📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
6.4 யுத்தகாண்ட - சதுர்த ஸர்கஃ
6.4 Yuddhakanda - Chaturtha Sargah
Valmiki Tamil
ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।
அத சதுர்தஸ்ஸர்கஃ ।
ஶ்ருத்வா ஹநுமதோ வாக்யம் யதாவதநுபூர்வஶஃ ।
ததோऽப்ரவீந்மஹாதேஜா ராமஸ்ஸத்யபராக்ரமஃ ॥ 1 ॥
யாம் நிவேதயஸே லங்காம் புரீம் பீமஸ்ய ரக்ஷஸஃ ।
க்ஷிப்ரமேநாம் மதிஷ்யாமி ஸத்யமேதத்ப்ரவீமி தே ॥ 2 ॥
அஸ்மிந் முஹூர்தே ஸுக்ரீவ ப்ரயாணமபிரோசயே ।
யுக்தோ முஹூர்தோ விஜயஃ ப்ராப்தோ மத்யம் திவாகர ॥ 3 ॥
ஸீதாம் ஹ்ரு'த்வா து மே ஜாது க்வாஸௌ யாஸ்யதி யாஸ்யதஃ ।
ஸீதா ஶ்ருத்வாபியாநம் மே அஶாமேஷ்யதி ஜீவிதே ।
ஜீவிதாந்தேऽ ம்ரு'தம் ஸ்ப்ரு'ஷ்டவா பீத்வா விஷமிவாதுரஃ ॥ 4 ॥
உத்தரா பல்குநீ ஹ்யத்ய ஶ்வஸ்து ஹஸ்தேந யோக்ஷ்யதே ।
அபிப்ராயாம ஸுக்ரீவ ஸர்வாநீகஸமாவ்ரு'தாஃ ॥ 5 ॥
நிமித்தாநி ச பஶ்யாமி யாநி ப்ராதுர்பவந்தி ச ।
நிஹத்ய ராவணம் ஸீதாமாநயிஷ்யாமி ஜாநகீம் ॥ 6 ॥
உபரிஷ்டாத்தி நயநம் ஸ்புரமாணமிதம் மம ।
விஜயம் ஸமநுப்ராப்தம் ஶம்ஸதீவ மநோரதம் ॥ 7 ॥
ததோ வாநரராஜேந லக்ஷ்மணேந ஸுபூஜிதஃ ।
உவாச ராமோ தர்மாத்மா புநரப்யர்தகோவிதஃ ॥ 8 ॥
அக்ரே யாது பலஸ்யாஸ்ய நீலோ மார்கமவேக்ஷிதும் ।
வ்ரு'தஶ்ஶதஸஹஸ்ரேண வாநராணாம் தரஸ்விநாம் ॥ 9 ॥
பலமூலவதா நீல ஶீதகாநநவாரிணா ।
பதா மதுமதா சாஶு ஸேநாம் ஸேநாபதே நய ॥ 10 ॥
தூஷயேயுர்துராத்மநஃ பதி மூலபலோதகம் ।
ராக்ஷஸாஃ பரிரக்ஷேதாஸ்தேப்யஸ்த்வம் நித்யமுத்யதஃ ॥ 11 ॥
நிம்நேஷு வநதுர்கேஷு வநேஷு ச வநௌகஸஃ ।
அபிப்லுத்யாபிபஶ்யேயுஃ பரேஷாம் நிஹிதம் பலம் ॥ 12 ॥
யச்ச பல்கு பலம் கிஞ்சித்த தத்ரைவோபபத்யதாம் ।
ஏதத்தி க்ரு'த்யம் கோரம் நோ விக்ரமேண ப்ரயுஜ்யதாம் ॥ 13 ॥
ஸாகரௌகநிபம் பீமமக்ராநீகம் மஹாபலாஃ ।
கபிஸிம்ஹாஃ ப்ரகர்ஷஸ்து ஶதஶோऽத ஸஹஸ்ரஶஃ ॥ 14 ॥
கபி ஸிம்ஹா ப்ரகர்ஷந்து ஶதஶோ அத ஸஹஸ்ரஶஃ ।
கஜஃ ச கிரி ஸம்காஶோ கவயஃ ச மஹாபலஃ ॥ 15 ॥
யாது வாநரவாஹிந்யா வாநரஃ ப்லவதாம் வரஃ ।
பாலயந்தக்ஷிணம் பார்ஶ்வம்ரு'ஷபோ வாநரர்ஷபஃ ॥ 16 ॥
கந்தஹஸ்தீவ துர்தர்ஷஸ்தரஸ்வீ கந்தமாதநஃ ।
யாது வாநரவாஹிந்யா ஸ்ஸவ்யம் பார்ஶ்வமதிஷ்டிதஃ ॥ 17 ॥
யாஸ்யாமி பலமத்யேऽஹம் பலௌகமபிஹர்ஷயந் ।
அதிருஹ்ய ஹநூமந்த மைராவத மிவேஶ்வரஃ ॥ 18 ॥
அங்கதேநைஷ ஸம்யாது லக்ஷ்மணஶ்சாந்த கோபமஃ ।
ஸார்வபௌமேந பூதேஶோ த்ரவிணாதிபதிர்யதா ॥ 19 ॥
ஜாம்பவாம்ஶ்ச ஸுஷேணஶ்ச வேகதர்ஶீ ச வாநரஃ ।
ரு'க்ஷராஜோ மஹாஸத்த்வஃ குக்ஷிம் ரக்ஷந்து தே த்ரயஃ ॥ 20 ॥
ராகவஸ்ய வசஶ்ஶ்ருத்வா ஸுக்ரீவோ வாஹிநீபதிஃ ।
வ்யாதிதேஶ மஹாவீர்யோ வாநராந்வாநரர்ஷப ஃ ॥ 21 ॥
தே வாநரகணாஸ்ஸர்வே ஸமுத்பத்ய யுயுத்ஸவஃ ।
குஹாப்யஶ்ஶிகரேப்யஶ்ச அஶு புப்லுவிரே ததா ॥ 22 ॥
ததோ வாநரராஜேந லக்ஷ்மணேந ச பூஜிதஃ ।
ஜகாம ராமோதர்மாத்மா ஸஸைந்யோ தக்ஷிணாம் திஶம் ॥ 23 ॥
ஶதைஃ ஶதஸஹஸ்ரைஶ்ச கோடிபிஶ்சாயுதைரபி ।
வாரணாபைஶ்ச ஹரிபிர்யயௌ பரிவ்ரு'தஸ்ததா ॥ 24 ॥
தம் யாந்தமநுயாந்தீ ஸா மஹதீ ஹரிவாஹிநீ ।
த்ரு'ப்தாஃ ப்ரமுதிதாஸ்ஸர்வே ஸுக்ரீவேணாபிபாலிதாஃ ॥ 25 ॥
ஹ்ரு'ஷ்டாஃ ப்ரமுதிதாஃ ஸர்வே ஸுக்ரீவேண அபிபாலிதாஃ ।
ஆப்லவந்தஃ ப்லவந்தஃ ச கர்ஜந்தஃ ச ப்லவம் கமாஃ ॥ 26 ॥
பக்ஷ்யந்த ஸ்ஸுகந்தீநி மதூநி ச பலாநி ச ।
உத்வஹந்தோ மஹாவ்ரு'க்ஷாந் மஞ்ஜரீபுஞ்ஜதாரிணஃ ॥ 27 ॥
அந்யோந்யம் ஸஹஸா த்ரு'ப்தா நிர்வஹாந்தி க்ஷிபந்தி ச ।
பதந்தஶ்போத்பத்நத்யந்யே பாதயந்த்யபரே பராந் ॥ 28 ॥
ராவணோ நோ நிஹந்தவ்யஸ்ஸர்வே ச ரஜநீசராஃ ।
இதி கர்ஜந்தி ஹரயோ ராகவஸ்ய ஸமீபதஃ ॥ 29 ॥
புரஸ்தாத்ரு'ஷபோ வீரோ நீலஃ குமுத ஏவ ச ।
பந்தாநம் ஶோதயந்திஸ்ம வாநரைர்பஹுபி ஸ்ஸஹ ॥ 30 ॥
மத்யே து ராஜா ஸுக்ரீவோ ராமோ லக்ஷ்மண ஏவ ச ।
பலபிர்பஹுபி ர்பீமைர்வ்ரு'தாஶ்ஶத்ருநிபர்ஹணாஃ ॥ 31 ॥
ஹரிஶ்ஶதவலிர்வீரஃ கோடீபிர்தஶபிர்வ்ரு'தஃ ।
ஸர்வாமேகோ ஹ்யாவஷ்டப்ய ரரக்ஷ ஹரிவாஹிநீம் ॥ 32 ॥
கோடீஶதபரீவாரஃ கேஸரீ பநஸோ கஜஃ ।
அர்கஶ்சாதிபலஃ பார்ஶ்வமேகம் தஸ்யாபிரக்ஷதி ॥ 33 ॥
ஸுஷேணோ ஜாம்பவாம்ஶ்சைவ ரு'க்ஷைர்பஹுபிராவ்ரு'தௌ ।
ஸுக்ரீவம் புரதஃ க்ரு'த்வா ஜகநம் ஸம்ரரக்ஷதுஃ ॥ 34 ॥
தேஷாம் ஸேநாபதிர்வீரோ நீலோ வாநரபுங்கவஃ ।
ஸம்பதந்பததாம் ஶ்ரேஷ்டஸ்தத்பலம் பர்யபாலயாத் ॥ 35 ॥
தரீமுகஃ ப்ரஜங்கஶ்ச ரம்போऽத ரபஸஃ கபிஃ ।
ஸர்வதஶ்ச யயுர்வீராஸ்த்வரயந்தஃ ப்லவங்கமாந் ॥ 36 ॥
ஏவம் தே ஹரிஶார்தூலா கச்சந்தோ பலதர்பிதாஃ ।
அபஶ்யம்ஸ்தே கிரிஶ்ரேஷ்டம் ஸஹ்யம் த்ருமாலதாயுதம் ॥ 37 ॥
ஸராம்ஸி ச ஸுபுல்லாநி தடாகாநி வநாநி ச ॥ 38 ॥
ராமஸ்ய ஶாஸநம் ஜ்ஞாத்வா பீமகோபஸ்ய பீதவத் ।
வர்ஜயந்நகராப்யாஶாம் ஸ்ததா ஜநபதாநபி ॥ 39 ॥
ஸாகரௌகநிபம் பீமம் தத்வாநரபலம் மஹத் ।
உத்ஸஸர்ப மஹாகோஷம் பீமகோஷமிவார்ணவஃ ॥ 40 ॥
தஸ்யதாஶரதேஃ பார்ஶ்வே ஶூராஸ்தே கபிகுஙஜராஃ ।
தோர்ணமாபுப்லுவு ஸ்ஸர்வே ஸதஶ்வா இவ சோதிதாஃ ॥ 41 ॥
கபிப்யாமுஹ்யமாநௌ தௌ ஶுஶுபாதே நரர்ஷபௌ ।
மஹாத்ப்யாமிவ ஸம்ஸ்ப்ரு'ஷ்டௌ க்ரஹாப்யாம் சந்த்ரபாஸ்கரௌ ॥ 42 ॥
ததோ வாநரராஜேந லக்ஷ்மணேந ஸுபூஜிதஃ ।
ஜகாம ராமோ தர்மாத்மா ஸஸைந்யோ தக்ஷிணாம் திஶம் ॥ 43 ॥
தமங்கதகதோ ராமம் லக்ஷ்மணஶ்ஶுபயா கிரா ।
உவாச பரிபூர்ணார்தஃ ஸ்ம்ரு'திமாந் ப்ரதிபாநவாந் ॥ 44 ॥
ஹ்ரு'தாமவாப்ய வைதேஹீம் க்ஷிப்ரம் ஹத்வா ச ராவணம் ।
ஸம்ரு'த்தார்தஸ்ஸம்ரு'த்தார்தமயோத்யாம் ப்ரதியாஸ்யஸி ॥ 45 ॥
மஹாந்தி ச நிமித்தாநி திவி பூமௌ ச ராகவ ।
ஶுபாநி தவ பஶ்யாமி ஸர்வாண்யேநார்தஸித்தயே ।
அநுவாதி ஶிவோ வாயு ஸ்ஸேவாம் ம்ரு'துஹித ஸ்ஸுகஃ ॥ 46 ॥
பூர்ணவல்குஸ்வராஶ்சேமே ப்ரவதந்தி ம்ரு'கத்விஜாஃ ।
ப்ரஸந்நாஶ்ச திஶ ஸ்ஸர்வா விமலஶ்ச திவாகரஃ ॥ 47 ॥
உஶநா ச ப்ரஸந்நார்சிரநு த்வாம் பார்கவோ கதஃ ॥ 48 ॥
ப்ரஹ்மராஶிர்விஶுத்தஶ்ச ஶுத்தாஶ்ச பரமர்ஷயஃ ।
அர்சிஷ்மந்தஃ ப்ரகாஶந்தே த்ருவம் ஸர்வே ப்ரதக்ஷிணம் ॥ 49 ॥
த்ரிஶங்குர்விமலோ பாதி ராஜர்ஷிஸ்ஸபுரோஹிதஃ ।
பிதாமஹாஃ புரோऽஸ்மாகமிக்ஷ்வாகூணாம் மஹாத்மநாம் ॥ 50 ॥
விமலே ச ப்ரகாஶேதே விஶாகே நிருபப்லுவே ।
நக்ஷத்ர வரமஸ்மாகமிக்ஷ்வாகூணாம் மஹாத்மநாம் ॥ 51 ॥
நைர்ரு'தம் நைர்ரு'தாநாம் ச நக்ஷத்ரமபிபீட்யதே ।
மூலோ மூலவதா ஸ்ப்ரு'ஷ்டோ தூப்யதே தூமகேதுநா ॥ 52 ॥
ஸர்வம் சைதத்விநாஶாய ராக்ஷஸாநாமுப ஸ்திதம் ।
காலே காலக்ரு'ஹீதாநாம் நக்ஷத்ர க்ரஹபீடிதம் ॥ 53 ॥
ப்ரஸந்நா ஸ்ஸுரஸாஶ்சாபோ வநாநி பலவந்தி ச ।
ப்ரவாந்த்யப்ய நாதிகம் கந்தாந்யதர்துகுஸுமா த்ருமாஃ ॥ 54 ॥
வ்யூடாநி கபிஸைந்யாநி ப்ரகாஶந்தேऽதிகம் ப்ரபோ ॥ 55 ॥
தேவாநாமிவ ஸைந்யாநி ஸங்க்ராமே தாரகாமயே ।
ஏவமார்ய ।
ஸமீக்ஷ்யைதாந்ப்ரீதோ பவிதுமர்ஹஸி ॥ 56 ॥
இதி ப்ராதரமாஶ்வாஸ்ய ஹ்ரு'ஷ்ட ஸ்ஸௌமித்ரிரப்ரவீத் ।
அதாவ்ரு'த்ய மஹீம் க்ரு'த்ஸ்நாம் ஜகாம மஹதீ சமூஃ ॥ 57 ॥
ரு'க்ஷவாநரஶர்தூலைர்ந கதம்ஷ்ட்ராயுதைர்வுதா ।
காராக்ரைஶ்சரணாக்ரைஶ்ச வாநரை ருத்திதம் ரஜஃ ।
பீமமந்தர்ததே லோகம் நிவார்ய ஸவிதுஃ ப்ரபாம் ॥ 58 ॥
பர்வதவநாகாஶாம் தக்ஷிணாம் ஹரிவாஹிநீ ।
சாதயந்தீ யயௌ பீமா த்யாமிவாம்புதஸந்ததிஃ ॥ 59 ॥
உத்தரந்த்யாம் ச ஸேநாயாம் ஸ்ஸததம் பஹுயோஜநம் ।
நதீஸ்ரோதாம்ஸி ஸர்வாணி ஸஸ்யந்துர்விபரீதவத் ॥ 60 ॥
ஸராம்ஸி விமலாம்பாம்ஸி த்ருமாகீர்ணாம்ஶ்ச பர்வதா ।
ஸமாந் பூமிப்ரதேஶாம்ஶ்ச வநாநி பலவந்தி ச ।
மத்யேந ச ஸமந்தாச்ச திர்யக்சாதஶ்ச ஸமாऽவிஶத் ॥ 61 ॥
ஸமாவ்ரு'த்ய மஹீம் க்ரு'த்ஸ்நாம் ஜகாம மஹதீ சமூஃ ।
தேஹ்ரு'ஷ்டவதநா ஸ்ஸர்வே ஜக்முர்மாருதரம்ஹஸஃ ॥ 62 ॥
ஹரயோ ராகவஸ்யார்தே ஸமாரோபிதவிக்ரமாஃ ॥ 63 ॥
ஹர்ஷம்வீர்ய பலோத்ரேகாந்தர்ஶயந்தஃ பரஸ்பரம் ।
யௌவநோத்ஸேகஜாந்தர்பாத்விவிதாம்ஶ்சக்ருரத்வநி ॥ 64 ॥
தத்ர கேசித்த்ருதம் ஜக்முருத்பேதுஶ்ச ததாபரே ।
கேசித்கிலகிலாம் சக்ருர்வாநரா வநகோசராஃ ॥ 65 ॥
ப்ராஸ்போடயம்ஶ்ச புச்சாநி ஸந்நிஜக்முஃ பதாந்யபி ।
புஜாவநிக்ஷிப்ய ஶைலாம்ஶ்ச த்ருமாநந்யே பபஞ்ஜிரே ॥ 66 ॥
ஆரோஹந்தஶ்ச ஶ்ரு'ங்காணி கிரீணாம் கிரிகோசராஃ ।
மஹாநாதாந் ப்ரமுஞ்சந்தி க்ஷ்வேடாமந்யே ப்ரசக்ரிதே ॥ 67 ॥
ஊருவேகைஶ்ச மம்ரு'துர்லதாஜாலாந்யநேகஶஃ ।
ஜ்ரு'ம்பமாணாஶ்ச விக்ராந்தா விசிக்ரீடுஶ்ஶிலாத்ருமை ஃ ॥ 68 ॥
ஶதஶ்ஶதஸஹஸ்ரைஶ்ச கோடிபிஶ்ச ஸஹஸ்ரஶஃ ।
வாநராணாம் ஸுகோராணாம் ஶ்ரீமத்பரிவ்ரு'தா மஹீ ॥ 69 ॥
ஸா ஸ்ம யாதி திவாராத்ரம் மஹதீ ஹரிவாஹிநீ ।
ப்ரஹ்ரு'ஷ்டமுதிதாஸ்ஸேநா ஸுக்ரீவேணாபிபாலிதாஃ ॥ 70 ॥
வாநராஸ்த்வரிதம் யாந்தி ஸர்வே யுத்தாபிநந்திநஃ ।
ப்ரமோக்ஷயிஷவ ஸ்ஸீதாம் முஹூர்தம் க்வாபி நாவஸந் ॥ 71 ॥
ததஃ பாதபஸம்பாதம் நாநாம்ரு'கஸமாயுதாம ।
ஸஹ்யபர்வதமாஸேதுர்மலயஞ்ச மஹீதரம் ॥ 72 ॥
காநநாநி விசித்ராணி நதீஃ ப்ரஸ்ரவணாநி ச ।
பஶ்யந்நநி யயௌ ராமஸ்ஸஹ்யஸ்ய மலயஸ்ய ச ॥ 73 ॥
சம்பகாம்ஸ் திலகாமஃ சூதாந் அஶோகாந் ஸிந்து வாரகாந் ।
திநிஶாந் கரவீராமஃ ச திமிஶாந் பந்ஜந்தி ஸ்ம ப்லவம் கமாஃ ॥ 74 ॥
அங்கோலாம்ஶ்ச கரஞ்சாம்ஶ்ச ப்லக்ஷந்யக்ரோததிந்துகாந் ।
ஜம்புகாமலகாந்நாபாந்பஜந்தி ஸ்ம ப்லவங்கமாஃ ॥ 75 ॥
ப்ரஸ்தரேஷு ச ரம்யேஷு விவிதாஃ காநநத்ருமாஃ ।
வாயுவேகப்ரசலிதாஃ புஷ்பைரவகிரந்தி தாந் ॥ 76 ॥
மாருதஸ்ஸுகஸம்ஸ்பர்ஶோ வாதி சந்தநஶீதலஃ ।
ஷடபதைரநுகூஜத்பிர்வநேஷு மதுகந்திஷு ॥ 77 ॥
அதிகம் ஶைலராஜஸ்து தாதுபிஸ்ஸுவிபூஷிதஃ ।
தாதுப்யஃப்ரஸ்ரு'தோ ரேணுர்வாயுவேக விகட்டிதஃ ।
ஸுமஹத்வாநராநீகம் சாதயாமாஸ ஸர்வதஃ ॥ 78 ॥
கிரிப்ரஸ்தேஷு ரம்யேஷு ஸர்வத ஸம்ப்ர புஷ்பிதாஃ ।
கேதகஸ்ஸிந்துவாராஶ்ச வாஸந்த்யஶ்ச மநோரமாஃ ॥ 79 ॥
மாதவ்யோ கந்தபூர்ணாஶ்ச குந்தகுல்மாஶ்ச புஷ்பிதாஃ ।
சிரிபில்வா மதூகாஶ்ச வஞ்ஜுலா ப்ரியகாஸ்ததா ॥ 80 ॥
ஸுபூர்ஜகாஸ்திலகாஶ்சைவ நாகவ்ரு'க்ஷாஶ்ச புஷ்பிதாஃ ।
சூதாஃ பாடலயகாஶ்சைவ கோவிதாராஶ்ச புஷ்பிதாஃ ॥ 81 ॥
முசுலிந்தார்ஜுநாஶ்சைவ ஶிம்ஶுபாஃ குடஜாஸ்ததா ।
தவா ஶ்ஶால்மலயஶ்சைவ ரக்தாஃ குரவகாஸ்ததா ॥ 82 ॥
ஹிந்தாலாஸ்திநிஶாஶ்சைவ சூர்ணகா நீபகாஸ்ததா ।
நீலாஶோகாஶ்ச வரணா அங்கோலாஃ பத்மகாஸ்ததா ॥ 83 ॥
ப்லவமாநைஃ ப்லவங்கைஸ்து ஸர்வே பர்யாகுலீக்ரு'தாம் ॥ 84 ॥
வாப்யஸ்தஸ்மிந் கிரௌ ஶிதாஃ பல்வலாநி ததைவ ச ।
சக்ரவாகாநுசரிதாஃ காரண்டவநிஷேவிதாஃ ॥ 85 ॥
ப்லவைஃ க்ரௌஞ்சேஶ்ச ஸங்கீர்ணா வராஹம்ரு'க ஸேவிதாஃ ।
ரு'க்ஷைஸ்தரக்ஷுபிஸ்ஸிம்ஹைஶ்ஶார்தூலைஶ்ச பயாவஹைஃ ॥ 86 ॥
வ்யாலைஶ்ச பஹுபிர்பீமை ஸ்ஸேவ்யமாநா ஸ்ஸமந்ததஃ ।
பத்மைஸ்ஸௌகந்திகைஃ புல்லைஃ குமுதைஶ்சோத்பலைஸ்ததா ॥ 87 ॥
வாரிஜைர்விவிதைஃ புஷ்பை ரம்யாஸ்தத்ர ஜலாஶயாஃ ।
தஸ்ய ஸாநுஷு கூஜந்தி நாநாத்விஜகணாஸ்ததா ॥ 88 ॥
ஸ்நாத்வா பீத்வோதகாந்யத்ர ஜலே க்ரீடந்தி வாநராஃ ।
அந்யோந்யம் ப்லாவயந்தி ஸ்ம ஶைலமாருஹ்ய வாநராஃ ॥ 89 ॥
பலாந்ய ம்ரு'தகந்தீநி மூலாநி குஸுமாநி ச ।
பபஞ்ஜுர்வாஸ்தத்ர பாதபாநம் மதோத்கடாஃ ॥ 90 ॥
த்ரோணமாத்ரப்ரமாணாநி லம்பமாநாநி வாநராஃ ।
யயுஃ பிபந்த ஹ்ரு'ஷ்டாஸ்தே மதூநி மதுபிங்கலாஃ ॥ 91 ॥
பாதபாநவபஞ்ஜந்தோ விகர்ஷந்த ஸ்ததா லதாஃ ।
விதமந்தோ கிரிவராந்ப்ரயயுஃ ப்லவகர்ஷபாஃ ॥ 92 ॥
வ்ரு'க்ஷேப்யோऽந்யே து கபயோ நதந்தோ மதுதர்பிதாஃ ।
அந்யே வ்ரு'க்ஷாந்ப்ரபத்யந்தே ப்ரபிபந்த்யபி சாபரே ॥ 93 ॥
பபூவ வஸுதா தைஸ்து ஸம்பூர்ணா ஹரியூதபைஃ ।
யதா கலமகேதாரைஃ பக்வைரிவ வஸுந்தரா ॥ 94 ॥
மஹேந்த்ரமத ஸம்ப்ராப்ய ராமோ ராஜீவலோசநஃ ।
அத்யாரோஹந்மஹாபாஹுஶ்ஶிகரம் த்ருமபூஷிதம் ॥ 95 ॥
ததஶ்ஶிகரமாருஹ்ய ராமோ தஶரதாத்மஜஃ ।
கூர்மமீநஸமாகீர்ணமபஶ்யத்ஸலிலாகுலம் ॥ 96 ॥
தே ஸஹ்யம் ஸமதிக்ரம்ய மலயம் ச மஹாகிரிம் ।
ஆஸேதுராநுபூர்வ்யேண ஸமுத்ரம் பமநிஸ்ஸ்வநம் ॥ 97 ॥
அவருஹ்ய ஜகாமாஶு வேலாவநமநுத்தமம் ।
ராமோ ரமயதாம் ஶ்ரேஷ்ட ஸ்ஸஸுக்ரீவ ஸ்ஸலக்ஷ்மணஃ ॥ 98 ॥
அத தௌதோபலதலாம் தோயௌகை ஸ்ஸஹஸோத்திதைஃ ।
வேலாமாஸாத்ய விபுலாந்ராமோ வசநமப்ரவீத் ॥ 99 ॥
ஏதே வயமநுப்ராப்தா ஸ்ஸுக்ரீவ வருணாலயம் ।
இஹேதாநீம் விசிந்தா ஸாயா நஃ பூர்வஸமுத்திதா ॥ 100 ॥
அதஃ பரமதீரோऽயம் ஸாகர ஸ்ஸரிதாம் பதிஃ ।
ந சாயமநுபாயேந ஶக்யஸ்தரிதுமர்ணவஃ ॥ 101 ॥
ததிஹைவ நிவேஶோऽஸ்து மந்த்ரஃ ப்ரஸ்தூயதாமிஹ ।
யதேதம் வாநரபலம் பரம் பாரமவாப்நுயாத் ॥ 102 ॥
இதீவ ஸ மஹாபாஹுஸ்ஸீதாஹரணகர்ஶிதஃ ।
ராமஸ்ஸாகரமாஸாத்ய வாஸமாஜ்ஞாபயத்ததா ॥ 103 ॥
ஸர்வா ஸ்ஸேநா நிவேஶ்யந்தாம் வேலாயாம் ஹரிபுங்கவ ।
ஸம்ப்ராப்தோ மந்த்ரகாலோ நஸ்ஸாகரஸ்யேஹ லங்கநே ॥ 104 ॥
ஸ்வாம் ஸ்வாம் ஸேநாம் ஸமுத்ஸ்ரு'ஜ்ய மா ச கஶ்சித்குதோ வ்ரஜேத் ।
கச்சந்து வாநராஶ்ஶூராஜ்ஞேயம் சந்நம் பயம் ச நஃ ॥ 105 ॥
ராமஸ்ய வசநம் ஶ்ருத்வா ஸுக்ரீவ ஸ்ஸஹலக்ஷ்மணஃ ।
ஸேநாம் நிவேஶயததீரே ஸாகரஸ்ய த்ருமாயுதே ॥ 106 ॥
விரராஜ ஸமீபஸ்தம் ஸாகரஸ்ய து தத்பலம் ।
மதுபாண்டுஜல ஶ்ரஶீமாந் த்விதீய இவ ஸாகரஃ ॥ 107 ॥
வேலாவநமுபாகம்ய ததஸ்தே ஹரிபுங்கவாஃ ।
நிவிஷ்டாஶ்ச பரம் பாரம் காங்க்ஷமாணா மஹோததேஃ ॥ 108 ॥
தேஷாம் நிவிஶமாநாநாம் ஸைந்யஸந்நாஹநிஸ்ஸ்வநஃ ।
அந்தர்தாய மஹாநாதமர்ணவஸ்ய ப்ரஶுஶ்ருவே ॥ 109 ॥
ஸா வாநராணாம் த்வஜிநீ ஸுக்ரீவேணாபிபாலிதா ।
த்ரிதா நிவிஷ்டா மஹதீ ராமஸ்யார்தபராऽபவத் ॥ 110 ॥
ஸா மஹார்ணவமாஸாத்ய ஹ்ரு'ஷ்டா வாநரவாஹிநீ ।
வாயுவேகஸமாதூதம் பஶ்யமாநா மஹார்ணவம் ॥ 111 ॥
தூரபாரமஸம்பாதம் ரக்ஷோகணநிஷேவிதம் ।
பஶ்யந்தோ வருணாவாஸம் நிஷேதுர்ஹரியூதபாஃ ॥ 112 ॥
சண்டநக்ரக்ராஹம் கோரம் க்ஷபாதௌ திவஸக்ஷ்யே ।
ஹஸந்தமிவ பேநௌகைர்ந்ரு'த்யந்தமிவ சோர்மிபிஃ ॥ 113 ॥
சந்த்ரோதயே ஸமுத்பூதம் ப்ரதிசந்த்ரஸமாகுலம் ।
சண்டாநிலமஹாக்ராஹைஃ கீர்ணம் திமிதிமிங்கிலைஃ ॥ 114 ॥
தீப்தபோகைரிவாகீர்ணம் புஜங்கைர்வருணாலயம் ।
அவகாடம் மஹாஸத்த்வைர்நாநாஶைலஸமாகுலம் ।
ஸுதுர்கம் துர்கமார்கம் தமகாத மஸுராலயம் ॥ 115 ॥
மகரைர்நாகபோகைஶ்ச விகாடா வாதலோலிதாஃ ।
உத்பேதுஶ்ச நிபேதுஶ்ச ப்ரவ்ரு'த்தா ஜலராஶயஃ ॥ 116 ॥
உத்பேதுஃ ச நிபேதுஃ ச ப்ரவ்ரு'த்தா ஜல ராஶயஃ ।
அக்நி சூர்ணம் இவ ஆவித்தம் பாஸ்கர அம்பு மநோ ரகம் ॥ 117 ॥
ஸாகரம் சாம்பரப்ரக்யமம்பரம் ஸாகரோபமம் ।
ஸாகரம் சாம்பரம் சேதி நிர்விஶேஷ மத்ரு'ஶ்யத ॥ 118 ॥
ஸம்ப்ரு'க்தம் நபஸாப்யம்பஸ்ஸம்ப்ரு'க்தம் ச நபோऽம்பஸா ।
தாத்ரு'க்ரூபேச த்ரு'ஶ்யதே தாராரத்நஸமாகுலே ॥ 119 ॥
ஸமுத்பதிதமேகஸ்ய வீசிமாலாகுலஸ்ய ச ।
விஶேஷோ ந த்வயோராஸீத்ஸாகரஸ்யாம்பரஸ்ய ச ॥ 120 ॥
அந்யோந்யைராஹதா ஸ்ஸக்தா ஸ்ஸஸ்வநுர்பீமநிஸ்ஸ்வநாஃ ।
ஊர்மயஸ்ஸிந்துராஜஸ்ய மஹாபேர்ய இவாஹவே ॥ 121 ॥
ரத்நௌக ஜலஸந்நாதம் விஷக்தமிவ வாயுநா ।
உத்பதந்தமிவ க்ருத்தம் யாதோகணஸமாகுலம் ॥ 122 ॥
தத்ரு'ஶுஸ்தே மஹோத்ஸாஹ வாதாஹதஜலாஶயம் ।
அநிலோத்தூதமாகாஶே ப்ரவல்கந்த மமிவோர்மிபிஃ ॥ 123 ॥
ததோ விஸ்மயமாபந்நா ஹரயோ தத்ரு'ஶுர்ஹரயஸ்ததா ।
ப்ராந்தோர்மிஜாலஸந்நாதம் ப்ரலோலமிவ ஸாகரம் ॥ 124 ॥
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே சதுர்தஸ்ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha caturthassargaḥ |
śrutvā hanumato vākyaṃ yathāvadanupūrvaśaḥ |
tato'bravīnmahātejā rāmassatyaparākramaḥ || 1 ||
yāṃ nivedayase laṅkāṃ purīṃ bhīmasya rakṣasaḥ |
kṣipramenāṃ mathiṣyāmi satyametadbravīmi te || 2 ||
asmin muhūrte sugrīva prayāṇamabhirocaye |
yukto muhūrto vijayaḥ prāpto madhyaṃ divākara || 3 ||
sītāṃ hṛtvā tu me jātu kvāsau yāsyati yāsyataḥ |
sītā śrutvābhiyānaṃ me aśāmeṣyati jīvite |
jīvitānte' mṛtaṃ spṛṣṭavā pītvā viṣamivāturaḥ || 4 ||
uttarā phalgunī hyadya śvastu hastena yokṣyate |
abhiprāyāma sugrīva sarvānīkasamāvṛtāḥ || 5 ||
nimittāni ca paśyāmi yāni prādurbhavanti ca |
nihatya rāvaṇaṃ sītāmānayiṣyāmi jānakīm || 6 ||
upariṣṭāddhi nayanaṃ sphuramāṇamidaṃ mama |
vijayaṃ samanuprāptaṃ śaṃsatīva manoratham || 7 ||
tato vānararājena lakṣmaṇena supūjitaḥ |
uvāca rāmo dharmātmā punarapyardhakovidaḥ || 8 ||
agre yātu balasyāsya nīlo mārgamavekṣitum |
vṛtaśśatasahasreṇa vānarāṇāṃ tarasvinām || 9 ||
phalamūlavatā nīla śītakānanavāriṇā |
pathā madhumatā cāśu senāṃ senāpate naya || 10 ||
dūṣayeyurdurātmanaḥ pathi mūlaphalodakam |
rākṣasāḥ parirakṣethāstebhyastvaṃ nityamudyataḥ || 11 ||
nimneṣu vanadurgeṣu vaneṣu ca vanaukasaḥ |
abhiplutyābhipaśyeyuḥ pareṣāṃ nihitaṃ balam || 12 ||
yacca phalgu balaṃ kiñcitta datraivopapadyatām |
etaddhi kṛtyaṃ ghoraṃ no vikrameṇa prayujyatām || 13 ||
sāgaraughanibhaṃ bhīmamagrānīkaṃ mahābalāḥ |
kapisiṃhāḥ prakarṣastu śataśo'tha sahasraśaḥ || 14 ||
kapi simhā prakarṣantu śataśo atha sahasraśaḥ |
gajaḥ ca giri samkāśo gavayaḥ ca mahābalaḥ || 15 ||
yātu vānaravāhinyā vānaraḥ plavatāṃ varaḥ |
pālayandakṣiṇaṃ pārśvamṛṣabho vānararṣabhaḥ || 16 ||
gandhahastīva durdharṣastarasvī gandhamādanaḥ |
yātu vānaravāhinyā ssavyaṃ pārśvamadhiṣṭhitaḥ || 17 ||
yāsyāmi balamadhye'haṃ balaughamabhiharṣayan |
adhiruhya hanūmanta mairāvata miveśvaraḥ || 18 ||
aṅgadenaiṣa saṃyātu lakṣmaṇaścānta kopamaḥ |
sārvabhaumena bhūteśo draviṇādhipatiryathā || 19 ||
jāmbavāṃśca suṣeṇaśca vegadarśī ca vānaraḥ |
ṛkṣarājo mahāsattvaḥ kukṣiṃ rakṣantu te trayaḥ || 20 ||
rāghavasya vacaśśrutvā sugrīvo vāhinīpatiḥ |
vyādideśa mahāvīryo vānarānvānararṣabha ḥ || 21 ||
te vānaragaṇāssarve samutpatya yuyutsavaḥ |
guhābhyaśśikharebhyaśca aśu pupluvire tadā || 22 ||
tato vānararājena lakṣmaṇena ca pūjitaḥ |
jagāma rāmodharmātmā sasainyo dakṣiṇāṃ diśam || 23 ||
śataiḥ śatasahasraiśca koṭibhiścāyutairapi |
vāraṇābhaiśca haribhiryayau parivṛtastadā || 24 ||
taṃ yāntamanuyāntī sā mahatī harivāhinī |
dṛptāḥ pramuditāssarve sugrīveṇābhipālitāḥ || 25 ||
hṛṣṭāḥ pramuditāḥ sarve sugrīveṇa abhipālitāḥ |
āplavantaḥ plavantaḥ ca garjantaḥ ca plavaṃ gamāḥ || 26 ||
bhakṣyanta ssugandhīni madhūni ca phalāni ca |
udvahanto mahāvṛkṣān mañjarīpuñjadhāriṇaḥ || 27 ||
anyonyaṃ sahasā dṛptā nirvahānti kṣipanti ca |
patantaśpotpatnatyanye pātayantyapare parān || 28 ||
rāvaṇo no nihantavyassarve ca rajanīcarāḥ |
iti garjanti harayo rāghavasya samīpataḥ || 29 ||
purastādṛṣabho vīro nīlaḥ kumuda eva ca |
panthānaṃ śodhayantisma vānarairbahubhi ssaha || 30 ||
madhye tu rājā sugrīvo rāmo lakṣmaṇa eva ca |
balabhirbahubhi rbhīmairvṛtāśśatrunibarhaṇāḥ || 31 ||
hariśśatavalirvīraḥ koṭībhirdaśabhirvṛtaḥ |
sarvāmeko hyāvaṣṭabhya rarakṣa harivāhinīm || 32 ||
koṭīśataparīvāraḥ kesarī panaso gajaḥ |
arkaścātibalaḥ pārśvamekaṃ tasyābhirakṣati || 33 ||
suṣeṇo jāmbavāṃścaiva ṛkṣairbahubhirāvṛtau |
sugrīvaṃ purataḥ kṛtvā jaghanaṃ samrarakṣatuḥ || 34 ||
teṣāṃ senāpatirvīro nīlo vānarapuṅgavaḥ |
sampatanpatatāṃ śreṣṭhastadbalaṃ paryapālayāt || 35 ||
darīmukhaḥ prajaṅghaśca rambho'tha rabhasaḥ kapiḥ |
sarvataśca yayurvīrāstvarayantaḥ plavaṅgamān || 36 ||
evaṃ te hariśārdūlā gacchanto baladarpitāḥ |
apaśyaṃste giriśreṣṭhaṃ sahyaṃ drumālatāyutam || 37 ||
sarāṃsi ca supullāni taṭākāni vanāni ca || 38 ||
rāmasya śāsanaṃ jñātvā bhīmakopasya bhītavat |
varjayannagarābhyāśāṃ stathā janapadānapi || 39 ||
sāgaraughanibhaṃ bhīmaṃ tadvānarabalaṃ mahat |
utsasarpa mahāghoṣaṃ bhīmaghoṣamivārṇavaḥ || 40 ||
tasyadāśaratheḥ pārśve śūrāste kapikuṅajarāḥ |
torṇamāpupluvu ssarve sadaśvā iva coditāḥ || 41 ||
kapibhyāmuhyamānau tau śuśubhāte nararṣabhau |
mahādbhyāmiva samspṛṣṭau grahābhyāṃ candrabhāskarau || 42 ||
tato vānararājena lakṣmaṇena supūjitaḥ |
jagāma rāmo dharmātmā sasainyo dakṣiṇāṃ diśam || 43 ||
tamaṅgadagato rāmaṃ lakṣmaṇaśśubhayā girā |
uvāca paripūrṇārthaḥ smṛtimān pratibhānavān || 44 ||
hṛtāmavāpya vaidehīṃ kṣipraṃ hatvā ca rāvaṇam |
samṛddhārthassamṛddhārthamayodhyāṃ pratiyāsyasi || 45 ||
mahānti ca nimittāni divi bhūmau ca rāghava |
śubhāni tava paśyāmi sarvāṇyenārthasiddhaye |
anuvāti śivo vāyu ssevāṃ mṛduhita ssukhaḥ || 46 ||
pūrṇavalgusvarāśceme pravadanti mṛgadvijāḥ |
prasannāśca diśa ssarvā vimalaśca divākaraḥ || 47 ||
uśanā ca prasannārciranu tvāṃ bhārgavo gataḥ || 48 ||
brahmarāśirviśuddhaśca śuddāśca paramarṣayaḥ |
arciṣmantaḥ prakāśante dhruvaṃ sarve pradakṣiṇam || 49 ||
triśaṅkurvimalo bhāti rājarṣissapurohitaḥ |
pitāmahāḥ puro'smākamikṣvākūṇāṃ mahātmanām || 50 ||
vimale ca prakāśete viśākhe nirupapluve |
nakṣatra varamasmākamikṣvākūṇāṃ mahātmanām || 51 ||
nairṛtaṃ nairṛtānāṃ ca nakṣatramabhipīḍyate |
mūlo mūlavatā spṛṣṭo dhūpyate dhūmaketunā || 52 ||
sarvaṃ caitadvināśāya rākṣasānāmupa sthitam |
kāle kālagṛhītānāṃ nakṣatra grahapīḍitam || 53 ||
prasannā ssurasāścāpo vanāni phalavanti ca |
pravāntyabhya nādhikaṃ gandhānyathartukusumā drumāḥ || 54 ||
vyūḍhāni kapisainyāni prakāśante'dhikaṃ prabho || 55 ||
devānāmiva sainyāni saṅgrāme tārakāmaye |
evamārya |
samīkṣyaitānprīto bhavitumarhasi || 56 ||
iti bhrātaramāśvāsya hṛṣṭa ssaumitrirabravīt |
athāvṛtya mahīṃ kṛtsnāṃ jagāma mahatī camūḥ || 57 ||
ṛkṣavānaraśardūlairna khadaṃṣṭrāyudhairvutā |
kārāgraiścaraṇāgraiśca vānarai rutthitaṃ rajaḥ |
bhīmamantardadhe lokaṃ nivārya savituḥ prabhām || 58 ||
parvatavanākāśāṃ dakṣiṇāṃ harivāhinī |
chādayantī yayau bhīmā dyāmivāmbudasantatiḥ || 59 ||
uttarantyāṃ ca senāyāṃ ssatataṃ bahuyojanam |
nadīsrotāṃsi sarvāṇi sasyandurviparītavat || 60 ||
sarāṃsi vimalāmbhāṃsi drumākīrṇāṃśca parvatā |
samān bhūmipradeśāṃśca vanāni phalavanti ca |
madhyena ca samantācca tiryakcāthaśca samā'viśat || 61 ||
samāvṛtya mahīṃ kṛtsnāṃ jagāma mahatī camūḥ |
tehṛṣṭavadanā ssarve jagmurmārutaraṃhasaḥ || 62 ||
harayo rāghavasyārthe samāropitavikramāḥ || 63 ||
harṣaṃvīrya balodrekāndarśayantaḥ parasparam |
yauvanotsekajāndarpādvividhāṃścakruradhvani || 64 ||
tatra keciddrutaṃ jagmurutpetuśca tathāpare |
kecitkilakilāṃ cakrurvānarā vanagocarāḥ || 65 ||
prāspoṭayaṃśca pucchāni sannijagmuḥ padānyapi |
bhujāvanikṣipya śailāṃśca drumānanye babhañjire || 66 ||
ārohantaśca śṛṅgāṇi girīṇāṃ girigocarāḥ |
mahānādān pramuñcanti kṣveḍāmanye pracakrite || 67 ||
ūruvegaiśca mamṛdurlatājālānyanekaśaḥ |
jṛmbhamāṇāśca vikrāntā vicikrīḍuśśilādrumai ḥ || 68 ||
śataśśatasahasraiśca koṭibhiśca sahasraśaḥ |
vānarāṇāṃ sughorāṇāṃ śrīmatparivṛtā mahī || 69 ||
sā sma yāti divārātraṃ mahatī harivāhinī |
prahṛṣṭamuditāssenā sugrīveṇābhipālitāḥ || 70 ||
vānarāstvaritaṃ yānti sarve yuddhābhinandinaḥ |
pramokṣayiṣava ssītāṃ muhūrtaṃ kvāpi nāvasan || 71 ||
tataḥ pādapasambhādhaṃ nānāmṛgasamāyutāma |
sahyaparvatamāsedurmalayañca mahīdharam || 72 ||
kānanāni vicitrāṇi nadīḥ prasravaṇāni ca |
paśyannani yayau rāmassahyasya malayasya ca || 73 ||
campakāṃs tilakāmaḥ cūtān aśokān sindu vārakān |
tiniśān karavīrāmaḥ ca timiśān bhanjanti sma plavaṃ gamāḥ || 74 ||
aṅkolāṃśca karañcāṃśca plakṣanyagrodhatindukān |
jambukāmalakānnāpānbhajanti sma plavaṅgamāḥ || 75 ||
prastareṣu ca ramyeṣu vividhāḥ kānanadrumāḥ |
vāyuvegapracalitāḥ puṣpairavakiranti tān || 76 ||
mārutassukhasaṃsparśo vāti candanaśītalaḥ |
ṣaṭapadairanukūjadbhirvaneṣu madhugandhiṣu || 77 ||
adhikaṃ śailarājastu dhātubhissuvibhūṣitaḥ |
dhātubhyaḥprasṛto reṇurvāyuvega vighaṭṭitaḥ |
sumahadvānarānīkaṃ chādayāmāsa sarvataḥ || 78 ||
giriprastheṣu ramyeṣu sarvata sampra puṣpitāḥ |
ketakassinduvārāśca vāsantyaśca manoramāḥ || 79 ||
mādhavyo gandhapūrṇāśca kundagulmāśca puṣpitāḥ |
ciribilvā madhūkāśca vañjulā priyakāstathā || 80 ||
suphūrjakāstilakāścaiva nāgavṛkṣāśca puṣpitāḥ |
cūtāḥ pāṭalayakāścaiva kovidārāśca puṣpitāḥ || 81 ||
muculindārjunāścaiva śiṃśupāḥ kuṭajāstathā |
dhavā śśālmalayaścaiva raktāḥ kuravakāstathā || 82 ||
hintālāstiniśāścaiva cūrṇakā nīpakāstathā |
nīlāśokāśca varaṇā aṅkolāḥ padmakāstathā || 83 ||
plavamānaiḥ plavaṅgaistu sarve paryākulīkṛtām || 84 ||
vāpyastasmin girau śitāḥ palvalāni tathaiva ca |
cakravākānucaritāḥ kāraṇḍavaniṣevitāḥ || 85 ||
plavaiḥ krauñceśca saṅkīrṇā varāhamṛga sevitāḥ |
ṛkṣaistarakṣubhissimhaiśśārdūlaiśca bhayāvahaiḥ || 86 ||
vyālaiśca bahubhirbhīmai ssevyamānā ssamantataḥ |
padmaissaugandikaiḥ pullaiḥ kumudaiścotpalaistathā || 87 ||
vārijairvividhaiḥ puṣpai ramyāstatra jalāśayāḥ |
tasya sānuṣu kūjanti nānādvijagaṇāstathā || 88 ||
snātvā pītvodakānyatra jale krīḍanti vānarāḥ |
anyonyaṃ plāvayanti sma śailamāruhya vānarāḥ || 89 ||
phalānya mṛtagandhīni mūlāni kusumāni ca |
babhañjurvāstatra pādapānaṃ madotkaṭāḥ || 90 ||
droṇamātrapramāṇāni lambamānāni vānarāḥ |
yayuḥ pibanta hṛṣṭāste madhūni madhupiṅgalāḥ || 91 ||
pādapānavabhañjanto vikarṣanta stathā latāḥ |
vidhamanto girivarānprayayuḥ plavagarṣabhāḥ || 92 ||
vṛkṣebhyo'nye tu kapayo nadanto madhudarpitāḥ |
anye vṛkṣānprapadyante prapibantyapi cāpare || 93 ||
babhūva vasudhā taistu sampūrṇā hariyūthapaiḥ |
yathā kalamakedāraiḥ pakvairiva vasundarā || 94 ||
mahendramatha samprāpya rāmo rājīvalocanaḥ |
adhyārohanmahābāhuśśikharaṃ drumabhūṣitam || 95 ||
tataśśikharamāruhya rāmo daśarathātmajaḥ |
kūrmamīnasamākīrṇamapaśyatsalilākulam || 96 ||
te sahyaṃ samatikramya malayaṃ ca mahāgirim |
āsedurānupūrvyeṇa samudraṃ bhamanissvanam || 97 ||
avaruhya jagāmāśu velāvanamanuttamam |
rāmo ramayatāṃ śreṣṭa ssasugrīva ssalakṣmaṇaḥ || 98 ||
atha dhautopalatalāṃ toyaughai ssahasotthitaiḥ |
velāmāsādya vipulānrāmo vacanamabravīt || 99 ||
ete vayamanuprāptā ssugrīva varuṇālayam |
ihedānīṃ vicintā sāyā naḥ pūrvasamutthitā || 100 ||
ataḥ paramatīro'yaṃ sāgara ssaritāṃ patiḥ |
na cāyamanupāyena śakyastaritumarṇavaḥ || 101 ||
tadihaiva niveśo'stu mantraḥ prastūyatāmiha |
yathedaṃ vānarabalaṃ paraṃ pāramavāpnuyāt || 102 ||
itīva sa mahābāhussītāharaṇakarśitaḥ |
rāmassāgaramāsādya vāsamājñāpayattadā || 103 ||
sarvā ssenā niveśyantāṃ velāyāṃ haripuṅgava |
samprāpto mantrakālo nassāgarasyeha laṅghane || 104 ||
svāṃ svāṃ senāṃ samutsṛjya mā ca kaścitkuto vrajet |
gacchantu vānarāśśūrājñeyaṃ channaṃ bhayaṃ ca naḥ || 105 ||
rāmasya vacanaṃ śrutvā sugrīva ssahalakṣmaṇaḥ |
senāṃ niveśayatatīre sāgarasya drumāyute || 106 ||
virarāja samīpasthaṃ sāgarasya tu tadbalam |
madhupāṇḍujala śraśīmān dvitīya iva sāgaraḥ || 107 ||
velāvanamupāgamya tataste haripuṅgavāḥ |
niviṣṭāśca paraṃ pāraṃ kāṅkṣamāṇā mahodadheḥ || 108 ||
teṣāṃ niviśamānānāṃ sainyasannāhanissvanaḥ |
antardhāya mahānādamarṇavasya praśuśruve || 109 ||
sā vānarāṇāṃ dhvajinī sugrīveṇābhipālitā |
tridhā niviṣṭā mahatī rāmasyārthaparā'bhavat || 110 ||
sā mahārṇavamāsādya hṛṣṭā vānaravāhinī |
vāyuvegasamādhūtaṃ paśyamānā mahārṇavam || 111 ||
dūrapāramasambādhaṃ rakṣogaṇaniṣevitam |
paśyanto varuṇāvāsaṃ niṣedurhariyūthapāḥ || 112 ||
caṇḍanakragrāhaṃ ghoraṃ kṣapādau divasakṣye |
hasantamiva phenaughairnṛtyantamiva cormibhiḥ || 113 ||
candrodaye samudbhūtaṃ praticandrasamākulam |
caṇḍānilamahāgrāhaiḥ kīrṇaṃ timitimiṅgilaiḥ || 114 ||
dīptabhogairivākīrṇaṃ bhujaṅgairvaruṇālayam |
avagāḍhaṃ mahāsattvairnānāśailasamākulam |
sudurgaṃ durgamārgaṃ tamagādha masurālayam || 115 ||
makarairnāgabhogaiśca vigāḍhā vātalolitāḥ |
utpetuśca nipetuśca pravṛddhā jalarāśayaḥ || 116 ||
utpetuḥ ca nipetuḥ ca pravṛddhā jala rāśayaḥ |
agni cūrṇaṃ iva āviddhaṃ bhāskara ambu mano ragam || 117 ||
sāgaraṃ cāmbaraprakhyamambaraṃ sāgaropamam |
sāgaraṃ cāmbaraṃ ceti nirviśeṣa madṛśyata || 118 ||
sampṛktaṃ nabhasāpyambhassampṛktaṃ ca nabho'mbhasā |
tādṛgrūpeca dṛśyate tārāratnasamākule || 119 ||
samutpatitameghasya vīcimālākulasya ca |
viśeṣo na dvayorāsītsāgarasyāmbarasya ca || 120 ||
anyonyairāhatā ssaktā ssasvanurbhīmanissvanāḥ |
ūrmayassindhurājasya mahābherya ivāhave || 121 ||
ratnaugha jalasannādaṃ viṣaktamiva vāyunā |
utpatantamiva kruddhaṃ yādogaṇasamākulam || 122 ||
dadṛśuste mahotsāha vātāhatajalāśayam |
aniloddhūtamākāśe pravalganta mamivormibhiḥ || 123 ||
tato vismayamāpannā harayo dadṛśurharayastadā |
bhrāntormijālasannādaṃ pralolamiva sāgaram || 124 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturthassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever