📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
2.3 - ఆదిత్యేభ్యో భువద్వద్భ్యశ్చరుమ్ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః
2.3 - Adityebhyo Bhuvadvadbhyashcharum - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Telugu
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్నః - ఇష్టివిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
ఆ॒ది॒త్యేభ్యో॒ భువ॑ద్వద్భ్యశ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒-ద్భూతి॑కామ ఆది॒త్యా వా ఏ॒త-మ్భూత్యై॒ ప్రతి॑ నుదన్తే॒ యో-ఽల॒-మ్భూత్యై॒ స-న్భూతి॒-న్న ప్రా॒ప్నోత్యా॑ది॒త్యానే॒వ భువ॑ద్వత॒-స్స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ త ఏ॒వైన॒-మ్భూతి॑-ఙ్గమయన్తి॒ భవ॑త్యే॒వా ఽఽది॒త్యేభ్యో॑ ధా॒రయ॑ద్వ-ద్భ్యశ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒-దప॑రుద్ధో వా-ఽపరు॒ద్ధ్యమా॑నో వా-ఽఽది॒త్యా వా అ॑పరో॒ద్ధార॑ ఆది॒త్యా అ॑వగమయి॒తార॑ ఆది॒త్యానే॒వ ధా॒రయ॑ద్వత॒- [ధా॒రయ॑ద్వతః, స్వేన॑] 1
-స్స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ త ఏ॒వైనం॑-విఁ॒శి దా᳚ద్ధ్రత్యనపరు॒ద్ధ్యో భ॑వ॒త్యది॒తే-ఽను॑ మన్య॒స్వే-త్య॑పరు॒ద్ధ్యమా॑నో-ఽస్య ప॒దమా ద॑దీతే॒యం-వాఁ అది॑తిరి॒యమే॒వాస్మై॑ రా॒జ్యమను॑ మన్యతే స॒త్యా-ఽఽశీరిత్యా॑హ స॒త్యామే॒వా-ఽఽశిష॑-ఙ్కురుత ఇ॒హ మన॒ ఇత్యా॑హ ప్ర॒జా ఏ॒వాస్మై॒ సమ॑నసః కరో॒త్యుప॒ ప్రేత॑ మరుత- [ప్రేత॑ మరుతః, సు॒దా॒న॒వ॒ ఏ॒నా] 2
-స్సుదానవ ఏ॒నా వి॒శ్పతి॑నా॒-ఽభ్య॑ముగ్ం రాజా॑న॒మిత్యా॑హ మారు॒తీ వై వి-డ్జ్యే॒ష్ఠో వి॒శ్పతి॑-ర్వి॒శైవైనగ్ం॑ రా॒ష్ట్రేణ॒ సమ॑ర్ధయతి॒ యః ప॒రస్తా᳚-ద్గ్రామ్యవా॒దీ స్యా-త్తస్య॑ గృ॒హా-ద్వ్రీ॒హీనా హ॑రేచ్ఛు॒క్లాగ్​శ్చ॑ కృ॒ష్ణాగ్​శ్చ॒ వి చి॑నుయా॒ద్యే శు॒క్లా-స్స్యుస్తమా॑ది॒త్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పేదాది॒త్యా వై దే॒వత॑యా॒ విడ్విశ॑మే॒వా-ఽవ॑ గచ్ఛ॒- [గచ్ఛతి, అవ॑గతా-ఽస్య॒] 3
-త్యవ॑గతా-ఽస్య॒ విడన॑వగతగ్ం రా॒ష్ట్ర-మిత్యా॑హు॒ర్యే కృ॒ష్ణా-స్స్యుస్తం-వాఁ॑రు॒ణ-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-ద్వారు॒ణం-వైఁ రా॒ష్ట్రము॒భే ఏ॒వ విశ॑-ఞ్చ రా॒ష్ట్ర-ఞ్చావ॑ గచ్ఛతి॒ యది॒ నావ॒గచ్ఛే॑ది॒మ-మ॒హమా॑ది॒త్యేభ్యో॑ భా॒గ-న్నిర్వ॑పా॒మ్యా ఽముష్మా॑-ద॒ముష్యై॑ వి॒శో-ఽవ॑గన్తో॒-రితి॒ నిర్వ॑పే-దాది॒త్యా ఏ॒వైన॑-మ్భాగ॒ధేయ॑-మ్ప్రే॒ఫ్సన్తో॒ విశ॒మవ॑ [విశ॒మవ॑, గ॒మ॒య॒న్తి॒ యది॒] 4
గమయన్తి॒ యది॒ నావ॒గచ్ఛే॒దాశ్వ॑త్థా-న్మ॒యూఖా᳚న్-థ్స॒ప్త మ॑ద్ధ్యమే॒షాయా॒ముప॑- హన్యాది॒దమ॒హ-మా॑ది॒త్యా-న్బ॑ధ్నా॒మ్యా ఽముష్మా॑ద॒ముష్యై॑ వి॒శో-ఽవ॑గన్తో॒రిత్యా॑ది॒త్యా ఏ॒వైన॑-మ్బ॒ద్ధవీ॑రా॒ విశ॒మవ॑ గమయన్తి॒ యది॒ నా-ఽవ॒గచ్ఛే॑-దే॒త-మే॒వా-ఽఽది॒త్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-ది॒ద్ధ్మే-ఽపి॑ మ॒యూఖా॒న్-థ్స-న్న॑హ్యే-దనపరు॒ద్ధ్య-మే॒వావ॑ గచ్ఛ॒త్యాశ్వ॑త్థా భవన్తిమ॒రుతాం॒-వాఁ ఏ॒త -దోజో॒ యద॑శ్వ॒త్థ ఓజ॑సై॒వ విశ॒మవ॑ గచ్ఛతి స॒ప్త భ॑వన్తి స॒ప్త గ॑ణా॒ వై మ॒రుతో॑ గణ॒శ ఏ॒వ విశ॒మవ॑ గచ్ఛతి । 5
(ధా॒రయ॑ద్వతో - మరుతో - గచ్ఛతి॒ - విశ॒మవై॒ - త - ద॒ష్టాద॑శ చ) (అ. 1)
దే॒వా వై మృ॒త్యో-ర॑బిభయు॒స్తే ప్ర॒జాప॑తి॒-ముపా॑ధావ॒-న్తేభ్య॑ ఏ॒తా-మ్ప్రా॑జాప॒త్యాగ్ం శ॒తకృ॑ష్ణలా॒-న్నిర॑వప॒-త్తయై॒వైష్వ॒మృత॑-మదధా॒ద్యో మృ॒త్యో-ర్బి॑భీ॒యా-త్తస్మా॑ ఏ॒తా-మ్ప్రా॑జాప॒త్యాగ్ం శ॒తకృ॑ష్ణలా॒-న్నిర్వ॑పే-త్ప్ర॒జాప॑తి-మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వా-ఽస్మి॒-న్నాయు॑-ర్దధాతి॒ సర్వ॒మాయు॑రేతి శ॒తకృ॑ష్ణలా భవతి శ॒తాయుః॒ పురు॑ష॒-శ్శ॒తేన్ద్రి॑య॒ ఆయు॑ష్యే॒వేన్ద్రి॒యే [ ] 6
ప్రతి॑ తిష్ఠతి ఘృ॒తే భ॑వ॒త్యాయు॒ర్వై ఘృ॒త-మ॒మృత॒గ్ం॒ హిర॑ణ్య॒-మాయు॑శ్చై॒వాస్మా॑ అ॒మృత॑-ఞ్చ స॒మీచీ॑ దధాతి చ॒త్వారి॑ చత్వారి కృ॒ష్ణలా॒న్యవ॑ ద్యతి చతురవ॒-త్తస్యా-ఽఽప్త్యా॑ ఏక॒ధా బ్ర॒హ్మణ॒ ఉప॑ హరత్యేక॒ధైవ యజ॑మాన॒ ఆయు॑ర్దధాత్య॒- సావా॑ది॒త్యో న వ్య॑రోచత॒ తస్మై॑ దే॒వాః ప్రాయ॑శ్చిత్తి-మైచ్ఛ॒-న్తస్మా॑ ఏ॒తగ్ం సౌ॒ర్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర॑వప॒-న్తేనై॒వా-ఽస్మి॒- [-తేనై॒వా-ఽస్మిన్న్॑, రుచ॑-మదధు॒ర్యో] 7
-న్రుచ॑-మదధు॒ర్యో బ్ర॑హ్మవర్చ॒సకా॑మ॒-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒తగ్ం సౌ॒ర్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే-ద॒ము-మే॒వా-ఽఽది॒త్యగ్గ్​ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మి॑-న్బ్రహ్మవర్చ॒స-న్ద॑ధాతి బ్రహ్మవర్చ॒స్యే॑వ భ॑వత్యుభ॒యతో॑ రు॒క్మౌ భ॑వత ఉభ॒యత॑ ఏ॒వాస్మి॒-న్రుచ॑-న్దధాతి ప్రయా॒జే ప్ర॑యాజే కృ॒ష్ణల॑-ఞ్జుహోతి ది॒గ్భ్య ఏ॒వాస్మై᳚ బ్రహ్మవర్చ॒సమవ॑ రున్ధ ఆగ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-థ్సావి॒త్ర-న్ద్వాద॑శకపాల॒-మ్భూమ్యై॑ [-భూమ్యై᳚, చ॒రుం-యః ఁకా॒మయే॑త॒] 8
చ॒రుం-యః ఁకా॒మయే॑త॒ హిర॑ణ్యం-విఁన్దేయ॒ హిర॑ణ్య॒-మ్మోప॑ నమే॒దితి॒ యదా᳚గ్నే॒యో భవ॑త్యాగ్నే॒యం-వైఁ హిర॑ణ్యం॒-యఁస్యై॒వ హిర॑ణ్య॒-న్తేనై॒వైన॑-ద్విన్దతే సావి॒త్రో భ॑వతి సవి॒తృప్ర॑సూత ఏ॒వైన॑-ద్విన్దతే॒ భూమ్యై॑ చ॒రుర్భ॑వత్య॒స్యామే॒వైన॑-ద్విన్దత॒ ఉపై॑న॒గ్ం॒ హిర॑ణ్య-న్నమతి॒ వి వా ఏ॒ష ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణర్ధ్యతే॒ యో హిర॑ణ్యం-విఁ॒న్దత॑ ఏ॒తా- [ఏ॒తామ్, ఏ॒వ] 9
-మే॒వ నిర్వ॑పే॒ద్ధిర॑ణ్యం-విఁ॒త్త్వా నేన్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణ॒ వ్యృ॑ద్ధ్యత ఏ॒తామే॒వ నిర్వ॑పే॒ద్యస్య॒ హిర॑ణ్య॒-న్నశ్యే॒ద్యదా᳚గ్నే॒యో భవ॑త్యాగ్నే॒యం-వైఁ హిర॑ణ్యం॒-యఁస్యై॒ వ హిర॑ణ్య॒-న్తేనై॒వైన॑-ద్విన్దతి సావి॒త్రో భ॑వతి సవి॒తృ-ప్ర॑సూత ఏ॒వైన॑-ద్విన్దతి॒ భూమ్యై॑ చ॒రుర్భ॑వత్య॒స్యాం-వాఁ ఏ॒తన్న॑శ్యతి॒ యన్నశ్య॑త్య॒స్యామే॒వైన॑-ద్విన్ద॒తీన్ద్ర॒- [ద్విన్ద॒తీన్ద్రః॑, త్వష్టు॒-స్సోమ॑] 10
-స్త్వష్టు॒-స్సోమ॑-మభీ॒షహా॑-ఽ పిబ॒-థ్స విష్వం॒-వ్యాఁ᳚ర్చ్ఛ॒-థ్స ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॑ సోమపీ॒థేన॒ వ్యా᳚ర్ధ్యత॒ స యదూ॒ర్ధ్వము॒దవ॑మీ॒-త్తే శ్యా॒మాకా॑ అభవ॒న్​థ్స ప్ర॒జాప॑తి॒ముపా॑ధావ॒-త్తస్మా॑ ఏ॒తగ్ం సో॑మే॒న్ద్రగ్గ్​ శ్యా॑మా॒క-ఞ్చ॒రు-న్నిర॑వప॒-త్తేనై॒వాస్మి॑న్నిన్ద్రి॒యగ్ం సో॑మపీ॒థమ॑దధా॒ద్వి వా ఏ॒ష ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॑ సోమ॒పీథేన॑ర్ధ్యతే॒ య-స్సోమం॒-వఁమి॑తి॒ య-స్సో॑మవా॒మీ స్యా-త్తస్మా॑ [స్యా-త్తస్మై᳚, ఏ॒తగ్ం] 11
ఏ॒తగ్ం సో॑మే॒న్ద్రగ్గ్​ శ్యా॑మా॒క-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒-థ్సోమ॑-ఞ్చై॒వేన్ద్ర॑-ఞ్చ॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మి॑న్నిన్ద్రి॒యగ్ం సో॑మపీ॒థ-న్ధ॑త్తో॒ నేన్ద్రి॒యేణ॑ సోమపీ॒థేన॒ వ్యృ॑ద్ధ్యతే॒ య-థ్సౌ॒మ్యో భవ॑తి సోమపీ॒థమే॒వావ॑ రున్ధే॒ యదై॒న్ద్రో భవ॑తీన్ద్రి॒యం-వైఁ సో॑మపీ॒థ ఇ॑న్ద్రి॒యమే॒వ సో॑మపీ॒థమవ॑ రున్ధే శ్యామా॒కో భ॑వత్యే॒ష వావ స సోమ॑- [స సోమః॑, సా॒క్షాదే॒వ] 12
-స్సా॒క్షాదే॒వ సో॑మపీ॒థమవ॑ రున్ధే॒ ఽగ్నయే॑ దా॒త్రే పు॑రో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే॒దిన్ద్రా॑య ప్రదా॒త్రే పు॑రో॒డాశ॒మేకా॑దశకపాల-మ్ప॒శుకా॑మో॒-ఽగ్నిరే॒వాస్మై॑ ప॒శూ-న్ప్ర॑జ॒నయ॑తి వృ॒ద్ధానిన్ద్రః॒ ప్ర య॑చ్ఛతి॒ దధి॒ మధు॑ ఘృ॒తమాపో॑ ధా॒నా భ॑వన్త్యే॒తద్వై ప॑శూ॒నాగ్ం రూ॒పగ్ం రూ॒పేణై॒వ ప॒శూనవ॑ రున్ధే పఞ్చ-గృహీ॒త-మ్భ॑వతి॒ పాఙ్క్తా॒ హి ప॒శవో॑ బహు రూ॒ప-మ్భ॑వతి బహు రూ॒పా హి ప॒శవ॒- [ప॒శవః॑, సమృ॑ద్ధ్యై] 13
-స్సమృ॑ద్ధ్యై ప్రాజాప॒త్య-మ్భ॑వతి ప్రాజాప॒త్యా వై ప॒శవః॑ ప్ర॒జాప॑తిరే॒వాస్మై॑ ప॒శూ-న్ప్రజ॑నయత్యా॒త్మా వై పురు॑షస్య॒ మధు॒ యన్మద్ధ్వ॒గ్నౌ జు॒హోత్యా॒త్మాన॑మే॒వ త-ద్యజ॑మానో॒-ఽగ్నౌ ప్రద॑ధాతి ప॒ఙ్క్త్యౌ॑ యాజ్యానువా॒క్యే॑ భవతః॒ పాఙ్క్తః॒ పురు॑షః॒ పాఙ్క్తాః᳚ ప॒శవ॑ ఆ॒త్మాన॑మే॒వ మృ॒త్యోర్ని॒ష్క్రీయ॑ప॒శూనవ॑ రున్ధే ॥ 14 ॥
(ఇ॒న్ద్రి॒యే᳚ - ఽస్మి॒న్ - భూమ్యా॑ - ఏ॒తా - మిన్ద్రః॒ - స్యా-త్తస్మై॒ - సోమో॑ - బహు రూ॒పా హి ప॒శవ॒ - ఏక॑చత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 2)
దే॒వా వై స॒త్రమా॑స॒త-ర్ధి॑పరిమితం॒-యఁశ॑స్కామా॒స్తేషా॒గ్ం॒ సోమ॒గ్ం॒ రాజా॑నం॒-యఁశ॑ ఆర్చ్ఛ॒-థ్స గి॒రిముదై॒-త్తమ॒గ్నిరనూదై॒-త్తావ॒గ్నీషోమౌ॒ సమ॑భవతా॒-న్తావిన్ద్రో॑ య॒జ్ఞవి॑భ్ర॒ష్టో-ఽను॒ పరై॒-త్తావ॑బ్రవీద్యా॒జయ॑త॒-మ్మేతి॒ తస్మా॑ ఏ॒తామిష్టి॒-న్నిర॑వపతామాగ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాలమై॒న్ద్ర-మేకా॑దశకపాలగ్ం సౌ॒మ్య-ఞ్చ॒రు-న్తయై॒వా-ఽస్మి॒-న్తేజ॑ [తయై॒వా-ఽస్మి॒-న్తేజః॑, ఇ॒న్ద్రి॒య-మ్బ్ర॑హ్మవర్చ॒స-] 15
ఇన్ద్రి॒య-మ్బ్ర॑హ్మవర్చ॒స-మ॑ధత్తాం॒-యోఁ య॒జ్ఞవి॑భ్రష్ట॒-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒తామిష్టి॒-న్నిర్వ॑పేదాగ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాలమై॒న్ద్ర-మేకా॑దశకపాలగ్ం సౌ॒మ్య-ఞ్చ॒రుం-యఁదా᳚గ్నే॒యో భవ॑తి॒ తేజ॑ ఏ॒వాస్మి॒-న్తేన॑ దధాతి॒ యదై॒న్ద్రో భవ॑తీన్ద్రి॒యమే॒వాస్మి॒-న్తేన॑ దధాతి॒ య-థ్సౌ॒మ్యో బ్ర॑హ్మవర్చ॒స-న్తేనా᳚ ఽఽగ్నే॒యస్య॑ చ సౌ॒మ్యస్య॑ చై॒న్ద్రే స॒మాశ్లే॑షయే॒-త్తేజ॑శ్చై॒వాస్మి॑-న్బ్రహ్మవర్చ॒స-ఞ్చ॑ స॒మీచీ॑ [స॒మీచీ᳚, ద॒ధా॒త్య॒గ్నీ॒షో॒మీయ॒-] 16
దధాత్యగ్నీషో॒మీయ॒-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒ద్య-ఙ్కామో॒ నోప॒నమే॑దాగ్నే॒యో వై బ్రా᳚హ్మ॒ణ-స్స సోమ॑-మ్పిబతి॒ స్వామే॒వ దే॒వతా॒గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ సైవైన॒-ఙ్కామే॑న॒ సమ॑ర్ధయ॒త్యుపై॑న॒-ఙ్కామో॑ నమత్యగ్నీషో॒మీయ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పే-ద్బ్రహ్మవర్చ॒సకా॑మో॒-ఽగ్నీషోమా॑ వే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మి॑-న్బ్రహ్మవర్చ॒స-న్ధ॑త్తో బ్రహ్మవర్చ॒స్యే॑వ [బ్రహ్మవర్చ॒స్యే॑వ, భ॒వ॒తి॒ యద॒ష్టాక॑పాల॒-] 17
భ॑వతి॒ యద॒ష్టాక॑పాల॒-స్తేనా᳚-ఽఽగ్నే॒యో యచ్ఛ్యా॑మా॒కస్తేన॑ సౌ॒మ్య-స్సమృ॑ద్ధ్యై॒ సోమా॑య వా॒జినే᳚ శ్యామా॒క-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః క్లైబ్యా᳚ద్బిభీ॒యా-ద్రేతో॒ హి వా ఏ॒తస్మా॒-ద్వాజి॑నమప॒క్రామ॒త్యథై॒ష క్లైబ్యా᳚ద్బిభాయ॒ సోమ॑మే॒వ వా॒జిన॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మి॒-న్రేతో॒ వాజి॑న-న్దధాతి॒ న క్లీ॒బో భ॑వతిబ్రాహ్మణస్ప॒త్య-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-ద్గ్రామ॑కామో॒ [-నిర్వ॑పే॒-ద్గ్రామ॑కామః, బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॑మే॒వ] 18
19
బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి॑మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వాస్మై॑ సజా॒తా-న్ప్ర య॑చ్ఛతి గ్రా॒మ్యే॑వ భ॑వతి గ॒ణవ॑తీ యాజ్యానువా॒క్యే॑ భవత-స్సజా॒తైరే॒వైన॑-ఙ్గ॒ణవ॑న్త-ఙ్కరోత్యే॒తామే॒వ నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త॒ బ్రహ్మ॒న్ విశం॒-విఁ నా॑శయేయ॒మితి॑ మారు॒తీ యా᳚జ్యానువా॒క్యే॑ కుర్యా॒-ద్బ్రహ్మ॑న్నే॒వ విశం॒-విఁ నా॑శయతి ॥ 19
(తేజః॑ - స॒మీచీ᳚ - బ్రహ్మవర్చ॒స్యే॑వ - గ్రామ॑కామ॒ - స్త్రిచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 3)
అ॒ర్య॒మ్ణే చ॒రు-న్నిర్వ॑ప-థ్సువ॒ర్గకా॑మో॒-ఽసౌ వా ఆ॑ది॒త్యో᳚-ఽర్య॒మా-ఽర్య॒మణ॑మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైనగ్ం॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయత్యర్య॒మ్ణే చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త॒ దాన॑కామా మే ప్ర॒జా-స్స్యు॒రిత్య॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్యో᳚-ఽర్య॒మా యః ఖలు॒ వై దదా॑తి॒ సో᳚-ఽర్య॒మా-ఽర్య॒మణ॑మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వా- [స ఏ॒వ, అ॒స్మై॒ దాన॑కామాః] 20
-ఽస్మై॒ దాన॑కామాః ప్ర॒జాః క॑రోతి॒ దాన॑కామా అస్మై ప్ర॒జా భ॑వన్త్యర్య॒మ్ణే చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒ద్యః కా॒మయే॑త స్వ॒స్తి జ॒నతా॑మియా॒మిత్య॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్యో᳚-ఽర్య॒మా- ఽర్య॒మణ॑మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒-న్త-ద్గ॑మయతి॒ యత్ర॒ జిగ॑మిష॒తీన్ద్రో॒ వై దే॒వానా॑మానుజావ॒ర ఆ॑సీ॒-థ్స ప్ర॒జాప॑తి॒ -ముపా॑ధావ॒-త్తస్మా॑ ఏ॒తమై॒న్ద్రమా॑నుషూ॒క-మేకా॑దశకపాల॒-న్ని- [-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిః, అ॒వ॒ప॒-త్తేనై॒వైన॒మగ్రం॑-] 21
-ర॑వప॒-త్తేనై॒వైన॒-మగ్ర॑-న్దే॒వతా॑నా॒-మ్పర్య॑ణయ-ద్బు॒ద్ధ్నవ॑తీ॒ అగ్ర॑వతీ యాజ్యానువా॒క్యే॑ అకరో-ద్బు॒ద్ధ్నా-దే॒వైన॒మగ్ర॒-మ్పర్య॑ణయ॒ద్యో రా॑జ॒న్య॑ ఆనుజావ॒ర-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒తమై॒న్ద్ర-మా॑నుషూ॒క-మేకా॑దశకపాల॒-న్నిర్వ॑పే॒-దిన్ద్ర॑మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒-మగ్రగ్ం॑ సమా॒నానా॒-మ్పరి॑ణయతి బు॒ద్ధ్నవ॑తీ॒ అగ్ర॑వతీ యాజ్యానువా॒క్యే॑ భవతో బు॒ద్ధ్నా-దే॒వైన॒-మగ్ర॒మ్- [బు॒ద్ధ్నా-దే॒వైన॒-మగ్ర᳚మ్, పరి॑] 22
-పరి॑ ణయత్యానుషూ॒కో భ॑వత్యే॒షా హ్యే॑తస్య॑ దే॒వతా॒ య ఆ॑నుజావ॒ర-స్సమృ॑ద్ధ్యై॒ యో బ్రా᳚హ్మ॒ణ ఆ॑నుజావ॒ర-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒త-మ్బా॑ర్​హస్ప॒త్య-మా॑నుషూ॒క-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పే॒-ద్బృహ॒స్పతి॑-మే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒మగ్రగ్ం॑ సమా॒నానా॒-మ్పరి॑ణయతి బు॒ద్ధ్నవ॑తీ॒ అగ్ర॑వతీ యాజ్యానువా॒క్యే॑ భవతో బు॒ద్ధ్నా-దే॒వైన॒-మగ్ర॒-మ్పరి॑ ణయత్యానుషూ॒కో భ॑వత్యే॒షా హ్యే॑తస్య॑ దే॒వతా॒ య ఆ॑నుజావ॒ర-స్సమృ॑ద్ధ్యై ॥ 23 ॥
(ఏ॒వ - నిర - గ్ర॑-మే॒తస్య॑ - చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 4)
ప్ర॒జాప॑తే॒-స్త్రయ॑స్త్రిగ్ంశ-ద్దుహి॒తర॑ ఆస॒-న్తా-స్సోమా॑య॒ రాజ్ఞే॑-ఽదదా॒-త్తాసాగ్ం॑ రోహి॒ణీముపై॒-త్తా ఈర్​ష్య॑న్తీః॒ పున॑రగచ్ఛ॒-న్తా అన్వై॒-త్తాః పున॑రయాచత॒ తా అ॑స్మై॒ న పున॑రదదా॒-థ్సో᳚-ఽబ్రవీ-దృ॒త-మ॑మీష్వ॒ యథా॑ సమావ॒చ్ఛ ఉ॑పై॒ష్యామ్యథ॑ తే॒ పున॑-ర్దాస్యా॒మీతి॒ స ఋ॒తమా॑మీ॒-త్తా అ॑స్మై॒ పున॑రదదా॒-త్తాసాగ్ం॑ రోహి॒ణీమే॒వోప॒- [రోహి॒ణీమే॒వోప॑, ఐ॒త్తం-యఁక్ష్మ॑] 24
-త్తం-యఁక్ష్మ॑ ఆర్చ్ఛ॒-ద్రాజా॑నం॒-యఁక్ష్మ॑ ఆర॒దితి॒ తద్రా॑జయ॒క్ష్మస్య॒ జన్మ॒ య-త్పాపీ॑యా॒నభ॑వ॒-త్త-త్పా॑పయ॒క్ష్మస్య॒ యజ్జా॒యాభ్యో-ఽవి॑న్ద॒-త్తజ్జా॒యేన్య॑స్య॒య ఏ॒వమే॒తేషాం॒-యఁక్ష్మా॑ణా॒-ఞ్జన్మ॒ వేద॒ నైన॑మే॒తే యక్ష్మా॑ విన్దన్తి॒స ఏ॒తా ఏ॒వ న॑మ॒స్య-న్నుపా॑-ఽధావ॒-త్తా అ॑బ్రువ॒న్. వరం॑-వృఁణామహై సమావ॒చ్ఛ ఏ॒వ న॒ ఉపా॑య॒ ఇతి॒ తస్మా॑ ఏ॒త- [తస్మా॑ ఏ॒తమ్, ఆ॑ది॒త్య-ఞ్చ॒రుం] 25
-మా॑ది॒త్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర॑వప॒-న్తేనై॒వైన॑-మ్పా॒పా-థ్స్రామా॑దముఞ్చ॒న్. యః పా॑పయ॒క్ష్మగృ॑హీత॒-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒తమా॑ది॒త్య-ఞ్చ॒రు-న్నిర్వ॑పేదాది॒త్యానే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ త ఏ॒వైన॑-మ్పా॒పా-థ్స్రామా᳚న్ముఞ్చన్త్య-మావా॒స్యా॑యా॒-న్నిర్వ॑పే-ద॒ముమే॒వైన-॑మా॒ప్యాయ॑మాన॒-మన్వా ప్యా॑యయతి॒ నవో॑నవో భవతి॒ జాయ॑మాన॒ ఇతి॑ పురో-ఽనువా॒క్యా॑ భవ॒త్యాయు॑రే॒వాస్మి॒-న్తయా॑ దధాతి॒ యమా॑ది॒త్యా అ॒గ్ం॒శుమా᳚ప్యా॒యయ॒న్తీతి॑ యా॒జ్యైవైన॑మే॒తయా᳚ ప్యాయయతి ॥ 26 ॥
(ఏ॒వోపై॒ -త- మ॑స్మి॒న్ - త్రయో॑దశచ) (అ. 5)
ప్ర॒జాప॑తి ర్దే॒వేభ్యో॒-ఽన్నాద్యం॒-వ్యాఁది॑శ॒-థ్సో᳚-ఽబ్రవీ॒ద్యది॒మాన్ ఁలో॒కా-న॒భ్య॑తి॒రిచ్యా॑తై॒ తన్మమా॑స॒దితి॒ తది॒మాన్ ఁలో॒కా-న॒భ్యత్య॑రిచ్య॒తేన్ద్ర॒గ్ం॒ రాజా॑న॒-మిన్ద్ర॑-మధిరా॒జ-మిన్ద్రగ్గ్॑ స్వ॒రాజా॑న॒-న్తతో॒ వై స ఇ॒మాన్ ఁలో॒కాగ్​ స్త్రే॒ధా-ఽదు॑హ॒-త్త-త్త్రి॒ధాతో᳚-స్త్రిధాతు॒త్వం-యఁ-ఙ్కా॒మయే॑తాన్నా॒ద-స్స్యా॒దితి॒ తస్మా॑ ఏ॒త-న్త్రి॒ధాతు॒-న్నిర్వ॑పే॒దిన్ద్రా॑య॒ రాజ్ఞే॑ పురో॒డాశ॒- [పురో॒డాశ᳚మ్, ఏకా॑దశకపాల॒-] 27
-మేకా॑దశకపాల॒-మిన్ద్రా॑యా-ధిరా॒జాయేన్ద్రా॑య స్వ॒రాజ్ఞే॒-ఽయం-వాఁ ఇన్ద్రో॒ రాజా॒-ఽయమిన్ద్రో॑-ఽధిరా॒జో॑-ఽసావిన్ద్రః॑ స్వ॒రాడి॒మానే॒వ లో॒కాన్-థ్స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ త ఏ॒వాస్మా॒ అన్న॒-మ్ప్రయ॑చ్ఛన్త్యన్నా॒ద ఏ॒వ భ॑వతి॒ యథా॑ వ॒థ్సేన॒ ప్రత్తా॒-ఙ్గా-న్దు॒హ ఏ॒వమే॒వేమాన్ ఁలో॒కా-న్ప్రత్తా॒న్ కామ॑మ॒న్నాద్య॑-న్దుహ ఉత్తా॒నేషు॑ క॒పాలే॒ష్వధి॑ శ్రయ॒త్యయా॑తయామత్వాయ॒ త్రయః॑ పురో॒డాశా॑ భవన్తి॒ త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కా ఏ॒షాం-లోఁ॒కానా॒మాప్త్యా॒ ఉత్త॑ర​ఉత్తరో॒ జ్యాయా᳚-న్భవత్యే॒వమి॑వ॒ హీమే లో॒కా-స్సమృ॑ద్ధ్యై॒ సర్వే॑షామభి-గ॒మయ॒న్నవ॑ ద్య॒త్యఛ॑మ్బట్కారం-వ్యఁ॒త్యాస॒మన్వా॒హాని॑ర్దాహాయ ॥ 28 ॥
(పు॒రో॒డాశం॒ - త్రయః॒ - షడ్విగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 6)
దే॒వా॒సు॒రా-స్సం​యఁ॑త్తా ఆస॒-న్తా-న్దే॒వానసు॑రా అజయ॒-న్తే దే॒వాః ప॑రాజిగ్యా॒నా అసు॑రాణాం॒-వైఁశ్య॒ముపా॑-ఽఽయ॒-న్తేభ్య॑ ఇన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑మపా᳚క్రామ॒-త్తదిన్ద్రో॑-ఽచాయ॒-త్తదన్వపా᳚క్రామ॒-త్తద॑వ॒రుధ॒-న్నాశ॑క్నో॒-త్తద॑స్మాదభ్య॒ర్ధో॑ ఽచర॒-థ్స ప్ర॒జాప॑తి॒ముపా॑ధావ॒-త్తమే॒తయా॒ సర్వ॑పృష్ఠయా-ఽయాజయ॒-త్తయై॒వా-ఽస్మి॑-న్నిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-మదధా॒ద్య ఇ॑న్ద్రి॒యకా॑మో [ఇ॑న్ద్రి॒యకా॑మః, వీ॒ర్య॑కామ॒-స్స్యాత్-] 29
వీ॒ర్య॑కామ॒-స్స్యా-త్తమే॒తయా॒ సర్వ॑పృష్ఠయా యాజయేదే॒తా ఏ॒వ దే॒వతా॒-స్స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తా ఏ॒వాస్మి॑-న్నిన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్య॑-న్దధతి॒యదిన్ద్రా॑య॒ రాథ॑న్తరాయ ని॒ర్వప॑తి॒ యదే॒వాగ్నే-స్తేజ॒స్తదే॒వావ॑ రున్ధే॒యదిన్ద్రా॑య॒ బార్​హ॑తాయ॒ యదే॒వేన్ద్ర॑స్య॒ తేజ॒స్తదే॒వావ॑ రున్ధే॒ యదిన్ద్రా॑య వైరూ॒పాయ॒ యదే॒వ స॑వి॒తు-స్తేజ॒స్త- [స॑వి॒తు-స్తేజ॒స్తత్, ఏ॒వావ॑ రున్ధే॒] 30
-దే॒వావ॑ రున్ధే॒ యదిన్ద్రా॑య వైరా॒జాయ॒ యదే॒వ ధా॒తు-స్తేజ॒స్త-దే॒వావ॑ రున్ధే॒ యదిన్ద్రా॑య శాక్వ॒రాయ॒ యదే॒వ మ॒రుతా॒-న్తేజ॒స్త-దే॒వావ॑ రున్ధే॒ యదిన్ద్రా॑య రైవ॒తాయ॒ యదే॒వ బృహ॒స్పతే॒-స్తేజ॒స్త-దే॒వా-ఽవ॑ రున్ధ ఏ॒తావ॑న్తి॒ వై తేజాగ్ం॑సి॒ తాన్యే॒వావ॑ రున్ధ ఉత్తా॒నేషు॑ క॒పాలే॒ష్వధి॑ శ్రయ॒త్యయా॑తయామత్వాయ॒ ద్వాద॑శకపాలః పురో॒డాశో॑ [పురో॒డాశః॑, భ॒వ॒తి॒ వై॒శ్వ॒దే॒వ॒త్వాయ॑] 31
భవతి వైశ్వదేవ॒త్వాయ॑ సమ॒న్త-మ్ప॒ర్యవ॑ద్యతి సమ॒న్త-మే॒వేన్ద్రి॒యం-వీఁ॒ర్యం॑-యఁజ॑మానే దధాతి వ్య॒త్యాస॒-మన్వా॒హాని॑ర్దాహా॒యాశ్వ॑ ఋష॒భో వృ॒ష్ణిర్బ॒స్త-స్సా-దక్షి॑ణా-వృష॒త్వాయై॒తయై॒వ య॑జేతా-ఽభిశ॒స్యమా॑న ఏ॒తాశ్చేద్వా అ॑స్యదే॒వతా॒ అన్న॑-మ॒దన్త్య॒దన్త్యు॑-వే॒వా-ఽస్య॑ మను॒ష్యాః᳚ ॥ 32 ॥
(ఇ॒న్ద్రి॒య॒కా॑మః-సవి॒తుస్తేజ॒స్తత్ - పు॑రో॒డాశో॒ -ఽష్టాత్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 7)
రజ॑నో॒ వై కౌ॑ణే॒యః క్ర॑తు॒జిత॒-ఞ్జాన॑కి-ఞ్చక్షు॒ర్వన్య॑మయా॒-త్తస్మా॑ ఏ॒తామిష్టి॒-న్నిర॑వప-ద॒గ్నయే॒ భ్రాజ॑స్వతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాలగ్ం సౌ॒ర్య-ఞ్చ॒రుమ॒గ్నయే॒ భ్రాజ॑స్వతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్తయై॒వాస్మి॒న్ చక్షు॑రదధా॒-ద్య-శ్చక్షు॑కామ॒-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒తామిష్టి॒-న్నిర్వ॑పే-ద॒గ్నయే॒ భ్రాజ॑స్వతే పురో॒డాశ॑మ॒ష్టాక॑పాలగ్ం సౌ॒ర్య-ఞ్చ॒రుమ॒గ్నయే॒ భ్రాజ॑స్వతే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాలమ॒గ్నే ర్వై చక్షు॑షా మను॒ష్యా॑ వి- [చక్షు॑షా మను॒ష్యా॑ వి, ప॒శ్య॒న్తి॒ సూర్య॑స్య] 33
ప॑శ్యన్తి॒ సూర్య॑స్య దే॒వా అ॒గ్ని-ఞ్చై॒వ సూర్య॑-ఞ్చ॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ తావే॒వాస్మి॒న్ చక్షు॑-ర్ధత్త॒-శ్చక్షు॑ష్మా-నే॒వ భ॑వతి॒ యదా᳚గ్నే॒యౌ భవ॑త॒-శ్చక్షు॑షీ ఏ॒వాస్మి॒-న్త-త్ప్రతి॑ దధాతి॒ య-థ్సౌ॒ర్యో నాసి॑కా॒-న్తేనా॒భితః॑ సౌ॒ర్యమా᳚గ్నే॒యౌ భ॑వత॒-స్తస్మా॑-ద॒భితో॒ నాసి॑కా॒-ఞ్చక్షు॑షీ॒ తస్మా॒-న్నాసి॑కయా॒ చక్షు॑షీ॒ విధృ॑తే సమా॒నీ యా᳚జ్యానువా॒క్యే॑ భవత-స్సమా॒నగ్ం హి చక్షు॒-స్సమృ॑ద్ధ్యా॒ ఉదు॒త్య-ఞ్జా॒తవే॑దసగ్ం స॒ప్త త్వా॑ హ॒రితో॒ రథే॑ చి॒త్ర-న్దే॒వానా॒ముద॑గా॒దనీ॑క॒మితి॒ పిణ్డా॒-న్ప్రయ॑చ్ఛతి॒ చక్షు॑-రే॒వాస్మై॒ ప్రయ॑చ్ఛతి॒ యదే॒వ తస్య॒ తత్ ॥ 34 ॥
(వి - హ్య॑ - ష్టావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 8)
ధ్రు॒వో॑-ఽసి ధ్రు॒వో॑-ఽహగ్ం స॑జా॒తేషు॑ భూయాస॒-న్ధీర॒శ్చేత్తా॑ వసు॒వి-ద్ధ్రు॒వో॑-ఽసి ధ్రు॒వో॑-ఽహగ్ం స॑జా॒తేషు॑ భూయాస-ము॒గ్రశ్చేత్తా॑ వసు॒వి-ద్ధ్రు॒వో॑-ఽసి ధ్రు॒వో॑-ఽహగ్ం స॑జా॒తేషు॑ భూయాస-మభి॒భూశ్చేత్తా॑ వసు॒వి-దామ॑న-మ॒స్యామ॑నస్య దేవా॒ యే స॑జా॒తాః కు॑మా॒రా-స్సమ॑నస॒స్తాన॒హ-ఙ్కా॑మయే హృ॒దా తే మా-ఙ్కా॑మయన్తాగ్ం హృ॒దా తా-న్మ॒ ఆమ॑నసః కృధి॒ స్వాహా ఽఽమ॑నమ॒- [స్వాహా ఽఽమ॑నమ॒సి, ఆమ॑నస్య] 35
-స్యామ॑నస్య దేవా॒ యా-స్స్త్రియ॒-స్సమ॑నస॒స్తా అ॒హ-ఙ్కా॑మయే హృ॒దా తా మా-ఙ్కా॑మయన్తాగ్ం హృ॒దా తా మ॒ ఆమ॑నసః కృధి॒ స్వాహా॑ వైశ్వదే॒వీగ్ం-సా᳚ఙ్గ్రహ॒ణీ-న్నిర్వ॑పే॒ద్గ్రామ॑కామో వైశ్వదే॒వా వై స॑జా॒తా విశ్వా॑నే॒వ దే॒వాన్​థ్స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ త ఏ॒వాస్మై॑ సజా॒తా-న్ప్ర య॑చ్ఛన్తి గ్రా॒మ్యే॑వ భ॑వతి సాఙ్గ్రహ॒ణీ భ॑వతి మనో॒గ్రహ॑ణం॒-వైఁస॒గ్రంహ॑ణ॒-మ్మన॑ ఏ॒వ స॑జా॒తానాం᳚- [ఏ॒వ స॑జా॒తానా᳚మ్, గృ॒హ్ణా॒తి॒ ధ్రు॒వో॑-ఽసి] 36
-గృహ్ణాతి ధ్రు॒వో॑-ఽసి ధ్రు॒వో॑-ఽహగ్ం స॑జా॒తేషు॑ భూయాస॒మితి॑ పరి॒ధీ-న్పరి॑ దధాత్యా॒శిష॑మే॒వైతామా శా॒స్తే-ఽథో॑ ఏ॒తదే॒వ సర్వగ్ం॑ సజా॒తేష్వధి॑ భవతి॒ యస్యై॒వం-విఁ॒దుష॑ ఏ॒తే ప॑రి॒ధయః॑ పరిధీ॒యన్త॒ ఆమ॑ నమ॒స్యామ॑నస్య దేవా॒ ఇతి॑ తి॒స్ర ఆహు॑తీ ర్జుహోత్యే॒తావ॑న్తో॒ వై స॑జా॒తా యే మ॒హాన్తో॒ యే క్షు॑ల్ల॒కా యా-స్స్త్రియ॒స్తానే॒వావ॑ రున్ధే॒ త ఏ॑న॒మవ॑రుద్ధా॒ ఉప॑ తిష్ఠన్తే ॥ 37 ॥
(స్వాహా ఽఽమ॑నమసి - సజా॒తానాగ్ం॑ - రున్ధే॒ - పఞ్చ॑ చ ) (అ. 9)
యన్నవ॒-మైత్త-న్నవ॑నీత-మభవ॒ద్య-దస॑ర్ప॒-త్త-థ్స॒ర్పిర॑భవ॒-ద్యదద్ధి॑యత॒ త-ద్ఘృ॒తమ॑భవద॒శ్వినోః᳚ ప్రా॒ణో॑-ఽసి॒ తస్య॑ తే దత్తాం॒-యఁయోః᳚ ప్రా॒ణో-ఽసి॒ స్వాహేన్ద్ర॑స్య ప్రా॒ణో॑-ఽసి॒ తస్య॑ తే దదాతు॒ యస్య॑ ప్రా॒ణో-ఽసి॒ స్వాహా॑ మి॒త్రావరు॑ణయోః ప్రా॒ణో॑-ఽసి॒ తస్య॑ తే దత్తాం॒-యఁయోః᳚ ప్రా॒ణో-ఽసి॒ స్వాహా॒ విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-మ్ప్రా॒ణో॑-ఽసి॒ [విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-మ్ప్రా॒ణో॑-ఽసి॒, తస్య॑ తే] 38
తస్య॑ తే దదతు॒ యేషా᳚-మ్ప్రా॒ణో-ఽసి॒ స్వాహా॑ ఘృ॒తస్య॒ ధారా॑మ॒మృత॑స్య॒ పన్థా॒మిన్ద్రే॑ణ ద॒త్తా-మ్ప్రయ॑తా-మ్మ॒రుద్భిః॑ । త-త్త్వా॒ విష్ణుః॒ పర్య॑పశ్య॒-త్త-త్త్వేడా॒ గవ్యైర॑యత్ ॥ పా॒వ॒మా॒నేన॑ త్వా॒ స్తోమే॑న గాయ॒త్రస్య॑ వర్త॒న్యోపా॒గ్ం॒శో ర్వీ॒ర్యే॑ణ దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తో-థ్సృ॑జతు జీ॒వాత॑వే జీవన॒స్యాయై॑ బృహ-ద్రథన్త॒రయో᳚స్త్వా॒ స్తోమే॑న త్రి॒ష్టుభో॑ వర్త॒న్యా శు॒క్రస్య॑ వీ॒ర్యే॑ణ దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తో- [సవి॒తోత్, సృ॒జ॒తు॒ జీ॒వాత॑వే] 39
-థ్సృ॑జతు జీ॒వాత॑వే జీవన॒స్యాయా॑ అ॒గ్నేస్త్వా॒ మాత్ర॑యా॒ జగ॑త్యై వర్త॒న్యా-ఽఽగ్ర॑య॒ణస్య॑ వీ॒ర్యే॑ణ దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తో-థ్సృ॑జతు జీ॒వాత॑వే జీవన॒స్యాయా॑ ఇ॒మమ॑గ్న॒ ఆయు॑షే॒ వర్చ॑సే కృధి ప్రి॒యగ్ం రేతో॑ వరుణ సోమ రాజన్న్ । మా॒ తేవా᳚స్మా అదితే॒ శర్మ॑ యచ్ఛ॒ విశ్వే॑ దేవా॒ జర॑దష్టి॒ర్యథా-ఽస॑త్ ॥ అ॒గ్నిరాయు॑ష్మా॒న్-థ్స వన॒స్పతి॑భి॒-రాయు॑ష్మా॒-న్తేన॒ త్వా-ఽఽయు॒షా-ఽఽయు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి॒ సోమ॒ ఆయు॑ష్మా॒న్-థ్స ఓష॑ధీభి ర్య॒జ్ఞ ఆయు॑ష్మా॒న్-థ్స దక్షి॑ణాభి॒ ర్బ్రహ్మా-ఽఽయు॑ష్మ॒-త్త-ద్బ్రా᳚హ్మ॒ణైరాయు॑ష్మ-ద్దే॒వా ఆయు॑ష్మన్త॒స్తే॑-ఽమృతే॑న పి॒తర॒ ఆయు॑ష్మన్త॒స్తే స్వ॒ధయా-ఽఽయు॑ష్మన్త॒స్తేన॒ త్వా ఽఽయు॒షా-ఽఽ యు॑ష్మన్త-ఙ్కరోమి ॥ 40 ॥
(విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-మ్ప్రా॒ణో॑-ఽసి - త్రి॒ష్టుభో॑ వర్త॒న్యా శు॒క్రస్య॑ వీ॒ర్యే॑ణ దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తోథ్ - సోమ॒ ఆయు॑ష్మా॒న్ - పఞ్చ॑విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 10)
అ॒గ్నిం-వాఁ ఏ॒తస్య॒ శరీ॑ర-ఙ్గచ్ఛతి॒ సోమ॒గ్ం॒ రసో॒ వరు॑ణ ఏనం-వఁరుణపా॒శేన॑ గృహ్ణాతి॒ సర॑స్వతీం॒-వాఁగ॒గ్నావిష్ణూ॑ ఆ॒త్మా యస్య॒ జ్యోగా॒మయ॑తి॒ యో జ్యోగా॑మయావీ॒ స్యాద్యో వా॑ కా॒మయే॑త॒ సర్వ॒మాయు॑రియా॒మితి॒ తస్మా॑ ఏ॒తామిష్టి॒-న్నిర్వ॑పేదాగ్నే॒య -మ॒ష్టాక॑పాలగ్ం సౌ॒మ్య-ఞ్చ॒రుం-వాఁ॑రు॒ణ-న్దశ॑కపాలగ్ం సారస్వ॒త-ఞ్చ॒రుమా᳚గ్నావైష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాల-మ॒గ్నేరే॒వాస్య॒ శరీ॑ర-న్నిష్క్రీ॒ణాతి॒ సోమా॒ద్రసం॑- [సోమా॒ద్రస᳚మ్, వా॒రు॒ణేనై॒వైనం॑-] 41
-ఁవారు॒ణేనై॒వైనం॑-వఁరుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి సారస్వ॒తేన॒ వాచ॑-న్దధాత్య॒గ్ని-స్సర్వా॑ దే॒వతా॒ విష్ణు॑ర్య॒జ్ఞో దే॒వతా॑భిశ్చై॒వైనం॑-యఁ॒జ్ఞేన॑ చ భిషజ్యత్యు॒త యదీ॒తాసు॒ ర్భవ॑తి॒ జీవ॑త్యే॒వ యన్నవ॒-మైత్త-న్నవ॑నీత-మభవ॒-దిత్యాజ్య॒- మవే᳚క్షతే-రూ॒పమే॒వాస్యై॒-తన్మ॑హి॒మానం॒-వ్యాఁచ॑ష్టే॒-ఽశ్వినోః᳚ ప్రా॒ణో॑-ఽసీత్యా॑హా॒శ్వినౌ॒ వై దే॒వానాం᳚- [దే॒వానా᳚మ్, భి॒షజౌ॒] 42
-భి॒షజౌ॒ తాభ్యా॑మే॒వాస్మై॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రో॒తీన్ద్ర॑స్య ప్రా॒ణో॑ ఽసీత్యా॑హేన్ద్రి॒య- మే॒వాస్మి॑న్నే॒తేన॑ దధాతి మి॒త్రావరు॑ణయోః ప్రా॒ణో॑-ఽసీత్యా॑హ ప్రాణాపా॒నావే॒- వాస్మి॑న్నే॒తేన॑ దధాతి॒ విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-మ్ప్రా॒ణో॑-ఽసీత్యా॑హ వీ॒ర్య॑మే॒వాస్మి॑న్నే॒తేన॑ దధాతి ఘృ॒తస్య॒ ధారా॑మ॒మృత॑స్య॒ పన్థా॒మిత్యా॑హ యథాయ॒జురే॒వైత-త్పా॑వమా॒నేన॑ త్వా॒ స్తోమే॒నే- [స్తోమే॒నేతి, ఆ॒హ॒ ప్రా॒ణమే॒వాస్మి॑-] 43
-త్యా॑హ ప్రా॒ణమే॒వాస్మి॑-న్నే॒తేన॑ దధాతి బృహ-ద్రథన్త॒రయో᳚స్త్వా॒ స్తోమే॒నేత్యా॒హౌజ॑ ఏ॒వాస్మి॑న్నే॒తేన॑ దధాత్య॒గ్నేస్త్వా॒ మాత్ర॒యేత్యా॑హా॒-ఽఽత్మాన॑-మే॒వాస్మి॑న్నే॒తేన॑ దధాత్యృ॒త్విజః॒ పర్యా॑హు॒ర్యావ॑న్త ఏ॒వర్త్విజ॒స్త ఏ॑న-మ్భిషజ్యన్తి బ్ర॒హ్మణో॒ హస్త॑మన్వా॒రభ్య॒ పర్యా॑హురేక॒ధైవ యజ॑మాన॒ ఆయు॑ర్దధతి॒ యదే॒వ తస్య॒ తద్ధిర॑ణ్యా- [తద్ధిర॑ణ్యాత్, ఘృ॒త-న్నిష్పి॑బ॒త్యాయు॒ర్వై] 44
-ద్ఘృ॒త-న్నిష్పి॑బ॒త్యాయు॒ర్వై ఘృ॒తమ॒మృత॒గ్ం॒ హిర॑ణ్యమ॒మృతా॑దే॒వా ఽఽయు॒ర్నిష్పి॑బతి శ॒తమా॑న-మ్భవతి శ॒తాయుః॒ పురు॑ష-శ్శ॒తేన్ద్రి॑య॒ ఆయు॑ష్యే॒వేన్ద్రి॒యే ప్రతి॑తిష్ఠ॒త్యథో॒ ఖలు॒ యావ॑తీ॒-స్సమా॑ ఏ॒ష్య-న్మన్యే॑త॒ తావ॑న్మానగ్గ్​ స్యా॒-థ్సమృ॑ద్ధ్యా ఇ॒మమ॑గ్న॒ ఆయు॑షే॒ వర్చ॑సే కృ॒ధీత్యా॒హా ఽఽయు॑రే॒వాస్మి॒న్. వర్చో॑ దధాతి॒ విశ్వే॑ దేవా॒ జర॑దష్టి॒ర్యథా ఽస॒దిత్యా॑ -హ॒ జర॑దష్టిమే॒వైన॑-ఙ్కరోత్య॒గ్ని-రాయు॑ష్మా॒నితి॒ హస్త॑-ఙ్గృహ్ణాత్యే॒తే వై దే॒వా ఆయు॑ష్మన్త॒స్త ఏ॒వాస్మి॒న్నాయు॑ర్దధతి॒ సర్వ॒మాయు॑రేతి ॥ 45 ॥
(రసం॑-దే॒వానా॒గ్॒-స్తోమే॒నేతి॒-హిర॑ణ్యా॒-దస॒దితి॒-ద్వావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 11)
ప్ర॒జాప॑తి॒ ర్వరు॑ణా॒యాశ్వ॑మనయ॒-థ్స స్వా-న్దే॒వతా॑మార్చ్ఛ॒-థ్స పర్య॑దీర్యత॒ స ఏ॒తం-వాఁ॑రు॒ణ-ఞ్చతు॑ష్-కపాలమపశ్య॒-త్త-న్నిర॑వప॒-త్తతో॒ వై స వ॑రుణ- పా॒శాద॑ముచ్యత॒ వరు॑ణో॒ వా ఏ॒త-ఙ్గృ॑హ్ణాతి॒ యో-ఽశ్వ॑-మ్ప్రతిగృ॒హ్ణాతి॒ యావ॒తో-ఽశ్వా᳚-న్ప్రతిగృహ్ణీ॒యా-త్తావ॑తో వారు॒ణాన్ చతు॑ష్కపాలా॒-న్నిర్వ॑పే॒-ద్వరు॑ణమే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైనం॑-వఁరుణపా॒శాన్ -ము॑ఞ్చతి॒ [వరుణపా॒శాన్ -ము॑ఞ్చతి, చతు॑ష్కపాలా] 46
చతు॑ష్కపాలా భవన్తి॒ చతు॑ష్పా॒ద్ధ్యశ్వ॒-స్సమృ॑ద్ధ్యా॒ ఏక॒మతి॑రిక్త॒-న్నిర్వ॑పే॒-ద్యమే॒వ ప్ర॑తిగ్రా॒హీ భవ॑తి॒ యం-వాఁ॒ నాద్ధ్యేతి॒ తస్మా॑దే॒వ వ॑రుణపా॒శా-న్ము॑చ్యతే॒ యద్యప॑ర-మ్ప్రతిగ్రా॒హీ స్యా-థ్సౌ॒ర్యమేక॑కపాల॒మను॒ నిర్వ॑పేద॒ముమే॒వా ఽఽది॒త్యము॑చ్చా॒ర-ఙ్కు॑రుతే॒ ఽపో॑-ఽవభృ॒థమవై᳚త్య॒ఫ్సు వై వరు॑ణ-స్సా॒క్షాదే॒వ వరు॑ణ॒మవ॑ యజతే ఽపోన॒ప్త్రీయ॑-ఞ్చ॒రు-మ్పున॒రేత్య॒ నిర్వ॑పేద॒ఫ్సు యో॑ని॒ర్వా అశ్వ॒-స్స్వామే॒వైనం॒-యోఁని॑-ఙ్గమయతి॒ స ఏ॑నగ్ం శా॒న్త ఉప॑ తిష్ఠతే ॥ 47 ॥
(ము॒ఞ్చ॒తి॒ - చ॒రుగ్ం - స॒ప్తద॑శ చ) (అ. 12)
యా వా॑మిన్ద్రావరుణా యత॒వ్యా॑ త॒నూస్తయే॒మమగ్ం హ॑సో ముఞ్చతం॒-యాఁ వా॑మిన్ద్రా వరుణా సహ॒స్యా॑ రక్ష॒స్యా॑ తేజ॒స్యా॑ త॒నూస్తయే॒ మమగ్ం హ॑సో ముఞ్చతం॒-యోఁ వా॑మిన్ద్రా వరుణా వ॒గ్నౌ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑ మే॒ తేనా వ॑యజే॒యో వా॑మిన్ద్రా వరుణా ద్వి॒పాథ్సు॑ ప॒శుషు॒ చతు॑ష్పాథ్సు గో॒ష్ఠే గృ॒హేష్వ॒ఫ్స్వోష॑ధీషు॒ వన॒స్పతి॑షు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑ మే॒ తేనావ॑ యజ॒ ఇన్ద్రో॒ వా ఏ॒తస్యే᳚- [ఏ॒తస్య॑, ఇ॒న్ద్రి॒యేణాప॑ క్రామతి॒] 48
-న్ద్రి॒యేణాప॑ క్రామతి॒ వరు॑ణ ఏనం-వఁరుణపా॒శేన॑ గృహ్ణాతి॒ యః పా॒ప్మనా॑ గృహీ॒తో భవ॑తి॒ యః పా॒ప్మనా॑ గృహీ॒త-స్స్యా-త్తస్మా॑ ఏ॒తామై᳚న్ద్రావరు॒ణీ-మ్ప॑య॒స్యా᳚-న్నిర్వ॑పే॒దిన్ద్ర॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్నిన్ద్రి॒య-న్ద॑ధాతి॒ వరు॑ణ ఏనం ఁవరుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి పయ॒స్యా॑ భవతి॒ పయో॒ హి వా ఏ॒తస్మా॑-దప॒క్రామ॒త్యథై॒ష పా॒ప్మనా॑ గృహీ॒తో య-త్ప॑య॒స్యా॑ భవ॑తి॒ పయ॑ ఏ॒వాస్మి॒-న్తయా॑ దధాతి పయ॒స్యా॑యా- [పయ॒స్యా॑యామ్, పురో॒డాశ॒మవ॑] 49
-మ్పురో॒డాశ॒మవ॑ దధాత్యాత్మ॒న్వన్త॑-మే॒వైన॑-ఙ్కరో॒త్యథో॑ ఆ॒యత॑నవన్త-మే॒వ చ॑తు॒ర్ధా వ్యూ॑హతి ది॒క్ష్వే॑వ ప్రతి॑తిష్ఠతి॒ పున॒-స్సమూ॑హతి ది॒గ్భ్య ఏ॒వాస్మై॑ భేష॒జ-ఙ్క॑రోతి స॒మూహ్యావ॑ ద్యతి॒ యథా-ఽఽవి॑ద్ధ-న్నిష్కృ॒న్తతి॑ తా॒దృగే॒వ తద్యో వా॑మిన్ద్రా-వరుణావ॒గ్నౌ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑మే॒తేనావ॑ యజ॒ ఇత్యా॑హ॒ దురి॑ష్ట్యా ఏ॒వైన॑-మ్పాతి॒ యో వా॑ మిన్ద్రా వరుణా ద్వి॒పాథ్సు॑ ప॒శుషు॒ స్రామ॒స్తం-వాఁ॑ మే॒ తేనావ॑ యజ॒ ఇత్యా॑హై॒తావ॑తీ॒ర్వా ఆప॒ ఓష॑ధయో॒ వన॒స్పత॑యః ప్ర॒జాః ప॒శవ॑ ఉపజీవ॒నీయా॒స్తా ఏ॒వాస్మై॑ వరుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి ॥ 50 ॥
(ఏ॒తస్య॑ - పయ॒స్యా॑యాం - పాతి॒ - షడ్విగ్ం॑శతిశ్చ ) (అ. 13)
స ప్ర॑త్న॒వన్ని కావ్యేన్ద్రం॑-వోఁ వి॒శ్వత॒-స్పరీన్ద్ర॒-న్నరః॑ ॥ త్వ-న్నః॑ సోమ వి॒శ్వతో॒ రక్షా॑ రాజన్నఘాయ॒తః । న రి॑ష్యే॒-త్త్వావ॑త॒-స్సఖాః᳚ ॥ యా తే॒ ధామా॑ని ది॒వి యా పృ॑థి॒వ్యాం-యాఁ పర్వ॑తే॒ష్వోష॑ధీష్వ॒ఫ్సు ॥ తేభి॑ర్నో॒ విశ్వై᳚-స్సు॒మనా॒ అహే॑డ॒-న్రాజన్᳚-థ్సోమ॒ ప్రతి॑ హ॒వ్యా గృ॑భాయ ॥ అగ్నీ॑షోమా॒ సవే॑దసా॒ సహూ॑తీ వనత॒-ఙ్గిరః॑ । స-న్దే॑వ॒త్రా బ॑భూవథుః ॥ యు॒వ- [యు॒వమ్, ఏ॒తాని॑ ది॒వి రో॑చ॒నాన్య॒గ్నిశ్చ॑] 51
-మే॒తాని॑ ది॒వి రో॑చ॒నాన్య॒గ్నిశ్చ॑ సోమ॒ సక్ర॑తూ అధత్తమ్ ॥ యు॒వగ్ం సిన్ధూగ్ం॑ ర॒భిశ॑స్తేరవ॒ద్యా-దగ్నీ॑షోమా॒-వము॑ఞ్చత-ఙ్గృభీ॒తాన్ ॥ అగ్నీ॑షోమావి॒మగ్ం సు మే॑ శృణు॒తం-వృఁ॑షణా॒ హవ᳚మ్ । ప్రతి॑ సూ॒క్తాని॑ హర్యత॒-మ్భవ॑త-న్దా॒శుషే॒ మయః॑ ॥ ఆ-ఽన్య-న్ది॒వో మా॑త॒రిశ్వా॑ జభా॒రా-ఽమ॑థ్నాద॒న్య-మ్పరి॑ శ్యే॒నో అద్రేః᳚ । అగ్నీ॑షోమా॒ బ్రహ్మ॑ణా వావృధా॒నోరుం-యఁ॒జ్ఞాయ॑ చక్రథురు లో॒కమ్ ॥ అగ్నీ॑షోమా హ॒విషః॒ ప్రస్థి॑తస్య వీ॒తగ్ం [వీ॒తమ్, హర్య॑తం-వృఁషణా జు॒షేథా᳚మ్ ।] 52
హర్య॑తం-వృఁషణా జు॒షేథా᳚మ్ । సు॒శర్మా॑ణా॒ స్వవ॑సా॒ హి భూ॒తమథా॑ ధత్తం॒-యఁజ॑మానాయ॒ శం-యోః ఁ॥ ఆప్యా॑యస్వ॒, స-న్తే᳚ ॥ గ॒ణానా᳚-న్త్వా గ॒ణప॑తిగ్ం హవామహే క॒వి-ఙ్క॑వీ॒నా-ము॑ప॒మశ్ర॑వస్తమమ్ । జ్యే॒ష్ఠ॒రాజ॒-మ్బ్రహ్మ॑ణా-మ్బ్రహ్మణస్పత॒ ఆ నః॑ శృ॒ణ్వన్నూ॒తిభిః॑ సీద॒ సాద॑నమ్ । స ఇజ్జనే॑న॒ స వి॒శా స జన్మ॑నా॒ స పు॒త్రైర్వాజ॑-మ్భరతే॒ ధనా॒ నృభిః॑ । దే॒వానాం॒-యః ఁపి॒తర॑-మా॒వివా॑సతి [ ] 53
శ్ర॒ద్ధామ॑నా హ॒విషా॒ బ్రహ్మ॑ణ॒స్పతి᳚మ్ ॥ స సు॒ష్టుభా॒ స ఋక్వ॑తా గ॒ణేన॑ వ॒లగ్ం రు॑రోజ ఫలి॒గగ్ం రవే॑ణ । బృహ॒స్పతి॑-రు॒స్త్రియా॑ హవ్య॒సూదః॒ కని॑క్రద॒ద్- వావ॑శతీ॒రుదా॑జత్ ॥ మరు॑తో॒ యద్ధ॑ వో ది॒వో, యా వ॒-శ్శర్మ॑ ॥ అ॒ర్య॒మా ఽఽయా॑తి వృష॒భస్తువి॑ష్మా-న్దా॒తా వసూ॑నా-మ్పురుహూ॒తో అర్​హన్న్॑ । స॒హ॒స్రా॒క్షో గో᳚త్ర॒భి-ద్వజ్ర॑బాహుర॒స్మాసు॑ దే॒వో ద్రవి॑ణ-న్దధాతు ॥ యే తే᳚-ఽర్యమ-న్బ॒హవో॑ దేవ॒యానాః॒ పన్థా॑నో [పన్థా॑నః, రా॒జ॒-న్ది॒వ ఆ॒చర॑న్తి ।] 54
రాజ-న్ది॒వ ఆ॒చర॑న్తి । తేభి॑ర్నో దేవ॒ మహి॒ శర్మ॑ యచ్ఛ॒ శ-న్న॑ ఏధి ద్వి॒పదే॒ శ-ఞ్చతు॑ష్పదే ॥ బు॒ద్ధ్నాదగ్ర॒-మఙ్గి॑రోభి-ర్గృణా॒నో వి పర్వ॑తస్య దృగ్ంహి॒తాన్యై॑రత్ । రు॒జ-ద్రోధాగ్ం॑సి-కృ॒త్రిమా᳚ణ్యేషా॒గ్ం॒-సోమ॑స్య॒ తా-మద॒ ఇన్ద్ర॑-శ్చకార ॥ బు॒ద్ధ్నా-దగ్రే॑ణ॒ వి మి॑మాయ॒ మానై॒-ర్వజ్రే॑ణ॒ ఖాన్య॑తృణ-న్న॒దీనా᳚మ్ । వృథా॑ ఽసృజ-త్ప॒థిభి॑ ర్దీర్ఘయా॒థై-స్సోమ॑స్య॒ తా మద॒ ఇన్ద్ర॑శ్చకార । ॥ 55 ॥
ప్ర యో జ॒జ్ఞే వి॒ద్వాగ్ం అ॒స్య బన్ధుం॒-విఁశ్వా॑ని దే॒వో జని॑మా వివక్తి । బ్రహ్మ॒ బ్రహ్మ॑ణ॒ ఉజ్జ॑భార॒ మద్ధ్యా᳚న్నీ॒చాదు॒చ్చా స్వ॒ధయా॒-ఽభి ప్రత॑స్థౌ ॥ మ॒హా-న్మ॒హీ అ॑స్తభాయ॒ద్వి జా॒తో ద్యాగ్ం సద్మ॒ పార్థి॑వ-ఞ్చ॒ రజః॑ । స బు॒ద్ధ్నాదా᳚ష్ట జ॒నుషా॒-ఽభ్యగ్ర॒-మ్బృహ॒స్పతి॑ ర్దే॒వతా॒యస్య॑ స॒మ్రాట్ ॥ బు॒ద్ధ్నాద్యో అగ్ర॑మ॒భ్యర్త్యోజ॑సా॒ బృహ॒స్పతి॒మా వి॑వాసన్తి దే॒వాః । భి॒నద్వ॒లం-విఁ పురో॑ దర్దరీతి॒ కని॑క్రద॒-థ్సువ॑ర॒పో జి॑గాయ ॥ 56 ॥
(యు॒వం - ఁవీ॒తమా॒ - వివా॑సతి॒ - పన్థా॑నో - దీర్ఘయా॒థై-స్సోమ॑స్య॒ తా మద॒ ఇన్ద్ర॑శ్చకార - దే॒వా - నవ॑ చ) (అ. 14)
(ఆ॒ది॒త్యేభ్యో॑ - దే॒వా వై మృ॒త్యో - ర్దే॒వా వై - స॒త్రమ॑ - ర్య॒మ్ణే -ప్ర॒జాప॑తే॒స్త్రయ॑స్త్రిగ్ంశత్ - ప్ర॒జాప॑తి ర్దే॒వేభ్యో॒-ఽన్నాద్యం॑ -దేవాసు॒రాస్తాన్ - రజ॑నో - ధ్రు॒వో॑-ఽసి॒ - యన్నవ॑ - మ॒గ్నిం-వైఁ - ప్ర॒జాప॑తి॒ ర్వరు॑ణాయ॒ - యా వా॑మిన్ద్రా వరుణా॒ - స ప్ర॑త్న॒వ -చ్చతు॑ర్దశ)
(ఆ॒ది॒త్యేభ్య॒ - స్త్వష్టు॑ - రస్మై॒ దాన॑కామా - ఏ॒వావ॑ రున్ధే॒ - ఽగ్నిం-వైఁ - స ప్ర॑త్న॒వథ్ - షట్ప॑ఞ్చా॒శత్ )
(ఆ॒ది॒త్యేభ్యః॒ - సువ॑ర॒పో జి॑గాయ )
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - iṣṭividhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
ā॒di॒tyebhyo॒ bhuva̭dvadbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dbhūti̭kāma ādi॒tyā vā e॒ta-mbhūtyai॒ prati̭ nudante॒ yo-'la॒-mbhūtyai॒ sa-nbhūti॒-nna prā॒pnotyā̭di॒tyāne॒va bhuva̭dvata॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayanti॒ bhava̭tye॒vā ''di॒tyebhyo̭ dhā॒raya̭dva-dbhyaśca॒ru-nnirva̭pe॒-dapa̭ruddho vā-'paru॒ddhyamā̭no vā-''di॒tyā vā a̭paro॒ddhāra̭ ādi॒tyā a̭vagamayi॒tāra̭ ādi॒tyāne॒va dhā॒raya̭dvata॒- [dhā॒raya̭dvataḥ, svena̭] 1
-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vainaṃ̭-vi~॒śi dā᳚ddhratyanaparu॒ddhyo bha̭va॒tyadi॒te-'nṷ manya॒sve-tya̭paru॒ddhyamā̭no-'sya pa॒damā da̭dīte॒yaṃ-vā~ adi̭tiri॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷ manyate sa॒tyā-''śīrityā̭ha sa॒tyāme॒vā-''śiṣa̭-ṅkuruta i॒ha mana॒ ityā̭ha pra॒jā e॒vāsmai॒ sama̭nasaḥ karo॒tyupa॒ preta̭ maruta- [preta̭ marutaḥ, su॒dā॒na॒va॒ e॒nā] 2
-ssudānava e॒nā vi॒śpati̭nā॒-'bhya̭mugṃ rājā̭na॒mityā̭ha māru॒tī vai vi-ḍjye॒ṣṭho vi॒śpati̭-rvi॒śaivainagṃ̭ rā॒ṣṭreṇa॒ sama̭rdhayati॒ yaḥ pa॒rastā᳚-dgrāmyavā॒dī syā-ttasya̭ gṛ॒hā-dvrī॒hīnā ha̭recchu॒klāg​śca̭ kṛ॒ṣṇāg​śca॒ vi ci̭nuyā॒dye śu॒klā-ssyustamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyā vai de॒vata̭yā॒ viḍviśa̭me॒vā-'va̭ gaccha॒- [gacchati, ava̭gatā-'sya॒] 3
-tyava̭gatā-'sya॒ viḍana̭vagatagṃ rā॒ṣṭra-mityā̭hu॒rye kṛ॒ṣṇā-ssyustaṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñca॒ru-nnirva̭pe-dvāru॒ṇaṃ-vai~ rā॒ṣṭramu॒bhe e॒va viśa̭-ñca rā॒ṣṭra-ñcāva̭ gacchati॒ yadi॒ nāva॒gacchḙdi॒ma-ma॒hamā̭di॒tyebhyo̭ bhā॒ga-nnirva̭pā॒myā 'muṣmā̭-da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒-riti॒ nirva̭pe-dādi॒tyā e॒vaina̭-mbhāga॒dheya̭-mpre॒phsanto॒ viśa॒mava̭ [viśa॒mava̭, ga॒ma॒ya॒nti॒ yadi॒] 4
gamayanti॒ yadi॒ nāva॒gacche॒dāśva̭tthā-nma॒yūkhā᳚n-thsa॒pta ma̭ddhyame॒ṣāyā॒mupa̭- hanyādi॒dama॒ha-mā̭di॒tyā-nba̭dhnā॒myā 'muṣmā̭da॒muṣyai̭ vi॒śo-'va̭ganto॒rityā̭di॒tyā e॒vaina̭-mba॒ddhavī̭rā॒ viśa॒mava̭ gamayanti॒ yadi॒ nā-'va॒gacchḙ-de॒ta-me॒vā-''di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pe-di॒ddhme-'pi̭ ma॒yūkhā॒n-thsa-nna̭hye-danaparu॒ddhya-me॒vāva̭ gaccha॒tyāśva̭tthā bhavantima॒rutāṃ॒-vā~ e॒ta -dojo॒ yada̭śva॒ttha oja̭sai॒va viśa॒mava̭ gacchati sa॒pta bha̭vanti sa॒pta ga̭ṇā॒ vai ma॒ruto̭ gaṇa॒śa e॒va viśa॒mava̭ gacchati | 5
(dhā॒raya̭dvato - maruto - gacchati॒ - viśa॒mavai॒ - ta - da॒ṣṭāda̭śa ca) (a. 1)
de॒vā vai mṛ॒tyo-ra̭bibhayu॒ste pra॒jāpa̭ti॒-mupā̭dhāva॒-ntebhya̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnira̭vapa॒-ttayai॒vaiṣva॒mṛta̭-madadhā॒dyo mṛ॒tyo-rbi̭bhī॒yā-ttasmā̭ e॒tā-mprā̭jāpa॒tyāgṃ śa॒takṛ̭ṣṇalā॒-nnirva̭pe-tpra॒jāpa̭ti-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā-'smi॒-nnāyṷ-rdadhāti॒ sarva॒māyṷreti śa॒takṛ̭ṣṇalā bhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa॒-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye [ ] 6
prati̭ tiṣṭhati ghṛ॒te bha̭va॒tyāyu॒rvai ghṛ॒ta-ma॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇya॒-māyṷścai॒vāsmā̭ a॒mṛta̭-ñca sa॒mīcī̭ dadhāti ca॒tvāri̭ catvāri kṛ॒ṣṇalā॒nyava̭ dyati caturava॒-ttasyā-''ptyā̭ eka॒dhā bra॒hmaṇa॒ upa̭ haratyeka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhātya॒- sāvā̭di॒tyo na vya̭rocata॒ tasmai̭ de॒vāḥ prāya̭ścitti-maiccha॒-ntasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vā-'smi॒- [-tenai॒vā-'sminṋ, ruca̭-madadhu॒ryo] 7
-nruca̭-madadhu॒ryo bra̭hmavarca॒sakā̭ma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tagṃ sau॒rya-ñca॒ru-nnirva̭pe-da॒mu-me॒vā-''di॒tyagg​ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti brahmavarca॒syḙva bha̭vatyubha॒yato̭ ru॒kmau bha̭vata ubha॒yata̭ e॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhāti prayā॒je pra̭yāje kṛ॒ṣṇala̭-ñjuhoti di॒gbhya e॒vāsmai᳚ brahmavarca॒samava̭ rundha āgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-thsāvi॒tra-ndvāda̭śakapāla॒-mbhūmyai̭ [-bhūmyai᳚, ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒] 8
ca॒ruṃ-yaḥ ~kā॒mayḙta॒ hira̭ṇyaṃ-vi~ndeya॒ hira̭ṇya॒-mmopa̭ name॒diti॒ yadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindate sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛpra̭sūta e॒vaina̭-dvindate॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāme॒vaina̭-dvindata॒ upai̭na॒gṃ॒ hira̭ṇya-nnamati॒ vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate॒ yo hira̭ṇyaṃ-vi~॒ndata̭ e॒tā- [e॒tām, e॒va] 9
-me॒va nirva̭pe॒ddhira̭ṇyaṃ-vi~॒ttvā nendri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇa॒ vyṛ̭ddhyata e॒tāme॒va nirva̭pe॒dyasya॒ hira̭ṇya॒-nnaśye॒dyadā᳚gne॒yo bhava̭tyāgne॒yaṃ-vai~ hira̭ṇyaṃ॒-ya~syai॒ va hira̭ṇya॒-ntenai॒vaina̭-dvindati sāvi॒tro bha̭vati savi॒tṛ-pra̭sūta e॒vaina̭-dvindati॒ bhūmyai̭ ca॒rurbha̭vatya॒syāṃ-vā~ e॒tanna̭śyati॒ yannaśya̭tya॒syāme॒vaina̭-dvinda॒tīndra॒- [dvinda॒tīndraḥ̭, tvaṣṭu॒-ssoma̭] 10
-stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-' piba॒-thsa viṣvaṃ॒-vyā~᳚rccha॒-thsa i̭ndri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyā᳚rdhyata॒ sa yadū॒rdhvamu॒dava̭mī॒-tte śyā॒mākā̭ abhava॒n​thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ so̭me॒ndragg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ttenai॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒thama̭dadhā॒dvi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ soma॒pīthena̭rdhyate॒ ya-ssomaṃ॒-va~mi̭ti॒ ya-sso̭mavā॒mī syā-ttasmā̭ [syā-ttasmai᳚, e॒tagṃ] 11
e॒tagṃ so̭me॒ndragg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-thsoma̭-ñcai॒vendra̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭nnindri॒yagṃ so̭mapī॒tha-ndha̭tto॒ nendri॒yeṇa̭ somapī॒thena॒ vyṛ̭ddhyate॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti somapī॒thame॒vāva̭ rundhe॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yaṃ-vai~ so̭mapī॒tha i̭ndri॒yame॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe śyāmā॒ko bha̭vatye॒ṣa vāva sa soma̭- [sa somaḥ̭, sā॒kṣāde॒va] 12
-ssā॒kṣāde॒va so̭mapī॒thamava̭ rundhe॒ 'gnayḙ dā॒tre pṷro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya pradā॒tre pṷro॒ḍāśa॒mekā̭daśakapāla-mpa॒śukā̭mo॒-'gnire॒vāsmai̭ pa॒śū-npra̭ja॒naya̭ti vṛ॒ddhānindraḥ॒ pra ya̭cchati॒ dadhi॒ madhṷ ghṛ॒tamāpo̭ dhā॒nā bha̭vantye॒tadvai pa̭śū॒nāgṃ rū॒pagṃ rū॒peṇai॒va pa॒śūnava̭ rundhe pañca-gṛhī॒ta-mbha̭vati॒ pāṅktā॒ hi pa॒śavo̭ bahu rū॒pa-mbha̭vati bahu rū॒pā hi pa॒śava॒- [pa॒śavaḥ̭, samṛ̭ddhyai] 13
-ssamṛ̭ddhyai prājāpa॒tya-mbha̭vati prājāpa॒tyā vai pa॒śavaḥ̭ pra॒jāpa̭tire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayatyā॒tmā vai purṷṣasya॒ madhu॒ yanmaddhva॒gnau ju॒hotyā॒tmāna̭me॒va ta-dyaja̭māno॒-'gnau prada̭dhāti pa॒ṅktyaṷ yājyānuvā॒kyḙ bhavataḥ॒ pāṅktaḥ॒ purṷṣaḥ॒ pāṅktāḥ᳚ pa॒śava̭ ā॒tmāna̭me॒va mṛ॒tyorni॒ṣkrīya̭pa॒śūnava̭ rundhe || 14 ||
(i॒ndri॒ye᳚ - 'smi॒n - bhūmyā̭ - e॒tā - mindraḥ॒ - syā-ttasmai॒ - somo̭ - bahu rū॒pā hi pa॒śava॒ - eka̭catvārigṃśacca ) (a. 2)
de॒vā vai sa॒tramā̭sa॒ta-rdhi̭parimitaṃ॒-ya~śa̭skāmā॒steṣā॒gṃ॒ soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-ya~śa̭ ārccha॒-thsa gi॒rimudai॒-ttama॒gniranūdai॒-ttāva॒gnīṣomau॒ sama̭bhavatā॒-ntāvindro̭ ya॒jñavi̭bhra॒ṣṭo-'nu॒ parai॒-ttāva̭bravīdyā॒jaya̭ta॒-mmeti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapatāmāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ru-ntayai॒vā-'smi॒-nteja̭ [tayai॒vā-'smi॒-ntejaḥ̭, i॒ndri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-] 15
indri॒ya-mbra̭hmavarca॒sa-ma̭dhattāṃ॒-yo~ ya॒jñavi̭bhraṣṭa॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamai॒ndra-mekā̭daśakapālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-ya~dā᳚gne॒yo bhava̭ti॒ teja̭ e॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ yadai॒ndro bhava̭tīndri॒yame॒vāsmi॒-ntena̭ dadhāti॒ ya-thsau॒myo bra̭hmavarca॒sa-ntenā᳚ ''gne॒yasya̭ ca sau॒myasya̭ cai॒ndre sa॒māślḙṣaye॒-tteja̭ścai॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ñca̭ sa॒mīcī̭ [sa॒mīcī᳚, da॒dhā॒tya॒gnī॒ṣo॒mīya॒-] 16
dadhātyagnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒dya-ṅkāmo॒ nopa॒namḙdāgne॒yo vai brā᳚hma॒ṇa-ssa soma̭-mpibati॒ svāme॒va de॒vatā॒g॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivaina॒-ṅkāmḙna॒ sama̭rdhaya॒tyupai̭na॒-ṅkāmo̭ namatyagnīṣo॒mīya̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pe-dbrahmavarca॒sakā̭mo॒-'gnīṣomā̭ ve॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-ndha̭tto brahmavarca॒syḙva [brahmavarca॒syḙva, bha॒va॒ti॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-] 17
bha̭vati॒ yada॒ṣṭāka̭pāla॒-stenā᳚-''gne॒yo yacchyā̭mā॒kastena̭ sau॒mya-ssamṛ̭ddhyai॒ somā̭ya vā॒jine᳚ śyāmā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ klaibyā᳚dbibhī॒yā-dreto॒ hi vā e॒tasmā॒-dvāji̭namapa॒krāma॒tyathai॒ṣa klaibyā᳚dbibhāya॒ soma̭me॒va vā॒jina॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmi॒-nreto॒ vāji̭na-ndadhāti॒ na klī॒bo bha̭vatibrāhmaṇaspa॒tya-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dgrāma̭kāmo॒ [-nirva̭pe॒-dgrāma̭kāmaḥ, brahma̭ṇa॒spati̭me॒va] 18
brahma̭ṇa॒spati̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchati grā॒myḙva bha̭vati ga॒ṇava̭tī yājyānuvā॒kyḙ bhavata-ssajā॒taire॒vaina̭-ṅga॒ṇava̭nta-ṅkarotye॒tāme॒va nirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ brahma॒n viśaṃ॒-vi~ nā̭śayeya॒miti̭ māru॒tī yā᳚jyānuvā॒kyḙ kuryā॒-dbrahma̭nne॒va viśaṃ॒-vi~ nā̭śayati || 19
(tejaḥ̭ - sa॒mīcī᳚ - brahmavarca॒syḙva - grāma̭kāma॒ - strica̭tvārigṃśacca ) (a. 3)
a॒rya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pa-thsuva॒rgakā̭mo॒-'sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayatyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta॒ dāna̭kāmā me pra॒jā-ssyu॒ritya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā yaḥ khalu॒ vai dadā̭ti॒ so᳚-'rya॒mā-'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vā- [sa e॒va, a॒smai॒ dāna̭kāmāḥ] 20
-'smai॒ dāna̭kāmāḥ pra॒jāḥ ka̭roti॒ dāna̭kāmā asmai pra॒jā bha̭vantyarya॒mṇe ca॒ru-nnirva̭pe॒dyaḥ kā॒mayḙta sva॒sti ja॒natā̭miyā॒mitya॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'rya॒mā- 'rya॒maṇa̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-nta-dga̭mayati॒ yatra॒ jiga̭miṣa॒tīndro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒ -mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tamai॒ndramā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nni- [-mekā̭daśakapāla॒-nniḥ, a॒va॒pa॒-ttenai॒vaina॒magraṃ̭-] 21
-ra̭vapa॒-ttenai॒vaina॒-magra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparya̭ṇaya-dbu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ akaro-dbu॒ddhnā-de॒vaina॒magra॒-mparya̭ṇaya॒dyo rā̭ja॒nya̭ ānujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒tamai॒ndra-mā̭nuṣū॒ka-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pe॒-dindra̭me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒m- [bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra᳚m, pari̭] 22
-pari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai॒ yo brā᳚hma॒ṇa ā̭nujāva॒ra-ssyā-ttasmā̭ e॒ta-mbā̭r​haspa॒tya-mā̭nuṣū॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pe॒-dbṛha॒spati̭-me॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒magragṃ̭ samā॒nānā॒-mpari̭ṇayati bu॒ddhnava̭tī॒ agra̭vatī yājyānuvā॒kyḙ bhavato bu॒ddhnā-de॒vaina॒-magra॒-mpari̭ ṇayatyānuṣū॒ko bha̭vatye॒ṣā hyḙtasya̭ de॒vatā॒ ya ā̭nujāva॒ra-ssamṛ̭ddhyai || 23 ||
(e॒va - nira - gra̭-me॒tasya̭ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)
pra॒jāpa̭te॒-straya̭strigṃśa-dduhi॒tara̭ āsa॒-ntā-ssomā̭ya॒ rājñḙ-'dadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīmupai॒-ttā īr​ṣya̭ntīḥ॒ puna̭ragaccha॒-ntā anvai॒-ttāḥ puna̭rayācata॒ tā a̭smai॒ na puna̭radadā॒-thso᳚-'bravī-dṛ॒ta-ma̭mīṣva॒ yathā̭ samāva॒ccha ṷpai॒ṣyāmyatha̭ te॒ puna̭-rdāsyā॒mīti॒ sa ṛ॒tamā̭mī॒-ttā a̭smai॒ puna̭radadā॒-ttāsāgṃ̭ rohi॒ṇīme॒vopa॒- [rohi॒ṇīme॒vopa̭, ai॒ttaṃ-ya~kṣma̭] 24
-ttaṃ-ya~kṣma̭ ārccha॒-drājā̭naṃ॒-ya~kṣma̭ āra॒diti॒ tadrā̭jaya॒kṣmasya॒ janma॒ ya-tpāpī̭yā॒nabha̭va॒-tta-tpā̭paya॒kṣmasya॒ yajjā॒yābhyo-'vi̭nda॒-ttajjā॒yenya̭sya॒ya e॒vame॒teṣāṃ॒-ya~kṣmā̭ṇā॒-ñjanma॒ veda॒ naina̭me॒te yakṣmā̭ vindanti॒sa e॒tā e॒va na̭ma॒sya-nnupā̭-'dhāva॒-ttā a̭bruva॒n. varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai samāva॒ccha e॒va na॒ upā̭ya॒ iti॒ tasmā̭ e॒ta- [tasmā̭ e॒tam, ā̭di॒tya-ñca॒ruṃ] 25
-mā̭di॒tya-ñca॒ru-nnira̭vapa॒-ntenai॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā̭damuñca॒n. yaḥ pā̭paya॒kṣmagṛ̭hīta॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tamā̭di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pedādi॒tyāne॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vaina̭-mpā॒pā-thsrāmā᳚nmuñcantya-māvā॒syā̭yā॒-nnirva̭pe-da॒mume॒vaina-̭mā॒pyāya̭māna॒-manvā pyā̭yayati॒ navo̭navo bhavati॒ jāya̭māna॒ iti̭ puro-'nuvā॒kyā̭ bhava॒tyāyṷre॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti॒ yamā̭di॒tyā a॒gṃ॒śumā᳚pyā॒yaya॒ntīti̭ yā॒jyaivaina̭me॒tayā᳚ pyāyayati || 26 ||
(e॒vopai॒ -ta- ma̭smi॒n - trayo̭daśaca) (a. 5)
pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ॒-vyā~di̭śa॒-thso᳚-'bravī॒dyadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhya̭ti॒ricyā̭tai॒ tanmamā̭sa॒diti॒ tadi॒mān ~lo॒kā-na॒bhyatya̭ricya॒tendra॒gṃ॒ rājā̭na॒-mindra̭-madhirā॒ja-mindragg̭ sva॒rājā̭na॒-ntato॒ vai sa i॒mān ~lo॒kāg​ stre॒dhā-'dṷha॒-tta-ttri॒dhāto᳚-stridhātu॒tvaṃ-ya~-ṅkā॒mayḙtānnā॒da-ssyā॒diti॒ tasmā̭ e॒ta-ntri॒dhātu॒-nnirva̭pe॒dindrā̭ya॒ rājñḙ puro॒ḍāśa॒- [puro॒ḍāśa᳚m, ekā̭daśakapāla॒-] 27
-mekā̭daśakapāla॒-mindrā̭yā-dhirā॒jāyendrā̭ya sva॒rājñe॒-'yaṃ-vā~ indro॒ rājā॒-'yamindro̭-'dhirā॒jo̭-'sāvindraḥ̭ sva॒rāḍi॒māne॒va lo॒kān-thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmā॒ anna॒-mpraya̭cchantyannā॒da e॒va bha̭vati॒ yathā̭ va॒thsena॒ prattā॒-ṅgā-ndu॒ha e॒vame॒vemān ~lo॒kā-nprattā॒n kāma̭ma॒nnādya̭-nduha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ trayaḥ̭ puro॒ḍāśā̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒ṣāṃ-lo~॒kānā॒māptyā॒ utta̭ra​uttaro॒ jyāyā᳚-nbhavatye॒vami̭va॒ hīme lo॒kā-ssamṛ̭ddhyai॒ sarvḙṣāmabhi-ga॒maya॒nnava̭ dya॒tyacha̭mbaṭkāraṃ-vya~॒tyāsa॒manvā॒hāni̭rdāhāya || 28 ||
(pu॒ro॒ḍāśaṃ॒ - trayaḥ॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca) (a. 6)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsa॒-ntā-nde॒vānasṷrā ajaya॒-nte de॒vāḥ pa̭rājigyā॒nā asṷrāṇāṃ॒-vai~śya॒mupā̭-''ya॒-ntebhya̭ indri॒yaṃ-vī~॒rya̭mapā᳚krāma॒-ttadindro̭-'cāya॒-ttadanvapā᳚krāma॒-ttada̭va॒rudha॒-nnāśa̭kno॒-ttada̭smādabhya॒rdho̭ 'cara॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā-'yājaya॒-ttayai॒vā-'smi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-madadhā॒dya i̭ndri॒yakā̭mo [i̭ndri॒yakā̭maḥ, vī॒rya̭kāma॒-ssyāt-] 29
vī॒rya̭kāma॒-ssyā-ttame॒tayā॒ sarva̭pṛṣṭhayā yājayede॒tā e॒va de॒vatā॒-ssvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tā e॒vāsmi̭-nnindri॒yaṃ-vī~॒rya̭-ndadhati॒yadindrā̭ya॒ rātha̭ntarāya ni॒rvapa̭ti॒ yade॒vāgne-steja॒stade॒vāva̭ rundhe॒yadindrā̭ya॒ bār​ha̭tāya॒ yade॒vendra̭sya॒ teja॒stade॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairū॒pāya॒ yade॒va sa̭vi॒tu-steja॒sta- [sa̭vi॒tu-steja॒stat, e॒vāva̭ rundhe॒] 30
-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya vairā॒jāya॒ yade॒va dhā॒tu-steja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya śākva॒rāya॒ yade॒va ma॒rutā॒-nteja॒sta-de॒vāva̭ rundhe॒ yadindrā̭ya raiva॒tāya॒ yade॒va bṛha॒spate॒-steja॒sta-de॒vā-'va̭ rundha e॒tāva̭nti॒ vai tejāgṃ̭si॒ tānye॒vāva̭ rundha uttā॒neṣṷ ka॒pāle॒ṣvadhi̭ śraya॒tyayā̭tayāmatvāya॒ dvāda̭śakapālaḥ puro॒ḍāśo̭ [puro॒ḍāśaḥ̭, bha॒va॒ti॒ vai॒śva॒de॒va॒tvāya̭] 31
bhavati vaiśvadeva॒tvāya̭ sama॒nta-mpa॒ryava̭dyati sama॒nta-me॒vendri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māne dadhāti vya॒tyāsa॒-manvā॒hāni̭rdāhā॒yāśva̭ ṛṣa॒bho vṛ॒ṣṇirba॒sta-ssā-dakṣi̭ṇā-vṛṣa॒tvāyai॒tayai॒va ya̭jetā-'bhiśa॒syamā̭na e॒tāścedvā a̭syade॒vatā॒ anna̭-ma॒dantya॒dantyṷ-ve॒vā-'sya̭ manu॒ṣyāḥ᳚ || 32 ||
(i॒ndri॒ya॒kā̭maḥ-savi॒tusteja॒stat - pṷro॒ḍāśo॒ -'ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 7)
raja̭no॒ vai kaṷṇe॒yaḥ kra̭tu॒jita॒-ñjāna̭ki-ñcakṣu॒rvanya̭mayā॒-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnira̭vapa-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-ntayai॒vāsmi॒n cakṣṷradadhā॒-dya-ścakṣṷkāma॒-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pe-da॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒rya-ñca॒ruma॒gnaye॒ bhrāja̭svate puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pālama॒gne rvai cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi- [cakṣṷṣā manu॒ṣyā̭ vi, pa॒śya॒nti॒ sūrya̭sya] 33
pa̭śyanti॒ sūrya̭sya de॒vā a॒gni-ñcai॒va sūrya̭-ñca॒ svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ tāve॒vāsmi॒n cakṣṷ-rdhatta॒-ścakṣṷṣmā-ne॒va bha̭vati॒ yadā᳚gne॒yau bhava̭ta॒-ścakṣṷṣī e॒vāsmi॒-nta-tprati̭ dadhāti॒ ya-thsau॒ryo nāsi̭kā॒-ntenā॒bhitaḥ̭ sau॒ryamā᳚gne॒yau bha̭vata॒-stasmā̭-da॒bhito॒ nāsi̭kā॒-ñcakṣṷṣī॒ tasmā॒-nnāsi̭kayā॒ cakṣṷṣī॒ vidhṛ̭te samā॒nī yā᳚jyānuvā॒kyḙ bhavata-ssamā॒nagṃ hi cakṣu॒-ssamṛ̭ddhyā॒ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasagṃ sa॒pta tvā̭ ha॒rito॒ rathḙ ci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒miti॒ piṇḍā॒-npraya̭cchati॒ cakṣṷ-re॒vāsmai॒ praya̭cchati॒ yade॒va tasya॒ tat || 34 ||
(vi - hya̭ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 8)
dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒-ndhīra॒ścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mu॒graścettā̭ vasu॒vi-ddhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa-mabhi॒bhūścettā̭ vasu॒vi-dāma̭na-ma॒syāma̭nasya devā॒ ye sa̭jā॒tāḥ kṷmā॒rā-ssama̭nasa॒stāna॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā te mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā-nma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā ''ma̭nama॒- [svāhā ''ma̭nama॒si, āma̭nasya] 35
-syāma̭nasya devā॒ yā-sstriya॒-ssama̭nasa॒stā a॒ha-ṅkā̭maye hṛ॒dā tā mā-ṅkā̭mayantāgṃ hṛ॒dā tā ma॒ āma̭nasaḥ kṛdhi॒ svāhā̭ vaiśvade॒vīgṃ-sā᳚ṅgraha॒ṇī-nnirva̭pe॒dgrāma̭kāmo vaiśvade॒vā vai sa̭jā॒tā viśvā̭ne॒va de॒vān​thsvena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ ta e॒vāsmai̭ sajā॒tā-npra ya̭cchanti grā॒myḙva bha̭vati sāṅgraha॒ṇī bha̭vati mano॒graha̭ṇaṃ॒-vai~sa॒graṃha̭ṇa॒-mmana̭ e॒va sa̭jā॒tānāṃ᳚- [e॒va sa̭jā॒tānā᳚m, gṛ॒hṇā॒ti॒ dhru॒vo̭-'si] 36
-gṛhṇāti dhru॒vo̭-'si dhru॒vo̭-'hagṃ sa̭jā॒teṣṷ bhūyāsa॒miti̭ pari॒dhī-npari̭ dadhātyā॒śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste-'tho̭ e॒tade॒va sarvagṃ̭ sajā॒teṣvadhi̭ bhavati॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te pa̭ri॒dhayaḥ̭ paridhī॒yanta॒ āma̭ nama॒syāma̭nasya devā॒ iti̭ ti॒sra āhṷtī rjuhotye॒tāva̭nto॒ vai sa̭jā॒tā ye ma॒hānto॒ ye kṣṷlla॒kā yā-sstriya॒stāne॒vāva̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante || 37 ||
(svāhā ''ma̭namasi - sajā॒tānāgṃ̭ - rundhe॒ - pañca̭ ca ) (a. 9)
yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒dya-dasa̭rpa॒-tta-thsa॒rpira̭bhava॒-dyadaddhi̭yata॒ ta-dghṛ॒tama̭bhavada॒śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhendra̭sya prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dadātu॒ yasya̭ prā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'si॒ tasya̭ te dattāṃ॒-ya~yoḥ᳚ prā॒ṇo-'si॒ svāhā॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒ [viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si॒, tasya̭ te] 38
tasya̭ te dadatu॒ yeṣā᳚-mprā॒ṇo-'si॒ svāhā̭ ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mindrḙṇa da॒ttā-mpraya̭tā-mma॒rudbhiḥ̭ | ta-ttvā॒ viṣṇuḥ॒ parya̭paśya॒-tta-ttveḍā॒ gavyaira̭yat || pā॒va॒mā॒nena̭ tvā॒ stomḙna gāya॒trasya̭ varta॒nyopā॒gṃ॒śo rvī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyai̭ bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stomḙna tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to- [savi॒tot, sṛ॒ja॒tu॒ jī॒vāta̭ve] 39
-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ a॒gnestvā॒ mātra̭yā॒ jaga̭tyai varta॒nyā-''gra̭ya॒ṇasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒to-thsṛ̭jatu jī॒vāta̭ve jīvana॒syāyā̭ i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛdhi pri॒yagṃ reto̭ varuṇa soma rājann | mā॒ tevā᳚smā adite॒ śarma̭ yaccha॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā-'sa̭t || a॒gnirāyṷṣmā॒n-thsa vana॒spati̭bhi॒-rāyṷṣmā॒-ntena॒ tvā-''yu॒ṣā-''yṷṣmanta-ṅkaromi॒ soma॒ āyṷṣmā॒n-thsa oṣa̭dhībhi rya॒jña āyṷṣmā॒n-thsa dakṣi̭ṇābhi॒ rbrahmā-''yṷṣma॒-tta-dbrā᳚hma॒ṇairāyṷṣma-dde॒vā āyṷṣmanta॒stḙ-'mṛtḙna pi॒tara॒ āyṷṣmanta॒ste sva॒dhayā-''yṷṣmanta॒stena॒ tvā ''yu॒ṣā-'' yṷṣmanta-ṅkaromi || 40 ||
(viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'si - tri॒ṣṭubho̭ varta॒nyā śu॒krasya̭ vī॒ryḙṇa de॒vastvā̭ savi॒toth - soma॒ āyṷṣmā॒n - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 10)
a॒gniṃ-vā~ e॒tasya॒ śarī̭ra-ṅgacchati॒ soma॒gṃ॒ raso॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ sara̭svatīṃ॒-vā~ga॒gnāviṣṇṷ̄ ā॒tmā yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ yo jyogā̭mayāvī॒ syādyo vā̭ kā॒mayḙta॒ sarva॒māyṷriyā॒miti॒ tasmā̭ e॒tāmiṣṭi॒-nnirva̭pedāgne॒ya -ma॒ṣṭāka̭pālagṃ sau॒mya-ñca॒ruṃ-vā~̭ru॒ṇa-ndaśa̭kapālagṃ sārasva॒ta-ñca॒rumā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ma॒gnere॒vāsya॒ śarī̭ra-nniṣkrī॒ṇāti॒ somā॒drasaṃ̭- [somā॒drasa᳚m, vā॒ru॒ṇenai॒vainaṃ̭-] 41
-~vāru॒ṇenai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati sārasva॒tena॒ vāca̭-ndadhātya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā̭bhiścai॒vainaṃ̭-ya~॒jñena̭ ca bhiṣajyatyu॒ta yadī॒tāsu॒ rbhava̭ti॒ jīva̭tye॒va yannava॒-maitta-nnava̭nīta-mabhava॒-dityājya॒- mave᳚kṣate-rū॒pame॒vāsyai॒-tanma̭hi॒mānaṃ॒-vyā~ca̭ṣṭe॒-'śvinoḥ᳚ prā॒ṇo̭-'sītyā̭hā॒śvinau॒ vai de॒vānāṃ᳚- [de॒vānā᳚m, bhi॒ṣajau॒] 42
-bhi॒ṣajau॒ tābhyā̭me॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭ro॒tīndra̭sya prā॒ṇo̭ 'sītyā̭hendri॒ya- me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti mi॒trāvarṷṇayoḥ prā॒ṇo̭-'sītyā̭ha prāṇāpā॒nāve॒- vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mprā॒ṇo̭-'sītyā̭ha vī॒rya̭me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhāti ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ma॒mṛta̭sya॒ panthā॒mityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpā̭vamā॒nena̭ tvā॒ stome॒ne- [stome॒neti, ā॒ha॒ prā॒ṇame॒vāsmi̭-] 43
-tyā̭ha prā॒ṇame॒vāsmi̭-nne॒tena̭ dadhāti bṛha-drathanta॒rayo᳚stvā॒ stome॒netyā॒hauja̭ e॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātya॒gnestvā॒ mātra॒yetyā̭hā॒-''tmāna̭-me॒vāsmi̭nne॒tena̭ dadhātyṛ॒tvijaḥ॒ paryā̭hu॒ryāva̭nta e॒vartvija॒sta ḙna-mbhiṣajyanti bra॒hmaṇo॒ hasta̭manvā॒rabhya॒ paryā̭hureka॒dhaiva yaja̭māna॒ āyṷrdadhati॒ yade॒va tasya॒ taddhira̭ṇyā- [taddhira̭ṇyāt, ghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai] 44
-dghṛ॒ta-nniṣpi̭ba॒tyāyu॒rvai ghṛ॒tama॒mṛta॒gṃ॒ hira̭ṇyama॒mṛtā̭de॒vā ''yu॒rniṣpi̭bati śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭tiṣṭha॒tyatho॒ khalu॒ yāva̭tī॒-ssamā̭ e॒ṣya-nmanyḙta॒ tāva̭nmānagg​ syā॒-thsamṛ̭ddhyā i॒mama̭gna॒ āyṷṣe॒ varca̭se kṛ॒dhītyā॒hā ''yṷre॒vāsmi॒n. varco̭ dadhāti॒ viśvḙ devā॒ jara̭daṣṭi॒ryathā 'sa॒dityā̭ -ha॒ jara̭daṣṭime॒vaina̭-ṅkarotya॒gni-rāyṷṣmā॒niti॒ hasta̭-ṅgṛhṇātye॒te vai de॒vā āyṷṣmanta॒sta e॒vāsmi॒nnāyṷrdadhati॒ sarva॒māyṷreti || 45 ||
(rasaṃ̭-de॒vānā॒g॒-stome॒neti॒-hira̭ṇyā॒-dasa॒diti॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 11)
pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇā॒yāśva̭manaya॒-thsa svā-nde॒vatā̭mārccha॒-thsa parya̭dīryata॒ sa e॒taṃ-vā~̭ru॒ṇa-ñcatṷṣ-kapālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttato॒ vai sa va̭ruṇa- pā॒śāda̭mucyata॒ varṷṇo॒ vā e॒ta-ṅgṛ̭hṇāti॒ yo-'śva̭-mpratigṛ॒hṇāti॒ yāva॒to-'śvā᳚-npratigṛhṇī॒yā-ttāva̭to vāru॒ṇān catṷṣkapālā॒-nnirva̭pe॒-dvarṷṇame॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śān -mṷñcati॒ [varuṇapā॒śān -mṷñcati, catṷṣkapālā] 46
catṷṣkapālā bhavanti॒ catṷṣpā॒ddhyaśva॒-ssamṛ̭ddhyā॒ eka॒mati̭rikta॒-nnirva̭pe॒-dyame॒va pra̭tigrā॒hī bhava̭ti॒ yaṃ-vā~॒ nāddhyeti॒ tasmā̭de॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷcyate॒ yadyapa̭ra-mpratigrā॒hī syā-thsau॒ryameka̭kapāla॒manu॒ nirva̭peda॒mume॒vā ''di॒tyamṷccā॒ra-ṅkṷrute॒ 'po̭-'vabhṛ॒thamavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate 'pona॒ptrīya̭-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭peda॒phsu yo̭ni॒rvā aśva॒-ssvāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayati॒ sa ḙnagṃ śā॒nta upa̭ tiṣṭhate || 47 ||
(mu॒ñca॒ti॒ - ca॒rugṃ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 12)
yā vā̭mindrāvaruṇā yata॒vyā̭ ta॒nūstaye॒mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yā~ vā̭mindrā varuṇā saha॒syā̭ rakṣa॒syā̭ teja॒syā̭ ta॒nūstaye॒ mamagṃ ha̭so muñcataṃ॒-yo~ vā̭mindrā varuṇā va॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenā va̭yaje॒yo vā̭mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ catṷṣpāthsu go॒ṣṭhe gṛ॒heṣva॒phsvoṣa̭dhīṣu॒ vana॒spati̭ṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ indro॒ vā e॒tasye᳚- [e॒tasya̭, i॒ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒] 48
-ndri॒yeṇāpa̭ krāmati॒ varṷṇa enaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ gṛhṇāti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒to bhava̭ti॒ yaḥ pā॒pmanā̭ gṛhī॒ta-ssyā-ttasmā̭ e॒tāmai᳚ndrāvaru॒ṇī-mpa̭ya॒syā᳚-nnirva̭pe॒dindra̭ e॒vāsmi̭-nnindri॒ya-nda̭dhāti॒ varṷṇa enaṃ ~varuṇapā॒śā-nmṷñcati paya॒syā̭ bhavati॒ payo॒ hi vā e॒tasmā̭-dapa॒krāma॒tyathai॒ṣa pā॒pmanā̭ gṛhī॒to ya-tpa̭ya॒syā̭ bhava̭ti॒ paya̭ e॒vāsmi॒-ntayā̭ dadhāti paya॒syā̭yā- [paya॒syā̭yām, puro॒ḍāśa॒mava̭] 49
-mpuro॒ḍāśa॒mava̭ dadhātyātma॒nvanta̭-me॒vaina̭-ṅkaro॒tyatho̭ ā॒yata̭navanta-me॒va ca̭tu॒rdhā vyṷ̄hati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati॒ puna॒-ssamṷ̄hati di॒gbhya e॒vāsmai̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti sa॒mūhyāva̭ dyati॒ yathā-''vi̭ddha-nniṣkṛ॒ntati̭ tā॒dṛge॒va tadyo vā̭mindrā-varuṇāva॒gnau srāma॒staṃ-vā~̭me॒tenāva̭ yaja॒ ityā̭ha॒ duri̭ṣṭyā e॒vaina̭-mpāti॒ yo vā̭ mindrā varuṇā dvi॒pāthsṷ pa॒śuṣu॒ srāma॒staṃ-vā~̭ me॒ tenāva̭ yaja॒ ityā̭hai॒tāva̭tī॒rvā āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭yaḥ pra॒jāḥ pa॒śava̭ upajīva॒nīyā॒stā e॒vāsmai̭ varuṇapā॒śā-nmṷñcati || 50 ||
(e॒tasya̭ - paya॒syā̭yāṃ - pāti॒ - ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 13)
sa pra̭tna॒vanni kāvyendraṃ̭-vo~ vi॒śvata॒-sparīndra॒-nnaraḥ̭ || tva-nnaḥ̭ soma vi॒śvato॒ rakṣā̭ rājannaghāya॒taḥ | na ri̭ṣye॒-ttvāva̭ta॒-ssakhāḥ᳚ || yā te॒ dhāmā̭ni di॒vi yā pṛ̭thi॒vyāṃ-yā~ parva̭te॒ṣvoṣa̭dhīṣva॒phsu || tebhi̭rno॒ viśvai᳚-ssu॒manā॒ ahḙḍa॒-nrājan᳚-thsoma॒ prati̭ ha॒vyā gṛ̭bhāya || agnī̭ṣomā॒ savḙdasā॒ sahṷ̄tī vanata॒-ṅgiraḥ̭ | sa-ndḙva॒trā ba̭bhūvathuḥ || yu॒va- [yu॒vam, e॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭] 51
-me॒tāni̭ di॒vi ro̭ca॒nānya॒gniśca̭ soma॒ sakra̭tū adhattam || yu॒vagṃ sindhūgṃ̭ ra॒bhiśa̭sterava॒dyā-dagnī̭ṣomā॒-vamṷñcata-ṅgṛbhī॒tān || agnī̭ṣomāvi॒magṃ su mḙ śṛṇu॒taṃ-vṛ~̭ṣaṇā॒ hava᳚m | prati̭ sū॒ktāni̭ haryata॒-mbhava̭ta-ndā॒śuṣe॒ mayaḥ̭ || ā-'nya-ndi॒vo mā̭ta॒riśvā̭ jabhā॒rā-'ma̭thnāda॒nya-mpari̭ śye॒no adreḥ᳚ | agnī̭ṣomā॒ brahma̭ṇā vāvṛdhā॒noruṃ-ya~॒jñāya̭ cakrathuru lo॒kam || agnī̭ṣomā ha॒viṣaḥ॒ prasthi̭tasya vī॒tagṃ [vī॒tam, harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m |] 52
harya̭taṃ-vṛ~ṣaṇā ju॒ṣethā᳚m | su॒śarmā̭ṇā॒ svava̭sā॒ hi bhū॒tamathā̭ dhattaṃ॒-ya~ja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| āpyā̭yasva॒, sa-nte᳚ || ga॒ṇānā᳚-ntvā ga॒ṇapa̭tigṃ havāmahe ka॒vi-ṅka̭vī॒nā-mṷpa॒maśra̭vastamam | jye॒ṣṭha॒rāja॒-mbrahma̭ṇā-mbrahmaṇaspata॒ ā naḥ̭ śṛ॒ṇvannū॒tibhiḥ̭ sīda॒ sāda̭nam | sa ijjanḙna॒ sa vi॒śā sa janma̭nā॒ sa pu॒trairvāja̭-mbharate॒ dhanā॒ nṛbhiḥ̭ | de॒vānāṃ॒-yaḥ ~pi॒tara̭-mā॒vivā̭sati [ ] 53
śra॒ddhāma̭nā ha॒viṣā॒ brahma̭ṇa॒spati᳚m || sa su॒ṣṭubhā॒ sa ṛkva̭tā ga॒ṇena̭ va॒lagṃ rṷroja phali॒gagṃ ravḙṇa | bṛha॒spati̭-ru॒striyā̭ havya॒sūdaḥ॒ kani̭krada॒d- vāva̭śatī॒rudā̭jat || marṷto॒ yaddha̭ vo di॒vo, yā va॒-śśarma̭ || a॒rya॒mā ''yā̭ti vṛṣa॒bhastuvi̭ṣmā-ndā॒tā vasṷ̄nā-mpuruhū॒to ar​hanṋ | sa॒ha॒srā॒kṣo go᳚tra॒bhi-dvajra̭bāhura॒smāsṷ de॒vo dravi̭ṇa-ndadhātu || ye te᳚-'ryama-nba॒havo̭ deva॒yānāḥ॒ panthā̭no [panthā̭naḥ, rā॒ja॒-ndi॒va ā॒cara̭nti |] 54
rāja-ndi॒va ā॒cara̭nti | tebhi̭rno deva॒ mahi॒ śarma̭ yaccha॒ śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || bu॒ddhnādagra॒-maṅgi̭robhi-rgṛṇā॒no vi parva̭tasya dṛgṃhi॒tānyai̭rat | ru॒ja-drodhāgṃ̭si-kṛ॒trimā᳚ṇyeṣā॒gṃ॒-soma̭sya॒ tā-mada॒ indra̭-ścakāra || bu॒ddhnā-dagrḙṇa॒ vi mi̭māya॒ mānai॒-rvajrḙṇa॒ khānya̭tṛṇa-nna॒dīnā᳚m | vṛthā̭ 'sṛja-tpa॒thibhi̭ rdīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra | || 55 ||
pra yo ja॒jñe vi॒dvāgṃ a॒sya bandhuṃ॒-vi~śvā̭ni de॒vo jani̭mā vivakti | brahma॒ brahma̭ṇa॒ ujja̭bhāra॒ maddhyā᳚nnī॒cādu॒ccā sva॒dhayā॒-'bhi prata̭sthau || ma॒hā-nma॒hī a̭stabhāya॒dvi jā॒to dyāgṃ sadma॒ pārthi̭va-ñca॒ rajaḥ̭ | sa bu॒ddhnādā᳚ṣṭa ja॒nuṣā॒-'bhyagra॒-mbṛha॒spati̭ rde॒vatā॒yasya̭ sa॒mrāṭ || bu॒ddhnādyo agra̭ma॒bhyartyoja̭sā॒ bṛha॒spati॒mā vi̭vāsanti de॒vāḥ | bhi॒nadva॒laṃ-vi~ puro̭ dardarīti॒ kani̭krada॒-thsuva̭ra॒po ji̭gāya || 56 ||
(yu॒vaṃ - ~vī॒tamā॒ - vivā̭sati॒ - panthā̭no - dīrghayā॒thai-ssoma̭sya॒ tā mada॒ indra̭ścakāra - de॒vā - nava̭ ca) (a. 14)
(ā॒di॒tyebhyo̭ - de॒vā vai mṛ॒tyo - rde॒vā vai - sa॒trama̭ - rya॒mṇe -pra॒jāpa̭te॒straya̭strigṃśat - pra॒jāpa̭ti rde॒vebhyo॒-'nnādyaṃ̭ -devāsu॒rāstān - raja̭no - dhru॒vo̭-'si॒ - yannava̭ - ma॒gniṃ-vai~ - pra॒jāpa̭ti॒ rvarṷṇāya॒ - yā vā̭mindrā varuṇā॒ - sa pra̭tna॒va -ccatṷrdaśa)
(ā॒di॒tyebhya॒ - stvaṣṭṷ - rasmai॒ dāna̭kāmā - e॒vāva̭ rundhe॒ - 'gniṃ-vai~ - sa pra̭tna॒vath - ṣaṭpa̭ñcā॒śat )
(ā॒di॒tyebhyaḥ॒ - suva̭ra॒po ji̭gāya )
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ndvitīyakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||