5.16 Sundarakanda - Shodasha Sargah

ॐ

5.16 ஸுந்தரகாண்ட - ஷோடஶ ஸர்கஃ

Valmiki Tamil

ஶ்ரீமத்வால்மீகீய ராமாயணே ஸுந்தரகாண்டம் ।

அத ஷோடஶஸ்ஸர்கஃ ।

ப்ரஶஸ்ய து ப்ரஶஸ்தவ்யாம் ஸீதாம் தாம் ஹரிபுங்கவஃ ।

குணாபிராமம் ராமம் ச புநஶ்சிந்தாபரோऽபவத் ॥ 1 ॥

ஸ முஹூர்தமிவ த்யாத்வா பாஷ்பபர்யாகுலேக்ஷணஃ ।

ஸீதாமாஶ்ரித்ய தேஜஸ்வீ ஹநூமாந்விலலாப ஹ ॥ 2 ॥

மாந்யா குருவிநீதஸ்ய லக்ஷ்மணஸ்ய குருப்ரியா ।

யதி ஸீதாऽऽபி துஃகார்தா காலோ ஹி துரதிக்ரமஃ ॥ 3 ॥

ராமஸ்ய வ்யவஸாயஜ்ஞா லக்ஷ்மணஸ்ய ச தீமதஃ ।

நாத்யர்தம் க்ஷுப்யதே தேவீ கங்கேவ ஜலதாகமே ॥ 4 ॥

துல்யஶீலவயோவ்ரு'த்தாம் துல்யாபிஜநலக்ஷணாம் ।

ராகவோऽऽர்ஹதி வைதேஹீம் தம் சேயமஸிதேக்ஷணா ॥ 5 ॥

தாம் த்ரு'ஷ்ட்வா நவஹேமாபாம் லோககாந்தாமிவ ஶ்ரியம் ।

ஜகாம மநஸா ராமம் வசநம் சேதமப்ரவீத் ॥ 6 ॥

அஸ்யா ஹேதோர்விஶாலாக்ஷ்யா ஹதோ வாலீ மஹாபலஃ ।

ராவணப்ரதிமோ வீர்யே கபந்தஶ்ச நிபாதிதஃ ॥ 7 ॥

விராதஶ்ச ஹதஃ ஸங்க்யே ராக்ஷஸோ பீமவிக்ரமஃ ।

வநே ராமேண விக்ரம்ய மஹேந்த்ரேணேவ ஶம்பரஃ ॥ 8 ॥

சதுர்தஶ ஸஹஸ்ராணி ரக்ஷஸாம் பீமகர்மணாம் ।

நிஹதாநி ஜநஸ்தாநே ஶரைரக்நிஶிகோபமைஃ ॥ 9 ॥

கரஶ்ச நிஹதஸங்க்யே த்ரிஶிராஶ்ச நிபாதிதஃ ।

தூஷணஶ்ச மஹாதேஜா ராமேண விதிதாத்மநா ॥ 10 ॥

ஐஶ்வர்யம் வாநராணாம் ச துர்லபம் வாலிபாலிதம் ।

அஸ்யா நிமித்தே ஸுக்ரீவஃ ப்ராப்தவாந் லோகஸத்க்ரு'தம் ॥ 11 ॥

ஸாகரஶ்ச மயா க்ராந்தஶ்ஶ்ரீமாந்நதநதீபதிஃ ।

அஸ்யா ஹேதோர்விஶாலாக்ஷ்யாஃ புரீ சேயமவேக்ஷிதா ॥ 12 ॥

யதி ராமஃ ஸமுத்ராந்தாம் மேதிநீம் பரிவர்தயேத் ।

அஸ்யாஃ க்ரு'தே ஜகச்சாபி யுக்தமித்யேவ மே மதிஃ ॥ 13 ॥

ராஜ்யம் வா த்ரிஷு லோகேஷு ஸீதா வா ஜநகாத்மஜா ।

த்ரைலோக்யராஜ்யம் ஸகலம் ஸீதாயா நாப்நுயாத்கலாம் ॥ 14 ॥

இயம் ஸா தர்மஶீலஸ்ய மைதிலஸ்ய மஹாத்மநஃ ।

ஸுதா ஜநகராஜஸ்ய ஸீதா பர்த்ரு'த்ரு'டவ்ரதா ॥ 15 ॥

உத்திதா மேதிநீம் பித்த்வா க்ஷேத்ரே ஹலமுகக்ஷதே ।

பத்மரேணுநிபைஃ கீர்ணா ஶுபைஃ கேதாரபாம்ஸுபிஃ ॥ 16 ॥

விக்ராந்தஸ்யார்யஶீலஸ்ய ஸம்யுகேஷ்ந்விவர்திநஃ ।

ஸ்நுஷா தஶரதஸ்யைஷா ஜ்யேஷ்டா ராஜ்ஞோ யஶஸ்விநீ ॥ 17 ॥

தர்மஜ்ஞஸ்ய க்ரு'தஜ்ஞஸ்ய ராமஸ்ய விதிதாத்மநஃ ।

இயம் ஸா தயிதா பார்யா ராக்ஷஸீவஶமாகதா ॥ 18 ॥

ஸர்வாந் போகாந்பரித்யஜ்ய பர்த்ரு'ஸ்நேஹபலாத்க்ரு'தா ।

அசிந்தயித்வா துஃகாநி ப்ரவிஷ்டா நிர்ஜநம் வநம் ॥ 19 ॥

ஸந்துஷ்டா பலமூலேந பர்த்ரு'ஶுஶ்ரூஷணே ரதா ।

யா பராம் பஜதே ப்ரீதிம் வநேऽऽபி பவநே யதா ॥ 20 ॥

ஸேயம் கநகவர்ணாங்கீ நித்யம் ஸுஸ்மிதபாஷிணீ ।

ஸஹதே யாதநாமேதாமநர்தாநாமபாகிநீ ॥ 21 ॥

இமாம் து ஶீலஸம்பந்நாம் த்ரஷ்டுமர்ஹதி ராகவஃ ।

ராவணேந ப்ரமதிதாம் ப்ரபாமிவ பிபாஸிதஃ ॥ 22 ॥

அஸ்யா நூநம் புநர்லாபாத்ராகவஃ ப்ரீதிமேஷ்யதி ।

ராஜா ராஜ்யபரிப்ரஷ்டஃ புநஃ ப்ராப்யேவ மேதிநீம் ॥ 23 ॥

காமபோகைஃ பரித்யக்தா ஹீநா பந்துஜநேந ச ।

தாரயத்யாத்மநோ தேஹம் தத்ஸமாகமகாங்க்ஷிணீ ॥ 24 ॥

நைஷா பஶ்யதி ராக்ஷஸ்யோ நேமாந்புஷ்பபலத்ருமாந் ।

ஏகஸ்தஹ்ரு'தயா நூநம் ராமமேவாநுபஶ்யதி ॥ 25 ॥

பர்தா நாம பரம் நார்யா பூஷணம் பூஷணாதபி ।

ஏஷா து ரஹிதா தேந பூஷணார்ஹா ந ஶோபதே ॥ 26 ॥

துஷ்கரம் குருதே ராமோ ஹீநோ யதநயா ப்ரபுஃ ।

தாரயத்யாத்மநோ தேஹம் ந துஃகேநாவஸீததி ॥ 27 ॥

இமாமஸிதகேஶாந்தாம் ஶதபத்ரநிபேக்ஷணாம் ।

ஸுகார்ஹாம் துஃகிதாம் த்ரு'ஷ்ட்வா மமாபி வ்யதிதம் மநஃ ॥ 28 ॥

க்ஷதிக்ஷமா புஷ்கரஸந்நிபாக்ஷீ யா ரக்ஷிதா ராகவலக்ஷ்மணாப்யாம் ।

ஸா ராக்ஷஸீபிர்விக்ரு'தேக்ஷணாபிஃ ஸம்ரக்ஷ்யதே ஸம்ப்ரதி வ்ரு'க்ஷமூலே ॥ 29 ॥

ஹிமஹதநலிநீவ நஷ்டஶோபா வ்யஸநபரம்பரயா நிபீட்யமாநா ।

ஸஹசரரஹிதேவ சக்ரவாகீ ஜநகஸுதா க்ரு'பணாம் தஶாம் ப்ரபந்நா ॥ 30 ॥

அஸ்யா ஹி புஷ்பாவநதாக்ரஶாகாஃ ஶோகம் த்ரு'டம் வை ஜநயந்த்யஶோகாஃ ।

ஹிமவ்யபாயேந ச ஶீதரஶ்மி ரப்யுத்திதோ நைகஸஹஸ்ரரஶ்மிஃ ॥ 31 ॥

இத்யேவமர்தம் கபிரந்வவேக்ஷ்ய ஸீதேயமித்யேவ நிவிஷ்டபுத்திஃ ।

ஸம்ஶ்ரித்ய தஸ்மிந்நிஷஸாத வ்ரு'க்ஷே பலீ ஹரீணாம்ரு'ஷபஸ்தரஸ்வீ ॥ 32 ॥

இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீய ஆதிகாவ்யே ஸுந்தரகாண்டே ஷோடஶஸ்ஸர்கஃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha ṣoḍaśassargaḥ |

praśasya tu praśastavyāṃ sītāṃ tāṃ haripuṅgavaḥ |

guṇābhirāmaṃ rāmaṃ ca punaścintāparo'bhavat || 1 ||

sa muhūrtamiva dhyātvā bāṣpaparyākulekṣaṇaḥ |

sītāmāśritya tejasvī hanūmānvilalāpa ha || 2 ||

mānyā guruvinītasya lakṣmaṇasya gurupriyā |

yadi sītā''pi duḥkhārtā kālo hi duratikramaḥ || 3 ||

rāmasya vyavasāyajñā lakṣmaṇasya ca dhīmataḥ |

nātyarthaṃ kṣubhyate devī gaṅgeva jaladāgame || 4 ||

tulyaśīlavayovṛttāṃ tulyābhijanalakṣaṇām |

rāghavo''rhati vaidehīṃ taṃ ceyamasitekṣaṇā || 5 ||

tāṃ dṛṣṭvā navahemābhāṃ lokakāntāmiva śriyam |

jagāma manasā rāmaṃ vacanaṃ cedamabravīt || 6 ||

asyā hetorviśālākṣyā hato vālī mahābalaḥ |

rāvaṇapratimo vīrye kabandhaśca nipātitaḥ || 7 ||

virādhaśca hataḥ saṅkhye rākṣaso bhīmavikramaḥ |

vane rāmeṇa vikramya mahendreṇeva śambaraḥ || 8 ||

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |

nihatāni janasthāne śarairagniśikhopamaiḥ || 9 ||

kharaśca nihatasaṅkhye triśirāśca nipātitaḥ |

dūṣaṇaśca mahātejā rāmeṇa viditātmanā || 10 ||

aiśvaryaṃ vānarāṇāṃ ca durlabhaṃ vālipālitam |

asyā nimitte sugrīvaḥ prāptavān lokasatkṛtam || 11 ||

sāgaraśca mayā krāntaśśrīmānnadanadīpatiḥ |

asyā hetorviśālākṣyāḥ purī ceyamavekṣitā || 12 ||

yadi rāmaḥ samudrāntāṃ medinīṃ parivartayet |

asyāḥ kṛte jagaccāpi yuktamityeva me matiḥ || 13 ||

rājyaṃ vā triṣu lokeṣu sītā vā janakātmajā |

trailokyarājyaṃ sakalaṃ sītāyā nāpnuyātkalām || 14 ||

iyaṃ sā dharmaśīlasya maithilasya mahātmanaḥ |

sutā janakarājasya sītā bhartṛdṛḍhavratā || 15 ||

utthitā medinīṃ bhittvā kṣetre halamukhakṣate |

padmareṇunibhaiḥ kīrṇā śubhaiḥ kedārapāmsubhiḥ || 16 ||

vikrāntasyāryaśīlasya saṃyugeṣnvivartinaḥ |

snuṣā daśarathasyaiṣā jyeṣṭhā rājño yaśasvinī || 17 ||

dharmajñasya kṛtajñasya rāmasya viditātmanaḥ |

iyaṃ sā dayitā bhāryā rākṣasīvaśamāgatā || 18 ||

sarvān bhogānparityajya bhartṛsnehabalātkṛtā |

acintayitvā duḥkhāni praviṣṭā nirjanaṃ vanam || 19 ||

santuṣṭā phalamūlena bhartṛśuśrūṣaṇe ratā |

yā parāṃ bhajate prītiṃ vane''pi bhavane yathā || 20 ||

seyaṃ kanakavarṇāṅgī nityaṃ susmitabhāṣiṇī |

sahate yātanāmetāmanarthānāmabhāginī || 21 ||

imāṃ tu śīlasampannāṃ draṣṭumarhati rāghavaḥ |

rāvaṇena pramathitāṃ prapāmiva pipāsitaḥ || 22 ||

asyā nūnaṃ punarlābhādrāghavaḥ prītimeṣyati |

rājā rājyaparibhraṣṭaḥ punaḥ prāpyeva medinīm || 23 ||

kāmabhogaiḥ parityaktā hīnā bandhujanena ca |

dhārayatyātmano dehaṃ tatsamāgamakāṅkṣiṇī || 24 ||

naiṣā paśyati rākṣasyo nemānpuṣpaphaladrumān |

ekasthahṛdayā nūnaṃ rāmamevānupaśyati || 25 ||

bhartā nāma paraṃ nāryā bhūṣaṇaṃ bhūṣaṇādapi |

eṣā tu rahitā tena bhūṣaṇārhā na śobhate || 26 ||

duṣkaraṃ kurute rāmo hīno yadanayā prabhuḥ |

dhārayatyātmano dehaṃ na duḥkhenāvasīdati || 27 ||

imāmasitakeśāntāṃ śatapatranibhekṣaṇām |

sukhārhāṃ duḥkhitāṃ dṛṣṭvā mamāpi vyathitaṃ manaḥ || 28 ||

kṣatikṣamā puṣkarasannibhākṣī yā rakṣitā rāghavalakṣmaṇābhyām |

sā rākṣasībhirvikṛtekṣaṇābhiḥ saṃrakṣyate samprati vṛkṣamūle || 29 ||

himahatanalinīva naṣṭaśobhā vyasanaparamparayā nipīḍyamānā |

sahacararahiteva cakravākī janakasutā kṛpaṇāṃ daśāṃ prapannā || 30 ||

asyā hi puṣpāvanatāgraśākhāḥ śokaṃ dṛḍhaṃ vai janayantyaśokāḥ |

himavyapāyena ca śītaraśmi rabhyutthito naikasahasraraśmiḥ || 31 ||

ityevamarthaṃ kapiranvavekṣya sīteyamityeva niviṣṭabuddhiḥ |

saṃśritya tasminniṣasāda vṛkṣe balī harīṇāmṛṣabhastarasvī || 32 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣoḍaśassargaḥ ||