6.130 Yuddhakanda - Trimshadadhikashatatama Sargah

ॐ

6.130 யுத்தகாண்ட - த்ரிம்ஶததிகஶததம ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।

அத த்ரிம்ஶததிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।

ஶ்ருத்வாதுபரமாநந்தம்பரதஸ்ஸத்யவிக்ரமஃ ।

ஹ்ரு'ஷ்டமாஜ்ஞாபயாமாஸஶத்ருக்நம்பரவீரஹா ॥ 1 ॥

தைவதாநி ச ஸர்வாணிசைத்யாநிநகரஸ்ய ச ।

ஸுகந்தமால்யைர்யாதித்ரைரர்சந்து ஶுசயோ நராஃ ॥ 2 ॥

ஸூதாஸ்ஸ்துதிபுராணஜ்ஞாஸ்ஸர்வேவைதாலிகாஸ்ததா ।

ஸர்வேவாதித்ரகுஶலாகணிகாஶ்சைவஸங்கஶஃ ॥ 3 ॥

ராஜதாராஸ்ததாமாத்யாஸ்ஸைந்யாஸ்ஸேநாங்கநாகணாஃ ।

ப்ராஹ்மணாஶ்சஸராஜந்யாஶ்ரேணிமுக்யாஸ்ததாகணாஃ ॥ 4 ॥

அபிநிர்யாந்துராமஸ்யத்ரஷ்டும்ஶஶிநிபம்முகம் ।

பரதஸ்யவச்ஶ்ருத்வாஶத்ருக்நஃபரவீரஹா ॥ 5 ॥

விஷ்டீரநேகஸாஹஸ்ரீஶ்சோதயாமாநபாகஶஃ ।

ஸமீகுருதநிம்நாநிவிஷமாநிஸமாநி ச ॥ 6 ॥

ஸ்தாநாநிதுநிரஸ்யந்தாந்நந்திக்ராமாதிதஃபரம் ।

ஸிஞ்சஸ்துப்ரு'திவீங்க்ரு'த்ஸ்நாம்ஹிவஶீதேவவாரிணா ॥ 7 ॥

ததோऽப்யவகிரந்த்வந்யேலாஜைஃபுஷ்பைஶ்சஸர்வதஃ ।

ஸுமுச்ச்ரிதபதாகாஸ்துரத்யாஃபுரவரோத்தமேஃ ॥ 8 ॥

ஶோபயந்து ச வேஶ்மாநிஸூர்யஸ்யோதயநம்ப்ரதி ।

ஸ்ரக்தாமமுக்தபுஷ்பைஶ்சஸுகந்தைஃ பஞ்சவர்ணகைஃ ॥ 9 ॥

ராஜமார்கமஸம்பாதங்கிரந்துஶதஶோநராஃ ।

தஸ்தச்சாஸநம்ஶ்ருத்வாஶத்ருக்நஸ்யமுதாந்விதாஃ ॥ 10 ॥

த்ரு'ஷ்டிர்ஜயந்தோவிஜயஸ்ஸித்தார்தஶ்சார்தஸாதகஃ ।

அஶோகோமந்த்ரபாலஶ்சஸுமந்த்ரஶ்சாபிநிர்யயுஃ ॥ 11 ॥

மத்தைர்நாகஸஹஸ்ரைஶ்சஸத்வஜைஸ்ஸுவிபூஷிதைஃ ।

அபரேஹேமகக்ஷாபிஸ்ஸகஜாபிஃகரேணுபிஃ ॥ 12 ॥

நிர்யயுஸ்துரரதைஶ்சஸுமஹாரதாஃ ।

ஶக்த்ய்ரு'ஷ்டிபாஶஹஸ்தாநாம்ஸத்வஜாநாம்பதாகிநாம் ॥ 13 ॥

துரகாணாம்ஸஹஸ்ரைஶ்சமுக்யைர்முக்யதராந்விதைஃ ।

பதாதீநாம்ஸஹஸ்ரைஶ்சவீராஃபரிவ்ரு'தாயயுஃ ॥ 14 ॥

ததோயாநாந்யுபாரூடாஸ்ஸர்வாதஶரதஸ்த்ரியஃ ।

கௌஸல்யாம்ப்ரமுகேக்ரு'த்வாஸுமித்ராஞ்சாபிநிர்யயுஃ ॥ 15 ॥

கைகேய்யாஸஹிதாஃஸர்வாநந்திக்ராமமுபாகமந் ।

த்விஜாதிமுக்யைர்தர்மாத்மாஶ்ரேணீமுக்யைஸ்ஸநைகமைஃ ॥ 16 ॥

மால்யமோதகஹஸ்தைஶ்சமந்த்ரிபிர்பரதோவ்ரு'தஃ ।

ஶங்கபேரீநிநாதைஶ்சவந்திபிஶ்சாபிவநந்திதஃ ॥ 17 ॥

ஆர்யபாதௌக்ரு'ஹீத்வாதௌஶிரஸாதர்மகோவிதஃ ।

பாண்டுரஞ்சத்ரமாதாயஶுக்லமால்யோபஶோபிதம் ॥ 18 ॥

ஶுக்லே ச வாலவ்யஜநேராஜார்ஹேஹேமபூஷிதே ।

உபவாஸக்ரு'ஶோதீநஶ்சீரக்ரு'ஷ்ணாஜிநாம்பரஃ ॥ 19 ॥

ப்ராதுராகமநம்ஶ்ருத்வாதத்பூர்வம்ஹர்ஷமாகதஃ ।

ப்ரத்யுத்யயௌததாராமம்மஹாத்மாஸசிவைஸ்ஸஹ ॥ 20 ॥

அஶ்வாநாங்குரஶப்தைஶ்சரதநேமிஸ்வநேந ச ।

ஶங்கதுந்துபிநாதேநஸஞ்சசாலேவமேதிநீ ॥ 21 ॥

க்ரு'த்ஸ்நந்துநகரந்தத்துநந்திக்ராமமுபாகமத் ।

ஸமீக்ஷ்யபரதோவாக்யமுவாசபவநாத்மஜம் ॥ 22 ॥

கச்சிந்நகலுகாபேயீஸேவ்யதேசகசித்ததா ।

ந ஹிபஶ்யாமிகாகுத்ஸ்தம்ராமமார்யம்பரந்தபம் ॥ 23 ॥

அதைவமுக்தேவசநேஹநூமாநிதமப்ரவீத் ।

அர்த்யம்விஜ்ஞாபயந்நேவபரதம்ஸத்யவிக்ரமம் ॥ 24 ॥

ஸதாபலாந்குஸுமிதாந்வ்ரு'க்ஷாந் ப்ராப்யமதுஸ்ரவாந் ।

பரத்வாஜப்ரஸாதேநமத்தப்ரமரநாதிதாந் ॥ 25 ॥

தஸ்யசைஷவரோதத்தோவாஸவேநபரந்தப ।

ஸஸைந்யஸ்யதவாதித்யங்க்ரு'தம்ஸர்வகுணாந்விதம் ॥ 26 ॥

நிஸ்ஸ்வந்ஶ்ரூயதேபீமஃப்ரஹ்ரு'ஷ்டாநாம்வநௌகஸாம் ।

மந்யேவாநரஸேநாஸாநதீந்தரதிகோமதீம் ॥ 27 ॥

ரஜோவர்ஷம்ஸமுத்பூதம்பஶ்யஸாலவநம்ப்ரதி ।

மந்யேஸாலவநம்ரம்யம்லோபயந்திப்லவங்கமாஃ ॥ 28 ॥

ததேதத்த்ரு'ஶ்யதேதூராத்விமாநஞ்சந்த்ரஸந்நிபம் ।

விமாநம்புஷ்பகந்திவ்யம்மநஸாப்ரஹ்மநிர்மிதம் ॥ 29 ॥

ராவணம்பாந்தவைஃஸார்தம்ஹத்வாலப்தம்மஹாத்மநா ।

தருணாதித்யஸங்காஶம்விமாநம்ராமவாஹநம் ॥ 30 ॥

தநதஸ்யப்ரஸாதேநதிவ்யமேதந்மநோஜவம் ।

ஏதஸ்மிந் ப்ராதரௌவீரௌவைதேஹ்யாஸஹராகவௌ ॥ 31 ॥

ஸுக்ரீவஶ்சமஹாதேஜாராக்ஷஸஶ்சவிபீஷணஃ ।

ஏதோஹர்ஷஸமுத்பூதோநிஃஸ்வநோதிவமஸ்ப்ரு'ஶத் ॥ 32 ॥

ஸ்த்ரீபாலயுவவ்ரு'த்தாநாம்ராமோऽயமிதிகீர்திதே ।

ரதகுஞ்ஜரவாஜிப்யஸ்தேऽவதீர்யமஹீங்கதாஃ ॥ 33 ॥

தத்ரு'ஶுஸ்தம்விமாநஸ்தந்நராஸ்ஸோமமிவாம்பரே ।

ப்ராஜ்ஞலிர்பரதோபூத்வாப்ரஸ்ரு'ஷ்டோராகவோந்முகஃ ॥ 34 ॥

ஸ்வாகதேநயதார்ஹேணததோராமமபூஜயத் ।

மநஸாப்ரஹ்மணாஸ்ரு'ஷ்டேவிமாநேபரதாக்ரஜஃ ॥ 35 ॥

ரராஜப்ரு'துதீர்காக்ஷோவஜ்ரபாணிரிவாபரஃ ।

ததோவிமாநாக்ரகதம்பரதோப்ராதரந்ததா ॥ 36 ॥

வவந்தேப்ரணதோராமம்மேருஸ்தமிவபாஸ்கரம் ।

ததோராமாப்யநுஜ்ஞாதந்தத்விமாநமநுத்தமம் ॥ 37 ॥

ஹம்ஸயுக்தம்மஹாவேகந்நிபபாதமஹீதலே ।

ஆபிதோவிமாநந்தத்பரதஸ்ஸத்யவிக்ரமஃ ॥ 38 ॥

ராமமாஸாத்யமுதிதஃபுநரேவாப்யவாதயத் ।

தம்ஸமுத்தாப்யகாகுத்ஸ்தஶ்சிரஸ்யாக்ஷிரதங்கதம் ॥ 39 ॥

அங்கேபரதமாரோப்யமுதிதஃபரிஷஸ்வஜே ।

ததோலக்ஷ்மணமாஸாத்யவைதேஹீம் ச பரந்தபஃ ॥ 40 ॥

அதாப்யவாதயப்ரதீதோபரதோநாமசாப்ரவீத் ।

ஸுக்ரீவங்கேகயீபுத்ரோஜாம்பவந்தமதாங்கதம் ॥ 41 ॥

மைந்தம் ச த்விவிதந்நீலம்ரு'ஷபம்பரிஷஸ்வஜே ।

ஸுஷேணம் ச நலஞ்சைவகவாக்ஷங்கந்தமாதநம் ॥ 42 ॥

ஶரபம்பநஸஞ்சைவபரிதஃபரிஷஸ்வஜே ।

தேக்ரு'த்வாமாநுஷம்ரூபம்வாநராஃகாமரூபிணஃ ॥ 43 ॥

குஶலம்பர்யப்ரு'ச்சம்ஸ்தேப்ரஹ்ரு'ஷ்டாபரதந்ததா ।

அதாப்ரவீத்ராஜபுத்ரஸ்ஸுக்ரீவம்வாநரர்ஷபம் ॥ 44 ॥

பரிஷ்வஜ்யமஹாதேஜாபரதோதர்மிணாம்வரஃ ।

த்வம்ஸ்மாகஞ்சதுர்ணாம்வைப்ராதாஸுக்ரீவபஞ்சமஃ ॥ 45 ॥

ஸௌஹார்தாஜ்ஜாயதேமித்ரமபகாரோऽரிலக்ஷணம் ।

விபீஷணம் ச பரதஃஸாந்த்வவாக்யமதாப்ரவீத் ॥ 46 ॥

திஷ்ட்யாத்வயாஸஹாயேநக்ரு'தங்கர்மஸுதுஷ்கரம் ।

ஶத்ருக்நஶ்சததாராமமபிவாத்யஸலக்ஷ்மணம் ॥ 47 ॥

ஸீதாயாஶ்சரணௌவீரோவிநயாதப்யவாதயத் ।

ராமோமாதரமாஸாத்யவிவர்ணாம்ஶோககர்ஶிதாம் ॥ 48 ॥

ஜக்ராஹப்ரணதஃபாதௌமநோமாதுஃப்ரஹர்ஷயந் ।

அபிவாத்யஸுமித்ராம் ச கைகேயீம் ச யஶஸ்விநீம் ॥ 49 ॥

ஸ மாத்ரூஶ்சததஸ்ஸர்வாபுரோஹிதமுபாகமத் ।

ஸ்வாகதந்தேமஹாபாஹோகௌஸல்யாநந்தவர்தநா ॥ 50 ॥

இதிப்ராஞ்ஜலயஃஸர்வேநாகராராமமப்ருவந் ।

தாந்யஞ்ஜலிஸஹஸ்ராணிப்ரக்ரு'ஹீதாநிநாகரைஃ ॥ 51 ॥

வ்யாகோசாநீவபத்மாநிததர்ஶபரதாக்ரஜஃ ।

பாதுகேதேதுராமஸ்யக்ரு'ஹீத்வாபரதஸ்ஸ்வயம் ॥ 52 ॥

சரணாப்யாந்நரேந்த்ரஸ்யயோஜயாமாஸதர்மவித் ।

அப்ரவீச்சததாராமம்பரதஃ ஸ க்ரு'தாஞ்ஜலிஃ ॥ 53 ॥

ஏதத்தேஸகலம்ராஜ்யந்ந்யாஸந்நிர்யாதிதம்மயா ।

அத்யஜந்மக்ரு'தார்தம்மேஸம்வ்ரு'த்தஶ்சமநோரதஃ ॥ 54 ॥

யத்த்வாம்பஶ்யாமிராஜாநமயோத்யாம்புநராகதம் ।

அவேக்ஷதாம்பவாந்ஶோகங்கோஷ்டாகாரங்க்ரு'ஹம்பலம் ॥ 55 ॥

பவதஸ்தேஜஸாஸர்வங்க்ரு'தந்தஶகுணம்மயா ।

ததாப்ருவாணம்பரதந்த்ரு'ஷ்டவாதம்ப்ராத்ரு'வத்ஸலம் ॥ 56 ॥

முமுசுர்வாநராபாஷ்பம்ராக்ஷஸஶ்சவிபீஷணஃ ।

ததஃப்ரஹர்ஷாத்பரதமங்கமாரோப்யராகவஃ ॥ 57 ॥

யயௌதேநவிமாநேநஸஸைந்யோபரதாஶ்ரமம் ।

பரதாஶ்ரமமாஸாத்யஸஸைந்யோராகவஸ்ததா ॥ 58 ॥

அவதீர்யவிமாநாக்ராதவதஸ்தேமஹீதலே ।

அப்ரவீத்துததாராமஸ்தத்விமாநமநுத்தமம் ॥ 59 ॥

வஹவைஶ்ரவணந்தேவமநுஜாநாமிகம்யதாம் ।

ததோராமாப்யநுஜ்ஞாதந்தத்விமாநமநுத்தமம் ॥ 60 ॥

உத்தராந்திஶமுத்திஶ்யஜகாமதநதாலயம் ।

விமாநம்புஷ்பகந்திவ்யம்ஸம்க்ரு'ஹீதந்துரக்ஷஸா ॥ 61 ॥

அகமத்தநதம்வேகாத்ராமவாக்யப்ரசோதிதம் ।

புரோஹிதஸ்யாத்மஸமஸ்யராகவோப்ரு'ஹஸ்பதேஶ்ஶக்ரைவாமராதிபஃ ।

நிபீட்யபாதௌப்ரு'தகாநநேஶுபேஸஹைவதேநோபவிவேஶவீர்யவாந் ॥ 62 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே த்ரிம்ஶததிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha triṃśadadhikaśatatamassargaḥ |

śrutvātuparamānandambharatassatyavikramaḥ |

hṛṣṭamājñāpayāmāsaśatrughnamparavīrahā || 1 ||

daivatāni ca sarvāṇicaityāninagarasya ca |

sugandhamālyairyāditrairarcantu śucayo narāḥ || 2 ||

sūtāsstutipurāṇajñāssarvevaitālikāstathā |

sarvevāditrakuśalāgaṇikāścaivasaṅghaśaḥ || 3 ||

rājadārāstathāmātyāssainyāssenāṅganāgaṇāḥ |

brāhmaṇāścasarājanyāśreṇimukhyāstathāgaṇāḥ || 4 ||

abhiniryānturāmasyadraṣṭuṃśaśinibhammukham |

bharatasyavacśrutvāśatrughnaḥparavīrahā || 5 ||

viṣṭīranekasāhasrīścodayāmānabhāgaśaḥ |

samīkurutanimnāniviṣamānisamāni ca || 6 ||

sthānānitunirasyantānnandigrāmāditaḥparam |

siñcastupṛthivīṅkṛtsnāṃhivaśītevavāriṇā || 7 ||

tato'bhyavakirantvanyelājaiḥpuṣpaiścasarvataḥ |

sumucchritapatākāsturathyāḥpuravarottameḥ || 8 ||

śobhayantu ca veśmānisūryasyodayanamprati |

sragdāmamuktapuṣpaiścasugandhaiḥ pañcavarṇakaiḥ || 9 ||

rājamārgamasambādhaṅkirantuśataśonarāḥ |

tastacchāsanaṃśrutvāśatrughnasyamudānvitāḥ || 10 ||

dhṛṣṭirjayantovijayassiddhārthaścārthasādhakaḥ |

aśokomantrapālaścasumantraścāpiniryayuḥ || 11 ||

mattairnāgasahasraiścasadhvajaissuvibhūṣitaiḥ |

aparehemakakṣābhissagajābhiḥkareṇubhiḥ || 12 ||

niryayusturarathaiścasumahārathāḥ |

śaktyṛṣṭipāśahastānāṃsadhvajānāmpatākinām || 13 ||

turagāṇāṃsahasraiścamukhyairmukhyatarānvitaiḥ |

padātīnāṃsahasraiścavīrāḥparivṛtāyayuḥ || 14 ||

tatoyānānyupārūḍhāssarvādaśarathastriyaḥ |

kausalyāmpramukhekṛtvāsumitrāñcāpiniryayuḥ || 15 ||

kaikeyyāsahitāḥsarvānandigrāmamupāgaman |

dvijātimukhyairdharmātmāśreṇīmukhyaissanaigamaiḥ || 16 ||

mālyamodakahastaiścamantribhirbharatovṛtaḥ |

śaṅkhabherīninādaiścavandibhiścābhivananditaḥ || 17 ||

āryapādaugṛhītvātauśirasādharmakovidaḥ |

pāṇḍurañchatramādāyaśuklamālyopaśobhitam || 18 ||

śukle ca vālavyajanerājārhehemabhūṣite |

upavāsakṛśodīnaścīrakṛṣṇājināmbaraḥ || 19 ||

bhrāturāgamanaṃśrutvātatpūrvaṃharṣamāgataḥ |

pratyudyayautadārāmammahātmāsacivaissaha || 20 ||

aśvānāṅkhuraśabdaiścarathanemisvanena ca |

śaṅkhadundubhinādenasañcacālevamedinī || 21 ||

kṛtsnantunagarantattunandigrāmamupāgamat |

samīkṣyabharatovākyamuvācapavanātmajam || 22 ||

kaccinnakhalukāpeyīsevyatecakacittatā |

na hipaśyāmikākutsthaṃrāmamāryamparantapam || 23 ||

athaivamuktevacanehanūmānidamabravīt |

arthyaṃvijñāpayannevabharataṃsatyavikramam || 24 ||

sadāphalānkusumitānvṛkṣān prāpyamadhusravān |

bharadvājaprasādenamattabhramaranāditān || 25 ||

tasyacaiṣavarodattovāsavenaparantapa |

sasainyasyatavātithyaṅkṛtaṃsarvaguṇānvitam || 26 ||

nissvanśrūyatebhīmaḥprahṛṣṭānāṃvanaukasām |

manyevānarasenāsānadīntaratigomatīm || 27 ||

rajovarṣaṃsamudbhūtampaśyasālavanamprati |

manyesālavanaṃramyaṃlopayantiplavaṅgamāḥ || 28 ||

tadetaddṛśyatedūrādvimānañcandrasannibham |

vimānampuṣpakandivyammanasābrahmanirmitam || 29 ||

rāvaṇambāndhavaiḥsārthaṃhatvālabdhammahātmanā |

taruṇādityasaṅkāśaṃvimānaṃrāmavāhanam || 30 ||

dhanadasyaprasādenadivyametanmanojavam |

etasmin bhrātarauvīrauvaidehyāsaharāghavau || 31 ||

sugrīvaścamahātejārākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |

etoharṣasamudbhūtoniḥsvanodivamaspṛśat || 32 ||

strībālayuvavṛddhānāṃrāmo'yamitikīrtite |

rathakuñjaravājibhyaste'vatīryamahīṅgatāḥ || 33 ||

dadṛśustaṃvimānasthannarāssomamivāmbare |

prājñalirbharatobhūtvāprasṛṣṭorāghavonmukhaḥ || 34 ||

svāgatenayathārheṇatatorāmamapūjayat |

manasābrahmaṇāsṛṣṭevimānebharatāgrajaḥ || 35 ||

rarājapṛthudīrghākṣovajrapāṇirivāparaḥ |

tatovimānāgragatambharatobhrātarantadā || 36 ||

vavandepraṇatorāmammerusthamivabhāskaram |

tatorāmābhyanujñātantadvimānamanuttamam || 37 ||

haṃsayuktammahāvegannipapātamahītale |

āpitovimānantadbharatassatyavikramaḥ || 38 ||

rāmamāsādyamuditaḥpunarevābhyavādayat |

taṃsamutthāpyakākutsthaścirasyākṣirathaṅgatam || 39 ||

aṅkebharatamāropyamuditaḥpariṣasvaje |

tatolakṣmaṇamāsādyavaidehīṃ ca parantapaḥ || 40 ||

athābhyavādayapratītobharatonāmacābravīt |

sugrīvaṅkekayīputrojāmbavantamathāṅgadam || 41 ||

maindaṃ ca dvividannīlamṛṣabhampariṣasvaje |

suṣeṇaṃ ca nalañcaivagavākṣaṅgandhamādanam || 42 ||

śarabhampanasañcaivaparitaḥpariṣasvaje |

tekṛtvāmānuṣaṃrūpaṃvānarāḥkāmarūpiṇaḥ || 43 ||

kuśalamparyapṛcchaṃsteprahṛṣṭābharatantadā |

athābravīdrājaputrassugrīvaṃvānararṣabham || 44 ||

pariṣvajyamahātejābharatodharmiṇāṃvaraḥ |

tvamsmākañcaturṇāṃvaibhrātāsugrīvapañcamaḥ || 45 ||

sauhārdājjāyatemitramapakāro'rilakṣaṇam |

vibhīṣaṇaṃ ca bharataḥsāntvavākyamathābravīt || 46 ||

diṣṭyātvayāsahāyenakṛtaṅkarmasuduṣkaram |

śatrughnaścatadārāmamabhivādyasalakṣmaṇam || 47 ||

sītāyāścaraṇauvīrovinayādabhyavādayat |

rāmomātaramāsādyavivarṇāṃśokakarśitām || 48 ||

jagrāhapraṇataḥpādaumanomātuḥpraharṣayan |

abhivādyasumitrāṃ ca kaikeyīṃ ca yaśasvinīm || 49 ||

sa mātrūścatatassarvāpurohitamupāgamat |

svāgatantemahābāhokausalyānandavardhanā || 50 ||

itiprāñjalayaḥsarvenāgarārāmamabruvan |

tānyañjalisahasrāṇipragṛhītānināgaraiḥ || 51 ||

vyākocānīvapadmānidadarśabharatāgrajaḥ |

pāduketeturāmasyagṛhītvābharatassvayam || 52 ||

caraṇābhyānnarendrasyayojayāmāsadharmavit |

abravīccatadārāmambharataḥ sa kṛtāñjaliḥ || 53 ||

etattesakalaṃrājyannyāsanniryātitammayā |

adyajanmakṛtārthammesamvṛttaścamanorathaḥ || 54 ||

yattvāmpaśyāmirājānamayodhyāmpunarāgatam |

avekṣatāmbhavānśokaṅkoṣṭhāgāraṅgṛhambalam || 55 ||

bhavatastejasāsarvaṅkṛtandaśaguṇammayā |

tathābruvāṇambharatandṛṣṭavātambhrātṛvatsalam || 56 ||

mumucurvānarābāṣpaṃrākṣasaścavibhīṣaṇaḥ |

tataḥpraharṣādbharatamaṅgamāropyarāghavaḥ || 57 ||

yayautenavimānenasasainyobharatāśramam |

bharatāśramamāsādyasasainyorāghavastadā || 58 ||

avatīryavimānāgrādavatasthemahītale |

abravīttutadārāmastadvimānamanuttamam || 59 ||

vahavaiśravaṇandevamanujānāmigamyatām |

tatorāmābhyanujñātantadvimānamanuttamam || 60 ||

uttarāndiśamuddiśyajagāmadhanadālayam |

vimānampuṣpakandivyaṃsamgṛhītanturakṣasā || 61 ||

agamaddhanadaṃvegādrāmavākyapracoditam |

purohitasyātmasamasyarāghavobṛhaspateśśakraivāmarādhipaḥ |

nipīḍyapādaupṛthagānaneśubhesahaivatenopaviveśavīryavān || 62 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe triṃśadadhikaśatatamassargaḥ ||