి॑ఞ్చ॒త్యన్న॑-స్యాన్నస్యా॒భి షి॑ఞ్చ॒త్యన్న॑-స్యాన్న॒స్యా-వ॑రుద్ధ్యై పు॒రస్తా᳚-త్ప్ర॒త్యఞ్చ॑మ॒భి షి॑ఞ్చతి పు॒రస్తా॒ద్ధి ప్ర॑తీ॒చీ-న॒మన్న॑మ॒ద్యతే॑ శీర్​ష॒తో॑-ఽభి షి॑ఞ్చతి శీర్​ష॒తో హ్యన్న॑మ॒ద్యత॒ ఆ ముఖా॑-ద॒న్వవ॑స్రావయతి [ముఖా॑-ద॒న్వవ॑స్రావయతి, ము॒ఖ॒త ఏ॒వా-ఽస్మా॑] 12
ముఖ॒త ఏ॒వా-ఽస్మా॑ అ॒న్నాద్య॑-న్దధాత్య॒గ్నేస్త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భి షి॑ఞ్చా॒మీత్యా॑హై॒ష వా అ॒గ్నే-స్స॒వస్తేనై॒వైన॑మ॒భి షి॑ఞ్చతి॒ బృహ॒స్పతే᳚స్త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చా॒మీత్యా॑హ॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॑మ॒భి షి॑ఞ్చ॒తీన్ద్ర॑స్య త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భి షి॑ఞ్చా॒-మీత్యా॑హేన్ద్రి॒యమే॒వాస్మి॑-న్ను॒పరి॑ష్టా-ద్దధాత్యే॒త- [-ద్దధాత్యే॒తత్, వై రా॑జ॒సూయ॑స్య] 13
-ద్వై రా॑జ॒సూయ॑స్య రూ॒పం-యఁ ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒త ఉ॒భావే॒వ లో॒కావ॒భి జ॑యతి॒ యశ్చ॑ రాజ॒సూయే॑నేజా॒నస్య॒ యశ్చా᳚గ్ని॒చిత॒ ఇన్ద్ర॑స్య సుషువా॒ణస్య॑ దశ॒ధేన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-మ్పరా॑-ఽపత॒-త్తద్దే॒వా-స్సౌ᳚త్రామ॒ణ్యా సమ॑భరన్-థ్సూ॒యతే॒ వా ఏ॒ష యో᳚-ఽగ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే᳚-ఽగ్ని-ఞ్చి॒త్వా సౌ᳚త్రామ॒ణ్యా య॑జేతేన్ద్రి॒యమే॒వ వీ॒ర్యగ్ం॑ స॒భృన్త్యా॒-ఽఽత్మ-న్ధ॑త్తే ॥ 14 ॥
(త ఏ॒వా - న్వవ॑స్రావయత్యే॒ - త - ద॒ష్టాచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)
స॒జూరబ్దో-ఽయా॑వభి-స్స॒జూరు॒షా అరు॑ణీభి-స్స॒జూ-స్సూర్య॒ ఏత॑శేన స॒జోషా॑వ॒శ్వినా॒ దగ్ంసో॑భి-స్స॒జూర॒గ్నిర్వై᳚శ్వాన॒ర ఇడా॑భిర్ఘృ॒తేన॒ స్వాహా॑ సం​వఁథ్స॒రో వా అబ్దో॒ మాసా॒ అయా॑వా ఉ॒షా అరు॑ణీ॒ సూర్య॒ ఏత॑శ ఇ॒మే అ॒శ్వినా॑ సం​వఁథ్స॒రో᳚-ఽగ్నిర్వై᳚శ్వాన॒రః ప॒శవ॒ ఇడా॑ ప॒శవో॑ ఘృ॒తగ్ం సం॑​వఁథ్స॒ర-మ్ప॒శవో-ఽను॒ ప్ర జా॑యన్తే సం​వఁథ్స॒రేణై॒వాస్మై॑ ప॒శూ-న్ప్రజ॑నయతి దర్భస్త॒మ్బే జు॑హోతి॒ య - [ ] 15
-ద్వా అ॒స్యా అ॒మృతం॒-యఁ-ద్వీ॒ర్య॑-న్త-ద్ద॒ర్భాస్తస్మి॑న్ జుహోతి॒ ప్రైవ జా॑యతే ఽన్నా॒దో భ॑వతి॒ యస్యై॒వ-ఞ్జుహ్వ॑త్యే॒తా వై దే॒వతా॑ అ॒గ్నేః పు॒రస్తా᳚ద్భాగా॒స్తా ఏ॒వ ప్రీ॑ణా॒త్యథో॒ చక్షు॑రే॒వాగ్నేః పు॒రస్తా॒-త్ప్రతి॑ దధా॒త్యన॑న్ధో భవతి॒ య ఏ॒వం-వేఁదా-ఽఽపో॒ వా ఇ॒దమగ్రే॑ సలి॒లమా॑సీ॒-థ్స ప్ర॒జాప॑తిః పుష్కరప॒ర్ణే వాతో॑ భూ॒తో॑-ఽలేలాయ॒-థ్స [భూ॒తో॑-ఽలేలాయ॒-థ్సః, ప్ర॒తి॒ష్ఠా-న్నా-ఽవి॑న్దత॒] 16
ప్ర॑తి॒ష్ఠా-న్నా-ఽవి॑న్దత॒ స ఏ॒తద॒పా-ఙ్కు॒లాయ॑మపశ్య॒-త్తస్మి॑న్న॒గ్నిమ॑చినుత॒ తది॒యమ॑భవ॒-త్తతో॒ వై స ప్రత్య॑తిష్ఠ॒ద్యా-మ్పు॒రస్తా॑దు॒పా-ద॑ధా॒-త్తచ్ఛిరో॑ ఽభవ॒-థ్సా ప్రాచీ॒ దిగ్యా-న్ద॑క్షిణ॒త ఉ॒పాద॑ధా॒-థ్స దక్షి॑ణః ప॒క్షో॑-ఽభవ॒-థ్సా ద॑క్షి॒ణా దిగ్యా-మ్ప॒శ్చా-దు॒పాద॑ధా॒-త్త-త్పుచ్ఛ॑మభవ॒-థ్సా ప్ర॒తీచీ॒ దిగ్యాము॑త్తర॒త ఉ॒పాద॑ధా॒- [ఉ॒పాద॑ధాత్, స ఉత్త॑రః] 17
-థ్స ఉత్త॑రః ప॒క్షో॑-ఽభవ॒-థ్సోదీ॑చీ॒ దిగ్యాము॒పరి॑ష్టా-దు॒పాద॑ధా॒-త్త-త్పృ॒ష్ఠమ॑భవ॒-థ్సోర్ధ్వా దిగి॒యం-వాఁ అ॒గ్నిః పఞ్చే᳚ష్టక॒-స్తస్మా॒-ద్యద॒స్యా-ఙ్ఖన॑న్త్య॒భీష్ట॑కా-న్తృ॒న్దన్త్య॒భి శర్క॑రా॒గ్ం॒ సర్వా॒ వా ఇ॒యం-వఁయో᳚భ్యో॒ నక్త॑-న్దృ॒శే దీ᳚ప్యతే॒ తస్మా॑ది॒మాం-వఁయాగ్ం॑సి॒ నక్త॒-న్నాద్ధ్యా॑సతే॒ య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే ప్రత్యే॒వ [ప్రత్యే॒వ, తి॒ష్ఠ॒త్య॒భి దిశో॑] 18
తి॑ష్ఠత్య॒భి దిశో॑ జయత్యాగ్నే॒యో వై బ్రా᳚హ్మ॒ణస్తస్మా᳚-ద్బ్రాహ్మ॒ణాయ॒ సర్వా॑సు ది॒క్ష్వర్ధు॑క॒గ్గ్॒ స్వామే॒వ త-ద్దిశ॒మన్వే᳚త్య॒పాం-వాఁ అ॒గ్నిః కు॒లాయ॒-న్తస్మా॒దాపో॒-ఽగ్నిగ్ం హారు॑కా॒-స్స్వామే॒వ త-ద్యోని॒-మ్ప్రవి॑శన్తి ॥ 19 ॥
(యద॑- లేలాయ॒-థ్స-ఉ॑త్తర॒త ఉ॒పాద॑ధా-దే॒వ - ద్వాత్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 4)
సం॒​వఁ॒థ్స॒రముఖ్య॑-మ్భృ॒త్వా ద్వి॒తీయే॑ సం​వఁథ్స॒ర ఆ᳚గ్నే॒యమ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేదై॒న్ద్ర-మేకా॑దశకపాలం-వైఁశ్వదే॒వ-న్ద్వాద॑శకపాల-మ్బార్​హస్ప॒త్య-ఞ్చ॒రుం-వైఁ᳚ష్ణ॒వ-న్త్రి॑కపా॒ల-న్తృ॒తీయే॑ సం​వఁథ్స॒రే॑-ఽభి॒జితా॑ యజేత॒ యద॒ష్టాక॑పాలో॒ భవ॑త్య॒ష్టాక్ష॑రా గాయ॒త్ర్యా᳚గ్నే॒య-ఙ్గా॑య॒త్ర-మ్ప్రా॑తస్సవ॒న-మ్ప్రా॑తస్సవ॒నమే॒వ తేన॑ దాధార గాయ॒త్రీ-ఞ్ఛన్దో॒ యదేకా॑దశకపాలో॒ భవ॒త్యేకా॑దశాక్షరా త్రి॒ష్టుగై॒న్ద్ర-న్త్రైష్టు॑భ॒-మ్మాద్ధ్య॑న్దిన॒గ్ం॒ సవ॑న॒-మ్మాద్ధ్య॑న్దినమే॒వ సవ॑న॒-న్తేన॑ దాధార త్రి॒ష్టుభ॒- [త్రి॒ష్టుభ᳚మ్, ఛన్దో॒ య-ద్ద్వాద॑శకపాలో॒ భవ॑తి॒] 20
-ఞ్ఛన్దో॒ య-ద్ద్వాద॑శకపాలో॒ భవ॑తి॒ ద్వాద॑శాక్షరా॒ జగ॑తీ వైశ్వదే॒వ-ఞ్జాగ॑త-న్తృతీయసవ॒న-న్తృ॑తీయసవ॒నమే॒వ తేన॑ దాధార॒ జగ॑తీ॒-ఞ్ఛన్దో॒ య-ద్బా॑ర్​హస్ప॒త్యశ్చ॒రుర్భవ॑తి॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒ర్బ్రహ్మై॒వ తేన॑ దాధార॒ య-ద్వై᳚ష్ణ॒వస్త్రి॑కపా॒లో భవ॑తి య॒జ్ఞో వై విష్ణు॑ర్య॒జ్ఞమే॒వ తేన॑ దాధార॒ య-త్తృ॒తీయే॑ సం​వఁథ్స॒రే॑-ఽభి॒జితా॒ యజ॑తే॒-ఽభిజి॑త్యై॒ య-థ్సం॑​వఁథ్స॒రముఖ్య॑-మ్బి॒భర్తీ॒మమే॒వ [ ] 21
తేన॑ లో॒కగ్గ్​ స్పృ॑ణోతి॒ య-ద్ద్వి॒తీయే॑ సం​వఁథ్స॒రే᳚-ఽగ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే᳚ ఽన్తరి॑క్షమే॒వ తేన॑ స్పృణోతి॒ య-త్తృ॒తీయే॑ సం​వఁథ్స॒రే యజ॑తే॒-ఽముమే॒వ తేన॑ లో॒కగ్గ్​ స్పృ॑ణోత్యే॒తం-వైఁ పర॑ ఆట్ణా॒రః క॒క్షీవాగ్ం॑ ఔశి॒జో వీ॒తహ॑వ్య-శ్శ్రాయ॒సస్త్ర॒సద॑స్యుః పౌరుకు॒థ్స్యః ప్ర॒జాకా॑మా అచిన్వత॒ తతో॒ వై తే స॒హస్రగ్ం॑ సహస్ర-మ్పు॒త్రాన॑విన్దన్త॒ ప్రథ॑తే ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॒స్తా-మ్మాత్రా॑మాప్నోతి॒ యా-న్తే-ఽగ॑చ్ఛ॒న్॒ య ఏ॒వం ఁవి॒ద్వానే॒తమ॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే ॥ 22 ॥
(దా॒ధా॒ర॒ త్రి॒ష్టుభ॑ - మి॒మమే॒వై - వం - చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 5)
ప్ర॒జాప॑తిర॒గ్నిమ॑చినుత॒ స క్షు॒రప॑విర్భూ॒త్వా-ఽతి॑ష్ఠ॒-త్త-న్దే॒వా బిభ్య॑తో॒ నోపా॑-ఽఽయ॒-న్తే ఛన్దో॑భిరా॒త్మాన॑-ఞ్ఛాదయి॒త్వోపా॑-ఽఽయ॒-న్తచ్ఛన్ద॑సా-ఞ్ఛన్ద॒స్త్వ-మ్బ్రహ్మ॒ వై ఛన్దాగ్ం॑సి॒ బ్రహ్మ॑ణ ఏ॒త-ద్రూ॒పం-యఁ-త్కృ॑ష్ణాజి॒న-ఙ్కార్​ష్ణీ॑ ఉపా॒నహా॒వుప॑ ముఞ్చతే॒ ఛన్దో॑భిరే॒వా-ఽఽత్మాన॑-ఞ్ఛాదయి॒త్వా-ఽగ్నిముప॑ చరత్యా॒త్మనో-ఽహిగ్ం॑సాయై దేవని॒ధిర్వా ఏ॒ష ని ధీ॑యతే॒ యద॒గ్ని- [యద॒గ్నిః, అ॒న్యే వా॒ వై] 23
-ర॒న్యే వా॒ వై ని॒ధిమగు॑ప్తం-విఁ॒న్దన్తి॒ న వా॒ ప్రతి॒ ప్ర జా॑నాత్యు॒ఖామా క్రా॑మత్యా॒త్మాన॑మే॒వాధి॒పా-ఙ్కు॑రుతే॒ గుప్త్యా॒ అథో॒ ఖల్వా॑హు॒ర్నా-ఽఽక్రమ్యేతి॑ నైర్-ఋ॒త్యు॑ఖా యదా॒క్రామే॒న్నిర్-ఋ॑త్యా ఆ॒త్మాన॒మపి॑ దద్ధ్యా॒-త్తస్మా॒న్నా-ఽఽక్రమ్యా॑ పురుషశీ॒ర్॒షముప॑ దధాతి॒ గుప్త్యా॒ అథో॒ యథా᳚ బ్రూ॒యాదే॒తన్మే॑ గోపా॒యేతి॑ తా॒దృగే॒వ త- [తత్, ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా] 24
-త్ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా అథ॑ర్వా॒ ఽగ్నిరే॒వ ద॒ద్ధ్యఙ్ఙా॑థర్వ॒ణస్తస్యేష్ట॑కా అ॒స్థాన్యే॒తగ్ం హ॒ వావ తద్-ఋషి॑ర॒భ్యనూ॑వా॒చేన్ద్రో॑ దధీ॒చో అ॒స్థభి॒రితి॒ యదిష్ట॑కాభిర॒గ్ని-ఞ్చి॒నోతి॒ సాత్మా॑నమే॒వాగ్ని-ఞ్చి॑నుతే॒ సాత్మా॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే భ॑వతి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॒ శరీ॑రం॒-వాఁ ఏ॒తద॒గ్నేర్యచ్చిత్య॑ ఆ॒త్మా వై᳚శ్వాన॒రో యచ్చి॒తే వై᳚శ్వాన॒ర-ఞ్జు॒హోతి॒ శరీ॑రమే॒వ స॒గ్గ్॒స్కృత్యా॒- [స॒గ్గ్॒స్కృత్యా॑, అ॒భ్యారో॑హతి॒] 25
-ఽభ్యారో॑హతి॒ శరీ॑రం॒-వాఁ ఏ॒త-ద్యజ॑మాన॒-స్సగ్గ్​ స్కు॑రుతే॒ యద॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే యచ్చి॒తే వై᳚శ్వాన॒ర-ఞ్జు॒హోతి॒ శరీ॑రమే॒వ స॒గ్గ్॒స్కృత్యా॒ ఽఽత్మనా॒-ఽభ్యారో॑హతి॒ తస్మా॒-త్తస్య॒ నావ॑ ద్యన్తి॒ జీవ॑న్నే॒వ దే॒వానప్యే॑తి వైశ్వాన॒ర్యర్చా పురీ॑ష॒ముప॑ దధాతీ॒యం-వాఁ అ॒గ్నిర్వై᳚శ్వాన॒రస్తస్యై॒షా చితి॒ర్య-త్పురీ॑షమ॒గ్నిమే॒వ వై᳚శ్వాన॒ర-ఞ్చి॑నుత ఏ॒షా వా అ॒గ్నేః ప్రి॒యా త॒నూర్య-ద్వై᳚శ్వాన॒రః ప్రి॒యామే॒వాస్య॑ త॒నువ॒మవ॑ రున్ధే ॥ 26 ॥
(అ॒గ్ని - స్తథ్ - స॒గ్గ్॒స్కృత్యా॒ - గ్నే - ర్దశ॑ చ) (అ. 6)
అ॒గ్నేర్వై దీ॒క్షయా॑ దే॒వా వి॒రాజ॑మాప్నువ-న్తి॒స్రో రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా᳚-త్త్రి॒పదా॑ వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ షడ్-రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-థ్ష-డ్వా ఋ॒తవః॑ సం​వఁథ్స॒ర-స్సం॑​వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ దశ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్దశా᳚క్షరా వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ ద్వాద॑శ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఁథ్స॒ర-స్సం॑​వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ త్రయో॑దశ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-త్త్రయో॑దశ॒ [త్రయో॑దశ, మాసా᳚-] 27
మాసా᳚-స్సం​వఁథ్స॒ర-స్సం॑​వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ పఞ్చ॑దశ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-త్పఞ్చ॑దశ॒ వా అ॑ర్ధమా॒సస్య॒ రాత్ర॑యో-ఽర్ధమాస॒శ-స్సం॑​వఁథ్స॒ర ఆ᳚ప్యతే సం​వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి స॒ప్తద॑శ॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్ద్వాద॑శ॒ మాసాః॒ పఞ్చ॒ర్తవ॒-స్స సం॑​వఁథ్స॒ర-స్సం॑​వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ చతు॑ర్విగ్ంశతి॒గ్ం॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-చ్చతు॑ర్విగ్ంశతిరర్ధమా॒సా-స్సం॑​వఁథ్స॒ర-స్సం॑​వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి త్రి॒గ్ం॒శత॒గ్ం॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా᳚- [రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా᳚త్, త్రి॒గ్ం॒శద॑క్షరా] 28
-త్త్రి॒గ్ం॒శద॑క్షరా వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి॒ మాస॑-న్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్యో మాస॒-స్స సం॑​వఁథ్స॒ర-స్సం॑​వఁథ్స॒రో వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మాప్నోతి చ॒తురో॑ మా॒సో దీ᳚క్షి॒త-స్స్యా᳚చ్చ॒తురో॒ వా ఏ॒త-మ్మా॒సో వస॑వో-ఽబిభరు॒స్తే పృ॑థి॒వీమా-ఽజ॑య-న్గాయ॒త్రీ-ఞ్ఛన్దో॒-ఽష్టౌ రు॒ద్రాస్తే᳚-ఽన్తరి॑క్ష॒మా-ఽజ॑య-న్త్రి॒ష్టుభ॒-ఞ్ఛన్దో॒ ద్వాద॑శా-ఽఽది॒త్యాస్తే దివ॒మా-ఽజ॑య॒న్ జగ॑తీ॒-ఞ్ఛన్ద॒స్తతో॒ వై తే వ్యా॒వృత॑-మగచ్ఛ॒ఞ్ఛ్రైష్ఠ్య॑-న్దే॒వానా॒-న్తస్మా॒-ద్ద్వాద॑శ మా॒సో భృ॒త్వా-ఽగ్ని-ఞ్చి॑న్వీత॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఁథ్స॒ర-స్సం॑​వఁథ్స॒రో᳚ -ఽగ్నిశ్చిత్య॒స్తస్యా॑-హోరా॒త్రాణీష్ట॑కా ఆ॒ప్తేష్ట॑కమేన-ఞ్చిను॒తే-ఽథో᳚ వ్యా॒వృత॑మే॒వ గ॑చ్ఛతి॒ శ్రైష్ఠ్యగ్ం॑ సమా॒నానా᳚మ్ ॥ 29 ॥
(స్యా॒-త్త్రయో॑దశ - త్రి॒గ్ం॒శత॒గ్ం॒ రాత్రీ᳚ర్దీక్షి॒త-స్స్యా॒-ద్- వై తే᳚ - ఽష్టావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 7)
సు॒వ॒ర్గాయ॒ వా ఏ॒ష లో॒కాయ॑ చీయతే॒ యద॒గ్నిస్తం-యఁన్నాన్వా॒రోహే᳚-థ్సువ॒ర్గాల్లో॒కా-ద్యజ॑మానో హీయేత పృథి॒వీమా-ఽక్ర॑మిష-మ్ప్రా॒ణో మా॒ మా హా॑సీద॒న్తరి॑క్ష॒మా-ఽక్ర॑మిష-మ్ప్ర॒జా మా॒ మా హా॑సీ॒-ద్దివ॒మా-ఽక్ర॑మిష॒గ్ం॒ సువ॑రగ॒న్మేత్యా॑హై॒ష వా అ॒గ్నేర॑న్వారో॒హస్తేనై॒వైన॑-మ॒న్వారో॑హతి సువ॒ర్గస్య॑ లో॒కస్య॒ సమ॑ష్ట్యై॒ య-త్ప॒క్షస॑మ్మితా-మ్మిను॒యా- [మిను॒యాత్, కనీ॑యాగ్ంస-] 30
-త్కనీ॑యాగ్ంసం-యఁజ్ఞక్ర॒తుముపే॑యా॒-త్పాపీ॑యస్యస్యా॒ ఽఽత్మనః॑ ప్ర॒జా స్యా॒-ద్వేది॑సమ్మితా-మ్మినోతి॒ జ్యాయాగ్ం॑సమే॒వ య॑జ్ఞక్ర॒తుముపై॑తి॒ నాస్యా॒-ఽఽత్మనః॒ పాపీ॑యసీ ప్ర॒జా భ॑వతి సాహ॒స్ర-ఞ్చి॑న్వీత ప్రథ॒మ-ఞ్చి॑న్వా॒న-స్స॒హస్ర॑సమ్మితో॒ వా అ॒యం-లోఁ॒క ఇ॒మమే॒వ లో॒కమ॒భి జ॑యతి॒ ద్విషా॑హస్ర-ఞ్చిన్వీత ద్వి॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నో ద్విషా॑హస్రం॒-వాఁ అ॒న్తరి॑క్ష-మ॒న్తరి॑క్షమే॒వాభి జ॑యతి॒ త్రిషా॑హస్ర-ఞ్చిన్వీత తృ॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒న- [తృ॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నః, త్రిషా॑హస్రో॒ వా అ॒సౌ] 31
-స్త్రిషా॑హస్రో॒ వా అ॒సౌ లో॒కో॑ ఽముమే॒వ లో॒కమ॒భి జ॑యతి జానుద॒ఘ్న-ఞ్చి॑న్వీత ప్రథ॒మ-ఞ్చి॑న్వా॒నో గా॑యత్రి॒యైవేమం-లోఁ॒కమ॒భ్యారో॑హతి నాభిద॒ఘ్న-ఞ్చి॑న్వీత ద్వి॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నస్త్రి॒ష్టుభై॒వా-న్తరి॑క్ష-మ॒భ్యారో॑హతి గ్రీవద॒ఘ్న-ఞ్చి॑న్వీత తృ॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నో జగ॑త్యై॒వామున్ ఁలో॒కమ॒భ్యారో॑హతి॒ నాగ్ని-ఞ్చి॒త్వా రా॒మాముపే॑యాదయో॒నౌ రేతో॑ ధాస్యా॒మీతి॒ న ద్వి॒తీయ॑-ఞ్చి॒త్వా-ఽన్యస్య॒ స్త్రియ॒- [స్త్రియ᳚మ్, ఉపే॑యా॒న్న] 32
-ముపే॑యా॒న్న తృ॒తీయ॑-ఞ్చి॒త్వా కా-ఞ్చ॒నోపే॑యా॒-ద్రేతో॒ వా ఏ॒తన్ని ధ॑త్తే॒ యద॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒తే యదు॑పే॒యా-ద్రేత॑సా॒ వ్యృ॑ద్ధ్యే॒తా-ఽథో॒ ఖల్వా॑హుర ప్రజ॒స్య-న్త-ద్యన్నోపే॒యాదితి॒ య-ద్రే॑త॒స్సిచా॑వుప॒దధా॑తి॒ తే ఏ॒వ యజ॑మానస్య॒ రేతో॑ బిభృత॒స్తస్మా॒-దుపే॑యా॒-ద్రేత॒సో-ఽస్క॑న్దాయ॒ త్రీణి॒ వావ రేతాగ్ం॑సి పి॒తా పు॒త్రః పౌత్రో॒ [పౌత్రః॑, య-ద్ద్వే రే॑త॒స్సిచా॑] 33
య-ద్ద్వే రే॑త॒స్సిచా॑-వుపద॒ద్ధ్యా-ద్రేతో᳚-ఽస్య॒ విచ్ఛి॑న్ద్యా-త్తి॒స్ర ఉప॑ దధాతి॒ రేత॑స॒-స్సన్త॑త్యా ఇ॒యం-వాఁవ ప్ర॑థ॒మా రే॑త॒స్సిగ్ వాగ్వా ఇ॒య-న్తస్మా॒-త్పశ్య॑న్తీ॒మా-మ్పశ్య॑న్తి॒ వాచం॒-వఁద॑న్తీమ॒న్తరి॑క్ష-న్ద్వి॒తీయా᳚ ప్రా॒ణో వా అ॒న్తరి॑క్ష॒-న్తస్మా॒న్నా-ఽన్తరి॑క్ష॒-మ్పశ్య॑న్తి॒ న ప్రా॒ణమ॒సౌ తృ॒తీయా॒ చక్షు॒ర్వా అ॒సౌ తస్మా॒-త్పశ్య॑న్త్య॒మూ-మ్పశ్య॑న్తి॒ చక్షు॒-ర్యజు॑షే॒మా-ఞ్చా॒- [చక్షు॒-ర్యజు॑షే॒మా-ఞ్చా॑, అ॒మూ-ఞ్చోప॑] 34
-ఽమూ-ఞ్చోప॑ దధాతి॒ మన॑సా మద్ధ్య॒మామే॒షాం-లోఁ॒కానా॒-ఙ్కౢప్త్యా॒ అథో᳚ ప్రా॒ణానా॑మి॒ష్టో య॒జ్ఞో భృగు॑భిరాశీ॒ర్దా వసు॑భి॒స్తస్య॑ త ఇ॒ష్టస్య॑ వీ॒తస్య॒ ద్రవి॑ణే॒హ భ॑క్షీ॒యేత్యా॑హ స్తుతశ॒స్త్రే ఏ॒వైతేన॑ దుహే పి॒తా మా॑త॒రిశ్వా-ఽచ్ఛి॑ద్రా ప॒దా ధా॒ అచ్ఛి॑ద్రా ఉ॒శిజః॑ ప॒దా-ఽను॑ తక్షు॒-స్సోమో॑ విశ్వ॒విన్నే॒తా నే॑ష॒-ద్బృహ॒స్పతి॑రుక్థామ॒దాని॑ శగ్ంసిష॒దిత్యా॑హై॒తద్వా అ॒గ్నేరు॒క్థ-న్తేనై॒వైన॒మను॑ శగ్ంసతి ॥ 35 ॥
(మి॒ను॒యాత్ - తృ॒తీయ॑-ఞ్చిన్వా॒నః - స్త్రియం॒ - పౌత్ర॑ - శ్చ॒ - వై - స॒ప్త చ॑) (అ. 8)
సూ॒యతే॒ వా ఏ॒షో᳚-ఽగ్నీ॒నాం-యఁ ఉ॒ఖాయా᳚-మ్భ్రి॒యతే॒ యద॒ధ-స్సా॒దయే॒-ద్గర్భాః᳚ ప్ర॒పాదు॑కా-స్స్యు॒రథో॒ యథా॑ స॒వా-త్ప్ర॑త్యవ॒రోహ॑తి తా॒దృగే॒వ తదా॑స॒న్దీ సా॑దయతి॒ గర్భా॑ణా॒-న్ధృత్యా॒ అప్ర॑పాదా॒యాథో॑ స॒వమే॒వైన॑-ఙ్కరోతి॒ గర్భో॒ వా ఏ॒ష యదుఖ్యో॒ యోనిః॑ శి॒క్యం॑-యఁచ్ఛి॒క్యా॑దు॒ఖా-న్ని॒రూహే॒-ద్యోనే॒ర్గర్భ॒-న్నిర్​హ॑ణ్యా॒-థ్షడు॑ద్యామగ్ం శి॒క్య॑-మ్భవతి షోఢా విహి॒తో వై [ ] 36
పురు॑ష ఆ॒త్మా చ॒ శిర॑శ్చ చ॒త్వార్యఙ్గా᳚న్యా॒త్మన్నే॒వైన॑-మ్బిభర్తి ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వా ఏ॒ష యద॒గ్నిస్తస్యో॒ఖా చో॒లూఖ॑ల-ఞ్చ॒ స్తనౌ॒ తావ॑స్య ప్ర॒జా ఉప॑ జీవన్తి॒ యదు॒ఖా-ఞ్చో॒లూఖ॑ల-ఞ్చోప॒దధా॑తి॒ తాభ్యా॑మే॒వ యజ॑మానో॒-ఽముష్మి॑న్ ఁలో॒కే᳚-ఽగ్ని-న్దు॑హే సం​వఁథ్స॒రో వా ఏ॒ష యద॒గ్నిస్తస్య॑ త్రేధావిహి॒తా ఇష్ట॑కాః ప్రాజాప॒త్యా వై᳚ష్ణ॒వీ- [వై᳚ష్ణ॒వీః, వై॒శ్వ॒క॒ర్మ॒ణీ-] 37
-ర్వై᳚శ్వకర్మ॒ణీ-ర॑హోరా॒త్రాణ్యే॒వా-ఽస్య॑ ప్రాజాప॒త్యా యదుఖ్య॑-మ్బి॒భర్తి॑ ప్రాజాప॒త్యా ఏ॒వ తదుప॑ ధత్తే॒ య-థ్స॒మిధ॑ ఆ॒దధా॑తి వైష్ణ॒వా వై వన॒స్పత॑యో వైష్ణ॒వీరే॒వ తదుప॑ ధత్తే॒ యదిష్ట॑కాభిర॒గ్ని-ఞ్చి॒నోతీ॒యం-వైఁ వి॒శ్వక॑ర్మా వైశ్వకర్మ॒ణీరే॒వ తదుప॑ ధత్తే॒ తస్మా॑-దాహు-స్త్రి॒వృద॒గ్నిరితి॒ తం-వాఁ ఏ॒తం-యఁజ॑మాన ఏ॒వ చి॑న్వీత॒ యద॑స్యా॒న్య శ్చి॑ను॒యాద్య-త్త-న్దక్షి॑ణాభి॒ర్న రా॒ధయే॑ద॒గ్నిమ॑స్య వృఞ్జీత॒ యో᳚-ఽస్యా॒-ఽగ్ని-ఞ్చి॑ను॒యా-త్త-న్దక్షి॑ణాభీ రాధయేద॒గ్నిమే॒వ త-థ్స్పృ॑ణోతి ॥ 38 ॥
(షో॒ఢా॒వి॒హి॒తో వై - వై᳚ష్ణ॒వీ - ర॒న్యో - విగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑) (అ. 9)
ప్ర॒జాప॑తి-ర॒గ్ని-మ॑చినుత॒ర్తుభిః॑ సం​వఁథ్స॒రం-వఁ॑స॒న్తేనై॒వాస్య॑ పూర్వా॒ర్ధమ॑చినుత గ్రీ॒ష్మేణ॒ దక్షి॑ణ-మ్ప॒క్షం-వఁ॒ర్॒షాభిః॒ పుచ్ఛగ్ం॑ శ॒రదోత్త॑ర-మ్ప॒క్షగ్ం హే॑మ॒న్తేన॒ మద్ధ్య॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా॒ వా అ॑స్య॒ త-త్పూ᳚ర్వా॒ర్ధమ॑చినుత క్ష॒త్రేణ॒ దక్షి॑ణ-మ్ప॒క్ష-మ్ప॒శుభిః॒ పుచ్ఛం॑-విఁ॒శోత్త॑ర-మ్ప॒క్షమా॒శయా॒ మద్ధ్యం॒-యఁ ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన॒గ్ని-ఞ్చి॑ను॒త ఋ॒తుభి॑రే॒వైన॑-ఞ్చిను॒తే-ఽథో॑ ఏ॒తదే॒వ సర్వ॒మవ॑ - [సర్వ॒మవ॑, రు॒న్ధే॒ శృ॒ణ్వన్త్యే॑న] 39
రున్ధే శృ॒ణ్వన్త్యే॑న-మ॒గ్ని-ఞ్చి॑క్యా॒నమత్త్యన్న॒గ్ం॒ రోచ॑త ఇ॒యం-వాఁవ ప్ర॑థ॒మా చితి॒రోష॑ధయో॒ వన॒స్పత॑యః॒ పురీ॑షమ॒న్తరి॑క్ష-న్ద్వి॒తీయా॒ వయాగ్ం॑సి॒ పురీ॑షమ॒సౌ తృ॒తీయా॒ నక్ష॑త్రాణి॒ పురీ॑షం-యఁ॒జ్ఞశ్చ॑తు॒ర్థీ దక్షి॑ణా॒ పురీ॑షం॒-యఁజ॑మానః పఞ్చ॒మీ ప్ర॒జా పురీ॑షం॒-యఁ-త్త్రిచి॑తీక-ఞ్చిన్వీ॒త య॒జ్ఞ-న్దక్షి॑ణామా॒త్మాన॑-మ్ప్ర॒జామ॒న్తరి॑యా॒-త్తస్మా॒-త్పఞ్చ॑చితీకశ్చేత॒వ్య॑ ఏ॒తదే॒వ సర్వగ్గ్॑ స్పృణోతి॒ య-త్తి॒స్రశ్చిత॑య- [య-త్తి॒స్రశ్చిత॑యః, త్రి॒వృద్ధ్య॑గ్నిర్య-ద్ద్వే] 40
-స్త్రి॒వృద్ధ్య॑గ్నిర్య-ద్ద్వే ద్వి॒పా-ద్యజ॑మానః॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ పఞ్చ॒ చిత॑యో భవన్తి॒ పాఙ్క్తః॒ పురు॑ష ఆ॒త్మాన॑మే॒వ స్పృ॑ణోతి॒ పఞ్చ॒ చిత॑యో భవన్తి ప॒ఞ్చభిః॒ పురీ॑షైర॒భ్యూ॑హతి॒ దశ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే॒ దశా᳚క్షరో॒ వై పురు॑షో॒ యావా॑నే॒వ పురు॑ష॒స్తగ్గ్​ స్పృ॑ణో॒త్యథో॒ దశా᳚క్షరా వి॒రాడన్నం॑-విఁ॒రా-డ్వి॒రాజ్యే॒వాన్నాద్యే॒ ప్రతి॑ తిష్ఠతి సం​వఁథ్స॒రో వై ష॒ష్ఠీ చితి॑ర్-ఋ॒తవః॒ పురీ॑ష॒గ్ం॒ షట్ చిత॑యో భవన్తి॒ షట్ పురీ॑షాణి॒ ద్వాద॑శ॒ స-మ్ప॑ద్యన్తే॒ ద్వాద॑శ॒ మాసా᳚-స్సం​వఁథ్స॒ర-స్సం॑​వఁథ్స॒ర ఏ॒వ ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ 41 ॥
(అవ॒ - చిత॑యః॒ - పురీ॑షం॒ - పఞ్చ॑దశ చ) (అ. 10)
రోహి॑తో ధూ॒మ్రరో॑హితః క॒ర్కన్ధు॑రోహిత॒స్తే ప్రా॑జాప॒త్యా బ॒భ్రుర॑రు॒ణబ॑భ్రు॒-శ్శుక॑బభ్రు॒స్తే రౌ॒ద్రా-శ్శ్యేతః॑ శ్యేతా॒క్ష-శ్శ్యేత॑గ్రీవ॒స్తే పి॑తృదేవ॒త్యా᳚స్తి॒స్రః కృ॒ష్ణా వ॒శా వా॑రు॒ణ్య॑స్తి॒స్ర-శ్శ్వే॒తా వ॒శా-స్సౌ॒ర్యో॑ మైత్రాబార్​హస్ప॒త్యా ధూ॒మ్రల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 42 ॥
(రోహి॑తః॒-షడ్వగ్ం॑శతిః) (అ. 11)
పృశ్ఞి॑-స్తిర॒శ్చీన॑-పృశ్ఞిరూ॒ర్ధ్వ-పృ॑శ్ఞి॒స్తే మా॑రు॒తాః ఫ॒ల్గూర్లో॑హితో॒ర్ణీ బ॑ల॒క్షీ తా-స్సా॑రస్వ॒త్యః॑ పృష॑తీ స్థూ॒లపృ॑షతీ క్షు॒ద్రపృ॑షతీ॒ తా వై᳚శ్వదే॒వ్య॑స్తి॒స్ర-శ్శ్యా॒మా వ॒శాః పౌ॒ష్ణియ॑స్తి॒స్రో రోహి॑ణీర్వ॒శా మై॒త్రియ॑ ఐన్ద్రాబార్​హస్ప॒త్యా అ॑రు॒ణల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 43 ॥
(పృశ్ఞిః॒ - షడ్విగ్ం॑శతిః) (అ. 12)
శి॒తి॒బా॒హు-ర॒న్యత॑శ్శితిబాహు-స్సమ॒న్త శి॑తిబాహు॒స్త ఐ᳚న్ద్రవాయ॒వా-శ్శి॑తి॒రన్ధ్రో॒ ఽన్యత॑శ్శితిరన్ధ్ర-స్సమ॒న్తశి॑తిరన్ధ్ర॒స్తే మై᳚త్రావరు॒ణా-శ్శు॒ద్ధవా॑ల-స్స॒ర్వశు॑ద్ధవాలో మ॒ణివా॑ల॒స్త ఆ᳚శ్వి॒నాస్తి॒స్ర-శ్శి॒ల్పా వ॒శా వై᳚శ్వదే॒వ్య॑స్తి॒స్ర-శ్శ్యేనీః᳚ పరమే॒ష్ఠినే॑ సోమాపౌ॒ష్ణా-శ్శ్యా॒మల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 44 ॥
(శి॒తి॒బా॒హుః పఞ్చ॑విగ్ంశతిః) (అ. 13)
ఉ॒న్న॒త ఋ॑ష॒భో వా॑మ॒నస్త ఐ᳚న్ద్రావరు॒ణా-శ్శితి॑కకుచ్ఛితిపృ॒ష్ఠ-శ్శితి॑భస॒-త్త ఐ᳚న్ద్రాబార్​హస్ప॒త్యా-శ్శి॑తి॒పాచ్ఛి॒త్యోష్ఠః॑ శితి॒భ్రుస్త ఐ᳚న్ద్రావైష్ణ॒వాస్తి॒స్ర-స్సి॒ద్ధ్మా వ॒శా వై᳚శ్వకర్మ॒ణ్య॑స్తి॒స్రో ధా॒త్రే పృ॑షోద॒రా ఐ᳚న్ద్రాపౌ॒ష్ణా-శ్శ్యేత॑లలామాస్తూప॒రాః ॥ 45 ॥
(ఉ॒న్న॒తః పఞ్చ॑విగ్ంశతిః) (అ. 14)
క॒ర్ణాస్త్రయో॑ యా॒మా-స్సౌ॒మ్యాస్త్రయః॑ శ్వితి॒ఙ్గా అ॒గ్నయే॒ యవి॑ష్ఠాయ॒ త్రయో॑ నకు॒లాస్తి॒స్రో రోహి॑ణీ॒స్త్ర్యవ్య॒స్తా వసూ॑నా-న్తి॒స్రో॑-ఽరు॒ణా ది॑త్యౌ॒హ్య॑స్తా రు॒ద్రాణాగ్ం॑ సోమై॒న్ద్రా బ॒భ్రుల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 46 ॥
(క॒ర్ణాస్త్రయో॑ - విగ్ంశతిః) (అ. 15)
శు॒ణ్ఠాస్త్రయో॑ వైష్ణ॒వా అ॑ధీలోధ॒కర్ణా॒స్త్రయో॒ విష్ణ॑వ ఉరుక్ర॒మాయ॑ లఫ్సు॒దిన॒స్త్రయో॒ విష్ణ॑వ ఉరుగా॒యాయ॒ పఞ్చా॑వీస్తి॒స్ర ఆ॑ది॒త్యానా᳚-న్త్రివ॒థ్సా-స్తి॒స్రో-ఽఙ్గి॑రసామైన్ద్రావైష్ణ॒వా గౌ॒రల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 47 ॥
(శు॒ణ్ఠా - విగ్ం॑శ॒తిః) (అ. 16)
ఇన్ద్రా॑య॒ రాజ్ఞే॒ త్రయః॑ శితిపృ॒ష్ఠా ఇన్ద్రా॑యా-ధిరా॒జాయ॒ త్రయ॒-శ్శితి॑కకుద॒ ఇన్ద్రా॑య స్వ॒రాజ్ఞే॒ త్రయ॒-శ్శితి॑భస-దస్తి॒స్రస్తు॑ర్యౌ॒హ్యః॑ సా॒ద్ధ్యానా᳚-న్తి॒స్రః ప॑ష్ఠౌ॒హ్యో॑ విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా॑మాగ్నే॒న్ద్రాః కృ॒ష్ణల॑లామాస్తూప॒రాః ॥ 48 ॥
(ఇన్ద్రా॑య॒ రాజ్ఞే॒ - ద్వావిగ్ం॑శతిః) (అ. 17)
అది॑త్యై॒ త్రయో॑ రోహితై॒తా ఇ॑న్ద్రా॒ణ్యై త్రయః॑ కృష్ణై॒తాః కు॒హ్వై᳚ త్రయో॑-ఽరుణై॒తాస్తి॒స్రో ధే॒నవో॑ రా॒కాయై॒ త్రయో॑-ఽన॒డ్వాహః॑ సినీవా॒ల్యా ఆ᳚గ్నావైష్ణ॒వా రోహి॑తలలామాస్తూప॒రాః ॥ 49 ॥
(అది॑త్యా-అ॒ష్టాద॑శ) (అ. 18)
సౌ॒మ్యాస్త్రయః॑ పి॒శఙ్గా॒-స్సోమా॑య॒ రాజ్ఞే॒ త్రయః॑ సా॒రఙ్గాః᳚ పార్జ॒న్యా నభో॑రూపాస్తి॒స్రో॑-ఽజా మ॒ల్॒హా ఇ॑న్ద్రా॒ణ్యై తి॒స్రో మే॒ష్య॑ ఆది॒త్యా ద్యా॑వాపృథి॒వ్యా॑ మా॒లఙ్గా᳚స్తూప॒రాః ॥ 50 ॥
(సౌ॒మ్యా - ఏకా॒న్నవిగ్ం॑శ॒తిః) (అ. 19)
వా॒రు॒ణాస్త్రయః॑ కృ॒ష్ణల॑లామా॒ వరు॑ణాయ॒ రాజ్ఞే॒ త్రయో॒ రోహి॑తలలామా॒ వరు॑ణాయ రి॒శాద॑సే॒ త్రయో॑-ఽరు॒ణల॑లామా-శ్శి॒ల్పాస్త్రయో॑ వైశ్వదే॒వాస్త్రయః॒ పృశ్ఞ॑య-స్సర్వదేవ॒త్యా॑ ఐన్ద్రాసూ॒రా-శ్శ్యేత॑లలామాస్తూప॒రాః ॥ 51 ॥
(వా॒రు॒ణా - విగ్ం॑శ॒తిః) (అ. 20)
సోమా॑య స్వ॒రాజ్ఞే॑-ఽనోవా॒హావ॑న॒డ్వాహా॑-విన్ద్రా॒గ్నిభ్యా॑-మోజో॒దాభ్యా॒ముష్టా॑రా-విన్ద్రా॒గ్నిభ్యా᳚-మ్బల॒దాభ్యాగ్ం॑ సీరవా॒హావవీ॒ ద్వే ధే॒నూ భౌ॒మీ ది॒గ్భ్యో వడ॑బే॒ ద్వే ధే॒నూ భౌ॒మీ వై॑రా॒జీ పు॑రు॒షీ ద్వే ధే॒నూ భౌ॒మీ వా॒యవ॑ ఆరోహణవా॒హావ॑న॒డ్వాహౌ॑ వారు॒ణీ కృ॒ష్ణే వ॒శే అ॑రా॒డ్యౌ॑ ది॒వ్యావృ॑ష॒భౌ ప॑రిమ॒రౌ ॥ 52 ॥
(సోమా॑య స్వ॒రాజ్ఞే॒ - చతు॑స్త్రిగ్ంశత్) (అ. 21)
ఏకా॑దశ ప్రా॒తర్గ॒వ్యాః ప॒శవ॒ ఆ ల॑భ్యన్తే ఛగ॒లః క॒ల్మాషః॑ కికిదీ॒విర్వి॑దీ॒గయ॒స్తే త్వా॒ష్ట్రా-స్సౌ॒రీర్నవ॑ శ్వే॒తా వ॒శా అ॑నూబ॒న్ధ్యా॑ భవన్త్యాగ్నే॒య ఐ᳚న్ద్రా॒గ్న ఆ᳚శ్వి॒నస్తే వి॑శాలయూ॒ప ఆ ల॑భ్యన్తే ॥ 53 ॥
(ఐకా॑దశ ప్రా॒తః - పఞ్చ॑విగ్ంశతిః) (అ. 22)
పి॒శఙ్గా॒స్త్రయో॑ వాస॒న్తా-స్సా॒రఙ్గా॒స్త్రయో॒ గ్రైష్మాః॒ పృష॑న్త॒స్త్రయో॒ వార్​షి॑కాః॒ పృశ్ఞ॑య॒స్త్రయః॑ శార॒దాః పృ॑శ్ఞిస॒క్థా-స్త్రయో॒ హైమ॑న్తికా అవలి॒ప్తాస్త్రయః॑ శైశి॒రా-స్సం॑​వఁథ్స॒రాయ॒ నివ॑క్షసః ॥ 54 ॥
(పి॒శఙ్గా॑ - విగ్ంశ॒తిః) (అ. 23)
(రోహి॑తః కృ॒ష్ణా ధూ॒మ్రల॑లామాః॒ - పృశ్ఞిః॑ శ్యా॒మా అ॑రు॒ణల॑లామాః -శితిబా॒హు-శ్శి॒ల్పా-శ్శ్యేనీ᳚-శ్శ్యా॒మల॑లామా - ఉన్న॒త-స్సి॒ద్ధ్మా ధా॒త్రే పౌ॒ష్ణా-శ్శ్యేత॑లలామాః - క॒ర్ణా బ॒భ్రుల॑లామాః - శు॒ణ్ఠా గౌ॒రల॑లామా॒ - ఇన్ద్రా॑య కృ॒ష్ణాల॑లామా॒ - అది॑త్యై॒ రోహి॑త లలామః -సౌ॒మ్యా మా॒లఙ్గా॑ - వారు॒ణా-స్సూ॒రా-శ్శ్యేత॑లలామా॒ - దశ॑ ।)
(హిర॑ణ్యవర్ణా - అ॒పా-ఙ్గ్రహా᳚న్ - భూతేష్ట॒కాః - స॒జూః - సం॑​వఁథ్స॒రం - ప్ర॒జాప॑తి॒-స్స క్షు॒రప॑వి - ర॒వగ్నేర్వై దీ॒క్షయా॑ - సువ॒ర్గాయ॒ తం-యఁన్న - సూ॒యతే᳚ - ప్ర॒జాప॑తిర్-ఋ॒తుభీ॒ - రోహి॑తః॒ - పృఞిః॑ - శితిబా॒హు - రు॑న్న॒తః - క॒ర్ణాః - శు॒ణ్ఠా - ఇన్ద్రా॒యా- ది॑త్యై - సౌ॒మ్యా - వా॑రు॒ణాః - సోమా॒యై - కా॑దశ - పి॒శఙ్గా॒ - స్త్రయో॑విగ్ంశతిః)
(హిర॑ణ్యవర్ణా - భూతేష్ట॒కాః - ఛన్దో॒ యత్ - కనీ॑యాగ్ంసన్-త్రి॒వృద్ధ్య॑గ్ని - ర్వా॑రు॒ణా - శ్చతు॑ష్పఞ్చా॒శత్ )
(హిర॑ణ్యవర్ణా॒, నివ॑క్షసః)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్పఞ్చమకాణ్డే షష్ఠః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - upānuvākyābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
hira̭ṇyavarṇā॒-śśuca̭yaḥ pāva॒kā yāsṷ jā॒taḥ ka॒śyapo॒ yāsvindraḥ̭ | a॒gniṃ-yā~ garbha̭-ndadhi॒re virṷ̄pā॒stā na॒ āpa॒-śśagg​ syo॒nā bha̭vantu || yāsā॒gṃ॒ rājā॒ varṷṇo॒ yāti॒ maddhyḙ satyānṛ॒te a̭va॒paśya॒n janā̭nām | ma॒dhu॒ścuta॒-śśuca̭yo॒ yāḥ pā̭va॒kāstā na॒ āpa॒-śśagg​ syo॒nā bha̭vantu || yāsā᳚-nde॒vā di॒vi kṛ॒ṇvanti̭ bha॒kṣaṃ-yā~ a॒ntari̭kṣe bahu॒dhā bhava̭nti | yāḥ pṛ̭thi॒vī-mpaya̭so॒ndanti̭ - [ ] 1
śu॒krāstā na॒ āpa॒-śśagg​ syo॒nā bha̭vantu || śi॒vena̭ mā॒ cakṣṷṣā paśyatā-''pa-śśi॒vayā̭ ta॒nuvopa̭ spṛśata॒ tvaca̭-mme | sarvāgṃ̭ a॒gnīgṃ ra̭phsu॒ṣado̭ huve vo॒ mayi॒ varco॒ bala॒mojo॒ ni dha̭tta || yada॒da-ssa̭-mpraya॒tīrahā॒ vana̭datāha॒te | tasmā॒dā na॒dyo̭ nāma̭ stha॒ tā vo॒ nāmā̭ni sindhavaḥ || ya-tpreṣi̭tā॒ varṷṇena॒ tā-śśībhagṃ̭ sa॒mava̭lgata | 2
tadā᳚pno॒-dindro̭ vo ya॒tī-stasmā॒-dāpo॒ anṷ sthana || a॒pa॒kā॒magg​ syanda̭mānā॒ avī̭varata vo॒ hika᳚m | indro̭ va॒-śśakti̭bhi rdevī॒-stasmā॒-dvārṇāma̭ vo hi॒tam || eko̭ de॒vo apya̭tiṣṭha॒-thsyanda̭mānā yathā va॒śam | udā̭niṣu-rma॒hīriti॒ tasmā̭-duda॒ka-mṷcyate || āpo̭ bha॒drā ghṛ॒tamidāpa̭ āsura॒gnī-ṣomaṷ bibhra॒tyāpa॒ i-ttāḥ | tī॒vro raso̭ madhu॒pṛcā̭- [madhu॒pṛcā᳚m, a॒ra॒ṅga॒ma ā mā᳚] 3
-maraṅga॒ma ā mā᳚ prā॒ṇena̭ sa॒ha varca̭sā gann || ādi-tpa̭śyāmyu॒ta vā̭ śṛṇo॒myā mā॒ ghoṣo̭ gacchati॒ vānna̭ āsām | manyḙ bhejā॒no a॒mṛta̭sya॒ tar​hi॒ hira̭ṇyavarṇā॒ atṛ̭paṃ-ya~॒dā vaḥ̭ || āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒ bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒he raṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ || tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || di॒vi śra̭ya svā॒ntari̭kṣe yatasva pṛthi॒vyā sa-mbha̭va brahmavarca॒-sama̭si brahmavarca॒sāya̭ tvā || 4
(u॒danti̭ - sa॒mava̭lgata - madhu॒pṛcāṃ᳚ - mā॒taro॒ - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 1)
a॒pā-ṅgrahā᳚-ngṛhṇātye॒tadvāva rā̭ja॒sūyaṃ॒-ya~de॒te grahā᳚-ssa॒vo᳚ 'gnirva̭ruṇasa॒vo rā̭ja॒sūya̭-magnisa॒va-ścitya॒stābhyā̭-me॒va sṷ̄ya॒te-'tho̭ u॒bhāve॒va lo॒kāva॒bhi ja̭yati॒ yaśca̭ rāja॒sūyḙnejā॒nasya॒ yaścā᳚-'gni॒cita॒ āpo̭ bhava॒ntyāpo॒ vā a॒gnerbhrātṛ̭vyā॒ yada॒po᳚ 'gnera॒dhastā̭dupa॒ dadhā̭ti॒ bhrātṛ̭vyābhibhūtyai॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavatya॒mṛtaṃ॒- [bhrātṛ̭vyo bhavatya॒mṛta᳚m, vā āpa॒stasmā̭-] 5
-~vā āpa॒stasmā̭-da॒dbhirava̭tānta-ma॒bhi ṣi̭ñcanti॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ sarva॒māyṷreti॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~dānnaṃ॒-vā~ āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna̭-mpa॒śavo᳚-'nnā॒daḥ pa̭śu॒mā-nbha̭vati॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da॒ dvāda̭śa bhavanti॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒reṇai॒vāsmā॒ [-ssaṃ̭​va~thsa॒reṇai॒vāsmā᳚, anna॒mava̭ rundhe॒] 6
anna॒mava̭ rundhe॒ pātrā̭ṇi bhavanti॒ pātre॒ vā anna̭madyate॒ sayo᳚nye॒vānna॒mava̭ rundha॒ ā dvā̭da॒śā-tpurṷṣā॒danna̭-ma॒ttyatho॒ pātrā॒nna chi̭dyate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ cainā e॒vaṃ-ve~da̭ ku॒mbhāśca̭ ku॒mbhīśca̭ mithu॒nāni̭ bhavanti mithu॒nasya॒ prajā᳚tyai॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate॒ yasyai॒tā ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ [ya ṷ, cai॒nā॒ e॒vaṃ-ve~da॒] 7
cainā e॒vaṃ-ve~da॒ śugvā a॒gni-sso᳚-'ddhva॒ryuṃ-ya~ja̭māna-mpra॒jā-śśu॒cā-'rpa̭yati॒ yada॒pa ṷpa॒dadhā̭ti॒ śuca̭me॒vāsya̭ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭tyaddhva॒ryurna yaja̭māna॒-śśāmya̭nti pra॒jā yatrai॒tā ṷpadhī॒yante॒ 'pāṃ-vā~ e॒tāni॒ hṛda̭yāni॒ yade॒tā āpo॒ yade॒tā a॒pa ṷpa॒dadhā̭ti di॒vyābhi̭re॒vainā॒-ssagṃ sṛ̭jati॒ var​ṣṷkaḥ pa॒rjanyo̭ [pa॒rjanyaḥ̭, bha॒va॒ti॒ yo vā] 8
bhavati॒ yo vā e॒tāsā̭mā॒yata̭na॒-ṅkḷptiṃ॒-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati॒ kalpa̭te 'smā anusī॒tamupa̭ dadhātye॒tadvā ā̭sāmā॒yata̭name॒ṣā kḷpti॒rya e॒vaṃ-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati॒ kalpa̭te-'smai dva॒dvamma॒nyā upa̭ dadhāti॒ cata̭sro॒ maddhye॒ dhṛtyā॒ annaṃ॒-vā~ iṣṭa̭kā e॒ta-tkhalu॒ vai sā॒kṣādannaṃ॒-ya~de॒ṣa ca॒ruryade॒ta-ñca॒rumṷpa॒ dadhā̭ti sā॒kṣā- [sā॒kṣāt, e॒vā-'smā॒ anna॒mava̭ rundhe] 9
-de॒vā-'smā॒ anna॒mava̭ rundhe maddhya॒ta upa̭ dadhāti maddhya॒ta e॒vāsmā॒ anna̭-ndadhāti॒ tasmā᳚-nmaddhya॒to-'nna̭madyate bār​haspa॒tyo bha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭ rundhe brahmavarca॒sama̭si brahmavarca॒sāya॒ tvetyā̭ha teja॒svī bra̭hmavarca॒sī bha̭vati॒ yasyai॒ṣa ṷpadhī॒yate॒ ya ṷ cainame॒vaṃ-ve~da̭ || 10 ||
(a॒mṛta̭ - masmai - jāyate॒ yasyai॒tā - ṷpadhī॒yante॒ ya ṷ - pa॒rjanya̭ - upa॒dadhā̭ti sā॒kṣāth - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 2)
bhū॒te॒ṣṭa॒kā upa̭ dadhā॒tyatrā᳚tra॒ vai mṛ॒tyurjā̭yate॒ yatra̭yatrai॒va mṛ॒tyurjāya̭te॒ tata̭ e॒vaina॒mava̭ yajate॒ tasmā̭dagni॒ci-thsarva॒māyṷreti॒ sarve॒ hya̭sya mṛ॒tyavo 've᳚ṣṭā॒stasmā̭-dagni॒cinnā-bhica̭rita॒vai pra॒tyagḙna-mabhicā॒ra-sstṛ̭ṇute sū॒yate॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te dḙvasu॒vāme॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavantye॒tāva̭nto॒ vai de॒vānāgṃ̭ sa॒vāsta e॒vā- [sa॒vāsta e॒va, a॒smai॒ sa॒vā-npra] 11
-'smai̭ sa॒vā-npra ya̭cchanti॒ ta ḙnagṃ suvante sa॒vo᳚-'gnirva̭ruṇasa॒vo rā̭ja॒sūya̭-mbrahmasa॒vaścityo̭ de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒va ityā̭ha savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina॒-mbrahma̭ṇā de॒vatā̭bhira॒bhi ṣi̭ñca॒tyanna̭-syānnasyā॒bhi ṣi̭ñca॒tyanna̭-syānna॒syā-va̭ruddhyai pu॒rastā᳚-tpra॒tyañca̭ma॒bhi ṣi̭ñcati pu॒rastā॒ddhi pra̭tī॒cī-na॒manna̭ma॒dyatḙ śīr​ṣa॒to̭-'bhi ṣi̭ñcati śīr​ṣa॒to hyanna̭ma॒dyata॒ ā mukhā̭-da॒nvava̭srāvayati [mukhā̭-da॒nvava̭srāvayati, mu॒kha॒ta e॒vā-'smā̭] 12
mukha॒ta e॒vā-'smā̭ a॒nnādya̭-ndadhātya॒gnestvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhi ṣi̭ñcā॒mītyā̭hai॒ṣa vā a॒gne-ssa॒vastenai॒vaina̭ma॒bhi ṣi̭ñcati॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mītyā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇai॒vaina̭ma॒bhi ṣi̭ñca॒tīndra̭sya tvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhi ṣi̭ñcā॒-mītyā̭hendri॒yame॒vāsmi̭-nnu॒pari̭ṣṭā-ddadhātye॒ta- [-ddadhātye॒tat, vai rā̭ja॒sūya̭sya] 13
-dvai rā̭ja॒sūya̭sya rū॒paṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒ta u॒bhāve॒va lo॒kāva॒bhi ja̭yati॒ yaśca̭ rāja॒sūyḙnejā॒nasya॒ yaścā᳚gni॒cita॒ indra̭sya suṣuvā॒ṇasya̭ daśa॒dhendri॒yaṃ-vī~॒rya̭-mparā̭-'pata॒-ttadde॒vā-ssau᳚trāma॒ṇyā sama̭bharan-thsū॒yate॒ vā e॒ṣa yo᳚-'gni-ñci̭nu॒te᳚-'gni-ñci॒tvā sau᳚trāma॒ṇyā ya̭jetendri॒yame॒va vī॒ryagṃ̭ sa॒bhṛntyā॒-''tma-ndha̭tte || 14 ||
(ta e॒vā - nvava̭srāvayatye॒ - ta - da॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 3)
sa॒jūrabdo-'yā̭vabhi-ssa॒jūru॒ṣā arṷṇībhi-ssa॒jū-ssūrya॒ eta̭śena sa॒joṣā̭va॒śvinā॒ dagṃso̭bhi-ssa॒jūra॒gnirvai᳚śvāna॒ra iḍā̭bhirghṛ॒tena॒ svāhā̭ saṃ​va~thsa॒ro vā abdo॒ māsā॒ ayā̭vā u॒ṣā arṷṇī॒ sūrya॒ eta̭śa i॒me a॒śvinā̭ saṃ​va~thsa॒ro᳚-'gnirvai᳚śvāna॒raḥ pa॒śava॒ iḍā̭ pa॒śavo̭ ghṛ॒tagṃ saṃ̭​va~thsa॒ra-mpa॒śavo-'nu॒ pra jā̭yante saṃ​va~thsa॒reṇai॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayati darbhasta॒mbe jṷhoti॒ ya - [ ] 15
-dvā a॒syā a॒mṛtaṃ॒-ya~-dvī॒rya̭-nta-dda॒rbhāstasmi̭n juhoti॒ praiva jā̭yate 'nnā॒do bha̭vati॒ yasyai॒va-ñjuhva̭tye॒tā vai de॒vatā̭ a॒gneḥ pu॒rastā᳚dbhāgā॒stā e॒va prī̭ṇā॒tyatho॒ cakṣṷre॒vāgneḥ pu॒rastā॒-tprati̭ dadhā॒tyana̭ndho bhavati॒ ya e॒vaṃ-ve~dā-''po॒ vā i॒damagrḙ sali॒lamā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭tiḥ puṣkarapa॒rṇe vāto̭ bhū॒to̭-'lelāya॒-thsa [bhū॒to̭-'lelāya॒-thsaḥ, pra॒ti॒ṣṭhā-nnā-'vi̭ndata॒] 16
pra̭ti॒ṣṭhā-nnā-'vi̭ndata॒ sa e॒tada॒pā-ṅku॒lāya̭mapaśya॒-ttasmi̭nna॒gnima̭cinuta॒ tadi॒yama̭bhava॒-ttato॒ vai sa pratya̭tiṣṭha॒dyā-mpu॒rastā̭du॒pā-da̭dhā॒-ttacchiro̭ 'bhava॒-thsā prācī॒ digyā-nda̭kṣiṇa॒ta u॒pāda̭dhā॒-thsa dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣo̭-'bhava॒-thsā da̭kṣi॒ṇā digyā-mpa॒ścā-du॒pāda̭dhā॒-tta-tpuccha̭mabhava॒-thsā pra॒tīcī॒ digyāmṷttara॒ta u॒pāda̭dhā॒- [u॒pāda̭dhāt, sa utta̭raḥ] 17
-thsa utta̭raḥ pa॒kṣo̭-'bhava॒-thsodī̭cī॒ digyāmu॒pari̭ṣṭā-du॒pāda̭dhā॒-tta-tpṛ॒ṣṭhama̭bhava॒-thsordhvā digi॒yaṃ-vā~ a॒gniḥ pañce᳚ṣṭaka॒-stasmā॒-dyada॒syā-ṅkhana̭ntya॒bhīṣṭa̭kā-ntṛ॒ndantya॒bhi śarka̭rā॒gṃ॒ sarvā॒ vā i॒yaṃ-va~yo᳚bhyo॒ nakta̭-ndṛ॒śe dī᳚pyate॒ tasmā̭di॒māṃ-va~yāgṃ̭si॒ nakta॒-nnāddhyā̭sate॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒te pratye॒va [pratye॒va, ti॒ṣṭha॒tya॒bhi diśo̭] 18
ti̭ṣṭhatya॒bhi diśo̭ jayatyāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇastasmā᳚-dbrāhma॒ṇāya॒ sarvā̭su di॒kṣvardhṷka॒gg॒ svāme॒va ta-ddiśa॒manve᳚tya॒pāṃ-vā~ a॒gniḥ ku॒lāya॒-ntasmā॒dāpo॒-'gnigṃ hārṷkā॒-ssvāme॒va ta-dyoni॒-mpravi̭śanti || 19 ||
(yada̭- lelāya॒-thsa-ṷttara॒ta u॒pāda̭dhā-de॒va - dvātrigṃ̭śacca) (a. 4)
saṃ॒​va~॒thsa॒ramukhya̭-mbhṛ॒tvā dvi॒tīyḙ saṃ​va~thsa॒ra ā᳚gne॒yama॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pedai॒ndra-mekā̭daśakapālaṃ-vai~śvade॒va-ndvāda̭śakapāla-mbār​haspa॒tya-ñca॒ruṃ-vai~᳚ṣṇa॒va-ntri̭kapā॒la-ntṛ॒tīyḙ saṃ​va~thsa॒rḙ-'bhi॒jitā̭ yajeta॒ yada॒ṣṭāka̭pālo॒ bhava̭tya॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒tryā᳚gne॒ya-ṅgā̭ya॒tra-mprā̭tassava॒na-mprā̭tassava॒name॒va tena̭ dādhāra gāya॒trī-ñchando॒ yadekā̭daśakapālo॒ bhava॒tyekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭugai॒ndra-ntraiṣṭṷbha॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭na॒-mmāddhya̭ndiname॒va sava̭na॒-ntena̭ dādhāra tri॒ṣṭubha॒- [tri॒ṣṭubha᳚m, chando॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒] 20
-ñchando॒ ya-ddvāda̭śakapālo॒ bhava̭ti॒ dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī vaiśvade॒va-ñjāga̭ta-ntṛtīyasava॒na-ntṛ̭tīyasava॒name॒va tena̭ dādhāra॒ jaga̭tī॒-ñchando॒ ya-dbā̭r​haspa॒tyaśca॒rurbhava̭ti॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahmai॒va tena̭ dādhāra॒ ya-dvai᳚ṣṇa॒vastri̭kapā॒lo bhava̭ti ya॒jño vai viṣṇṷrya॒jñame॒va tena̭ dādhāra॒ ya-ttṛ॒tīyḙ saṃ​va~thsa॒rḙ-'bhi॒jitā॒ yaja̭te॒-'bhiji̭tyai॒ ya-thsaṃ̭​va~thsa॒ramukhya̭-mbi॒bhartī॒mame॒va [ ] 21
tena̭ lo॒kagg​ spṛ̭ṇoti॒ ya-ddvi॒tīyḙ saṃ​va~thsa॒re᳚-'gni-ñci̭nu॒te᳚ 'ntari̭kṣame॒va tena̭ spṛṇoti॒ ya-ttṛ॒tīyḙ saṃ​va~thsa॒re yaja̭te॒-'mume॒va tena̭ lo॒kagg​ spṛ̭ṇotye॒taṃ-vai~ para̭ āṭṇā॒raḥ ka॒kṣīvāgṃ̭ auśi॒jo vī॒taha̭vya-śśrāya॒sastra॒sada̭syuḥ pauruku॒thsyaḥ pra॒jākā̭mā acinvata॒ tato॒ vai te sa॒hasragṃ̭ sahasra-mpu॒trāna̭vindanta॒ pratha̭te pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒stā-mmātrā̭māpnoti॒ yā-nte-'ga̭ccha॒n॒ ya e॒vaṃ ~vi॒dvāne॒tama॒gni-ñci̭nu॒te || 22 ||
(dā॒dhā॒ra॒ tri॒ṣṭubha̭ - mi॒mame॒vai - vaṃ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)
pra॒jāpa̭tira॒gnima̭cinuta॒ sa kṣu॒rapa̭virbhū॒tvā-'ti̭ṣṭha॒-tta-nde॒vā bibhya̭to॒ nopā̭-''ya॒-nte chando̭bhirā॒tmāna̭-ñchādayi॒tvopā̭-''ya॒-ntacchanda̭sā-ñchanda॒stva-mbrahma॒ vai chandāgṃ̭si॒ brahma̭ṇa e॒ta-drū॒paṃ-ya~-tkṛ̭ṣṇāji॒na-ṅkār​ṣṇī̭ upā॒nahā॒vupa̭ muñcate॒ chando̭bhire॒vā-''tmāna̭-ñchādayi॒tvā-'gnimupa̭ caratyā॒tmano-'higṃ̭sāyai devani॒dhirvā e॒ṣa ni dhī̭yate॒ yada॒gni- [yada॒gniḥ, a॒nye vā॒ vai] 23
-ra॒nye vā॒ vai ni॒dhimagṷptaṃ-vi~॒ndanti॒ na vā॒ prati॒ pra jā̭nātyu॒khāmā krā̭matyā॒tmāna̭me॒vādhi॒pā-ṅkṷrute॒ guptyā॒ atho॒ khalvā̭hu॒rnā-''kramyeti̭ nair-ṛ॒tyṷkhā yadā॒krāme॒nnir-ṛ̭tyā ā॒tmāna॒mapi̭ daddhyā॒-ttasmā॒nnā-''kramyā̭ puruṣaśī॒r॒ṣamupa̭ dadhāti॒ guptyā॒ atho॒ yathā᳚ brū॒yāde॒tanmḙ gopā॒yeti̭ tā॒dṛge॒va ta- [tat, pra॒jāpa̭ti॒rvā] 24
-tpra॒jāpa̭ti॒rvā atha̭rvā॒ 'gnire॒va da॒ddhyaṅṅā̭tharva॒ṇastasyeṣṭa̭kā a॒sthānye॒tagṃ ha॒ vāva tad-ṛṣi̭ra॒bhyanṷ̄vā॒cendro̭ dadhī॒co a॒sthabhi॒riti॒ yadiṣṭa̭kābhira॒gni-ñci॒noti॒ sātmā̭name॒vāgni-ñci̭nute॒ sātmā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ śarī̭raṃ॒-vā~ e॒tada॒gneryaccitya̭ ā॒tmā vai᳚śvāna॒ro yacci॒te vai᳚śvāna॒ra-ñju॒hoti॒ śarī̭rame॒va sa॒gg॒skṛtyā॒- [sa॒gg॒skṛtyā̭, a॒bhyāro̭hati॒] 25
-'bhyāro̭hati॒ śarī̭raṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg​ skṷrute॒ yada॒gni-ñci̭nu॒te yacci॒te vai᳚śvāna॒ra-ñju॒hoti॒ śarī̭rame॒va sa॒gg॒skṛtyā॒ ''tmanā॒-'bhyāro̭hati॒ tasmā॒-ttasya॒ nāva̭ dyanti॒ jīva̭nne॒va de॒vānapyḙti vaiśvāna॒ryarcā purī̭ṣa॒mupa̭ dadhātī॒yaṃ-vā~ a॒gnirvai᳚śvāna॒rastasyai॒ṣā citi॒rya-tpurī̭ṣama॒gnime॒va vai᳚śvāna॒ra-ñci̭nuta e॒ṣā vā a॒gneḥ pri॒yā ta॒nūrya-dvai᳚śvāna॒raḥ pri॒yāme॒vāsya̭ ta॒nuva॒mava̭ rundhe || 26 ||
(a॒gni - stath - sa॒gg॒skṛtyā॒ - gne - rdaśa̭ ca) (a. 6)
a॒gnervai dī॒kṣayā̭ de॒vā vi॒rāja̭māpnuva-nti॒sro rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚-ttri॒padā̭ vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ ṣaḍ-rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-thṣa-ḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddaśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ dvāda̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ trayo̭daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ttrayo̭daśa॒ [trayo̭daśa, māsā᳚-] 27
māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ pañca̭daśa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-tpañca̭daśa॒ vā a̭rdhamā॒sasya॒ rātra̭yo-'rdhamāsa॒śa-ssaṃ̭​va~thsa॒ra ā᳚pyate saṃ​va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti sa॒ptada̭śa॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ddvāda̭śa॒ māsāḥ॒ pañca॒rtava॒-ssa saṃ̭​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ catṷrvigṃśati॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-ccatṷrvigṃśatirardhamā॒sā-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti tri॒gṃ॒śata॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚- [rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā᳚t, tri॒gṃ॒śada̭kṣarā] 28
-ttri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti॒ māsa̭-ndīkṣi॒ta-ssyā॒-dyo māsa॒-ssa saṃ̭​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ro vi॒rā-ḍvi॒rāja̭māpnoti ca॒turo̭ mā॒so dī᳚kṣi॒ta-ssyā᳚cca॒turo॒ vā e॒ta-mmā॒so vasa̭vo-'bibharu॒ste pṛ̭thi॒vīmā-'ja̭ya-ngāya॒trī-ñchando॒-'ṣṭau ru॒drāste᳚-'ntari̭kṣa॒mā-'ja̭ya-ntri॒ṣṭubha॒-ñchando॒ dvāda̭śā-''di॒tyāste diva॒mā-'ja̭ya॒n jaga̭tī॒-ñchanda॒stato॒ vai te vyā॒vṛta̭-magaccha॒ñchraiṣṭhya̭-nde॒vānā॒-ntasmā॒-ddvāda̭śa mā॒so bhṛ॒tvā-'gni-ñci̭nvīta॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ro᳚ -'gniścitya॒stasyā̭-horā॒trāṇīṣṭa̭kā ā॒pteṣṭa̭kamena-ñcinu॒te-'tho᳚ vyā॒vṛta̭me॒va ga̭cchati॒ śraiṣṭhyagṃ̭ samā॒nānā᳚m || 29 ||
(syā॒-ttrayo̭daśa - tri॒gṃ॒śata॒gṃ॒ rātrī᳚rdīkṣi॒ta-ssyā॒-d- vai te᳚ - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)
su॒va॒rgāya॒ vā e॒ṣa lo॒kāya̭ cīyate॒ yada॒gnistaṃ-ya~nnānvā॒rohe᳚-thsuva॒rgāllo॒kā-dyaja̭māno hīyeta pṛthi॒vīmā-'kra̭miṣa-mprā॒ṇo mā॒ mā hā̭sīda॒ntari̭kṣa॒mā-'kra̭miṣa-mpra॒jā mā॒ mā hā̭sī॒-ddiva॒mā-'kra̭miṣa॒gṃ॒ suva̭raga॒nmetyā̭hai॒ṣa vā a॒gnera̭nvāro॒hastenai॒vaina̭-ma॒nvāro̭hati suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ ya-tpa॒kṣasa̭mmitā-mminu॒yā- [minu॒yāt, kanī̭yāgṃsa-] 30
-tkanī̭yāgṃsaṃ-ya~jñakra॒tumupḙyā॒-tpāpī̭yasyasyā॒ ''tmanaḥ̭ pra॒jā syā॒-dvedi̭sammitā-mminoti॒ jyāyāgṃ̭same॒va ya̭jñakra॒tumupai̭ti॒ nāsyā॒-''tmanaḥ॒ pāpī̭yasī pra॒jā bha̭vati sāha॒sra-ñci̭nvīta pratha॒ma-ñci̭nvā॒na-ssa॒hasra̭sammito॒ vā a॒yaṃ-lo~॒ka i॒mame॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati॒ dviṣā̭hasra-ñcinvīta dvi॒tīya̭-ñcinvā॒no dviṣā̭hasraṃ॒-vā~ a॒ntari̭kṣa-ma॒ntari̭kṣame॒vābhi ja̭yati॒ triṣā̭hasra-ñcinvīta tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒na- [tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒naḥ, triṣā̭hasro॒ vā a॒sau] 31
-striṣā̭hasro॒ vā a॒sau lo॒ko̭ 'mume॒va lo॒kama॒bhi ja̭yati jānuda॒ghna-ñci̭nvīta pratha॒ma-ñci̭nvā॒no gā̭yatri॒yaivemaṃ-lo~॒kama॒bhyāro̭hati nābhida॒ghna-ñci̭nvīta dvi॒tīya̭-ñcinvā॒nastri॒ṣṭubhai॒vā-ntari̭kṣa-ma॒bhyāro̭hati grīvada॒ghna-ñci̭nvīta tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒no jaga̭tyai॒vāmun ~lo॒kama॒bhyāro̭hati॒ nāgni-ñci॒tvā rā॒māmupḙyādayo॒nau reto̭ dhāsyā॒mīti॒ na dvi॒tīya̭-ñci॒tvā-'nyasya॒ striya॒- [striya᳚m, upḙyā॒nna] 32
-mupḙyā॒nna tṛ॒tīya̭-ñci॒tvā kā-ñca॒nopḙyā॒-dreto॒ vā e॒tanni dha̭tte॒ yada॒gni-ñci̭nu॒te yadṷpe॒yā-dreta̭sā॒ vyṛ̭ddhye॒tā-'tho॒ khalvā̭hura praja॒sya-nta-dyannope॒yāditi॒ ya-drḙta॒ssicā̭vupa॒dadhā̭ti॒ te e॒va yaja̭mānasya॒ reto̭ bibhṛta॒stasmā॒-dupḙyā॒-dreta॒so-'ska̭ndāya॒ trīṇi॒ vāva retāgṃ̭si pi॒tā pu॒traḥ pautro॒ [pautraḥ̭, ya-ddve rḙta॒ssicā̭] 33
ya-ddve rḙta॒ssicā̭-vupada॒ddhyā-dreto᳚-'sya॒ vicchi̭ndyā-tti॒sra upa̭ dadhāti॒ reta̭sa॒-ssanta̭tyā i॒yaṃ-vā~va pra̭tha॒mā rḙta॒ssig vāgvā i॒ya-ntasmā॒-tpaśya̭ntī॒mā-mpaśya̭nti॒ vācaṃ॒-va~da̭ntīma॒ntari̭kṣa-ndvi॒tīyā᳚ prā॒ṇo vā a॒ntari̭kṣa॒-ntasmā॒nnā-'ntari̭kṣa॒-mpaśya̭nti॒ na prā॒ṇama॒sau tṛ॒tīyā॒ cakṣu॒rvā a॒sau tasmā॒-tpaśya̭ntya॒mū-mpaśya̭nti॒ cakṣu॒-ryajṷṣe॒mā-ñcā॒- [cakṣu॒-ryajṷṣe॒mā-ñcā̭, a॒mū-ñcopa̭] 34
-'mū-ñcopa̭ dadhāti॒ mana̭sā maddhya॒māme॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒-ṅkḷptyā॒ atho᳚ prā॒ṇānā̭mi॒ṣṭo ya॒jño bhṛgṷbhirāśī॒rdā vasṷbhi॒stasya̭ ta i॒ṣṭasya̭ vī॒tasya॒ dravi̭ṇe॒ha bha̭kṣī॒yetyā̭ha stutaśa॒stre e॒vaitena̭ duhe pi॒tā mā̭ta॒riśvā-'cchi̭drā pa॒dā dhā॒ acchi̭drā u॒śijaḥ̭ pa॒dā-'nṷ takṣu॒-ssomo̭ viśva॒vinne॒tā nḙṣa॒-dbṛha॒spati̭rukthāma॒dāni̭ śagṃsiṣa॒dityā̭hai॒tadvā a॒gneru॒ktha-ntenai॒vaina॒manṷ śagṃsati || 35 ||
(mi॒nu॒yāt - tṛ॒tīya̭-ñcinvā॒naḥ - striyaṃ॒ - pautra̭ - śca॒ - vai - sa॒pta ca̭) (a. 8)
sū॒yate॒ vā e॒ṣo᳚-'gnī॒nāṃ-ya~ u॒khāyā᳚-mbhri॒yate॒ yada॒dha-ssā॒daye॒-dgarbhāḥ᳚ pra॒pādṷkā-ssyu॒ratho॒ yathā̭ sa॒vā-tpra̭tyava॒roha̭ti tā॒dṛge॒va tadā̭sa॒ndī sā̭dayati॒ garbhā̭ṇā॒-ndhṛtyā॒ apra̭pādā॒yātho̭ sa॒vame॒vaina̭-ṅkaroti॒ garbho॒ vā e॒ṣa yadukhyo॒ yoniḥ̭ śi॒kyaṃ̭-ya~cchi॒kyā̭du॒khā-nni॒rūhe॒-dyone॒rgarbha॒-nnir​ha̭ṇyā॒-thṣaḍṷdyāmagṃ śi॒kya̭-mbhavati ṣoḍhā vihi॒to vai [ ] 36
purṷṣa ā॒tmā ca॒ śira̭śca ca॒tvāryaṅgā᳚nyā॒tmanne॒vaina̭-mbibharti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yada॒gnistasyo॒khā co॒lūkha̭la-ñca॒ stanau॒ tāva̭sya pra॒jā upa̭ jīvanti॒ yadu॒khā-ñco॒lūkha̭la-ñcopa॒dadhā̭ti॒ tābhyā̭me॒va yaja̭māno॒-'muṣmi̭n ~lo॒ke᳚-'gni-ndṷhe saṃ​va~thsa॒ro vā e॒ṣa yada॒gnistasya̭ tredhāvihi॒tā iṣṭa̭kāḥ prājāpa॒tyā vai᳚ṣṇa॒vī- [vai᳚ṣṇa॒vīḥ, vai॒śva॒ka॒rma॒ṇī-] 37
-rvai᳚śvakarma॒ṇī-ra̭horā॒trāṇye॒vā-'sya̭ prājāpa॒tyā yadukhya̭-mbi॒bharti̭ prājāpa॒tyā e॒va tadupa̭ dhatte॒ ya-thsa॒midha̭ ā॒dadhā̭ti vaiṣṇa॒vā vai vana॒spata̭yo vaiṣṇa॒vīre॒va tadupa̭ dhatte॒ yadiṣṭa̭kābhira॒gni-ñci॒notī॒yaṃ-vai~ vi॒śvaka̭rmā vaiśvakarma॒ṇīre॒va tadupa̭ dhatte॒ tasmā̭-dāhu-stri॒vṛda॒gniriti॒ taṃ-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māna e॒va ci̭nvīta॒ yada̭syā॒nya ści̭nu॒yādya-tta-ndakṣi̭ṇābhi॒rna rā॒dhayḙda॒gnima̭sya vṛñjīta॒ yo᳚-'syā॒-'gni-ñci̭nu॒yā-tta-ndakṣi̭ṇābhī rādhayeda॒gnime॒va ta-thspṛ̭ṇoti || 38 ||
(ṣo॒ḍhā॒vi॒hi॒to vai - vai᳚ṣṇa॒vī - ra॒nyo - vigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 9)
pra॒jāpa̭ti-ra॒gni-ma̭cinuta॒rtubhiḥ̭ saṃ​va~thsa॒raṃ-va~̭sa॒ntenai॒vāsya̭ pūrvā॒rdhama̭cinuta grī॒ṣmeṇa॒ dakṣi̭ṇa-mpa॒kṣaṃ-va~॒r॒ṣābhiḥ॒ pucchagṃ̭ śa॒radotta̭ra-mpa॒kṣagṃ hḙma॒ntena॒ maddhya॒-mbrahma̭ṇā॒ vā a̭sya॒ ta-tpū᳚rvā॒rdhama̭cinuta kṣa॒treṇa॒ dakṣi̭ṇa-mpa॒kṣa-mpa॒śubhiḥ॒ pucchaṃ̭-vi~॒śotta̭ra-mpa॒kṣamā॒śayā॒ maddhyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāna॒gni-ñci̭nu॒ta ṛ॒tubhi̭re॒vaina̭-ñcinu॒te-'tho̭ e॒tade॒va sarva॒mava̭ - [sarva॒mava̭, ru॒ndhe॒ śṛ॒ṇvantyḙna] 39
rundhe śṛ॒ṇvantyḙna-ma॒gni-ñci̭kyā॒namattyanna॒gṃ॒ roca̭ta i॒yaṃ-vā~va pra̭tha॒mā citi॒roṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ॒ purī̭ṣama॒ntari̭kṣa-ndvi॒tīyā॒ vayāgṃ̭si॒ purī̭ṣama॒sau tṛ॒tīyā॒ nakṣa̭trāṇi॒ purī̭ṣaṃ-ya~॒jñaśca̭tu॒rthī dakṣi̭ṇā॒ purī̭ṣaṃ॒-ya~ja̭mānaḥ pañca॒mī pra॒jā purī̭ṣaṃ॒-ya~-ttrici̭tīka-ñcinvī॒ta ya॒jña-ndakṣi̭ṇāmā॒tmāna̭-mpra॒jāma॒ntari̭yā॒-ttasmā॒-tpañca̭citīkaśceta॒vya̭ e॒tade॒va sarvagg̭ spṛṇoti॒ ya-tti॒sraścita̭ya- [ya-tti॒sraścita̭yaḥ, tri॒vṛddhya̭gnirya-ddve] 40
-stri॒vṛddhya̭gnirya-ddve dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityai॒ pañca॒ cita̭yo bhavanti॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣa ā॒tmāna̭me॒va spṛ̭ṇoti॒ pañca॒ cita̭yo bhavanti pa॒ñcabhiḥ॒ purī̭ṣaira॒bhyṷ̄hati॒ daśa॒ sa-mpa̭dyante॒ daśā᳚kṣaro॒ vai purṷṣo॒ yāvā̭ne॒va purṷṣa॒stagg​ spṛ̭ṇo॒tyatho॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājye॒vānnādye॒ prati̭ tiṣṭhati saṃ​va~thsa॒ro vai ṣa॒ṣṭhī citi̭r-ṛ॒tavaḥ॒ purī̭ṣa॒gṃ॒ ṣaṭ cita̭yo bhavanti॒ ṣaṭ purī̭ṣāṇi॒ dvāda̭śa॒ sa-mpa̭dyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhati || 41 ||
(ava॒ - cita̭yaḥ॒ - purī̭ṣaṃ॒ - pañca̭daśa ca) (a. 10)
rohi̭to dhū॒mraro̭hitaḥ ka॒rkandhṷrohita॒ste prā̭jāpa॒tyā ba॒bhrura̭ru॒ṇaba̭bhru॒-śśuka̭babhru॒ste rau॒drā-śśyetaḥ̭ śyetā॒kṣa-śśyeta̭grīva॒ste pi̭tṛdeva॒tyā᳚sti॒sraḥ kṛ॒ṣṇā va॒śā vā̭ru॒ṇya̭sti॒sra-śśve॒tā va॒śā-ssau॒ryo̭ maitrābār​haspa॒tyā dhū॒mrala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 42 ||
(rohi̭taḥ॒-ṣaḍvagṃ̭śatiḥ) (a. 11)
pṛśñi̭-stira॒ścīna̭-pṛśñirū॒rdhva-pṛ̭śñi॒ste mā̭ru॒tāḥ pha॒lgūrlo̭hito॒rṇī ba̭la॒kṣī tā-ssā̭rasva॒tyaḥ̭ pṛṣa̭tī sthū॒lapṛ̭ṣatī kṣu॒drapṛ̭ṣatī॒ tā vai᳚śvade॒vya̭sti॒sra-śśyā॒mā va॒śāḥ pau॒ṣṇiya̭sti॒sro rohi̭ṇīrva॒śā mai॒triya̭ aindrābār​haspa॒tyā a̭ru॒ṇala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 43 ||
(pṛśñiḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiḥ) (a. 12)
śi॒ti॒bā॒hu-ra॒nyata̭śśitibāhu-ssama॒nta śi̭tibāhu॒sta ai᳚ndravāya॒vā-śśi̭ti॒randhro॒ 'nyata̭śśitirandhra-ssama॒ntaśi̭tirandhra॒ste mai᳚trāvaru॒ṇā-śśu॒ddhavā̭la-ssa॒rvaśṷddhavālo ma॒ṇivā̭la॒sta ā᳚śvi॒nāsti॒sra-śśi॒lpā va॒śā vai᳚śvade॒vya̭sti॒sra-śśyenīḥ᳚ parame॒ṣṭhinḙ somāpau॒ṣṇā-śśyā॒mala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 44 ||
(śi॒ti॒bā॒huḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 13)
u॒nna॒ta ṛ̭ṣa॒bho vā̭ma॒nasta ai᳚ndrāvaru॒ṇā-śśiti̭kakucchitipṛ॒ṣṭha-śśiti̭bhasa॒-tta ai᳚ndrābār​haspa॒tyā-śśi̭ti॒pācchi॒tyoṣṭhaḥ̭ śiti॒bhrusta ai᳚ndrāvaiṣṇa॒vāsti॒sra-ssi॒ddhmā va॒śā vai᳚śvakarma॒ṇya̭sti॒sro dhā॒tre pṛ̭ṣoda॒rā ai᳚ndrāpau॒ṣṇā-śśyeta̭lalāmāstūpa॒rāḥ || 45 ||
(u॒nna॒taḥ pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 14)
ka॒rṇāstrayo̭ yā॒mā-ssau॒myāstrayaḥ̭ śviti॒ṅgā a॒gnaye॒ yavi̭ṣṭhāya॒ trayo̭ naku॒lāsti॒sro rohi̭ṇī॒stryavya॒stā vasṷ̄nā-nti॒sro̭-'ru॒ṇā di̭tyau॒hya̭stā ru॒drāṇāgṃ̭ somai॒ndrā ba॒bhrula̭lāmāstūpa॒rāḥ || 46 ||
(ka॒rṇāstrayo̭ - vigṃśatiḥ) (a. 15)
śu॒ṇṭhāstrayo̭ vaiṣṇa॒vā a̭dhīlodha॒karṇā॒strayo॒ viṣṇa̭va urukra॒māya̭ laphsu॒dina॒strayo॒ viṣṇa̭va urugā॒yāya॒ pañcā̭vīsti॒sra ā̭di॒tyānā᳚-ntriva॒thsā-sti॒sro-'ṅgi̭rasāmaindrāvaiṣṇa॒vā gau॒rala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 47 ||
(śu॒ṇṭhā - vigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 16)
indrā̭ya॒ rājñe॒ trayaḥ̭ śitipṛ॒ṣṭhā indrā̭yā-dhirā॒jāya॒ traya॒-śśiti̭kakuda॒ indrā̭ya sva॒rājñe॒ traya॒-śśiti̭bhasa-dasti॒srastṷryau॒hyaḥ̭ sā॒ddhyānā᳚-nti॒sraḥ pa̭ṣṭhau॒hyo̭ viśvḙṣā-nde॒vānā̭māgne॒ndrāḥ kṛ॒ṣṇala̭lāmāstūpa॒rāḥ || 48 ||
(indrā̭ya॒ rājñe॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ) (a. 17)
adi̭tyai॒ trayo̭ rohitai॒tā i̭ndrā॒ṇyai trayaḥ̭ kṛṣṇai॒tāḥ ku॒hvai᳚ trayo̭-'ruṇai॒tāsti॒sro dhe॒navo̭ rā॒kāyai॒ trayo̭-'na॒ḍvāhaḥ̭ sinīvā॒lyā ā᳚gnāvaiṣṇa॒vā rohi̭talalāmāstūpa॒rāḥ || 49 ||
(adi̭tyā-a॒ṣṭāda̭śa) (a. 18)
sau॒myāstrayaḥ̭ pi॒śaṅgā॒-ssomā̭ya॒ rājñe॒ trayaḥ̭ sā॒raṅgāḥ᳚ pārja॒nyā nabho̭rūpāsti॒sro̭-'jā ma॒l॒hā i̭ndrā॒ṇyai ti॒sro me॒ṣya̭ ādi॒tyā dyā̭vāpṛthi॒vyā̭ mā॒laṅgā᳚stūpa॒rāḥ || 50 ||
(sau॒myā - ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 19)
vā॒ru॒ṇāstrayaḥ̭ kṛ॒ṣṇala̭lāmā॒ varṷṇāya॒ rājñe॒ trayo॒ rohi̭talalāmā॒ varṷṇāya ri॒śāda̭se॒ trayo̭-'ru॒ṇala̭lāmā-śśi॒lpāstrayo̭ vaiśvade॒vāstrayaḥ॒ pṛśña̭ya-ssarvadeva॒tyā̭ aindrāsū॒rā-śśyeta̭lalāmāstūpa॒rāḥ || 51 ||
(vā॒ru॒ṇā - vigṃ̭śa॒tiḥ) (a. 20)
somā̭ya sva॒rājñḙ-'novā॒hāva̭na॒ḍvāhā̭-vindrā॒gnibhyā̭-mojo॒dābhyā॒muṣṭā̭rā-vindrā॒gnibhyā᳚-mbala॒dābhyāgṃ̭ sīravā॒hāvavī॒ dve dhe॒nū bhau॒mī di॒gbhyo vaḍa̭be॒ dve dhe॒nū bhau॒mī vai̭rā॒jī pṷru॒ṣī dve dhe॒nū bhau॒mī vā॒yava̭ ārohaṇavā॒hāva̭na॒ḍvāhaṷ vāru॒ṇī kṛ॒ṣṇe va॒śe a̭rā॒ḍyaṷ di॒vyāvṛ̭ṣa॒bhau pa̭rima॒rau || 52 ||
(somā̭ya sva॒rājñe॒ - catṷstrigṃśat) (a. 21)
ekā̭daśa prā॒targa॒vyāḥ pa॒śava॒ ā la̭bhyante chaga॒laḥ ka॒lmāṣaḥ̭ kikidī॒virvi̭dī॒gaya॒ste tvā॒ṣṭrā-ssau॒rīrnava̭ śve॒tā va॒śā a̭nūba॒ndhyā̭ bhavantyāgne॒ya ai᳚ndrā॒gna ā᳚śvi॒naste vi̭śālayū॒pa ā la̭bhyante || 53 ||
(aikā̭daśa prā॒taḥ - pañca̭vigṃśatiḥ) (a. 22)
pi॒śaṅgā॒strayo̭ vāsa॒ntā-ssā॒raṅgā॒strayo॒ graiṣmāḥ॒ pṛṣa̭nta॒strayo॒ vār​ṣi̭kāḥ॒ pṛśña̭ya॒strayaḥ̭ śāra॒dāḥ pṛ̭śñisa॒kthā-strayo॒ haima̭ntikā avali॒ptāstrayaḥ̭ śaiśi॒rā-ssaṃ̭​va~thsa॒rāya॒ niva̭kṣasaḥ || 54 ||
(pi॒śaṅgā̭ - vigṃśa॒tiḥ) (a. 23)
(rohi̭taḥ kṛ॒ṣṇā dhū॒mrala̭lāmāḥ॒ - pṛśñiḥ̭ śyā॒mā a̭ru॒ṇala̭lāmāḥ -śitibā॒hu-śśi॒lpā-śśyenī᳚-śśyā॒mala̭lāmā - unna॒ta-ssi॒ddhmā dhā॒tre pau॒ṣṇā-śśyeta̭lalāmāḥ - ka॒rṇā ba॒bhrula̭lāmāḥ - śu॒ṇṭhā gau॒rala̭lāmā॒ - indrā̭ya kṛ॒ṣṇāla̭lāmā॒ - adi̭tyai॒ rohi̭ta lalāmaḥ -sau॒myā mā॒laṅgā̭ - vāru॒ṇā-ssū॒rā-śśyeta̭lalāmā॒ - daśa̭ |)
(hira̭ṇyavarṇā - a॒pā-ṅgrahā᳚n - bhūteṣṭa॒kāḥ - sa॒jūḥ - saṃ̭​va~thsa॒raṃ - pra॒jāpa̭ti॒-ssa kṣu॒rapa̭vi - ra॒vagnervai dī॒kṣayā̭ - suva॒rgāya॒ taṃ-ya~nna - sū॒yate᳚ - pra॒jāpa̭tir-ṛ॒tubhī॒ - rohi̭taḥ॒ - pṛñiḥ̭ - śitibā॒hu - rṷnna॒taḥ - ka॒rṇāḥ - śu॒ṇṭhā - indrā॒yā- di̭tyai - sau॒myā - vā̭ru॒ṇāḥ - somā॒yai - kā̭daśa - pi॒śaṅgā॒ - strayo̭vigṃśatiḥ)
(hira̭ṇyavarṇā - bhūteṣṭa॒kāḥ - chando॒ yat - kanī̭yāgṃsan-tri॒vṛddhya̭gni - rvā̭ru॒ṇā - ścatṷṣpañcā॒śat )
(hira̭ṇyavarṇā॒, niva̭kṣasaḥ)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mpañcamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||