6.114 Yuddhakanda - Chaturdashadhikashatatama Sargah

ॐ

6.114 யுத்தகாண்ட - சதுர்தஶாதிகஶததம ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே யுத்தகாண்டம் ।

அத சதுர்தஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ।

தாஸாம்விலபமாநாநாந்ததாராக்ஷஸயோஷிதாம் ।

ஜ்யேஷ்டாபத்நீப்ரியாஜீநாபர்தாரம்ஸமுதைக்ஷத ॥ 1 ॥

தஶக்ரீவம்ஹதந்த்ரு'ஷ்டவாராமேணாசிந்த்யகர்மணா ।

பதிம்மண்டோதரீதத்ரக்ரு'பணாபர்யதேவயத் ॥ 2 ॥

நநுநாமமஹாபாஹோதவவைஶ்ரவணாநுஜ ।

க்ருத்தஸ்யப்ரமுகேஸ்தாதுந்த்ரஸ்யத்யபிபுரந்தரஃ ॥ 3 ॥

ரு'ஷயஶ்சமஹாந்தோऽபிகந்தர்வாஶ்சயஶஸ்விநஃ ।

நநுநாமதவோத்வேகாச்சாரணாஶ்சதிஶோகதாஃ ॥ 4 ॥

ஸ த்வம்மாநுஷமாத்ரேணராமேணயுதிநிர்ஜிதஃ ।

ந வ்யபத்ரபஸேராஜந் கிமிதம்ராக்ஷஸேஶ்வர ॥ 5 ॥

கதந்த்ரைலோக்யமாக்ரம்யஶ்ரியாவீர்யேணசாந்விதம் ।

அவிஷஹ்யஞ்ஜகாநத்வாம்மாநுஷோவநகோசரஃ ॥ 6 ॥

மாநுஷாணாமவிஷயேசரதஃகாமரூபிணஃ ।

விநாஶஸ்தவராமேணஸம்யுகேநோபபத்யதே ॥ 7 ॥

ந சைதத்கர்மராமஸ்யஶ்ரத்ததாமிசமூமுகே ।

ஸர்வதஸ்ஸமுபேதஸ்யதவதேநாபிமர்ஷணம் ॥ 8 ॥

யதைவ ச ஜநஸ்தாநேராக்ஷஸைர்பஹுநிர்வவ்ரு'தஃ ।

கரஸ்தவஹதோப்ராதாததைவாஸௌ ந மாநுஷஃ ॥ 9 ॥

யதைவநகரீம்லங்காந்துஷ்ப்ரவேஶாம்ஸுரைரபி ।

ப்ரவிஷ்டோஹநுமாந்வீர்யாத்ததைவவ்யதிதாவயம் ॥ 10 ॥

யதைவவாநரைர்கோரைர்பத்தஸ்ஸேதுர்மஹார்ணவே ।

ததைவஹ்ரு'தயேநாஹம்ஶங்கேராமமமாநுஷம் ॥ 11 ॥

அதவாராமரூபேணக்ரு'தாந்தஸ்ஸ்வயமாகதஃ ।

மாயாந்தவவிநாஶாயவிதாயாப்ரதிதர்கிதாம் ॥ 12 ॥

அதவாவாஸவேநத்வந்தர்ஷிதோऽபிமஹாபல ।

வாஸவஸ்யதுகாஶக்திஸ்த்வாந்த்ரஷ்டுமபிஸம்யுகே ॥ 13 ॥

வ்யக்தமேஷமஹாயோகீபரமாத்மாஸநாதநஃ ।

அநாதிமத்யநிதநோமஹதம்பரமோமஹாந் ॥ 14 ॥

தமஸஃபரமோதாதாஶங்கசக்ரகதாதரஃ ।

ஶ்ரீவத்ஸவக்ஷாநித்யஶ்ரீரஜய்யஶ்ஶாஶ்வதோத்ருவஃ ॥ 15 ॥

மாநுஷம்ரூபமாஸ்தாயவிஷ்ணுஸ்ஸத்யபராக்ரமஃ ।

ஸர்வைஃபரிவ்ரு'தோதேவைர்வாநரத்வமுபாகதைஃ ॥ 16 ॥

ஸர்வலோகேஶ்வர்ஶ்ரீமாந்லோகாநாம்ஹிதகாம்யயா ।

ஸராக்ஷஸரபரீவாரம்ஹதவாம்ஸ்த்வாம்மஹாத்யுதிஃ ॥ 17 ॥

இந்த்ரியாணிபுராஜித்வாஜிதந்த்ரிபுவநந்த்வயா ।

ஸ்மரத்பிரிவதத்வைரமிந்த்ரியைரேவநிர்ஜிதஃ ॥ 18 ॥

யதைவஹிஜநஸ்தாநேராக்ஷஸைர்பஹுபிர்வ்ரு'தஃ ।

கரஸ்துநிஹதோப்ராதாததாராமோ ந மாநுஷஃ ॥ 19 ॥

யதைவநகரீம்லங்காந்துஷ்ப்ரவேஶாம்ஸுரைரபி ।

ப்ரவிஷ்டோஹநுமாந்வீர்யாத்ததைவவ்யதிதாவயம் ॥ 20 ॥

க்ரியதாமவிரோதஶ்சராகவேணேதியந்மயா ।

உச்யமாநம் ந க்ரு'ஹ்ணாஸிதஸ்யேயம்வ்யுஷ்டிராகதா ॥ 21 ॥

அகஸ்மாச்சாபிகாமோऽஸிஸீதாம்ராக்ஷஸபுங்கவஃ ।

ஐஶ்வர்யஸ்யவிநாஶாயதேஹஸ்யஸ்வஜநஸ்ய ச ॥ 22 ॥

அருந்தத்யாவிஶிஷ்டாந்தாம்ரோஹிண்யாஶ்சாபிதுர்மதே ।

ஸீதாந்தர்ஷயதாமாந்யாந்த்வயாஹ்யஸத்ரு'ஶங்க்ரு'தம் ॥ 23 ॥

வஸுதாயாஹிவஸுதாம்ஶ்ரியஃஶ்ரீம்பர்த்ரு'வத்ஸலாம் ।

ஸீதாம்ஸர்வாநவத்யாங்கீமரண்யேவிஜநேஶுபாம் ॥ 24 ॥

ஆநயித்வாதுதாந்தீநாஞ்சத்மநாத்மஸ்வதூஷண ।

அப்ராப்யதஞ்சைவகாமம்மைதிலீஸங்கமேக்ரு'தம் ॥ 25 ॥

பதிவ்ரதாயாஸ்தபஸாநூநந்தக்தோऽஸிமேப்ரபோ ।

ததைவயந்நதக்தகத்தஸ்த்வந்தர்ஷயம்ஸ்தநுமமத்யமாம் ।

தேவாபிப்யதேதேஸர்வேஸேந்த்ராஃஸாநாக்நீபுரோகமாஃ ॥ 26 ॥

அவஶ்யமேவலபதேபலம்பாபஸ்யகர்மணஃ ।

கோரம்பர்யாகதேகாலேகர்தாநாஸ்த்யத்ரஸம்ஶயஃ ॥ 27 ॥

ந குலேந ந ரூபேண ந தாக்ஷிண்யேநமைதிலீ ।

மயாதிகாவாதுல்யாவாதத்த்வம்மோஹாந்நபுத்யஸே ॥ 28 ॥

ஸர்வதாஸர்வபூதாநாந்நாஸ்திமுத்யுரலக்ஷணஃ ।

தவதாவதயம்ம்ரு'த்யுர்மைதிலீக்ரு'தலக்ஷணஃ ॥ 29 ॥

ஸீதாநிமித்தஜோம்ரு'த்யுஸ்த்வயாதூராதுபாஹ்ரு'தஃ ।

மைதிலீஸஹராமேணவிஶோகாவிஹரிஷ்யதி ॥ 30 ॥

அல்பபுண்யாத்வஹங்கோரேபதிதாஶோகஸாகரே ।

கைலாஸேமந்தரேமேரௌததாசைத்ரரதேவநே ॥ 31 ॥

தேவோத்யாநேஷுஸர்வேஷுவிஹ்ரு'த்யஸஹிதாத்வயா ।

விமாநேநாநுரூபேணயாயாம்யதுலயாஶ்ரியா ॥ 32 ॥

பஶ்யந்திவிவிதாந்தேஶாம்ஸ்தாம்ஸ்தாம்ஶ்சித்ரஸ்ரகம்பரா ।

ப்ரம்ஶிதாகாமபோகேப்யஃஸாஸ்மிவீரவதாத்தவ ॥ 33 ॥

ஸைவாந்யேவாஸ்மிஸம்வ்ரு'த்தாதிக்ராஜ்ஞாஞ்சஞ்சலாஃஶ்ரியஃ ।

ஹாராஜந் ஸுகுமாரந்தேஸுப்ருஸுத்வக்ஸமுந்நஸம் ॥ 34 ॥

காந்திஶ்ரீத்யுதிபிஸ்துல்யமிந்துபத்மதிவாகரைஃ ।

கிரீடகூடோஜ்ஜ்வலிதந்தாம்ராஸ்யந்தீப்தகுண்டலம் ॥ 35 ॥

மதவ்யாகுலலோலாக்ஷம்பூத்வாயத்பாநபூமிஷு ।

விவிதஸ்ரக்தரஞ்சாருவல்குஸ்மிதகதம்ஶுபம் ॥ 36 ॥

ததேவாத்யதவைவம்ஹிவக்த்ரம் ந ப்ராஜதேப்ரபோ ।

ராமஸாயகநிர்பிந்நம்ரக்தம்ருதிரவிஸ்ரவைஃ ॥ 37 ॥

வீஶீர்ணமேதோமஸ்திஷ்கம்ரூக்ஷஸ்யந்தநரேணுபிஃ ।

ஹாபஶ்சிமாமேஸம்ப்ராப்தாதஶாவைதவ்யதாயிநீ ॥ 38 ॥

யாமயாஸீந்நஸும்பத்தாகதாசிதபிமந்தயா ।

பதாதாநவராஜோமேபர்தாமேராக்ஷஸேஶ்வரஃ ॥ 39 ॥

புத்ரோமேஶக்ரநிர்ஜேதாஇத்யஹங்கர்விதாப்ரு'ஶம் ।

த்ரு'ப்தாமர்தநாஃஶூராஃப்ரக்யாதபலபௌருஷாஃ ॥ 40 ॥

அகுதஶ்சித்பயாநாதாமமேத்யாஸீந்மதிர்த்ரு'டா ।

தேஷாமேவம்ப்ரபாவாணாம்யுஷ்மாகம்ராக்ஷஸர்ஷபாஃ ॥ 41 ॥

கதம்பயமஸம்புத்தம்மாநுஷாதிதமாகதம் ।

ஸ்நிக்தேந்த்ரநீலநீலந்துப்ராம்ஶுஶைலோபமம்மஹத் ॥ 42 ॥

கேயூராங்கதவைடூர்யமுக்தாஹாரஸ்ரகுஜ்ஜ்வலம் ।

காந்தம்விஹாரேஷ்வதிகந்தீப்தாம்ஸங்க்ராமபூமிஷு ॥ 43 ॥

பாத்யாபரணபாபிர்யத்வித்யுத்பிரிவதோயதஃ ।

ததேவாத்யஶரீரந்தேதீக்ஷ்ணைர்நைகஶரைஶ்சிதம் ॥ 44 ॥

புநர்துர்லபஸம்பர்ஶம்பரிஷ்வக்தும் ந ஶக்யதே ।

ஶ்வாவிதஃஶலகைர்யத்வத்பாணைர்லக்நைர்நிரந்தரம் ॥ 45 ॥

ஸ்வர்பிதைர்மர்மஸுப்ரு'ஶம்ஸஞ்சிந்நஸ்நாயுபந்தநம் ।

க்ஷிதௌநிபதிதம்ராஜந் ஶ்யாமம்வைருதிரச்சவி ॥ 46 ॥

வஜ்ரப்ரஹாராபிஹதோவிகீர்ணைவபர்வதஃ ।

ஹாஸ்வப்நஸ்ஸத்யமேவேதந்த்வம்ராமேணகதம்ஹதஃ ॥ 47 ॥

த்வம்ம்ரு'த்யோரபிம்ரு'த்யுஸ்ஸ்யாஃகதம்ம்ரு'த்யுவஶங்கதஃ த்ரைலோக்யவஸுபோக்தாரந்த்ரைலோக்யோத்வேகதம்மஹத் ॥ 48 ॥

ஜேதாரம்லோகபாலாநாங்க்ஷேப்தாராம்ஶங்கரஸ்ய ச ।

த்ரு'ப்தாநாந்நிக்ரஹீதாரமாவிஷ்க்ரு'தபராக்ரமம் ॥ 49 ॥

லோகக்ஷோபயிதாரம் ச நாதைர்பூதவிராவிணம் ।

ஓஜஸாத்ரு'ப்தவாக்யாநாம்வக்தாரம்ரிபுஸந்நிதௌ ॥ 50 ॥

ஸ்வயூதப்ரு'த்யகோப்தாரம்ஹந்தாரம்பீமகர்மணாம் ।

ஹந்தாரந்தாநவேந்த்ராணாம்யக்ஷாணாம் ச ஸஹஸ்ரஶஃ ॥ 51 ॥

நிவாதகவசாநாம் ச ஸங்க்ரஹீதாரமாஹவே ।

நைகயஜ்ஞவிலோப்தாரந்த்ராதாரம்ஸ்வஜநஸ்ய ச ॥ 52 ॥

தர்மவ்யவஸ்தாபேத்தாரம்மாயாஸ்ரஷ்டாரமாஹவே ।

தேவாஸுரந்ரு'கந்யாநாமாஹர்தாரந்ததஸ்ததஃ ॥ 53 ॥

ஶத்ருஸ்த்ரீஶோகதாதாரம் நேதாரம் ஸ்வஜநஸ்ய ச ।

லங்காத்வீபஸ்யகோப்தாரங்கர்தாரம்பீமகர்மணாம் ॥ 54 ॥

அஸ்மாகங்காமபோகாநாந்தாதாரம்ரதிநாம்வரம் ।

ஏவம்ப்ரபாவம்பர்தாரந்த்ரு'ஷ்டவாராமேணபாதிதம் ॥ 55 ॥

ஸ்திராஸ்மியாதேஹமிமந்தாரயாமிஹதப்ரியா ।

ஶயநேஷுமஹார்ஹேஷுஶயித்வாராக்ஷஸேஶ்வர ॥ 56 ॥

இஹகர்மாத்ப்ரஸுப்தோऽஸிதரண்யாம்ரேணுகுண்டிதஃ ।

யதாதேதநயஶ்ஶஸ்தோலக்ஷ்மணேநேந்த்ரஜித்யுதி ॥ 57 ॥

ததாத்வபிஹதாதீவ்ரமத்யத்வஸ்மிநிபாதிதா ।

ஸாஹம்பந்துஜநைர்ஹீநாஹீநாநாதேந ச த்வயா ॥ 58 ॥

விஹீநாகாமபோகைஶ்சஶோசிஷ்யேஶாஶ்வதீஸ்ஸமாஃ ।

ப்ரபந்நோதீர்கமத்வாநம்ராஜந்நத்யஸுதுர்கமம் ॥ 59 ॥

நயமாமபிதுஃகார்தாம் ந வர்திஷ்யேத்வயாவிநா ।

கஸ்மாத்த்வம்மாம்விஹாயேஹக்ரு'பணாங்கந்துமிச்சஸி ॥ 60 ॥

தீநாம்விலபதீம்மந்தாங்கிம்வாமாந்நாபிபாஷஸே ।

த்ரு'ஷ்டவா ந கல்வபிக்ருத்தோமாமிஹாநவகுண்டிதாம் ॥ 61 ॥

நிர்கதாந்நகரத்வாராத்பத்ப்யாமேவாகதாம்ப்ரபோ ।

பஶ்யேஷ்டதாரதாராம்ஸ்தேப்ரஷ்டலஜ்ஜாவகுண்டிதாந் ॥ 62 ॥

பஹிர்நிஷ்பதிதாந்ஸர்வாந்கதந்த்ரு'ஷ்டவா ந குப்யஸி ।

அயங்க்ரீடாஸஹாயஸ்தேऽநாதேலாலப்யதேஜநஃ ॥ 63 ॥

ந சைவமாஶ்வாஸயஸிகிம்வா ந பஹுமந்யஸே ।

யாஃஸ்த்வயாவிதவாராஜந்க்ரு'தாநைகாஃகுலஸ்த்ரியஃ ॥ 64 ॥

பதிவ்ரதாதர்மரதாகுருஶுஶ்ரூஷணேரதாஃ ।

தாபிஶ்ஶோகாபிதப்தாபிஶ்ஶப்தஃபரவஶங்கதஃ ॥ 65 ॥

த்வயாவிப்ரக்ரு'தாபிர்யத்ததாஶப்தந்ததாகதம் ।

ப்ரவாதஸ்ஸத்யஏவாயந்த்வாம்ப்ரதிப்ராயஶோந்ரு'ப ॥ 66 ॥

ப்ரதிவ்ரதாநாந்நாகஸ்மாத்ஸபத்நத்யஶ்ரூணிபூதலே ।

கதம் ச நாமதேராஜந் லோகாநாக்ரம்யதேஜஸா ॥ 67 ॥

நாரீசௌர்யமிதங்க்ஷுத்ரங்க்ரு'தம்ஶௌண்டீர்யமாநிநா ।

அபநீயாஶ்ரமாத்ராமம்யந்ம்ரு'கச்சத்மநாத்வயா ॥ 68 ॥

ஆநீதாராமபநதீஸாதத்தேகாதர்யலக்ஷணம் ।

காதர்யம் ந ச தேயுத்தேகதாசித்ஸம்ஸ்மராம்யஹம் ॥ 69 ॥

தத்துபாக்யவிபர்யாஸாந்நூநந்தேபக்வலக்ஷணம் ।

அதீதாநாகதார்தஜ்ஞோவர்தமாநவிசக்ஷணஃ ॥ 70 ॥

மைதிலீமாஹ்ரு'தாந்த்ரு'ஷ்டவாத்யாத்வாநிஃஶ்வஸ்யசாயதம் ।

ஸத்யவாக்யமஹாபாஹோ தேவரோமேயதப்ரவீத் ॥ 71 ॥

அயம்ராக்ஷஸமுக்யாநாம்விநாஶஃபர்யுபஸ்திதஃ ।

காமக்ரோதஸமுத்தேநவ்யஸநேநப்ரஸங்கிநா ॥ 72 ॥

நிர்வ்ரு'த்தஸ்த்வத்க்ரு'தேऽநர்தஃஸோऽயம்மூலஹரோமஹாந் ।

த்வயாக்ரு'தமிதம்ஸர்வமநாதம்ராக்ஷஸங்குலம் ॥ 73 ॥

ஹித்வம்ஶோசிதவ்யோமேப்ரக்யாதபலபௌருஷஃ ।

ஸ்த்ரீஸ்வபாவாத்துமேபுத்திஃகாருண்யேபரிவர்ததே ॥ 74 ॥

ஸுக்ரு'தந்துஷ்க்ரு'தம் ச த்வங்க்ரு'ஹீத்வாஸ்வாங்கதிங்கதஃ ।

ஆத்மாநமநுஶோசாமித்வத்விநாஶேநதுஃகிதாம் ॥ 75 ॥

ஸுஹ்ரு'தாம்ஹிதகாமாநாம் ந ஶ்ருதம்வசநந்த்வயா ।

ப்ராத்ரூணாஞ்சைவகார்த்ந்ஸநஹிதமுக்தந்தஶாநந ॥ 76 ॥

ஹேத்வர்தயுக்தம்விதிவச்ச்ரேயஸ்கரமதாருணம் ।

விபீஷணேநாபிஹிதம் ந க்ரு'தம்ஹேதுமத்த்வயா ॥ 77 ॥

மாரீசகும்பகர்ணாப்யாம்வாக்யம்மமபிதுஸ்ததா ।

ந ஶ்ருதம்வீர்யமத்தேநதஸ்யேதம்பலமீத்ரு'ஶம் ॥ 78 ॥

நீலஜீமூதஸங்காஶ பீதாம்பரஶுபாங்கத ।

ஸ்வகாத்ராணிவிநிக்ஷிப்யகிம்ஶேஷேருதிராப்லுதஃ ॥ 79 ॥

ப்ரஸுப்தைவஶோகார்தாங்கிம்மாம் ந ப்ரதிபாஷஸே ।

மஹாவீர்யஸ்யதக்ஷஸ்யஸம்யுகேஷ்வபலாயிநஃ ॥ 80 ॥

யாதுதாநஸ்யதௌஹித்ரீங்கிம்மாம் ந ப்ரதிபாஷஸே ।

உத்திஷ்டோத்திஷ்டகிம்ஶேஷேநவேபரிபவேக்ரு'தே ॥ 81 ॥

அத்யவைநிர்பயாலங்காம்ப்ரவிஷ்டாம்ஸூர்யரஶ்மயஃ ।

யேநஸூதயஸேஶத்ரூந் ஸமரேஸூர்யவர்சஸா ॥ 82 ॥

வஜ்ரம்வஜ்ரதரஸ்யேவஸோऽயந்தேஸததார்சிதஃ ।

ரணேபஹுப்ரஹரணோஹேமஜாபரிஷ்க்ரு'தஃ ॥ 83 ॥

பரிகோவ்யவகீர்ணஸ்தேபாணைஶ்சிந்நைஃஸஹஸ்ரதா ।

அப்ரியாமிவோபஸங்க்ரு'ஹ்யகிம்ஶேஷேரணமேதிநீம் ॥ 84 ॥

அப்ரியாமிவகஸ்மாச்சமாந்நேச்சஸ்யபிபாஷிதும் ।

திகஸ்துஹ்ரு'தயம்யஸ்யாமமேதம் ந ஸஹஸ்ரதா ॥ 85 ॥

த்வயிபஞ்சத்வமாபந்நேபலதேஶோகபீடிதம் ।

இத்யேவம்விலபந்திஸாபாஷ்பபர்யாகுலேக்ஷணா ॥ 86 ॥

ஸ்நேஹோபஸ்கந்நஹ்ரு'தயா ததா மோஹாமுபாகமத் ।

கஶ்மலாபிஹதாஸந்நாபபௌஸாராவணோரஸி ॥ 87 ॥

ஸ்நத்யாநுரக்தேஜலதேதீப்தாவித்யுதிவோஜ்ஜ்வலா ।

ததாகதம்ஸமுத்தாப்யஸபத்நயஸ்தாம்ப்ரு'ஶாதுராஃ ॥ 88 ॥

பர்யவஸ்தாபயாமாஸூருதந்த்யோருததீம்ப்ரு'ஶம் ।

ந தேஸுவிதிதாதேவிலோகாநாம்ஸ்திதிரத்ருவா ॥ 89 ॥

தஶாவிபாகபர்யாயேராஜ்ஞாம்வைசஞ்சலாஃஶ்ரியஃ ।

இத்யேவமுச்யமாநாஸாஸஶப்தம்ப்ரருரோத ஹ ॥ 90 ॥

ஸ்நாபயந்தீததாஸ்ரேணஸ்தநௌவக்ரம்ஸுநிர்மலம் ।

ஏதஸ்மிந்நந்தரேராமோவிபீஷணமுவாச ஹ ॥ 91 ॥

ஸம்ஸ்காரஃக்ரியதாம்ப்ராதுஃஸ்த்ரீகணஃபரிஸாந்த்வ்யதாம் ।

தமுவாசததோதீமாந் விபீஷணைதம்வசஃ ॥ 92 ॥

விம்ரு'ஶ்யபுத்த்யாதர்மஜ்ஞோதர்மார்தஸஹிதம்ஹிதம் ।

த்யக்ததர்மவ்ரதம்ஶூரந்ந்ரு'ஶம்ஸமந்ரு'தந்ததா ॥ 93 ॥

நாஹமர்ஹோऽஸ்மிஸம்ஸ்கர்தும்பரதாராபிமர்ஶிநம் ।

ப்ராத்ரு'ரூபஃஹிமேஶத்ருரேஷஸர்வாஹிதேரதஃ ॥ 94 ॥

ராவணோநார்ஹதேபூஜாம்பூஜ்யோऽபிகுருகௌரவாத் ।

ந்ரு'ஶம்ஸைதிமாம்ராம வக்ஷ்யந்திமநுஜாபுவி ॥ 95 ॥

ஶ்ருத்வாதஸ்யாகுணாந்ஸர்வேவக்ஷ்யந்திஸுக்ரு'தம்புநஃ ।

தச்ச்ருத்வாபரமப்ரீதோராமோதர்மப்ரு'தாம்வரஃ ॥ 96 ॥

விபீஷணமுவாசேதம்வாக்யஜ்ஞம்வாக்யகோவிதஃ ।

தவாபிமேப்ரியங்கார்யந்த்வத்ப்ரபாவாந்மயாஜிதம் ॥ 97 ॥

அவஶ்யந்துக்ஷமம்வாச்யோமயாத்வாம்ராக்ஷஸேஶ்வர ।

அதர்மாந்ரு'தஸம்யுக்தஃகாமந்த்வேஷநிஶாசரஃ ॥ 98 ॥

தேஜஸ்வீபலவாந் ஶூரஃஸங்க்ராமேஷு ச நித்யஶஃ ।

ஶதக்ரதுமுகைர்வீரைஃஶ்ரூயதே ந பராஜிதஃ ॥ 99 ॥

மஹாத்மாபலஸம்பந்நோராவணோலோகராவணஃ ।

மரணாநாந்திவைராணிநிர்வ்ரு'த்தந்நஃப்ரயோஜநம் ॥ 100 ॥

க்ரியதாமஸ்யஸம்ஸ்காரோமமாப்யேஷயதாதவ ।

த்வத்ஸத்ஸகாஶாத்தஶக்ரீவஸ்ஸம்ஸ்காரம்விதிபூர்வகம் ॥ 101 ॥

க்ஷிப்ரமர்ஹதிதர்மேணத்வம்யஶோபாக்பவிஷ்யஸி ।

ராகவஸ்யவச்ஶ்ருத்வாத்வரமாணோவிபீஷணஃ ॥ 102 ॥

ஸம்ஸ்காரயிதுமாரேபேப்ராதரம்ராவணம்ஹதம் ।

ஸப்ரவிஶ்யபுரீம்லங்காம்ராக்ஷஸேந்த்ரோவிபீஷணஃ ॥ 103 ॥

ராவணஸ்யாஅக்நிஹோத்ரந்துநிர்யாபயதிஸத்வரம் ।

ஶகடாந் தாருரூபாணிஅக்நீநவையாஜகாம்ஸ்ததா ॥ 104 ॥

ததாசந்தநகாஷ்டாநிகாஷ்டாநிவிவிதாநி ச ।

அகரூணிஸுகதநீநிகந்தாம்ஶ்சஸுரபீம்ஸ்ததா ॥ 105 ॥

மணிமுக்தாப்ரவாலாநிநிர்யாபயதிராக்ஷஸஃ ।

ஆஜகாமமுஹூர்தேநராக்ஷஸைஃபரிவாரிதஃ ॥ 106 ॥

ததோமால்யவதாஸார்தங்க்ரியாமேவசகாரஸஃ ।

ஸௌவர்ணீம்ஶிபிகாந்திவ்யாமாரோப்யக்ஷௌமவாஸநம் ॥ 107 ॥

ராவணம்ராக்ஷஸாதீஶமஶ்ருபூர்யமுகாத்விஜாஃ ।

தூர்யகோஷைஶ்சவிவிதைஸ்ஸ்துவத்பிஶ்சாபிநந்திதம் ॥ 108 ॥

ப்தாகாபிஶ்சசித்ராபிஸ்ஸுமநோபிஶ்சசித்ரிதாம் ।

உத்க்ஷிப்யஶிபிகாந்தாந்துவிபீஷணபுரோகமாஃ ॥ 109 ॥

தக்ஷிணாபிமுகாஸ்ஸர்வேக்ரு'ஹ்யகாஷ்டாநிபேஜிரே ।

அக்நயோதீப்யமாநாஸ்தேததாத்வர்யுஸமீரிதாஃ ॥ 110 ॥

ஶரணாபிகதாஃஸர்வேபுரஸ்தாத்தஸ்யதேயயுஃ ।

அந்தஃபுராணிஸர்வாணிருதமாநாநிஸத்வரம் ॥ 111 ॥

ப்ரு'ஷ்டதோऽநுயயுஸ்தாநிப்லவமாநாநிஸர்வதஃ ।

ராவணம்ப்ரயதேதேஶேஸ்தாப்யதேப்ரு'ஶதுஃகிதாஃ ॥ 112 ॥

சிதாஞ்சந்தநகாஷ்டைஶ்சபத்மகோஶீஸம்வ்ரு'தாம் ।

ப்ராஹ்ம்யாஸம்வர்தயாமாஸூராங்கவாஸ்தரணாவ்ரு'தாம் ॥ 113 ॥

வர்ததேவேதவிஹிதோராஜ்ஞோவைபஶ்சிமஃக்ரதுஃ ।

ப்ரசக்ருஃராக்ஷஸேந்த்ரஸ்யபித்ரு'மேதமநுக்ரமம் ॥ 114 ॥

வேதிம் ச தக்ஷிணப்ராச்யாம்யதாஸ்தாநம் ச பாவகம் ।

ப்ரு'ஷதாஜ்யேநஸம்பூர்ணம்ஸ்ருவம்ஸர்வேப்ரசிக்ஷிபுஃ ॥ 115 ॥

பாதயோஶ்ஶகடம்ப்ராதுரந்தரூர்வோருலூகலந்ததா ।

தாருபாத்ராணிஸர்வாணிஆரணிஞ்சோத்தாராரணிம் ॥ 116 ॥

தத்த்வாதுமுஸலஞ்சாந்யதாஸ்தாநம்விசக்ஷணாஃ ।

ஶாஸ்த்ராத்ரு'ஷ்டேநவிதிநாமஹர்ஷிவிஹிதேந ச ॥ 117 ॥

தத்ரமேத்யம்பஶும்ஹத்வாராக்ஷஸேந்த்ரஸ்யராக்ஷஸாஃ ।

பரிஸ்தரணிகாம்ராஜ்ஞோக்ரு'தாக்தாம்ஸமவேஶயந் ॥ 118 ॥

கந்தைர்மால்யைரலங்க்ரு'த்யராவணந்தீநமாநஸாஃ ॥ 119 ॥

விபீஷணஸஹாயாஸ்தேவஸ்த்ரைஶ்சவிவிதைரபி ।

லாஜைரஶ்சாவகிரந்திஸ்மபாஷ்பபூர்ணமுகாஸ்ததா ॥ 120 ॥

ததௌ ச பாவகந்தஸ்யவிதியுக்தம்விபீஷணஃ ।

ஸ்நாத்வாசைவார்த்ரவஸ்த்ரேணதிலாந்தூர்வாபிமிஶ்ரிதாந் ॥ 121 ॥

உதகேந ச ஸம்மிஶ்ராந்ப்ரதாயவிதிபூர்வகம் ।

ப்ரதாயசோதகந்தஸ்மைமூர்த்நாசைநந்நமஸ்ய ச ॥ 122 ॥

தாஃஸ்த்ரியோऽநுநயாமாஸஸாந்தமுக்த்வாபுநஃபுநஃ ।

கம்யதாமிதிதாஸ்ஸர்வாவிவிஶுர்நகரீததா ॥ 123 ॥

ப்ரவிஷ்டாஸுஸர்வாஸுராக்ஷஸீஷுவிபீஷணஃ ।

ராமபார்ஶ்வமுபாகம்யததாதிஷ்டத்விநீதவத் ॥ 124 ॥

ராமோऽபிஸஹஸைந்யேநஸஸுக்ரீவஸ்ஸலக்ஷ்மணஃ ।

ஹர்ஷம்லேபேரிபும்ஹத்வாயதாவ்ரு'த்ரம்ஶதக்ரதுஃ ॥ 125 ॥

ததோவிமுக்த்வாஸஶரம்ஶராஸநம்மஹேந்த்ரதத்தங்கவசம் ச தந்மஹத் ।

விம்யுசரோஷம்ரிபுநிக்ரஹாத்ததோராமஃஸுஸௌம்யத்வமுபாகதோऽரிஹா ॥ 126 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே யுத்தகாண்டே சதுர்தஶாதிகஶததமஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |

atha caturdaśādhikaśatatamassargaḥ |

tāsāṃvilapamānānāntadārākṣasayoṣitām |

jyeṣṭhāpatnīpriyājīnābhartāraṃsamudaikṣata || 1 ||

daśagrīvaṃhatandṛṣṭavārāmeṇācintyakarmaṇā |

patimmaṇḍodarītatrakṛpaṇāparyadevayat || 2 ||

nanunāmamahābāhotavavaiśravaṇānuja |

kruddhasyapramukhesthātuntrasyatyapipurandaraḥ || 3 ||

ṛṣayaścamahānto'pigandharvāścayaśasvinaḥ |

nanunāmatavodvegāccāraṇāścadiśogatāḥ || 4 ||

sa tvammānuṣamātreṇarāmeṇayudhinirjitaḥ |

na vyapatrapaserājan kimidaṃrākṣaseśvara || 5 ||

kathantrailokyamākramyaśriyāvīryeṇacānvitam |

aviṣahyañjaghānatvāmmānuṣovanagocaraḥ || 6 ||

mānuṣāṇāmaviṣayecarataḥkāmarūpiṇaḥ |

vināśastavarāmeṇasamyugenopapadyate || 7 ||

na caitatkarmarāmasyaśraddhadhāmicamūmukhe |

sarvatassamupetasyatavatenābhimarṣaṇam || 8 ||

yadaiva ca janasthānerākṣasairbhahunirvavṛtaḥ |

kharastavahatobhrātātadaivāsau na mānuṣaḥ || 9 ||

yadaivanagarīṃlaṅkānduṣpraveśāṃsurairapi |

praviṣṭohanumānvīryāttadaivavyathitāvayam || 10 ||

yadaivavānarairghorairbaddhasseturmahārṇave |

tadaivahṛdayenāhaṃśaṅkerāmamamānuṣam || 11 ||

athavārāmarūpeṇakṛtāntassvayamāgataḥ |

māyāntavavināśāyavidhāyāpratitarkitām || 12 ||

athavāvāsavenatvandharṣito'pimahābala |

vāsavasyatukāśaktistvāndraṣṭumapisaṃyuge || 13 ||

vyaktameṣamahāyogīparamātmāsanātanaḥ |

anādimadhyanidhanomahatamparamomahān || 14 ||

tamasaḥparamodhātāśaṅkhacakragadādharaḥ |

śrīvatsavakṣānityaśrīrajayyaśśāśvatodhruvaḥ || 15 ||

mānuṣaṃrūpamāsthāyaviṣṇussatyaparākramaḥ |

sarvaiḥparivṛtodevairvānaratvamupāgataiḥ || 16 ||

sarvalokeśvarśrīmānlokānāṃhitakāmyayā |

sarākṣasaraparīvāraṃhatavāṃstvāmmahādyutiḥ || 17 ||

indriyāṇipurājitvājitantribhuvanantvayā |

smaradbhirivatadvairamindriyairevanirjitaḥ || 18 ||

yadaivahijanasthānerākṣasairbhahubhirvṛtaḥ |

kharastunihatobhrātātadārāmo na mānuṣaḥ || 19 ||

yadaivanagarīṃlaṅkānduṣpraveśāṃsurairapi |

praviṣṭohanumānvīryāttadaivavyathitāvayam || 20 ||

kriyatāmavirodhaścarāghaveṇetiyanmayā |

ucyamānaṃ na gṛhṇāsitasyeyaṃvyuṣṭirāgatā || 21 ||

akasmācchābhikāmo'sisītāṃrākṣasapuṅgavaḥ |

aiśvaryasyavināśāyadehasyasvajanasya ca || 22 ||

arundhatyāviśiṣṭāntāṃrohiṇyāścāpidurmate |

sītāndharṣayatāmānyāntvayāhyasadṛśaṅkṛtam || 23 ||

vasudhāyāhivasudhāṃśriyaḥśrīmbhartṛvatsalām |

sītāṃsarvānavadyāṅgīmaraṇyevijaneśubhām || 24 ||

ānayitvātutāndīnāñchadmanātmasvadūṣaṇa |

aprāpyatañcaivakāmammaithilīsaṅgamekṛtam || 25 ||

pativratāyāstapasānūnandagdho'simeprabho |

tadaivayannadagdhagaddhastvandharṣayaṃstanumamadhyamām |

devābhibhyatetesarvesendrāḥsānāgnīpurogamāḥ || 26 ||

avaśyamevalabhatephalampāpasyakarmaṇaḥ |

ghoramparyāgatekālekartānāstyatrasaṃśayaḥ || 27 ||

na kulena na rūpeṇa na dākṣiṇyenamaithilī |

mayādhikāvātulyāvātattvammohānnabudhyase || 28 ||

sarvadāsarvabhūtānānnāstimutyuralakṣaṇaḥ |

tavatāvadayammṛtyurmaithilīkṛtalakṣaṇaḥ || 29 ||

sītānimittajomṛtyustvayādūrādupāhṛtaḥ |

maithilīsaharāmeṇaviśokāvihariṣyati || 30 ||

alpapuṇyātvahaṅghorepatitāśokasāgare |

kailāsemandaremerautathācaitrarathevane || 31 ||

devodyāneṣusarveṣuvihṛtyasahitātvayā |

vimānenānurūpeṇayāyāmyatulayāśriyā || 32 ||

paśyantivividhāndeśāṃstāṃstāṃścitrasragambarā |

bhramśitākāmabhogebhyaḥsāsmivīravadhāttava || 33 ||

saivānyevāsmisamvṛttādhigrājñāñcañcalāḥśriyaḥ |

hārājan sukumārantesubhrusutvaksamunnasam || 34 ||

kāntiśrīdyutibhistulyamindupadmadivākaraiḥ |

kirīṭakūṭojjvalitantāmrāsyandīptakuṇḍalam || 35 ||

madavyākulalolākṣambhūtvāyatpānabhūmiṣu |

vividhasragdharañcāruvalgusmitakathaṃśubham || 36 ||

tadevādyatavaivaṃhivaktraṃ na bhrājateprabho |

rāmasāyakanirbhinnaṃraktaṃrudhiravisravaiḥ || 37 ||

vīśīrṇamedomastiṣkaṃrūkṣasyandanareṇubhiḥ |

hāpaścimāmesamprāptādaśāvaidhavyadāyinī || 38 ||

yāmayāsīnnasumbaddhākadācidapimandayā |

patādānavarājomebhartāmerākṣaseśvaraḥ || 39 ||

putromeśakranirjetāityahaṅgarvitābhṛśam |

dṛptāmardanāḥśūrāḥprakhyātabalapauruṣāḥ || 40 ||

akutaścidbhayānāthāmametyāsīnmatirdṛḍhā |

teṣāmevamprabhāvāṇāṃyuṣmākaṃrākṣasarṣabhāḥ || 41 ||

kathambhayamasambuddhammānuṣādidamāgatam |

snigdhendranīlanīlantuprāṃśuśailopamammahat || 42 ||

keyūrāṅgadavaiḍūryamuktāhārasragujjvalam |

kāntaṃvihāreṣvadhikandīptāṃsaṅgrāmabhūmiṣu || 43 ||

bhātyābharaṇabhābhiryadvidyudbhirivatoyadaḥ |

tadevādyaśarīrantetīkṣṇairnaikaśaraiścitam || 44 ||

punardurlabhasamparśampariṣvaktuṃ na śakyate |

śvāvidhaḥśalakairyadvadbhāṇairlagnairnirantaram || 45 ||

svarpitairmarmasubhṛśaṃsañchinnasnāyubandhanam |

kṣitaunipatitaṃrājan śyāmaṃvairudhiracchavi || 46 ||

vajraprahārābhihatovikīrṇaivaparvataḥ |

hāsvapnassatyamevedantvaṃrāmeṇakathaṃhataḥ || 47 ||

tvammṛtyorapimṛtyussyāḥkathammṛtyuvaśaṅgataḥ trailokyavasubhoktārantrailokyodvegadammahat || 48 ||

jetāraṃlokapālānāṅkṣeptārāṃśaṅkarasya ca |

dṛptānānnigrahītāramāviṣkṛtaparākramam || 49 ||

lokakṣobhayitāraṃ ca nādairbhūtavirāviṇam |

ojasādṛptavākyānāṃvaktāraṃripusannidhau || 50 ||

svayūthabhṛtyagoptāraṃhantārambhīmakarmaṇām |

hantārandānavendrāṇāṃyakṣāṇāṃ ca sahasraśaḥ || 51 ||

nivātakavacānāṃ ca saṅgrahītāramāhave |

naikayajñaviloptārantrātāraṃsvajanasya ca || 52 ||

dharmavyavasthābhettārammāyāsraṣṭāramāhave |

devāsuranṛkanyānāmāhartārantatastataḥ || 53 ||

śatrustrīśokadātāraṃ netāraṃ svajanasya ca |

laṅkādvīpasyagoptāraṅkartārambhīmakarmaṇām || 54 ||

asmākaṅkāmabhogānāndātāraṃrathināṃvaram |

evamprabhāvambhartārandṛṣṭavārāmeṇapātitam || 55 ||

sthirāsmiyādehamimandhārayāmihatapriyā |

śayaneṣumahārheṣuśayitvārākṣaseśvara || 56 ||

ihakarmātprasupto'sidharaṇyāṃreṇuguṇṭhitaḥ |

yadātetanayaśśastolakṣmaṇenendrajidyudhi || 57 ||

tadātvabhihatātīvramadyatvasminipātitā |

sāhambandhujanairhīnāhīnānāthena ca tvayā || 58 ||

vihīnākāmabhogaiścaśociṣyeśāśvatīssamāḥ |

prapannodīrghamadhvānaṃrājannadyasudurgamam || 59 ||

nayamāmapiduḥkhārtāṃ na vartiṣyetvayāvinā |

kasmāttvammāṃvihāyehakṛpaṇāṅgantumicchasi || 60 ||

dīnāṃvilapatīmmandāṅkiṃvāmānnābhibhāṣase |

dṛṣṭavā na khalvabhikruddhomāmihānavakuṇṭhitām || 61 ||

nirgatānnagaradvārātpadbhyāmevāgatāmprabho |

paśyeṣṭadāradārāṃstebhraṣṭalajjāvakuṇṭhitān || 62 ||

bahirniṣpatitānsarvānkathandṛṣṭavā na kupyasi |

ayaṅkrīḍāsahāyaste'nāthelālapyatejanaḥ || 63 ||

na caivamāśvāsayasikiṃvā na bahumanyase |

yāḥstvayāvidhavārājankṛtānaikāḥkulastriyaḥ || 64 ||

pativratādharmaratāguruśuśrūṣaṇeratāḥ |

tābhiśśokābhitaptābhiśśaptaḥparavaśaṅgataḥ || 65 ||

tvayāviprakṛtābhiryattadāśaptantadāgatam |

pravādassatyaevāyantvāmpratiprāyaśonṛpa || 66 ||

prativratānānnākasmātsapatnatyaśrūṇibhūtale |

kathaṃ ca nāmaterājan lokānākramyatejasā || 67 ||

nārīcauryamidaṅkṣudraṅkṛtaṃśauṇḍīryamāninā |

apanīyāśramādrāmaṃyanmṛgacchadmanātvayā || 68 ||

ānītārāmapanatīsātattekātaryalakṣaṇam |

kātaryaṃ na ca teyuddhekadācitsaṃsmarāmyaham || 69 ||

tattubhāgyaviparyāsānnūnantepakvalakṣaṇam |

atītānāgatārthajñovartamānavicakṣaṇaḥ || 70 ||

maithilīmāhṛtāndṛṣṭavādhyātvāniḥśvasyacāyatam |

satyavākyamahābāho devaromeyadabravīt || 71 ||

ayaṃrākṣasamukhyānāṃvināśaḥparyupasthitaḥ |

kāmakrodhasamutthenavyasanenaprasaṅginā || 72 ||

nirvṛttastvatkṛte'narthaḥso'yammūlaharomahān |

tvayākṛtamidaṃsarvamanādhaṃrākṣasaṅkulam || 73 ||

hitvaṃśocitavyomeprakhyātabalapauruṣaḥ |

strīsvabhāvāttumebuddhiḥkāruṇyeparivartate || 74 ||

sukṛtanduṣkṛtaṃ ca tvaṅgṛhītvāsvāṅgatiṅgataḥ |

ātmānamanuśocāmitvadvināśenaduḥkhitām || 75 ||

suhṛdāṃhitakāmānāṃ na śrutaṃvacanantvayā |

bhrātrūṇāñcaivakārtnsanahitamuktandaśānana || 76 ||

hetvarthayuktaṃvidhivacchreyaskaramadāruṇam |

vibhīṣaṇenābhihitaṃ na kṛtaṃhetumattvayā || 77 ||

mārīcakumbhakarṇābhyāṃvākyammamapitustathā |

na śrutaṃvīryamattenatasyedamphalamīdṛśam || 78 ||

nīlajīmūtasaṅkāśa pītāmbaraśubhāṅgada |

svagātrāṇivinikṣipyakiṃśeṣerudhirāplutaḥ || 79 ||

prasuptaivaśokārtāṅkimmāṃ na pratibhāṣase |

mahāvīryasyadakṣasyasamyugeṣvapalāyinaḥ || 80 ||

yātudhānasyadauhitrīṅkimmāṃ na pratibhāṣase |

uttiṣṭhottiṣṭhakiṃśeṣenaveparibhavekṛte || 81 ||

adyavainirbhayālaṅkāmpraviṣṭāṃsūryaraśmayaḥ |

yenasūdayaseśatrūn samaresūryavarcasā || 82 ||

vajraṃvajradharasyevaso'yantesatatārcitaḥ |

raṇebahupraharaṇohemajāpariṣkṛtaḥ || 83 ||

parighovyavakīrṇastebāṇaiścinnaiḥsahasradhā |

apriyāmivopasaṅgṛhyakiṃśeṣeraṇamedinīm || 84 ||

apriyāmivakasmācchamānnecchasyabhibhāṣitum |

dhigastuhṛdayaṃyasyāmamedaṃ na sahasradhā || 85 ||

tvayipañcatvamāpannephalateśokapīḍitam |

ityevaṃvilapantisābāṣpaparyākulekṣaṇā || 86 ||

snehopaskannahṛdayā tadā mohāmupāgamat |

kaśmalābhihatāsannābabhausārāvaṇorasi || 87 ||

snadhyānuraktejaladedīptāvidyudivojjvalā |

tathāgataṃsamutthāpyasapatnayastāmbhṛśāturāḥ || 88 ||

paryavasthāpayāmāsūrudantyorudatīmbhṛśam |

na tesuviditādevilokānāṃsthitiradhruvā || 89 ||

daśāvibhāgaparyāyerājñāṃvaicañcalāḥśriyaḥ |

ityevamucyamānāsāsaśabdampraruroda ha || 90 ||

snāpayantītadāsreṇastanauvakraṃsunirmalam |

etasminnantarerāmovibhīṣaṇamuvāca ha || 91 ||

saṃskāraḥkriyatāmbhrātuḥstrīgaṇaḥparisāntvyatām |

tamuvācatatodhīmān vibhīṣaṇaidaṃvacaḥ || 92 ||

vimṛśyabuddhyādharmajñodharmārthasahitaṃhitam |

tyaktadharmavrataṃśūrannṛśaṃsamanṛtantathā || 93 ||

nāhamarho'smisaṃskartumparadārābhimarśinam |

bhrātṛrūpaḥhimeśatrureṣasarvāhiterataḥ || 94 ||

rāvaṇonārhatepūjāmpūjyo'pigurugauravāt |

nṛśaṃsaitimāṃrāma vakṣyantimanujābhuvi || 95 ||

śrutvātasyāguṇānsarvevakṣyantisukṛtampunaḥ |

tacchrutvāparamaprītorāmodharmabhṛtāṃvaraḥ || 96 ||

vibhīṣaṇamuvācedaṃvākyajñaṃvākyakovidaḥ |

tavāpimepriyaṅkāryantvatprabhāvānmayājitam || 97 ||

avaśyantukṣamaṃvācyomayātvāṃrākṣaseśvara |

adharmānṛtasaṃyuktaḥkāmantveṣaniśācaraḥ || 98 ||

tejasvībalavān śūraḥsaṅgrāmeṣu ca nityaśaḥ |

śatakratumukhairvīraiḥśrūyate na parājitaḥ || 99 ||

mahātmābalasampannorāvaṇolokarāvaṇaḥ |

maraṇānāntivairāṇinirvṛttannaḥprayojanam || 100 ||

kriyatāmasyasaṃskāromamāpyeṣayathātava |

tvatsatsakāśāddhaśagrīvassaṃskāraṃvidhipūrvakam || 101 ||

kṣipramarhatidharmeṇatvaṃyaśobhāgbhaviṣyasi |

rāghavasyavacśrutvātvaramāṇovibhīṣaṇaḥ || 102 ||

saṃskārayitumārebhebhrātaraṃrāvaṇaṃhatam |

sapraviśyapurīṃlaṅkāṃrākṣasendrovibhīṣaṇaḥ || 103 ||

rāvaṇasyāagnihotrantuniryāpayatisatvaram |

śakaṭān dārurūpāṇiagnīnavaiyājakāṃstathā || 104 ||

tathācandanakāṣṭhānikāṣṭhānivividhāni ca |

agarūṇisugadhanīnigandhāṃścasurabhīṃstathā || 105 ||

maṇimuktāpravālāniniryāpayatirākṣasaḥ |

ājagāmamuhūrtenarākṣasaiḥparivāritaḥ || 106 ||

tatomālyavatāsārthaṅkriyāmevacakārasaḥ |

sauvarṇīṃśibikāndivyāmāropyakṣaumavāsanam || 107 ||

rāvaṇaṃrākṣasādhīśamaśrupūryamukhādvijāḥ |

tūryaghoṣaiścavividhaisstuvadbhiścābhinanditam || 108 ||

ptākābhiścacitrābhissumanobhiścacitritām |

utkṣipyaśibikāntāntuvibhīṣaṇapurogamāḥ || 109 ||

dakṣiṇābhimukhāssarvegṛhyakāṣṭhānibhejire |

agnayodīpyamānāstetadādhvaryusamīritāḥ || 110 ||

śaraṇābhigatāḥsarvepurastāttasyateyayuḥ |

antaḥpurāṇisarvāṇirudamānānisatvaram || 111 ||

pṛṣṭhato'nuyayustāniplavamānānisarvataḥ |

rāvaṇamprayatedeśesthāpyatebhṛśaduḥkhitāḥ || 112 ||

citāñcandanakāṣṭhaiścapadmakośīsaṃvṛtām |

brāhmyāsamvartayāmāsūrāṅkavāstaraṇāvṛtām || 113 ||

vartatevedavihitorājñovaipaścimaḥkratuḥ |

pracakruḥrākṣasendrasyapitṛmedhamanukramam || 114 ||

vediṃ ca dakṣiṇaprācyāṃyathāsthānaṃ ca pāvakam |

pṛṣadājyenasampūrṇaṃsruvaṃsarvepracikṣipuḥ || 115 ||

pādayośśakaṭamprādurantarūrvorulūkhalantadā |

dārupātrāṇisarvāṇiāraṇiñcottārāraṇim || 116 ||

dattvātumusalañcānyathāsthānaṃvicakṣaṇāḥ |

śāstrādṛṣṭenavidhināmaharṣivihitena ca || 117 ||

tatramedhyampaśuṃhatvārākṣasendrasyarākṣasāḥ |

paristaraṇikāṃrājñoghṛtāktāṃsamaveśayan || 118 ||

gandhairmālyairalaṅkṛtyarāvaṇandīnamānasāḥ || 119 ||

vibhīṣaṇasahāyāstevastraiścavividhairapi |

lājairaścāvakirantismabāṣpapūrṇamukhāstadā || 120 ||

dadau ca pāvakantasyavidhiyuktaṃvibhīṣaṇaḥ |

snātvācaivārdravastreṇatilāndūrvābhimiśritān || 121 ||

udakena ca sammiśrānpradāyavidhipūrvakam |

pradāyacodakantasmaimūrdhnācainannamasya ca || 122 ||

tāḥstriyo'nunayāmāsasāntamuktvāpunaḥpunaḥ |

gamyatāmititāssarvāviviśurnagarītadā || 123 ||

praviṣṭāsusarvāsurākṣasīṣuvibhīṣaṇaḥ |

rāmapārśvamupāgamyatadātiṣṭhadvinītavat || 124 ||

rāmo'pisahasainyenasasugrīvassalakṣmaṇaḥ |

harṣaṃlebheripuṃhatvāyathāvṛtraṃśatakratuḥ || 125 ||

tatovimuktvāsaśaraṃśarāsanammahendradattaṅkavacaṃ ca tanmahat |

vimyucaroṣaṃripunigrahāttatorāmaḥsusaumyatvamupāgato'rihā || 126 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe caturdaśādhikaśatatamassargaḥ ||