📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.3 - దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవే - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః
1.3 - Devasya Tva Savituh Prasave - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Telugu
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్నః - అగ్నిష్టోమే పశుః
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే᳚-ఽశ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యా᳚-మ్పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒మా ద॒దే-ఽభ్రి॑రసి॒ నారి॑రసి॒ పరి॑లిఖిత॒గ్ం॒ రక్షః॒ పరి॑లిఖితా॒ అరా॑తయ ఇ॒దమ॒హగ్ం రక్ష॑సో గ్రీ॒వా అపి॑ కృన్తామి॒ యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ య-ఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మ ఇ॒దమ॑స్య గ్రీ॒వా అపి॑ కృన్తామి ది॒వే త్వా॒-ఽన్తరి॑క్షాయ త్వా పృథి॒వ్యై త్వా॒ శున్ధ॑తాం-లోఁ॒కః పి॑తృ॒షద॑నో॒ యవో॑-ఽసి య॒వయా॒స్మ-ద్ద్వేషో॑ [య॒వయా॒స్మ-ద్ద్వేషః॑, య॒వయారా॑తీః] 1
య॒వయారా॑తీః పితృ॒ణాగ్ం సద॑నమ॒స్యుద్దివగ్గ్॑ స్తభా॒నా-ఽన్తరి॑క్ష-మ్పృణ పృథి॒వీ-న్దృగ్ం॑హ ద్యుతా॒నస్త్వా॑ మారు॒తో మి॑నోతు మి॒త్రావరు॑ణయో-ర్ధ్రు॒వేణ॒ ధర్మ॑ణా బ్రహ్మ॒వని॑-న్త్వా క్షత్ర॒వనిగ్ం॑ సుప్రజా॒వనిగ్ం॑ రాయస్పోష॒వని॒-మ్పర్యూ॑హామి॒ బ్రహ్మ॑ దృగ్ంహ క్ష॒త్ర-న్దృగ్ం॑హ ప్ర॒జా-న్దృగ్ం॑హ రా॒యస్పోష॑-న్దృగ్ంహ ఘృ॒తేన॑ ద్యావాపృథివీ॒ ఆ పృ॑ణేథా॒మిన్ద్ర॑స్య॒ సదో॑-ఽసి విశ్వజ॒నస్య॑ ఛా॒యా పరి॑ త్వా గిర్వణో॒ గిర॑ ఇ॒మా భ॑వన్తు వి॒శ్వతో॑ వృ॒ద్ధాయు॒మను॒ వృద్ధ॑యో॒ జుష్టా॑ భవన్తు॒ జుష్ట॑య॒ ఇన్ద్ర॑స్య॒ స్యూర॒సీన్ద్ర॑స్య ధ్రు॒వమ॑స్యై॒న్ద్రమ॒సీన్ద్రా॑య త్వా ॥ 2 ॥
(ద్వేష॑ - ఇ॒మా - అ॒ష్టాద॑శ చ ) (అ. 1)
ర॒క్షో॒హణో॑ వలగ॒హనో॑ వైష్ణ॒వా-న్ఖ॑నామీ॒దమ॒హ-న్తం-వఁ॑ల॒గముద్వ॑పామి॒ య-న్నః॑ సమా॒నో యమస॑మానో నిచ॒ఖానే॒దమే॑న॒మధ॑ర-ఙ్కరోమి॒ యో నః॑ సమా॒నో యో-ఽస॑మానో-ఽరాతీ॒యతి॑ గాయ॒త్రేణ॒ ఛన్ద॒సా-ఽవ॑బాఢో వల॒గః కిమత్ర॑ భ॒ద్ర-న్తన్నౌ॑ స॒హ వి॒రాడ॑సి సపత్న॒హా స॒మ్రాడ॑సి భ్రాతృవ్య॒హా స్వ॒రాడ॑స్యభిమాతి॒హా వి॑శ్వా॒రాడ॑సి॒ విశ్వా॑సా-న్నా॒ష్ట్రాణాగ్ం॑ హ॒న్తా [హ॒న్తా, ర॒క్షో॒హణో॑] 3
ర॑క్షో॒హణో॑ వలగ॒హనః॒ ప్రోక్షా॑మి వైష్ణ॒వా-న్ర॑క్షో॒హణో॑ వలగ॒హనో-ఽవ॑ నయామి వైష్ణ॒వాన్ యవో॑-ఽసి య॒వయా॒స్మ-ద్ద్వేషో॑ య॒వయారా॑తీ రక్షో॒హణో॑ వలగ॒హనో-ఽవ॑ స్తృణామి వైష్ణ॒వా-న్ర॑క్షో॒హణో॑ వలగ॒హనో॒-ఽభి జు॑హోమి వైష్ణ॒వా-న్ర॑క్షో॒హణౌ॑ వలగ॒హనా॒వుప॑ దధామి వైష్ణ॒వీ ర॑క్షో॒హణౌ॑ వలగ॒హనౌ॒ పర్యూ॑హామి వైష్ణ॒వీ ర॑క్షో॒హణౌ॑ వలగ॒హనౌ॒ పరి॑ స్తృణామి వైష్ణ॒వీ ర॑క్షో॒హణౌ॑ వలగ॒హనౌ॑ వైష్ణ॒వీ బృ॒హన్న॑సి బృ॒హద్గ్రా॑వా బృహ॒తీమిన్ద్రా॑య॒ వాచం॑-వఁద ॥ 4 ॥
( హ॒న్తే-న్ద్రా॑య॒ ద్వే చ॑ ) (అ. 2)
వి॒భూర॑సి ప్ర॒వాహ॑ణో॒ వహ్ని॑రసి హవ్య॒వాహ॑న-శ్శ్వా॒త్రో॑-ఽసి॒ ప్రచే॑తాస్తు॒థో॑-ఽసి వి॒శ్వవే॑దా ఉ॒శిగ॑సి క॒విరఙ్ఘా॑రిరసి॒ బమ్భా॑రిరవ॒స్యుర॑సి॒ దువ॑స్వాఞ్ఛు॒న్ధ్యూర॑సి మార్జా॒లీయః॑ స॒మ్రాడ॑సి కృ॒శానుః॑ పరి॒షద్యో॑-ఽసి॒ పవ॑మానః ప్ర॒తక్వా॑-ఽసి॒ నభ॑స్వా॒నస॑మ్మృష్టో-ఽసి హవ్య॒సూద॑ ఋ॒తధా॑మా-ఽసి॒ సువర్జ్యోతి॒-ర్బ్రహ్మ॑జ్యోతిరసి॒ సువ॑ర్ధామా॒-ఽజో᳚ ఽస్యేక॑పా॒దహి॑రసి బు॒ద్ధ్నియో॒ రౌద్రే॒ణానీ॑కేన పా॒హి మా᳚-ఽగ్నే పిపృ॒హి మా॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః ॥ 5 ॥
(అనీ॑కేనా॒-ష్టౌ చ॑) (అ. 3)
త్వగ్ం సో॑మ తనూ॒కృద్భ్యో॒ ద్వేషో᳚భ్యో॒-ఽన్యకృ॑తేభ్య ఉ॒రు య॒న్తా-ఽసి॒ వరూ॑థ॒గ్గ్॒ స్వాహా॑ జుషా॒ణో అ॒ప్తురాజ్య॑స్య వేతు॒ స్వాహా॒-ఽయన్నో॑ అ॒గ్నిర్వరి॑వః కృణోత్వ॒య-మ్మృధః॑ పు॒ర ఏ॑తు ప్రభి॒న్దన్న్ । అ॒యగ్ం శత్రూ᳚ఞ్జయతు॒ జర్​హృ॑షాణో॒-ఽయం-వాఁజ॑-ఞ్జయతు॒ వాజ॑సాతౌ । ఉ॒రు వి॑ష్ణో॒ వి క్ర॑మస్వో॒రు క్షయా॑య నః కృధి । ఘృ॒త-ఙ్ఘృ॑తయోనే పిబ॒ ప్రప్ర॑ య॒జ్ఞప॑తి-న్తిర । సోమో॑ జిగాతి గాతు॒వి- [గాతు॒విత్, దే॒వానా॑మేతి] 6
ద్దే॒వానా॑మేతి నిష్కృ॒తమృ॒తస్య॒ యోని॑మా॒సద॒మది॑త్యా॒-స్సదో॒-ఽస్యది॑త్యా॒-స్సద॒ ఆ సీ॑దై॒ష వో॑ దేవ సవిత॒-స్సోమ॒స్తగ్ం ర॑క్షద్ధ్వ॒-మ్మా వో॑ దభదే॒తత్త్వగ్ం సో॑మ దే॒వో దే॒వానుపా॑గా ఇ॒దమ॒హ-మ్మ॑ను॒ష్యో॑ మను॒ష్యా᳚న్-థ్స॒హ ప్ర॒జయా॑ స॒హ రా॒యస్పోషే॑ణ॒ నమో॑ దే॒వేభ్యః॑ స్వ॒ధా పి॒తృభ్య॑ ఇ॒దమ॒హ-న్నిర్వరు॑ణస్య॒ పాశా॒-థ్సువ॑ర॒భి [ ] 7
వి ఖ్యే॑షం-వైఁశ్వాన॒ర-ఞ్జ్యోతి॒రగ్నే᳚ వ్రతపతే॒ త్వం-వ్రఁ॒తానాం᳚-వ్రఁ॒తప॑తిరసి॒ యా మమ॑ త॒నూస్త్వయ్యభూ॑ది॒యగ్ం సా మయి॒ యా తవ॑ త॒నూ-ర్మయ్యభూ॑దే॒షా సా త్వయి॑ యథాయ॒థ-న్నౌ᳚ వ్రతపతే వ్ర॒తినో᳚-ర్వ్ర॒తాని॑ ॥ 8 ॥
(గా॒తు॒విద॒-భ్యే-క॑త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
అత్య॒న్యానగా॒-న్నాన్యానుపా॑గామ॒ర్వాక్త్వా॒ పరై॑రవిద-మ్ప॒రో-ఽవ॑రై॒స్త-న్త్వా॑ జుషే వైష్ణ॒వ-న్దే॑వయ॒జ్యాయై॑ దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా మద్ధ్వా॑-ఽన॒క్త్వోష॑ధే॒ త్రాయ॑స్వైన॒గ్గ్॒ స్వధి॑తే॒ మైనగ్ం॑ హిగ్ంసీ॒-ర్దివ॒మగ్రే॑ణ॒ మా లే॑ఖీర॒న్తరి॑క్ష॒-మ్మద్ధ్యే॑న॒ మా హిగ్ం॑సీః పృథి॒వ్యా స-మ్భ॑వ॒ వన॑స్పతే శ॒తవ॑ల్​శో॒ వి రో॑హ స॒హస్ర॑వల్​శా॒ వి వ॒యగ్ం రు॑హేమ॒ య-న్త్వా॒-ఽయగ్గ్​ స్వధి॑తి॒స్తేతి॑జానః ప్రణి॒నాయ॑ మహ॒తే సౌభ॑గా॒యాచ్ఛి॑న్నో॒ రాయః॑ సు॒వీరః॑ ॥ 9 ॥
(యం-దశ॑ చ) (అ. 5)
పృ॒థి॒వ్యై త్వా॒న్తరి॑క్షాయ త్వా ది॒వే త్వా॒ శున్ధ॑తాం-లోఁ॒కః పి॑తృ॒షద॑నో॒ యవో॑-ఽసి య॒వయా॒స్మ-ద్ద్వేషో॑ య॒వయారా॑తీః పితృ॒ణాగ్ం సద॑నమసి స్వావే॒శో᳚-ఽస్యగ్రే॒గా నే॑తృ॒ణాం-వఁన॒స్పతి॒రధి॑ త్వా స్థాస్యతి॒ తస్య॑ విత్తా-ద్దే॒వస్త్వా॑ సవి॒తా మద్ధ్వా॑-ఽనక్తు సుపిప్ప॒లాభ్య॒-స్త్వౌష॑ధీభ్య॒ ఉద్దివగ్గ్॑ స్తభా॒నా-ఽన్తరి॑క్ష-మ్పృణ పృథి॒వీముప॑రేణ దృగ్ంహ॒ తే తే॒ ధామా᳚న్యుశ్మసీ [ధామా᳚న్యుశ్మసి, గ॒మద్ధ్యే॒ గావో॒] 10
గ॒మద్ధ్యే॒ గావో॒ యత్ర॒ భూరి॑శృఙ్గా అ॒యాసః॑ । అత్రాహ॒ తదు॑రుగా॒యస్య॒ విష్ణోః᳚ ప॒రమ-మ్ప॒దమవ॑ భాతి॒ భూరేః᳚ ॥ విష్ణోః॒ కర్మా॑ణి పశ్యత॒ యతో᳚ వ్ర॒తాని॑ పస్ప॒శే । ఇన్ద్ర॑స్య॒ యుజ్య॒-స్సఖా᳚ ॥ త-ద్విష్ణోః᳚ పర॒మ-మ్ప॒దగ్ం సదా॑ పశ్యన్తి సూ॒రయః॑ । ది॒వీవ॒ చక్షు॒రాత॑తమ్ ॥ బ్ర॒హ్మ॒వని॑-న్త్వా క్షత్ర॒వనిగ్ం॑ సుప్రజా॒వనిగ్ం॑ రాయస్పోష॒వని॒-మ్పర్యూ॑హామి॒ బ్రహ్మ॑ దృగ్ంహ క్ష॒త్ర-న్దృగ్ం॑హ ప్ర॒జా-న్దృగ్ం॑హ రా॒యస్పోష॑-న్దృగ్ంహ పరి॒వీర॑సి॒ పరి॑ త్వా॒ దైవీ॒ర్విశో᳚ వ్యయన్తా॒-మ్పరీ॒మగ్ం రా॒యస్పోషో॒ యజ॑మాన-మ్మను॒ష్యా॑ అ॒న్తరి॑క్షస్య త్వా॒ సానా॒వవ॑ గూహామి ॥ 11 ॥
(ఉ॒శ్మ॒సీ॒-పోష॒మే-కా॒న్నవిగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑) (అ. 6)
ఇ॒షే త్వో॑ప॒వీర॒స్యుపో॑ దే॒వా-న్దైవీ॒-ర్విశః॒ ప్రాగు॒-ర్వహ్నీ॑రు॒శిజో॒ బృహ॑స్పతే ధా॒రయా॒ వసూ॑ని హ॒వ్యా తే᳚ స్వదన్తా॒-న్దేవ॑ త్వష్ట॒ర్వసు॑ రణ్వ॒ రేవ॑తీ॒ రమ॑ద్ధ్వ-మ॒గ్నే-ర్జ॒నిత్ర॑మసి॒ వృష॑ణౌ స్థ ఉ॒ర్వశ్య॑స్యా॒యుర॑సి పురూ॒రవా॑ ఘృ॒తేనా॒క్తే వృష॑ణ-న్దధాథా-ఙ్గాయ॒త్ర-ఞ్ఛన్దో-ఽను॒ ప్ర జా॑యస్వ॒ త్రైష్టు॑భ॒-ఞ్జాగ॑త॒-ఞ్ఛన్దో-ఽను॒ ప్ర జా॑యస్వ॒ భవ॑త- [భవ॑తమ్, న॒-స్సమ॑నసౌ॒] 12
న్న॒-స్సమ॑నసౌ॒ సమో॑కసావరే॒పసౌ᳚ । మా య॒జ్ఞగ్ం హిగ్ం॑సిష్ట॒-మ్మా య॒జ్ఞప॑తి-ఞ్జాతవేదసౌ శి॒వౌ భ॑వతమ॒ద్య నః॑ ॥ అ॒గ్నావ॒గ్నిశ్చ॑రతి॒ ప్రవి॑ష్ట॒ ఋషీ॑ణా-మ్పు॒త్రో అ॑ధిరా॒జ ఏ॒షః । స్వా॒హా॒కృత్య॒ బ్రహ్మ॑ణా తే జుహోమి॒ మా దే॒వానా᳚-మ్మిథు॒యా క॑ర్భాగ॒ధేయ᳚మ్ ॥ 13 ॥
(భవ॑త॒-మేక॑త్రిగ్ంశచ్చ) (అ. 7)
ఆ ద॑ద ఋ॒తస్య॑ త్వా దేవహవిః॒ పాశే॒నా-ఽఽర॑భే॒ ధర్​షా॒ మాను॑షాన॒ద్భ్యస్త్వౌష॑ధీభ్యః॒ ప్రోక్షా᳚మ్య॒పా-మ్పే॒రుర॑సి స్వా॒త్త-ఞ్చి॒-థ్సదే॑వగ్ం హ॒వ్యమాపో॑ దేవీ॒-స్స్వద॑తైన॒గ్ం॒ స-న్తే᳚ ప్రా॒ణో వా॒యునా॑ గచ్ఛతా॒గ్ం॒ సం-యఁజ॑త్రై॒రఙ్గా॑ని॒ సం-యఁ॒జ్ఞప॑తిరా॒శిషా॑ ఘృ॒తేనా॒క్తౌ ప॒శు-న్త్రా॑యేథా॒గ్ం॒ రేవ॑తీ-ర్య॒జ్ఞప॑తి-మ్ప్రియ॒ధా-ఽఽ వి॑శ॒తోరో॑ అన్తరిక్ష స॒జూ-ర్దే॒వేన॒ [స॒జూ-ర్దే॒వేన॑, వాతే॑నా॒-ఽస్య] 14
వాతే॑నా॒-ఽస్య హ॒విష॒స్త్మనా॑ యజ॒ సమ॑స్య త॒నువా॑ భవ॒ వర్​షీ॑యో॒ వర్​షీ॑యసి య॒జ్ఞే య॒జ్ఞపతి॑-న్ధాః పృ॑థి॒వ్యా-స్స॒మ్పృచః॑ పాహి॒ నమ॑స్త ఆతానా-ఽన॒ర్వా ప్రేహి॑ ఘృ॒తస్య॑ కు॒ల్యామను॑ స॒హ ప్ర॒జయా॑ స॒హ రా॒యస్పోషే॒ణా ఽఽపో॑ దేవీ-శ్శుద్ధాయువ-శ్శు॒ద్ధా యూ॒య-న్దే॒వాగ్ం ఊ᳚ఢ్వగ్ం శు॒ద్ధా వ॒య-మ్పరి॑విష్టాః పరివే॒ష్టారో॑ వో భూయాస్మ ॥ 15 ॥
(దే॒వన॒-చతు॑శ్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 8)
వాక్త॒ ఆ ప్యా॑యతా-మ్ప్రా॒ణస్త॒ ఆ ప్యా॑యతా॒-ఞ్చక్షు॑స్త॒ ఆ ప్యా॑యతా॒గ్॒ శ్రోత్ర॑-న్త॒ ఆ ప్యా॑యతాం॒-యాఁ తే᳚ ప్రా॒ణాఞ్ఛుగ్జ॒గామ॒ యా చక్షు॒ర్యా శ్రోత్రం॒-యఁత్తే᳚ క్రూ॒రం-యఁదాస్థి॑త॒-న్తత్త॒ ఆ ప్యా॑యతా॒-న్తత్త॑ ఏ॒తేన॑ శున్ధతా॒-న్నాభి॑స్త॒ ఆ ప్యా॑యతా-మ్పా॒యుస్త॒ ఆ ప్యా॑యతాగ్ం శు॒ద్ధాశ్చ॒రిత్రా॒-శ్శమ॒ద్భ్య- [మ॒ధ్భ్యః, శమోష॑ధీభ్య॒-శ్శం] 16
శ్శమోష॑ధీభ్య॒-శ్శ-మ్పృ॑థి॒వ్యై శమహో᳚భ్యా॒-మోష॑ధే॒ త్రాయ॑స్వైన॒గ్గ్॒ స్వధి॑తే॒ మైనగ్ం॑ హిగ్ంసీ॒ రక్ష॑సా-మ్భా॒గో॑-ఽసీ॒దమ॒హగ్ం రక్షో॑-ఽధ॒మ-న్తమో॑ నయామి॒ యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ య-ఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మ ఇ॒దమే॑నమధ॒మ-న్తమో॑ నయామీ॒షే త్వా॑ ఘృ॒తేన॑ ద్యావాపృథివీ॒ ప్రోర్ణ్వా॑థా॒-మచ్ఛి॑న్నో॒ రాయః॑ సు॒వీర॑ ఉ॒ర్వ॑న్తరి॑క్ష॒మన్వి॑హి॒ వాయో॒ వీహి॑ స్తో॒కానా॒గ్॒ స్వాహో॒ర్ధ్వన॑భస-మ్మారు॒త-ఙ్గ॑చ్ఛతమ్ ॥ 17 ॥
(అ॒ద్భ్యో-వీహి॒-పఞ్చ॑ చ) (అ. 9)
స-న్తే॒ మన॑సా॒ మనః॒ స-మ్ప్రా॒ణేన॑ ప్రా॒ణో జుష్ట॑-న్దే॒వేభ్యో॑ హ॒వ్య-ఙ్ఘృ॒తవ॒-థ్స్వాహై॒న్ద్రః ప్రా॒ణో అఙ్గే॑అఙ్గే॒ ని దే᳚ద్ధ్యదై॒న్ద్రో॑ ఽపా॒నో అఙ్గే॑అఙ్గే॒ వి బో॑భువ॒ద్దేవ॑ త్వష్ట॒ర్భూరి॑ తే॒ సగ్ంస॑మేతు॒ విషు॑రూపా॒ య-థ్సల॑క్ష్మాణో॒ భవ॑థ దేవ॒త్రా యన్త॒మవ॑సే॒ సఖా॒యో-ఽను॑ త్వా మా॒తా పి॒తరో॑ మదన్తు॒ శ్రీర॑స్య॒గ్నిస్త్వా᳚ శ్రీణా॒త్వాప॒-స్సమ॑రిణ॒న్ వాత॑స్య [ ] 18
త్వా॒ ధ్రజ్యై॑ పూ॒ష్ణో రగ్గ్​హ్యా॑ అ॒పామోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రోహి॑ష్యై ఘృ॒త-ఙ్ఘృ॑తపావానః పిబత॒ వసాం᳚-వఁసాపావానః పిబతా॒-ఽన్తరి॑క్షస్య హ॒విర॑సి॒ స్వాహా᳚ త్వా॒-ఽన్తరి॑క్షాయ॒ దిశః॑ ప్ర॒దిశ॑ ఆ॒దిశో॑ వి॒దిశ॑ ఉ॒ద్దిశ॒-స్స్వాహా॑ ది॒గ్భ్యో నమో॑ ది॒గ్భ్యః ॥ 19 ॥
(వా॑తస్యా॒-ష్టావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 10)
20
స॒ము॒ద్ర-ఙ్గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒-ఽన్తరి॑క్ష-ఙ్గచ్ఛ॒ స్వాహా॑ దే॒వగ్ం స॑వి॒తార॑-ఙ్గచ్ఛ॒ స్వాహా॑-ఽహోరా॒త్రే గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॑ మి॒త్రావరు॑ణౌ గచ్ఛ॒ స్వాహా॒ సోమ॑-ఙ్గచ్ఛ॒ స్వాహా॑ య॒జ్ఞ-ఙ్గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒ ఛన్దాగ్ం॑సి గచ్ఛ॒ స్వాహా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒ నభో॑ ది॒వ్య-ఙ్గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒-ఽగ్నిం-వైఁ᳚శ్వాన॒ర-ఙ్గ॑చ్ఛ॒ స్వాహా॒-ఽద్భ్యస్త్వౌష॑ధీభ్యో॒ మనో॑ మే॒ హార్ది॑ యచ్ఛ త॒నూ-న్త్వచ॑-మ్పు॒త్ర-న్నప్తా॑రమశీయ॒ శుగ॑సి॒ తమ॒భి శో॑చ॒ యో᳚-ఽస్మా-న్ద్వేష్టి॒ య-ఞ్చ॑ వ॒య-న్ద్వి॒ష్మో ధామ్నో॑ధామ్నో రాజన్ని॒తో వ॑రుణ నో ముఞ్చ॒ యదాపో॒ అఘ్ని॑యా॒ వరు॒ణేతి॒ శపా॑మహే॒ తతో॑ వరుణ నో ముఞ్చ ॥ 20
(అ॒సి॒-షడ్విగ్ం॑శతిశ్చ ) (అ. 11)
హ॒విష్మ॑తీరి॒మా ఆపో॑ హ॒విష్మా᳚-న్దే॒వో అ॑ద్ధ్వ॒రో హ॒విష్మా॒గ్ం॒ ఆ వి॑వాసతి హ॒విష్మాగ్ం॑ అస్తు॒ సూర్యః॑ ॥ అ॒గ్నేర్వో ఽప॑న్నగృహస్య॒ సద॑సి సాదయామి సు॒మ్నాయ॑ సుమ్నినీ-స్సు॒మ్నే మా॑ ధత్తేన్ద్రాగ్ని॒యో-ర్భా॑గ॒ధేయీ᳚-స్స్థ మి॒త్రావరు॑ణయో-ర్భాగ॒ధేయీ᳚-స్స్థ॒ విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-మ్భాగ॒ధేయీ᳚-స్స్థ య॒జ్ఞే జా॑గృత ॥ 21 ॥
(హ॒విష్మ॑తీ॒-శ్చతు॑స్త్రిగ్ంశత్) (అ. 12)
హృ॒దే త్వా॒ మన॑సే త్వా ది॒వే త్వా॒ సూర్యా॑య త్వో॒ర్ధ్వమి॒మమ॑ద్ధ్వ॒ర-ఙ్కృ॑ధి ది॒వి దే॒వేషు॒ హోత్రా॑ యచ్ఛ॒ సోమ॑ రాజ॒న్నేహ్యవ॑ రోహ॒ మా భేర్మా సం-విఁ॑క్థా॒ మా త్వా॑ హిగ్ంసిష-మ్ప్ర॒జాస్త్వము॒పావ॑రోహ ప్ర॒జాస్త్వాము॒పావ॑రోహన్తు శృ॒ణోత్వ॒గ్ని-స్స॒మిధా॒ హవ॑-మ్మే శృ॒ణ్వన్త్వాపో॑ ధి॒షణా᳚శ్చ దే॒వీః । శృ॒ణోత॑ గ్రావాణో వి॒దుషో॒ ను [ ] 22
య॒జ్ఞగ్ం శృ॒ణోతు॑ దే॒వ-స్స॑వి॒తా హవ॑-మ్మే । దేవీ॑రాపో అపా-న్నపా॒ద్య ఊ॒ర్మిర్​హ॑వి॒ష్య॑ ఇన్ద్రి॒యావా᳚-న్మ॒దిన్త॑మ॒స్త-న్దే॒వేభ్యో॑ దేవ॒త్రా ధ॑త్త శు॒క్రగ్ం శు॑క్ర॒పేభ్యో॒ యేషా᳚-మ్భా॒గ-స్స్థ స్వాహా॒ కార్​షి॑ర॒స్యపా॒-ఽపా-మ్మృ॒ద్ధ్రగ్ం స॑ము॒ద్రస్య॒ వో-ఽక్షి॑త్యా॒ ఉన్న॑యే । యమ॑గ్నే పృ॒థ్సు మర్త్య॒మావో॒ వాజే॑షు॒ య-ఞ్జు॒నాః । స యన్తా॒ శశ్వ॑తీ॒రిషః॑ ॥ 23 ॥
( ను-స॒ప్తచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 13)
త్వమ॑గ్నే రు॒ద్రో అసు॑రో మ॒హో ది॒వస్త్వగ్ం శర్ధో॒ మారు॑త-మ్పృ॒క్ష ఈ॑శిషే । త్వం-వాఁతై॑రరు॒ణైర్యా॑సి శఙ్గ॒యస్త్వ-మ్పూ॒షా వి॑ధ॒తః పా॑సి॒ నుత్మనా᳚ ॥ ఆ వో॒ రాజా॑నమద్ధ్వ॒రస్య॑ రు॒ద్రగ్ం హోతా॑రగ్ం సత్య॒యజ॒గ్ం॒ రోద॑స్యోః । అ॒గ్ని-మ్పు॒రా త॑నయి॒త్నో ర॒చిత్తా॒ద్ధిర॑ణ్యరూప॒మవ॑సే కృణుద్ధ్వమ్ ॥ అ॒గ్నిర్​హోతా॒ ని ష॑సాదా॒ యజీ॑యాను॒పస్థే॑ మా॒తు-స్సు॑ర॒భావు॑ లో॒కే । యువా॑ క॒విః పు॑రుని॒ష్ఠ [పు॑రుని॒ష్ఠః, ఋ॒తావా॑ ధ॒ర్తా] 24
ఋ॒తావా॑ ధ॒ర్తా కృ॑ష్టీ॒నాము॒త మద్ధ్య॑ ఇ॒ద్ధః ॥సా॒ద్ధ్వీమ॑క-ర్దే॒వవీ॑తి-న్నో అ॒ద్య య॒జ్ఞస్య॑ జి॒హ్వామ॑విదామ॒ గుహ్యా᳚మ్ । స ఆయు॒రా-ఽగా᳚-థ్సుర॒భిర్వసా॑నో భ॒ద్రామ॑క-ర్దే॒వహూ॑తి-న్నో అ॒ద్య ॥ అక్ర॑న్దద॒గ్ని-స్స్త॒నయ॑న్నివ॒ ద్యౌః, క్షామా॒ రేరి॑హద్వీ॒రుధః॑ సమ॒ఞ్జన్న్ । స॒ద్యో జ॑జ్ఞా॒నో వి హీమి॒ద్ధో అఖ్య॒దా రోద॑సీ భా॒నునా॑ భాత్య॒న్తః ॥ త్వే వసూ॑ని పుర్వణీక [పుర్వణీక, హో॒త॒ర్దో॒షా] 25
హోతర్దో॒షా వస్తో॒రేరి॑రే య॒జ్ఞియా॑సః । క్షామే॑వ॒ విశ్వా॒ భువ॑నాని॒ యస్మి॒న్-థ్సగ్ం సౌభ॑గాని దధి॒రే పా॑వ॒కే ॥ తుభ్య॒-న్తా అ॑ఙ్గిరస్తమ॒ విశ్వా᳚-స్సుక్షి॒తయః॒ పృథ॑క్ । అగ్నే॒ కామా॑య యేమిరే ॥ అ॒శ్యామ॒ త-ఙ్కామ॑మగ్నే॒ తవో॒త్య॑శ్యామ॑ ర॒యిగ్ం ర॑యివ-స్సు॒వీర᳚మ్ । అ॒శ్యామ॒ వాజ॑మ॒భి వా॒జయ॑న్తో॒ ఽశ్యామ॑ ద్యు॒మ్నమ॑జరా॒జర॑-న్తే ॥శ్రేష్ఠం॑-యఁవిష్ఠ భార॒తాగ్నే᳚ ద్యు॒మన్త॒మా భ॑ర ॥ 26 ॥
వసో॑ పురు॒స్పృహగ్ం॑ ర॒యిమ్ ॥ స శ్వి॑తా॒నస్త॑న్య॒తూ రో॑చన॒స్థా అ॒జరే॑భి॒-ర్నాన॑దద్భి॒ర్యవి॑ష్ఠః । యః పా॑వ॒కః పు॑రు॒తమః॑ పు॒రూణి॑ పృ॒థూన్య॒గ్నిర॑ను॒యాతి॒ భర్వన్న్॑ ॥ ఆయు॑ష్టే వి॒శ్వతో॑ దధద॒యమ॒గ్ని-ర్వరే᳚ణ్యః । పున॑స్తే ప్రా॒ణ ఆ-ఽయ॑తి॒ పరా॒ యక్ష్మగ్ం॑ సువామి తే ॥ ఆ॒యు॒ర్దా అ॑గ్నే హ॒విషో॑ జుషా॒ణో ఘృ॒తప్ర॑తీకో ఘృ॒తయో॑నిరేధి । ఘృ॒త-మ్పీ॒త్వా మధు॒ చారు॒ గవ్య॑-మ్పి॒తేవ॑ పు॒త్రమ॒భి [పు॒త్రమ॒భి, ర॒క్ష॒తా॒ది॒మమ్] 27
ర॑క్షతాది॒మమ్ । తస్మై॑ తే ప్రతి॒హర్య॑తే॒ జాత॑వేదో॒ విచ॑ర్​షణే । అగ్నే॒ జనా॑మి సుష్టు॒తిమ్ ॥ ది॒వస్పరి॑ ప్రథ॒మ-ఞ్జ॑జ్ఞే అ॒గ్నిర॒స్మ-ద్ద్వి॒తీయ॒-మ్పరి॑ జా॒తవే॑దాః । తృ॒తీయ॑మ॒ఫ్సు నృ॒మణా॒ అజ॑స్ర॒మిన్ధా॑న ఏన-ఞ్జరతే స్వా॒ధీః ॥ శుచిః॑ పావక॒ వన్ద్యో-ఽగ్నే॑ బృ॒హద్వి రో॑చసే । త్వ-ఙ్ఘృ॒తేభి॒రాహు॑తః ॥ దృ॒శా॒నో రు॒క్మ ఉ॒ర్వ్యా వ్య॑ద్యౌ-ద్దు॒ర్మర్​ష॒మాయుః॑ శ్రి॒యే రు॑చా॒నః । అ॒గ్నిర॒మృతో॑ అభవ॒ద్వయో॑భి॒- [అభవ॒ద్వయో॑భిః, యదే॑నం॒] 28
-ర్యదే॑న॒-న్ద్యౌరజ॑నయ-థ్సు॒రేతాః᳚ ॥ ఆ యది॒షే నృ॒పతి॒-న్తేజ॒ ఆన॒ట్ఛుచి॒ రేతో॒ నిషి॑క్త॒-న్ద్యౌర॒భీకే᳚ । అ॒గ్ని-శ్శర్ధ॑మనవ॒ద్యం-యుఁవా॑నగ్గ్​ స్వా॒ధియ॑-ఞ్జనయ-థ్సూ॒దయ॑చ్చ ॥ స తేజీ॑యసా॒ మన॑సా॒ త్వోత॑ ఉ॒త శి॑క్ష స్వప॒త్యస్య॑ శి॒క్షోః । అగ్నే॑ రా॒యో నృత॑మస్య॒ ప్రభూ॑తౌ భూ॒యామ॑ తే సుష్టు॒తయ॑శ్చ॒ వస్వః॑ ॥ అగ్నే॒ సహ॑న్త॒మా భ॑ర ద్యు॒మ్నస్య॑ ప్రా॒సహా॑ ర॒యిమ్ । విశ్వా॒ య- [విశ్వా॒ యః, చ॒ర్॒ష॒ణీర॒భ్యా॑సా వాజే॑షు] 29
శ్చ॑ర్॒ష॒ణీర॒భ్యా॑సా వాజే॑షు సా॒సహ॑త్ ॥ తమ॑గ్నే పృతనా॒సహగ్ం॑ ర॒యిగ్ం స॑హస్వ॒ ఆ భ॑ర । త్వగ్ం హి స॒త్యో అద్భు॑తో దా॒తా వాజ॑స్య॒ గోమ॑తః ॥ ఉ॒క్షాన్నా॑య వ॒శాన్నా॑య॒ సోమ॑పృష్ఠాయ వే॒ధసే᳚ । స్తోమై᳚-ర్విధేమా॒-ఽగ్నయే᳚ ॥ వ॒ద్మా హి సూ॑నో॒ అస్య॑ద్మ॒సద్వా॑ చ॒క్రే అ॒గ్ని-ర్జ॒నుషా ఽజ్మా-ఽన్న᳚మ్ । స త్వ-న్న॑ ఊర్జసన॒ ఊర్జ॑-న్ధా॒ రాజే॑వ జేరవృ॒కే క్షే᳚ష్య॒న్తః ॥ అగ్న॒ ఆయూగ్ం॑షి [అగ్న॒ ఆయూగ్ం॑షి, ప॒వ॒స॒ ఆ] 30
పవస॒ ఆ సు॒వోర్జ॒మిష॑-ఞ్చ నః । ఆ॒రే బా॑ధస్వ దు॒చ్ఛునా᳚మ్ ॥ అగ్నే॒ పవ॑స్వ॒ స్వపా॑ అ॒స్మే వర్చః॑ సు॒వీర్య᳚మ్ । దధ॒త్పోషగ్ం॑ ర॒యి-మ్మయి॑ ॥ అగ్నే॑ పావక రో॒చిషా॑ మ॒న్ద్రయా॑ దేవ జి॒హ్వయా᳚ । ఆ దే॒వాన్. వ॑క్షి॒ యక్షి॑ చ ॥ స నః॑ పావక దీది॒వో-ఽగ్నే॑ దే॒వాగ్ం ఇ॒హా వ॑హ । ఉప॑ య॒జ్ఞగ్ం హ॒విశ్చ॑ నః ॥ అ॒గ్ని-శ్శుచి॑వ్రతతమ॒-శ్శుచి॒-ర్విప్ర॒-శ్శుచిః॑ క॒విః । శుచీ॑ రోచత॒ ఆహు॑తః ॥ ఉద॑గ్నే॒ శుచ॑య॒స్తవ॑ శు॒క్రా భ్రాజ॑న్త ఈరతే । తవ॒ జ్యోతీగ్॑ష్య॒ర్చయః॑ ॥ 31 ॥
(పు॒రు॒ని॒ష్ఠః-పు॑ర్వణీక-భరా॒-ఽభి-వయో॑భి॒-ర్య-ఆయూగ్ం॑షి॒ -విప్ర॒-శ్శుచి॒-శ్చతు॑ర్దశ చ) (అ. 14)
(దే॒వస్య॑ - రక్షో॒హణో॑ - వి॒భూ-స్త్వగ్ం సో॒మా - ఽత్య॒న్యానగాం᳚ - పృథి॒వ్యా - ఇ॒షే త్వా - ఽఽద॑దే॒ - వాక్త॒-సన్తే॑ - సము॒ద్రగ్ం - హ॒విష్మ॑తీర్-హృ॒దే - త్వమ॑గ్నే రు॒ద్ర - శ్చతు॑ర్దశ)
(దే॒వస్య॑ - గ॒మధ్యే॑ - హ॒విష్మ॑తీః - పవస॒ - ఏక॑త్రిగ్ంశత్)
(దే॒వస్యా॒, ర్చయః॑)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే తృతీయః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ - agniṣṭome paśuḥ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒mā da॒de-'bhri̭rasi॒ nāri̭rasi॒ pari̭likhita॒gṃ॒ rakṣaḥ॒ pari̭likhitā॒ arā̭taya i॒dama॒hagṃ rakṣa̭so grī॒vā api̭ kṛntāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒dama̭sya grī॒vā api̭ kṛntāmi di॒ve tvā॒-'ntari̭kṣāya tvā pṛthi॒vyai tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ [ya॒vayā॒sma-ddveṣaḥ̭, ya॒vayārā̭tīḥ] 1
ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭nama॒syuddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha dyutā॒nastvā̭ māru॒to mi̭notu mi॒trāvarṷṇayo-rdhru॒veṇa॒ dharma̭ṇā brahma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ ā pṛ̭ṇethā॒mindra̭sya॒ sado̭-'si viśvaja॒nasya̭ chā॒yā pari̭ tvā girvaṇo॒ gira̭ i॒mā bha̭vantu vi॒śvato̭ vṛ॒ddhāyu॒manu॒ vṛddha̭yo॒ juṣṭā̭ bhavantu॒ juṣṭa̭ya॒ indra̭sya॒ syūra॒sīndra̭sya dhru॒vama̭syai॒ndrama॒sīndrā̭ya tvā || 2 ||
(dveṣa̭ - i॒mā - a॒ṣṭāda̭śa ca ) (a. 1)
ra॒kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano̭ vaiṣṇa॒vā-nkha̭nāmī॒dama॒ha-ntaṃ-va~̭la॒gamudva̭pāmi॒ ya-nnaḥ̭ samā॒no yamasa̭māno nica॒khāne॒damḙna॒madha̭ra-ṅkaromi॒ yo naḥ̭ samā॒no yo-'sa̭māno-'rātī॒yati̭ gāya॒treṇa॒ chanda॒sā-'va̭bāḍho vala॒gaḥ kimatra̭ bha॒dra-ntannaṷ sa॒ha vi॒rāḍa̭si sapatna॒hā sa॒mrāḍa̭si bhrātṛvya॒hā sva॒rāḍa̭syabhimāti॒hā vi̭śvā॒rāḍa̭si॒ viśvā̭sā-nnā॒ṣṭrāṇāgṃ̭ ha॒ntā [ha॒ntā, ra॒kṣo॒haṇo̭] 3
ra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hanaḥ॒ prokṣā̭mi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ nayāmi vaiṣṇa॒vān yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tī rakṣo॒haṇo̭ valaga॒hano-'va̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇo̭ valaga॒hano॒-'bhi jṷhomi vaiṣṇa॒vā-nra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanā॒vupa̭ dadhāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ paryṷ̄hāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanau॒ pari̭ stṛṇāmi vaiṣṇa॒vī ra̭kṣo॒haṇaṷ valaga॒hanaṷ vaiṣṇa॒vī bṛ॒hanna̭si bṛ॒hadgrā̭vā bṛha॒tīmindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da || 4 ||
( ha॒nte-ndrā̭ya॒ dve ca̭ ) (a. 2)
vi॒bhūra̭si pra॒vāha̭ṇo॒ vahni̭rasi havya॒vāha̭na-śśvā॒tro̭-'si॒ pracḙtāstu॒tho̭-'si vi॒śvavḙdā u॒śiga̭si ka॒viraṅghā̭rirasi॒ bambhā̭rirava॒syura̭si॒ duva̭svāñchu॒ndhyūra̭si mārjā॒līyaḥ̭ sa॒mrāḍa̭si kṛ॒śānuḥ̭ pari॒ṣadyo̭-'si॒ pava̭mānaḥ pra॒takvā̭-'si॒ nabha̭svā॒nasa̭mmṛṣṭo-'si havya॒sūda̭ ṛ॒tadhā̭mā-'si॒ suvarjyoti॒-rbrahma̭jyotirasi॒ suva̭rdhāmā॒-'jo᳚ 'syeka̭pā॒dahi̭rasi bu॒ddhniyo॒ raudre॒ṇānī̭kena pā॒hi mā᳚-'gne pipṛ॒hi mā॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 5 ||
(anī̭kenā॒-ṣṭau ca̭) (a. 3)
tvagṃ so̭ma tanū॒kṛdbhyo॒ dveṣo᳚bhyo॒-'nyakṛ̭tebhya u॒ru ya॒ntā-'si॒ varṷ̄tha॒gg॒ svāhā̭ juṣā॒ṇo a॒pturājya̭sya vetu॒ svāhā॒-'yanno̭ a॒gnirvari̭vaḥ kṛṇotva॒ya-mmṛdhaḥ̭ pu॒ra ḙtu prabhi॒ndann | a॒yagṃ śatrū᳚ñjayatu॒ jar​hṛ̭ṣāṇo॒-'yaṃ-vā~ja̭-ñjayatu॒ vāja̭sātau | u॒ru vi̭ṣṇo॒ vi kra̭masvo॒ru kṣayā̭ya naḥ kṛdhi | ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tayone piba॒ prapra̭ ya॒jñapa̭ti-ntira | somo̭ jigāti gātu॒vi- [gātu॒vit, de॒vānā̭meti] 6
dde॒vānā̭meti niṣkṛ॒tamṛ॒tasya॒ yoni̭mā॒sada॒madi̭tyā॒-ssado॒-'syadi̭tyā॒-ssada॒ ā sī̭dai॒ṣa vo̭ deva savita॒-ssoma॒stagṃ ra̭kṣaddhva॒-mmā vo̭ dabhade॒tattvagṃ so̭ma de॒vo de॒vānupā̭gā i॒dama॒ha-mma̭nu॒ṣyo̭ manu॒ṣyā᳚n-thsa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣḙṇa॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhya̭ i॒dama॒ha-nnirvarṷṇasya॒ pāśā॒-thsuva̭ra॒bhi [ ] 7
vi khyḙṣaṃ-vai~śvāna॒ra-ñjyoti॒ragne᳚ vratapate॒ tvaṃ-vra~॒tānāṃ᳚-vra~॒tapa̭tirasi॒ yā mama̭ ta॒nūstvayyabhṷ̄di॒yagṃ sā mayi॒ yā tava̭ ta॒nū-rmayyabhṷ̄de॒ṣā sā tvayi̭ yathāya॒tha-nnau᳚ vratapate vra॒tino᳚-rvra॒tāni̭ || 8 ||
(gā॒tu॒vida॒-bhye-ka̭trigṃśacca) (a. 4)
atya॒nyānagā॒-nnānyānupā̭gāma॒rvāktvā॒ parai̭ravida-mpa॒ro-'va̭rai॒sta-ntvā̭ juṣe vaiṣṇa॒va-ndḙvaya॒jyāyai̭ de॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'na॒ktvoṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒-rdiva॒magrḙṇa॒ mā lḙkhīra॒ntari̭kṣa॒-mmaddhyḙna॒ mā higṃ̭sīḥ pṛthi॒vyā sa-mbha̭va॒ vana̭spate śa॒tava̭l​śo॒ vi ro̭ha sa॒hasra̭val​śā॒ vi va॒yagṃ rṷhema॒ ya-ntvā॒-'yagg​ svadhi̭ti॒steti̭jānaḥ praṇi॒nāya̭ maha॒te saubha̭gā॒yācchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīraḥ̭ || 9 ||
(yaṃ-daśa̭ ca) (a. 5)
pṛ॒thi॒vyai tvā॒ntari̭kṣāya tvā di॒ve tvā॒ śundha̭tāṃ-lo~॒kaḥ pi̭tṛ॒ṣada̭no॒ yavo̭-'si ya॒vayā॒sma-ddveṣo̭ ya॒vayārā̭tīḥ pitṛ॒ṇāgṃ sada̭namasi svāve॒śo᳚-'syagre॒gā nḙtṛ॒ṇāṃ-va~na॒spati॒radhi̭ tvā sthāsyati॒ tasya̭ vittā-dde॒vastvā̭ savi॒tā maddhvā̭-'naktu supippa॒lābhya॒-stvauṣa̭dhībhya॒ uddivagg̭ stabhā॒nā-'ntari̭kṣa-mpṛṇa pṛthi॒vīmupa̭reṇa dṛgṃha॒ te te॒ dhāmā᳚nyuśmasī [dhāmā᳚nyuśmasi, ga॒maddhye॒ gāvo॒] 10
ga॒maddhye॒ gāvo॒ yatra॒ bhūri̭śṛṅgā a॒yāsaḥ̭ | atrāha॒ tadṷrugā॒yasya॒ viṣṇoḥ᳚ pa॒rama-mpa॒damava̭ bhāti॒ bhūreḥ᳚ || viṣṇoḥ॒ karmā̭ṇi paśyata॒ yato᳚ vra॒tāni̭ paspa॒śe | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || bra॒hma॒vani̭-ntvā kṣatra॒vanigṃ̭ suprajā॒vanigṃ̭ rāyaspoṣa॒vani॒-mparyṷ̄hāmi॒ brahma̭ dṛgṃha kṣa॒tra-ndṛgṃ̭ha pra॒jā-ndṛgṃ̭ha rā॒yaspoṣa̭-ndṛgṃha pari॒vīra̭si॒ pari̭ tvā॒ daivī॒rviśo᳚ vyayantā॒-mparī॒magṃ rā॒yaspoṣo॒ yaja̭māna-mmanu॒ṣyā̭ a॒ntari̭kṣasya tvā॒ sānā॒vava̭ gūhāmi || 11 ||
(u॒śma॒sī॒-poṣa॒me-kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 6)
i॒ṣe tvo̭pa॒vīra॒syupo̭ de॒vā-ndaivī॒-rviśaḥ॒ prāgu॒-rvahnī̭ru॒śijo॒ bṛha̭spate dhā॒rayā॒ vasṷ̄ni ha॒vyā te᳚ svadantā॒-ndeva̭ tvaṣṭa॒rvasṷ raṇva॒ reva̭tī॒ rama̭ddhva-ma॒gne-rja॒nitra̭masi॒ vṛṣa̭ṇau stha u॒rvaśya̭syā॒yura̭si purū॒ravā̭ ghṛ॒tenā॒kte vṛṣa̭ṇa-ndadhāthā-ṅgāya॒tra-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ traiṣṭṷbha॒-ñjāga̭ta॒-ñchando-'nu॒ pra jā̭yasva॒ bhava̭ta- [bhava̭tam, na॒-ssama̭nasau॒] 12
nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasāvare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || a॒gnāva॒gniśca̭rati॒ pravi̭ṣṭa॒ ṛṣī̭ṇā-mpu॒tro a̭dhirā॒ja e॒ṣaḥ | svā॒hā॒kṛtya॒ brahma̭ṇā te juhomi॒ mā de॒vānā᳚-mmithu॒yā ka̭rbhāga॒dheya᳚m || 13 ||
(bhava̭ta॒-meka̭trigṃśacca) (a. 7)
ā da̭da ṛ॒tasya̭ tvā devahaviḥ॒ pāśe॒nā-''ra̭bhe॒ dhar​ṣā॒ mānṷṣāna॒dbhyastvauṣa̭dhībhyaḥ॒ prokṣā᳚mya॒pā-mpe॒rura̭si svā॒tta-ñci॒-thsadḙvagṃ ha॒vyamāpo̭ devī॒-ssvada̭taina॒gṃ॒ sa-nte᳚ prā॒ṇo vā॒yunā̭ gacchatā॒gṃ॒ saṃ-ya~ja̭trai॒raṅgā̭ni॒ saṃ-ya~॒jñapa̭tirā॒śiṣā̭ ghṛ॒tenā॒ktau pa॒śu-ntrā̭yethā॒gṃ॒ reva̭tī-rya॒jñapa̭ti-mpriya॒dhā-'' vi̭śa॒toro̭ antarikṣa sa॒jū-rde॒vena॒ [sa॒jū-rde॒vena̭, vātḙnā॒-'sya] 14
vātḙnā॒-'sya ha॒viṣa॒stmanā̭ yaja॒ sama̭sya ta॒nuvā̭ bhava॒ var​ṣī̭yo॒ var​ṣī̭yasi ya॒jñe ya॒jñapati̭-ndhāḥ pṛ̭thi॒vyā-ssa॒mpṛcaḥ̭ pāhi॒ nama̭sta ātānā-'na॒rvā prehi̭ ghṛ॒tasya̭ ku॒lyāmanṷ sa॒ha pra॒jayā̭ sa॒ha rā॒yaspoṣe॒ṇā ''po̭ devī-śśuddhāyuva-śśu॒ddhā yū॒ya-nde॒vāgṃ ū᳚ḍhvagṃ śu॒ddhā va॒ya-mpari̭viṣṭāḥ parive॒ṣṭāro̭ vo bhūyāsma || 15 ||
(de॒vana॒-catṷścatvārigṃśacca) (a. 8)
vākta॒ ā pyā̭yatā-mprā॒ṇasta॒ ā pyā̭yatā॒-ñcakṣṷsta॒ ā pyā̭yatā॒g॒ śrotra̭-nta॒ ā pyā̭yatāṃ॒-yā~ te᳚ prā॒ṇāñchugja॒gāma॒ yā cakṣu॒ryā śrotraṃ॒-ya~tte᳚ krū॒raṃ-ya~dāsthi̭ta॒-ntatta॒ ā pyā̭yatā॒-ntatta̭ e॒tena̭ śundhatā॒-nnābhi̭sta॒ ā pyā̭yatā-mpā॒yusta॒ ā pyā̭yatāgṃ śu॒ddhāśca॒ritrā॒-śśama॒dbhya- [ma॒dhbhyaḥ, śamoṣa̭dhībhya॒-śśaṃ] 16
śśamoṣa̭dhībhya॒-śśa-mpṛ̭thi॒vyai śamaho᳚bhyā॒-moṣa̭dhe॒ trāya̭svaina॒gg॒ svadhi̭te॒ mainagṃ̭ higṃsī॒ rakṣa̭sā-mbhā॒go̭-'sī॒dama॒hagṃ rakṣo̭-'dha॒ma-ntamo̭ nayāmi॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣma i॒damḙnamadha॒ma-ntamo̭ nayāmī॒ṣe tvā̭ ghṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī॒ prorṇvā̭thā॒-macchi̭nno॒ rāyaḥ̭ su॒vīra̭ u॒rva̭ntari̭kṣa॒manvi̭hi॒ vāyo॒ vīhi̭ sto॒kānā॒g॒ svāho॒rdhvana̭bhasa-mmāru॒ta-ṅga̭cchatam || 17 ||
(a॒dbhyo-vīhi॒-pañca̭ ca) (a. 9)
sa-nte॒ mana̭sā॒ manaḥ॒ sa-mprā॒ṇena̭ prā॒ṇo juṣṭa̭-nde॒vebhyo̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava॒-thsvāhai॒ndraḥ prā॒ṇo aṅgḙaṅge॒ ni de᳚ddhyadai॒ndro̭ 'pā॒no aṅgḙaṅge॒ vi bo̭bhuva॒ddeva̭ tvaṣṭa॒rbhūri̭ te॒ sagṃsa̭metu॒ viṣṷrūpā॒ ya-thsala̭kṣmāṇo॒ bhava̭tha deva॒trā yanta॒mava̭se॒ sakhā॒yo-'nṷ tvā mā॒tā pi॒taro̭ madantu॒ śrīra̭sya॒gnistvā᳚ śrīṇā॒tvāpa॒-ssama̭riṇa॒n vāta̭sya [ ] 18
tvā॒ dhrajyai̭ pū॒ṣṇo ragg​hyā̭ a॒pāmoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rohi̭ṣyai ghṛ॒ta-ṅghṛ̭tapāvānaḥ pibata॒ vasāṃ᳚-va~sāpāvānaḥ pibatā॒-'ntari̭kṣasya ha॒vira̭si॒ svāhā᳚ tvā॒-'ntari̭kṣāya॒ diśaḥ̭ pra॒diśa̭ ā॒diśo̭ vi॒diśa̭ u॒ddiśa॒-ssvāhā̭ di॒gbhyo namo̭ di॒gbhyaḥ || 19 ||
(vā̭tasyā॒-ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 10)
sa॒mu॒dra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'ntari̭kṣa-ṅgaccha॒ svāhā̭ de॒vagṃ sa̭vi॒tāra̭-ṅgaccha॒ svāhā̭-'horā॒tre ga̭ccha॒ svāhā̭ mi॒trāvarṷṇau gaccha॒ svāhā॒ soma̭-ṅgaccha॒ svāhā̭ ya॒jña-ṅga̭ccha॒ svāhā॒ chandāgṃ̭si gaccha॒ svāhā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ga̭ccha॒ svāhā॒ nabho̭ di॒vya-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'gniṃ-vai~᳚śvāna॒ra-ṅga̭ccha॒ svāhā॒-'dbhyastvauṣa̭dhībhyo॒ mano̭ me॒ hārdi̭ yaccha ta॒nū-ntvaca̭-mpu॒tra-nnaptā̭ramaśīya॒ śuga̭si॒ tama॒bhi śo̭ca॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi॒ ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmo dhāmno̭dhāmno rājanni॒to va̭ruṇa no muñca॒ yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe॒ tato̭ varuṇa no muñca || 20
(a॒si॒-ṣaḍvigṃ̭śatiśca ) (a. 11)
ha॒viṣma̭tīri॒mā āpo̭ ha॒viṣmā᳚-nde॒vo a̭ddhva॒ro ha॒viṣmā॒gṃ॒ ā vi̭vāsati ha॒viṣmāgṃ̭ astu॒ sūryaḥ̭ || a॒gnervo 'pa̭nnagṛhasya॒ sada̭si sādayāmi su॒mnāya̭ sumninī-ssu॒mne mā̭ dhattendrāgni॒yo-rbhā̭ga॒dheyī᳚-sstha mi॒trāvarṷṇayo-rbhāga॒dheyī᳚-sstha॒ viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mbhāga॒dheyī᳚-sstha ya॒jñe jā̭gṛta || 21 ||
(ha॒viṣma̭tī॒-ścatṷstrigṃśat) (a. 12)
hṛ॒de tvā॒ mana̭se tvā di॒ve tvā॒ sūryā̭ya tvo॒rdhvami॒mama̭ddhva॒ra-ṅkṛ̭dhi di॒vi de॒veṣu॒ hotrā̭ yaccha॒ soma̭ rāja॒nnehyava̭ roha॒ mā bhermā saṃ-vi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣa-mpra॒jāstvamu॒pāva̭roha pra॒jāstvāmu॒pāva̭rohantu śṛ॒ṇotva॒gni-ssa॒midhā॒ hava̭-mme śṛ॒ṇvantvāpo̭ dhi॒ṣaṇā᳚śca de॒vīḥ | śṛ॒ṇota̭ grāvāṇo vi॒duṣo॒ nu [ ] 22
ya॒jñagṃ śṛ॒ṇotṷ de॒va-ssa̭vi॒tā hava̭-mme | devī̭rāpo apā-nnapā॒dya ū॒rmir​ha̭vi॒ṣya̭ indri॒yāvā᳚-nma॒dinta̭ma॒sta-nde॒vebhyo̭ deva॒trā dha̭tta śu॒kragṃ śṷkra॒pebhyo॒ yeṣā᳚-mbhā॒ga-sstha svāhā॒ kār​ṣi̭ra॒syapā॒-'pā-mmṛ॒ddhragṃ sa̭mu॒drasya॒ vo-'kṣi̭tyā॒ unna̭ye | yama̭gne pṛ॒thsu martya॒māvo॒ vājḙṣu॒ ya-ñju॒nāḥ | sa yantā॒ śaśva̭tī॒riṣaḥ̭ || 23 ||
( nu-sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 13)
tvama̭gne ru॒dro asṷro ma॒ho di॒vastvagṃ śardho॒ mārṷta-mpṛ॒kṣa ī̭śiṣe | tvaṃ-vā~tai̭raru॒ṇairyā̭si śaṅga॒yastva-mpū॒ṣā vi̭dha॒taḥ pā̭si॒ nutmanā᳚ || ā vo॒ rājā̭namaddhva॒rasya̭ ru॒dragṃ hotā̭ragṃ satya॒yaja॒gṃ॒ roda̭syoḥ | a॒gni-mpu॒rā ta̭nayi॒tno ra॒cittā॒ddhira̭ṇyarūpa॒mava̭se kṛṇuddhvam || a॒gnir​hotā॒ ni ṣa̭sādā॒ yajī̭yānu॒pasthḙ mā॒tu-ssṷra॒bhāvṷ lo॒ke | yuvā̭ ka॒viḥ pṷruni॒ṣṭha [pṷruni॒ṣṭhaḥ, ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā] 24
ṛ॒tāvā̭ dha॒rtā kṛ̭ṣṭī॒nāmu॒ta maddhya̭ i॒ddhaḥ ||sā॒ddhvīma̭ka-rde॒vavī̭ti-nno a॒dya ya॒jñasya̭ ji॒hvāma̭vidāma॒ guhyā᳚m | sa āyu॒rā-'gā᳚-thsura॒bhirvasā̭no bha॒drāma̭ka-rde॒vahṷ̄ti-nno a॒dya || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭hadvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || tve vasṷ̄ni purvaṇīka [purvaṇīka, ho॒ta॒rdo॒ṣā] 25
hotardo॒ṣā vasto॒reri̭re ya॒jñiyā̭saḥ | kṣāmḙva॒ viśvā॒ bhuva̭nāni॒ yasmi॒n-thsagṃ saubha̭gāni dadhi॒re pā̭va॒ke || tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama॒ viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k | agne॒ kāmā̭ya yemire || a॒śyāma॒ ta-ṅkāma̭magne॒ tavo॒tya̭śyāma̭ ra॒yigṃ ra̭yiva-ssu॒vīra᳚m | a॒śyāma॒ vāja̭ma॒bhi vā॒jaya̭nto॒ 'śyāma̭ dyu॒mnama̭jarā॒jara̭-nte ||śreṣṭhaṃ̭-ya~viṣṭha bhāra॒tāgne᳚ dyu॒manta॒mā bha̭ra || 26 ||
vaso̭ puru॒spṛhagṃ̭ ra॒yim || sa śvi̭tā॒nasta̭nya॒tū ro̭cana॒sthā a॒jarḙbhi॒-rnāna̭dadbhi॒ryavi̭ṣṭhaḥ | yaḥ pā̭va॒kaḥ pṷru॒tamaḥ̭ pu॒rūṇi̭ pṛ॒thūnya॒gnira̭nu॒yāti॒ bharvanṋ || āyṷṣṭe vi॒śvato̭ dadhada॒yama॒gni-rvare᳚ṇyaḥ | puna̭ste prā॒ṇa ā-'ya̭ti॒ parā॒ yakṣmagṃ̭ suvāmi te || ā॒yu॒rdā a̭gne ha॒viṣo̭ juṣā॒ṇo ghṛ॒tapra̭tīko ghṛ॒tayo̭niredhi | ghṛ॒ta-mpī॒tvā madhu॒ cāru॒ gavya̭-mpi॒teva̭ pu॒trama॒bhi [pu॒trama॒bhi, ra॒kṣa॒tā॒di॒mam] 27
ra̭kṣatādi॒mam | tasmai̭ te prati॒harya̭te॒ jāta̭vedo॒ vica̭r​ṣaṇe | agne॒ janā̭mi suṣṭu॒tim || di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || śuciḥ̭ pāvaka॒ vandyo-'gnḙ bṛ॒hadvi ro̭case | tva-ṅghṛ॒tebhi॒rāhṷtaḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmar​ṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒dvayo̭bhi॒- [abhava॒dvayo̭bhiḥ, yadḙnaṃ॒] 28
-ryadḙna॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || ā yadi॒ṣe nṛ॒pati॒-nteja॒ āna॒ṭchuci॒ reto॒ niṣi̭kta॒-ndyaura॒bhīke᳚ | a॒gni-śśardha̭manava॒dyaṃ-yu~vā̭nagg​ svā॒dhiya̭-ñjanaya-thsū॒daya̭cca || sa tejī̭yasā॒ mana̭sā॒ tvota̭ u॒ta śi̭kṣa svapa॒tyasya̭ śi॒kṣoḥ | agnḙ rā॒yo nṛta̭masya॒ prabhṷ̄tau bhū॒yāma̭ te suṣṭu॒taya̭śca॒ vasvaḥ̭ || agne॒ saha̭nta॒mā bha̭ra dyu॒mnasya̭ prā॒sahā̭ ra॒yim | viśvā॒ ya- [viśvā॒ yaḥ, ca॒r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu] 29
śca̭r॒ṣa॒ṇīra॒bhyā̭sā vājḙṣu sā॒saha̭t || tama̭gne pṛtanā॒sahagṃ̭ ra॒yigṃ sa̭hasva॒ ā bha̭ra | tvagṃ hi sa॒tyo adbhṷto dā॒tā vāja̭sya॒ goma̭taḥ || u॒kṣānnā̭ya va॒śānnā̭ya॒ soma̭pṛṣṭhāya ve॒dhase᳚ | stomai᳚-rvidhemā॒-'gnaye᳚ || va॒dmā hi sṷ̄no॒ asya̭dma॒sadvā̭ ca॒kre a॒gni-rja॒nuṣā 'jmā-'nna᳚m | sa tva-nna̭ ūrjasana॒ ūrja̭-ndhā॒ rājḙva jeravṛ॒ke kṣe᳚ṣya॒ntaḥ || agna॒ āyūgṃ̭ṣi [agna॒ āyūgṃ̭ṣi, pa॒va॒sa॒ ā] 30
pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ || agnḙ pāvaka ro॒ciṣā̭ ma॒ndrayā̭ deva ji॒hvayā᳚ | ā de॒vān. va̭kṣi॒ yakṣi̭ ca || sa naḥ̭ pāvaka dīdi॒vo-'gnḙ de॒vāgṃ i॒hā va̭ha | upa̭ ya॒jñagṃ ha॒viśca̭ naḥ || a॒gni-śśuci̭vratatama॒-śśuci॒-rvipra॒-śśuciḥ̭ ka॒viḥ | śucī̭ rocata॒ āhṷtaḥ || uda̭gne॒ śuca̭ya॒stava̭ śu॒krā bhrāja̭nta īrate | tava॒ jyotīg̭ṣya॒rcayaḥ̭ || 31 ||
(pu॒ru॒ni॒ṣṭhaḥ-pṷrvaṇīka-bharā॒-'bhi-vayo̭bhi॒-rya-āyūgṃ̭ṣi॒ -vipra॒-śśuci॒-ścatṷrdaśa ca) (a. 14)
(de॒vasya̭ - rakṣo॒haṇo̭ - vi॒bhū-stvagṃ so॒mā - 'tya॒nyānagāṃ᳚ - pṛthi॒vyā - i॒ṣe tvā - ''da̭de॒ - vākta॒-santḙ - samu॒dragṃ - ha॒viṣma̭tīr-hṛ॒de - tvama̭gne ru॒dra - ścatṷrdaśa)
(de॒vasya̭ - ga॒madhyḙ - ha॒viṣma̭tīḥ - pavasa॒ - eka̭trigṃśat)
(de॒vasyā॒, rcayaḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||