6.116 Yuddhakanda - Shodashadhikashatatama Sargah

ॐ

6.116 யுத்தகாண்ட - ஷோடஶாதிகஶததம ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।

அத ஷோடஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।

இதிப்ரதிஸமாதிஷ்டோஹநூமாந்மாருதாத்மஜஃ ।

ப்ரவிவேஶபுரீம்லங்காம்பூஜ்யமாநோநிஶாசரைஃ ॥ 1 ॥

ப்ரவிஶ்ய சபுரீம்லங்காம்பூஜ்யமாநோநிஶாசாரைஃ ।

ததஸ்தேநாப்யுநுஜ்ஞாதோஹநுமாந்வ்ரு'க்ஷவாடிகாம் ॥ 2 ॥

ப்ரவிஶந்தீவ காத்ராணி ஸ்வாந்யேவ ஜநகாத்மஜா ।

வாக்ஷல்யைஸ்தைஃ ஸஶல்யேவ ப்ரு'ஶமஶ்ரூண்யவர்தயத் ॥ 3 ॥

வ்ரு'க்ஷமூலேநிராநந்தாம்ராக்ஷஸீபிஃபரீவ்ரு'தாம் ।

நிப்ரு'தஃப்ரணதஃப்ரஹ்வஸ்ஸோऽபிகம்யாபிவாத்ய ச ॥ 4 ॥

த்ரு'ஷ்டவாஸமாகதந்தேவீஹநூமந்தம்மஹாபலம் ।

தூஷ்ணீமாஸ்தததாத்ரு'ஷ்டவாஸ்ம்ரு'த்வாஸ்ரு'ஷ்டாபவத்ததா ॥ 5 ॥

ஸௌம்யந்தஸ்யாமுகந்த்ரு'ஷ்டவாஹநுமாந்ப்லவகோத்தமஃ ।

ராமஸ்யவசநம்ஸர்வமாக்யாதுமுபசக்ரமே ॥ 6 ॥

வைதேஹீ குஶலீராமஸ்ஸஹஸுக்ரீவலக்ஷ்மணஃ ।

வபீஷணஸஹாயஶ்சஹரீணாம்ஸஹிதோபலைஃ ॥ 7 ॥

குஶலஞ்சாஹஸித்தார்தோஹதஶத்ருரிமத்ரஜித் ।

விபீஷணஸஹாயேநராமேணஹரிபிஸ்ஸஹ ॥ 8 ॥

நிஹதோராவணோதேவிலக்ஷ்மணேந ச வீர்யவாந் ।

ப்ரியமாக்யாமிதேதேவிபூயஶ்சத்வாம்ஸபாஜயே ॥ 9 ॥

தவப்ரபாவாத்தர்மஜேமஹாந் ராமேணஸம்யுகே ।

லப்தோऽயம்விஜயஸ்ஸீதேஸ்வஸ்தாபவகதஜ்வரா ॥ 10 ॥

ராவணஶ்சஹதஶ்ஶத்ருர்லங்கசைவவஶீக்ரு'தா ।

மயாஹ்யலப்ந்தித்ரேணத்ரு'தேநதவநிர்ஜயே ॥ 11 ॥

ப்ரதிஜ்ஞைஷாவிநிஸ்தீர்ணாபத்த்வாஸேதும்மஹோததௌ ।

ஸம்ப்ரமஶ்ச ந கர்தவ்யோவர்தந்த்யாராவணாலயே ॥ 12 ॥

விபீஷணவிதேயம்ஹிலங்கைஶ்வர்யமிதங்க்ரு'தம் ।

ததாஶ்வஸிஹிவிஸ்ரப்தம்ஸ்வக்ரு'ஹேபரிவர்தஸே ॥ 13 ॥

அயஞ்சாப்யேதிஸம்ஹ்ரு'ஷ்டஸ்த்வத்தர்ஶநஸமுத்ஸுகஃ ।

ஏவமுக்தாஸமுத்பத்யஸீதாஶஶிநிபாநநா ॥ 14 ॥

ப்ரஹர்ஷேணாவருத்தாஸாவ்யாஹர்தும் ந ஶஶாக ஹ ।

ததோऽப்ரவீத்தரிவரஃஸீதாமப்ரதிஜல்பதீம் ॥ 15 ॥

கிந்த்வஞ்சிந்தயஸேதேவிகிம் ச மாந்நாபிபாஷஸே ।

ஏவமுக்தாஹநுமதாஸீதாதர்மபதேஸ்திதா ॥ 16 ॥

அப்ரவீத்பரமப்ரீதாபாஷ்பகத்கதயாகிரா ।

ப்ரியமேததுபஶ்ருத்யபர்துர்விஜயஸம்ஶ்ரயம் ॥ 17 ॥

ப்ரஹர்ஷவஶமாபந்நாநிர்வாக்யாஸ்மிக்ஷணாந்தரம் ।

ந ஹிபஶ்யாமிஸத்ரு'ஶஞ்சிந்தயந்தீப்லவங்கமா ॥ 18 ॥

மப்ரதியாப்யாநகஸ்யேஹதாதும்ப்ரத்யபிநந்தநம் ।

நஹிபஶ்யாமிததஸௌம்யப்ரு'திவ்யாமபிவாநர ॥ 19 ॥

ஸத்ரு'ஶம்யத்ப்ரியாக்யாநேதவதத்த்வாபவேத்ஸுகம் ।

ஹிரண்யம்வாஸுவர்ணம்வாரத்நாநிவிவிதாநிச ॥ 20 ॥

ராஜ்யம்வாத்ரிஷுலோகேஷுநைததர்ஹதிபாஷிதம் ।

ஏவமுக்தஸ்துவைதேஹ்யாப்ரத்யுவாசப்லவங்கமஃ ॥ 21 ॥

ப்ரக்ரு'ஹீதாஞ்ஜலிர்ஹர்ஷாஸதீதாயாஃப்ரமுகேஸ்திதஃ ।

பர்துஃப்ரியஹிதேயுக்தேபர்துர்விஜயகாங்க்ஷிணஃ ॥ 22 ॥

ஸ்நிக்தமேவம்விதம்வாக்யந்த்வமேவார்ஹஸ்யநிந்திதே ।

தவைதத்வசநம்ஸௌம்யேஸாரவத் ஸ்நிக்தமேவ ச ॥ 23 ॥

ரத்நௌகாத்விவிதாச்சாபிதேவராஜ்யாத்விஶிஷ்யதே ।

அர்ததஶ்சமயாப்ராப்தாதேவரஜ்யாதயோகுணாஃ ॥ 24 ॥

ஹதஶத்ரும்விஜயிநம்ராமம்பஶ்யாமிஸுஸ்திதம் ।

தஸ்யதத்வசநம்ஶ்ருத்வாமைதிலீஜநகாத்மஜா ॥ 25 ॥

ததஃஶுபதரம்வாக்யமுவாசபவநாத்மஜம் ।

அதிலக்ஷணஸம்பந்நம்மாதுர்யகுணபூஷிதம் ॥ 26 ॥

புத்த்யாஹ்யஷ்டாங்கயாயுக்தந்த்வமேவார்ஹஸிபாஷிதும் ।

ஶ்லாகநீயோऽநிலஸ்யத்வம்ஸுதஃபரமதார்மிகஃ ॥ 27 ॥

பலம்ஶௌர்யம்ஶ்ருதம்ஸத்த்வம்விக்ரமோதாக்ஷ்யமுத்தமம் ।

தேஜஃக்ஷமாத்ரு'திஸ்ஸ்தைர்யம்விநீதத்வம் ந ஸம்ஶயஃ ॥ 28 ॥

ஏதேசாந்யே ச பஹவோகுணாஸ்த்வய்யேவஶோபநாஃ ।

அதோவாசபுநஸ்ஸீதாமஸம்ப்ராந்தோவிநீதவத் ॥ 29 ॥

ப்ரக்ரு'ஹீதாஞ்சலிர்ஹர்ஷாத்ஸீதாயாஃப்ரமுகேஸ்திதஃ ।

இமாஸ்துகலுராக்ஷஸ்யோயதித்வமநுமந்யஸே ॥ 30 ॥

ஹந்துமிச்சாமிதாஸ்ஸர்வாயாபிஸ்த்வந்தர்ஜிதாபுரா ।

க்லிஶ்யந்தீம் பதிதேவாந்த்வாமஶோகவநிகாங்கதாம் ॥ 31 ॥

கோரரூபஸமாசாராஃக்ரூராஃக்ரூரதரேக்ஷணாஃ ।

இஹஶ்ருதாமயாதேவி ராக்ஷஸ்யோவிக்ரு'தாநநாஃ ॥ 32 ॥

அஸக்ரு'த்பருஷைர்வாக்யைர்வத்நத்யோராவணாஜ்ஞயா ।

விக்ரு'தாவிக்ரு'தாகாராஃக்ரூராஃக்ரூரகசேக்ஷணாஃ ॥ 33 ॥

இச்சாமிவிவிதைராகதைர்ஹந்துமேதாஸ்ஸுதாருணாஃ ।

ராக்ஷஸ்யோதாருணகதாவரமேதத்ப்ரயச்சமே ॥ 34 ॥

முஷ்டிபிஃபர்ஷிணகாதைஶ்சவிஶாலைஶ்சைவபாஹுபிஃ ।

ஜங்காஜாநுப்ரஹாரைஶ்சதந்தாநாஞ்சைவபீடநைஃ ॥ 35 ॥

பக்ஷணைஃகர்ணநாஸாநாங்கேஶாநாம்லுஞ்சநைஸ்ததா ।

ப்ரு'ஶம்ஶுஷ்கமுகைஶ்சைவதாரணைர்லங்கநைர்ஹதைஃ ॥ 36 ॥

விபிந்நஶங்குக்ரீவாம்ஶபார்ஶ்வகைஶ்சகலேவரைஃ ।

நிபாத்யஹந்துமிச்சாமிதவவிப்ரியகாரிணீஃ ॥ 37 ॥

ஏவம்ப்ரஹாரைர்பஹுபிஃஸம்ப்ப்ரஹார்யயஶஸ்விநி ।

காதயேதீவ்ரரூபாபிர்யாபிஸ்த்வந்தர்ஜிதாபுரா ॥ 38 ॥

இத்யுக்தாஸாஹநுமதாக்ரு'பணாதீநவத்ஸலா ।

ஹநூமந்தமுவாசேதஞ்சிந்தயித்வாவிம்ரு'ஶ்ய ச ॥ 39 ॥

ராஜஸம்ஶ்ரயவஶ்யாநாங்குர்வதீநாம்பராஜ்ஞயா ।

விதேயாநாம் ச தாஸீநாங்கஃகுப்யத்வாநரோத்தம ॥ 40 ॥

பாக்யவைஷம்யதோஷேணபுரஸ்தாத்துஷ்க்ரு'தேந ச ।

மயைதத்ப்ராப்யஸர்வம்ஸ்வக்ரு'தம்ஹ்யுபபுஜ்யதே ॥ 41 ॥

மைவம்வதமஹாபாஹோ தைவேஹ்யேஷாபராகதிஃ ।

ப்ராப்தவ்யந்துதஶாயோகாந்மயைததிதிநிஶ்சிதம் ॥ 42 ॥

தாஸீநாம்ராவணஸ்யாஹம்மர்ஷயாமீஹதுர்பலா ।

ஆஜ்ஞப்தாராக்ஷஸேநேஹராக்ஷஸ்யஸ்தர்ஜயந்திமாம் ॥ 43 ॥

ஹதேதஸ்மிந்நகுர்வந்திதர்ஜநம்மாருதாத்மஜ ।

அயம்வ்யாக்ரஸமீபேதுபுராணோதர்மஸம்ஹிதஃ ॥ 44 ॥

ரு'க்ஷேணகீதஃஶ்லோகோऽஸ்திதந்நிபோதப்லவங்கம ।

ந பரஃ பாபமாதத்தேபரேஷாம்பாபகர்மணாம் ॥ 45 ॥

ஸமயோரக்ஷிதவ்யஸ்துஸப்தஶ்சாரித்ரபூஷணாஃ ।

பாபாநாம்வாஶுபாநாம்வாவதார்ஹாணாம்ப்லவங்கம ॥ 46 ॥

கார்யங்கருண்யமார்யேண ந கஶ்சிந்நாபராத்யதி ।

லோகஹிம்ஸாவிஹாராணாம்ரக்ஷஸாங்காமரூபிணாம் ॥ 47 ॥

குர்வதாமபிபாபாநிநைவகார்யமஶோபநம் ।

ஏவமுக்தஸ்துஹநுமாந் ஸீதயாவாக்யகோவிதஃ ॥ 48 ॥

ப்ரத்யுவாசததஸ்ஸீதாம்ராமபத்நீயஶஶ்விநீம் ।

யுக்தாராமஸ்யபவதீதர்மபத்நீயஶஶ்விநீ ॥ 49 ॥

ப்ரதிஸந்திஶமாந்தேவி கமிஷ்யேயத்ரராகவஃ ।

ஏவமுக்தாஹநுமதாவைதேஹிஜநகாத்மஜா ॥ 50 ॥

ஸாப்ரவீத்த்ரஷ்டுமிச்சாமிபர்தாரம்வாநரோத்தம ।

தஸ்யாஸ்தத்வசநம்ஶ்ருத்வாஹநுமாந்பவநாத்மஜஃ ॥ 51 ॥

ஹர்ஷயந்மைதிலீம்வாக்யமுவாசேதம்மஹாமதிஃ ।

பூர்ணசந்த்ராநநம்ராமந்த்ரக்ஷ்யஸ்யார்யேஸலக்ஷ்மணம் ॥ 52 ॥

ஸ்திரமித்ரம்ஹதாமித்ரம்ஶசீவத்ரிதஶேஶ்வரம் ।

தாமேவமுக்த்வாராஜந்தீம்ஸீதாம்ஸாக்ஷாதிவஶ்ரியம் ॥ 53 ॥

ஆஜகாமமஹாவேகோஹநூமாந்யத்ரராகவஃ ।

ஸபதிஹரிவரஸ்ததோஹநூமாந் ப்ரதிவசநஞ்ஜநகேஶ்வராத்மஜாயாஃ ।

கதிதமகதயத்யதாக்ரமேணத்ரிதஶவரப்ரதிமாயராகவாய ॥ 54 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே ஷோடஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha ṣoḍaśādhikaśatatamassargaḥ |

itipratisamādiṣṭohanūmānmārutātmajaḥ |

praviveśapurīṃlaṅkāmpūjyamānoniśācaraiḥ || 1 ||

praviśya capurīṃlaṅkāmpūjyamānoniśācāraiḥ |

tatastenābhyunujñātohanumānvṛkṣavāṭikām || 2 ||

praviśantīva gātrāṇi svānyeva janakātmajā |

vākṣalyaistaiḥ saśalyeva bhṛśamaśrūṇyavartayat || 3 ||

vṛkṣamūlenirānandāṃrākṣasībhiḥparīvṛtām |

nibhṛtaḥpraṇataḥprahvasso'bhigamyābhivādya ca || 4 ||

dṛṣṭavāsamāgatandevīhanūmantammahābalam |

tūṣṇīmāstatadādṛṣṭavāsmṛtvāsṛṣṭābhavattadā || 5 ||

saumyantasyāmukhandṛṣṭavāhanumānplavagottamaḥ |

rāmasyavacanaṃsarvamākhyātumupacakrame || 6 ||

vaidehī kuśalīrāmassahasugrīvalakṣmaṇaḥ |

vabhīṣaṇasahāyaścaharīṇāṃsahitobalaiḥ || 7 ||

kuśalañcāhasiddhārthohataśatrurimatrajit |

vibhīṣaṇasahāyenarāmeṇaharibhissaha || 8 ||

nihatorāvaṇodevilakṣmaṇena ca vīryavān |

priyamākhyāmitedevibhūyaścatvāṃsabhājaye || 9 ||

tavaprabhāvāddharmajemahān rāmeṇasaṃyuge |

labdho'yaṃvijayassītesvasthābhavagatajvarā || 10 ||

rāvaṇaścahataśśatrurlaṅkacaivavaśīkṛtā |

mayāhyalabndidreṇadhṛtenatavanirjaye || 11 ||

pratijñaiṣāvinistīrṇābaddhvāsetummahodadhau |

sambhramaśca na kartavyovartantyārāvaṇālaye || 12 ||

vibhīṣaṇavidheyaṃhilaṅkaiśvaryamidaṅkṛtam |

tadāśvasihivisrabdhaṃsvagṛheparivartase || 13 ||

ayañcābhyetisamhṛṣṭastvaddharśanasamutsukaḥ |

evamuktāsamutpatyasītāśaśinibhānanā || 14 ||

praharṣeṇāvaruddhāsāvyāhartuṃ na śaśāka ha |

tato'bravīddharivaraḥsītāmapratijalpatīm || 15 ||

kintvañcintayasedevikiṃ ca mānnābhibhāṣase |

evamuktāhanumatāsītādharmapathesthitā || 16 ||

abravītparamaprītābāṣpagadgadayāgirā |

priyametadupaśrutyabharturvijayasaṃśrayam || 17 ||

praharṣavaśamāpannānirvākyāsmikṣaṇāntaram |

na hipaśyāmisadṛśañcintayantīplavaṅgamā || 18 ||

mapratiyābyānakasyehadātumpratyabhinandanam |

nahipaśyāmitatasaumyapṛthivyāmapivānara || 19 ||

sadṛśaṃyatpriyākhyānetavadattvābhavetsukham |

hiraṇyaṃvāsuvarṇaṃvāratnānivividhānica || 20 ||

rājyaṃvātriṣulokeṣunaitadarhatibhāṣitam |

evamuktastuvaidehyāpratyuvācaplavaṅgamaḥ || 21 ||

pragṛhītāñjalirharṣāsatītāyāḥpramukhesthitaḥ |

bhartuḥpriyahiteyuktebharturvijayakāṅkṣiṇaḥ || 22 ||

snigdhamevaṃvidhaṃvākyantvamevārhasyanindite |

tavaitadvacanaṃsaumyesāravat snigdhameva ca || 23 ||

ratnaughādvividhāccāpidevarājyādviśiṣyate |

arthataścamayāprāptādevarajyādayoguṇāḥ || 24 ||

hataśatruṃvijayinaṃrāmampaśyāmisusthitam |

tasyatadvacanaṃśrutvāmaithilījanakātmajā || 25 ||

tataḥśubhataraṃvākyamuvācapavanātmajam |

atilakṣaṇasampannammādhuryaguṇabhūṣitam || 26 ||

buddhyāhyaṣṭāṅgayāyuktantvamevārhasibhāṣitum |

ślāghanīyo'nilasyatvaṃsutaḥparamadhārmikaḥ || 27 ||

balaṃśauryaṃśrutaṃsattvaṃvikramodākṣyamuttamam |

tejaḥkṣamādhṛtissthairyaṃvinītatvaṃ na saṃśayaḥ || 28 ||

etecānye ca bahavoguṇāstvayyevaśobhanāḥ |

athovācapunassītāmasambhrāntovinītavat || 29 ||

pragṛhītāñcalirharṣātsītāyāḥpramukhesthitaḥ |

imāstukhalurākṣasyoyaditvamanumanyase || 30 ||

hantumicchāmitāssarvāyābhistvantarjitāpurā |

kliśyantīṃ patidevāntvāmaśokavanikāṅgatām || 31 ||

ghorarūpasamācārāḥkrūrāḥkrūratarekṣaṇāḥ |

ihaśrutāmayādevi rākṣasyovikṛtānanāḥ || 32 ||

asakṛtparuṣairvākyairvadnatyorāvaṇājñayā |

vikṛtāvikṛtākārāḥkrūrāḥkrūrakacekṣaṇāḥ || 33 ||

icchāmivividhairāghatairhantumetāssudāruṇāḥ |

rākṣasyodāruṇakathāvarametatprayacchame || 34 ||

muṣṭibhiḥparṣiṇaghātaiścaviśālaiścaivabāhubhiḥ |

jaṅghājānuprahāraiścadantānāñcaivapīḍanaiḥ || 35 ||

bhakṣaṇaiḥkarṇanāsānāṅkeśānāṃluñcanaistathā |

bhṛśaṃśuṣkamukhaiścaivadāraṇairlaṅghanairhataiḥ || 36 ||

vibhinnaśaṅkugrīvāṃśapārśvakaiścakalevaraiḥ |

nipātyahantumicchāmitavavipriyakāriṇīḥ || 37 ||

evamprahārairbahubhiḥsampprahāryayaśasvini |

ghātayetīvrarūpābhiryābhistvantarjitāpurā || 38 ||

ityuktāsāhanumatākṛpaṇādīnavatsalā |

hanūmantamuvācedañcintayitvāvimṛśya ca || 39 ||

rājasaṃśrayavaśyānāṅkurvatīnāmparājñayā |

vidheyānāṃ ca dāsīnāṅkaḥkupyadvānarottama || 40 ||

bhāgyavaiṣamyadoṣeṇapurastāddhuṣkṛtena ca |

mayaitatprāpyasarvaṃsvakṛtaṃhyupabhujyate || 41 ||

maivaṃvadamahābāho daivehyeṣāparāgatiḥ |

prāptavyantudaśāyogānmayaitaditiniścitam || 42 ||

dāsīnāṃrāvaṇasyāhammarṣayāmīhadurbalā |

ājñaptārākṣaseneharākṣasyastarjayantimām || 43 ||

hatetasminnakurvantitarjanammārutātmaja |

ayaṃvyāghrasamīpetupurāṇodharmasaṃhitaḥ || 44 ||

ṛkṣeṇagītaḥśloko'stitannibodhaplavaṅgama |

na paraḥ pāpamādattepareṣāmpāpakarmaṇām || 45 ||

samayorakṣitavyastusaptaścāritrabhūṣaṇāḥ |

pāpānāṃvāśubhānāṃvāvadhārhāṇāmplavaṅgama || 46 ||

kāryaṅkaruṇyamāryeṇa na kaścinnāparādhyati |

lokahiṃsāvihārāṇāṃrakṣasāṅkāmarūpiṇām || 47 ||

kurvatāmapipāpāninaivakāryamaśobhanam |

evamuktastuhanumān sītayāvākyakovidaḥ || 48 ||

pratyuvācatatassītāṃrāmapatnīyaśaśvinīm |

yuktārāmasyabhavatīdharmapatnīyaśaśvinī || 49 ||

pratisandiśamāndevi gamiṣyeyatrarāghavaḥ |

evamuktāhanumatāvaidehijanakātmajā || 50 ||

sābravīddhraṣṭumicchāmibhartāraṃvānarottama |

tasyāstadvacanaṃśrutvāhanumānpavanātmajaḥ || 51 ||

harṣayanmaithilīṃvākyamuvācedammahāmatiḥ |

pūrṇacandrānanaṃrāmandrakṣyasyāryesalakṣmaṇam || 52 ||

sthiramitraṃhatāmitraṃśacīvatridaśeśvaram |

tāmevamuktvārājantīṃsītāṃsākṣādivaśriyam || 53 ||

ājagāmamahāvegohanūmānyatrarāghavaḥ |

sapadiharivarastatohanūmān prativacanañjanakeśvarātmajāyāḥ |

kathitamakathayadyathākrameṇatridaśavarapratimāyarāghavāya || 54 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe ṣoḍaśādhikaśatatamassargaḥ ||