6.58 Yuddhakanda - Ashtapanchasha Sargah

ॐ

6.58 யுத்தகாண்ட - அஷ்டபஞ்சாஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।

அத அஷ்டபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ।

ததஃப்ரஹஸ்தந்நிர்யாந்தந்த்ரு'ஷ்டவாபீமபராக்ரமம் ।

உவாசஸஸ்மிதம்ராமோவிபீஷணமரிந்தமஃ ॥ 1 ॥

கஏஷஸ்ஸுமஹாகாயோபலேநமஹதாவ்ரு'தஃ ।

ஆசக்ஷ்வமேமஹாபாஹோ வீர்யவந்தந்நிஶாசரம் ॥ 2 ॥

ராகவஸ்யவசஶ்ஶ்ருத்வாப்ரத்யுவாசவிபீஷணஃ ॥ 3 ॥

ஏஷஸேநாபதிஸ்தஸ்யப்ரஹஸ்தோநாமராக்ஷஸஃ ।

லங்காயாம்ராக்ஷஸேந்த்ரஸ்யத்ரிபாகபலஸம்வ்ரு'தஃ ॥ 4 ॥

வீர்யவாநஸ்த்ரவிச்சூரஃஸுப்ரக்யாஶ்சபராக்ரமே ।

ததஃப்ரஹஸ்தந்நிர்யாந்தம்பீமம்பீமபராக்ரமம் ॥ 5 ॥

கர்ஜந்தம்ஸுமஹாகாயம்ராக்ஷஸைரபிஸம்வ்ரு'தம் ।

ததர்ஶமஹதீஸேநாவாநராணாம்பலீயஸாம் ॥ 6 ॥

அபிஸஞ்ஜாதரோஷாணாம்ப்ரஹஸ்தமபிகர்ஜதாம் ।

கடகஶக்த்ய்ரு'ஷ்ணிபாணாஶ்சஶூலாநிமுஸலாநிச ॥ 7 ॥

கதாஶ்சபரிகாஃப்ராஸாவிவிதாஶ்சபரிஶ்வதாஃ ।

நூம்ஷிசவிசித்ராணிராக்ஷஸாநாஞ்ஜயைஷிணாம் ॥ 8 ॥

ப்ரக்ரு'ஹீதாந்யஶோபந்தவாநராநபிதாவதாம் ।

ஜக்ரு'ஹுஃபாதபாம்ஶ்சாபிபுஷ்பிதாந்வாநரர்ஷபாஃ ॥ 9 ॥

ஶிலாஶ்சவிபுலாதீர்காயோத்துகாமாஃப்லவங்கமாஃ ।

தேஷாமந்யோந்யமாஸாத்யஸங்க்ராமஃஸுமஹாநபூத் ॥ 10 ॥

பஹூநாமஶ்மவ்ரு'ஷ்டிஞ்சஶரவர்ஷஞ்சவர்ஷதாம் ।

பஹவோராக்ஷஸாயுத்தேபஹூந்வாநரயூதபாந் ॥ 11 ॥

வாநராராக்ஷஸாம்ஶ்சாபிநிஜக்நுர்பஹவோபஹூந் ।

ஶூலைஃப்ரமதிதாஃகேசித்கேசிச்சபரமாயுதைஃ ॥ 12 ॥

பரிகைராஹதாஃகேசித்கேசிச்சிந்நாஃபரஶ்வதைஃ ।

நிருச்சவாஸாஃக்ரு'தாஃ கேசித்பதிதாதரணீதலே ॥ 13 ॥

விபிந்நஹ்ரு'தயாஃகேசிதிஷுஸந்தாநஸந்திதாஃ ।

கேசிவ்திதாக்ரு'தாஃகடகைஃஸ்புரந்தஃபதிதாபுவி ॥ 14 ॥

வாநராராக்ஷஸைஶ்ஶூலைபார்ஶ்வதஶ்சாவதாரிதாஃ ।

வாநரைஶ்சாபிஸங்க்ருத்தைராக்ஷஸௌகாஃஸமந்ததஃ ॥ 15 ॥

பாதபைர்கிரிஶ்ரு'ங்கைஶ்சஸம்பிஷ்டாவஸுதாதலே ।

வஜ்ரஸ்பர்ஶதலைர்ஹஸ்ஸ்ஸைர்முஷ்டிபிஶ்சஹதாப்ரு'ஶம் ॥ 16 ॥

வேமுஶ்ஶோணிதமாஸ்யேப்யோவிஶீர்ணதஶநேக்ஷணாஃ ।

ஆர்தஸ்வநஞ்சஸ்வநதாம்ஸிம்ஹநாதஞ்சநர்ததாம் ॥ 17 ॥

பபூவதுமுலஶ்ஶப்தோஹரீணாம்ரக்ஷஸாம்யுதி ।

வாநராராக்ஷஸாஃக்ருத்தாவீரமார்கமநுவ்ரதாஃ ॥ 18 ॥

விவ்ரு'த்தநயநாஃக்ரூராஶ்சக்ருஃகர்மாண்யபீதவத் ।

நராந்தகஃகும்பஹநுர்மஹாநாதஸ்ஸமுந்நதஃ ॥ 19 ॥

ஏதேப்ரஹஸ்தஸசிவாஸ்ஸர்வேஜக்நுர்வநௌகஸஃ ।

தேஷாமாபததாம்ஶீக்ரந்நிக்நதாஞ்சாபிவாநராந் ॥ 20 ॥

த்விவிதோகிரிஶ்ரு'ங்கேணஜகாநைகந்நராந்தகம் ।

துர்முகஃபுநருத்தாயகபிஸ்ஸவிபுலத்ருமம் ॥ 21 ॥

ராக்ஷஸங்க்ஷிப்ரஹஸ்தஸ்துஸமுந்நதமபோதயத் ।

ஜாம்பவாம்ஸ்துஸுஸங்க்ருத்தஃப்ரக்ரு'ஹ்யமஹதீம்ஶிலாம் ॥ 22 ॥

பாதயாமாஸதேஜஸ்வீமஹாநாதஸ்யவக்ஷஸி ।

அதகும்பஹநுஸ்தத்ரதாரேணாஸாத்யவீர்யவாந் ॥ 23 ॥

வ்ரு'க்ஷேணாபிஹதோமூர்த்நிப்ராணாந்ஸந்த்யாஜயத்ரணே ।

அம்ரு'ஷ்யமாணஸ்தத்கர்மப்ரஹஸ்தோரதமாஶ்ரிதஃ ॥ 24 ॥

சகார கதநம் கோரம் தநுஷ் பாணிர் வந ஓகஸாம் ।

ஆவர்த;இவ ஸம்ஜஜ்நே;உபயோஹ் ஸேநயோஸ் ததா ॥ 25 ॥

க்ஷுபிதஸ்யாப்ரமேயஸ்யஸாகரஸ்யேவநிஸ்ஸ்வநஃ ।

மஹதாஹிஶரௌகேணப்ரஹஸ்தோயுத்தகோவிதஃ ॥ 26 ॥

அர்தயாமாஸஸங்க்ருத்தோவாநராந் பரமாஹவே ।

வாநராணாம்ஶரீரைஶ்சராக்ஷஸாநாஞ்சமேதிநீ ॥ 27 ॥

பபூந்விசிதாகோராஃபதிதைரிவபர்வதை ।

ஸாமஹீருதிரௌகேணப்ரச்சந்நாஸம்ப்ரகாஶதே ॥ 28 ॥

ஸஞ்சந்நாமாதவேமாஸிபலாஶைரிவபுஷ்பிதைஃ ।

ஹதவீரௌகவஸ்ராந்துபக்நாயுதமஹாத்ருமாம் ॥ 29 ॥

ஶோணித ஓக மஹா தோயாம் யம ஸாகர காமிநீம் ।

யக்ரு'த் ப்லீஹ மஹா பந்காம் விநிகீர்ண அந்த்ர ஶைபலாம் ॥ 30 ॥

பிந்நகாயஶிரோமீநாமங்காவயவஶாத்வலாம் ।

க்ரு'த்ரஹம்ஸகணாகீர்ணாங்கங்கஸாரஸஸேவிதாம் ॥ 31 ॥

மேதஃபேநஸமாகீர்ணாமார்தஸ்ந்திதஸ்வநாம் ।

தாங்காபுரஷுதுஸ்தாராம்யுத்தபூமிமயீந்நதீம் ॥ 32 ॥

நதீமிவகநாபாயேஹம்ஸஸாரஸஸேவிதாம் ।

ராக்ஷஸாஃகபிமுக்யாஶ்சதேருஸ்தாந்துஸ்தராந்நதீம் ॥ 33 ॥

யதா பத்ம ரஜோ த்வஸ்தாம் நலிநீம் கஜ யூதபாஃ ।

ததஃ ஸ்ரு'ஜந்தம் பாண ஓகாந் ப்ரஹஸ்தம் ஸ்யந்தநே ஸ்திதம் ॥ 34 ॥

ததர்ஶ தரஸா நீலோ விநிக்நந்தம் ப்லவம் கமாந் ।

உத்தூத இவ வாயுஃ கே மஹாதப்ரபலம் பலாத் ॥ 35 ॥

ஸமீக்ஷ்யாபித்ருதம்யுத்தேப்ரஹஸ்தோவாஹிநீபதிஃ ।

ரதேநாதித்யவர்ணேநநீலமேவாபிதுத்ருவே ॥ 36 ॥

ஸதநுர்தந்விநாம்ஶ்ரேஷ்டோவிக்ரு'ஷ்யபரமாஹவே ॥ 37 ॥

நீலாயவ்யஸ்ரு'ஜத்பாணாந்ப்ரஹஸ்தோவாஹிநீபதிஃ ।

தேப்ராப்யவிஶிகாநீலம்விநிர்பித்யஸமாஹிதாஃ ॥ 38 ॥

மஹீஞ்ஜக்முர்மஹாவேகாருஷிதாஇவபந்நகாஃ ।

நீலஃஶரைரபிஹதோநிஶிதைர்ஜ்வலநோபமைஃ ॥ 39 ॥

ஸதம்பரமதுர்தர்ஷமாபதந்தம்மஹாகபிஃ ।

ப்ரஹஸ்தந்தாடயாமாஸவ்ரு'க்ஷமுத்பாட்யவீர்யவாந் ॥ 40 ॥

ஸதேநாபிஹதஃக்ருத்தோநதந்ராக்ஷஸபுங்கவஃ ।

வவர்ஷஶரவர்ஷாணிப்லவங்காநாஞ்சமூபதௌ ॥ 41 ॥

தஸ்யபாணகணாந்காராந்ராக்ஷஸஸ்யமஹாபலஃ ।

அபாரயந்வாரயிதும்ப்ரத்யக்ரு'ஹ்ணாந்நிமீலிதஃ ॥ 42 ॥

யதைவகோவ்ரு'ஷோவர்ஷம்ஶாரதம்ஶீக்ரமாகதம் ।

ஏவமேவப்ரஹஸ்தஸ்யஶரவர்ஷந்துராஸதம் ॥ 43 ॥

நிமீலிதாக்ஷஸ்ஸஹஸாநீலஸ்ஸேஹேதுராஸதாந் ।

ரோஷிதஶ்ஶரவர்ஷேணஸாலேநமஹதாமஹாந் ।

ப்ரஜகாநஹயாநநீலஃப்ரஹஸ்தஸ்யமஹாபலஃ ॥ 44 ॥

ததந்ஸசாபமுத்க்ரு'ஹ்யப்ரஹஸ்தஸ்யமஹாபலஃ ।

பபஞ்ஜதரஸாநீலோநநாதசபுநஃபுநஃ ॥ 45 ॥

விதநுஸ்துக்ரு'தஸ்தேநப்ரஹஸ்தோவாஹிநீபதிஃ ।

ப்ரக்ரு'ஹ்யமுஸலங்கோரம்ஸ்யந்தநாதவபுப்லுவே ॥ 46 ॥

தாவுபௌவாஹிநீமுக்யௌஜாதவைரௌதரஸ்விநௌ ।

ஸ்திதௌக்ஷதஜகதிக்தாங்கௌப்ரபிந்நாவிவகுஞ்ஜரௌ ॥ 47 ॥

உல்லிகந்தௌஸுதீக்ஷ்ணாபிர்தம்ஷ்ட்ராபிரிதரேதரம் ।

ஸிம்ஹஶார்தூலஸத்ரு'ஶௌஸிம்ஹஶார்தூலசேஷ்டிதௌ ॥ 48 ॥

விக்ராந்தவிஜயௌவீரௌஸமரேஷ்ந்விவர்திநௌ ।

காங்க்ஷமாணௌயஶஃப்ராப்தும்வ்ரு'த்ரவாஸவயோஸ்ஸஹ ॥ 49 ॥

ஆஜகாநததாநீலம்லலாடேமுஸலேநஸஃ ।

ப்ரஹஸ்தஃபரமாயத்தஸ்ததஸ்ஸுஸ்ராவஶோணிதம் ॥ 50 ॥

ததஃஶோணிததிக்தாங்கஃப்ரக்ரு'ஹ்யஸுமஹாதரும் ।

ப்ரஹஸ்தஸ்யோரஸிக்ருத்தோவிஸஸர்ஜமஹாகபிஃ ॥ 51 ॥

தமசிந்த்யப்ரஹாரம்ஸப்ரக்ரு'ஹ்யமுஸலம்மஹத் ।

அபிதுத்ராவபலிநம்பலாநநீலம்ப்லவங்கமம் ॥ 52 ॥

தமுக்ரவேகம்ஸம்ரப்தமாபதந்தம்மஹாகபிஃ ।

ததஸ்ஸம்ப்ரேக்ஷ்யஜக்ராஹமஹாவேகோமஹாஶிலாம் ॥ 53 ॥

தஸ்யயுத்தாபிகாமஸ்யம்ரு'தேமுஸலயோதிந ।

ப்ரஹஸ்தஸ்யஶிலாந்நீலோமூர்த்நிதூர்ணமபாதயத் ॥ 54 ॥

ஸாதேநகபிமுக்யேநவிமுக்தாமஹதீஶிலா ।

பிபேதபஹுதாகோராப்ரஹஸ்தஸ்யஶிரஸ்ததா ॥ 55 ॥

விபிந்ந ஶிரஸஸ் தஸ்ய பஹு ஸுஸ்ராவ ஶோணிதம் ।

ஶரீராத் அபி ஸுஸ்ராவ கிரேஹ் ப்ரஸ்ரவணம் யதா ॥ 56 ॥

விபிந்நஶிரஸஸ்தஸ்யபஹுஸுஸ்ராவஶோணிதம் ।

ஶரீராதபிஸுஸ்ராவகிரேஃப்ரஸ்ரவணம்யதா ॥ 57 ॥

ஹதேப்ரஹஸ்தேநீலேநததகம்ப்யம்மஹாபலம் ।

ராக்ஷஸாநாமஹ்ரு'ஷ்டாநாம்லங்காமபிஜகாமஹ ॥ 58 ॥

நஶேகுஸ்ஸமவஸ்தாதுந்நிஹதேவாஹிநீபதௌ ।

ஸேதுபந்தம்ஸமாஸாத்யவிஶீர்ணம்ஸலிலம்யதா ॥ 59 ॥

ஹதேதஸ்மிம்ஶ்சமூமுக்யேராக்ஷஸாஸ்தேநிருத்யமாஃ ।

ரக்ஷஃபதிக்ரு'ஹங்கத்வாத்யாநமூகத்வமாஸ்திதாஃ ॥ 60 ॥

ப்ராப்தாஶ்ஶோகார்ணவந்தீவ்ரந்நிஸ்ஸஜ்ஞௌஇவதேऽபவந் ।

ததஸ்துநீலோவிஜயீமஹாபலஃப்ரஶஸ்யமாநஃஸுக்ரு'தேநகர்மணா ।

ஸமேத்யராமேணஸலக்ஷ்மணேநப்ரஹ்ரு'ஷ்டரூபஸ்துபபூவயூதபஃ ॥ 61 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே அஷ்டபஞ்சாஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha aṣṭapañcāśassargaḥ |

tataḥprahastanniryāntandṛṣṭavābhīmaparākramam |

uvācasasmitaṃrāmovibhīṣaṇamarindamaḥ || 1 ||

kaeṣassumahākāyobalenamahatāvṛtaḥ |

ācakṣvamemahābāho vīryavantanniśācaram || 2 ||

rāghavasyavacaśśrutvāpratyuvācavibhīṣaṇaḥ || 3 ||

eṣasenāpatistasyaprahastonāmarākṣasaḥ |

laṅkāyāṃrākṣasendrasyatribhāgabalasamvṛtaḥ || 4 ||

vīryavānastravicchūraḥsuprakhyāścaparākrame |

tataḥprahastanniryāntambhīmambhīmaparākramam || 5 ||

garjantaṃsumahākāyaṃrākṣasairabhisamvṛtam |

dadarśamahatīsenāvānarāṇāmbalīyasām || 6 ||

abhisañjātaroṣāṇāmprahastamabhigarjatām |

khaḍagaśaktyṛṣṇibāṇāścaśūlānimusalānica || 7 ||

gadāścaparighāḥprāsāvividhāścapariśvadhāḥ |

nūṃṣicavicitrāṇirākṣasānāñjayaiṣiṇām || 8 ||

pragṛhītānyaśobhantavānarānabhidhāvatām |

jagṛhuḥpādapāṃścāpipuṣpitānvānararṣabhāḥ || 9 ||

śilāścavipulādīrghāyoddhukāmāḥplavaṅgamāḥ |

teṣāmanyonyamāsādyasaṅgrāmaḥsumahānabhūt || 10 ||

bahūnāmaśmavṛṣṭiñcaśaravarṣañcavarṣatām |

bahavorākṣasāyuddhebahūnvānarayūdhapān || 11 ||

vānarārākṣasāṃścāpinijaghnurbahavobahūn |

śūlaiḥpramathitāḥkecitkeciccaparamāyudhaiḥ || 12 ||

parighairāhatāḥkecitkecicchinnāḥparaśvadhaiḥ |

nirucchavāsāḥkṛtāḥ kecitpatitādharaṇītale || 13 ||

vibhinnahṛdayāḥkecidiṣusandhānasanditāḥ |

kecivdidhākṛtāḥkhaḍagaiḥsphurantaḥpatitābhuvi || 14 ||

vānarārākṣasaiśśūlaipārśvataścāvadāritāḥ |

vānaraiścāpisaṅkruddhairākṣasaughāḥsamantataḥ || 15 ||

pādapairgiriśṛṅgaiścasampiṣṭāvasudhātale |

vajrasparśatalairhasssairmuṣṭibhiścahatābhṛśam || 16 ||

vemuśśoṇitamāsyebhyoviśīrṇadaśanekṣaṇāḥ |

ārtasvanañcasvanatāṃsiṃhanādañcanardatām || 17 ||

babhūvatumulaśśabdoharīṇāṃrakṣasāṃyudhi |

vānarārākṣasāḥkruddhāvīramārgamanuvratāḥ || 18 ||

vivṛttanayanāḥkrūrāścakruḥkarmāṇyabhītavat |

narāntakaḥkumbhahanurmahānādassamunnataḥ || 19 ||

eteprahastasacivāssarvejaghnurvanaukasaḥ |

teṣāmāpatatāṃśīghrannighnatāñcāpivānarān || 20 ||

dvividogiriśṛṅgeṇajaghānaikannarāntakam |

durmukhaḥpunarutthāyakapissavipuladrumam || 21 ||

rākṣasaṅkṣiprahastastusamunnatamapothayat |

jāmbavāṃstususaṅkruddhaḥpragṛhyamahatīṃśilām || 22 ||

pātayāmāsatejasvīmahānādasyavakṣasi |

athakumbhahanustatratāreṇāsādyavīryavān || 23 ||

vṛkṣeṇābhihatomūrdhniprāṇānsantyājayadraṇe |

amṛṣyamāṇastatkarmaprahastorathamāśritaḥ || 24 ||

cakāra kadanaṃ ghoraṃ dhanuṣ pāṇir vana okasām |

āvarta;iva samjajne;ubhayoh senayos tadā || 25 ||

kṣubhitasyāprameyasyasāgarasyevanissvanaḥ |

mahatāhiśaraugheṇaprahastoyuddhakovidaḥ || 26 ||

ardayāmāsasaṅkruddhovānarān paramāhave |

vānarāṇāṃśarīraiścarākṣasānāñcamedinī || 27 ||

babhūnvicitāghorāḥpatitairivaparvatai |

sāmahīrudhiraugheṇapracchannāsamprakāśate || 28 ||

sañchannāmādhavemāsipalāśairivapuṣpitaiḥ |

hatavīraughavasrāntubhagnāyudhamahādrumām || 29 ||

śoṇita ogha mahā toyāṃ yama sāgara gāminīm |

yakṛt plīha mahā pankāṃ vinikīrṇa antra śaibalām || 30 ||

bhinnakāyaśiromīnāmaṅgāvayavaśādvalām |

gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṅkaṅkasārasasevitām || 31 ||

medaḥphenasamākīrṇāmārtasntitasvanām |

tāṅkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīnnadīm || 32 ||

nadīmivaghanāpāyehaṃsasārasasevitām |

rākṣasāḥkapimukhyāścaterustāndustarānnadīm || 33 ||

yathā padma rajo dhvastāṃ nalinīṃ gaja yūthapāḥ |

tataḥ sṛjantaṃ bāṇa oghān prahastaṃ syandane sthitam || 34 ||

dadarśa tarasā nīlo vinighnantaṃ plavaṃ gamān |

uddhūta iva vāyuḥ khe mahādabhrabalaṃ balāt || 35 ||

samīkṣyābhidrutaṃyuddheprahastovāhinīpatiḥ |

rathenādityavarṇenanīlamevābhidudruve || 36 ||

sadhanurdhanvināṃśreṣṭhovikṛṣyaparamāhave || 37 ||

nīlāyavyasṛjadbāṇānprahastovāhinīpatiḥ |

teprāpyaviśikhānīlaṃvinirbhidyasamāhitāḥ || 38 ||

mahīñjagmurmahāvegāruṣitāivapannagāḥ |

nīlaḥśarairabhihatoniśitairjvalanopamaiḥ || 39 ||

satamparamadurdharṣamāpatantammahākapiḥ |

prahastantāḍayāmāsavṛkṣamutpāṭyavīryavān || 40 ||

satenābhihataḥkruddhonadanrākṣasapuṅgavaḥ |

vavarṣaśaravarṣāṇiplavaṅgānāñcamūpatau || 41 ||

tasyabāṇagaṇānghārānrākṣasasyamahābalaḥ |

apārayanvārayitumpratyagṛhṇānnimīlitaḥ || 42 ||

yathaivagovṛṣovarṣaṃśāradaṃśīghramāgatam |

evamevaprahastasyaśaravarṣandurāsadam || 43 ||

nimīlitākṣassahasānīlassehedurāsadān |

roṣitaśśaravarṣeṇasālenamahatāmahān |

prajaghānahayānanīlaḥprahastasyamahābalaḥ || 44 ||

tatansacāpamudgṛhyaprahastasyamahābalaḥ |

babhañjatarasānīlonanādacapunaḥpunaḥ || 45 ||

vidhanustukṛtastenaprahastovāhinīpatiḥ |

pragṛhyamusalaṅghoraṃsyandanādavapupluve || 46 ||

tāvubhauvāhinīmukhyaujātavairautarasvinau |

sthitaukṣatajagadigdhāṅgauprabhinnāvivakuñjarau || 47 ||

ullikhantausutīkṣṇābhirdaṃṣṭrābhiritaretaram |

siṃhaśārdūlasadṛśausiṃhaśārdūlaceṣṭitau || 48 ||

vikrāntavijayauvīrausamareṣnvivartinau |

kāṅkṣamāṇauyaśaḥprāptuṃvṛtravāsavayossaha || 49 ||

ājaghānatadānīlaṃlalāṭemusalenasaḥ |

prahastaḥparamāyattastatassusrāvaśoṇitam || 50 ||

tataḥśoṇitadigdhāṅgaḥpragṛhyasumahātarum |

prahastasyorasikruddhovisasarjamahākapiḥ || 51 ||

tamacintyaprahāraṃsapragṛhyamusalammahat |

abhidudrāvabalinambalānanīlamplavaṅgamam || 52 ||

tamugravegaṃsaṃrabdhamāpatantammahākapiḥ |

tatassamprekṣyajagrāhamahāvegomahāśilām || 53 ||

tasyayuddhābhikāmasyamṛthemusalayodhina |

prahastasyaśilānnīlomūrdhnitūrṇamapātayat || 54 ||

sātenakapimukhyenavimuktāmahatīśilā |

bibhedabahudhāghorāprahastasyaśirastadā || 55 ||

vibhinna śirasas tasya bahu susrāva śoṇitam |

śarīrād api susrāva gireh prasravaṇaṃ yathā || 56 ||

vibhinnaśirasastasyabahususrāvaśoṇitam |

śarīrādapisusrāvagireḥprasravaṇaṃyathā || 57 ||

hateprahastenīlenatadakampyammahābalam |

rākṣasānāmahṛṣṭānāṃlaṅkāmabhijagāmaha || 58 ||

naśekussamavasthātunnihatevāhinīpatau |

setubandhaṃsamāsādyaviśīrṇaṃsalilaṃyathā || 59 ||

hatetasmiṃścamūmukhyerākṣasāstenirudyamāḥ |

rakṣaḥpatigṛhaṅgatvādhyānamūkatvamāsthitāḥ || 60 ||

prāptāśśokārṇavantīvrannissajñauivate'bhavan |

tatastunīlovijayīmahābalaḥpraśasyamānaḥsukṛtenakarmaṇā |

sametyarāmeṇasalakṣmaṇenaprahṛṣṭarūpastubabhūvayūthapaḥ || 61 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭapañcāśassargaḥ ||