📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
3.7 - అచ్ఛిద్రం కాణ్డం ప్రాయశ్చిత్తమ్ - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణ పాఠః - సర్వాన్ వా ఏషోఽగ్నౌ
3.7 - Achchidram Kandam Prayashchittam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Sarvan Va Esho'gnau
Krishna Telugu
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే సప్తమః ప్రపాఠకః - అచ్ఛిద్ర-ఙ్కాణ్డ-మ్ప్రాయశ్చిత్తమ్
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
అచ్ఛిద్ర-ఙ్కాణ్డ-మ్ప్రాయశ్చిత్తేన మన్త్రైశ్చ యజ్ఞచ్ఛిద్రపూరణాదచ్ఛిద్రముచ్యతే
అనువాకం 1 - దర్​శపూర్ణమాసేష్టివిషయాణి కాని చిత్ప్రాయశ్చిత్తాని
సర్వా॒న్॒. వా ఏ॒షో᳚-ఽగ్నౌ కామా॒-న్ప్రవే॑శయతి ।
యో᳚-ఽగ్నీన॑న్వా॒ధాయ॑ వ్ర॒తము॒పైతి॑ ।
స యదని॑ష్ట్వా ప్రయా॒యాత్ । అకా॑మప్రీతా ఏన॒-ఙ్కామా॒ నాను॒ ప్రయా॑యుః । అ॒తే॒జా అ॑వీ॒ర్యః॑ స్యాత్ ।
స జు॑హుయాత్ । తుభ్య॒-న్తా అ॑ఙ్గిరస్తమ ।
విశ్వా᳚-స్సుక్షి॒తయః॒ పృథ॑క్ ।
అగ్నే॒ కామా॑య యేమిర॒ ఇతి॑ ।
కామా॑నే॒వాస్మి॑-న్దధాతి ॥ 1 ॥
కామ॑ప్రీతా ఏన॒-ఙ్కామా॒ అను॒ప్రయా᳚న్తి ।
తే॒జ॒స్వీ వీ॒ర్యా॑వా-న్భవతి ॥
సన్త॑తి॒ర్వా ఏ॒షా య॒జ్ఞస్య॑ ।
యో᳚-ఽగ్నీన॑న్వా॒ధాయ॑ వ్ర॒తము॒పైతి॑ ।
స యదు॒ద్వాయ॑తి । విచ్ఛి॑త్తి-రే॒వాస్య॒ సా ॥
త-మ్ప్రాఞ్చ॑ము॒ద్ధృత్య॑ ।
మన॒సోప॑తిష్ఠేత । మనో॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ।
ప్రా॒జా॒ప॒త్యో య॒జ్ఞః ॥ 2 ॥
మన॑సై॒వ య॒జ్ఞగ్ం సన్త॑నోతి । భూరిత్యా॑హ । భూ॒తో వై ప్ర॒జాప॑తిః । భూతి॑మే॒వోపై॑తి ॥
వి వా ఏ॒ష ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణర్ధ్యతే ।
యస్యా-హి॑తాగ్నే-ర॒గ్నిర॑ప॒క్షాయ॑తి । యావ॒చ్ఛమ్య॑యా ప్ర॒విద్ధ్యే᳚త్ ।
యది॒ తావ॑దప॒క్షాయే᳚త్ । తగ్ం సమ్భ॑రేత్ ।
ఇ॒ద-న్త॒ ఏక॑-మ్ప॒ర ఉ॑త॒ ఏక᳚మ్ ॥ 3 ॥
తృ॒తీయే॑న॒ జ్యోతి॑షా॒ సం​విఁ॑శస్వ । సం॒​వేఁశ॑నస్త॒నువై॒ చారు॑రేధి ।
ప్రి॒యే దే॒వానా᳚-మ్పర॒మే జ॒నిత్ర॒ ఇతి॑ । బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॒గ్ం॒ సమ్భ॑రతి ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః । యది॑ పరస్త॒-రామ॑ప॒క్షాయే᳚త్ । అ॒ను॒ ప్ర॒యాయావ॑స్యేత్ ।
సో ఏ॒వ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥
ఓష॑ధీ॒ర్వా ఏ॒తస్య॑ ప॒శూ-న్పయః॒ ప్రవి॑శతి ।
యస్య॑ హ॒విషే॑ వ॒థ్సా అ॒పాకృ॑తా॒ ధయ॑న్తి ॥ 4 ॥
తాన్. యద్దు॒హ్యాత్ । యా॒తయా᳚మ్నా హ॒విషా॑ యజేత । యన్న దు॒హ్యాత్ । య॒జ్ఞ॒ప॒రు-ర॒న్తరి॑యాత్ । వా॒య॒వ్యాం᳚-యఁవా॒గూ-న్నిర్వ॑పేత్ ।
వా॒యుర్వై పయ॑సః ప్రదాపయి॒తా । స ఏ॒వాస్మై॒ పయః॒ ప్రదా॑పయతి । పయో॒ వా ఓష॑ధయః ।
పయః॒ పయః॑ ।
పయ॑సై॒వాస్మై॒ పయో-ఽవ॑రున్ధే ॥ 5 ॥
అథోత్త॑రస్మై హ॒విషే॑ వ॒థ్సాన॒పా కు॑ర్యాత్ ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ అ॒న్య॒త॒రాన్. వా ఏ॒ష దే॒వా-న్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ వ్య॑ర్ధయతి ।
యే యజ॑మానస్య సా॒య-ఙ్గృ॒హమా॒-గచ్ఛ॑న్తి ।
యస్య॑ సాయ-న్దు॒గ్ధగ్ం హ॒విరార్తి॑-మా॒ర్చ్ఛతి॑ ।
ఇన్ద్రా॑య వ్రీ॒హీన్ని॒-రుప్యో-ప॑వసేత్ । పయో॒ వా ఓష॑ధయః । పయ॑ ఏ॒వారభ్య॑ గృహీ॒త్వో-ప॑వసతి । యత్ప్రా॒త-స్స్యాత్ । తచ్ఛృ॒త-ఙ్కు॑ర్యాత్ ॥ 6 ॥
అథేత॑ర ఐ॒న్ద్రః పు॑రో॒డాశః॑ స్యాత్ ।
ఇ॒న్ద్రి॒యే ఏ॒వాస్మై॑ స॒మీచీ॑ దధాతి ।
పయో॒ వా ఓష॑ధయః । పయః॒ పయః॑ । పయ॑సై॒వాస్మై॒ పయో-ఽవ॑రున్ధే ।
అథోత్త॑రస్మై హ॒విషే॑ వ॒థ్సాన॒పా కు॑ర్యాత్ ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ ఉ॒భయా॒న్॒. వా ఏ॒ష దే॒వా-న్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ వ్య॑ర్ధయతి ।
యే యజ॑మానస్య సా॒య-ఞ్చ॑ ప్రా॒తశ్చ॑ గృ॒హమా॒-గచ్ఛ॑న్తి । యస్యో॒భయగ్ం॑ హ॒విరార్తి॑-మా॒ర్చ్ఛతి॑ ॥ 7 ॥
ఐ॒న్ద్ర-మ్పఞ్చ॑శరావ-మోద॒న-న్నిర్వ॑పేత్ ।
అ॒గ్ని-న్దే॒వతా॑నా-మ్ప్రథ॒మం-యఁ॑జేత్ ।
అ॒గ్నిము॑ఖా ఏ॒వ దే॒వతాః᳚ ప్రీణాతి ।
అ॒గ్నిం-వాఁ అన్వ॒న్యా దే॒వతాః᳚ ।
ఇన్ద్ర॒మన్వ॒న్యాః । తా ఏ॒వోభయీః᳚ ప్రీణాతి ।
పయో॒ వా ఓష॑ధయః ।
పయః॒ పయః॑ । పయ॑సై॒వాస్మై॒ పయో-ఽవ॑రున్ధే ।
అథోత్త॑రస్మై హ॒విషే॑ వ॒థ్సాన॒పా కు॑ర్యాత్ ॥ 8 ॥
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ అ॒ర్ధో వా ఏ॒తస్య॑ య॒జ్ఞస్య॑ మీయతే ।
యస్య॒ వ్రత్యే-ఽహ॒-న్పత్న్య॑నా-లమ్భు॒కా భవ॑తి । తామ॑ప॒రుద్ధ్య॑ యజేత ।
సర్వే॑ణై॒వ య॒జ్ఞేన॑ యజతే ।
తామి॒ష్ట్వో-ప॑హ్వయేత । అమూ॒హమ॑స్మి ।
సా త్వమ్ । ద్యౌర॒హమ్ । పృ॒థి॒వీ త్వమ్ । సామా॒హమ్ । ఋక్త్వమ్ । తావేహి॒ సమ్భ॑వావ । స॒హ రేతో॑ దధావహై । పు॒గ్ం॒సే పు॒త్రాయ॒ వేత్త॑వై ।
రా॒యస్పోషా॑య సుప్రజా॒స్త్వాయ॑ సు॒వీర్యా॒యేతి॑ ।
అ॒ర్ధ ఏ॒వైనా॒ము-ప॑హ్వయతే ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ 9 ॥
(ద॒ధా॒తి॒ - య॒జ్ఞ - ఉ॑త॒ ఏకం॒ - ధయ॑న్తి - రున్ధే - కుర్యా - దా॒ర్ఛ - త్య॒పాకు॑ర్యాత్ - పృథి॒వీ త్వమ॒ష్టౌ చ॑) (అ. 1)
(సర్వా॒న్॒. వి వై యది॑ పరస్త॒రామోష॑ధీరన్ యత॒రాను॒భయా॑న॒ర్ధో వై )
అనువాకం 2 - అగ్నిహోత్రసామ్నాయ్యసాధారణాని ప్రాయశ్చిత్తాని
3.7.2.1
యద్వి-ష్ష॑ణ్ణేన జుహు॒యాత్ ।
అప్ర॑జా అప॒శుర్యజ॑మాన-స్స్యాత్ ।
యదనా॑యతనే ని॒నయే᳚త్ । అ॒నా॒య॒త॒న-స్స్యా᳚త్ ।
ప్రా॒జా॒ప॒త్యయ॒ర్చా వ॑ల్మీక-వ॒పాయా॒మ-వ॑నయేత్ । ప్రా॒జా॒ప॒త్యో వై వ॒ల్మీకః॑ । య॒జ్ఞః ప్ర॒జాప॑తిః । ప్ర॒జాప॑తావే॒వ య॒జ్ఞ-మ్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ।
భూరిత్యా॑హ । భూ॒తో వై ప్ర॒జాప॑తిః ॥ 10 ॥
భూతి॑మే॒వోపై॑తి । త-త్కృ॒త్వా । అ॒న్యా-న్దు॒గ్ధ్వా పున॑ర్-హోత॒వ్య᳚మ్ । సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ యత్కీ॒టా-వ॑పన్నేన జుహు॒యాత్ ।
అప్ర॑జా అప॒శు-ర్యజ॑మాన-స్స్యాత్ ।
యదనా॑యతనే ని॒నయే᳚త్ । అ॒నా॒య॒త॒న-స్స్యా᳚త్ ।
మ॒ద్ధ్య॒మేన॑ ప॒ర్ణేన॑ ద్యావా-పృథి॒వ్య॑-య॒ర్చా-ఽన్తః॑ పరి॒ధి నిన॑యేత్ ।
ద్యావా॑పృథి॒వ్యో-రే॒వైన॒త్-ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥ 11 ॥
తత్కృ॒త్వా । అ॒న్యా-న్దు॒గ్ధ్వా పున॑ర్-హోత॒వ్య᳚మ్ । సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ యదవ॑వృష్టేన జుహు॒యాత్ । అప॑రూప-మస్యా॒త్మ-ఞ్జా॑యేత ।
కి॒లాసో॑ వా॒ స్యాద॑ర్​శ॒సో వా᳚ । య-త్ప్రత్యే॒యాత్ । య॒జ్ఞం-విఁచ్ఛి॑న్ద్యాత్ । స జు॑హుయాత్ ।
మి॒త్రో జనా᳚న్ కల్పయతి ప్రజా॒నన్న్ ॥ 12 ॥
మి॒త్రో దా॑ధార పృథి॒వీము॒త ద్యామ్ । మి॒త్రః కృ॒ష్టీర-ని॑మిషా॒ ఽభిచ॑ష్టే ।
స॒త్యాయ॑ హ॒వ్య-ఙ్ఘృ॒తవ॑-జ్జుహో॒తేతి॑ । మి॒త్రేణై॒వైన॑-త్కల్పయతి । తత్కృ॒త్వా । అ॒న్యా-న్దు॒గ్ధ్వా పున॑ర్​హోత॒వ్య᳚మ్ ।
సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥
య-త్పూర్వ॑స్యా॒-మాహు॑త్యాగ్ం హు॒తాయా॒-ముత్త॒రా-ఽఽహు॑తి॒-స్స్కన్దే᳚త్ ।
ద్వి॒పాద్భిః॑ ప॒శుభి॒-ర్యజ॑మానో॒ వ్యృ॑॑ద్ధ్యేత ।
యదుత్త॑రయా॒ ఽభిజు॑హు॒యాత్ ॥ 13 ॥
చతు॑ష్పాద్భిః ప॒శుభి॒-ర్యజ॑మానో॒ వ్యృ॑ద్ధ్యేత ।
యత్ర॒ వేత్థ॑ వనస్పతే దే॒వానా॒-ఙ్గుహ్యా॒ నామా॑ని ।
తత్ర॑ హ॒వ్యాని॑ గామ॒యేతి॑ వానస్ప॒త్య-య॒ర్చా స॒మిధ॑-మా॒ధాయ॑ । తూ॒ష్ణీమే॒వ పున॑-ర్జుహుయాత్ ।
వన॒స్పతి॑నై॒వ య॒జ్ఞస్యార్తా॒-ఞ్చానా᳚ర్తా॒-ఞ్చాహు॑తీ॒ విదా॑ధార । తత్కృ॒త్వా । అ॒న్యా-న్దు॒గ్ధ్వా పున॑ర్-హోత॒వ్య᳚మ్ । సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥
యత్పు॒రా ప్ర॑యా॒జేభ్యః॒ ప్రాంఅఙ్గా॑ర॒-స్స్కన్దే᳚త్ ।
అ॒ద్ధ్వ॒ర్యవే॑ చ॒ యజ॑మానాయ॒ చాకగ్గ్॑ స్యాత్ ॥ 14 ॥
య-ద్ద॑క్షి॒ణా । బ్ర॒హ్మణే॑ చ॒ యజ॑మానాయ॒ చాకగ్గ్॑ స్యాత్ । య-త్ప్ర॒త్యక్ ।
హోత్రే॑ చ॒ పత్ని॑యై చ॒ యజ॑మానాయ॒ చాకగ్గ్॑ స్యాత్ ।
యదుదం॑ । అ॒గ్నీధే॑ చ ప॒శుభ్య॑శ్చ॒ యజ॑మానాయ॒ చాకగ్గ్॑ స్యాత్ । యద॑భిజుహు॒యాత్ । రు॒ద్రో᳚-ఽస్య ప॒శూ-న్ఘాతు॑క-స్స్యాత్ ।
యన్నాభి॑ జుహు॒యాత్ । అశా᳚న్తః॒ ప్రహ్రి॑యేత ॥ 15 ॥
స్రు॒వస్య॒ బుద్ధ్నే॑నాభి॒ నిద॑ద్ధ్యాత్ ।
మా త॑మో॒ మా య॒జ్ఞస్త॑మ॒న్మా యజ॑మాన-స్తమత్ ।
నమ॑స్తే అస్త్వాయ॒తే । నమో॑ రుద్ర పరాయ॒తే ।
నమో॒ యత్ర॑ ని॒షీద॑సి ।
అ॒ము-మ్మా హిగ్ం॑సీర॒ము-మ్మా హిగ్ం॑సీ॒రితి॒ యేన॒ స్కన్దే᳚త్ ॥ త-మ్ప్రహ॑రేత్ ।
స॒హస్ర॑శృఙ్గో వృష॒భో జా॒తవే॑దాః । స్తోమ॑పృష్ఠో ఘృ॒తవా᳚న్-థ్సు॒ప్రతీ॑కః ।
మా నో॑ హాసీన్మేత్థి॒తో (హాసీర్మేత్థి॒తో) నేత్త్వా॒ జహా॑మ ।
గో॒పో॒ష-న్నో॑ వీరపో॒ష-ఞ్చ॑ య॒చ్ఛేతి॑ ।
బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॒-మ్ప్రహ॑రతి । సైవ తతః॒ ప్రాయ॑శ్చిత్తిః ॥ 16 ॥
(వై ప్ర॒జాప॑తిః - స్థాపయతి - ప్రజా॒నన్ - న॒భిజు॑హు॒యాథ్ - స్యా᳚-ద్- ధ్రియేత॒ - జహా॑మ॒ త్రిణి॑ చ) (అ. 2)
(యద్విస్ష॑ణ్ణేన ప్రాజాప॒త్యయా॒ య-త్కీ॒టా మ॑ద్ధ్య॒మేన॒ యదవ॑వృష్టేన॒ య-త్పూర్వ॑స్యాం॒-యఁ-త్పు॒రా ప్ర॑యా॒జేభ్య॒ ప్రంఙ్గా॑రో॒ య-ద్ద॑క్షి॒ణా య-త్ప్ర॒త్యగ్యదుదఙ్ఙ్॑)
అనువాకం 3 - ముఖ్యాగ్న్యసమ్భవే-ఽనుకల్పాః హోమాధారాః
వి వా ఏ॒ష ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॑ వీ॒ర్యే॑ణర్ధ్యతే ।
యస్యా-హి॑తాగ్నే-ర॒గ్ని-ర్మ॒థ్యమా॑నో॒ న జాయ॑తే । యత్రా॒న్య-మ్పశ్యే᳚త్ । తత॑ ఆ॒హృత్య॑ హోత॒వ్య᳚మ్ ।
అ॒గ్నా-వే॒వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥
యద్య॒న్య-న్న వి॒న్దేత్ । అ॒జాయాగ్ం॑ హోత॒వ్య᳚మ్ । ఆ॒గ్నే॒యీ వా ఏ॒షా । యద॒జా । అ॒గ్నా-వే॒వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ 17 ॥
అ॒జస్య॒ తు నాశ్ఞీ॑యాత్ । యద॒జస్యా᳚-శ్ఞీ॒యాత్ ।
యామే॒వాగ్నా-వాహు॑తి-ఞ్జుహు॒యాత్ । తామ॑ద్యాత్ । తస్మా॑ద॒జస్య॒ నాశ్య᳚మ్ ॥ యద్య॒జా-న్న వి॒న్దేత్ । బ్రా॒హ్మ॒ణస్య॒ దక్షి॑ణే॒ హస్తే॑ హోత॒వ్య᳚మ్ ।
ఏ॒ష వా అ॒గ్ని ర్వై᳚శ్వాన॒రః । యద్బ్రా᳚హ్మ॒ణః ।
అ॒గ్నా-వే॒వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ॥ 18 ॥
బ్రా॒హ్మ॒ణ-న్తు వ॑స॒త్యై॑ నాప॑రున్ధ్యాత్ । యద్బ్రా᳚హ్మ॒ణం-వఁ॑స॒త్యా అ॑పరు॒న్ధ్యాత్ ।
యస్మి॑న్నే॒-వాగ్నావాహు॑తి-ఞ్జుహు॒యాత్ । త-మ్భా॑గ॒ధేయే॑న॒ వ్య॑ర్ధయేత్ ।
తస్మా᳚-ద్బ్రాహ్మ॒ణో వ॑స॒త్యై॑ నాప॒రుద్ధ్యః॑ ॥ యది॑ బ్రాహ్మ॒ణ-న్న వి॒న్దేత్ ।
ద॒ర్భ॒స్త॒బేం హో॑త॒వ్య᳚మ్ ।
అ॒గ్ని॒వాన్. వై ద॑ర్భస్త॒బంః ।
అ॒గ్నావే॒-వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ।
ద॒ర్భాగ్​స్తు నాద్ధ్యా॑సీత ॥ 19 ॥
యద్ద॒ర్భాన॒ద్ధ్యాసీ॑త । యామే॒వాగ్నా-వాహు॑తి-ఞ్జుహు॒యాత్ । తామద్ధ్యా॑సీత ।
తస్మా᳚-ద్ద॒ర్భా నాద్ధ్యా॑సిత॒వ్యాః᳚ ॥
యది॑ ద॒ర్భాన్న వి॒న్దేత్ । అ॒ఫ్సు హో॑త॒వ్య᳚మ్ ।
ఆపో॒ వై సర్వా॑ దే॒వతాః᳚ ।
దే॒వతా᳚స్వే॒ వాస్యా᳚-గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి ।
ఆప॒స్తు న పరి॑చక్షీత । యదాపః॑ పరి॒చక్షీ॑త ॥ 20 ॥
యా మే॒వాఫ్స్వాహు॑తి-ఞ్జుహు॒యాత్ । తా-మ్పరి॑చక్షీత ।
తస్మా॒దాపో॒ న ప॑రి॒చక్ష్యాః᳚ ॥
మేద్ధ్యా॑ చ॒ వా ఏ॒తస్యా॑మే॒ద్ధ్యా చ॑ త॒నువౌ॒ సగ్ంసృ॑జ్యేతే । యస్యా-హి॑తాగ్నే-ర॒న్యైర॒గ్నిభి॑-ర॒గ్నయః॑ సగ్ంసృ॒జ్యన్తే᳚ । అ॒గ్నయే॒ వివి॑చయే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేత్ ।
మేద్ధ్యా᳚-ఞ్చై॒వాస్యా॑-మే॒ద్ధ్యా-ఞ్చ॑ త॒నువౌ॒ వ్యావ॑ర్తయతి ॥ అ॒గ్నయే᳚ వ్ర॒తప॑తయే పురో॒డాశ॑-మ॒ష్టాక॑పాల॒-న్నిర్వ॑పేత్ । అ॒గ్నిమే॒వ వ్ర॒తప॑తి॒గ్గ్॒ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒-నోప॑ధావతి ।
స ఏ॒వైనం॑-వ్రఁ॒తమా-ల॑భం​యఁతి ॥ 21 ॥
గర్భ॒గ్గ్॒ స్రవ॑న్తమగ॒దమ॑కః । అ॒గ్ని-రిన్ద్ర॒-స్త్వష్టా॒ బృహ॒స్పతిః॑ । పృ॒థి॒వ్యా-మవ॑చుశ్చో-తై॒తత్ । నాభి-ప్రాప్నో॑తి॒ నిర్-ఋ॑తి-మ్పరా॒చైః ॥
రేతో॒ వా ఏ॒తద్వాజి॑న॒-మాహి॑తాగ్నేః । యద॑గ్నిహో॒త్రమ్ । తద్యథ్స్రవే᳚త్ ।
రేతో᳚-ఽస్య॒ వాజి॑నగ్గ్​ స్రవేత్ । గర్భ॒గ్గ్॒ స్రవ॑న్తమ-గ॒దమ॑క॒-రిత్యా॑హ ।
రేత॑ ఏ॒వాస్మి॒న్ వాజి॑న-న్దధాతి ॥ 22 ॥
అ॒గ్నిరిత్యా॑హ । అ॒గ్నిర్వై రే॑తో॒ధాః । రేత॑ ఏ॒వ తద్ద॑ధాతి । ఇన్ద్ర॒ ఇత్యా॑హ । ఇ॒న్ద్రి॒య-మే॒వాస్మి॑న్-దధాతి । త్వష్టేత్యా॑హ । త్వష్టా॒ వై ప॑శూ॒నా-మ్మి॑థు॒నానాగ్ం॑ రూప॒కృత్ । రూ॒పమ॒వ ప॒శుషు॑ దధాతి । బృహ॒స్పతి॒రిత్యా॑హ ।
బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతిః॑ । బ్రహ్మ॑ణై॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జాః ప్రజ॑నయతి ॥
పృ॒థి॒వ్యా-మవ॑చుశ్చోతై॒త-దిత్యా॑హ ।
అ॒స్యా-మే॒వైన॒-త్ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ॥
నాభి ప్రాప్నో॑తి॒ నిర్-ఋ॑తి-మ్పరా॒చైరిత్యా॑హ ।
రక్ష॑సా॒మప॑హత్యై ॥ 23 ॥
(అ॒జా-ఽగ్నావే॒వాస్యా᳚గ్నిహో॒త్రగ్ం హు॒త-మ్భ॑వతి - భవ - త్యాసీత - పరి॒చక్షీ॑త - లమ్భయతి - దధాతి - దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతిః॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 3)
(వి వై య-ద్య॒న్యమ॒జాయా᳚-మ్బ్రాహ్మ॒ణస్య॑ దర్భస్త॒మ్బే᳚-ఽఫ్సు హో॑త॒వ్య᳚మ్)
అనువాకం 4 - ఐష్టికయాజమానమన్త్రాః
యాః పు॒రస్తా᳚-త్ప్ర॒స్రవ॑న్తి । ఉ॒పరి॑ష్టా-థ్స॒ర్వత॑శ్చ॒ యాః । తాభీ॑ ర॒శ్మిప॑విత్రాభిః । శ్ర॒ద్ధాం-యఁ॒జ్ఞమార॑భే ॥ దేవా॑ గాతువిదః ।
గా॒తుం-యఁ॒జ్ఞాయ॑ విన్దత । మన॑స॒స్పతి॑నా దే॒వేన॑ । వాతా᳚-ద్య॒జ్ఞః ప్రయు॑జ్యతామ్ ॥ తృ॒తీయ॑స్యై ది॒వః । గా॒య॒త్రి॒యా సోమ॒ ఆభృ॑తః ॥ 24 ॥
సో॒మ॒పీ॒థాయ॒ సన్న॑యితుమ్ । వక॑ల॒-మన్త॑ర॒మాద॑దే ॥ ఆపో॑ దేవీ-శ్శు॒ద్ధా-స్స్థ॑ । ఇ॒మా పాత్రా॑ణి శున్ధత । ఉ॒పా॒త॒ఙ్క్యా॑య దే॒వానా᳚మ్ । ప॒ర్ణ॒వ॒ల్కము॒త శు॑న్ధత ॥
పయో॑ గృ॒హేషు॒ పయో॑ అఘ్ని॒యాసు॑ ।
పయో॑ వ॒థ్సేషు॒ పయ॒ ఇన్ద్రా॑య హ॒విషే᳚ ధ్రియస్వ । గా॒య॒త్రీ ప॑ర్ణవ॒ల్కేన॑ । పయ-స్సోమ॑-ఙ్కరోత్వి॒మమ్ ॥ 25 ॥
అ॒గ్ని-ఙ్గృ॑హ్ణామి సు॒రథం॒-యోఁ మ॑యో॒ భూః ।
య ఉ॒ద్యన్త॑మా॒ రోహ॑తి॒ సూర్య॒మహ్నే᳚ ।
ఆ॒ది॒త్య-ఞ్జ్యోతి॑షా॒-ఞ్జ్యోతి॑రుత్త॒మమ్ ।
శ్వో య॒జ్ఞాయ॑ రమతా-న్దే॒వతా᳚భ్యః ॥
వసూ᳚-న్రు॒ద్రానా॑ది॒త్యాన్ । ఇన్ద్రే॑ణ స॒హ దే॒వతాః᳚ । తాః పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి । స్వ ఆ॒యత॑నే మనీ॒షయా᳚ ॥ ఇ॒మామూర్జ॑-మ్పఞ్చద॒శీం-యేఁ ప్రవి॑ష్టాః । తాన్దే॒వా-న్పరి॑గృహ్ణామి॒ పూర్వః॑ ॥ 26 ॥
అ॒గ్నిర్-హ॑వ్య॒వాడి॒హ తానావ॑హతు । పౌ॒ర్ణ॒మా॒సగ్ం హ॒విరి॒దమే॑షా॒-మ్మయి॑ ।
ఆ॒మా॒వా॒స్యగ్ం॑ హ॒విరి॒దమే॑షా॒-మ్మయి॑ ॥ అ॒న్త॒రా-ఽగ్నీ ప॒శవః॑ । దే॒వ॒స॒గ్ం॒ సద॒మాగ॑మన్న్ । తా-న్పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి ।
స్వ ఆ॒యత॑నే మనీ॒షయా᳚ ॥ ఇ॒హ ప్ర॒జా వి॒శ్వరూ॑పా రమన్తామ్ । అ॒గ్ని-ఙ్గృ॒హప॑తిమ॒భి సం॒​వఁసా॑నాః । తాః పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి ॥ 27 ॥
స్వ ఆ॒యత॑నే మనీ॒షయా᳚ ॥
ఇ॒హ ప॒శవో॑ వి॒శ్వరూ॑పా రమన్తామ్ ।
అ॒గ్ని-ఙ్గృ॒హప॑తిమ॒భి సం॒​వఁసా॑నాః ।
తా-న్పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి । స్వ ఆ॒యత॑నే మనీ॒షయా᳚ ॥ అ॒య-మ్పి॑తృ॒ణామ॒గ్నిః ।
అవా᳚డ్ఢ॒వ్యా పి॒తృభ్య॒ ఆ । త-మ్పూర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి । అవి॑ష-న్నః పి॒తు-ఙ్క॑రత్ ॥ అజ॑స్ర॒-న్త్వాగ్ం స॑భాపా॒లాః ॥ 28 ॥
వి॒జ॒యభా॑గ॒గ్ం॒ సమి॑న్ధతామ్ । అగ్నే॑ దీ॒దాయ॑ మే సభ్య । విజి॑త్యై శ॒రదః॑ శ॒తమ్ ॥ అన్న॑మావస॒థీయ᳚మ్ । అ॒భిహ॑రాణి శ॒రదః॑ శ॒తమ్ । ఆ॒వ॒స॒థే శ్రియ॒-మ్మన్త్ర᳚మ్ । అహి॑ర్బు॒ద్ధ్నియో॒ నియ॑చ్ఛతు ॥ ఇ॒దమ॒హ-మ॒గ్ని జ్యే᳚ష్ఠేభ్యః । వసు॑భ్యో య॒జ్ఞ-మ్ప్రబ్ర॑వీమి ।
ఇ॒దమ॒హ-మిన్ద్ర॑ జ్యేష్ఠేభ్యః ॥ 29 ॥
రు॒ద్రేభ్యో॑ య॒జ్ఞ-మ్ప్రబ్ర॑వీమి । ఇ॒దమ॒హం-వఁరు॑ణ-జ్యేష్ఠేభ్యః । ఆ॒ది॒త్యేభ్యో॑ య॒జ్ఞ-మ్ప్రబ్ర॑వీమి ॥ పయ॑స్వతీ॒-రోష॑ధయః ।
పయ॑స్వద్వీ॒రుధా॒-మ్పయః॑ । అ॒పా-మ్పయ॑సో॒ యత్పయః॑ । తేన॒ మామి॑న్ద్ర॒ సగ్ంసృ॑జ ॥
అగ్నే᳚ వ్రతపతే వ్ర॒త-ఞ్చ॑రిష్యామి ।
తచ్ఛ॑కేయ॒-న్తన్మే॑ రాద్ధ్యతామ్ ।
వాయో᳚ వ్రతపత॒ ఆది॑త్య వ్రతపతే ॥ 30 ॥
వ్ర॒తానాం᳚-వ్రఁతపతే వ్ర॒త-ఞ్చ॑రిష్యామి । తచ్ఛ॑కేయ॒-న్తన్మే॑ రాద్ధ్యతామ్ ॥
ఇ॒మా-మ్ప్రాచీ॒ముదీ॑చీమ్ । ఇష॒మూర్జ॑మ॒భి సగ్గ్​స్కృ॑తామ్ । బ॒హు॒ప॒ర్ణామశు॑ష్కాగ్రామ్ ।
హరా॑మి పశు॒పామ॒హమ్ ॥ యత్కృష్ణో॑ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా । ప్రావి॑శ॒స్త్వం-వఁన॒స్పతీన్॑ ।
తత॒స్త్వామే॑కవిగ్ంశతి॒ధా । సమ్భ॑రామి సుస॒మ్భృతా᳚ ॥ 31 ॥
త్రీ-న్ప॑రి॒ధీగ్​స్తి॒స్ర-స్స॒మిధః॑ । య॒జ్ఞాయు॑రనుసఞ్చ॒రాన్ ।
ఉ॒ప॒వే॒ష-మ్మేక్ష॑ణ॒-న్ధృష్టి᳚మ్ । సమ్భ॑రామి సుస॒భృన్తా᳚ ॥ యా జా॒తా ఓష॑ధయః । దే॒వేభ్య॑ స్త్రియు॒గ-మ్పు॒రా । తాసా॒-మ్పర్వ॑ రాద్ధ్యాసమ్ । ప॒రి॒స్త॒ర-మా॒హరన్న్॑ ॥
అ॒పా-మ్మేద్ధ్యం॑-యఁ॒జ్ఞియ᳚మ్ ।
సదే॑వగ్ం శి॒వమ॑స్తు మే ॥ 32 ॥
ఆ॒చ్ఛే॒త్తా వో॒ మా రి॑షమ్ । జీవా॑ని శ॒రదః॑ శ॒తమ్ ॥ అప॑రిమితానా॒-మ్పరి॑మితాః । సన్న॑హ్యే సుకృ॒తాయ॒కమ్ । ఏనో॒ మా నిగా᳚-ఙ్కత॒మచ్చ॒ నాహమ్ । పున॑రు॒త్థాయ॑ బహు॒లా భ॑వన్తు ॥ స॒కృ॒దా॒చ్ఛి॒న్న-మ్బ॒ర్॒హిరూర్ణా॑మృదు ।
స్యో॒న-మ్పి॒తృభ్య॑స్త్వా భరామ్య॒హమ్ । అ॒స్మి-న్థ్సీ॑దన్తు మే పి॒తరః॑ సో॒మ్యాః ।
పి॒తా॒మ॒హాః ప్రపి॑తామహాశ్చాను॒గై-స్స॒హ ॥ 33 ॥
త్రి॒వృ-త్ప॑లా॒శే ద॒ర్భః । ఇయా᳚-న్ప్రాదే॒శ స॑మిన్తః । య॒జ్ఞే ప॒విత్ర॒-మ్పోతృ॑తమమ్ । పయో॑ హ॒వ్య-ఙ్క॑రోతు మే ॥ ఇ॒మౌ ప్రా॑ణాపా॒నౌ ।
య॒జ్ఞస్యాఙ్గా॑ని సర్వ॒శః । ఆ॒ప్యా॒యయ॑న్తౌ॒ సఞ్చ॑రతామ్ । ప॒విత్రే॑ హవ్య॒శోధ॑నే ॥
ప॒విత్రే᳚ స్థో వైష్ణ॒వీ । వా॒యుర్వా॒-మ్మన॑సా పునాతు ॥ 34 ॥
అ॒య-మ్ప్రా॒ణశ్చా॑పా॒నశ్చ॑ । యజ॑మాన॒-మపి॑గచ్ఛతామ్ । య॒జ్ఞే హ్యభూ॑తా॒-మ్పోతా॑రౌ ।
ప॒విత్రే॑ హవ్య॒శోధ॑నే ॥ త్వయా॒ వేదిం॑-విఁవిదుః పృథి॒వీమ్ । త్వయా॑ య॒జ్ఞో జా॑యతే విశ్వ॒దానిః॑ । అచ్ఛి॑ద్రం-యఁ॒జ్ఞమన్వే॑షి వి॒ద్వాన్ ।
త్వయా॒ హోతా॒ సన్త॑నోత్యర్ధమా॒సాన్ ॥ త్ర॒య॒స్త్రి॒గ్ం॒శో॑-ఽసి॒ తన్తూ॑నామ్ ।
ప॒విత్రే॑ణ స॒హాగ॑హి ॥ 35 ॥
శి॒వేయగ్ం రజ్జు॑రభి॒ధానీ᳚ । అ॒ఘ్ని॒యా-ముప॑సేవతామ్ ॥ అప్ర॑స్రగ్ంసాయ య॒జ్ఞస్య॑ ।
ఉ॒ఖే ఉప॑దధామ్య॒హమ్ । ప॒శుభి॒-స్సన్నీ॑త-మ్బిభృతామ్ । ఇన్ద్రా॑య శృ॒త-న్దధి॑ ॥
ఉ॒ప॒వే॒షో॑-ఽసి య॒జ్ఞాయ॑ । త్వా-మ్ప॑రివే॒ష-మ॑ధారయన్న్ । ఇన్ద్రా॑య హ॒విః కృ॒ణ్వన్తః॑ ।
శి॒వ-శ్శ॒గ్మో భ॑వాసి నః ॥ 36 ॥
అమృ॑న్మయ-న్దేవపా॒త్రమ్ । య॒జ్ఞస్యాయు॑షి॒ ప్రయు॑జ్యతామ్ । తి॒రః॒ ప॒వి॒త్రమతి॑నీతాః ।
ఆపో॑ ధారయ॒ మా-ఽతి॑గుః ॥ దే॒వేన॑ సవి॒త్రోత్పూ॑తాః । వసో॒-స్సూర్య॑స్య ర॒శ్మిభిః॑ । గా-న్దో॑హపవి॒త్రే రజ్జు᳚మ్ । సర్వా॒ పాత్రా॑ణి శున్ధత ॥ ఏ॒తా ఆచ॑రన్తి॒ మధు॑మ॒ద్దుహా॑నాః ।
ప్ర॒జావ॑తీ-ర్య॒శసో॑ వి॒శ్వరూ॑పాః ॥ 37 ॥
బ॒హ్వీ ర్భవ॑న్తీ॒రుప॒ జాయ॑మానాః । ఇ॒హ వ॒ ఇన్ద్రో॑ రమయతు గావః ॥ పూ॒షా స్థ॑ ॥ అ॒య॒క్ష్మా వః॑ ప్ర॒జయా॒ సగ్ంసృ॑జామి ।
రా॒యస్పోషే॑ణ బహు॒లా భవ॑న్తీః । ఊర్జ॒-మ్పయః॒ పిన్వ॑మానా ఘృ॒త-ఞ్చ॑ ।
జీ॒వో జీవ॑న్తీ॒రుప॑ వ-స్సదేయమ్ ॥ ద్యౌశ్చే॒మం-యఁ॒జ్ఞ-మ్పృ॑థి॒వీ చ॒ సన్దు॑హాతామ్ ।
ధా॒తా సోమే॑న స॒హ వాతే॑న వా॒యుః । యజ॑మానాయ॒ ద్రవి॑ణ-న్దధాతు ॥ 38 ॥
ఉథ్స॑-న్దుహన్తి క॒లశ॒-ఞ్చతు॑ర్బిలమ్ । ఇడా᳚-న్దే॒వీ-మ్మధు॑మతీగ్ం సువ॒ర్విద᳚మ్ ।
తది॑న్ద్రా॒గ్నీ జి॑న్వతగ్ం సూ॒నృతా॑వత్ । త-ద్యజ॑మాన-మమృత॒త్వే ద॑ధాతు ॥
కామ॑ధుక్షః॒ ప్రణో᳚ బ్రూహి । ఇన్ద్రా॑య హ॒విరి॑న్ద్రి॒యమ్ ॥ అ॒మూం-యఁస్యా᳚-న్దే॒వానా᳚మ్ ।
మ॒ను॒ష్యా॑ణా॒-మ్పయో॑ హి॒తమ్ ॥ బ॒హు దు॒గ్ధీన్ద్రా॑య దే॒వేభ్యః॑ ।
హ॒వ్య-మాప్యా॑యతా॒-మ్పునః॑ ॥ 39 ॥
వ॒థ్సేభ్యో॑ మను॒ష్యే᳚భ్యః । పు॒న॒ర్దో॒హాయ॑ కల్పతామ్ ॥ య॒జ్ఞస్య॒ సన్త॑తిరసి ।
య॒జ్ఞస్య॑ త్వా॒ సన్త॑తి॒మను॒సన్త॑నోమి ॥ అద॑స్తమసి॒ విష్ణ॑వే త్వా ।
య॒జ్ఞాయాపి॑ దధామ్య॒హమ్ । అ॒ద్భిరరి॑క్తేన॒ పాత్రే॑ణ । యాః పూ॒తాః ప॑రి॒శేర॑తే ॥
అ॒య-మ్పయ॒-స్సోమ॑-ఙ్కృ॒త్వా । స్వాం-యోఁని॒-మపి॑గచ్ఛతు ॥ 40 ॥
ప॒ర్ణ॒వ॒ల్కః ప॒విత్ర᳚మ్ । సౌ॒మ్య-స్సోమా॒ద్ధి నిర్మి॑తః ॥ ఇ॒మౌ ప॒ర్ణ-ఞ్చ॑ ద॒ర్భ-ఞ్చ॑ ।
దే॒వానాగ్ం॑ హవ్య॒శోధ॑నౌ । ప్రా॒త॒ర్వే॒షాయ॑ గోపాయ । విష్ణో॑ హ॒వ్యగ్ం హి రక్ష॑సి ॥
ఉ॒భావ॒గ్నీ ఉ॑పస్తృణ॒తే । దే॒వతా॒ ఉప॑వసన్తు మే । అ॒హ-ఙ్గ్రా॒మ్యా-నుప॑వసామి ।
మహ్య॒-ఙ్గోప॑తయే ప॒శూన్ ॥ 41 ॥
[ఆభృ॑త - ఇ॒మం - గృ॑హ్ణామి॒ పూర్వ॒ - స్తాః పుర్వః॒ పరి॑గృహ్ణామి - సభాపా॒లా - ఇన్ద్ర॑జ్యేష్ఠేభ్య॒-ఆది॑త్య వ్రతపతే-సుస॒భ్రున్తా॑ - మే - స॒హ - పు॑నాతు - గహి - నో - వి॒శ్వరూ॑పా - దధాతు॒ - పున॑--ర్ గచ్ఛతు - ప॒శున్ ] (అ. 4)
యాః పు॒రస్తా॑ది॒మామూర్జ॑మి॒హ ప్ర॒జా ఇ॒హ ప॒శవో॒-ఽయ-మ్పి॑తృ॒ణామ॒గ్నిః
అనువాకం 5 - ఐష్టికయాజమానమన్త్రాః
దేవా॑ దే॒వేషు॒ పరా᳚క్రమద్ధ్వమ్ । ప్రథ॑మా ద్వి॒తీయే॑షు । ద్వితీ॑యా-స్తృ॒తీయే॑షు ।
త్రిరే॑కాదశా ఇ॒హ మా॑-ఽవత । ఇ॒దగ్ం శ॑కేయం॒-యఁది॒ద-ఙ్క॒రోమి॑ ।
ఆ॒త్మా క॑రోత్వా॒త్మనే᳚ । ఇ॒ద-ఙ్క॑రిష్యే భేష॒జమ్ । ఇ॒ద-మ్మే॑ విశ్వభేషజా ।
అశ్వి॑నా॒ ప్రావ॑తం-యుఁ॒వమ్ ॥ ఇ॒దమ॒హగ్ం సేనా॑యా అ॒భీత్వ॑ర్యై ॥ 42 ॥
ముఖ॒మపో॑హామి ॥ సూర్య॑జ్యోతి॒ ర్విభా॑హి । మ॒హ॒త ఇ॑న్ద్రి॒యాయ॑ ॥ ఆప్యా॑యతా-ఙ్ఘృ॒తయో॑నిః । అ॒గ్నిర్-హ॒వ్యా-ఽను॑మన్యతామ్ ।
ఖమ॑ఙ్క్ష్వ॒ త్వచ॑మఙ్క్ష్వ । సు॒రూ॒ప-న్త్వా॑ వసు॒విద᳚మ్ । ప॒శూ॒నా-న్తేజ॑సా ।
అ॒గ్నయే॒ జుష్ట॑-మ॒భిఘా॑రయామి ॥ స్యో॒న-న్తే॒ సద॑న-ఙ్కరోమి ॥ 43 ॥
ఘృ॒తస్య॒ ధార॑యా సు॒శేవ॑-ఙ్కల్పయామి ॥
తస్మి᳚న్-థ్సీదా॒మృతే॒ ప్రతి॑తిష్ఠ ।
వ్రీ॒హీ॒ణా-మ్మే॑ధ సుమన॒స్యమా॑నః ॥
ఆ॒ర్ద్రః ప్ర॑థస్ను॒-ర్భువ॑నస్య గో॒పాః ।
శృ॒త ఉథ్స్నా॑తి జని॒తా మ॑తీ॒నామ్ ॥
యస్త॑ ఆ॒త్మా ప॒శుషు॒ ప్రవి॑ష్టః ।
దే॒వానాం᳚-విఁ॒ష్ఠామను॒ యో వి॑త॒స్థే ।
ఆ॒త్మ॒న్వా-న్థ్సో॑మ ఘృ॒తవా॒న్॒. హి భూ॒త్వా ।
దే॒వా-న్గ॑చ్ఛ॒ సువ॑ర్విన్ద॒ యజ॑మానాయ॒ మహ్య᳚మ్ ॥ ఇరా॒ భూతిః॑ పృథి॒వ్యై రసో॒ మోత్క్ర॑మీత్ ॥ 44 ॥
దేవాః᳚ పితరః॒ పిత॑రో దేవాః । యో॑-ఽహమ॑స్మి॒ స సన్. య॑జే । యస్యా᳚స్మి॒ న తమ॒న్తరే॑మి । స్వ-మ్మ॑ ఇ॒ష్టగ్గ్​ స్వ-న్ద॒త్తమ్ । స్వ-మ్పూ॒ర్తగ్గ్​ స్వగ్గ్​ శ్రా॒న్తమ్ । స్వగ్ం హు॒తమ్ । తస్య॑ మే॒-ఽగ్ని-రు॑పద్ర॒ష్టా । వా॒యురు॑పశ్రో॒తా ।
ఆ॒ది॒త్యో॑-ఽనుఖ్యా॒తా । ద్యౌః పి॒తా ॥ 45 ॥
పృ॒థి॒వీ మా॒తా । ప్ర॒జాప॑తి॒ ర్బన్ధుః॑ ।
య ఏ॒వాస్మి॒ స సన్. య॑జే ॥ మా భేర్మా సం​విఁ॑క్థా॒ మా త్వా॑ హిగ్ంసిషమ్ । మా తే॒ తేజో-ఽప॑క్రమీత్ ।
భ॒ర॒తముద్ధ॑రే॒ మను॑షిఞ్చ । అ॒వ॒దానా॑ని తే ప్ర॒త్యవ॑దాస్యామి ।
నమ॑స్తే అస్తు॒ మా మా॑ హిగ్ంసీః ॥ యద॑వ॒దానా॑ని తే-ఽవ॒ద్యన్న్ । విలో॒మాకా॑ర్​షమా॒త్మనః॑ ॥ 46 ॥
ఆజ్యే॑న॒ ప్రత్య॑నజ్మ్యేనత్ । తత్త॒ ఆప్యా॑యతా॒-మ్పునః॑ ॥ అజ్యా॑యో యవమా॒త్రాత్ ।
ఆ॒వ్యా॒ధా-త్కృ॑త్యతామి॒దమ్ । మా రూ॑రుపామ య॒జ్ఞస్య॑ । శు॒ద్ధగ్గ్​ స్వి॑ష్టమి॒దగ్ం హ॒విః ॥ మను॑నా దృ॒ష్టా-ఙ్ఘృ॒తప॑దీమ్ । మి॒త్రావరు॑ణసమీరితామ్ । ద॒క్షి॒ణా॒ర్ధాదస॑భిన్న్దన్న్ । అవ॑ద్యా-మ్యేక॒తో ము॑ఖామ్ ॥ 47 ॥
ఇడే॑ భా॒గ-ఞ్జు॑షస్వ నః । జిన్వ॒ గా జిన్వార్వ॑తః । తస్యా᳚స్తే భక్షి॒వాణః॑ స్యామ । స॒ర్వాత్మా॑న-స్స॒ర్వగ॑ణాః ॥ బ్రద్ధ్న॒ పిన్వ॑స్వ ।
దద॑తో మే॒ మా క్షా॑యి । కు॒ర్వ॒తో మే॒ మోప॑దసత్ । ది॒శా-ఙ్క్లృప్తి॑రసి । దిశో॑ మే కల్పన్తామ్ । కల్ప॑న్తా-మ్మే॒ దిశః॑ ॥ 48 ॥
దైవీ᳚శ్చ॒ మాను॑షీశ్చ । అ॒హో॒రా॒త్రే మే॑ కల్పేతామ్ । అ॒ర్ధ॒మా॒సా మే॑ కల్పన్తామ్ । మాసా॑ మే కల్పన్తామ్ । ఋ॒తవో॑ మే కల్పన్తామ్ । సం॒​వఁ॒థ్స॒రో మే॑ కల్పతామ్ ।
క్లృప్తి॑రసి॒ కల్ప॑తా-మ్మే ॥
ఆశా॑నా-న్త్వా-ఽఽశాపా॒లేభ్యః॑ ।
చ॒తుర్భ్యో॑ అ॒మృతే᳚భ్యః ।
ఇ॒ద-మ్భూ॒తస్యా-ద్ధ్య॑క్షేభ్యః ॥ 49 ॥
వి॒ధేమ॑ హ॒విషా॑ వ॒యమ్ । భజ॑తా-మ్భా॒గీ భా॒గమ్ । మా-ఽభా॒గో-ఽభ॑క్త ।
నిర॑భా॒గ-మ్భ॑జామః । అ॒పస్పి॑న్వ । ఓష॑ధీర్జిన్వ । ద్వి॒పాత్పా॑హి । చతు॑ష్పాదవ । ది॒వో వృష్టి॒మేర॑య । బ్రా॒హ్మ॒ణానా॑-మి॒దగ్ం హ॒విః ॥ 50 ॥
సో॒మ్యానాగ్ం॑ సోమపీ॒థినా᳚మ్ । నిర్భ॒క్తో బ్రా᳚హ్మణః । నేహా-బ్రా᳚హ్మణస్యాస్తి ॥
సమ॑ఙ్క్తా-మ్బ॒ర॒ఃఇర్-హ॒విషా॑ ఘృ॒తేన॑ । సమా॑ది॒త్యై ర్వసు॑భి॒-స్స-మ్మ॒రుద్భిః॑ ।
సమిన్ద్రే॑ణ॒ విశ్వే॑భి ర్దే॒వేభి॑రఙ్క్తామ్ ।
ది॒వ్య-న్నభో॑ గచ్ఛతు॒ య-థ్స్వాహా᳚ ॥
ఇ॒న్ద్రా॒ణీ వా॑ విధ॒వా భూ॑యాసమ్ । అది॑తిరివ సుపు॒త్రా ।
అ॒స్థూ॒రి త్వా॑ గార్​హపత్య ॥ 51 ॥
ఉప॒నిష॑దే సుప్రజా॒స్త్వాయ॑ ॥
స-మ్పత్నీ॒ పత్యా॑ సుకృ॒తేన॑ గచ్ఛతామ్ ।
య॒జ్ఞస్య॑ యు॒క్తౌ ధుర్యా॑వభూతామ్ ।
స॒జా॒న్నా॒నౌ విజ॑హతా॒-మరా॑తీః ।
ది॒వి జ్యోతి॑ర॒జ-ర॒మార॑భేతామ్ ॥
దశ॑ తే త॒నువో॑ యజ్ఞ య॒జ్ఞియాః᳚ ।
తాః ప్రీ॑ణాతు॒ యజ॑మానో ఘృ॒తేన॑ । నా॒రి॒ష్ఠయోః᳚ ప్ర॒శిష॒మీడ॑మానః ।
దే॒వానా॒-న్దైవ్యే-ఽపి॒ యజ॑మానో॒-ఽమృతో॑-ఽభూత్ ॥
యం-వాఁ᳚-న్దే॒వా అ॑కల్పయన్న్ ॥ 52 ॥
ఊ॒ర్జో భా॒గగ్ం శ॑తక్రతూ । ఏ॒తద్వా॒-న్తేన॑ ప్రీణాని । తేన॑ తృప్యతమగ్ంహహౌ ॥ అ॒హ-న్దే॒వానాగ్ం॑ సు॒కృతా॑మస్మి లో॒కే ।
మమే॒దమి॒ష్ట-న్న మిథు॑ ర్భవాతి । అ॒హ-న్నా॑రి॒ష్ఠా-వను॑యజామి వి॒ద్వాన్ ।
యదా᳚భ్యా॒-మిన్ద్రో॒ అద॑ధా-ద్భాగ॒ధేయ᳚మ్ ॥ అదా॑రసృద్భవత దేవ సోమ ।
అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే మ॑రుతో మృడతా నః ।
మా నో॑ విదద॒భి భా॒మో అశ॑స్తిః ॥ 53 ॥
మా నో॑ విద-ద్వ॒జనా॒ ద్వేష్యా॒ యా ॥
ఋ॒ష॒భం-వాఁ॒జినం॑-వఁ॒యమ్ ।
పూ॒ర్ణమా॑సం-యఁజామహే । స నో॑ దోహతాగ్ం సు॒వీర్య᳚మ్ । రా॒యస్పోషగ్ం॑ సహ॒స్రిణ᳚మ్ । ప్రా॒ణాయ॑ సు॒రాధ॑సే । పూ॒ర్ణమా॑సాయ॒ స్వాహా᳚ ॥
అ॒మా॒వా॒స్యా॑ సు॒భగా॑ సు॒శేవా᳚ । ధే॒నురి॑వ॒ భూయ॑ ఆ॒ప్యాయ॑మానా । సా నో॑ దోహతాగ్ం సు॒వీర్య᳚మ్ । రా॒యస్పోషగ్ం॑ సహ॒స్రిణ᳚మ్ ।
అ॒పా॒నాయ॑ సు॒రాధ॑సే । అ॒మా॒వా॒స్యా॑యై॒ స్వాహా᳚ ॥ అ॒భిస్తృ॑ణీహి॒ పరి॑ధేహి॒ వేది᳚మ్ ।
జా॒మి-మ్మా హిగ్ం॑సీరము॒యా శయా॑నా ।
హో॒తృ॒షద॑నా॒ హరి॑తా-స్సు॒వర్ణాః᳚ । ని॒ష్కా ఇ॒మే యజ॑మానస్య బ్ర॒ద్ధ్నే ॥ 54 ॥
(అ॒భీత్వ॑ర్యై - కరోమి - క్రమీత్ - పి॒తా - ఽఽత్మన॑ - ఏక॒తోము॑ఖాం - మే॒ దిశో - ఽధ్య॑క్షేభ్యో - హ॒వి--ర్ గా॑ర్​హపత్యా - కల్పయ॒ - న్నశ॑స్తిః॒ - సా నో॑ దోహతాగ్ం సు॒వీర్యగ్ం॑ స॒ప్త చ॑) (అ. 5)
అనువాకం 6 - ఐష్టికయాజమానమన్త్రాః
పరి॑స్తృణీత॒ పరి॑ధత్తా॒గ్నిమ్ । పరి॑హితో॒-ఽగ్ని ర్యజ॑మాన-మ్భునక్తు । అ॒పాగ్ం రస॒ ఓష॑ధీనాగ్ం సు॒వర్ణః॑ । ని॒ష్కా ఇ॒మే యజ॑మానస్య సన్తు కామ॒దుఘాః᳚ । అ॒ముత్రా॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే ॥
భూప॑తే॒ భువ॑నపతే । మ॒హ॒తో భూ॒తస్య॑ పతే । బ్ర॒హ్మాణ॑-న్త్వా వృణీమహే ॥
అ॒హ-మ్భూప॑తిర॒హ-మ్భువ॑నపతిః ।
అ॒హ-మ్మ॑హ॒తో భూ॒తస్య॒ పతిః॑ ॥ 55 ॥
దే॒వేన॑ సవి॒త్రా ప్రసూ॑త॒ ఆర్త్వి॑జ్య-ఙ్కరిష్యామి । దేవ॑ సవితరే॒త-న్త్వా॑ వృణతే ।
బృహ॒స్పతి॒-న్దైవ్య॑-మ్బ్ర॒హ్మాణ᳚మ్ । తద॒హ-మ్మన॑సే॒ ప్రబ్ర॑వీమి । మనో॑ గాయత్రి॒యై ।
గా॒య॒త్రీ త్రి॒ష్టుభే᳚ । త్రి॒ష్టు-బ్జగ॑త్యై । జగ॑త్యను॒ష్టుభే᳚ । అ॒ను॒ష్టు-క్ప॒ఙ్క్త్యై । ప॒ఙ్క్తిః ప్ర॒జాప॑తయే ॥ 56 ॥
ప్ర॒జాప॑తి॒ ర్విశ్వే᳚భ్యో దే॒వేభ్యః॑ । విశ్వే॑ దే॒వా బృహ॒స్పత॑యే । బృహ॒స్పతి॒-ర్బ్రహ్మ॑ణే ।
బ్రహ్మ॒ భూర్భువ॒-స్సువః॑ । బృహ॒స్పతి॑ ర్దే॒వానా᳚-మ్బ్ర॒హ్మా । అ॒హ-మ్మ॑ను॒ష్యా॑ణామ్ । బృహ॑స్పతే య॒జ్ఞ-ఙ్గో॑పాయ ॥ ఇ॒ద-న్తస్మై॑ హ॒ర్మ్య-ఙ్క॑రోమి । యో వో॑ దేవా॒శ్చర॑తి బ్రహ్మ॒చర్య᳚మ్ । మే॒ధా॒వీ ది॒క్షు మన॑సా తప॒స్వీ ॥ 57 ॥
అ॒న్తర్దూ॒తశ్చ॑రతి॒ మాను॑షీషు ॥
చతుః॑ శిఖణ్డా యువ॒తి-స్సు॒పేశాః᳚ ।
ఘృ॒తప్ర॑తీకా॒ భువ॑నస్య॒ మద్ధ్యే᳚ । మ॒ర్మృ॒జ్యమా॑నా మహ॒తే సౌభ॑గాయ ।
మహ్య॑-న్ధుక్ష్వ॒ యజ॑మానాయ॒ కామాన్॑ ॥
భూమి॑ ర్భూ॒త్వా మ॑హి॒మాన॑-మ్పుపోష ।
తతో॑ దే॒వీ వ॑ర్ధయతే॒ పయాగ్ం॑సి ।
య॒జ్ఞియా॑ య॒జ్ఞం-విఁచ॒యన్తి॒ శఞ్చ॑ ।
ఓష॑ధీ॒రాప॑ ఇ॒హ శక్వ॑రీశ్చ ॥
యో మా॑ హృ॒దా మన॑సా॒ యశ్చ॑ వా॒చా ॥ 58 ॥
యో బ్రహ్మ॑ణా॒ కర్మ॑ణా॒ ద్వేష్టి॑ దేవాః ।
య-శ్శ్రు॒తేన॒ హృద॑యేనేష్ణ॒తా చ॑ ।
తస్యే᳚న్ద్ర॒ వజ్రే॑ణ॒ శిర॑శ్ఛినద్మి ॥
ఊర్ణా॑మృదు॒ ప్రథ॑మానగ్గ్​ స్యో॒నమ్ ।
దే॒వేభ్యో॒ జుష్ట॒గ్ం॒ సద॑నాయ బ॒ర్॒హిః । సు॒వ॒ర్గే లో॒కే యజ॑మాన॒గ్ం॒ హి ధే॒హి ।
మా-న్నాక॑స్య పృ॒ష్ఠే ప॑ర॒మే వ్యో॑మన్న్ ॥ చతుః॑ శిఖణ్డా యువ॒తి-స్సు॒పేశాః᳚ ।
ఘృ॒తప్ర॑తీకా వ॒యునా॑ని వస్తే ।
సా స్తీ॒ర్యమా॑ణా మహ॒తే సౌభ॑గాయ ॥ 59 ॥
సా మే॑ ధుక్ష్వ॒ యజ॑మానాయ॒ కామాన్॑ ।
శి॒వా చ॑ మే శ॒గ్మా చై॑ధి ।
స్యో॒నా చ॑ మే సు॒షదా॑ చైధి ।
ఊర్జ॑స్వతీ చ మే॒ పయ॑స్వతీ చైధి ।
ఇష॒మూర్జ॑-మ్మే పిన్వస్వ । బ్రహ్మ॒ తేజో॑ మే పిన్వస్వ । క్ష॒త్రమోజో॑ మే పిన్వస్వ ।
విశ॒-మ్పుష్టి॑-మ్మే పిన్వస్వ ।
ఆయు॑ర॒న్నాద్య॑-మ్మే పిన్వస్వ ।
ప్ర॒జా-మ్ప॒శూ-న్మే॑ పిన్వస్వ ॥ 60 ॥
అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞ ఉప॒ భూయ॒ ఇన్ను మే᳚ ।
అవి॑క్షోభాయ పరి॒ధీన్ద॑ధామి ।
ధ॒ర్తా ధ॒రుణో॒ ధరీ॑యాన్ ।
అ॒గ్ని ర్ద్వేషాగ్ం॑సి॒ నిరి॒తో ను॑దాతై ॥
విచ్ఛి॑నద్మి॒ విధృ॑తీభ్యాగ్ం స॒పత్నాన్॑ ।
జా॒తా-న్భ్రాతృ॑వ్యా॒న్॒. యే చ॑ జని॒ష్యమా॑ణాః ।
వి॒శో య॒న్త్రాభ్యాం॒-విఁధ॑మామ్యేనాన్ । అ॒హగ్గ్​స్వానా॑-ముత్త॒మో॑-ఽసాని దేవాః ।
వి॒శో య॒న్త్రే ను॒దమా॑నే॒ అరా॑తిమ్ । విశ్వ॑-మ్పా॒ప్మాన॒మమ॑తి-న్దుర్మరా॒యుమ్ ॥ 61 ॥
సీద॑న్తీ దే॒వీ సు॑కృ॒తస్య॑ లో॒కే ।
ధృతీ᳚ స్థో॒ విధృ॑తీ॒ స్వధృ॑తీ ।
ప్రా॒ణాన్మయి॑ ధారయతమ్ । ప్ర॒జా-మ్మయి॑ ధారయతమ్ । ప॒శూన్మయి॑ ధారయతమ్ ॥
అ॒య-మ్ప్ర॑స్త॒ర ఉ॒భయ॑స్య ధ॒ర్తా ।
ధ॒ర్తా ప్ర॑యా॒జానా॑-ము॒తానూ॑యా॒జానా᳚మ్ ।
స దా॑ధార స॒మిధో॑ వి॒శ్వరూ॑పాః ।
తస్మి॒న్-థ్స్రుచో॒ అద్ధ్యాసా॑దయామి ॥
ఆరో॑హ ప॒థో జు॑హు దేవ॒యానాన్॑ ॥ 62 ॥
యత్రర్​ష॑యః ప్రథమ॒జా యే పు॑రా॒ణాః । హిర॑ణ్యపక్షా-ఽజి॒రా సమ్భృ॑తాఙ్గా ।
వహా॑సి మా సు॒కృతాం॒-యఁత్ర॑ లో॒కాః ॥
అవా॒హ-మ్బా॑ధ ఉప॒భృతా॑ స॒పత్నాన్॑ ।
జా॒తా-న్భ్రాతృ॑వ్యా॒న్॒. యే చ॑ జని॒ష్యమా॑ణాః । దోహై॑ య॒జ్ఞగ్ం సు॒దుఘా॑మివ ధే॒నుమ్ ।
అ॒హముత్త॑రో భూయాసమ్ । అధ॑రే॒ మథ్స॒పత్నాః᳚ ॥
యో మా॑ వా॒చా మన॑సా దుర్మరా॒యుః ।
హృ॒దా-ఽరా॑తీ॒యా-ద॑భి॒దాస॑-దగ్నే ॥ 63 ॥
ఇ॒దమ॑స్య చి॒త్తమధ॑ర-న్ధ్రు॒వాయాః᳚ । అ॒హముత్త॑రో భూయాసమ్ । అధ॑రే॒ మథ్స॒పత్నాః᳚ ॥
ఋ॒ష॒భో॑-ఽసి శాక్వ॒రః । ఘృ॒తాచీ॑నాగ్ం సూ॒నుః । ప్రి॒యేణ॒ నామ్నా᳚ ప్రి॒యే సద॑సి సీద ॥
స్యో॒నో మే॑ సీద సు॒షదః॑ పృథి॒వ్యామ్ ।
ప్రథ॑యి ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభిః॑ సువ॒ర్గే లో॒కే ।
ది॒వి సీ॑ద పృథి॒వ్యా-మ॒న్తరి॑క్షే ।
అ॒హముత్త॑రో భూయాసమ్ ॥ 64 ॥
అధ॑రే॒ మథ్స॒పత్నాః᳚ ॥
ఇ॒యగ్గ్​ స్థా॒లీ ఘృ॒తస్య॑ పూ॒ర్ణా ।
అచ్ఛి॑న్నపయా-శ్శ॒తధా॑ర॒ ఉథ్సః॑ ।
మా॒రు॒తేన॒ శర్మ॑ణా॒ దైవ్యే॑న ॥
య॒జ్ఞో॑-ఽసి స॒ర్వతః॑ శ్రి॒తః । స॒ర్వతో॒ మా-మ్భూ॒త-మ్భ॑వి॒ష్య-చ్ఛ్ర॑యతామ్ । శ॒త-మ్మే॑ సన్త్వా॒శిషః॑ । స॒హస్ర॑-మ్మే సన్తు సూ॒నృతాః᳚ । ఇరా॑వతీః పశు॒మతీః᳚ । ప్ర॒జాప॑తిరసి స॒ర్వతః॑ శ్రి॒తః ॥ 65 ॥
స॒ర్వతో॒ మా-మ్భూ॒త-మ్భ॑వి॒ష్య-చ్ఛ్ర॑యతామ్ । శ॒త-మ్మే॑ సన్త్వా॒శిషః॑ ।
స॒హస్ర॑-మ్మే సన్తు సూ॒నృతాః᳚ । ఇరా॑వతీః పశు॒మతీః᳚ ॥ ఇ॒దమి॑న్ద్రి॒య-మ॒మృతం॑-వీఁ॒ర్య᳚మ్ । అ॒నేనేన్ద్రా॑య ప॒శవో॑-ఽచికిథ్సన్న్ ।
తేన॑ దేవా అవ॒తోప॒ మామ్ । ఇ॒హేష॒మూర్జం॒-యఁశ॒-స్సహ॒ ఓజః॑ సనేయమ్ । శృ॒త-మ్మయి॑ శ్రయతామ్ ॥ య-త్పృ॑థి॒వీ-మచ॑ర॒త్తత్-ప్రవి॑ష్టమ్ ॥ 66 ॥
యేనాసి॑ఞ్చ॒-ద్బల॒మిన్ద్రే᳚ ప్ర॒జాప॑తిః ।
ఇ॒ద-న్తచ్ఛు॒క్ర-మ్మధు॑ వా॒జినీ॑వత్ ।
యేనో॒-పరి॑ష్టా॒దధి॑నో-న్మహే॒న్ద్రమ్ ।
దధి॒ మా-న్ధి॑నోతు ॥
అ॒యం-వేఁ॒దః పృ॑థి॒వీ-మన్వ॑విన్దత్ ।
గుహా॑ స॒తీ-ఙ్గహ॑నే॒ గహ్వ॑రేషు ।
స వి॑న్దతు॒ యజ॑మానాయ లో॒కమ్ ।
అచ్ఛి॑ద్రం-యఁ॒జ్ఞ-మ్భూరి॑కర్మా కరోతు ॥
అ॒యం-యఁ॒జ్ఞ-స్సమ॑సదద్ధ॒విష్మాన్॑ ।
ఋ॒చా సామ్నా॒ యజు॑షా దే॒వతా॑భిః ॥ 67 ॥
తేన॑ లో॒కాన్-థ్సూర్య॑వతో జయేమ ।
ఇన్ద్ర॑స్య స॒ఖ్య-మ॑మృత॒త్వ-మ॑శ్యామ్ ॥
యో నః॒ కనీ॑య ఇ॒హ కా॒మయా॑తై ।
అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే యజ॑మానాయ॒ మహ్య᳚మ్ ।
అప॒ తమి॑న్ద్రా॒గ్నీ భువ॑నాన్నుదేతామ్ ।
అ॒హ-మ్ప్ర॒జాం-వీఁ॒రవ॑తీం-విఁదేయ ॥
అగ్నే॑ వాజజిత్ । వాజ॑-న్త్వా సరి॒ష్యన్త᳚మ్ ।
వాజ॑-ఞ్జే॒ష్యన్త᳚మ్ । వా॒జినం॑-వాఁజ॒జిత᳚మ్ ॥ 68 ॥
వా॒జ॒జి॒త్యాయై॒ సమ్మా᳚ర్జ్మి । అ॒గ్నిమ॑న్నా॒-దమ॒న్నాద్యా॑య ॥ ఉప॑హూతో॒ ద్యౌః పి॒తా ।
ఉప॒ మా-న్ద్యౌః పి॒తా హ్వ॑యతామ్ । అ॒గ్ని-రాగ్నీ᳚ద్ధ్రాత్ । ఆయు॑షే॒ వర్చ॑సే । జీ॒వాత్వై పుణ్యా॑య । ఉప॑హూతా పృథి॒వీ మా॒తా । ఉప॒ మా-మ్మా॒తా పృ॑థి॒వీ హ్వ॑యతామ్ । అ॒గ్ని-రాగ్నీ᳚ద్ధ్రాత్ ॥ 69 ॥
ఆయు॑షే॒ వర్చ॑సే । జీ॒వాత్వై పుణ్యా॑య ॥
మనో॒ జ్యోతి॑ ర్జుషతా॒మాజ్య᳚మ్ ।
విచ్ఛి॑న్నం-యఁ॒జ్ఞగ్ం సమి॒మ-న్ద॑ధాతు । బృహ॒స్పతి॑-స్తనుతామి॒మ-న్నః॑ ।
విశ్వే॑ దే॒వా ఇ॒హ మా॑దయన్తామ్ ॥
య-న్తే॑ అగ్న ఆవృ॒శ్చామి॑ । అ॒హం-వాఁ᳚ క్షిపి॒తశ్చరన్న్॑ । ప్ర॒జా-ఞ్చ॒ తస్య॒ మూల॑-ఞ్చ ।
నీ॒చైర్దే॑వా॒ నివృ॑శ్చత ॥ 70 ॥
అగ్నే॒ యో నో॑-ఽభి॒దాస॑తి । స॒మా॒నో యశ్చ॒ నిష్ట్యః॑ । ఇ॒ద్ధ్మస్యే॑వ ప్ర॒క్షాయ॑తః ।
మా తస్యోచ్ఛే॑షి॒ కిఞ్చ॒న । యో మా-న్ద్వేష్టి॑ జాతవేదః । య-ఞ్చా॒హ-న్ద్వేష్మి॒ యశ్చ॒ మామ్ । సర్వా॒గ్॒స్తాన॑గ్నే॒ సన్ద॑హ ।
యాగ్​శ్చా॒హ-న్ద్వేష్మి॒ యే చ॒ మామ్ ॥ అగ్నే॑ వాజజిత్ ।
వాజ॑-న్త్వా ససృ॒వాగ్ంస᳚మ్ ॥ 71 ॥
వాజ॑-ఞ్జిగి॒వాగ్ంస᳚మ్ । వా॒జినం॑-వాఁజ॒జిత᳚మ్ । వా॒జ॒జి॒త్యాయై॒ సమ్మా᳚ర్జ్మి । అ॒గ్ని-మ॑న్నా॒ద-మ॒న్నాద్యా॑య ॥ వేది॑ ర్బ॒ర॒ఃఇ-శ్శృ॒తగ్ం హ॒విః ।
ఇ॒ద్ధ్మః ప॑రి॒ధయ॒-స్స్రుచః॑ । ఆజ్యం॑-యఁ॒జ్ఞ ఋచో॒ యజుః॑ । యా॒జ్యా᳚శ్చ వషట్కా॒రాః । స-మ్మే॒ సన్న॑తయో నమన్తామ్ ।
ఇ॒ద్ధ్మ॒సం॒-నహ॑నే హు॒తే ॥ 72 ॥
ది॒వః ఖీలో-ఽవ॑తతః । పృ॒థి॒వ్యా అద్ధ్యుత్థి॑తః । తేనా॑ స॒హస్ర॑కాణ్డేన । ద్వి॒షన్తగ్ం॑ శోచయామసి । ద్వి॒షన్మే॑ బ॒హు శో॑చతు ।
ఓష॑ధే॒ మో అ॒హగ్ం శు॑చమ్ ॥ యజ్ఞ॒ నమ॑స్తే యజ్ఞ । నమో॒ నమ॑శ్చ తే యజ్ఞ । శి॒వేన॑ మే॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ । స్యో॒నేన॑ మే॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ ॥ 73 ॥
సు॒భూ॒తేన॑ మే॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒సేన॑ మే॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ ।
య॒జ్ఞస్యర్ధి॒మను॒ సన్తి॑ష్ఠస్వ । ఉప॑ తే యజ్ఞ॒ నమః॑ । ఉప॑ తే॒ నమః॑ ।
ఉప॑ తే॒ నమః॑ ॥ త్రిష్ఫ॒లీ క్రి॒యమా॑ణానామ్ । యో న్య॒ఙ్గో అ॑వ॒శిష్య॑తే ।
రక్ష॑సా-మ్భాగ॒ధేయ᳚మ్ । ఆప॒స్త-త్ప్రవ॑హతాది॒తః ॥ 74 ॥
ఉ॒లూఖ॑లే॒ ముస॑లే॒ యచ్చ॒ శూర్పే᳚ ।
ఆ॒శి॒శ్లేష॑ దృ॒షది॒ యత్క॒పాలే᳚ ।
అ॒వ॒ప్రుషో॑ వి॒ప్రుష॒-స్సం​యఁ॑జామి ।
విశ్వే॑ దే॒వా హ॒విరి॒ద-ఞ్జు॑షన్తామ్ ।
య॒జ్ఞే యా వి॒ప్రుష॒-స్సన్తి॑ బ॒హ్వీః ।
అ॒గ్నౌ తా-స్సర్వా॒-స్స్వి॑ష్టా॒-స్సుహు॑తా జుహోమి ॥ ఉ॒ద్యన్న॒ద్య మి॑త్రమహః ।
స॒పత్నా᳚న్మే అనీనశః । దివై॑నాన్. వి॒ద్యుతా॑ జహి ।
ని॒మ్రోచ॒న్నధ॑రాన్ కృధి ॥ 75 ॥
ఉ॒ద్యన్న॒ద్య వి నో॑ భజ । పి॒తా పు॒త్రేభ్యో॒ యథా᳚ । దీ॒ర్ఘా॒యు॒త్వస్య॑ హేశిషే । తస్య॑ నో దేహి సూర్య ॥ ఉ॒ద్యన్న॒ద్య మి॑త్రమహః । ఆ॒రోహ॒న్నుత్త॑రా॒-న్దివ᳚మ్ । హృ॒ద్రో॒గ-మ్మమ॑ సూర్య । హ॒రి॒మాణ॑-ఞ్చ నాశయ ॥ శుకే॑షు మే హరి॒మాణ᳚మ్ ।
రో॒ప॒ణాకా॑సు దద్ధ్మసి ॥ 76 ॥
అథో॑ హారిద్ర॒వేషు॑ మే । హ॒రి॒మాణ॒-న్నిద॑ద్ధ్మసి ॥ ఉద॑గాద॒య-మా॑ది॒త్యః ।
విశ్వే॑న॒ సహ॑సా స॒హ । ద్వి॒షన్త॒-మ్మమ॑ ర॒న్ధయన్న్॑ । మో అ॒హ-న్ద్వి॑ష॒తో ర॑ధమ్ ॥
యో న॒-శ్శపా॒దశ॑పతః । యశ్చ॑ న॒-శ్శప॑త॒-శ్శపా᳚త్ । ఉ॒షాశ్చ॒ తస్మై॑ ని॒మ్రుక్చ॑ । సర్వ॑-మ్పా॒పగ్ం సమూ॑హతామ్ ॥ 77 ॥
యో నః॑ స॒పత్నో॒ యో రణః॑ । మర్తో॑-ఽభి॒దాస॑తి దేవాః। ఇ॒ద్ధ్మస్యే॑వ ప్ర॒క్షాయ॑తః ।
మా తస్యోచ్ఛే॑షి॒ కిఞ్చ॒న ॥ అవ॑సృష్టః॒ పరా॑పత । శ॒రో బ్రహ్మ॑సగ్ంశితః ।
గచ్ఛా॒-ఽమిత్రా॒-న్ప్రవి॑శ । మైషా॒-ఙ్కఞ్చ॒నోచ్ఛి॑షః ॥ 78 ॥
(పతిః॑ - ప్ర॒జాప॑తయే - తప॒స్వీ - వా॒చా - సౌభ॑గాయ - ప॒శూన్మే॑ పిన్వస్వ - దుర్మరా॒యుం - దే॑వ॒యానా॑ - నగ్నే॒ - ఽన్తరి॑క్షే॒-ఽహముత్త॑రో భూయాసం -ప్ర॒జాప॑తిరసి స॒ర్వతః॑ శ్రి॒తః - ప్రవి॑ష్టం - దే॒వతా॑భి--ర్ వాజ॒జితం॑ -
పృథి॒వీ హ్వ॑యతామ॒గ్నిరాగ్నీ᳚ద్ధ్రా-ద్- వృశ్చత - ససృ॒వాగ్ంసగ్ం॑ - హు॒తే - స్యో॒నేన॑ మే॒ సమ్తి॑ష్ఠస్వే॒ - తః - కృ॑ధి- దధ్మ - స్యూహతా - +మ॒ష్టౌ చ॑) (అ. 6)
అనువాకం 7 - సోమాఙ్గ.భూతేషు మన్త్రేషు-దీక్షామారభ్యాగ్నీషోమయి పశుపర్యన్తే ప్రయోగే శేషభూతా మన్త్రాః
సక్షే॒ద-మ్ప॑శ్య । విధ॑ర్తరి॒ద-మ్ప॑శ్య । నాకే॒ద-మ్ప॑శ్య । ర॒మతిః॒ పని॑ష్ఠా ।
ఋ॒తం-వఁర్​షి॑ష్ఠమ్ । అ॒మృతా॒ యాన్యా॒హుః । సూర్యో॒ వరి॑ష్ఠో అ॒క్షభి॒ర్విభా॑తి ।
అన॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ దే॒వపు॑త్రే ॥ దీ॒క్షా-ఽసి॒ తప॑సో॒ యోనిః॑ । తపో॑-ఽసి॒ బ్రహ్మ॑ణో॒ యోనిః॑ ॥ 79 ॥
బ్రహ్మా॑సి క్ష॒త్రస్య॒ యోనిః॑ । క్ష॒త్రమ॑స్యృ॒తస్య॒ యోనిః॑ ।
ఋ॒తమ॑సి॒ భూరార॑భే । శ్ర॒ద్ధా-మ్మన॑సా । దీ॒క్షా-న్తప॑సా । విశ్వ॑స్య॒ భువ॑న॒స్యాధి॑పత్నీమ్ । సర్వే॒ కామా॒ యజ॑మానస్య సన్తు ॥
వాత॑-మ్ప్రా॒ణ-మ్మన॑సా॒-ఽన్వార॑భామహే । ప్ర॒జాప॑తిం॒-యోఁ భువ॑నస్య గో॒పాః ।
స నో॑ మృ॒త్యోస్త్రా॑యతా॒-మ్పాత్వగ్ంహ॑సః ॥ 80 ॥
జ్యోగ్జీ॒వా జ॒రామ॑శీమహి ॥ ఇన్ద్ర॑ శాక్వర గాయ॒త్రీ-మ్ప్రప॑ద్యే । తా-న్తే॑ యునజ్మి । ఇన్ద్ర॑ శాక్వర త్రి॒ష్టుభ॒-మ్ప్రప॑ద్యే । తా-న్తే॑ యునజ్మి ।
ఇన్ద్ర॑ శాక్వర॒ జగ॑తీ॒-మ్ప్రప॑ద్యే । తా-న్తే॑ యునజ్మి ।
ఇన్ద్ర॑ శాక్వరాను॒ష్టుభ॒-మ్ప్రప॑ద్యే । తా-న్తే॑ యునజ్మి । ఇన్ద్ర॑ శాక్వర ప॒ఙ్క్తి-మ్ప్రప॑ద్యే ॥ 81 ॥
తా-న్తే॑ యునజ్మి ॥ ఆ-ఽహ-న్దీ॒క్షామ॑రుహ-మృ॒తస్య॒ పత్నీ᳚మ్ । గా॒య॒త్రేణ॒ ఛన్ద॑సా॒ బ్రహ్మ॑ణా చ । ఋ॒తగ్ం స॒త్యే॑-ఽధాయి । స॒త్యమృ॒తే॑-ఽధాయి ।
ఋ॒త-ఞ్చ॑ మే స॒త్య-ఞ్చా॑భూతామ్ । జ్యోతి॑రభూవ॒గ్ం॒ సువ॑రగమమ్ ।
సు॒వ॒ర్గం-లోఁ॒క-న్నాక॑స్య పృ॒ష్ఠమ్ । బ్ర॒ద్ధ్నస్య॑ వి॒ష్టప॑మగమమ్ ॥
పృ॒థి॒వీ దీ॒క్షా ॥ 82 ॥
తయా॒-ఽగ్ని ర్దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః । యయా॒-ఽగ్ని ర్దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః । తయా᳚ త్వా దీ॒క్షయా॑ దీక్షయామి । అ॒న్తరి॑క్ష-న్దీ॒క్షా ।
తయా॑ వా॒యు ర్దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః ।
యయా॑ వా॒యు ర్దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః ।
తయా᳚ త్వా దీ॒క్షయా॑ దీక్షయామి । ద్యౌ ర్దీ॒క్షా ।
తయా॑-ఽఽది॒త్యో దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః ।
యయా॑-ఽఽది॒త్యో దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః ॥ 83 ॥
తయా᳚ త్వా దీ॒క్షయా॑ దీక్షయామి । దిశో॑ దీ॒క్షా ।
తయా॑ చ॒న్ద్రమా॑ దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః ।
యయా॑ చ॒న్ద్రమా॑ దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః ।
తయా᳚ త్వా దీ॒క్షయా॑ దీక్షయామి ।
ఆపో॑ దీ॒క్షా । తయా॒ వరు॑ణో॒ రాజా॑ దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః । యయా॒ వరు॑ణో॒ రాజా॑ దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః । తయా᳚ త్వా దీ॒క్షయా॑ దీక్షయామి ।
ఓష॑ధయో దీ॒క్షా ॥ 84 ॥
తయా॒ సోమో॒ రాజా॑ దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః। యయా॒ సోమో॒ రాజా॑ దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః ।
తయా᳚ త్వా దీ॒క్షయా॑ దీక్షయామి । వాగ్ దీ॒క్షా ।
తయా᳚ ప్రా॒ణో దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః ।
యయా᳚ ప్రా॒ణో దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒తః ।
తయా᳚ త్వా దీ॒క్షయా॑ దీక్షయామి । పృ॒థి॒వీ త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షతామ్ ।
అ॒న్తరి॑క్ష-న్త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షతామ్ ।
ద్యౌస్త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షతామ్ ॥ 85 ॥
దిశ॑స్త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షన్తామ్ । ఆప॑స్త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షన్తామ్ ।
ఓష॑ధయస్త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షన్తామ్ । వాక్త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షతామ్ ।
ఋచ॑స్త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షన్తామ్ । సామా॑ని త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షన్తామ్ ।
యజూగ్ం॑షి త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షన్తామ్ । అహ॑శ్చ॒ రాత్రి॑శ్చ । కృ॒షిశ్చ॒ వృష్టి॑శ్చ । త్విషి॒శ్చా-ప॑చితిశ్చ ॥ 86 ॥
ఆప॒శ్చౌష॑ధయశ్చ । ఊర్క్చ॑ సూ॒నృతా॑ చ । తాస్త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షన్తామ్ ॥
స్వే దక్షే॒ దక్ష॑పితే॒హ సీ॑ద । దే॒వానాగ్ం॑ సు॒మ్నో మ॑హ॒తే రణా॑య । స్వా॒స॒స్థ-స్త॒నువా॒ సం​విఁ॑శస్వ । పి॒తేవై॑ధి సూ॒నవ॒ ఆ సు॒శేవః॑ ।
శి॒వో మా॑ శి॒వమావి॑శ । స॒త్య-మ్మ॑ ఆ॒త్మా । శ్ర॒ద్ధా మే ఽక్షి॑తిః ॥ 87 ॥
తపో॑ మే ప్రతి॒ష్ఠా । స॒వి॒తృ-ప్ర॑సూతా మా॒ దిశో॑ దీక్షయన్తు । స॒త్యమ॑స్మి ॥ అ॒హ-న్త్వద॑స్మి॒ మద॑సి॒ త్వమే॒తత్ । మమా॑సి॒ యోని॒స్తవ॒ యోని॑రస్మి । మమై॒వ సన్వహ॑ హ॒వ్యాన్య॑గ్నే ।
పు॒త్రః పి॒త్రే లో॑క॒కృ-జ్జా॑తవేదః ॥
ఆ॒జుహ్వా॑న-స్సు॒ప్రతీ॑కః పు॒రస్తా᳚త్ ।
అగ్నే॒ స్వాం-యోఁని॒మాసీ॑ద సా॒ద్ధ్యా ।
అ॒స్మిన్-థ్స॒ధస్థే॒ అద్ధ్యుత్త॑రస్మిన్న్ ॥ 88 ॥
విశ్వే॑ దేవా॒ యజ॑మానశ్చ సీదత ॥
ఏక॑మి॒షే విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
ద్వే ఊ॒ర్జే విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
త్రీణి॑ వ్ర॒తాయ॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
చ॒త్వారి॒ మాయో॑ భవాయ॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
పఞ్చ॑ ప॒శుభ్యో॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు । షడ్రా॒యస్పోషా॑య॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ।
స॒ప్త స॒ప్తభ్యో॒ హోత్రా᳚భ్యో॒ విష్ణు॒స్త్వా-ఽన్వే॑తు ॥
సఖా॑య-స్స॒ప్తప॑దా అభూమ । స॒ఖ్య-న్తే॑ గమేయమ్ ॥ 89 ॥
స॒ఖ్యాత్తే॒ మా యో॑షమ్ । స॒ఖ్యాన్మే॒ మా యో᳚ష్ఠాః ॥ సా-ఽసి॑ సుబ్రహ్మణ్యే ।
తస్యా᳚స్తే పృథి॒వీ పాదః॑ । సా-ఽసి॑ సుబ్రహ్మణ్యే । తస్యా᳚స్తే॒-ఽన్తరి॑క్ష॒-మ్పాదః॑ ।
సా-ఽసి॑ సుబ్రహ్మణ్యే । తస్యా᳚స్తే॒ ద్యౌః పాదః॑ । సా-ఽసి॑ సుబ్రహ్మణ్యే । తస్యా᳚స్తే॒ దిశః॒ పాదః॑ ॥ 90 ॥
ప॒రో ర॑జాస్తే పఞ్చ॒మః పాదః॑ । సా న॒ ఇష॒మూర్జ॑-న్ధుక్ష్వ । తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒స-మ॒న్నాద్య᳚మ్ ॥ విమి॑మే త్వా॒ పయ॑స్వతీమ్ । దే॒వానా᳚-న్ధే॒నుగ్ం సు॒దుఘా॒-మన॑ప-స్ఫురన్తీమ్ । ఇన్ద్ర॒-స్సోమ॑-మ్పిబతు ।
క్షేమో॑ అస్తు నః ॥ ఇ॒మా-న్న॑రాః కృణుత॒ వేది॒మేత్య॑ । వసు॑మతీగ్ం రు॒ద్రవ॑తీ-మాది॒త్యవ॑తీమ్ ॥ 91 ॥
వర్​ష్మ॑న్ది॒వః । నాభా॑ పృథి॒వ్యాః ।
యథా॒-ఽయం-యఁజ॑మానో॒ న రిష్యే᳚త్ ।
దే॒వస్య॑ సవి॒తు-స్స॒వే ॥
చతుః॑ శిఖణ్డా యువ॒తి-స్సు॒పేశాః᳚ ।
ఘృ॒తప్ర॑తీకా॒ భువ॑నస్య॒ మద్ధ్యే᳚ ।
తస్యాగ్ం॑ సుప॒ర్ణావధి॒ యౌ నివి॑ష్టౌ ।
తయో᳚ ర్దే॒వానా॒మధి॑ భాగ॒ధేయ᳚మ్ ॥
అప॒ జన్య॑-మ్భ॒య-న్ను॑ద । అప చ॒క్రాణి॑ వర్తయ । గృ॒హగ్ం సోమ॑స్య గచ్ఛతమ్ ॥
న వా ఉ॑వే॒తన్మ్రి॑యసే॒ న రి॑ష్యసి ।
దే॒వాగ్ం ఇదే॑షి ప॒థిభిః॑ సు॒గేభిః॑ ।
యత్ర॒ యన్తి॑ సు॒కృతో॒ నాపి॑ దు॒ష్కృతః॑ ।
తత్ర॑ త్వా దే॒వ-స్స॑వి॒తా ద॑ధాతు ॥ 92 ॥
(బ్రహ్మ॑ణో॒ యోని॒ - రగ్ంహ॑సః - ప॒ఙ్క్తి-మ్ప్రప॑ద్యే - దీ॒క్షా - యయో॑-ఽఽది॒త్యో దీ॒క్షయా॑ దీక్షి॒త - స్తయా᳚ త్వా దీ॒క్షయా॑ దీక్షయా॒మ్యోష॑ధయో దీ॒క్షా - ద్యౌస్త్వా॒ దీక్ష॑మాణ॒మను॑ దీక్షతా॒ - మప॑చితి॒శ్చా - క్షి॑తి॒ - రుత్త॑రస్మిన్ - గమేయం॒ - దిశః॒ పాద॑ - ఆది॒త్యవ॑తీం - ఁవర్తయ॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 7)
అనువాకం 8 - పశువిషయా అచ్ఛిద్రమన్త్రాః
యద॒స్య పా॒రే రజ॑సః । శు॒క్ర-ఞ్జ్యోతి॒-రజా॑యత । తన్నః॑ పర్​ష॒దతి॒ ద్విషః॑ ।
అగ్నే॑ వైశ్వానర॒ స్వాహా᳚ ॥ యస్మా᳚ద్భీ॒షా-ఽవా॑శిష్ఠాః । తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి ।
ప్ర॒జాభ్య॒-స్సర్వా᳚భ్యో మృడ । నమో॑ రు॒ద్రాయ॑ మీ॒ఢుషే᳚ ॥ యస్మా᳚ద్భీ॒షా న్యష॑దః ।
తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి ॥ 93 ॥
ప్ర॒జాభ్య॒-స్సర్వా᳚భ్యో మృడ । నమో॑ రు॒ద్రాయ॑ మీ॒ఢుషే᳚ ॥ ఉదు॑స్ర తిష్ఠ॒ ప్రతి॑తిష్ఠ॒ మా రి॑షః । మేమం-యఁ॒జ్ఞం-యఁజ॑మాన-ఞ్చ రీరిషః । సు॒వ॒ర్గే లో॒కే యజ॑మాన॒గ్ం॒ హి ధే॒హి । శ-న్న॑ ఏధి ద్వి॒పదే॒ శ-ఞ్చతు॑ష్పదే ॥
యస్మా᳚ద్భీ॒షా-ఽవే॑పిష్ఠాః ప॒లాయి॑ష్ఠా-స్స॒మజ్ఞా᳚స్థాః । తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి ।
ప్ర॒జాభ్య॒-స్సర్వా᳚భ్యో మృడ । నమో॑ రు॒ద్రాయ॑ మీ॒ఢుషే᳚ ॥ 94 ॥
య ఇ॒దమకః॑ । తస్మై॒ నమః॑ । తస్మై॒ స్వాహా᳚ ॥
న వా ఉ॑వే॒తన్మ్రి॑యసే॒ న రి॑ష్యసి దే॒వాగ్ం ఇదే॑షి ప॒థిభిః॑ సు॒గేభిః॑ । హరీ॑ తే॒ యుఞ్జా॒ పృష॑తీ అభూతా॒ముపా᳚స్థా-ద్వా॒జీ ధు॒రి రాస॑భస్య ॥ । ఆశా॑నా-న్త్వా ఽఽశాపా॒లేభ్యః॑ । చ॒తుర్భ్యో॑ అ॒మృతే᳚భ్యః । ఇ॒ద-మ్భూ॒తస్యాధ్య॑క్షేభ్యః । వి॒ధేమ॑ హ॒విషా॑ వ॒యమ్ ॥
విశ్వా॒ ఆశా॒ మధు॑నా॒ సగ్ంసృ॑జామి । అ॒న॒మీ॒వా ఆప॒ ఓష॑ధయో భవన్తు । అ॒యం-యఁజ॑మానో॒ మృధో॒ వ్య॑స్యతామ్ । అగృ॑భీతాః ప॒శవః॑ సన్తు॒ సర్వే᳚ ॥ ॥ య॒జ్ఞస్య॒ హి స్థ ఋ॒త్వియౌ᳚ ।
ఇన్ద్రా᳚గ్నీ॒ చేత॑నస్య చ । హు॒తా॒హు॒తస్య॑ తృప్యతమ్ । అహు॑తస్య హు॒తస్య॑ చ । హు॒తస్య॒ చాహు॑తస్య చ । అహు॑తస్య హు॒తస్య॑ చ । ఇన్ద్రా᳚గ్నీ అ॒స్య సోమ॑స్య । వీ॒త-మ్పి॑బత-ఞ్జు॒షేథా᳚మ్ ॥
మా యజ॑మాన॒-న్తమో॑ విదత్ । మర్త్విజో॒ మో ఇ॒మాః ప్ర॒జాః । మా య-స్సోమ॑మి॒మ-మ్పిబా᳚త్ । సగ్ంసృ॑ష్టము॒భయ॑-ఙ్కృ॒తమ్ ॥ 95 ॥
(కృ॒ధి॒ - మీ॒ఢుషే - ఽహు॑తస్య చ స॒ప్త చ॑) (అ. 8)
అనువాకం 9 - ఉపాంశ్వభిషవా మన్త్రాః
అ॒నా॒గస॑స్త్వా వ॒యమ్ । ఇన్ద్రే॑ణ॒ ప్రేషి॑తా॒ ఉప॑ । వా॒యుష్టే॑ అస్త్వగ్ంశ॒భూః । మి॒త్రస్తే॑ అస్త్వగ్ంశ॒భూః । వరు॑ణస్తే అస్త్వగ్ంశ॒భూః ॥
అపా᳚-ఙ్క్షయా॒ ఋత॑స్య గర్భాః । భువ॑నస్య గోపా॒-శ్శ్యేనా॑ అతిథయః । పర్వ॑తానా-ఙ్కకుభః ప్ర॒యుతో॑ నపాతారః । వ॒గ్నునేన్ద్రగ్గ్॑ హ్వయత ।
ఘోషే॒ణామీ॑-వాగ్​శ్చాతయత ॥ 96 ॥
యు॒క్తా-స్స్థ॒ వహ॑త ॥ దే॒వా గ్రావా॑ణ॒ ఇన్దు॒రిన్ద్ర॒ ఇత్య॑వాదిషుః । ఏన్ద్ర॑మచుచ్యవుః పర॒మస్యాః᳚ పరా॒వతః॑ । ఆ-ఽస్మా-థ్స॒ధస్థా᳚త్ ।
ఓరోర॒న్తరి॑క్షాత్ । ఆ సు॑భూ॒తమ॑సుషవుః । బ్ర॒హ్మ॒వ॒ర్చ॒స-మ్మ॒ ఆ-ఽసు॑షవుః ।
స॒మ॒రే రక్షాగ్॑స్యవధిషుః । అప॑హత-మ్బ్రహ్మ॒జ్యస్య॑ ॥ వాక్చ॑ త్వా॒ మన॑శ్చ శ్రిణీతామ్ ॥ 97 ॥
ప్రా॒ణశ్చ॑ త్వా-ఽపా॒నశ్చ॑ శ్రీణీతామ్ ।
చక్షు॑శ్చ త్వా॒ శ్రోత్ర॑-ఞ్చ శ్రీణీతామ్ ।
దక్ష॑శ్చ త్వా॒ బల॑-ఞ్చ శ్రీణీతామ్ । ఓజ॑శ్చ త్వా॒ సహ॑శ్చ శ్రీణీతామ్ । ఆయు॑శ్చ త్వా జ॒రా చ॑ శ్రీణీతామ్ । ఆ॒త్మా చ॑ త్వా త॒నూశ్చ॑ శ్రీణీతామ్ । శృ॒తో॑-ఽసి శృ॒త-ఙ్కృ॑తః । శృ॒తాయ॑ త్వా శృ॒తేభ్య॑స్త్వా ॥
యమిన్ద్ర॑మా॒హు ర్వరు॑ణం॒-యఁమా॒హుః । య-మ్మి॒త్రమా॒హు-ర్యము॑ స॒త్యమా॒హుః ॥ 98 ॥
యో దే॒వానా᳚-న్దే॒వత॑మస్తపో॒జాః । తస్మై᳚ త్వా॒ తేభ్య॑స్త్వా ॥ మయి॒ త్యది॑న్ద్రి॒య-మ్మ॒హత్ । మయి॒ దక్షో॒ మయి॒ క్రతుః॑ । మయి॑ ధాయి సు॒వీర్య᳚మ్ । త్రిశు॑గ్ఘ॒ర్మో విభా॑తు మే । ఆకూ᳚త్యా॒ మన॑సా స॒హ ।
వి॒రాజా॒ జ్యోతి॑షా స॒హ । య॒జ్ఞేన॒ పయ॑సా స॒హ ।
తస్య॒ దోహ॑మశీమహి ॥ 99 ॥
తస్య॑ సు॒మ్నమ॑శీమహి । తస్య॑ భ॒క్షమ॑శీమహి ।
వాగ్జు॑షా॒ణా సోమ॑స్య తృప్యతు ॥ మి॒త్రో జనాన్॑ యాతయతి ప్రజా॒న-న్మి॒త్రో దా॑ధార పృథి॒వీము॒త ద్యామ్ । మి॒త్రః కృ॒ష్టీరని॑మిషా॒-ఽభి చ॑ష్టే స॒త్యాయ॑ హ॒వ్య-ఙ్ఘృ॒తవ॑-ద్విధేమ ॥ ప్ర స మి॑త్ర॒ మర్తో॑ అస్తు॒ ప్రయ॑స్వా॒న్. యస్త॑ ఆదిత్య॒ శిక్ష॑తి వ్ర॒తేన॑ । న హ॑న్యతే॒ న జీ॑యతే॒ త్వోతో॒ నైన॒మగ్ంహో॑ అశ్నో॒త్యన్తి॑తో॒ న దూ॒రాత్ ॥ ॥ యస్మా॒న్న జా॒తః పరో॑ అ॒న్యో అస్తి॑ । య ఆ॑వి॒వేశ॒ భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ ।
ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జయా॑ సం​విఁదా॒నః ।
త్రీణి॒ జ్యోతీగ్ం॑షి సచతే॒ స షో॑డ॒శీ ॥
ఏ॒ష బ్ర॒హ్మా య ఋ॒త్వియః॑ ।
ఇన్ద్రో॒ నామ॑ శ్రు॒తో గ॒ణే ॥ 100 ॥
ప్ర తే॑ మ॒హే వి॒దథే॑ ఽశగ్ంసిష॒గ్ం॒ హరీ᳚ । య ఋ॒త్వియః॒ ప్ర తే॑ వన్వే ।
వ॒నుషో॑ హర్య॒త-మ్మద᳚మ్ ॥ ఇన్ద్రో॒ నామ॑ ఘృ॒త-న్న యః । హరి॑భి॒శ్చారు॒ సేచ॑తే ।
శ్రు॒తో గ॒ణ ఆ త్వా॑ విశన్తు । హరి॑వర్పస॒గింరః॑ ॥
ఇన్ద్రాధి॑ప॒తే-ఽధి॑పతి॒స్త్వ-న్దే॒వానా॑మసి । అధి॑పతి॒-మ్మామ్ । ఆయు॑ష్మన్తం॒-వఁర్చ॑స్వన్త-మ్మను॒ష్యే॑షు కురు ॥ 101 ॥
ఇన్ద్ర॑శ్చ స॒మ్రా-డ్వరు॑ణశ్చ॒ రాజా᳚ ।
తౌ తే॑ భ॒క్ష-ఞ్చ॑క్రతు॒రగ్ర॑ ఏ॒తమ్ ।
తయో॒రను॑ భ॒క్ష-మ్భ॑క్షయామి ।
వాగ్జు॑షా॒ణా సోమ॑స్య తృప్యతు ॥
ప్ర॒జాప॑తి ర్వి॒శ్వక॑ర్మా । తస్య॒ మనో॑ దే॒వం-యఁ॒జ్ఞేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ । అ॒ర్థే॒ గా అ॒స్య జ॑హితః । అ॒వ॒సాన॑పతే-ఽవ॒సాన॑-మ్మే విన్ద ॥
నమో॑ రు॒ద్రాయ॑ వాస్తో॒ష్పత॑యే ।
ఆయ॑నే వి॒ద్రవ॑ణే ॥ 102 ॥
ఉ॒ద్యానే॒ యత్ప॒రాయ॑ణే । ఆ॒వర్త॑నే వి॒వర్త॑నే ।
యో గో॑పా॒యతి॒ తగ్ం హు॑వే ॥
యాన్య॑పా॒మిత్యా॒-న్యప్ర॑తీత్తా॒-న్యస్మి॑ ।
య॒మస్య॑ బ॒లినా॒ చరా॑మి ।
ఇ॒హైవ సన్తః॒ ప్రతి॒ తద్యా॑తయామః ।
జీ॒వా జీ॒వేభ్యో॒ నిహ॑రామ ఏనత్ ॥
అ॒నృ॒ణా అ॒స్మిన్న॑-నృ॒ణాః పర॑స్మిన్న్ ।
తృ॒తీయే॑ లో॒కే అ॑నృ॒ణా-స్స్యా॑మ ।
యే దే॑వ॒యానా॑ ఉ॒త పి॑తృ॒యాణాః᳚ ॥ 103 ॥
సర్వా᳚-న్ప॒థో అ॑నృ॒ణా ఆక్షీ॑యేమ ॥
ఇ॒దమూ॒ ను శ్రేయో॑-ఽవ॒సాన॒-మాగ॑న్మ ।
శి॒వే నో॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ ఉ॒భే ఇ॒మే । గోమ॒ద్ధన॑-వ॒దశ్వ॑వ॒-దూర్జ॑స్వత్ ।
సు॒వీరా॑ వీ॒రైరను॒ సఞ్చ॑రేమ ॥ అ॒ర్కః ప॒విత్ర॒గ్ం॒ రజ॑సో వి॒మానః॑ ।
పు॒నాతి॑ దే॒వానా॒-మ్భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ । ద్యావా॑పృథి॒వీ పయ॑సా సం​విఁదా॒నే ।
ఘృ॒త-న్దు॑హాతే అ॒మృత॒-మ్ప్రపీ॑నే ॥ ప॒విత్ర॑మ॒ర్కో రజ॑సో వి॒మానః॑ ।
పు॒నాతి॑ దే॒వానా॒-మ్భువ॑నాని॒ విశ్వా᳚ ।
సువ॒ ర్జ్యోతి॒ ర్యశో॑ మ॒హత్ ।
అ॒శీ॒మహి॑ గా॒ధము॒త ప్ర॑తి॒ష్ఠామ్ ॥ 104 ॥
(చా॒త॒య॒త॒ - శ్రీ॒ణీ॒తా॒గ్ం॒ - స॒త్యమా॒హు - ర॑శీమహి - గ॒ణే - కు॑రు - వి॒ద్రవ॑ణే - పితృ॒యాణా॑ - అ॒ర్కో రజ॑సో వి॒మాన॒స్త్రీణి॑ చ) (అ. 9)
అనువాకం 10 - సౌమికప్రాయాశ్చిత్తమన్త్రాః
ఉద॑స్తామ్ఫ్సీ-థ్సవి॒తా మి॒త్రో అ॑ర్య॒మా ।
సర్వా॑-న॒మిత్రా॑-నవధీద్యు॒గేన॑ ।
బృ॒హన్త॒-మ్మామ॑కర-ద్వీ॒రవ॑న్తమ్ । ర॒థ॒న్త॒రే శ్ర॑యస్వ॒ స్వాహా॑ పృథి॒వ్యామ్ ।
వా॒మ॒దే॒వ్యే శ్ర॑యస్వ॒ స్వాహా॒-ఽన్తరి॑క్షే । బృ॒హ॒తి శ్ర॑యస్వ॒ స్వాహా॑ ది॒వి ।
బృ॒హ॒తా త్వోప॑స్తభ్నోమి ॥
ఆ త్వా॑ దదే॒ యశ॑సే వీ॒ర్యా॑య చ ।
అ॒స్మాస్వ॑-ఘ్నియా యూ॒య-న్ద॑ధాథేన్ద్రి॒య-మ్పయః॑ ॥ యస్తే᳚ ద్ర॒ఫ్సో యస్త॑ ఉద॒ర్॒షః ॥ 105 ॥
దైవ్యః॑ కే॒తు ర్విశ్వ॒-మ్భువ॑న-మావి॒వేశ॑ ।
స నః॑ పా॒హ్యరి॑ష్ట్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
అను॑ మా॒ సర్వో॑ య॒జ్ఞో॑-ఽయమే॑తు ।
విశ్వే॑ దే॒వా మ॒రుత॒-స్సామా॒ర్కః ।
ఆ॒ప్రియ॒ ॑007ఆ;ఛన్దాగ్ం॑సి ని॒విదో॒ యజూగ్ం॑షి । అ॒స్యై పృ॑థి॒వ్యై యద్య॒జ్ఞియ᳚మ్ ॥
ప్ర॒జాప॑తే ర్వర్త॒నిమను॑ వర్తస్వ ।
అను॑ వీ॒రైరను॑ రాద్ధ్యామ॒ గోభిః॑ ।
అన్వశ్వై॒రను॒ సర్వై॑రు పు॒ష్టైః ।
అను॑ ప్ర॒జయా-ఽన్వి॑న్ద్రి॒యేణ॑ ॥ 106 ॥
దే॒వా నో॑ య॒జ్ఞ-మృ॑జు॒ధా న॑యన్తు ॥
ప్రతి॑ క్ష॒త్రే ప్రతి॑ తిష్ఠామి రా॒ష్ట్రే ।
ప్రత్యశ్వే॑షు॒ ప్రతి॑తిష్ఠామి॒ గోషు॑ ।
ప్రతి॑ ప్ర॒జాయా॒-మ్ప్రతి॑ తిష్ఠామి॒ భవ్యే᳚ ।
విశ్వ॑మ॒న్యా-ఽభి॑ వావృ॒ధే । తద॒న్యస్యా॒-మధి॑శ్రి॒తమ్ । ది॒వే చ॑ వి॒శ్వక॑ర్మణే ।
పృ॒థి॒వ్యై చా॑కర॒-న్నమః॑ ॥ అస్కా॒న్ద్యౌః పృ॑థి॒వీమ్ । అస్కా॑నృష॒భో యువా॒ గాః ॥ 107 ॥
స్క॒న్నేమా విశ్వా॒ భువ॑నా । స్క॒న్నో య॒జ్ఞః ప్రజ॑నయతు । అస్కా॒నజ॑ని॒ ప్రాజ॑ని ।
ఆ స్క॒న్నాజ్జా॑యతే॒ వృషా᳚ । స్క॒న్నా-త్ప్రజ॑నిషీమహి ॥ యే దే॒వా యేషా॑మి॒ద-మ్భా॑గ॒ధేయ॑-మ్బ॒భూవ॑ । యేషా᳚-మ్ప్రయా॒జా ఉ॒తానూ॑యా॒జాః । ఇన్ద్ర॑జ్యేష్ఠేభ్యో॒ వరు॑ణరాజభ్యః । అ॒గ్నిహో॑తృభ్యో దే॒వేభ్య॒-స్స్వాహా᳚ ॥ ఉ॒త త్యా నో॒ దివా॑ మ॒తిః ॥ 108 ॥
అది॑తిరూ॒త్యా-ఽఽగ॑మత్ । సా శన్తా॑చీ॒ మయ॑స్కరత్ । అప॒ స్రిధః॑ ॥ ఉ॒త త్యా దైవ్యా॑ భి॒షజా᳚ । శ-న్న॑స్కరతో అ॒శ్వినా᳚ । యూ॒యాతా॑-మ॒స్మద్రపః॑ ।
అప॒ స్రిధః॑ ॥ శమ॒గ్ని-ర॒గ్నిభి॑స్కరత్ । శ-న్న॑స్తపతు॒ సూర్యః॑ । శం-వాఁతో॑ వాత్వర॒పాః ॥ 109 ॥
అప॒ స్రిధః॑ ॥ తదిత్ప॒ద-న్న విచి॑కేత వి॒ద్వాన్ ।
యన్మృ॒తః పున॑ర॒ప్యేతి॑ జీ॒వాన్ । త్రి॒వృద్య-ద్భువ॑నస్య రథ॒వృత్ । జీ॒వో గర్భో॒ న మృ॒త-స్స జీ॑వాత్ ॥ ప్రత్య॑స్మై॒ పిపీ॑షతే । వి॒శ్వా॑ని వి॒దుషే॑ భర । అ॒ర॒-ఙ్గ॒మాయ॒ జగ్మ॑వే ।
అప॑శ్చాద్దధ్వనే॒ నరే᳚ (ఓ-రప॑శ్చాద్దఘ్వనే॒ నరే᳚) ॥ ఇన్దు॒రిన్దు॒మ-వా॑గాత్ ।
ఇన్దో॒రిన్ద్రో॑-ఽపాత్ । తస్య॑ త ఇన్ద॒విన్ద్ర॑-పీతస్య॒ మధు॑మతః । ఉప॑హూత॒స్యోప॑హూతో భక్షయామి ॥ 110 ॥
(ఉ॒ద॒ర్॒ష - ఇ॑న్ద్రి॒యేణ॒ - గా - మ॒తి - ర॑ర॒పా - అ॑గా॒త్రీణి॑ చ) (అ. 10)
అనువాకం 11 - దర్​శపూర్ణమాసప్రాయశ్చిత్తమన్త్రాః
బ్రహ్మ॑ ప్రతి॒ష్ఠా మన॑సో॒ బ్రహ్మ॑ వా॒చః । బ్రహ్మ॑ య॒జ్ఞానాగ్ం॑ హ॒విషా॒-మాజ్య॑స్య ।
అతి॑రిక్త॒-ఙ్కర్మ॑ణో॒ యచ్చ॑ హీ॒నమ్ । య॒జ్ఞః పర్వా॑ణి ప్రతి॒రన్నే॑తి క॒ల్పయన్న్॑ ।
స్వాహా॑కృ॒తా-ఽఽహు॑తిరేతు దే॒వాన్ ॥ ఆశ్రా॑వితమ॒త్యాశ్రా॑వితమ్ ।
వష॑ట్కృత-మ॒త్యనూ᳚క్త-ఞ్చ య॒జ్ఞే ।
అతి॑రిక్త॒-ఙ్కర్మ॑ణో॒ యచ్చ॑ హీ॒నమ్ ।
య॒జ్ఞః పర్వా॑ణి ప్రతి॒రన్నే॑తి క॒ల్పయన్న్॑ ।
స్వాహా॑కృ॒తా-ఽఽహు॑తిరేతు దే॒వాన్ ॥ 111 ॥
యద్వో॑ దేవా అతిపా॒దయా॑ని । వా॒చా చి॒త్ప్రయ॑త-న్దేవ॒ హేడ॑నమ్ । అ॒రా॒యో అ॒స్మాగ్ం అ॒భి-దు॑చ్ఛునా॒యతే᳚। అ॒న్యత్రా॒స్మ-న్మ॑రుత॒స్త-న్నిధే॑తన ॥ త॒త-మ్మ॒ ఆప॒స్తదు॑ తాయత॒ పునః॑ । స్వాది॑ష్ఠా ధీ॒తిరు॒చథా॑య శస్యతే ।
అ॒యగ్ం స॑ము॒ద్ర ఉ॒త వి॒శ్వభే॑షజః ।
స్వాహా॑-కృతస్య॒ సము॑తృప్ణుత ర్భువః ॥
ఉద్వ॒య-న్తమ॑స॒స్పరి॒ పశ్య॑న్తో॒ జ్యోతి॒రుత్త॑రమ్ । దే॒వ-న్దే॑వ॒త్రా సూర్య॒మగ॑న్మ॒ జ్యోతి॑రుత్త॒మమ్ ॥ ।
ఉదు॒ త్య-ఞ్జా॒తవే॑దస-న్దే॒వం-వఁ॑హన్తి కే॒తవః॑ । దృ॒శే విశ్వా॑య॒ సూర్య᳚మ్ ॥ చి॒త్ర-న్దే॒వానా॒-ముద॑గా॒దనీ॑క॒-ఞ్చక్షు॑-ర్మి॒త్రస్య॒ వరు॑ణస్యా॒-ఽగ్నేః । ఆ-ఽ ప్రా॒ ద్యావా॑పృథి॒వీ అ॒న్తరి॑క్ష॒గ్ం॒ సూర్య॑ ఆ॒త్మా జగ॑తస్త॒స్థుష॑శ్చ ॥ ॥ 112 ॥
ఇ॒మ-మ్మే॑ వరుణ శ్రుధీ॒ హవ॑మ॒ద్యా చ॑ మృడయ । త్వామ॑వ॒స్యురా చ॑కే ॥ తత్త్వా॑ యామి॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వన్ద॑మాన॒-స్తదా శా᳚స్తే॒ యజ॑మానో హ॒విర్భిః॑ । అహే॑డమానో వరుణే॒హ బో॒ధ్యురు॑శగ్ంస॒ మా న॒ ఆయుః॒ ప్రమో॑షీః ॥ ।
త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ వరు॑ణస్య వి॒ద్వా-న్దే॒వస్య॒ హేడో-ఽవ॑ యాసి సీష్ఠాః । యజి॑ష్ఠో॒ వహ్ని॑ తమ॒-శ్శోశు॑చానో॒ విశ్వా॒ ద్వేషాగ్ం॑సి॒ ప్రము॑ముగ్ధ్య॒స్మత్ ॥
స త్వన్నో॑ అగ్నే-ఽవ॒మో భ॑వో॒తీ నేది॑ష్ఠో అ॒స్యా ఉ॒షసో॒ వ్యు॑ష్టౌ । అవ॑ యక్ష్వ నో॒ వరు॑ణ॒గ్ం॒ రరా॑ణో వీ॒హి మృ॑డీ॒కగ్ం సు॒హవో॑ న ఏధి ॥ । త్వమ॑గ్నే అ॒యా-ఽసి॑ । అ॒యా సన్మన॑సా హి॒తః । అ॒యా సనఃఅ॒వ్యమూ॑హిషే । అ॒యా నో॑ ధేహి భేష॒జమ్ । ఇ॒ష్టో అ॒గ్నిరాహు॑తః । స్వాహా॑కృతః పిపర్తు నః । స్వ॒గా దే॒వేభ్య॑ ఇ॒ద-న్నమః॑ ॥ ప్రజా॑పతే॒ న త్వదే॒తాన్య॒న్యో విశ్వా॑ జా॒తాని॒ పరి॒ తా బ॑భూవ । యత్కా॑మాస్తే జుహు॒మస్తన్నో॑ అస్తు వ॒యగ్గ్​ స్యా॑మ॒ పత॑యో రయీ॒ణామ్ ॥ ॥ ఇ॒మ-ఞ్జీ॒వేభ్యః॑ పరి॒ధి-న్ద॑ధామి । మైషా-న్ను॑ గా॒దప॑రో॒ అర్ధ॑మే॒తమ్ । శ॒త-ఞ్జీ॑వన్తు శ॒రదః॑ పురూ॒చీః । తి॒రో మృ॒త్యు-న్ద॑ధతా॒-మ్పర్వ॑తేన ॥
ఇ॒ష్టేభ్య॒-స్స్వాహా॒ వష॒డని॑ష్టేభ్య॒-స్స్వాహా᳚ । భే॒ష॒జ-న్దురి॑ష్ట్యై॒ స్వాహా॒ నిష్కృ॑త్యై॒ స్వాహా᳚ । దౌరా᳚ర్ధ్యై॒ స్వాహా॒ దైవీ᳚భ్య-స్త॒నూభ్య॒-స్స్వాహా᳚ ॥ 113 ॥
ఋద్ధ్యై॒ స్వాహా॒ సమృ॑ద్ధ్యై॒ స్వాహా᳚ ॥
యత॑ ఇన్ద్ర॒ భయా॑మహే ।
తతో॑ నో॒ అభ॑య-ఙ్కృధి । మఘ॑వఞ్ఛ॒గ్ధి తవ॒ తన్న॑ ఊ॒తయే᳚ । వి ద్విషో॒ వి మృధో॑ జహి ॥ స్వ॒స్తి॒దా వి॒శస్పతిః॑ । వృ॒త్ర॒హా విమృధో॑ వ॒శీ । వృషేన్ద్రః॑ పు॒ర ఏ॑తు నః । స్వ॒స్తి॒దా అ॑భయ-ఙ్క॒రః ॥ ఆ॒భి ర్గీ॒ర్భి ర్యదతో॑ న ఊ॒నమ్ ॥ 114 ॥
ఆప్యా॑యయ హరివో॒ వర్ధ॑మానః ।
య॒దా స్తో॒తృభ్యో॒ మహి॑ గో॒త్రా రు॒జాసి॑ ।
భూ॒యి॒ష్ఠ॒భాజో॒ అధ॑ తే స్యామ ॥ అనా᳚జ్ఞాతం॒-యఁదాజ్ఞా॑తమ్ । య॒జ్ఞస్య॑ క్రి॒యతే॒ మిథు॑ । అగ్నే॒ తద॑స్య కల్పయ । త్వగ్ం హి వేత్థ॑ యథాత॒థమ్ ॥ పురు॑ష సమ్మితో య॒జ్ఞః । య॒జ్ఞః పురు॑ష సమ్మితః । అగ్నే॒ తద॑స్య కల్పయ ।
త్వగ్ం హి వేత్థ॑ యథాత॒థమ్ ॥ య-త్పా॑క॒త్రా మన॑సా దీ॒నద॑క్షా॒ న । య॒జ్ఞస్య॑ మ॒న్వతే॒ మర్తా॑సః । అ॒గ్నిష్టద్ధోతా᳚ కృతు॒విద్వి॑జా॒నన్న్ ।
యజి॑ష్ఠో దే॒వాగ్ం ఋ॑తు॒శో య॑జాతి ॥ 115 ॥
(దే॒వాగ్​ - శ్చి॒త్రం - త॒నూభ్య॒-స్స్వాహో॒ - నం - పురు॑షసమ్మి॒తో-ఽగ్నే॒ తద॑స్య కల్పయ॒ పఞ్చ॑ చ) (అ. 11)
అనువాకం 12 - అగ్నిష్టోమాదౌ యజమానజప్యా మన్త్రవిశేషాః
యద్దే॑వా దేవ॒హేడ॑నమ్ । దేవా॑సశ్చకృ॒మా వ॒యమ్ । ఆది॑త్యా॒-స్తస్మా᳚న్మా ముఞ్చత ।
ఋ॒తస్య॒ర్తేన॒ మాము॒త ॥ దేవా॑ జీవనకా॒మ్యా యత్ । వా॒చా-ఽనృ॑తమూది॒మ । అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః । గార్​హ॑పత్యః॒ ప్రము॑ఞ్చతు । దు॒రి॒తా యాని॑ చకృ॒మ । క॒రోతు॒ మామ॑నే॒ నస᳚మ్ ॥ 116 ॥
ఋ॒తేన॑ ద్యావాపృథివీ । ఋ॒తేన॒ త్వగ్ం స॑రస్వతి । ఋ॒తాన్మా॑ ముఞ్చ॒తాగ్ంహ॑సః । యద॒న్య కృ॑తమారి॒మ ॥ స॒జా॒త॒శ॒గ్ం॒సాదు॒త వా॑ జామిశ॒గ్ం॒సాత్ । జ్యాయ॑స॒-శ్శగ్ంసా॑దు॒త వా॒ కనీ॑యసః । అనా᳚జ్ఞాత-న్దే॒వకృ॑తం॒-యఁదేనః॑ । తస్మా॒త్త్వమ॒స్మా-ఞ్జా॑తవేదో ముముగ్ధి ॥ యద్వా॒చా యన్మన॑సా । బా॒హుభ్యా॑-మూ॒రుభ్యా॑-మష్ఠీ॒వద్భ్యా᳚మ్ ॥ 117 ॥
శి॒శ్ఞై ర్యదనృ॑త-ఞ్చకృ॒మా వ॒యమ్ । అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ యద్ధస్తా᳚భ్యా-ఞ్చ॒కర॒ కిల్బి॑షాణి । అ॒క్షాణాం᳚-వఁ॒గ్నుము॑ప॒ జిఘ్న॑మానః । దూ॒రే॒ప॒శ్యా చ॑ రాష్ట్ర॒భృచ్చ॑ । తాన్య॑ఫ్స॒రసా॒-వను॑దత్తా-మృ॒ణాని॑ ॥
అదీ᳚వ్యన్నృ॒ణం-యఁద॒హ-ఞ్చ॒కార॑ । యద్వా-ఽదా᳚స్యన్-థ్సఞ్జ॒గారా॒ జనే᳚భ్యః ।
అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ యన్మయి॑ మా॒తా గర్భే॑ స॒తి ॥ 118 ॥
ఏన॑శ్చ॒కార॒ యత్పి॒తా । అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ యదా॑ పి॒పేష॑ మా॒తర॑-మ్పి॒తర᳚మ్ ।
పు॒త్రః ప్రము॑దితో॒ ధయన్న్॑ । అహిగ్ం॑సితౌ పి॒తరౌ॒ మయా॒ తత్ । తద॑గ్నే అనృ॒ణో భ॑వామి ॥ యద॒న్తరి॑క్ష-మ్పృథి॒వీము॒త ద్యామ్ ।
యన్మా॒తర॑-మ్పి॒తరం॑-వాఁ జిహిగ్ంసి॒మ ।
అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ యదా॒శసా॑ ని॒శసా॒ యత్ప॑రా॒శసా᳚ ॥ 119 ॥
యదేన॑శ్చ కృ॒మా నూత॑నం॒-యఁత్పు॑రా॒ణమ్ । అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ అతి॑క్రామామి దురి॒తం-యఁదేనః॑ । జహా॑మి రి॒ప్ర-మ్ప॑ర॒మే స॒ధస్థే᳚ ।
యత్ర॒ యన్తి॑ సు॒కృతో॒ నాపి॑ దు॒ష్కృతః॑ । తమారో॑హామి సు॒కృతా॒-న్ను లో॒కమ్ ॥
త్రి॒తే దే॒వా అ॑మృజతై॒-తదేనః॑ ।
త్రి॒త ఏ॒తన్మ॑ను॒ష్యే॑షు మామృజే ।
తతో॑ మా॒ యది॒ కిఞ్చి॑దాన॒శే ।
అ॒గ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః ॥ 120 ॥
గార్​హ॑పత్యః॒ ప్రము॑ఞ్చతు । దు॒రి॒తా యాని॑ చకృ॒మ । క॒రోతు॒ మామ॑నే॒నస᳚మ్ ॥ ది॒వి జా॒తా అ॒ఫ్సు జా॒తాః । యా జా॒తా ఓష॑ధీభ్యః । అథో॒ యా అ॑గ్ని॒జా ఆపః॑ । తా నః॑ శున్ధన్తు॒ శున్ధ॑నీః ॥
యదాపో॒ నక్త॑-న్దురి॒త-ఞ్చరా॑మ ।
యద్వా॒ దివా॒ నూత॑నం॒-యఁత్పు॑రా॒ణమ్ ।
హిర॑ణ్య-వర్ణా॒స్తత॒ ఉత్పు॑నీత నః ॥
ఇ॒మ-మ్మే॑ వరుణ శ్రుధీ॒ హవ॑మ॒ద్యా చ॑ మృడయ । త్వామ॑వ॒స్యురా చ॑కే ॥
తత్త్వా॑ యామి॒ బ్రహ్మ॑ణా॒ వన్ద॑మాన॒-స్తదా శా᳚స్తే॒ యజ॑మానో హ॒విర్భిః॑ । అహే॑డమానో వరుణే॒హ బో॒ధ్యురు॑శగ్ంస॒ మా న॒ ఆయుః॒ ప్రమో॑షీః ॥ । త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ వరు॑ణస్య వి॒ద్వా-న్దే॒వస్య॒ హేడో-ఽవ॑ యాసి సీష్ఠాః । యజి॑ష్ఠో॒ వహ్ని॑ తమ॒-శ్శోశు॑చానో॒ విశ్వా॒ ద్వేషాగ్ం॑సి॒ ప్రము॑ముగ్ధ్య॒స్మత్ ॥ స త్వన్నో॑ అగ్నే-ఽవ॒మో భ॑వో॒తీ నేది॑ష్ఠో అ॒స్యా ఉ॒షసో॒ వ్యు॑ష్టౌ । అవ॑ యక్ష్వ నో॒ వరు॑ణ॒గ్ం॒ రరా॑ణో వీ॒హి మృ॑డీ॒కగ్ం సు॒హవో॑ న ఏధి ॥ । త్వమ॑గ్నే అ॒యా-ఽసి॑ । అ॒యా సన్మన॑సా హి॒తః । అ॒యా సనఃఅ॒వ్యమూ॑హిషే । అ॒యా నో॑ ధేహి భేష॒జమ్ । ఇ॒ష్టో అ॒గ్నిరాహు॑తః । స్వాహా॑కృతః పిపర్తు నః । స్వ॒గా దే॒వేభ్య॑ ఇ॒ద-న్నమః॑ ॥ ॥ 121 ॥
(అ॒నే॒నస॑ - మష్ఠీ॒వద్భ్యాగ్ం॑ - స॒తి - ప॑రా॒శసా॑-ఽఽన॒శే᳚ - ఽగ్నిర్మా॒ తస్మా॒దేన॑సః - పునీత న॒స్త్రీణి॑ చ) (అ. 12)
(య-ద్దే॑వా॒ గార్​హ॑పత్యో॒ యద్ధస్తా᳚భ్యాం॒-యఁన్మయి॑ మా॒తా యదా॑పి॒పేష॒
ఁయద॒న్తరి॑క్షం॒-యఁదా॒శసా-ఽతి॑క్రామామి త్రి॒తే దే॒వా ది॒వి జా॒తా అ॒ఫ్సు జా॒తా యదాప॑ ఇ॒మ-మ్మే॑ వరుణా॒ తత్త్వా॑ యామి॒ త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ స త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒ త్వమ॑గ్నే అ॒యా-ఽసి॑)
అనువాకం 13 - అవభృథే కర్మణి ఋజీషప్రోక్షణమన్త్రాః
యత్తే॒ గ్రావ్.ణ్ణా॑ చిచ్ఛి॒దు-స్సో॑మ రాజన్న్ ।
ప్రి॒యాణ్యఙ్గా॑ని॒ స్వధి॑తా॒ పరూగ్ం॑షి । తథ్సన్ధ॒-థ్స్వాజ్యే॑నో॒త వ॑ర్ధయస్వ ।
అ॒నా॒గసో॒ అధ॒మిథ్స॒క్షం​యేఁ॑మ ॥ యత్తే॒ గ్రావా॑ బా॒హుచ్యు॑తో॒ అచు॑చ్యవుః ।
నరో॒ యత్తే॑ దుదు॒హు ర్దక్షి॑ణేన ।
తత్త॒ ఆప్యా॑యతా॒-న్తత్తే᳚ । నిష్ట్యా॑యతా-న్దేవ
సోమ ॥ యత్తే॒ త్వచ॑-మ్బిభి॒దుర్యచ్చ॒ యోని᳚మ్ ।
యదా॒స్థానా॒-త్ప్రచ్యు॑తో॒ వేన॑సి॒ త్మనా᳚ ॥ 122 ॥
త్వయా॒ తథ్సో॑మ గు॒ప్తమ॑స్తు నః ।
సా నః॑ స॒ధాం-ఽస॑త్పర॒మే వ్యో॑మన్న్ ॥
అహా॒చ్ఛరీ॑ర॒-మ్పయ॑సా స॒మేత్య॑ । అ॒న్యో᳚-ఽన్యో భవతి॒ వర్ణో॑ అస్య । తస్మి॑న్ వ॒యముప॑హూతా॒స్తవ॑ స్మః । ఆ నో॑ భజ॒ సద॑సి వి॒శ్వరూ॑పే ॥
నృ॒చక్షా॒-స్సోమ॑ ఉ॒త శు॒శ్రుగ॑స్తు ।
మా నో॒ విహా॑సీ॒ద్గిర॑ ఆవృణా॒నః ।
అనా॑గా-స్త॒నువో॑ వావృధా॒నః ।
ఆ నో॑ రూ॒పం-వఁ॑హతు॒ జాయ॑మానః ॥ 123 ॥
ఉప॑క్షరన్తి జు॒హ్వో॑ ఘృ॒తేన॑ । ప్రి॒యాణ్యఙ్గా॑ని॒ తవ॑ వ॒ర్ధయ॑న్తీః । తస్మై॑ తే సోమ॒ నమ॒ ఇద్వష॑ట్చ । ఉప॑ మా రాజన్-థ్సుకృ॒తే హ్వ॑యస్వ ॥
స-మ్ప్రా॑ణాపా॒నాభ్యా॒గ్ం॒ సము॒ చక్షు॑షా॒ త్వమ్ । సగ్గ్​ శ్రోత్రే॑ణ గచ్ఛస్వ సోమ రాజన్న్ ।
యత్త॒ ఆస్థి॑త॒గ్ం॒ శము॒ తత్తే॑ అస్తు । జా॒నీ॒తాన్నః॑ స॒గమ్మ॑నే పథీ॒నామ్ ॥ ఏ॒త-ఞ్జా॑నీతాత్పర॒మే వ్యో॑మన్న్ । వృకా᳚-స్సధస్థా వి॒ద రూ॒పమ॑స్య ॥ 124 ॥
యదా॒గచ్ఛా᳚-త్ప॒థిభి॑ ర్దేవ॒యానైః᳚ । ఇ॒ష్టా॒పూ॒ర్తే కృ॑ణుతా-దా॒విర॑స్మై ॥
అరి॑ష్టో రాజన్నగ॒దః పరే॑హి । నమ॑స్తే అస్తు॒ చక్ష॑సే రఘూయ॒తే । నాక॒మారో॑హ స॒హ యజ॑మానేన । సూర్య॑-ఙ్గచ్ఛతాత్పర॒మే వ్యో॑మన్న్ ॥
అభూ᳚ద్దే॒వ-స్స॑వి॒తా వన్ద్యో॒ ను నః॑ । ఇ॒దానీ॒మహ్న॑ ఉప॒వాచ్యో॒ నృభిః॑ ।
వి యో రత్నా॒ భజ॑తి మాన॒వేభ్యః॑ । శ్రేష్ఠ॑-న్నో॒ అత్ర॒ ద్రవి॑ణం॒-యఁథా॒ దధ॑త్ ॥
ఉప॑ నో మిత్రావరుణా-వి॒హావ॑తమ్ । అ॒న్వాదీ᳚ద్ధ్యా-థామి॒హ నః॑ సఖాయా । ఆ॒ది॒త్యానా॒-మ్ప్రసి॑తిర్-హే॒తిః । ఉ॒గ్రా శ॒తాపా᳚ష్ఠా ఘ॒విషా॒ పరి॑ణో వృణక్తు ॥
ఆ ప్యా॑యస్వ॒ సమె॑తు తే వి॒శ్వతః॑ సోమ॒ వృష్ణి॑యమ్ । భవా॒ వాజ॑స్య సఙ్గ॒థే ॥ స-న్తే॒ పయాగ్ం॑సి॒ సము॑ యన్తు॒ వాజా॒-స్సం-వృఁష్ణి॑యా-న్యభిమాతి॒షాహః॑ । ఆ॒ప్యాయ॑మానో అ॒మృతా॑య సోమ ది॒వి శ్రవాగ్॑స్యుత్త॒మాని॑ ధిష్వ ॥ ॥ 125 ॥
(త్మనా॒ - జాయ॑మానో - ఽస్య॒ - దధ॒-త్పఞ్చ॑ చ) (అ. 13)
అనువాకం 14 - అవభృథే కర్మణి సేచనాదిమన్త్రాః
యద్ది॑దీ॒క్షే మన॑సా॒ యచ్చ॑ వా॒చా । యద్వా᳚ ప్రా॒ణైశ్చక్షు॑షా॒ యచ్చ॒ శ్రోత్రే॑ణ ।
యద్రేత॑సా మిథు॒నేనా-ప్యా॒త్మనా᳚ ।
అ॒ద్భ్యో లో॒కా ద॑ధి॒రే తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ।
శు॒క్రా దీ॒క్షాయై॒ తప॑సో వి॒మోచ॑నీః ।
ఆపో॑ విమో॒క్త్రీ ర్మయి॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ॥
యదృ॒చా సామ్నా॒ యజు॑షా । ప॒శూ॒నా-ఞ్చర్మ॑న్. హ॒విషా॑ దిదీ॒క్షే ।
యచ్ఛన్దో॑భి॒-రోష॑ధీభి॒-ర్వన॒స్పతౌ᳚ ।
అ॒ద్భ్యో లో॒కా ద॑ధి॒రే (ద॑ధిరే॒) తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ॥ 126 ॥
శు॒క్రా దీ॒క్షాయై॒ తప॑సో వి॒మోచ॑నీః ।
ఆపో॑ విమో॒క్త్రీ ర్మయి॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ॥
యేన॒ బ్రహ్మ॒ యేన॑ క్ష॒త్రమ్ । యేనే᳚న్ద్రా॒గ్నీ ప్ర॒జాప॑తి॒-స్సోమో॒ వరు॑ణో॒ యేన॒ రాజా᳚ ।
విశ్వే॑ దే॒వా ఋష॑యో॒ యేన॑ ప్రా॒ణాః ।
అ॒ద్భ్యో లో॒కా ద॑ధిరే॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ।
శు॒క్రా దీ॒క్షాయై॒ తప॑సో వి॒మోచ॑నీః ।
ఆపో॑ విమో॒క్త్రీ ర్మయి॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒యమ్ ॥
అ॒పా-మ్పుష్ప॑మ॒స్యో-ష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసః॑ । సోమ॑స్య ప్రి॒య-న్ధామ॑ ॥ 127 ॥
అ॒గ్నేః ప్రి॒యత॑మగ్ం హ॒వి-స్స్వాహా᳚ ॥ అ॒పా-మ్పుష్ప॑-మ॒స్యోష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసః॑ ।
సోమ॑స్య ప్రి॒య-న్ధామ॑ । ఇన్ద్ర॑స్య ప్రి॒యత॑మగ్ం హ॒వి-స్స్వాహా᳚ । అ॒పా-మ్పుష్ప॑మ॒స్యో-ష॑ధీనా॒గ్ం॒ రసః॑ । సోమ॑స్య ప్రి॒య-న్ధామ॑ ।
విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-మ్ప్రి॒యత॑మగ్ం హ॒వి-స్స్వాహా᳚ ॥ వ॒యగ్ం సో॑మ వ్ర॒తే తవ॑ ।
మన॑స్త॒నూషు॒ పిప్ర॑తః । ప్ర॒జావ॑న్తో అశీమహి ॥ 128 ॥
దే॒వేభ్యః॑ పి॒తృభ్య॒-స్స్వాహా᳚ । సో॒మ్యేభ్యః॑ పి॒తృభ్య॒-స్స్వాహా᳚ । క॒వ్యేభ్యః॑ పి॒తృభ్య॒-స్స్వాహా᳚ ॥ దేవా॑స ఇ॒హ మా॑దయద్ధ్వమ్ ।
సోమ్యా॑స ఇ॒హ మా॑దయద్ధ్వమ్ । కవ్యా॑స ఇ॒హ మా॑దయద్ధ్వమ్ ॥ అన॑న్తరితాః పి॒తరః॑ సో॒మ్యా-స్సో॑మపీ॒థాత్ ॥ అపై॑తు మృ॒త్యుర॒మృత॑-న్న॒ ఆగన్న్॑ । వై॒వ॒స్వ॒తో నో॒ అభ॑య-ఙ్కృణోతు ।
ప॒ర్ణం-వఁన॒స్పతే॑రివ ॥ 129 ॥
అ॒భి నః॑ శీయతాగ్ం ర॒యిః । సచ॑తా-న్న॒-శ్శచీ॒పతిః॑ ॥ పర॑-మ్మృత్యో॒ అను॒పరే॑హి॒ పన్థా᳚మ్ । యస్తే॒ స్వ ఇత॑రో దేవ॒యానా᳚త్ । చక్షు॑ష్మతే శృణ్వ॒తే తే᳚ బ్రవీమి । మా నః॑ ప్ర॒జాగ్ం రీ॑రిషో॒ మోత వీ॒రాన్ ॥ ఇ॒దమూ॒ ను శ్రేయో॑-ఽవ॒సాన॒-మాగ॑న్మ । యద్గో॒జి-ద్ధ॑న॒జి-ద॑శ్వ॒జిద్యత్ ।
ప॒ర్ణం-వఁన॒స్పతే॑రివ । అ॒భి నః॑ శీయతాగ్ం ర॒యిః । సచ॑తా-న్న॒-శ్శచీ॒పతిః॑ ॥ 130 ॥
(వన॒స్పతా॑వ॒ద్భ్యో లో॒కా ద॑ధిరే॒ తేజ॑ ఇన్ద్రి॒య-న్ధామా॑ - శీమహీ - వా॒ - భి నః॑ శీయతాగ్ం ర॒యిరేక॑-ఞ్చ) (అ. 14)
(సర్వా॒న్॒. - య-ద్విష్ష॑ణ్ణేన॒ - వి వై - యాః పు॒రస్తా॒-ద్- దేవా॑ దే॒వేషు॒ - పరి॑స్తణిత॒ - సక్షే॒దం - ఁయద॒స్య పా॒రే॑ - ఽనా॒గస॒ - ఉద॑స్తా-మ్ఫ్సీ॒-ద్- బ్రహ్మ॑ ప్రతి॒ష్ఠా - య-ద్దే॑వ॒ - యత్తే॒ గ్రావ.ణ్ణా॒ - య-ద్ది॑దీ॒క్షే చతు॑ర్దశ)
(సర్వా॒న్ - భూతి॑మే॒వ - యామే॒వాఫ్స్వాహు॑తిమ్ - ఁవ్ర॒తానాం᳚ - పర్ణవ॒ల్కః - సో॒మ్యానా॑ - మ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే - ఽగ్నే॒ యో నో॒ - జ్యోగ్జీ॒వాః - ప॒రోర॑జాస్తే॒ - ప్ర తే॑ మ॒హే - బ్రహ్మ॑ ప్రతి॒ష్ఠా - గార్​హ॑పత్యా స్త్రి॒గ్ం॒శదు॑త్తరశ॒తం)
(సర్వా॒న్॒. వై - శచీ॒పతిః॑)
॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే తృతీయాష్టకే సప్తమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhakaḥ - acchidra-ṅkāṇḍa-mprāyaścittam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
acchidra-ṅkāṇḍa-mprāyaścittena mantraiśca yajñacchidrapūraṇādacchidramucyate
anuvākaṃ 1 - dar​śapūrṇamāseṣṭiviṣayāṇi kāni citprāyaścittāni
sarvā॒n॒. vā e॒ṣo᳚-'gnau kāmā॒-npravḙśayati |
yo᳚-'gnīna̭nvā॒dhāya̭ vra॒tamu॒paiti̭ |
sa yadani̭ṣṭvā prayā॒yāt | akā̭maprītā ena॒-ṅkāmā॒ nānu॒ prayā̭yuḥ | a॒te॒jā a̭vī॒ryaḥ̭ syāt |
sa jṷhuyāt | tubhya॒-ntā a̭ṅgirastama |
viśvā᳚-ssukṣi॒tayaḥ॒ pṛtha̭k |
agne॒ kāmā̭ya yemira॒ iti̭ |
kāmā̭ne॒vāsmi̭-ndadhāti || 1 ||
kāma̭prītā ena॒-ṅkāmā॒ anu॒prayā᳚nti |
te॒ja॒svī vī॒ryā̭vā-nbhavati ||
santa̭ti॒rvā e॒ṣā ya॒jñasya̭ |
yo᳚-'gnīna̭nvā॒dhāya̭ vra॒tamu॒paiti̭ |
sa yadu॒dvāya̭ti | vicchi̭tti-re॒vāsya॒ sā ||
ta-mprāñca̭mu॒ddhṛtya̭ |
mana॒sopa̭tiṣṭheta | mano॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ |
prā॒jā॒pa॒tyo ya॒jñaḥ || 2 ||
mana̭sai॒va ya॒jñagṃ santa̭noti | bhūrityā̭ha | bhū॒to vai pra॒jāpa̭tiḥ | bhūti̭me॒vopai̭ti ||
vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate |
yasyā-hi̭tāgne-ra॒gnira̭pa॒kṣāya̭ti | yāva॒cchamya̭yā pra॒viddhye᳚t |
yadi॒ tāva̭dapa॒kṣāye᳚t | tagṃ sambha̭ret |
i॒da-nta॒ eka̭-mpa॒ra ṷta॒ eka᳚m || 3 ||
tṛ॒tīyḙna॒ jyoti̭ṣā॒ saṃ​vi~̭śasva | saṃ॒​ve~śa̭nasta॒nuvai॒ cārṷredhi |
pri॒ye de॒vānā᳚-mpara॒me ja॒nitra॒ iti̭ | brahma̭ṇai॒vaina॒gṃ॒ sambha̭rati |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ | yadi̭ parasta॒-rāma̭pa॒kṣāye᳚t | a॒nu॒ pra॒yāyāva̭syet |
so e॒va tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
oṣa̭dhī॒rvā e॒tasya̭ pa॒śū-npayaḥ॒ pravi̭śati |
yasya̭ ha॒viṣḙ va॒thsā a॒pākṛ̭tā॒ dhaya̭nti || 4 ||
tān. yaddu॒hyāt | yā॒tayā᳚mnā ha॒viṣā̭ yajeta | yanna du॒hyāt | ya॒jña॒pa॒ru-ra॒ntari̭yāt | vā॒ya॒vyāṃ᳚-ya~vā॒gū-nnirva̭pet |
vā॒yurvai paya̭saḥ pradāpayi॒tā | sa e॒vāsmai॒ payaḥ॒ pradā̭payati | payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ |
payaḥ॒ payaḥ̭ |
paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe || 5 ||
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || a॒nya॒ta॒rān. vā e॒ṣa de॒vā-nbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayati |
ye yaja̭mānasya sā॒ya-ṅgṛ॒hamā॒-gaccha̭nti |
yasya̭ sāya-ndu॒gdhagṃ ha॒virārti̭-mā॒rcchati̭ |
indrā̭ya vrī॒hīnni॒-rupyo-pa̭vaset | payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ | paya̭ e॒vārabhya̭ gṛhī॒tvo-pa̭vasati | yatprā॒ta-ssyāt | tacchṛ॒ta-ṅkṷryāt || 6 ||
atheta̭ra ai॒ndraḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ syāt |
i॒ndri॒ye e॒vāsmai̭ sa॒mīcī̭ dadhāti |
payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ | payaḥ॒ payaḥ̭ | paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe |
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || u॒bhayā॒n॒. vā e॒ṣa de॒vā-nbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayati |
ye yaja̭mānasya sā॒ya-ñca̭ prā॒taśca̭ gṛ॒hamā॒-gaccha̭nti | yasyo॒bhayagṃ̭ ha॒virārti̭-mā॒rcchati̭ || 7 ||
ai॒ndra-mpañca̭śarāva-moda॒na-nnirva̭pet |
a॒gni-nde॒vatā̭nā-mpratha॒maṃ-ya~̭jet |
a॒gnimṷkhā e॒va de॒vatāḥ᳚ prīṇāti |
a॒gniṃ-vā~ anva॒nyā de॒vatāḥ᳚ |
indra॒manva॒nyāḥ | tā e॒vobhayīḥ᳚ prīṇāti |
payo॒ vā oṣa̭dhayaḥ |
payaḥ॒ payaḥ̭ | paya̭sai॒vāsmai॒ payo-'va̭rundhe |
athotta̭rasmai ha॒viṣḙ va॒thsāna॒pā kṷryāt || 8 ||
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || a॒rdho vā e॒tasya̭ ya॒jñasya̭ mīyate |
yasya॒ vratye-'ha॒-npatnya̭nā-lambhu॒kā bhava̭ti | tāma̭pa॒ruddhya̭ yajeta |
sarvḙṇai॒va ya॒jñena̭ yajate |
tāmi॒ṣṭvo-pa̭hvayeta | amū॒hama̭smi |
sā tvam | dyaura॒ham | pṛ॒thi॒vī tvam | sāmā॒ham | ṛktvam | tāvehi॒ sambha̭vāva | sa॒ha reto̭ dadhāvahai | pu॒gṃ॒se pu॒trāya॒ vetta̭vai |
rā॒yaspoṣā̭ya suprajā॒stvāya̭ su॒vīryā॒yeti̭ |
a॒rdha e॒vainā॒mu-pa̭hvayate |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || 9 ||
(da॒dhā॒ti॒ - ya॒jña - ṷta॒ ekaṃ॒ - dhaya̭nti - rundhe - kuryā - dā॒rcha - tya॒pākṷryāt - pṛthi॒vī tvama॒ṣṭau ca̭) (a. 1)
(sarvā॒n॒. vi vai yadi̭ parasta॒rāmoṣa̭dhīran yata॒rānu॒bhayā̭na॒rdho vai )
anuvākaṃ 2 - agnihotrasāmnāyyasādhāraṇāni prāyaścittāni
3.7.2.1
yadvi-ṣṣa̭ṇṇena juhu॒yāt |
apra̭jā apa॒śuryaja̭māna-ssyāt |
yadanā̭yatane ni॒naye᳚t | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t |
prā॒jā॒pa॒tyaya॒rcā va̭lmīka-va॒pāyā॒ma-va̭nayet | prā॒jā॒pa॒tyo vai va॒lmīkaḥ̭ | ya॒jñaḥ pra॒jāpa̭tiḥ | pra॒jāpa̭tāve॒va ya॒jña-mprati̭ṣṭhāpayati |
bhūrityā̭ha | bhū॒to vai pra॒jāpa̭tiḥ || 10 ||
bhūti̭me॒vopai̭ti | ta-tkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || yatkī॒ṭā-va̭pannena juhu॒yāt |
apra̭jā apa॒śu-ryaja̭māna-ssyāt |
yadanā̭yatane ni॒naye᳚t | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t |
ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ dyāvā-pṛthi॒vya̭-ya॒rcā-'ntaḥ̭ pari॒dhi nina̭yet |
dyāvā̭pṛthi॒vyo-re॒vaina॒t-prati̭ṣṭhāpayati || 11 ||
tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || yadava̭vṛṣṭena juhu॒yāt | apa̭rūpa-masyā॒tma-ñjā̭yeta |
ki॒lāso̭ vā॒ syāda̭r​śa॒so vā᳚ | ya-tpratye॒yāt | ya॒jñaṃ-vi~cchi̭ndyāt | sa jṷhuyāt |
mi॒tro janā᳚n kalpayati prajā॒nann || 12 ||
mi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīra-ni̭miṣā॒ 'bhica̭ṣṭe |
sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-jjuho॒teti̭ | mi॒treṇai॒vaina̭-tkalpayati | tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r​hota॒vya᳚m |
saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
ya-tpūrva̭syā॒-māhṷtyāgṃ hu॒tāyā॒-mutta॒rā-''hṷti॒-sskande᳚t |
dvi॒pādbhiḥ̭ pa॒śubhi॒-ryaja̭māno॒ vyṛ̭̭ddhyeta |
yadutta̭rayā॒ 'bhijṷhu॒yāt || 13 ||
catṷṣpādbhiḥ pa॒śubhi॒-ryaja̭māno॒ vyṛ̭ddhyeta |
yatra॒ vettha̭ vanaspate de॒vānā॒-ṅguhyā॒ nāmā̭ni |
tatra̭ ha॒vyāni̭ gāma॒yeti̭ vānaspa॒tya-ya॒rcā sa॒midha̭-mā॒dhāya̭ | tū॒ṣṇīme॒va puna̭-rjuhuyāt |
vana॒spati̭nai॒va ya॒jñasyārtā॒-ñcānā᳚rtā॒-ñcāhṷtī॒ vidā̭dhāra | tatkṛ॒tvā | a॒nyā-ndu॒gdhvā puna̭r-hota॒vya᳚m | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ ||
yatpu॒rā pra̭yā॒jebhyaḥ॒ prāṃaṅgā̭ra॒-sskande᳚t |
a॒ddhva॒ryavḙ ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt || 14 ||
ya-dda̭kṣi॒ṇā | bra॒hmaṇḙ ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt | ya-tpra॒tyak |
hotrḙ ca॒ patni̭yai ca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt |
yadudaṃ̭ | a॒gnīdhḙ ca pa॒śubhya̭śca॒ yaja̭mānāya॒ cākagg̭ syāt | yada̭bhijuhu॒yāt | ru॒dro᳚-'sya pa॒śū-nghātṷka-ssyāt |
yannābhi̭ juhu॒yāt | aśā᳚ntaḥ॒ prahri̭yeta || 15 ||
sru॒vasya॒ buddhnḙnābhi॒ nida̭ddhyāt |
mā ta̭mo॒ mā ya॒jñasta̭ma॒nmā yaja̭māna-stamat |
nama̭ste astvāya॒te | namo̭ rudra parāya॒te |
namo॒ yatra̭ ni॒ṣīda̭si |
a॒mu-mmā higṃ̭sīra॒mu-mmā higṃ̭sī॒riti॒ yena॒ skande᳚t || ta-mpraha̭ret |
sa॒hasra̭śṛṅgo vṛṣa॒bho jā॒tavḙdāḥ | stoma̭pṛṣṭho ghṛ॒tavā᳚n-thsu॒pratī̭kaḥ |
mā no̭ hāsīnmetthi॒to (hāsīrmetthi॒to) nettvā॒ jahā̭ma |
go॒po॒ṣa-nno̭ vīrapo॒ṣa-ñca̭ ya॒ccheti̭ |
brahma̭ṇai॒vaina॒-mpraha̭rati | saiva tataḥ॒ prāya̭ścittiḥ || 16 ||
(vai pra॒jāpa̭tiḥ - sthāpayati - prajā॒nan - na॒bhijṷhu॒yāth - syā᳚-d- dhriyeta॒ - jahā̭ma॒ triṇi̭ ca) (a. 2)
(yadvisṣa̭ṇṇena prājāpa॒tyayā॒ ya-tkī॒ṭā ma̭ddhya॒mena॒ yadava̭vṛṣṭena॒ ya-tpūrva̭syāṃ॒-ya~-tpu॒rā pra̭yā॒jebhya॒ praṃṅgā̭ro॒ ya-dda̭kṣi॒ṇā ya-tpra॒tyagyadudaṅṋ̇)
anuvākaṃ 3 - mukhyāgnyasambhave-'nukalpāḥ homādhārāḥ
vi vā e॒ṣa i̭ndri॒yeṇa̭ vī॒ryḙṇardhyate |
yasyā-hi̭tāgne-ra॒gni-rma॒thyamā̭no॒ na jāya̭te | yatrā॒nya-mpaśye᳚t | tata̭ ā॒hṛtya̭ hota॒vya᳚m |
a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati ||
yadya॒nya-nna vi॒ndet | a॒jāyāgṃ̭ hota॒vya᳚m | ā॒gne॒yī vā e॒ṣā | yada॒jā | a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati || 17 ||
a॒jasya॒ tu nāśñī̭yāt | yada॒jasyā᳚-śñī॒yāt |
yāme॒vāgnā-vāhṷti-ñjuhu॒yāt | tāma̭dyāt | tasmā̭da॒jasya॒ nāśya᳚m || yadya॒jā-nna vi॒ndet | brā॒hma॒ṇasya॒ dakṣi̭ṇe॒ hastḙ hota॒vya᳚m |
e॒ṣa vā a॒gni rvai᳚śvāna॒raḥ | yadbrā᳚hma॒ṇaḥ |
a॒gnā-ve॒vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati || 18 ||
brā॒hma॒ṇa-ntu va̭sa॒tyai̭ nāpa̭rundhyāt | yadbrā᳚hma॒ṇaṃ-va~̭sa॒tyā a̭paru॒ndhyāt |
yasmi̭nne॒-vāgnāvāhṷti-ñjuhu॒yāt | ta-mbhā̭ga॒dheyḙna॒ vya̭rdhayet |
tasmā᳚-dbrāhma॒ṇo va̭sa॒tyai̭ nāpa॒ruddhyaḥ̭ || yadi̭ brāhma॒ṇa-nna vi॒ndet |
da॒rbha॒sta॒beṃ ho̭ta॒vya᳚m |
a॒gni॒vān. vai da̭rbhasta॒baṃḥ |
a॒gnāve॒-vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati |
da॒rbhāg​stu nāddhyā̭sīta || 19 ||
yadda॒rbhāna॒ddhyāsī̭ta | yāme॒vāgnā-vāhṷti-ñjuhu॒yāt | tāmaddhyā̭sīta |
tasmā᳚-dda॒rbhā nāddhyā̭sita॒vyāḥ᳚ ||
yadi̭ da॒rbhānna vi॒ndet | a॒phsu ho̭ta॒vya᳚m |
āpo॒ vai sarvā̭ de॒vatāḥ᳚ |
de॒vatā᳚sve॒ vāsyā᳚-gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati |
āpa॒stu na pari̭cakṣīta | yadāpaḥ̭ pari॒cakṣī̭ta || 20 ||
yā me॒vāphsvāhṷti-ñjuhu॒yāt | tā-mpari̭cakṣīta |
tasmā॒dāpo॒ na pa̭ri॒cakṣyāḥ᳚ ||
meddhyā̭ ca॒ vā e॒tasyā̭me॒ddhyā ca̭ ta॒nuvau॒ sagṃsṛ̭jyete | yasyā-hi̭tāgne-ra॒nyaira॒gnibhi̭-ra॒gnayaḥ̭ sagṃsṛ॒jyante᳚ | a॒gnaye॒ vivi̭caye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pet |
meddhyā᳚-ñcai॒vāsyā̭-me॒ddhyā-ñca̭ ta॒nuvau॒ vyāva̭rtayati || a॒gnaye᳚ vra॒tapa̭taye puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pet | a॒gnime॒va vra॒tapa̭ti॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheye॒-nopa̭dhāvati |
sa e॒vainaṃ̭-vra~॒tamā-la̭bhaṃ​ya~ti || 21 ||
garbha॒gg॒ srava̭ntamaga॒dama̭kaḥ | a॒gni-rindra॒-stvaṣṭā॒ bṛha॒spatiḥ̭ | pṛ॒thi॒vyā-mava̭cuśco-tai॒tat | nābhi-prāpno̭ti॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒caiḥ ||
reto॒ vā e॒tadvāji̭na॒-māhi̭tāgneḥ | yada̭gniho॒tram | tadyathsrave᳚t |
reto᳚-'sya॒ vāji̭nagg​ sravet | garbha॒gg॒ srava̭ntama-ga॒dama̭ka॒-rityā̭ha |
reta̭ e॒vāsmi॒n vāji̭na-ndadhāti || 22 ||
a॒gnirityā̭ha | a॒gnirvai rḙto॒dhāḥ | reta̭ e॒va tadda̭dhāti | indra॒ ityā̭ha | i॒ndri॒ya-me॒vāsmi̭n-dadhāti | tvaṣṭetyā̭ha | tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛt | rū॒pama॒va pa॒śuṣṷ dadhāti | bṛha॒spati॒rityā̭ha |
brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ̭ | brahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati ||
pṛ॒thi॒vyā-mava̭cuścotai॒ta-dityā̭ha |
a॒syā-me॒vaina॒-tprati̭ṣṭhāpayati ||
nābhi prāpno̭ti॒ nir-ṛ̭ti-mparā॒cairityā̭ha |
rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai || 23 ||
(a॒jā-'gnāve॒vāsyā᳚gniho॒tragṃ hu॒ta-mbha̭vati - bhava - tyāsīta - pari॒cakṣī̭ta - lambhayati - dadhāti - de॒vānā॒-mbṛha॒spatiḥ॒ pañca̭ ca) (a. 3)
(vi vai ya-dya॒nyama॒jāyā᳚-mbrāhma॒ṇasya̭ darbhasta॒mbe᳚-'phsu ho̭ta॒vya᳚m)
anuvākaṃ 4 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
yāḥ pu॒rastā᳚-tpra॒srava̭nti | u॒pari̭ṣṭā-thsa॒rvata̭śca॒ yāḥ | tābhī̭ ra॒śmipa̭vitrābhiḥ | śra॒ddhāṃ-ya~॒jñamāra̭bhe || devā̭ gātuvidaḥ |
gā॒tuṃ-ya~॒jñāya̭ vindata | mana̭sa॒spati̭nā de॒vena̭ | vātā᳚-dya॒jñaḥ prayṷjyatām || tṛ॒tīya̭syai di॒vaḥ | gā॒ya॒tri॒yā soma॒ ābhṛ̭taḥ || 24 ||
so॒ma॒pī॒thāya॒ sanna̭yitum | vaka̭la॒-manta̭ra॒māda̭de || āpo̭ devī-śśu॒ddhā-sstha̭ | i॒mā pātrā̭ṇi śundhata | u॒pā॒ta॒ṅkyā̭ya de॒vānā᳚m | pa॒rṇa॒va॒lkamu॒ta śṷndhata ||
payo̭ gṛ॒heṣu॒ payo̭ aghni॒yāsṷ |
payo̭ va॒thseṣu॒ paya॒ indrā̭ya ha॒viṣe᳚ dhriyasva | gā॒ya॒trī pa̭rṇava॒lkena̭ | paya-ssoma̭-ṅkarotvi॒mam || 25 ||
a॒gni-ṅgṛ̭hṇāmi su॒rathaṃ॒-yo~ ma̭yo॒ bhūḥ |
ya u॒dyanta̭mā॒ roha̭ti॒ sūrya॒mahne᳚ |
ā॒di॒tya-ñjyoti̭ṣā॒-ñjyoti̭rutta॒mam |
śvo ya॒jñāya̭ ramatā-nde॒vatā᳚bhyaḥ ||
vasū᳚-nru॒drānā̭di॒tyān | indrḙṇa sa॒ha de॒vatāḥ᳚ | tāḥ pūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || i॒māmūrja̭-mpañcada॒śīṃ-ye~ pravi̭ṣṭāḥ | tānde॒vā-npari̭gṛhṇāmi॒ pūrvaḥ̭ || 26 ||
a॒gnir-ha̭vya॒vāḍi॒ha tānāva̭hatu | pau॒rṇa॒mā॒sagṃ ha॒viri॒damḙṣā॒-mmayi̭ |
ā॒mā॒vā॒syagṃ̭ ha॒viri॒damḙṣā॒-mmayi̭ || a॒nta॒rā-'gnī pa॒śavaḥ̭ | de॒va॒sa॒gṃ॒ sada॒māga̭mann | tā-npūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi |
sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || i॒ha pra॒jā vi॒śvarṷ̄pā ramantām | a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tima॒bhi saṃ॒​va~sā̭nāḥ | tāḥ pūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi || 27 ||
sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ ||
i॒ha pa॒śavo̭ vi॒śvarṷ̄pā ramantām |
a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭tima॒bhi saṃ॒​va~sā̭nāḥ |
tā-npūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | sva ā॒yata̭ne manī॒ṣayā᳚ || a॒ya-mpi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ |
avā᳚ḍḍha॒vyā pi॒tṛbhya॒ ā | ta-mpūrvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi | avi̭ṣa-nnaḥ pi॒tu-ṅka̭rat || aja̭sra॒-ntvāgṃ sa̭bhāpā॒lāḥ || 28 ||
vi॒ja॒yabhā̭ga॒gṃ॒ sami̭ndhatām | agnḙ dī॒dāya̭ me sabhya | viji̭tyai śa॒radaḥ̭ śa॒tam || anna̭māvasa॒thīya᳚m | a॒bhiha̭rāṇi śa॒radaḥ̭ śa॒tam | ā॒va॒sa॒the śriya॒-mmantra᳚m | ahi̭rbu॒ddhniyo॒ niya̭cchatu || i॒dama॒ha-ma॒gni jye᳚ṣṭhebhyaḥ | vasṷbhyo ya॒jña-mprabra̭vīmi |
i॒dama॒ha-mindra̭ jyeṣṭhebhyaḥ || 29 ||
ru॒drebhyo̭ ya॒jña-mprabra̭vīmi | i॒dama॒haṃ-va~rṷṇa-jyeṣṭhebhyaḥ | ā॒di॒tyebhyo̭ ya॒jña-mprabra̭vīmi || paya̭svatī॒-roṣa̭dhayaḥ |
paya̭svadvī॒rudhā॒-mpayaḥ̭ | a॒pā-mpaya̭so॒ yatpayaḥ̭ | tena॒ māmi̭ndra॒ sagṃsṛ̭ja ||
agne᳚ vratapate vra॒ta-ñca̭riṣyāmi |
taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām |
vāyo᳚ vratapata॒ ādi̭tya vratapate || 30 ||
vra॒tānāṃ᳚-vra~tapate vra॒ta-ñca̭riṣyāmi | taccha̭keya॒-ntanmḙ rāddhyatām ||
i॒mā-mprācī॒mudī̭cīm | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi sagg​skṛ̭tām | ba॒hu॒pa॒rṇāmaśṷṣkāgrām |
harā̭mi paśu॒pāma॒ham || yatkṛṣṇo̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā | prāvi̭śa॒stvaṃ-va~na॒spatīṋ |
tata॒stvāmḙkavigṃśati॒dhā | sambha̭rāmi susa॒mbhṛtā᳚ || 31 ||
trī-npa̭ri॒dhīg​sti॒sra-ssa॒midhaḥ̭ | ya॒jñāyṷranusañca॒rān |
u॒pa॒ve॒ṣa-mmekṣa̭ṇa॒-ndhṛṣṭi᳚m | sambha̭rāmi susa॒bhṛntā᳚ || yā jā॒tā oṣa̭dhayaḥ | de॒vebhya̭ striyu॒ga-mpu॒rā | tāsā॒-mparva̭ rāddhyāsam | pa॒ri॒sta॒ra-mā॒haranṋ ||
a॒pā-mmeddhyaṃ̭-ya~॒jñiya᳚m |
sadḙvagṃ śi॒vama̭stu me || 32 ||
ā॒cche॒ttā vo॒ mā ri̭ṣam | jīvā̭ni śa॒radaḥ̭ śa॒tam || apa̭rimitānā॒-mpari̭mitāḥ | sanna̭hye sukṛ॒tāya॒kam | eno॒ mā nigā᳚-ṅkata॒macca॒ nāham | puna̭ru॒tthāya̭ bahu॒lā bha̭vantu || sa॒kṛ॒dā॒cchi॒nna-mba॒r॒hirūrṇā̭mṛdu |
syo॒na-mpi॒tṛbhya̭stvā bharāmya॒ham | a॒smi-nthsī̭dantu me pi॒taraḥ̭ so॒myāḥ |
pi॒tā॒ma॒hāḥ prapi̭tāmahāścānu॒gai-ssa॒ha || 33 ||
tri॒vṛ-tpa̭lā॒śe da॒rbhaḥ | iyā᳚-nprāde॒śa sa̭mintaḥ | ya॒jñe pa॒vitra॒-mpotṛ̭tamam | payo̭ ha॒vya-ṅka̭rotu me || i॒mau prā̭ṇāpā॒nau |
ya॒jñasyāṅgā̭ni sarva॒śaḥ | ā॒pyā॒yaya̭ntau॒ sañca̭ratām | pa॒vitrḙ havya॒śodha̭ne ||
pa॒vitre᳚ stho vaiṣṇa॒vī | vā॒yurvā॒-mmana̭sā punātu || 34 ||
a॒ya-mprā॒ṇaścā̭pā॒naśca̭ | yaja̭māna॒-mapi̭gacchatām | ya॒jñe hyabhṷ̄tā॒-mpotā̭rau |
pa॒vitrḙ havya॒śodha̭ne || tvayā॒ vediṃ̭-vi~viduḥ pṛthi॒vīm | tvayā̭ ya॒jño jā̭yate viśva॒dāniḥ̭ | acchi̭draṃ-ya~॒jñamanvḙṣi vi॒dvān |
tvayā॒ hotā॒ santa̭notyardhamā॒sān || tra॒ya॒stri॒gṃ॒śo̭-'si॒ tantṷ̄nām |
pa॒vitrḙṇa sa॒hāga̭hi || 35 ||
śi॒veyagṃ rajjṷrabhi॒dhānī᳚ | a॒ghni॒yā-mupa̭sevatām || apra̭sragṃsāya ya॒jñasya̭ |
u॒khe upa̭dadhāmya॒ham | pa॒śubhi॒-ssannī̭ta-mbibhṛtām | indrā̭ya śṛ॒ta-ndadhi̭ ||
u॒pa॒ve॒ṣo̭-'si ya॒jñāya̭ | tvā-mpa̭rive॒ṣa-ma̭dhārayann | indrā̭ya ha॒viḥ kṛ॒ṇvantaḥ̭ |
śi॒va-śśa॒gmo bha̭vāsi naḥ || 36 ||
amṛ̭nmaya-ndevapā॒tram | ya॒jñasyāyṷṣi॒ prayṷjyatām | ti॒raḥ॒ pa॒vi॒tramati̭nītāḥ |
āpo̭ dhāraya॒ mā-'ti̭guḥ || de॒vena̭ savi॒trotpṷ̄tāḥ | vaso॒-ssūrya̭sya ra॒śmibhiḥ̭ | gā-ndo̭hapavi॒tre rajju᳚m | sarvā॒ pātrā̭ṇi śundhata || e॒tā āca̭ranti॒ madhṷma॒dduhā̭nāḥ |
pra॒jāva̭tī-rya॒śaso̭ vi॒śvarṷ̄pāḥ || 37 ||
ba॒hvī rbhava̭ntī॒rupa॒ jāya̭mānāḥ | i॒ha va॒ indro̭ ramayatu gāvaḥ || pū॒ṣā stha̭ || a॒ya॒kṣmā vaḥ̭ pra॒jayā॒ sagṃsṛ̭jāmi |
rā॒yaspoṣḙṇa bahu॒lā bhava̭ntīḥ | ūrja॒-mpayaḥ॒ pinva̭mānā ghṛ॒ta-ñca̭ |
jī॒vo jīva̭ntī॒rupa̭ va-ssadeyam || dyauśce॒maṃ-ya~॒jña-mpṛ̭thi॒vī ca॒ sandṷhātām |
dhā॒tā somḙna sa॒ha vātḙna vā॒yuḥ | yaja̭mānāya॒ dravi̭ṇa-ndadhātu || 38 ||
uthsa̭-nduhanti ka॒laśa॒-ñcatṷrbilam | iḍā᳚-nde॒vī-mmadhṷmatīgṃ suva॒rvida᳚m |
tadi̭ndrā॒gnī ji̭nvatagṃ sū॒nṛtā̭vat | ta-dyaja̭māna-mamṛta॒tve da̭dhātu ||
kāma̭dhukṣaḥ॒ praṇo᳚ brūhi | indrā̭ya ha॒viri̭ndri॒yam || a॒mūṃ-ya~syā᳚-nde॒vānā᳚m |
ma॒nu॒ṣyā̭ṇā॒-mpayo̭ hi॒tam || ba॒hu du॒gdhīndrā̭ya de॒vebhyaḥ̭ |
ha॒vya-māpyā̭yatā॒-mpunaḥ̭ || 39 ||
va॒thsebhyo̭ manu॒ṣye᳚bhyaḥ | pu॒na॒rdo॒hāya̭ kalpatām || ya॒jñasya॒ santa̭tirasi |
ya॒jñasya̭ tvā॒ santa̭ti॒manu॒santa̭nomi || ada̭stamasi॒ viṣṇa̭ve tvā |
ya॒jñāyāpi̭ dadhāmya॒ham | a॒dbhirari̭ktena॒ pātrḙṇa | yāḥ pū॒tāḥ pa̭ri॒śera̭te ||
a॒ya-mpaya॒-ssoma̭-ṅkṛ॒tvā | svāṃ-yo~ni॒-mapi̭gacchatu || 40 ||
pa॒rṇa॒va॒lkaḥ pa॒vitra᳚m | sau॒mya-ssomā॒ddhi nirmi̭taḥ || i॒mau pa॒rṇa-ñca̭ da॒rbha-ñca̭ |
de॒vānāgṃ̭ havya॒śodha̭nau | prā॒ta॒rve॒ṣāya̭ gopāya | viṣṇo̭ ha॒vyagṃ hi rakṣa̭si ||
u॒bhāva॒gnī ṷpastṛṇa॒te | de॒vatā॒ upa̭vasantu me | a॒ha-ṅgrā॒myā-nupa̭vasāmi |
mahya॒-ṅgopa̭taye pa॒śūn || 41 ||
[ābhṛ̭ta - i॒maṃ - gṛ̭hṇāmi॒ pūrva॒ - stāḥ purvaḥ॒ pari̭gṛhṇāmi - sabhāpā॒lā - indra̭jyeṣṭhebhya॒-ādi̭tya vratapate-susa॒bhruntā̭ - me - sa॒ha - pṷnātu - gahi - no - vi॒śvarṷ̄pā - dadhātu॒ - puna̭--r gacchatu - pa॒śun ] (a. 4)
yāḥ pu॒rastā̭di॒māmūrja̭mi॒ha pra॒jā i॒ha pa॒śavo॒-'ya-mpi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ
anuvākaṃ 5 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
devā̭ de॒veṣu॒ parā᳚kramaddhvam | pratha̭mā dvi॒tīyḙṣu | dvitī̭yā-stṛ॒tīyḙṣu |
trirḙkādaśā i॒ha mā̭-'vata | i॒dagṃ śa̭keyaṃ॒-ya~di॒da-ṅka॒romi̭ |
ā॒tmā ka̭rotvā॒tmane᳚ | i॒da-ṅka̭riṣye bheṣa॒jam | i॒da-mmḙ viśvabheṣajā |
aśvi̭nā॒ prāva̭taṃ-yu~॒vam || i॒dama॒hagṃ senā̭yā a॒bhītva̭ryai || 42 ||
mukha॒mapo̭hāmi || sūrya̭jyoti॒ rvibhā̭hi | ma॒ha॒ta i̭ndri॒yāya̭ || āpyā̭yatā-ṅghṛ॒tayo̭niḥ | a॒gnir-ha॒vyā-'nṷmanyatām |
khama̭ṅkṣva॒ tvaca̭maṅkṣva | su॒rū॒pa-ntvā̭ vasu॒vida᳚m | pa॒śū॒nā-nteja̭sā |
a॒gnaye॒ juṣṭa̭-ma॒bhighā̭rayāmi || syo॒na-nte॒ sada̭na-ṅkaromi || 43 ||
ghṛ॒tasya॒ dhāra̭yā su॒śeva̭-ṅkalpayāmi ||
tasmi᳚n-thsīdā॒mṛte॒ prati̭tiṣṭha |
vrī॒hī॒ṇā-mmḙdha sumana॒syamā̭naḥ ||
ā॒rdraḥ pra̭thasnu॒-rbhuva̭nasya go॒pāḥ |
śṛ॒ta uthsnā̭ti jani॒tā ma̭tī॒nām ||
yasta̭ ā॒tmā pa॒śuṣu॒ pravi̭ṣṭaḥ |
de॒vānāṃ᳚-vi~॒ṣṭhāmanu॒ yo vi̭ta॒sthe |
ā॒tma॒nvā-nthso̭ma ghṛ॒tavā॒n॒. hi bhū॒tvā |
de॒vā-nga̭ccha॒ suva̭rvinda॒ yaja̭mānāya॒ mahya᳚m || irā॒ bhūtiḥ̭ pṛthi॒vyai raso॒ motkra̭mīt || 44 ||
devāḥ᳚ pitaraḥ॒ pita̭ro devāḥ | yo̭-'hama̭smi॒ sa san. ya̭je | yasyā᳚smi॒ na tama॒ntarḙmi | sva-mma̭ i॒ṣṭagg​ sva-nda॒ttam | sva-mpū॒rtagg​ svagg​ śrā॒ntam | svagṃ hu॒tam | tasya̭ me॒-'gni-rṷpadra॒ṣṭā | vā॒yurṷpaśro॒tā |
ā॒di॒tyo̭-'nukhyā॒tā | dyauḥ pi॒tā || 45 ||
pṛ॒thi॒vī mā॒tā | pra॒jāpa̭ti॒ rbandhuḥ̭ |
ya e॒vāsmi॒ sa san. ya̭je || mā bhermā saṃ​vi~̭kthā॒ mā tvā̭ higṃsiṣam | mā te॒ tejo-'pa̭kramīt |
bha॒ra॒tamuddha̭re॒ manṷṣiñca | a॒va॒dānā̭ni te pra॒tyava̭dāsyāmi |
nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || yada̭va॒dānā̭ni te-'va॒dyann | vilo॒mākā̭r​ṣamā॒tmanaḥ̭ || 46 ||
ājyḙna॒ pratya̭najmyenat | tatta॒ āpyā̭yatā॒-mpunaḥ̭ || ajyā̭yo yavamā॒trāt |
ā॒vyā॒dhā-tkṛ̭tyatāmi॒dam | mā rṷ̄rupāma ya॒jñasya̭ | śu॒ddhagg​ svi̭ṣṭami॒dagṃ ha॒viḥ || manṷnā dṛ॒ṣṭā-ṅghṛ॒tapa̭dīm | mi॒trāvarṷṇasamīritām | da॒kṣi॒ṇā॒rdhādasa̭bhinndann | ava̭dyā-myeka॒to mṷkhām || 47 ||
iḍḙ bhā॒ga-ñjṷṣasva naḥ | jinva॒ gā jinvārva̭taḥ | tasyā᳚ste bhakṣi॒vāṇaḥ̭ syāma | sa॒rvātmā̭na-ssa॒rvaga̭ṇāḥ || braddhna॒ pinva̭sva |
dada̭to me॒ mā kṣā̭yi | ku॒rva॒to me॒ mopa̭dasat | di॒śā-ṅklṛpti̭rasi | diśo̭ me kalpantām | kalpa̭ntā-mme॒ diśaḥ̭ || 48 ||
daivī᳚śca॒ mānṷṣīśca | a॒ho॒rā॒tre mḙ kalpetām | a॒rdha॒mā॒sā mḙ kalpantām | māsā̭ me kalpantām | ṛ॒tavo̭ me kalpantām | saṃ॒​va~॒thsa॒ro mḙ kalpatām |
klṛpti̭rasi॒ kalpa̭tā-mme ||
āśā̭nā-ntvā-''śāpā॒lebhyaḥ̭ |
ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ |
i॒da-mbhū॒tasyā-ddhya̭kṣebhyaḥ || 49 ||
vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam | bhaja̭tā-mbhā॒gī bhā॒gam | mā-'bhā॒go-'bha̭kta |
nira̭bhā॒ga-mbha̭jāmaḥ | a॒paspi̭nva | oṣa̭dhīrjinva | dvi॒pātpā̭hi | catṷṣpādava | di॒vo vṛṣṭi॒mera̭ya | brā॒hma॒ṇānā̭-mi॒dagṃ ha॒viḥ || 50 ||
so॒myānāgṃ̭ somapī॒thinā᳚m | nirbha॒kto brā᳚hmaṇaḥ | nehā-brā᳚hmaṇasyāsti ||
sama̭ṅktā-mba॒ra॒ḥir-ha॒viṣā̭ ghṛ॒tena̭ | samā̭di॒tyai rvasṷbhi॒-ssa-mma॒rudbhiḥ̭ |
samindrḙṇa॒ viśvḙbhi rde॒vebhi̭raṅktām |
di॒vya-nnabho̭ gacchatu॒ ya-thsvāhā᳚ ||
i॒ndrā॒ṇī vā̭ vidha॒vā bhṷ̄yāsam | adi̭tiriva supu॒trā |
a॒sthū॒ri tvā̭ gār​hapatya || 51 ||
upa॒niṣa̭de suprajā॒stvāya̭ ||
sa-mpatnī॒ patyā̭ sukṛ॒tena̭ gacchatām |
ya॒jñasya̭ yu॒ktau dhuryā̭vabhūtām |
sa॒jā॒nnā॒nau vija̭hatā॒-marā̭tīḥ |
di॒vi jyoti̭ra॒ja-ra॒māra̭bhetām ||
daśa̭ te ta॒nuvo̭ yajña ya॒jñiyāḥ᳚ |
tāḥ prī̭ṇātu॒ yaja̭māno ghṛ॒tena̭ | nā॒ri॒ṣṭhayoḥ᳚ pra॒śiṣa॒mīḍa̭mānaḥ |
de॒vānā॒-ndaivye-'pi॒ yaja̭māno॒-'mṛto̭-'bhūt ||
yaṃ-vā~᳚-nde॒vā a̭kalpayann || 52 ||
ū॒rjo bhā॒gagṃ śa̭takratū | e॒tadvā॒-ntena̭ prīṇāni | tena̭ tṛpyatamagṃhahau || a॒ha-nde॒vānāgṃ̭ su॒kṛtā̭masmi lo॒ke |
mame॒dami॒ṣṭa-nna mithṷ rbhavāti | a॒ha-nnā̭ri॒ṣṭhā-vanṷyajāmi vi॒dvān |
yadā᳚bhyā॒-mindro॒ ada̭dhā-dbhāga॒dheya᳚m || adā̭rasṛdbhavata deva soma |
a॒smin. ya॒jñe ma̭ruto mṛḍatā naḥ |
mā no̭ vidada॒bhi bhā॒mo aśa̭stiḥ || 53 ||
mā no̭ vida-dva॒janā॒ dveṣyā॒ yā ||
ṛ॒ṣa॒bhaṃ-vā~॒jinaṃ̭-va~॒yam |
pū॒rṇamā̭saṃ-ya~jāmahe | sa no̭ dohatāgṃ su॒vīrya᳚m | rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇa᳚m | prā॒ṇāya̭ su॒rādha̭se | pū॒rṇamā̭sāya॒ svāhā᳚ ||
a॒mā॒vā॒syā̭ su॒bhagā̭ su॒śevā᳚ | dhe॒nuri̭va॒ bhūya̭ ā॒pyāya̭mānā | sā no̭ dohatāgṃ su॒vīrya᳚m | rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇa᳚m |
a॒pā॒nāya̭ su॒rādha̭se | a॒mā॒vā॒syā̭yai॒ svāhā᳚ || a॒bhistṛ̭ṇīhi॒ pari̭dhehi॒ vedi᳚m |
jā॒mi-mmā higṃ̭sīramu॒yā śayā̭nā |
ho॒tṛ॒ṣada̭nā॒ hari̭tā-ssu॒varṇāḥ᳚ | ni॒ṣkā i॒me yaja̭mānasya bra॒ddhne || 54 ||
(a॒bhītva̭ryai - karomi - kramīt - pi॒tā - ''tmana̭ - eka॒tomṷkhāṃ - me॒ diśo - 'dhya̭kṣebhyo - ha॒vi--r gā̭r​hapatyā - kalpaya॒ - nnaśa̭stiḥ॒ - sā no̭ dohatāgṃ su॒vīryagṃ̭ sa॒pta ca̭) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - aiṣṭikayājamānamantrāḥ
pari̭stṛṇīta॒ pari̭dhattā॒gnim | pari̭hito॒-'gni ryaja̭māna-mbhunaktu | a॒pāgṃ rasa॒ oṣa̭dhīnāgṃ su॒varṇaḥ̭ | ni॒ṣkā i॒me yaja̭mānasya santu kāma॒dughāḥ᳚ | a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke ||
bhūpa̭te॒ bhuva̭napate | ma॒ha॒to bhū॒tasya̭ pate | bra॒hmāṇa̭-ntvā vṛṇīmahe ||
a॒ha-mbhūpa̭tira॒ha-mbhuva̭napatiḥ |
a॒ha-mma̭ha॒to bhū॒tasya॒ patiḥ̭ || 55 ||
de॒vena̭ savi॒trā prasṷ̄ta॒ ārtvi̭jya-ṅkariṣyāmi | deva̭ savitare॒ta-ntvā̭ vṛṇate |
bṛha॒spati॒-ndaivya̭-mbra॒hmāṇa᳚m | tada॒ha-mmana̭se॒ prabra̭vīmi | mano̭ gāyatri॒yai |
gā॒ya॒trī tri॒ṣṭubhe᳚ | tri॒ṣṭu-bjaga̭tyai | jaga̭tyanu॒ṣṭubhe᳚ | a॒nu॒ṣṭu-kpa॒ṅktyai | pa॒ṅktiḥ pra॒jāpa̭taye || 56 ||
pra॒jāpa̭ti॒ rviśve᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ | viśvḙ de॒vā bṛha॒spata̭ye | bṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇe |
brahma॒ bhūrbhuva॒-ssuvaḥ̭ | bṛha॒spati̭ rde॒vānā᳚-mbra॒hmā | a॒ha-mma̭nu॒ṣyā̭ṇām | bṛha̭spate ya॒jña-ṅgo̭pāya || i॒da-ntasmai̭ ha॒rmya-ṅka̭romi | yo vo̭ devā॒ścara̭ti brahma॒carya᳚m | me॒dhā॒vī di॒kṣu mana̭sā tapa॒svī || 57 ||
a॒ntardū॒taśca̭rati॒ mānṷṣīṣu ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ma॒rmṛ॒jyamā̭nā maha॒te saubha̭gāya |
mahya̭-ndhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ ||
bhūmi̭ rbhū॒tvā ma̭hi॒māna̭-mpupoṣa |
tato̭ de॒vī va̭rdhayate॒ payāgṃ̭si |
ya॒jñiyā̭ ya॒jñaṃ-vi~ca॒yanti॒ śañca̭ |
oṣa̭dhī॒rāpa̭ i॒ha śakva̭rīśca ||
yo mā̭ hṛ॒dā mana̭sā॒ yaśca̭ vā॒cā || 58 ||
yo brahma̭ṇā॒ karma̭ṇā॒ dveṣṭi̭ devāḥ |
ya-śśru॒tena॒ hṛda̭yeneṣṇa॒tā ca̭ |
tasye᳚ndra॒ vajrḙṇa॒ śira̭śchinadmi ||
ūrṇā̭mṛdu॒ pratha̭mānagg​ syo॒nam |
de॒vebhyo॒ juṣṭa॒gṃ॒ sada̭nāya ba॒r॒hiḥ | su॒va॒rge lo॒ke yaja̭māna॒gṃ॒ hi dhe॒hi |
mā-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭhe pa̭ra॒me vyo̭mann || catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā va॒yunā̭ni vaste |
sā stī॒ryamā̭ṇā maha॒te saubha̭gāya || 59 ||
sā mḙ dhukṣva॒ yaja̭mānāya॒ kāmāṋ |
śi॒vā ca̭ me śa॒gmā cai̭dhi |
syo॒nā ca̭ me su॒ṣadā̭ caidhi |
ūrja̭svatī ca me॒ paya̭svatī caidhi |
iṣa॒mūrja̭-mme pinvasva | brahma॒ tejo̭ me pinvasva | kṣa॒tramojo̭ me pinvasva |
viśa॒-mpuṣṭi̭-mme pinvasva |
āyṷra॒nnādya̭-mme pinvasva |
pra॒jā-mpa॒śū-nmḙ pinvasva || 60 ||
a॒smin. ya॒jña upa॒ bhūya॒ innu me᳚ |
avi̭kṣobhāya pari॒dhīnda̭dhāmi |
dha॒rtā dha॒ruṇo॒ dharī̭yān |
a॒gni rdveṣāgṃ̭si॒ niri॒to nṷdātai ||
vicchi̭nadmi॒ vidhṛ̭tībhyāgṃ sa॒patnāṋ |
jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā॒n॒. ye ca̭ jani॒ṣyamā̭ṇāḥ |
vi॒śo ya॒ntrābhyāṃ॒-vi~dha̭māmyenān | a॒hagg​svānā̭-mutta॒mo̭-'sāni devāḥ |
vi॒śo ya॒ntre nu॒damā̭ne॒ arā̭tim | viśva̭-mpā॒pmāna॒mama̭ti-ndurmarā॒yum || 61 ||
sīda̭ntī de॒vī sṷkṛ॒tasya̭ lo॒ke |
dhṛtī᳚ stho॒ vidhṛ̭tī॒ svadhṛ̭tī |
prā॒ṇānmayi̭ dhārayatam | pra॒jā-mmayi̭ dhārayatam | pa॒śūnmayi̭ dhārayatam ||
a॒ya-mpra̭sta॒ra u॒bhaya̭sya dha॒rtā |
dha॒rtā pra̭yā॒jānā̭-mu॒tānṷ̄yā॒jānā᳚m |
sa dā̭dhāra sa॒midho̭ vi॒śvarṷ̄pāḥ |
tasmi॒n-thsruco॒ addhyāsā̭dayāmi ||
āro̭ha pa॒tho jṷhu deva॒yānāṋ || 62 ||
yatrar​ṣa̭yaḥ prathama॒jā ye pṷrā॒ṇāḥ | hira̭ṇyapakṣā-'ji॒rā sambhṛ̭tāṅgā |
vahā̭si mā su॒kṛtāṃ॒-ya~tra̭ lo॒kāḥ ||
avā॒ha-mbā̭dha upa॒bhṛtā̭ sa॒patnāṋ |
jā॒tā-nbhrātṛ̭vyā॒n॒. ye ca̭ jani॒ṣyamā̭ṇāḥ | dohai̭ ya॒jñagṃ su॒dughā̭miva dhe॒num |
a॒hamutta̭ro bhūyāsam | adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
yo mā̭ vā॒cā mana̭sā durmarā॒yuḥ |
hṛ॒dā-'rā̭tī॒yā-da̭bhi॒dāsa̭-dagne || 63 ||
i॒dama̭sya ci॒ttamadha̭ra-ndhru॒vāyāḥ᳚ | a॒hamutta̭ro bhūyāsam | adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
ṛ॒ṣa॒bho̭-'si śākva॒raḥ | ghṛ॒tācī̭nāgṃ sū॒nuḥ | pri॒yeṇa॒ nāmnā᳚ pri॒ye sada̭si sīda ||
syo॒no mḙ sīda su॒ṣadaḥ̭ pṛthi॒vyām |
pratha̭yi pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ suva॒rge lo॒ke |
di॒vi sī̭da pṛthi॒vyā-ma॒ntari̭kṣe |
a॒hamutta̭ro bhūyāsam || 64 ||
adha̭re॒ mathsa॒patnāḥ᳚ ||
i॒yagg​ sthā॒lī ghṛ॒tasya̭ pū॒rṇā |
acchi̭nnapayā-śśa॒tadhā̭ra॒ uthsaḥ̭ |
mā॒ru॒tena॒ śarma̭ṇā॒ daivyḙna ||
ya॒jño̭-'si sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ | sa॒rvato॒ mā-mbhū॒ta-mbha̭vi॒ṣya-cchra̭yatām | śa॒ta-mmḙ santvā॒śiṣaḥ̭ | sa॒hasra̭-mme santu sū॒nṛtāḥ᳚ | irā̭vatīḥ paśu॒matīḥ᳚ | pra॒jāpa̭tirasi sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ || 65 ||
sa॒rvato॒ mā-mbhū॒ta-mbha̭vi॒ṣya-cchra̭yatām | śa॒ta-mmḙ santvā॒śiṣaḥ̭ |
sa॒hasra̭-mme santu sū॒nṛtāḥ᳚ | irā̭vatīḥ paśu॒matīḥ᳚ || i॒dami̭ndri॒ya-ma॒mṛtaṃ̭-vī~॒rya᳚m | a॒nenendrā̭ya pa॒śavo̭-'cikithsann |
tena̭ devā ava॒topa॒ mām | i॒heṣa॒mūrjaṃ॒-ya~śa॒-ssaha॒ ojaḥ̭ saneyam | śṛ॒ta-mmayi̭ śrayatām || ya-tpṛ̭thi॒vī-maca̭ra॒ttat-pravi̭ṣṭam || 66 ||
yenāsi̭ñca॒-dbala॒mindre᳚ pra॒jāpa̭tiḥ |
i॒da-ntacchu॒kra-mmadhṷ vā॒jinī̭vat |
yeno॒-pari̭ṣṭā॒dadhi̭no-nmahe॒ndram |
dadhi॒ mā-ndhi̭notu ||
a॒yaṃ-ve~॒daḥ pṛ̭thi॒vī-manva̭vindat |
guhā̭ sa॒tī-ṅgaha̭ne॒ gahva̭reṣu |
sa vi̭ndatu॒ yaja̭mānāya lo॒kam |
acchi̭draṃ-ya~॒jña-mbhūri̭karmā karotu ||
a॒yaṃ-ya~॒jña-ssama̭sadaddha॒viṣmāṋ |
ṛ॒cā sāmnā॒ yajṷṣā de॒vatā̭bhiḥ || 67 ||
tena̭ lo॒kān-thsūrya̭vato jayema |
indra̭sya sa॒khya-ma̭mṛta॒tva-ma̭śyām ||
yo naḥ॒ kanī̭ya i॒ha kā॒mayā̭tai |
a॒smin. ya॒jñe yaja̭mānāya॒ mahya᳚m |
apa॒ tami̭ndrā॒gnī bhuva̭nānnudetām |
a॒ha-mpra॒jāṃ-vī~॒rava̭tīṃ-vi~deya ||
agnḙ vājajit | vāja̭-ntvā sari॒ṣyanta᳚m |
vāja̭-ñje॒ṣyanta᳚m | vā॒jinaṃ̭-vā~ja॒jita᳚m || 68 ||
vā॒ja॒ji॒tyāyai॒ sammā᳚rjmi | a॒gnima̭nnā॒-dama॒nnādyā̭ya || upa̭hūto॒ dyauḥ pi॒tā |
upa॒ mā-ndyauḥ pi॒tā hva̭yatām | a॒gni-rāgnī᳚ddhrāt | āyṷṣe॒ varca̭se | jī॒vātvai puṇyā̭ya | upa̭hūtā pṛthi॒vī mā॒tā | upa॒ mā-mmā॒tā pṛ̭thi॒vī hva̭yatām | a॒gni-rāgnī᳚ddhrāt || 69 ||
āyṷṣe॒ varca̭se | jī॒vātvai puṇyā̭ya ||
mano॒ jyoti̭ rjuṣatā॒mājya᳚m |
vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhātu | bṛha॒spati̭-stanutāmi॒ma-nnaḥ̭ |
viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantām ||
ya-ntḙ agna āvṛ॒ścāmi̭ | a॒haṃ-vā~᳚ kṣipi॒taścaranṋ | pra॒jā-ñca॒ tasya॒ mūla̭-ñca |
nī॒cairdḙvā॒ nivṛ̭ścata || 70 ||
agne॒ yo no̭-'bhi॒dāsa̭ti | sa॒mā॒no yaśca॒ niṣṭyaḥ̭ | i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ |
mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na | yo mā-ndveṣṭi̭ jātavedaḥ | ya-ñcā॒ha-ndveṣmi॒ yaśca॒ mām | sarvā॒g॒stāna̭gne॒ sanda̭ha |
yāg​ścā॒ha-ndveṣmi॒ ye ca॒ mām || agnḙ vājajit |
vāja̭-ntvā sasṛ॒vāgṃsa᳚m || 71 ||
vāja̭-ñjigi॒vāgṃsa᳚m | vā॒jinaṃ̭-vā~ja॒jita᳚m | vā॒ja॒ji॒tyāyai॒ sammā᳚rjmi | a॒gni-ma̭nnā॒da-ma॒nnādyā̭ya || vedi̭ rba॒ra॒ḥi-śśṛ॒tagṃ ha॒viḥ |
i॒ddhmaḥ pa̭ri॒dhaya॒-ssrucaḥ̭ | ājyaṃ̭-ya~॒jña ṛco॒ yajuḥ̭ | yā॒jyā᳚śca vaṣaṭkā॒rāḥ | sa-mme॒ sanna̭tayo namantām |
i॒ddhma॒saṃ॒-naha̭ne hu॒te || 72 ||
di॒vaḥ khīlo-'va̭tataḥ | pṛ॒thi॒vyā addhyutthi̭taḥ | tenā̭ sa॒hasra̭kāṇḍena | dvi॒ṣantagṃ̭ śocayāmasi | dvi॒ṣanmḙ ba॒hu śo̭catu |
oṣa̭dhe॒ mo a॒hagṃ śṷcam || yajña॒ nama̭ste yajña | namo॒ nama̭śca te yajña | śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva | syo॒nena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva || 73 ||
su॒bhū॒tena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva | bra॒hma॒va॒rca॒sena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva |
ya॒jñasyardhi॒manu॒ santi̭ṣṭhasva | upa̭ te yajña॒ namaḥ̭ | upa̭ te॒ namaḥ̭ |
upa̭ te॒ namaḥ̭ || triṣpha॒lī kri॒yamā̭ṇānām | yo nya॒ṅgo a̭va॒śiṣya̭te |
rakṣa̭sā-mbhāga॒dheya᳚m | āpa॒sta-tprava̭hatādi॒taḥ || 74 ||
u॒lūkha̭le॒ musa̭le॒ yacca॒ śūrpe᳚ |
ā॒śi॒śleṣa̭ dṛ॒ṣadi॒ yatka॒pāle᳚ |
a॒va॒pruṣo̭ vi॒pruṣa॒-ssaṃ​ya~̭jāmi |
viśvḙ de॒vā ha॒viri॒da-ñjṷṣantām |
ya॒jñe yā vi॒pruṣa॒-ssanti̭ ba॒hvīḥ |
a॒gnau tā-ssarvā॒-ssvi̭ṣṭā॒-ssuhṷtā juhomi || u॒dyanna॒dya mi̭tramahaḥ |
sa॒patnā᳚nme anīnaśaḥ | divai̭nān. vi॒dyutā̭ jahi |
ni॒mroca॒nnadha̭rān kṛdhi || 75 ||
u॒dyanna॒dya vi no̭ bhaja | pi॒tā pu॒trebhyo॒ yathā᳚ | dī॒rghā॒yu॒tvasya̭ heśiṣe | tasya̭ no dehi sūrya || u॒dyanna॒dya mi̭tramahaḥ | ā॒roha॒nnutta̭rā॒-ndiva᳚m | hṛ॒dro॒ga-mmama̭ sūrya | ha॒ri॒māṇa̭-ñca nāśaya || śukḙṣu me hari॒māṇa᳚m |
ro॒pa॒ṇākā̭su daddhmasi || 76 ||
atho̭ hāridra॒veṣṷ me | ha॒ri॒māṇa॒-nnida̭ddhmasi || uda̭gāda॒ya-mā̭di॒tyaḥ |
viśvḙna॒ saha̭sā sa॒ha | dvi॒ṣanta॒-mmama̭ ra॒ndhayanṋ | mo a॒ha-ndvi̭ṣa॒to ra̭dham ||
yo na॒-śśapā॒daśa̭pataḥ | yaśca̭ na॒-śśapa̭ta॒-śśapā᳚t | u॒ṣāśca॒ tasmai̭ ni॒mrukca̭ | sarva̭-mpā॒pagṃ samṷ̄hatām || 77 ||
yo naḥ̭ sa॒patno॒ yo raṇaḥ̭ | marto̭-'bhi॒dāsa̭ti devāḥ| i॒ddhmasyḙva pra॒kṣāya̭taḥ |
mā tasyocchḙṣi॒ kiñca॒na || ava̭sṛṣṭaḥ॒ parā̭pata | śa॒ro brahma̭sagṃśitaḥ |
gacchā॒-'mitrā॒-npravi̭śa | maiṣā॒-ṅkañca॒nocchi̭ṣaḥ || 78 ||
(patiḥ̭ - pra॒jāpa̭taye - tapa॒svī - vā॒cā - saubha̭gāya - pa॒śūnmḙ pinvasva - durmarā॒yuṃ - dḙva॒yānā̭ - nagne॒ - 'ntari̭kṣe॒-'hamutta̭ro bhūyāsaṃ -pra॒jāpa̭tirasi sa॒rvataḥ̭ śri॒taḥ - pravi̭ṣṭaṃ - de॒vatā̭bhi--r vāja॒jitaṃ̭ -
pṛthi॒vī hva̭yatāma॒gnirāgnī᳚ddhrā-d- vṛścata - sasṛ॒vāgṃsagṃ̭ - hu॒te - syo॒nena̭ me॒ samti̭ṣṭhasve॒ - taḥ - kṛ̭dhi- dadhma - syūhatā - +ma॒ṣṭau ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - somāṅga.bhūteṣu mantreṣu-dīkṣāmārabhyāgnīṣomayi paśuparyante prayoge śeṣabhūtā mantrāḥ
sakṣe॒da-mpa̭śya | vidha̭rtari॒da-mpa̭śya | nāke॒da-mpa̭śya | ra॒matiḥ॒ pani̭ṣṭhā |
ṛ॒taṃ-va~r​ṣi̭ṣṭham | a॒mṛtā॒ yānyā॒huḥ | sūryo॒ vari̭ṣṭho a॒kṣabhi॒rvibhā̭ti |
ana॒ dyāvā̭pṛthi॒vī de॒vapṷtre || dī॒kṣā-'si॒ tapa̭so॒ yoniḥ̭ | tapo̭-'si॒ brahma̭ṇo॒ yoniḥ̭ || 79 ||
brahmā̭si kṣa॒trasya॒ yoniḥ̭ | kṣa॒trama̭syṛ॒tasya॒ yoniḥ̭ |
ṛ॒tama̭si॒ bhūrāra̭bhe | śra॒ddhā-mmana̭sā | dī॒kṣā-ntapa̭sā | viśva̭sya॒ bhuva̭na॒syādhi̭patnīm | sarve॒ kāmā॒ yaja̭mānasya santu ||
vāta̭-mprā॒ṇa-mmana̭sā॒-'nvāra̭bhāmahe | pra॒jāpa̭tiṃ॒-yo~ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
sa no̭ mṛ॒tyostrā̭yatā॒-mpātvagṃha̭saḥ || 80 ||
jyogjī॒vā ja॒rāma̭śīmahi || indra̭ śākvara gāya॒trī-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi | indra̭ śākvara tri॒ṣṭubha॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi |
indra̭ śākvara॒ jaga̭tī॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi |
indra̭ śākvarānu॒ṣṭubha॒-mprapa̭dye | tā-ntḙ yunajmi | indra̭ śākvara pa॒ṅkti-mprapa̭dye || 81 ||
tā-ntḙ yunajmi || ā-'ha-ndī॒kṣāma̭ruha-mṛ॒tasya॒ patnī᳚m | gā॒ya॒treṇa॒ chanda̭sā॒ brahma̭ṇā ca | ṛ॒tagṃ sa॒tyḙ-'dhāyi | sa॒tyamṛ॒tḙ-'dhāyi |
ṛ॒ta-ñca̭ me sa॒tya-ñcā̭bhūtām | jyoti̭rabhūva॒gṃ॒ suva̭ragamam |
su॒va॒rgaṃ-lo~॒ka-nnāka̭sya pṛ॒ṣṭham | bra॒ddhnasya̭ vi॒ṣṭapa̭magamam ||
pṛ॒thi॒vī dī॒kṣā || 82 ||
tayā॒-'gni rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | yayā॒-'gni rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | a॒ntari̭kṣa-ndī॒kṣā |
tayā̭ vā॒yu rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭ vā॒yu rdī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | dyau rdī॒kṣā |
tayā̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ || 83 ||
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | diśo̭ dī॒kṣā |
tayā̭ ca॒ndramā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā̭ ca॒ndramā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi |
āpo̭ dī॒kṣā | tayā॒ varṷṇo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | yayā॒ varṷṇo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ | tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi |
oṣa̭dhayo dī॒kṣā || 84 ||
tayā॒ somo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ| yayā॒ somo॒ rājā̭ dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | vāg dī॒kṣā |
tayā᳚ prā॒ṇo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
yayā᳚ prā॒ṇo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒taḥ |
tayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayāmi | pṛ॒thi॒vī tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
a॒ntari̭kṣa-ntvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
dyaustvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām || 85 ||
diśa̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | āpa̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām |
oṣa̭dhayastvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | vāktvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatām |
ṛca̭stvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | sāmā̭ni tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām |
yajūgṃ̭ṣi tvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām | aha̭śca॒ rātri̭śca | kṛ॒ṣiśca॒ vṛṣṭi̭śca | tviṣi॒ścā-pa̭citiśca || 86 ||
āpa॒ścauṣa̭dhayaśca | ūrkca̭ sū॒nṛtā̭ ca | tāstvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣantām ||
sve dakṣe॒ dakṣa̭pite॒ha sī̭da | de॒vānāgṃ̭ su॒mno ma̭ha॒te raṇā̭ya | svā॒sa॒stha-sta॒nuvā॒ saṃ​vi~̭śasva | pi॒tevai̭dhi sū॒nava॒ ā su॒śevaḥ̭ |
śi॒vo mā̭ śi॒vamāvi̭śa | sa॒tya-mma̭ ā॒tmā | śra॒ddhā me 'kṣi̭tiḥ || 87 ||
tapo̭ me prati॒ṣṭhā | sa॒vi॒tṛ-pra̭sūtā mā॒ diśo̭ dīkṣayantu | sa॒tyama̭smi || a॒ha-ntvada̭smi॒ mada̭si॒ tvame॒tat | mamā̭si॒ yoni॒stava॒ yoni̭rasmi | mamai॒va sanvaha̭ ha॒vyānya̭gne |
pu॒traḥ pi॒tre lo̭ka॒kṛ-jjā̭tavedaḥ ||
ā॒juhvā̭na-ssu॒pratī̭kaḥ pu॒rastā᳚t |
agne॒ svāṃ-yo~ni॒māsī̭da sā॒ddhyā |
a॒smin-thsa॒dhasthe॒ addhyutta̭rasminn || 88 ||
viśvḙ devā॒ yaja̭mānaśca sīdata ||
eka̭mi॒ṣe viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
dve ū॒rje viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
trīṇi̭ vra॒tāya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
ca॒tvāri॒ māyo̭ bhavāya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
pañca̭ pa॒śubhyo॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu | ṣaḍrā॒yaspoṣā̭ya॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu |
sa॒pta sa॒ptabhyo॒ hotrā᳚bhyo॒ viṣṇu॒stvā-'nvḙtu ||
sakhā̭ya-ssa॒ptapa̭dā abhūma | sa॒khya-ntḙ gameyam || 89 ||
sa॒khyātte॒ mā yo̭ṣam | sa॒khyānme॒ mā yo᳚ṣṭhāḥ || sā-'si̭ subrahmaṇye |
tasyā᳚ste pṛthi॒vī pādaḥ̭ | sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒-'ntari̭kṣa॒-mpādaḥ̭ |
sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒ dyauḥ pādaḥ̭ | sā-'si̭ subrahmaṇye | tasyā᳚ste॒ diśaḥ॒ pādaḥ̭ || 90 ||
pa॒ro ra̭jāste pañca॒maḥ pādaḥ̭ | sā na॒ iṣa॒mūrja̭-ndhukṣva | teja̭ indri॒yam | bra॒hma॒va॒rca॒sa-ma॒nnādya᳚m || vimi̭me tvā॒ paya̭svatīm | de॒vānā᳚-ndhe॒nugṃ su॒dughā॒-mana̭pa-sphurantīm | indra॒-ssoma̭-mpibatu |
kṣemo̭ astu naḥ || i॒mā-nna̭rāḥ kṛṇuta॒ vedi॒metya̭ | vasṷmatīgṃ ru॒drava̭tī-mādi॒tyava̭tīm || 91 ||
var​ṣma̭ndi॒vaḥ | nābhā̭ pṛthi॒vyāḥ |
yathā॒-'yaṃ-ya~ja̭māno॒ na riṣye᳚t |
de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve ||
catuḥ̭ śikhaṇḍā yuva॒ti-ssu॒peśāḥ᳚ |
ghṛ॒tapra̭tīkā॒ bhuva̭nasya॒ maddhye᳚ |
tasyāgṃ̭ supa॒rṇāvadhi॒ yau nivi̭ṣṭau |
tayo᳚ rde॒vānā॒madhi̭ bhāga॒dheya᳚m ||
apa॒ janya̭-mbha॒ya-nnṷda | apa ca॒krāṇi̭ vartaya | gṛ॒hagṃ soma̭sya gacchatam ||
na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi |
de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ |
yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ |
tatra̭ tvā de॒va-ssa̭vi॒tā da̭dhātu || 92 ||
(brahma̭ṇo॒ yoni॒ - ragṃha̭saḥ - pa॒ṅkti-mprapa̭dye - dī॒kṣā - yayo̭-''di॒tyo dī॒kṣayā̭ dīkṣi॒ta - stayā᳚ tvā dī॒kṣayā̭ dīkṣayā॒myoṣa̭dhayo dī॒kṣā - dyaustvā॒ dīkṣa̭māṇa॒manṷ dīkṣatā॒ - mapa̭citi॒ścā - kṣi̭ti॒ - rutta̭rasmin - gameyaṃ॒ - diśaḥ॒ pāda̭ - ādi॒tyava̭tīṃ - ~vartaya॒ pañca̭ ca) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - paśuviṣayā acchidramantrāḥ
yada॒sya pā॒re raja̭saḥ | śu॒kra-ñjyoti॒-rajā̭yata | tannaḥ̭ par​ṣa॒dati॒ dviṣaḥ̭ |
agnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || yasmā᳚dbhī॒ṣā-'vā̭śiṣṭhāḥ | tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || yasmā᳚dbhī॒ṣā nyaṣa̭daḥ |
tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi || 93 ||
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || udṷsra tiṣṭha॒ prati̭tiṣṭha॒ mā ri̭ṣaḥ | memaṃ-ya~॒jñaṃ-ya~ja̭māna-ñca rīriṣaḥ | su॒va॒rge lo॒ke yaja̭māna॒gṃ॒ hi dhe॒hi | śa-nna̭ edhi dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade ||
yasmā᳚dbhī॒ṣā-'vḙpiṣṭhāḥ pa॒lāyi̭ṣṭhā-ssa॒majñā᳚sthāḥ | tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
pra॒jābhya॒-ssarvā᳚bhyo mṛḍa | namo̭ ru॒drāya̭ mī॒ḍhuṣe᳚ || 94 ||
ya i॒damakaḥ̭ | tasmai॒ namaḥ̭ | tasmai॒ svāhā᳚ ||
na vā ṷve॒tanmri̭yase॒ na ri̭ṣyasi de॒vāgṃ idḙṣi pa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | harī̭ te॒ yuñjā॒ pṛṣa̭tī abhūtā॒mupā᳚sthā-dvā॒jī dhu॒ri rāsa̭bhasya || | āśā̭nā-ntvā ''śāpā॒lebhyaḥ̭ | ca॒turbhyo̭ a॒mṛte᳚bhyaḥ | i॒da-mbhū॒tasyādhya̭kṣebhyaḥ | vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam ||
viśvā॒ āśā॒ madhṷnā॒ sagṃsṛ̭jāmi | a॒na॒mī॒vā āpa॒ oṣa̭dhayo bhavantu | a॒yaṃ-ya~ja̭māno॒ mṛdho॒ vya̭syatām | agṛ̭bhītāḥ pa॒śavaḥ̭ santu॒ sarve᳚ || || ya॒jñasya॒ hi stha ṛ॒tviyau᳚ |
indrā᳚gnī॒ ceta̭nasya ca | hu॒tā॒hu॒tasya̭ tṛpyatam | ahṷtasya hu॒tasya̭ ca | hu॒tasya॒ cāhṷtasya ca | ahṷtasya hu॒tasya̭ ca | indrā᳚gnī a॒sya soma̭sya | vī॒ta-mpi̭bata-ñju॒ṣethā᳚m ||
mā yaja̭māna॒-ntamo̭ vidat | martvijo॒ mo i॒māḥ pra॒jāḥ | mā ya-ssoma̭mi॒ma-mpibā᳚t | sagṃsṛ̭ṣṭamu॒bhaya̭-ṅkṛ॒tam || 95 ||
(kṛ॒dhi॒ - mī॒ḍhuṣe - 'hṷtasya ca sa॒pta ca̭) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - upāṃśvabhiṣavā mantrāḥ
a॒nā॒gasa̭stvā va॒yam | indrḙṇa॒ preṣi̭tā॒ upa̭ | vā॒yuṣṭḙ astvagṃśa॒bhūḥ | mi॒trastḙ astvagṃśa॒bhūḥ | varṷṇaste astvagṃśa॒bhūḥ ||
apā᳚-ṅkṣayā॒ ṛta̭sya garbhāḥ | bhuva̭nasya gopā॒-śśyenā̭ atithayaḥ | parva̭tānā-ṅkakubhaḥ pra॒yuto̭ napātāraḥ | va॒gnunendragg̭ hvayata |
ghoṣe॒ṇāmī̭-vāg​ścātayata || 96 ||
yu॒ktā-sstha॒ vaha̭ta || de॒vā grāvā̭ṇa॒ indu॒rindra॒ itya̭vādiṣuḥ | endra̭macucyavuḥ para॒masyāḥ᳚ parā॒vataḥ̭ | ā-'smā-thsa॒dhasthā᳚t |
orora॒ntari̭kṣāt | ā sṷbhū॒tama̭suṣavuḥ | bra॒hma॒va॒rca॒sa-mma॒ ā-'sṷṣavuḥ |
sa॒ma॒re rakṣāg̭syavadhiṣuḥ | apa̭hata-mbrahma॒jyasya̭ || vākca̭ tvā॒ mana̭śca śriṇītām || 97 ||
prā॒ṇaśca̭ tvā-'pā॒naśca̭ śrīṇītām |
cakṣṷśca tvā॒ śrotra̭-ñca śrīṇītām |
dakṣa̭śca tvā॒ bala̭-ñca śrīṇītām | oja̭śca tvā॒ saha̭śca śrīṇītām | āyṷśca tvā ja॒rā ca̭ śrīṇītām | ā॒tmā ca̭ tvā ta॒nūśca̭ śrīṇītām | śṛ॒to̭-'si śṛ॒ta-ṅkṛ̭taḥ | śṛ॒tāya̭ tvā śṛ॒tebhya̭stvā ||
yamindra̭mā॒hu rvarṷṇaṃ॒-ya~mā॒huḥ | ya-mmi॒tramā॒hu-ryamṷ sa॒tyamā॒huḥ || 98 ||
yo de॒vānā᳚-nde॒vata̭mastapo॒jāḥ | tasmai᳚ tvā॒ tebhya̭stvā || mayi॒ tyadi̭ndri॒ya-mma॒hat | mayi॒ dakṣo॒ mayi॒ kratuḥ̭ | mayi̭ dhāyi su॒vīrya᳚m | triśṷggha॒rmo vibhā̭tu me | ākū᳚tyā॒ mana̭sā sa॒ha |
vi॒rājā॒ jyoti̭ṣā sa॒ha | ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha |
tasya॒ doha̭maśīmahi || 99 ||
tasya̭ su॒mnama̭śīmahi | tasya̭ bha॒kṣama̭śīmahi |
vāgjṷṣā॒ṇā soma̭sya tṛpyatu || mi॒tro janāṋ yātayati prajā॒na-nmi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīrani̭miṣā॒-'bhi ca̭ṣṭe sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-dvidhema || pra sa mi̭tra॒ marto̭ astu॒ praya̭svā॒n. yasta̭ āditya॒ śikṣa̭ti vra॒tena̭ | na ha̭nyate॒ na jī̭yate॒ tvoto॒ naina॒magṃho̭ aśno॒tyanti̭to॒ na dū॒rāt || || yasmā॒nna jā॒taḥ paro̭ a॒nyo asti̭ | ya ā̭vi॒veśa॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jayā̭ saṃ​vi~dā॒naḥ |
trīṇi॒ jyotīgṃ̭ṣi sacate॒ sa ṣo̭ḍa॒śī ||
e॒ṣa bra॒hmā ya ṛ॒tviyaḥ̭ |
indro॒ nāma̭ śru॒to ga॒ṇe || 100 ||
pra tḙ ma॒he vi॒dathḙ 'śagṃsiṣa॒gṃ॒ harī᳚ | ya ṛ॒tviyaḥ॒ pra tḙ vanve |
va॒nuṣo̭ harya॒ta-mmada᳚m || indro॒ nāma̭ ghṛ॒ta-nna yaḥ | hari̭bhi॒ścāru॒ seca̭te |
śru॒to ga॒ṇa ā tvā̭ viśantu | hari̭varpasa॒giṃraḥ̭ ||
indrādhi̭pa॒te-'dhi̭pati॒stva-nde॒vānā̭masi | adhi̭pati॒-mmām | āyṷṣmantaṃ॒-va~rca̭svanta-mmanu॒ṣyḙṣu kuru || 101 ||
indra̭śca sa॒mrā-ḍvarṷṇaśca॒ rājā᳚ |
tau tḙ bha॒kṣa-ñca̭kratu॒ragra̭ e॒tam |
tayo॒ranṷ bha॒kṣa-mbha̭kṣayāmi |
vāgjṷṣā॒ṇā soma̭sya tṛpyatu ||
pra॒jāpa̭ti rvi॒śvaka̭rmā | tasya॒ mano̭ de॒vaṃ-ya~॒jñena̭ rāddhyāsam | a॒rthe॒ gā a॒sya ja̭hitaḥ | a॒va॒sāna̭pate-'va॒sāna̭-mme vinda ||
namo̭ ru॒drāya̭ vāsto॒ṣpata̭ye |
āya̭ne vi॒drava̭ṇe || 102 ||
u॒dyāne॒ yatpa॒rāya̭ṇe | ā॒varta̭ne vi॒varta̭ne |
yo go̭pā॒yati॒ tagṃ hṷve ||
yānya̭pā॒mityā॒-nyapra̭tīttā॒-nyasmi̭ |
ya॒masya̭ ba॒linā॒ carā̭mi |
i॒haiva santaḥ॒ prati॒ tadyā̭tayāmaḥ |
jī॒vā jī॒vebhyo॒ niha̭rāma enat ||
a॒nṛ॒ṇā a॒sminna̭-nṛ॒ṇāḥ para̭sminn |
tṛ॒tīyḙ lo॒ke a̭nṛ॒ṇā-ssyā̭ma |
ye dḙva॒yānā̭ u॒ta pi̭tṛ॒yāṇāḥ᳚ || 103 ||
sarvā᳚-npa॒tho a̭nṛ॒ṇā ākṣī̭yema ||
i॒damū॒ nu śreyo̭-'va॒sāna॒-māga̭nma |
śi॒ve no॒ dyāvā̭pṛthi॒vī u॒bhe i॒me | goma॒ddhana̭-va॒daśva̭va॒-dūrja̭svat |
su॒vīrā̭ vī॒rairanu॒ sañca̭rema || a॒rkaḥ pa॒vitra॒gṃ॒ raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
pu॒nāti̭ de॒vānā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ | dyāvā̭pṛthi॒vī paya̭sā saṃ​vi~dā॒ne |
ghṛ॒ta-ndṷhāte a॒mṛta॒-mprapī̭ne || pa॒vitra̭ma॒rko raja̭so vi॒mānaḥ̭ |
pu॒nāti̭ de॒vānā॒-mbhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
suva॒ rjyoti॒ ryaśo̭ ma॒hat |
a॒śī॒mahi̭ gā॒dhamu॒ta pra̭ti॒ṣṭhām || 104 ||
(cā॒ta॒ya॒ta॒ - śrī॒ṇī॒tā॒gṃ॒ - sa॒tyamā॒hu - ra̭śīmahi - ga॒ṇe - kṷru - vi॒drava̭ṇe - pitṛ॒yāṇā̭ - a॒rko raja̭so vi॒māna॒strīṇi̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - saumikaprāyāścittamantrāḥ
uda̭stāmphsī-thsavi॒tā mi॒tro a̭rya॒mā |
sarvā̭-na॒mitrā̭-navadhīdyu॒gena̭ |
bṛ॒hanta॒-mmāma̭kara-dvī॒rava̭ntam | ra॒tha॒nta॒re śra̭yasva॒ svāhā̭ pṛthi॒vyām |
vā॒ma॒de॒vye śra̭yasva॒ svāhā॒-'ntari̭kṣe | bṛ॒ha॒ti śra̭yasva॒ svāhā̭ di॒vi |
bṛ॒ha॒tā tvopa̭stabhnomi ||
ā tvā̭ dade॒ yaśa̭se vī॒ryā̭ya ca |
a॒smāsva̭-ghniyā yū॒ya-nda̭dhāthendri॒ya-mpayaḥ̭ || yaste᳚ dra॒phso yasta̭ uda॒r॒ṣaḥ || 105 ||
daivyaḥ̭ ke॒tu rviśva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa̭ |
sa naḥ̭ pā॒hyari̭ṣṭyai॒ svāhā᳚ ||
anṷ mā॒ sarvo̭ ya॒jño̭-'yamḙtu |
viśvḙ de॒vā ma॒ruta॒-ssāmā॒rkaḥ |
ā॒priya॒ ̭007ā;chandāgṃ̭si ni॒vido॒ yajūgṃ̭ṣi | a॒syai pṛ̭thi॒vyai yadya॒jñiya᳚m ||
pra॒jāpa̭te rvarta॒nimanṷ vartasva |
anṷ vī॒rairanṷ rāddhyāma॒ gobhiḥ̭ |
anvaśvai॒ranu॒ sarvai̭ru pu॒ṣṭaiḥ |
anṷ pra॒jayā-'nvi̭ndri॒yeṇa̭ || 106 ||
de॒vā no̭ ya॒jña-mṛ̭ju॒dhā na̭yantu ||
prati̭ kṣa॒tre prati̭ tiṣṭhāmi rā॒ṣṭre |
pratyaśvḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi॒ goṣṷ |
prati̭ pra॒jāyā॒-mprati̭ tiṣṭhāmi॒ bhavye᳚ |
viśva̭ma॒nyā-'bhi̭ vāvṛ॒dhe | tada॒nyasyā॒-madhi̭śri॒tam | di॒ve ca̭ vi॒śvaka̭rmaṇe |
pṛ॒thi॒vyai cā̭kara॒-nnamaḥ̭ || askā॒ndyauḥ pṛ̭thi॒vīm | askā̭nṛṣa॒bho yuvā॒ gāḥ || 107 ||
ska॒nnemā viśvā॒ bhuva̭nā | ska॒nno ya॒jñaḥ praja̭nayatu | askā॒naja̭ni॒ prāja̭ni |
ā ska॒nnājjā̭yate॒ vṛṣā᳚ | ska॒nnā-tpraja̭niṣīmahi || ye de॒vā yeṣā̭mi॒da-mbhā̭ga॒dheya̭-mba॒bhūva̭ | yeṣā᳚-mprayā॒jā u॒tānṷ̄yā॒jāḥ | indra̭jyeṣṭhebhyo॒ varṷṇarājabhyaḥ | a॒gniho̭tṛbhyo de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ || u॒ta tyā no॒ divā̭ ma॒tiḥ || 108 ||
adi̭tirū॒tyā-''ga̭mat | sā śantā̭cī॒ maya̭skarat | apa॒ sridhaḥ̭ || u॒ta tyā daivyā̭ bhi॒ṣajā᳚ | śa-nna̭skarato a॒śvinā᳚ | yū॒yātā̭-ma॒smadrapaḥ̭ |
apa॒ sridhaḥ̭ || śama॒gni-ra॒gnibhi̭skarat | śa-nna̭stapatu॒ sūryaḥ̭ | śaṃ-vā~to̭ vātvara॒pāḥ || 109 ||
apa॒ sridhaḥ̭ || taditpa॒da-nna vici̭keta vi॒dvān |
yanmṛ॒taḥ puna̭ra॒pyeti̭ jī॒vān | tri॒vṛdya-dbhuva̭nasya ratha॒vṛt | jī॒vo garbho॒ na mṛ॒ta-ssa jī̭vāt || pratya̭smai॒ pipī̭ṣate | vi॒śvā̭ni vi॒duṣḙ bhara | a॒ra॒-ṅga॒māya॒ jagma̭ve |
apa̭ścāddadhvane॒ nare᳚ (o-rapa̭ścāddaghvane॒ nare᳚) || indu॒rindu॒ma-vā̭gāt |
indo॒rindro̭-'pāt | tasya̭ ta inda॒vindra̭-pītasya॒ madhṷmataḥ | upa̭hūta॒syopa̭hūto bhakṣayāmi || 110 ||
(u॒da॒r॒ṣa - i̭ndri॒yeṇa॒ - gā - ma॒ti - ra̭ra॒pā - a̭gā॒trīṇi̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - dar​śapūrṇamāsaprāyaścittamantrāḥ
brahma̭ prati॒ṣṭhā mana̭so॒ brahma̭ vā॒caḥ | brahma̭ ya॒jñānāgṃ̭ ha॒viṣā॒-mājya̭sya |
ati̭rikta॒-ṅkarma̭ṇo॒ yacca̭ hī॒nam | ya॒jñaḥ parvā̭ṇi prati॒rannḙti ka॒lpayanṋ |
svāhā̭kṛ॒tā-''hṷtiretu de॒vān || āśrā̭vitama॒tyāśrā̭vitam |
vaṣa̭ṭkṛta-ma॒tyanū᳚kta-ñca ya॒jñe |
ati̭rikta॒-ṅkarma̭ṇo॒ yacca̭ hī॒nam |
ya॒jñaḥ parvā̭ṇi prati॒rannḙti ka॒lpayanṋ |
svāhā̭kṛ॒tā-''hṷtiretu de॒vān || 111 ||
yadvo̭ devā atipā॒dayā̭ni | vā॒cā ci॒tpraya̭ta-ndeva॒ heḍa̭nam | a॒rā॒yo a॒smāgṃ a॒bhi-dṷcchunā॒yate᳚| a॒nyatrā॒sma-nma̭ruta॒sta-nnidhḙtana || ta॒ta-mma॒ āpa॒stadṷ tāyata॒ punaḥ̭ | svādi̭ṣṭhā dhī॒tiru॒cathā̭ya śasyate |
a॒yagṃ sa̭mu॒dra u॒ta vi॒śvabhḙṣajaḥ |
svāhā̭-kṛtasya॒ samṷtṛpṇuta rbhuvaḥ ||
udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒ paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || |
udu॒ tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ | dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya᳚m || ci॒tra-nde॒vānā॒-muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷ-rmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒-'gneḥ | ā-' prā॒ dyāvā̭pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭tasta॒sthuṣa̭śca || || 112 ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke || tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || |
tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat ||
sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || | tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || prajā̭pate॒ na tvade॒tānya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒ tā ba̭bhūva | yatkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yagg​ syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || || i॒ma-ñjī॒vebhyaḥ̭ pari॒dhi-nda̭dhāmi | maiṣā-nnṷ gā॒dapa̭ro॒ ardha̭me॒tam | śa॒ta-ñjī̭vantu śa॒radaḥ̭ purū॒cīḥ | ti॒ro mṛ॒tyu-nda̭dhatā॒-mparva̭tena ||
i॒ṣṭebhya॒-ssvāhā॒ vaṣa॒ḍani̭ṣṭebhya॒-ssvāhā᳚ | bhe॒ṣa॒ja-nduri̭ṣṭyai॒ svāhā॒ niṣkṛ̭tyai॒ svāhā᳚ | daurā᳚rdhyai॒ svāhā॒ daivī᳚bhya-sta॒nūbhya॒-ssvāhā᳚ || 113 ||
ṛddhyai॒ svāhā॒ samṛ̭ddhyai॒ svāhā᳚ ||
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe |
tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi | magha̭vañcha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye᳚ | vi dviṣo॒ vi mṛdho̭ jahi || sva॒sti॒dā vi॒śaspatiḥ̭ | vṛ॒tra॒hā vimṛdho̭ va॒śī | vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu naḥ | sva॒sti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || ā॒bhi rgī॒rbhi ryadato̭ na ū॒nam || 114 ||
āpyā̭yaya harivo॒ vardha̭mānaḥ |
ya॒dā sto॒tṛbhyo॒ mahi̭ go॒trā ru॒jāsi̭ |
bhū॒yi॒ṣṭha॒bhājo॒ adha̭ te syāma || anā᳚jñātaṃ॒-ya~dājñā̭tam | ya॒jñasya̭ kri॒yate॒ mithṷ | agne॒ tada̭sya kalpaya | tvagṃ hi vettha̭ yathāta॒tham || purṷṣa sammito ya॒jñaḥ | ya॒jñaḥ purṷṣa sammitaḥ | agne॒ tada̭sya kalpaya |
tvagṃ hi vettha̭ yathāta॒tham || ya-tpā̭ka॒trā mana̭sā dī॒nada̭kṣā॒ na | ya॒jñasya̭ ma॒nvate॒ martā̭saḥ | a॒gniṣṭaddhotā᳚ kṛtu॒vidvi̭jā॒nann |
yaji̭ṣṭho de॒vāgṃ ṛ̭tu॒śo ya̭jāti || 115 ||
(de॒vāg​ - ści॒traṃ - ta॒nūbhya॒-ssvāho॒ - naṃ - purṷṣasammi॒to-'gne॒ tada̭sya kalpaya॒ pañca̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - agniṣṭomādau yajamānajapyā mantraviśeṣāḥ
yaddḙvā deva॒heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | ādi̭tyā॒-stasmā᳚nmā muñcata |
ṛ॒tasya॒rtena॒ māmu॒ta || devā̭ jīvanakā॒myā yat | vā॒cā-'nṛ̭tamūdi॒ma | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | gār​ha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu | du॒ri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma | ka॒rotu॒ māma̭ne॒ nasa᳚m || 116 ||
ṛ॒tena̭ dyāvāpṛthivī | ṛ॒tena॒ tvagṃ sa̭rasvati | ṛ॒tānmā̭ muñca॒tāgṃha̭saḥ | yada॒nya kṛ̭tamāri॒ma || sa॒jā॒ta॒śa॒gṃ॒sādu॒ta vā̭ jāmiśa॒gṃ॒sāt | jyāya̭sa॒-śśagṃsā̭du॒ta vā॒ kanī̭yasaḥ | anā᳚jñāta-nde॒vakṛ̭taṃ॒-ya~denaḥ̭ | tasmā॒ttvama॒smā-ñjā̭tavedo mumugdhi || yadvā॒cā yanmana̭sā | bā॒hubhyā̭-mū॒rubhyā̭-maṣṭhī॒vadbhyā᳚m || 117 ||
śi॒śñai ryadanṛ̭ta-ñcakṛ॒mā va॒yam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yaddhastā᳚bhyā-ñca॒kara॒ kilbi̭ṣāṇi | a॒kṣāṇāṃ᳚-va~॒gnumṷpa॒ jighna̭mānaḥ | dū॒re॒pa॒śyā ca̭ rāṣṭra॒bhṛcca̭ | tānya̭phsa॒rasā॒-vanṷdattā-mṛ॒ṇāni̭ ||
adī᳚vyannṛ॒ṇaṃ-ya~da॒ha-ñca॒kāra̭ | yadvā-'dā᳚syan-thsañja॒gārā॒ jane᳚bhyaḥ |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yanmayi̭ mā॒tā garbhḙ sa॒ti || 118 ||
ena̭śca॒kāra॒ yatpi॒tā | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā̭ pi॒peṣa̭ mā॒tara̭-mpi॒tara᳚m |
pu॒traḥ pramṷdito॒ dhayanṋ | ahigṃ̭sitau pi॒tarau॒ mayā॒ tat | tada̭gne anṛ॒ṇo bha̭vāmi || yada॒ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīmu॒ta dyām |
yanmā॒tara̭-mpi॒taraṃ̭-vā~ jihigṃsi॒ma |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || yadā॒śasā̭ ni॒śasā॒ yatpa̭rā॒śasā᳚ || 119 ||
yadena̭śca kṛ॒mā nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || ati̭krāmāmi duri॒taṃ-ya~denaḥ̭ | jahā̭mi ri॒pra-mpa̭ra॒me sa॒dhasthe᳚ |
yatra॒ yanti̭ su॒kṛto॒ nāpi̭ du॒ṣkṛtaḥ̭ | tamāro̭hāmi su॒kṛtā॒-nnu lo॒kam ||
tri॒te de॒vā a̭mṛjatai॒-tadenaḥ̭ |
tri॒ta e॒tanma̭nu॒ṣyḙṣu māmṛje |
tato̭ mā॒ yadi॒ kiñci̭dāna॒śe |
a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ || 120 ||
gār​ha̭patyaḥ॒ pramṷñcatu | du॒ri॒tā yāni̭ cakṛ॒ma | ka॒rotu॒ māma̭ne॒nasa᳚m || di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tāḥ | yā jā॒tā oṣa̭dhībhyaḥ | atho॒ yā a̭gni॒jā āpaḥ̭ | tā naḥ̭ śundhantu॒ śundha̭nīḥ ||
yadāpo॒ nakta̭-nduri॒ta-ñcarā̭ma |
yadvā॒ divā॒ nūta̭naṃ॒-ya~tpṷrā॒ṇam |
hira̭ṇya-varṇā॒stata॒ utpṷnīta naḥ ||
i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒ hava̭ma॒dyā ca̭ mṛḍaya | tvāma̭va॒syurā ca̭ke ||
tattvā̭ yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒-stadā śā᳚ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ | ahḙḍamāno varuṇe॒ha bo॒dhyurṷśagṃsa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ || | tva-nno̭ agne॒ varṷṇasya vi॒dvā-nde॒vasya॒ heḍo-'va̭ yāsi sīṣṭhāḥ | yaji̭ṣṭho॒ vahni̭ tama॒-śśośṷcāno॒ viśvā॒ dveṣāgṃ̭si॒ pramṷmugdhya॒smat || sa tvanno̭ agne-'va॒mo bha̭vo॒tī nedi̭ṣṭho a॒syā u॒ṣaso॒ vyṷṣṭau | ava̭ yakṣva no॒ varṷṇa॒gṃ॒ rarā̭ṇo vī॒hi mṛ̭ḍī॒kagṃ su॒havo̭ na edhi || | tvama̭gne a॒yā-'si̭ | a॒yā sanmana̭sā hi॒taḥ | a॒yā sanaḥa॒vyamṷ̄hiṣe | a॒yā no̭ dhehi bheṣa॒jam | i॒ṣṭo a॒gnirāhṷtaḥ | svāhā̭kṛtaḥ pipartu naḥ | sva॒gā de॒vebhya̭ i॒da-nnamaḥ̭ || || 121 ||
(a॒ne॒nasa̭ - maṣṭhī॒vadbhyāgṃ̭ - sa॒ti - pa̭rā॒śasā̭-''na॒śe᳚ - 'gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ - punīta na॒strīṇi̭ ca) (a. 12)
(ya-ddḙvā॒ gār​ha̭patyo॒ yaddhastā᳚bhyāṃ॒-ya~nmayi̭ mā॒tā yadā̭pi॒peṣa॒
~yada॒ntari̭kṣaṃ॒-ya~dā॒śasā-'ti̭krāmāmi tri॒te de॒vā di॒vi jā॒tā a॒phsu jā॒tā yadāpa̭ i॒ma-mmḙ varuṇā॒ tattvā̭ yāmi॒ tva-nno̭ agne॒ sa tva-nno̭ agne॒ tvama̭gne a॒yā-'si̭)
anuvākaṃ 13 - avabhṛthe karmaṇi ṛjīṣaprokṣaṇamantrāḥ
yatte॒ grāv.ṇṇā̭ cicchi॒du-sso̭ma rājann |
pri॒yāṇyaṅgā̭ni॒ svadhi̭tā॒ parūgṃ̭ṣi | tathsandha॒-thsvājyḙno॒ta va̭rdhayasva |
a॒nā॒gaso॒ adha॒mithsa॒kṣaṃ​ye~̭ma || yatte॒ grāvā̭ bā॒hucyṷto॒ acṷcyavuḥ |
naro॒ yattḙ dudu॒hu rdakṣi̭ṇena |
tatta॒ āpyā̭yatā॒-ntatte᳚ | niṣṭyā̭yatā-ndeva
soma || yatte॒ tvaca̭-mbibhi॒duryacca॒ yoni᳚m |
yadā॒sthānā॒-tpracyṷto॒ vena̭si॒ tmanā᳚ || 122 ||
tvayā॒ tathso̭ma gu॒ptama̭stu naḥ |
sā naḥ̭ sa॒dhāṃ-'sa̭tpara॒me vyo̭mann ||
ahā॒ccharī̭ra॒-mpaya̭sā sa॒metya̭ | a॒nyo᳚-'nyo bhavati॒ varṇo̭ asya | tasmi̭n va॒yamupa̭hūtā॒stava̭ smaḥ | ā no̭ bhaja॒ sada̭si vi॒śvarṷ̄pe ||
nṛ॒cakṣā॒-ssoma̭ u॒ta śu॒śruga̭stu |
mā no॒ vihā̭sī॒dgira̭ āvṛṇā॒naḥ |
anā̭gā-sta॒nuvo̭ vāvṛdhā॒naḥ |
ā no̭ rū॒paṃ-va~̭hatu॒ jāya̭mānaḥ || 123 ||
upa̭kṣaranti ju॒hvo̭ ghṛ॒tena̭ | pri॒yāṇyaṅgā̭ni॒ tava̭ va॒rdhaya̭ntīḥ | tasmai̭ te soma॒ nama॒ idvaṣa̭ṭca | upa̭ mā rājan-thsukṛ॒te hva̭yasva ||
sa-mprā̭ṇāpā॒nābhyā॒gṃ॒ samu॒ cakṣṷṣā॒ tvam | sagg​ śrotrḙṇa gacchasva soma rājann |
yatta॒ āsthi̭ta॒gṃ॒ śamu॒ tattḙ astu | jā॒nī॒tānnaḥ̭ sa॒gamma̭ne pathī॒nām || e॒ta-ñjā̭nītātpara॒me vyo̭mann | vṛkā᳚-ssadhasthā vi॒da rū॒pama̭sya || 124 ||
yadā॒gacchā᳚-tpa॒thibhi̭ rdeva॒yānaiḥ᳚ | i॒ṣṭā॒pū॒rte kṛ̭ṇutā-dā॒vira̭smai ||
ari̭ṣṭo rājannaga॒daḥ parḙhi | nama̭ste astu॒ cakṣa̭se raghūya॒te | nāka॒māro̭ha sa॒ha yaja̭mānena | sūrya̭-ṅgacchatātpara॒me vyo̭mann ||
abhū᳚dde॒va-ssa̭vi॒tā vandyo॒ nu naḥ̭ | i॒dānī॒mahna̭ upa॒vācyo॒ nṛbhiḥ̭ |
vi yo ratnā॒ bhaja̭ti māna॒vebhyaḥ̭ | śreṣṭha̭-nno॒ atra॒ dravi̭ṇaṃ॒-ya~thā॒ dadha̭t ||
upa̭ no mitrāvaruṇā-vi॒hāva̭tam | a॒nvādī᳚ddhyā-thāmi॒ha naḥ̭ sakhāyā | ā॒di॒tyānā॒-mprasi̭tir-he॒tiḥ | u॒grā śa॒tāpā᳚ṣṭhā gha॒viṣā॒ pari̭ṇo vṛṇaktu ||
ā pyā̭yasva॒ samḙ̀tu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || || 125 ||
(tmanā॒ - jāya̭māno - 'sya॒ - dadha॒-tpañca̭ ca) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - avabhṛthe karmaṇi secanādimantrāḥ
yaddi̭dī॒kṣe mana̭sā॒ yacca̭ vā॒cā | yadvā᳚ prā॒ṇaiścakṣṷṣā॒ yacca॒ śrotrḙṇa |
yadreta̭sā mithu॒nenā-pyā॒tmanā᳚ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhi॒re teja̭ indri॒yam |
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
yadṛ॒cā sāmnā॒ yajṷṣā | pa॒śū॒nā-ñcarma̭n. ha॒viṣā̭ didī॒kṣe |
yacchando̭bhi॒-roṣa̭dhībhi॒-rvana॒spatau᳚ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhi॒re (da̭dhire॒) teja̭ indri॒yam || 126 ||
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
yena॒ brahma॒ yena̭ kṣa॒tram | yene᳚ndrā॒gnī pra॒jāpa̭ti॒-ssomo॒ varṷṇo॒ yena॒ rājā᳚ |
viśvḙ de॒vā ṛṣa̭yo॒ yena̭ prā॒ṇāḥ |
a॒dbhyo lo॒kā da̭dhire॒ teja̭ indri॒yam |
śu॒krā dī॒kṣāyai॒ tapa̭so vi॒moca̭nīḥ |
āpo̭ vimo॒ktrī rmayi॒ teja̭ indri॒yam ||
a॒pā-mpuṣpa̭ma॒syo-ṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ | soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ || 127 ||
a॒gneḥ pri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ || a॒pā-mpuṣpa̭-ma॒syoṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ |
soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ | indra̭sya pri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ | a॒pā-mpuṣpa̭ma॒syo-ṣa̭dhīnā॒gṃ॒ rasaḥ̭ | soma̭sya pri॒ya-ndhāma̭ |
viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-mpri॒yata̭magṃ ha॒vi-ssvāhā᳚ || va॒yagṃ so̭ma vra॒te tava̭ |
mana̭sta॒nūṣu॒ pipra̭taḥ | pra॒jāva̭nto aśīmahi || 128 ||
de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | so॒myebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | ka॒vyebhyaḥ̭ pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ || devā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam |
somyā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam | kavyā̭sa i॒ha mā̭dayaddhvam || ana̭ntaritāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myā-sso̭mapī॒thāt || apai̭tu mṛ॒tyura॒mṛta̭-nna॒ āganṋ | vai॒va॒sva॒to no॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙriva || 129 ||
a॒bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yiḥ | saca̭tā-nna॒-śśacī॒patiḥ̭ || para̭-mmṛtyo॒ anu॒parḙhi॒ panthā᳚m | yaste॒ sva ita̭ro deva॒yānā᳚t | cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi | mā naḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān || i॒damū॒ nu śreyo̭-'va॒sāna॒-māga̭nma | yadgo॒ji-ddha̭na॒ji-da̭śva॒jidyat |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙriva | a॒bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yiḥ | saca̭tā-nna॒-śśacī॒patiḥ̭ || 130 ||
(vana॒spatā̭va॒dbhyo lo॒kā da̭dhire॒ teja̭ indri॒ya-ndhāmā̭ - śīmahī - vā॒ - bhi naḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yireka̭-ñca) (a. 14)
(sarvā॒n॒. - ya-dviṣṣa̭ṇṇena॒ - vi vai - yāḥ pu॒rastā॒-d- devā̭ de॒veṣu॒ - pari̭staṇita॒ - sakṣe॒daṃ - ~yada॒sya pā॒rḙ - 'nā॒gasa॒ - uda̭stā-mphsī॒-d- brahma̭ prati॒ṣṭhā - ya-ddḙva॒ - yatte॒ grāva.ṇṇā॒ - ya-ddi̭dī॒kṣe catṷrdaśa)
(sarvā॒n - bhūti̭me॒va - yāme॒vāphsvāhṷtim - ~vra॒tānāṃ᳚ - parṇava॒lkaḥ - so॒myānā̭ - ma॒smin. ya॒jñe - 'gne॒ yo no॒ - jyogjī॒vāḥ - pa॒rora̭jāste॒ - pra tḙ ma॒he - brahma̭ prati॒ṣṭhā - gār​ha̭patyā stri॒gṃ॒śadṷttaraśa॒taṃ)
(sarvā॒n॒. vai - śacī॒patiḥ̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe tṛtīyāṣṭake saptamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||